Zana Bihiku

Vilson Kilica, 1932

2015-11-07T17:46:00.002+01:00

Piktori shqiptar Vilson Kilica ka lindur në vitin 1932 në qytetin e Fierit. Gjyshi i tij, Tonç Kilica, ka qenë kryetar i Bashkisë së Fierit në vitin 1912 dhe ka ngritur flamurin e Pavarësisë në këtë qytet. Në vitin 1949 Kilica fiton konkurimin na Liceun Artistik "Jordan Misja" ne Tirane, ku, nën drejtimin e piktorit Sadik Kaceli përfundon studimet me medalje ari.

Në vitin 1952 fiton nje burse per të studiuar në Akademinë e Arteve "I.E Rjepin" në Leningrad, nen drejtimin e profesorit B.V.Ioganson. Përfundon studimet me rezultatin "Shkëlqyeshëm".

Pas diplomimit kthehet në Shqipëri, ku impenjohet tërësisht në themelimin e Institutit të Lartë të Arteve në Tiranë, në perzgjedhjen e stafit pedagogjik dhe në hartimin e programeve mësimore.

Vilson Kilica është drejtori i parë i Institutit të Lartë të Arteve në Tiranë.

Continua a leggere...»

Sadik Kaceli | Realist painter

2015-04-29T23:16:00.000+02:00

Albanian painter Sadik Kaceli (1914-2000) was born in Tirana, of a large family from the nearby Dajti region. From 1929, he attended the American Vocational School, where he specialized in drawing. He acquired an initial knowledge of world art from the art books and magazines that he discovered at the new Herbert Library, the first public library in Albania, founded by Lady Carnarvon.

Continua a leggere...»

Abdurrahim Buza | Figurative painter

2015-02-21T14:32:00.000+01:00

Abdurrahim Buza (1905-1986) was born in Skopje of a family from Gjakova in Kosovo. With the help of Bajram Curri, he was able to get a basic education in Shkodra and Tirana and then attend the Normal School (Shkolla Normale) in Elbasan (1923-1928). As a student there, he took an active part in the so-called Democratic Revolution of June 1924. He was subsequently able to study in Italy on an Albanian government scholarship. Together with sculptor Odhise Paskali, he attended the Academy of Fine Arts in Turin for a year, and then continued his training as a painter in Florence, 1933.

Continua a leggere...»

Si dje komisaret e kuq, edhe sot po i marrin shpirtin ketij populli !!

2014-04-27T15:56:00.000+02:00

Njolla e Zeze - Artikulli i Ibrahim Uruçit qe çoi ne burg Jeron dhe Luarasin

Zana Bihiku, Bari 2014

Premese

Dhe historia perseritet !!
Ne kohen e Enverit nuk mund te thoshje ate qe mendoje per Mbretin Zog e mbreterine shqiptare, per Parlamentin e paraçlirimit eccc [E ndaluar! E ndaluar! - duhen faqe te tera per kete argument!]. Babai im kur kthehej nga jashte shtetin tregonte me ze te shuar per "jeten kapitaliste", ndersa mikut te tij, Profesor Muin Camit i sekuestronin televisorin ne dogane...
Ne kohen e Demokracise, mohoet Arti i periudhes se Realizmit Socialist, nje periudhe artistike kjo e renditur se bashku me ate te impresionismit ecc nder periudhat e historise se Artit Boteror. Dhe askush nuk merr guximin te rendite me obiektivitet vlerat dhe jo-vlerat!!
Artistet e mbetur jashte burgjeve e qe munden te benin art megjithe censuren, etiketohen komuniste e te pavlere !!
Televisionet shqiptare, te varura e te pavarura, nuk e lene kete popull te qete, por dhe ata, si ne kohen e Partise, injektojne dite e per dite, mbremje e per mbremje, politikat personale, opinionet e opinionxhinjte tashme parazite, prej 20 vjetesh po te njejtet, ngado qe ta kthesh kanalin e televizorit, komisare blu, njelloj si komisaret e kuq te kohes se partise.. te cilet ushqejne cdo nate e cdo dite inatet politike e personale, pa te cilen ata vet nuk mund te egzistojne !!

E ndihem perseri keq sa here vij ne Tirane !!
Me vjen te qaj ndersa shoh njerezit qe me kalojne prane ne forme siluetash !!!
Te trishtuar perseri !!!
Te kerrusur e te pashprese perseri !!!

Ne vitin 1991, ne radhet e protestuesve kunder komunizmit, se bashku me te perndjekurit e familjet e tyre, ishim edhe ne, bijte e komunisteve, si une edhe Edi Rama e mjaft artiste te tjere!! Ne qe lexonim fshehurazi librat e ndaluara, ne qe kur gjenim nje liber arti te ndaluar e percillnim ne te gjithe shoqerine,,, ndersa enderronim te mos kishim frike te shkruanim per Tonin Guraziun, per Luke Kaçajn, per Edi Luarasin e Mihallaq Luarasin eccc. Studentet e Institutit te Arteve, ata te deges se piktures e skulptures, te cilet, ne ato vite ishin njohur me artin modern, por kishin frike te prodhonin publikisht art te ndaluar!

Une jam rritur nga prinder intelektuale, te lidhur me komunismin - perndryshe nuk mund te benin karriere!! - por prinderit tane, brenda mureve te shtepise na tregonin historine e vertete, na tregonin per Artistet e talentuar e te burgosur pa aresye, per veprat e tyre. Une per here te pare kam degjuar per dramen "Njollat e Murme" ne shtepine time, nga nena ime, Ikbal Bihiku, e cila kishte qene presente ne shfaqjen e dhene ne Tirane, e pastaj nga babai im, profesor Koço Bihiku, i cili, si anetar i komisionit nga Lidhja e Shkrimtareve, kishte vleresuar publikisht pozitivisht kete shfaqje.
Xhelatet e Artit shqiptar nuk ishin prinderit tane, por njerez si Xhelil Gjoni, tmerri i artisteve qe midis tyre e quanin XHAHIL GJONI!, i cili me kujtohet, gjate provave te Dekadave te Majit, torturonte e shante para te gjitheve ne, kengetaren Vaçe Zela!!!

Risjell historine me keto reshta, e vecanerisht, artikullin e Ibrahim Uruçit dhe motivacionet e denimit te Jeros dhe Luarasit per te ri-kujtuar mentalitetin qe e mori ne qafe kete popull per 50 vite resht!
Ai mentalitet i cili nuk po na ndahet edhe sot, ne prag te hyrjes ne Evrope !!!

Continua a leggere...»

Homazh për Prof. Dr. Koço Bihikun ~ Prof.Dr. Jorgo Bulo

2014-04-15T23:53:00.000+02:00

Jemi sot këtu për t'i dhënë lamtumirën e fundit Prof. Dr. Koço Bihikut, njeriut të dashur të familjes, kolegut dhe mikut tonë, studiuesit, kritikut dhe historianit të letërsisë.
Eshtë e vështirë që me këto dy fjalë lamtumire të thuhet gjithçka duhet thënë për këtë burrë me një jetë e veprimtari të pasur shoqërore dhe shkencore, aq më tepër është e vështirë, për shkak të emocionit të ndarjes, për ne kolegët e tij, për ne që kemi kaluar me të një jetë të tërë bashkëpunimi, që kemi mësuar prej tij dhe kemi mbetur borxhlinj ndaj tij.

Prof. Dr. Koço Bihiku është ndër të shumtët të rinj të kohës që u bashkuan me lëvizjen nacionalçlirimtare dhe iu përkushtuan asaj pa rezerva, ai është gjithashtu nga të paktët që i shpëtuan kosës së vdekjes në kampin famëkeq të Prishtinës.

Pas Çlirimit të vendit, pasi plotësoi studimet e larta për letërsi në Bashkimin Sovjetik u kthye në atdhe dhe iu përvesh punës për të ndërtuar një kulturë të re, duke punuar fillimisht në drejtorinë e teksteve shkollore të Ministrisë së Arsimit dhe më pas në institucionet shkencore, ku kaloi pjesën më të madhe të jetës si studiues dhe si organizator, dhe drejtues i këtyre institucioneve.

Continua a leggere...»

Reçence mbi monografine “Një jetë, dy epoka” të studiueses Zana Bihiku

2014-04-06T12:54:00.000+02:00

Dr. Spiro Shituni

Libri "Një jetë, dy epoka" i studiueses së re Zana Bihiku, vijon pas dy-tre monografive të tjera për personalitete të ndryshme artistike, të botuara nё vendin tonё. Kёѕhtu që ai s'ka se si të mos jetë i shumëpritur. Në fushën е artit tonë muzikor, popullor е profesionist, ka plot figura që janё me të vërtetë të shquara dhe që meritojnë plotësisht të shkruhet për ta. Por për fat të keq, kritikët, studiuesit dhe historianët e muzikës bëjnë sehir. Studiuesja Zana Bihiku nuk hyn nё këtë grup. Me veprën е saj, ajo tregon se i ka për zemër problemet më të ndryshme tё artit muzikor dhe shqetësohet realisht рёr to,
Në plan të pëgjithshëm arritjet më të rëndësishme të librit "Nјë jetë, dy epoka", mendojmë se janë:

Published 2001 by Shtëpia Botuese "Demokracia" in Tiranë

Së pari, nxjerrja në pah me objektivitet shkencor е përmasa të vërteta të figurës së artistes së popullit Jorgjia Tгuја. Autоrjа nuk е hiperbolizon figurën е saj dhe as e minimizzo atë. Ajo përpiqet të jetë е kursyer, e matur, e drejtpeshuar në vlerësimet е veta. Si rrjedhojë, mund të pranojmë se përmes leximit të veprës, të krijohet një përshtypje thuajse е plotë dhe bindëse për personalitetin е artistes.
Së dyti, është meritë е veçantë е autores që е vështron figurën е artistes sё popullit Jorgjia Truja në gjithanshmërinë е saj. Nëse me të drejtë ajo nodale sidomos në ndihmesën е madhe si këngëtare е muzikës operistike dhe asaj popullore, nuk lë pas dore as aspektet е tjera tё veprimtarisë së artistes: - regjisurën, veprimtarinë реdаgоgјіkе, ѕhоqёrоге еtј. Kёshtu, lexuesi sikur njihet së afërmi me një figurë të dashur, e cila nuk e përdor dhuntinë që i ka falur natyra për t'u tërhequr në botën e saj dhe për të qëndruar larg interesave të përgjithshme të shoqërisë. Autoria sjell shembuj të shumtë të përkushtimit të artistes ndaj artit në emër të idealeve të larta të kombit, të vazhdimësisë sё artit е kulturës sonë kombëtare, të përparimit të tyre etj.
Së treti, studiuesja e vështron të pashkëputur veprimtarinë tërësore artistiko-shoqërore të artistes ѕë popullit Jorgjia Truja nga kushtet konkrete social-historike. Në çdo hap të jetёs së artistes, ajo nuk harron asnjëherë kushtëzimin e saj prej kushteve tё tilla. Prandaj libri bëhet i besueshëm. Аrtistja nuk del аs si e vetmja figurë nё një peridhë të gjatë historike. Përkrah saj qëndrojnë mjaft artistë te tjerë, të cilët gjithashtu i janë përkushtuar artit për tё njëjtat qëllime e idеale. Pra, kësisoj rritet frymëmarrja dhe vërtetësia e punimit.
Së katërti, libri është shkruar plot dashuri е pasion. Gjatë leximit herë-herë tё krijohet përshtypja sikur ai ёshtё përftuar nё njё çast të vetëm.
Për mё tepër studiuesja, ndonëse e re, herë-herë shkruan mе siguri, shkathtësi e bukuri tё admirueѕhme. Nga kjo pikëраmjе, ро të mos e kesh njohur së afёrmi, dо tё mendo je se ajo kа përvojë јo të vogël.
Libri dо të jetë një ndihmesë e çmuar në historiografinë tonë muzikore. Urojmë që ai të ndiqet nga punime tё tjera të autores e të studiuesve të tjerë.
Tiranë, më 20.11.1991

Tish Daija: C'bejnë organet kompetente përpara eksodit të paligjshёm të kulturёѕ?

2014-04-06T12:53:00.001+02:00

Tish Daija (30 January 1926 - 3 October 2004) ka lindur më 30 janar 1926 në Shkodër, Shqipëri.
Krijimtarinë muzikore e filloi nën tingujt e fizarmonikës.
Shkollën e mesme e kreu në vitin 1947 në qytetin e lindjes.
Krijimtaria artistike e këtij artisti të madh përfshin të gjitha gjinitë dhe zhanret muzikore nga kënga deri të veprat e mëdha vokale, nga tablotë muzikore e deri të veprat skenike, vepra të muzikës së dhomës edhe ato sinfonike.
Tish Daija është krijuesi i baletit të parë shqiptar “Halili dhe Hajria” në vitin 1963.
Ai ka shkruar ndër të tjera operetën “Lejlaja”, operën “Pranvera”, baletin “Bijtë e peshkatarit”, operën “Vjosa” etj.
Nga veprat sinfonike mund të përmenden suita “Një ditë pikniku”, rasposia për flaut dhe orkestër “Bjeshkëve të larta”, Koncerti për piano dhe orkestër, Koncerti për violinë, Divertisment për harqe, tri Valle Simfonike, etj.
Tish Daija është një nga themeluesit e Konservatorit të Tiranës dhe gjithashtu profesor i Kompozicionit në këtë institucion të lartë të arsimit muzikor shqiptar.

Gazeta “Dita Informacion”, 23 janar 1994

Interviste me kompositorin Tish Daija
-Artist i Popullit-

Pyetje: Tish Daija, është pa dyshim një nga emrat tё njohur të muzikës shqiptare të gjysmës së dytë të shekullit të ХХ. Si e ndjen vehten ai sot?

Tish Daija: Unë prej natyre jam një njeri entuziast, energjik dhe optimist. Kjo natyrë ndoshta mё ka ndihmuar për të рёrballuar mjaft mirë arritjet роr dhe dështimet e mia, si në jetë ashtu dhe në krijimtari. Në pergjithësi unë jam i kënaqur, megjithatë për artistin, kënaqësia s'ka fund...

Pyetje: Ме sa dimë, ju keni kryer arsimin e иlёt në kolegjin e françeskanëve, i cili ka edukuar disa nga artistët e shkrimtarët që sot janë tё nё zë. Na thoni diçka mё tepër nё lidhje me këtë kolegj, mesuesit tuaj, etj...

Tish Daija: Unë jo vetëm që kam studjuаr në shkollën françaskane, por kam qenё dhe pjesëtar i korrit të fëmijëve рrаnё françeskajve që nё moshën 6-vjeçare, se bashku me Tonin Harapin, Cesk Zadejёn, Lukë Kaçajn, Simon Gjonin, Tonin Rrоtën, Tonin Dainë, Zef Grudën. etj. Ме anë të një programi të zgjeruar për 1ёndën e muzikës, nе aty filluam të mesojmë notat muzikore, tё njihemi me muzikën е Moxartit, Bethovenit, Bahut е Shubertit. Po ashtu, dhe me krijimet е patër Martin Gjokës, të cilat frymëzimin e merrnin tek muzika popullore e veriut.

Kush ishin rmësuesit e mi të раrё?

Natyrisht mё të lavdishmit, At Gjergj Fishta, At Маrin Sirdomi, Patër Justin Rrota, Gjon Shllaku, Frano Kiri, por mbi të gjithë, unё dhe brezi që studioj me mua në këtë kolegj, nuk do të harrojmë të madhin Patër Filip Mazrekun organistin dhe drejtuesin e korrit. E përfytyroj ashtu të qeshur, të dashur, organizator tё shkëlqyer, që përballonte të gjitha aktivitetet muzikore që kishte dhe vetë Kisha Franceskane. Kjo kishë qe një nga ato, tё cilat e mbajtën gjallë muzikën dhe aktivitetin artistik, me korrin e fëmijëve, korrin e të rriturve të drejtuar nga mjeshtri Preng Jakova, të shogëruar nga njё orkestër e madhe simfonike, ku merrrnin pjesë të gjithë muzikantët shkodranë. Qenë me të vërtetë vite të pa hаrruara ato…

Pyetje: Zoti Tish, me se merreni aktualisht?

Tish Daija: Tani jam në pension. Pjesën mё të madhe të kohës e kaloj duke lexuar, duke dëgjuar muzikë, sidomos nga ajo e këtij shekulli dhe përpiqem pak të punoj. Krijoj ndonjë vepër sa рёr të qenë në formë, se edhe kompozicioni ёshtë si puna e sportit, ро e 1е një herë ai të lё dhjetë fish. Por рrарё është tepër e vështirë, pasi kompozitori ka nevojë per këngëtarin, orkestrën, instrumentistin e dirigjentin, e kёto t'i sigurosh në kohёt e sotme, është një ëndër.

Pyetje: Krijimtaria muzikore shqiptare sot numëron një fond të gjerë veprash, të cilat u krijuan gjatë gjysmës së dytë të shekullit XX. Pа dyshim, vetë historia do të ushtrojë seleksionimin e vet, megjithatë, sipas mendimit tuaj, cilat duhet të jenë disa nga kriteret bazë për këtë seleksionim?

Tish Daija: Përpara se të bëhet një seleksionim i organizuar, më duket se po bëhet njё seleksionim i pa organizuar, i cili do të jetë patjetër me konseguenca fatale рër krijimtarinë tonë kombëtare.

Partitura të tёra ро zhduken nga pakujdesia e institucioneve që i disponojnë ato. Ѕhume prej tyre ро prishen për shkak të nёnvlehtësimit аpo të mungesës së shiritave të rinj për incizim. E mendoj se Televizioni dhe Radio Tirana duhet të tregojnë mё shumë kujdes në lidhje mе këtë рrоblem, е nuk përfshij këtu vetëm veprat e mija, роr dhe të kolegeve të mi, të cilët pa dyshim nuk e meritojnë të dënohen mе vulёn e harresës.

Po ashtu është dhe një problem tjetër, shumë këngë dhe valle të miat janë shitur në Maqedoni, Gjermani, Kоsovë e ku t’a di unë, nga njerëz të pandërgjcgjshëm, të cilët pa marrë parasysh të drejtën e autorit që u dha frymën dhe jetën atyre, e shesin artin tonë për реsё lekë.

Nuk e kuptoj, organet kompetente ç'bejnë përpara këtij eksodi jo të ligjshёm të kulturёѕ sonë? Ме zhdukjen dhe fshirjen e kasetave tё incizimit, ku do ti dëgjojmë zërat e belkantos sonë, të këngës рopullоre e të muzikës instrumentale?

Mos dо të vijë një kohë qё vetë аutorёt арo interpretuesit t’i blejnë sa frëngu рulën krijimet dhe interpretimet e tyre?! Nuk e di se si dо të bëhet kjo punë!!!

Sa për seleksionimin e organizuar, ai duhet të bëhet për mendimin tim, sa mё shpejtë që të jetë e mundur, në mënyre që veprat e kоlegëve tanë, të cilët fatkeqёsisht nuk jаnё mё sot midis nesh, si Prengë Jakova, Nikolla Zoraqi, Tonin Harapi, Agim Prodani, Simon Gjoni etj., mos tё humbasin dhe ato bashkë me vetë egzistencёn e tyre!! Kriteri bazë i seleksionmit: cilësiа, konseguenca рёr të ruajtur linjën e zhvillimit organik të artit tonë muzikor.

Pyetje: Zoti Tish, sipas mendimit tuaj, a ka lidhje arti me ideologjinë аpо politikën? A keni ndonjë preferencë politike?

Tish Daija: Arti para së gjithash është filozofi. Artisti, pёr të qenë i lirë në krijimtarinë e vet, duhet të qëndrojë larg роlitikës dhe partive, të cilat janë shpeshtuar shumë. E nëse dje vuajtëm, pikërisht sepse politika dhe ideologjia ndërhynin dhunshёm në artet, të mos bëjmë ро të niëjtin gabim edhe sot. Nuk kam patur dhe nuk kam asnje preference politike, jam vetem nje artist dhe i tille dua te qendroj deri nё fundin e egzistencës sime.

Pyetje: Kujt prej krijimeve tuaja do t'i riktheheshit dhe një here?

Tish Daija: Po të mё jepet mundësia, do t'i rikthehesha veprave tё mia të viteve 68-72, periudhë kjo kur letersiѕë dhe arteve iu hap pak fгymëmarrja рёr t’iu rimbyllur pastaj mе Pleniumin е IV-tërt, i cili i theu atyre hovin, i futi nё sоrdinë, duke frenuar vrullin që kishte marre, per t’a detyruar tё hecte ne njё hap me bilbilin komandues. Dhe duhet te themi ketu se kjo tronditje е реngоi gjatë zhvillimin organik tё kengёs, pasojat е sаi i ndjejmё dukshëm еdhe sot.

Mendoj nderkohe, madje dhe kam filluar punën për tё ripunuar “Fantаzinë рёг violinë е orkester, “Vallen Simfonike” si dhe baletin “Вijte е peshkatarit”. Po mbi motivet e kёtij baleti, ро punoj per një kuintet harqe dhe piano me реsё kohё.

Pyetje: Besoj se gjëndia juaj aktuale finanziare nuk ështe per t'u lаvderuar. А keni pakёnaqëѕi në lidhje me të?

Tish Daija: Unë dhe gruaja ime rrojme me pensionet tona, te cilat dihet se sa jane dhe se si mund të pёrballojnë nivelin e lartë të çmimeve tё sotme. Here pas here te pakten na ndihmоjne fёmijet, megjithese dhe ata kanë familjet e tyre.

Për njё gjë mё vјen kеq, unё gjendem në pension, nderkohe qe роthuај te gjithe koleget e mi kane filluar tе jaрin leksione prane Institutit të Lartë të Arteve, nё degen e kompozicіonit, nderkohe, kur pikërish ketë katedër e kemi krijuar unё dhe Cesk Zadeja, nderkohe kur pjesa më е madhe е kompozitorëve të rinj e te suksesshem sot, kane qene nxënësit tanё.

A mos valle në Institutin e Lartë të Arteve mendojne se nuk kane se ç'të mësojnë mё nga nе? Se ne nа ka perënduar dielli njëhere e përgjithmоnë?!

Dhe diçka të fundit, unё mora рjеse nё Festivalin e fundit tё Kёngës nё Теlevizion, me këngën “Drejt planetit të ri”, të cilën deri tani nuk е kam dëgjuar asnjёherë në televizion, kurse shumë tё tjеra transmetohen edhe dy herë në ditë.

Nuk e kuptoj këtë metodё diletanteske të përgatitjes së programeve. Kënga, sаdо e bukur që të jetë, ро u dёgjuа shumё here nis e tё mërzitet. Prandaj me kot mundohen t’ia shkurtojnë jetën. Меgjithatë, unë mbetem me shpresën se edhe ky krijim i imi do të shоhe mё ne fund ekranin e televizionit.

Intervistoi: Zana Bihiku

Rikthimi ne skene i Edi Luarasit

2014-04-06T12:53:00.000+02:00

Gazeta "Dita Informacion",
6 shkurt 1994

.. Përsëri në skenë aktoria Edi Luarasi... Në kujtesën e shumëkujt, emri i saj kish mbetur si mënjane. E kjo, jo pse fama e saj nuk lа gjurmë te thella пё të gjithë ata qё e admiruan dhe e duartrokitën me aq zjarr ne skenat e shfaqjes, por sepse koha, mе раragjykimet e saj, u mundua ta fshinte këtë emër nga kujtesa njerëzore.

Edi Luarasi... sa vite kanë kaluar, 19 vjet, аро jo, 20-vjet...
Çudi, vijnë momente qё tё rifreskojne kujtesën në skutat mё te fjetura te saj. Megjithate, një gjë të bën pёrshtypje, duke ruajtur kujtime aq të dashura рёr artisten, admiruesit e saj nuk munguan tё mbushin sallën e Теаtrit Popullor, рёr t'a duartrokitur dhe njëherë, për t'i dhënë kurajo dhe besim nё vehte, për t'a admiruar. Edi, nga ana e saj, me dëshirёn per t'u rikthyer në skenë dhe ne kujtesën e spektatorit ashtu siç ka qёnё, ekspresive, e natyrshme dhe tepër inteligjente, arriti t'i bëje përsëri рёr vehte!
Perveç atyre që e kanë njohur dramën e saj, pati dhe nga ata qё руеtёn, po kush është kjo artiste kaq e shquar qe nuk ia kemi dëgjuar emrin? Ku ka qenë kaq vite? Perse flitet рёr rikthim nё skenë? Do te mundohemi t'i pergjigjemi kësaj pyetjeje.
Së pari, Edi Luarasi ështe një nga motrat Mirdita, të njohura këto, në gjysmën e dytë tё viteve 50, nё interpretimin e këngëve te lehta në Estradën e Ushtarit е mё pas nё Estradën е Shtetit. Po, Edi në moshën 18-vjeçare fillon karierën e saj si këngëtare. Në te njëjtën kohë, duke marre рjеsё dhe nё skeçe të ndryshme, zgjon në vetvete dhe si tё thuash zbulon da shurnë per teatrin. Keshtu do tё radhitej nder studentët е klasës së раrё dramatike, pranë Istitutit te Larte te Arteve ne Tirane. «Shumë zhurmë për asgjë» me tё cilën mori diplomën, duke evidentuar në mënyrë të рlote talentin e saj, korr suksesin e pаrё e të vërtetë ne skenë. Pikërisht këtu do të fillojë dhe ajo karrierë artistike e pasur, ku, si aktore pranë Teatrit Popullor, luajti mbi 30 rоlе... «Kordelia», “Mbreti Lir», «Сuса e Maleve», «Rrugë te tërthorta», «Shtëpia në bulevard», «Doktor Aleksi”, «Shkurte Pal Vata».... etj.
Në këto role si dhe në tre filmat ku luajti, “Vitet e para”, «Gjurmët», dhe «Ngadhnjim mbi vdekjen», Edi paraqitej gjithnjë me dinjitet artistik, dallohej për temperamentin e fuqishëm dhe pak rebel, për intuitën dhe imagjinatën artisike si dhe рёr një botë të раsur shpirtërore.

Ndër kulmet e saj si aktore, përmendim rolin e Leas tek drama “Njolla të murme” (1969) të Minush Jeros me regji tё Mihallaq Luarasit, dhёnё me rastin е Festivalit tё Katërt Kombëtar të teatrove të dramës nga trupa “А. Z Çajupi” e Korçës. Rezultati ishte i merituar, juria qëndrore i dha flamunin teatrit “Andron Zako Çajupi” të Korçës për shfaqjen mё tё mirë të këtij festivali «Njollat e murmе» të Minush Jeros, për regjinё i jep Medaljen е Festivalit të shkallës tё раrё regjisorit Mihal Luarasi, bashkeshortit të Edit, për vënien në skenë me nivel tё lartë ideo-artistik të pjesës «Njolla tё murme», e së fundi, akordon ро medalien e shkallёs sё раre aktores Edi Luarasi, рёr interpretimin me nivel të lartë ideo-artistik të rolit të Leas.
Pa mbaruar ende ky gëzim, pas tre shfaqjesh shumë tё sukseseshme, kjo drame, së cilës masa
e gjërë e popullit i kishte kushtuar një vëmëndje të madhe, cilësohet si një «Njollë e zezë рёr аrtin tonë revolucionar e plot partіshmëri». U ndalua nё mеnуrё kategorike. Pse? Pse? Kjo pyetje qarkullonte kudo ato kohë. Nuk arrinin të kuptonin!..
E vërteta ishte se për vlerësimin e veprës kishte dy komisione (njëri ishte i ligjshëm).
- I pari ishte ai i artistëvе, shkrimtarëve, kritikëve - nder te cilet edhe babai im, Prof. Dr. Koço Bihiku, e nё fund tё fundit i publikut, i cili natë për natë dyndej përpara dеrës sa Teatrit për te parë këtë shfaqje qe beri bujë për ansamblin е vlerave.
- Komisioni i dytë (i рaligjshmi), i përbërë nga inkopetentë, të cilët kontribuonin nga dita në dita për lidhjen me zinxhirë ideologjikë e politikë të artit tonë, nën maskën e metodës së realizmit socialist, e quajti «njё veper mе subjekt të çthurur», apo vepër «ku autori e shtroi problemin me anën e një subjekti tё thurur me marifet dhe me efekte që objektivisht synojnë të marrin mëndjen e spektatorëve»... Kështu pasqyronte shtypi tерёr kontradiktor në vetvete.

Por “Njollat e Murme” dhe vënia e saj nё skenë mundi tё rrokte me pjekuri dhe largpamësi problemin me delikat tё kohës, lindjen e parazitëve të rinj, tё cilët hanin në kurriz tё të aftëve. Autori, arriti tё parashikonte me vërtetësi se kу fenomen pо përhapej me shpejtësi në aparatet administrative e shtetërore që kish filluar e qё me pas dо tё shëndrohej ne një gangrenë рёr vetë sistemin...
Pikërisht me ndalimin dhe çensurimin e kësaj drame, si dhe tё vonë me fatin e keq të Festivalit të 11 tё Këngës në Televizion, lidhet dhe trauma e familjes Luarasi.
I shoqi i Edit, regjisoni i talentuar Mihallaq Luarasi, futet nё burg dhe dënohet 8 vjet për agjitacion e propagandë!?. Ndërkohë Edi, e dëbuar nga teatri, detyrohet të futet në robaqepësi, për tё perballuar vёshtirësitё financiare.
Gjatë 11-viteve të punës si robaqepëse, аjo arrin t'a përvetësojë mire zanatin. Njerëzit e donin por dhe ajo i donte, gjithnjë e çiltër, e dashur dhe pa fjalë,...
Njeherë, i mungonte një vegël е makinës qepëse dhe shkoi tek një usta, Mitka e quanin, i cili e donte dhe e vlerësonte Edin. Ai e ndihmon duke i gjetur një «drugë» të re. Edi i kërkon çmimin, kurse ai i përgjigjet: “Mё ke dy bileta borxh, kur tё japësh shfaqjen e pаrë”. Ishte një usta i thjeshtë kу, që arriti ndoshta të parashikonte rikthimin e Edit në skenë.
Por këto fjalë binin nё vesh tё shurdhër, nuk vlente dëshira e këtij njeriu të thjeshtë, përpara paragjykimeve të instancave të larta...
E detyruar nga sëmundja e nёnës, Edi lё punën dhe kështu familja Luarasi mbahej vetëm me rrogën e Mihallaqit, i cili nderkohë kishte filluar punën si bojaxhi. Ata shpresonin se do tё vinte njё ditë e bardhë dhe per ta.... Reabilitimi! Po ç'ishte ky reabilitim, ç'farë kishin bere?! Armiq?! Jo! Artistë tё dashuruar раs artit nё radhën e gjithe atyre shkrimtarëve dhe artistëve që patën të njëjtin fat tragjik!!!

Megjihëse 51 vjeç, pas ardhjes sё demokracisë, Edi Luarasi kthehet nё skenë. Рrа reabilitohet... Paksa e vështirë për tё, pas 20 vjet shkëputjeje, megjithatë me kurajo e pasion tё pashtershëm, ajo arrin të fitojë e meritojë duartrokitjet e publikut nё dramёn “Vizita e Damës plakë”, duke u rikthyer kështu triumfalisht ne skenёn të cilën aq shumë e kishte dashuruar.

E pyes Edin se sa kohe kа ndërmend tё qëndrojë nё skenen e shfaqjes dhe ajo, me buzëqеshje dhe me natyrshmëri mё përgjigjet: “Sa tё me mbajnë këmbët....”
Zana Bihiku

Publications by Ikbal Bihiku | Books

2014-04-06T12:48:00.001+02:00

Motive popullore Shqipetare

Tekstili e Trikotazhi

Publisher: Universiteti Shteteror i Tiranes, Instituti i Historise e Gjuhesise, Sektori i Etnografise

Painter: Ikbal Mustafa Bihiku
Edition 1959, Tirana
Format 27 x 36 cm
Pages 5 pages text and 50 pages drawings
Illustrations 158 drawings in color on 50 pages

Arti popullor shqiptar Punime leshi ne vegje

Publisher      Akademia e Shkencave, Instituti i Historisë, Sektori i Etnografisë

Painter            Ikbal Bihiku
Publisher         8 Nëntori
Edition            1977, Tirana
Format            26 x 24,5 cm
Pages              28 pages text, 57 pages drawings, 5 pages index to the plates
Illustrations      57 pages with several drawings in color per page

Continua a leggere...»

Ikbal Bihiku | Drawing

2014-04-06T12:48:00.000+02:00

Continua a leggere...»

Shenime nga ekspozita e piktores Ikbal Bihiku ..nga skulptori Fuat Dushku

2014-04-06T12:47:00.001+02:00

Piktorja Ikbal Bihiku, ne ekspoziten “Motive te tekstileve popullore” qe qendroi e hapur javet e fundit ne Tirane, ka mundur te riprodhoje vlera te artit te endjeve, te tekstileve te leshta e te linjeta, te qendisjeve, ne pergjithesi - motive te tekstileve popullore. Kur ndodhesh ne kete ekspozite, te rrethon nje atmosfere e gezueshme me pastertine e punimeve si ne ngjyre ashtu dhe ne perdorimin e shumte te motiveve. Bukur dhe me kujdes piktorja ka ruajtur disa karakteristika qe e pershkojne ne pergjithesi artin popullor tek ne, si variacioni ne forme, ngjyra me tere madheshtine e saj. E lavderueshme eshte puna e kesaj piktoreje, si dhe dashuria me te cilen ajo pershtat teknika te ndryshme ne motive te nxjerra nga jeta. Kemi te bejme ketu me interpretim realist, qe eshte vlere e rendesishme, qe i shtohet ekspozites. Ne kete menyre ajo behet emocionante per vizitorin dhe krijon shume kende per studjuesit, per artistet ne pergjithesi dhe per ata qe punojne ne gjinine e arteve te aplikuara.

Continua a leggere...»

E poi ci domandiamo: Come mai i figli non ci ascoltano più?

2014-04-06T12:47:00.000+02:00

Ogni giorno sentiamo al telegiornale che la madre ha venduto anche la propria casa per pagare le cure mediche del figlio, che una coppia ha adottato un bimbo del terzo mondo, seguiamo i film che ci raccontano la storia della mamma di un figlio diventato criminale, eppure lei non cessa di amarlo, vediamo anche le pubblicità che ci fanno ricordare che la mamma è sempre la mamma...
Ed è più che naturale, la mamma rimane sempre la mamma, lei che ci cura quando siamo malati, lei che ci prepara il piatto preferito, che ci accudisce con tanta devozione, lei che ci prepara alla vita, che ci fa diventare buoni, lei che cerca di trasmetterci la propria dolcezza, la tenerezza, l'amore per il prossimo...
Sonno infinite le cose che impariamo dalla mamma, che è sempre lei, unica al modo.
Ma !
Ce anche l'altra faccia della nostra realtà, quella che compra l'affetto con i soldi, quella realtà dolorosa, dove la propria mamma corrompe il figlio con dei regali per metterlo contro il padre, ormai allontanato dalla famiglia. E' un po' la storia che senti ogni giorno dietro le porte delle aule nei tribunali, dove l'egoismo dei genitori ferisce il cuore fragile del proprio figlio...
E poi ci domandiamo: "Come mai i figli non ci ascoltano più?"... Ci dimentichiamo che il rispetto dei figli è una conquista, non un diritto... I sbagli dei nostri figli, prima, li dobbiamo cercare in noi stessi, nei valori che siamo riusciti a trasmetterli, capire fin a che punto gli abbiamo fatti soffrire con il nostro egoismo... E qui il ruolo della mamma è fondamentale.

- Il 12 giugno al Tribunale di Bari...
Per caso mi trovai davanti un caso di separazione.
Uno dei figli stava vicino alla madre e l'altro vicino al padre.
Un paesaggio molto triste, dove l'odio e la voglia di vendetta della donna vinceva la sofferenza, il dolore e la voglia di due fratelli di crescere insieme...
Si sentivano fino al corridoio i litigi dei genitori e degli avvocati, i quali, non guardavano in faccia nessuno, solo il giudice che doveva scegliere la propria simpatia per una delle parti...
Ho visto genitori, i quali neanche un attimo si sono voltati, per vedere la tristezza nel viso dei due fratelli, trovati in due campi opposti, battaglieri...
Mi è rimasto impressa la loro espressione sofferente, il loro orgoglio ferito, separati dal vivo uno dal altro, mancati di un fratello che dovrebbe essere il miglior amico, colui che ci impara che cos'è il vero affetto, colui che ci fa sentire protetti dalla cattiveria degli sconosciuti...
Ritornando alla realtà di quel aula, ho visto l'uomo, era il padre, abbattuto, imbarazzato, che pregava la donna di dare a tutti e due i figli lo stesso affetto, la stessa attenzione... L'uomo, il padre, era pronto a perdere tutto, anche il minore che aveva in carico, per ridarlo al affetto della madre...
Ed alla fine... ho visto la donna, era la madre, con il volto di ghiaccio, dove vinceva solo l'aggressività verso l'ex marito, una donna, madre (?!) che neanche si girava a notare la tristezza stampata nel viso del figlio 17enne, rifiutato dalla propria madre...

Quella donna non era più una madre...
© 2004, Rivista Puglia Positiva, Zana Bihiku

Krijimtaria Letrare e Migjenit

2014-04-06T12:45:00.001+02:00

Prof. Dr. Koço Bihiku

Krijimtaria Letrare e Migjenit

Botim i Akademise se Shkencave,

Instituti i Gjuhesise dhe Letersise

Viti i bitomit: 2004

Recenzente:

Prof.dr. Jakup Mato e Laura Smaqi

Redaktore: Besa Vila

Kapitujt:

- Njeriu dhe Artisti;

- Vargjet e Lira;

- Proza;

- Stili letrar.

Millosh Gjergj Nikolla, anche noto in Albania come Migjeni (Scutari, 13 ottobre 1911 – Torre Pellice, 26 agosto 1938), è stato un poeta albanese.
Suo padre, Gjergj Nikolla (1872-1924), proveniva da una famiglia ortodossa e possedeva un bar. Frequentò la scuola elementare serbo Ortodossa a Scutari e dal 1923 al 1925 una scuola secondaria ad Antivari, nel Montenegro, dove si era trasferita la sorella maggiore Lenka.
Nell'autunno del 1925, a 14 anni, vinse una borsa di studio per frequentare una scuola secondaria a Bitola, nella Macedonia del sud. A Bitola studiò slavo, russo, greco, latino e francese. Laureatosi nel 1927 entrò nel seminario Ortodosso di St. John il Teologo a Bitola dove, nonostante problemi di salute, continuò il suo addestramento e gli studi fino a giugno 1932.
Il 23 aprile 1933 fu assunto come maestro di albanese in una scuola nel villaggio di Vraka, a sette chilometri da Scutari. Fu durante questo periodo che cominciò a scrivere descrizioni in prosa e versi.
Nel maggio 1934 scrisse il suo primo racconto, Sokrat i vuejtun apo derr i kënaqun, che fu pubblicato sul periodico Illyria, firmandosi con lo pseudonimo di Migjeni, un acronimo di Millosh Gjergj Nikolla. Nell'estate 1935 il 23enne Migjeni si ammalò di tubercolosi. Viaggiò fino a Atene nel luglio di quell'anno nella speranza di guarire dalla malattia ma ritornò a Scutari un mese dopo senza nessun miglioramento delle sue condizioni di salute. Nell'autunno 1935 si trasferì per un anno a una scuola a Scutari e, sempre sul periodico Illyria, iniziò a pubblicare le sue prime poesie che fecero epoca.

Nel 1936 andò a vivere nel villaggio di montagna di Puka dove restò per 18 mesi. Le sue condizioni di salute migliorarono e lui restò colpito dalla povertà della gente che viveva a Puka e dei dintorni. Dopo questi 18 mesi in montagna il poeta fu obbligato a porre fine la sua carriera di maestro e di scrittore e, sempre nella speranza di guarire, andò a Torino dove sua sorella Ollga stava studiando matematica. Partì da Scutari il 20 dicembre 1937 e arrivò a Torino prima del giorno di natale. Qui aveva sperato, dopo la guarigione, di iscriversi e a studiare alla Facoltà d'Arte. Dopo cinque mesi di ricovero al sanatorio di San Luigi presso Torino Migjeni fu trasferito all'ospedale di Waldensian a Torre Pellice dove morì il 26 agosto 1938. La sua morte all'età di soli 26 anni fu una tragica perdita per la letteratura albanese moderna.

Migjeni dhe na "t'Birtë e shekullit të ri"...

2014-04-06T12:45:00.000+02:00

Gazeta Metropol - 30/01/2005 Në rast se Migjeni do të jetonte në shekullin e XXI...?
Do të rishkruante "Na t'birtë e shekullit të ri" pa më të voglin hezitim.
Po "Poemën e mjerimit"...? Natyrisht edhe atë. Po..., po..., po...?
Përgjigjja është një dhe e vetme: të gjitha!
Nuk ka kaluar as një shekull, po ajo çka krijuar Migjeni të duket sikur sapo është shkruar, se diku e gjen në të përditshmet letrare.
Pasi Kolën e sheh kudo..., edhe Lulin e vocërr, vetëm se ky i fundit, tashmë nuk ecën në shi për të shkuar në shkollë, por për të shkuar te semafori dhe për të thënë "bukën e përditshme falna Zot".

Në librin më të ri kushtuar krijimtarisë letrare të Migjenit, shkruar nga Prof. Dr. Koço Bihiku dhe botuar nën kujdesin e Institutit të Gjuhësisë dhe Letërsisë, midis të tjerash thuhet: "Te Migjeni zien revolta jo kundër mjerimit si mjerim, por kundër mjerimit si shfaqje e pabarazisë shoqërore".
Kanë kaluar kaq vite që atëherë dhe duket se shqiptarët ende nuk e kanë gjetur barazinë e duhur. Përditë dhe kudo, mund të ndeshesh, të përballesh dhe të flasësh me të gjitha personazhet e krijuesit të madh (ndoshta të gjithë ne jemi nga pak personazhe të tij). Si është e mundur do të pyeste dikush. Por ja që është e vërtetë. Shumë gjëra, për shumë njerëz, vazhdojnë të jenë "mollë të ndalueme" dhe jo në kuptimin metaforik, por në atë real. Qytetet janë rritur. Nuk ka shtëpi përdhese, por ka rokaqiej. Ka ende rrugë të përbaltura si edhe Lula të vocërr, që nuk "duan" të shkojnë në shkolla, pasi kanë zgjedhur profesionin më të "bukur", atë të lypësit. "Qeshu rini qeshu, bota është e jotja...". A thua të jetë e vërtetë? Rinia jonë sot po i "qeshet" vetëm emigrimit, si shpresa e vetme e saj. Sot rinia braktis shkollat dhe gjen "shpëtim" te droga. Por, Migjeni nuk e sheh dot këtë realitet (sa me fat!).
"Migjeni bëri objekt të pasqyrimit artistik në veprat e veta njeriun e varfër, i cili trapitëte gjithë ditën për të gjetur një copë punë, malësorët e gjorë, të cilët zvarriteshin në jetë, gratë fatkeqe, të cilat për të nxjerrë bukën e gojës nxirrnin në treg nderin, njerëzit e pambrojtur, që shtrinin dorën për lëmoshë, fëmijët e varfër, të cilët mjerimi i thyente lehtë. Ai tregoi se vuajtjet materiale dhe morale, brengat e parrëfyera, degradimi i njerëzve të varfër, përftoheshin jo nga marrëdhëniet e jetës së tyre private dhe vetjake, por nga shkaqe të thella, që lidheshin me shtypjen shoqërore, nga marrëdhëniet e mbrapshta që sundonin në Shqipërinë e asaj kohe...", shkruan autori i këtij studimi, Prof. Bihiku. Ajo çka të vjen ndër mend të krahasosh është "Shqipëria e asaj kohe" dhe Shqipëria e kësaj kohe! A thua vallë mjerimi të ketë ndryshuar pamje, sikundër shtëpitë përdhese, që u shndërruan në rokaqiej. Sigurisht. Në kohën e Migjenit, dikush pyeste "a do qymyr, zotni?", sot pyesin "a do cd, zotni?, a do karta Vodofane apo AMC, zotni? "Historia e njanës nga ato...", sot mund të thuhet "Historia e shumë nga ato", "Një refren i qytetit tem", pse jo, mund të ruajë të njëjtin titull. "Mollë e ndalueme", i duhet një ndryshim i vogël në numër, "Mollë të ndalueme"... "Sokrat i vuejtem apo derr i kënaqun", mund të bënim të njëjtin ndryshim, atë në numër, "Sokrat i vujtëm apo derra të kënaqun...". Dhe në rast se poeti e prozatori i madh do të ishte në jetë, do të donte të kishte përsëri një "grusht të fuqishëm, e t'i binte "malit që s'ba za", që "na të bijtë e shekullit të ri" të mos shohim vetëm përsiatjet e mjerimit, por edhe Migjenë të shek. të XXI. Leonard Olli

Prof. Dr. Koço Bihiku ne International Dictionary of Intellectual Historians

2014-04-06T12:44:00.001+02:00

http://idih.hab.de/Page-problems.htm

Prof. Dr. Koço Bihiku in the WorldCat - the world's largest library catalog

2014-04-06T12:44:00.000+02:00

1. Psallme murgu [u.a.].	1.	Psallme murgu [u.a.]. by Asdren.; Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tiranë : Inst. i Gjuhësisë dhe i Letërsisë i Akad. së Shkencave të RPSSh, 1980.
2. Rreze dielli [u.a.].	2.	Rreze dielli [u.a.]. by Asdren.; Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tiranë : Inst. i Gjuhësisë dhe i Letërsisë i Akad. së Shkencave të RPSSh, 1981.
3. Nderim Dhimiter S. Shuteriqit	3.	Nderim Dhimiter S. Shuteriqit by Koço Bihiku; Dhimitër S Shuteriqi; Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiran·e 2004 View all editions and formats
	4.	Historia e letërsisě shqipe... [Tekst hartuar nga Dhimitër S. Shuteriqi, Koço Bihiku, Mahir Domi, Vehbi Bala... [etc.], nën redaktimin e Dh. S. Shuteriqi, K. Bihiku, M. Domit] 2, Letërsia shqipe e rilindjes kombëtare. by Dhimitër S Shuteriqi; Koço Bihiku; Mahir Domi; Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : [Mihal Duri], 1959.
5. Krijimtaria letrare e Migjenit	5.	Krijimtaria letrare e Migjenit by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Instituti Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 2004. View all editions and formats
	6.	Hulumtime të reja për Fan S. Nolin by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Shtëpia Botuese "Demokracia", 2001. View all editions and formats
	7.	Historia e letërsisë shqipe në tre vëllime. 1, Folklori shqiptar. Letërsia e vjetër shqipe : Tekst hartuar nga Dhimitër S. Shuteriqi, Koço Bihiku, Mahir Domi, Vehbi Bala, Ziaudin Kodra dhe Zihni Sako, nën redaktimin e Dh. S. Shuteriqit, K. Bihikut, M. Domit. by Mahir Domi; Dhimitër S Shuteriqi; Koço Bihiku; Instituti i historisë dhe filologjisë (Albanie) Book : Peer-reviewed Publication: Historia e letërsisë shqipe në tre vëllime. 1 Publisher: Tiranë : Shtyp. "Mihal Duri", 1959.
	8.	Historia e letërsisë shqipe në tre vëllime. 2, Letërsia shqipe e Rilindjes kombëtare : Tekst hartuar nga Dhimitër S. Shuteriqi, Koço Bihiku, Mahir Domi, Vehbi Bala, Ziaudin Kodra dhe Zihni Sako, nën redaktimin e Dh. S. Shuteriqit, K. Bihikut, M. Domit. by Mahir Domi; Dhimitër S Shuteriqi; Koço Bihiku; Instituti i historisë dhe filologjisë (Albanie) Book : Peer-reviewed Publication: Historia e letërsisë shqipe në tre vëllime. 2 Publisher: Tiranë : Shtyp. "Mihal Duri", 1959.
	9.	Historia e letërsisë shqiptare të realizmit socialist by Abdurrahim Myftiu; Koço Bihiku; Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë (Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë); et al Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, 1978. View all editions and formats
	10.	Probleme aktuale të traditës dhe të novatorizmit në letërsinë shqiptare të realizmit socialist by Koço Bihiku; Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë (Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë); Book : Conference publication : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Naim Frashëri, 1975.

	11.	Probleme aktuale të traditës dhe të novatorizmit në letërsinë shqiptare të realizmit socialist by Koço Bihiku; Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë (Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë); Book : Conference publication : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Naim Frashëri, 1975. View all editions and formats
12. Vepra	12.	Vepra by Asdren; Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : [Akademia e Shkencave e RPSH], 1976-1980. View all editions and formats
	13.	Histoire de la litterature albanaise by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: French Publisher: Tirana : Editions "8 Nëntori", 1980. View all editions and formats
14. Probleme letrare	14.	Probleme letrare by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Shtëpia Botuese "Naim Frashëri", 1979. View all editions and formats
15. Probleme letrare	15.	Probleme letrare by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tiranë : Mihal Duri, 1973.
16. Storia della letteratura albanese	16.	Storia della letteratura albanese by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tirana : 8 Nëntori, 1981.
17. A history of Albanian literature	17.	252407430 A history of Albanian literature by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tirana: 8 Nëntori, 1980.
	18.	Probleme të zhvillimit te romanit të sotem shqiptar by Koço Bihiku; et al Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Shtëpia Botuese "Naim Frashëri", 1977.
19. Letërsia dhe koha : studime	19.	Letërsia dhe koha : studime by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë : Shtëpia Botuese "Naim Frashëri", 1982.
20. Probleme letrare : Botim i dytë	20.	Probleme letrare : Botim i dytë by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tiranë : Shtëp. bot. "Naim Frashëri", (1979)

	21.	Probleme të letërsisë shqiptare të realizmit socialist by Koço Bihiku; Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tiranë Akad. e Shkencave e RPS të Shqipërisë, Inst. i Gjuhësisë dhe i Letërsisë 1988
22. A history of Albanian literature	22.	A history of Albanian literature by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: English Publisher: Tirana : "8 Nëntori" Pub. House, 1980. View all editions and formats
	23.	L'historiographie littéraire albanaise : méthode, sources, résultats by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: French Publisher: Tirana : Éditions du Comité national albanais des études balkaniques, 1970.
	24.	551672263 Materiale te seksionit te shkencave historike. by Koco Bihiku; Aleks Buda; Androkli Kostallari; Mahir Domi u a; Book : Peer-reviewed Publisher: Tirane, 1969.
	25.	Materiale te seksionit te shkencave filologjike. by Koco Bihiku; Aleks Buda; Androkli Kostallari; Mahir Domi u a; Book : Peer-reviewed Publisher: Tirane, 1969.
	26.	Konferenca e dyte e studimeve albanologjike. Me rastin e 500-vjetorit te vdekjes se Gjergj Kastriotit-Skenderbeut. Tirane, 12-18 janar 1968. Band I [...]. by Koco Bihiku; Aleks Buda; Androkli Kostallari; Mahir Domi u a; Book : Peer-reviewed Publisher: Tirane, 1969.
27. Rreze dielli	27.	Rreze dielli by Asdreni.; Rexhep Qosja; Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Prishtinë : Rilindja, 1987 View all editions and formats
	28.	Historia e letërsisë-shqiptare të realizmit socialist1978 by Koço Bihiku; Book : Peer-reviewed Publisher: 1978.
	29.	Bréve histoire de la littérature albanaise by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: French Publisher: Tirana, Editions d'Etat "Naim Frashëri", 1964.
	30.	Brève histoire de la Littérature Albanaise by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tirana, 1964.

	31.	Probleme të letërsisë shqiptare të Rilindjes Kombëtare. by Koço Bihiku; Book : Peer-reviewed Publisher: 1981.
	32.	An Outline of Albanian literature. Translated by Ali Cungu. by Koço Bihiku; Ali Cungu Book : Peer-reviewed Language: English Publisher: "Naim Frasliëri" State Publishing House: Tirana, 1964.
33. Istorija albanskoj literatury	33.	Istorija albanskoj literatury by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tirana Izdat. 8. Nentori 1983
	34.	Histoire de la littérature albanaise by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tirana : 8 Nentori, 1980. View all editions and formats
35. Letërsia dhe koha : studime.	35.	Letërsia dhe koha : studime. by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Publisher: Tiranë Shtepia Botuese Naim Frashëri, 1982.
36. An outline of Albanian literature	36.	An outline of Albanian literature by Koço Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Albanian Publisher: Tirana, 1964. View all editions and formats
37. An outline of Albanian literature.	37.	An outline of Albanian literature. by Koço Bihiku Book : Biography : Peer-reviewed Language: English Publisher: Tirana, Naim Frashëri State Pub. House, 1964.
38. Krijimtaria letrare e Migjenit	38.	Krijimtaria letrare e Migjenit by Koco Bihiku Book : Peer-reviewed Language: Romanian Publisher: Tirana : Akademia, [2000

Faqe të panjohura te Fan S. Nolit

2014-04-06T12:43:00.002+02:00

Faqe të panjohura me Autor Fan S. Noli.
Artikuj dhe shënime publicistike, 1915-1919.
Përmblodhi dhe pajisi me shënime Prof. Dr. Koço Bihiku.
Shtëpia botuese Albin, viti botimit 2002. Faqet e librit 329.

Vëllim me ligjërata, artikuj, letra, shënime, etj të Fan S. Nolit që ndriçon një ndër fazat më interesante e më pak të dokumentuara si të vetë jetës e veprimtarisë së F. Nolit, edhe të historisë së shtetiti të sapo krijuar shqiptar: periudhën e Luftës së Parë Botërore 1915-1919.

Gjendja në Shqipëri, sidomos në qerthullin e Luftës së Parë Botërore, përpjekjet për të mbajtur në kembë shtetin e porsaformuar shqiptar, politika e fqinjëve shovinistë për copëzimin e ndarjen mes tyre të Shqipërise, roli dhe politika e fuqive të mëdha të Evropes dhe SHBA-së ndaj çështjes shqiptare e asaj ballkanike, fati dhe veprimtaria e figurave dhe personaliteteve të ndryshme shqiptare e të huaja në vitet e mbrapshta 1914-1919, princ Vidi, përpjekjet e të huajve për të gjetur një mbret të përshtatshëm për Shqipërinë, ushtritë e huaja në Shqipëri, Konferencat Ndërkombëtare e forume të tjera të kohës, kur diskutohej, bëhej pazar e shpesh vendosej për fatet e Shqipërisë, etj. Të gjitha kur ligjëronte e shkruante Noli i ri...

Cambridge International Biography Center honors Prof. Dr. Koço Bihiku

2014-04-06T12:43:00.001+02:00

TIRANE, Nov. 20 /1998 (ATA)

- The Albanian distinguished literary critic, Prof. Dr. Koço Bihiku, is involved in the 27th publishment of the international biographic vocabulary of the Cambridge Biographic International Center, one of the most prestigious institutions all over the world which creates periodical publishments dedicated to well-known people of different countries in the field of creativity.
According to the Cambridge Center announcement, the name of Prof. Dr. Bihiku is involved even in the 30th edition of the work "International Who's who of intellectuals", in which also are present the names of distinguished intelectuals from 52 world countries, and his name is proposed as a candidate for the "20 century awards of achievement" diploma, a publishment which will be issued on the occasion of the end of the XX century and the beginning of the XXI century.
Prof. Dr. Koço Bihiku has a creativity of more than 50 years in the field of studies on the Albanian literature and the literary critics. He has worked as a leader of the the History and Language Institute and others. /lh/A.A/ Albanian Telegraphic Agency ▌- Cambridge International Biography Center honors Prof. Dr. Koço Bihiku

Durrës and the inhuman slaughter

2014-04-06T12:43:00.000+02:00

Sacrificed in the Nazi concentration-camps

It would have been very interesting if we knew how a bright-minded like Voltaire, who defined the history of his time as a view of misery and crimes, would describe the dark time of the Second World War, if he would experience it, when the greatest diabolic persons of the entire humanity, named with the detestable names like Hitler, Gables, Himler, Gering, Ajhman and demon, practiced the horrendous concentration-camps, where within areas surrounded by barbed wires, watchdogs and towers equipped with “Shars” machine-guns, would be significant the statement of Walter Scott in a famous roman, where he said: “Te survivors envied those to whom death spared the great misery that was to come”. I was browsing the book “Sacrificed and survived”, of the co-authors, Dr. Sali Hidri and the dynamic activist Tatjana Bali, dedicated to those who, as if they were followers of Likurg’s philosophy, thought that “I wouldn’t prefer life instead of freedom”, what caused them interment in those extermination camps, I reminded a story from the life of Saint Augustine, who, when asked “What was God doing before he created heaven and earth”, answered: “At that time he created hell to send there those who make such questions”. Yet, if the hell, God created, wasn’t seen by any living people, the ill-famed Nazi-Fascist hell of Bukenwald, Mathausen, Auschwitz, Zaksenhauzen, Dakao, to Pristine, was experienced by millions of men, women, elder and children, who turned into skeletons, just because they couldn’t agree with the barbaric invaders, Hunan of the modern times, or just because of the race they belonged to. Until May 9, 1945, all the fantasy of Dante described in a masterpiece so shivering only reading it, became a shameful and heartless reality. Copying his “Hell” until the uniform of the preamble, the wretched with dressing that remind zebras, discriminated, were equalized with guinea-pigs used for the cruelest experiments, tortured, shot, killed in the gas-rooms, burned in crematoriums, thrown in common burial ground with bulldozers, just as the horrors described by Ana Frank in her diary, Erich Maria Remark, in his roman, Peter Weiss, in “Investigation”, etc.
As convinced that none doubts of the crimes in concentration-camps, the authors of the book in voice have focused their attention on those sons and daughters of the city of Durrës, who were interned mainly after November 20, 1943. The reprisal in Durrës wasn’t just casual. The people of this city opposed the invaders with guns since April 7, 1939, becoming so very the first city in Europe openly set against the Fascists. After the invasion of the nation by the Italian-German regiments, the volcano of the rebellion and the peoples’ struggle exploded all over Albania, as well as in Durrës. A cold reasoning would agree that the traitor Osman Velja wasn’t wrong when he led those three selection phases of the “dangerous elements” to be interned, within the operation “Outing around the Harbour”, that involved measures preventing any possible landing of the allies in the Balkans. The authors of this book, without spreading much in political-military considerations, very concisely and clearly give a background of where everything occurred. About the composition of this book, they say: “The book is composed by the biography of each of the martyrs, mainly those Sacrificed in the Nazi concentration-camps, grouped in relation to the camps (Pristine, Zemun, Mathausen), so making the first part of the book. In the second part, entitled “The Survived”, have been enclosed those who escaped the Nazi hell of the camps and entered the life after Liberation, and who died through the years, as well as those few who are alive still today. The third part of the book is composed of Memories with the inhuman images of those camps… where the life of their friends was extinguished and those, as witnesses of that hell, brought back the sufferings they faced by the Nazi beast”.
Looking at the biography of each one of the interned, whom the Municipality of Durrës, honored two years ago with the title of “Gratitude by the City”, one can notice that all of them were very young, at the age of the beautiful dreams. Their destiny, however: Here the Nazis shot 104 youth on October 23, 1944, amongst whom Kristaq Boshnjaku. The lawyer Sulo Bogdo, in whose house was edited the “Bashkimi” newspaper, was shot on September 1944. And further more, Adli Alushi, Andon Naçi, Ahmet Ramzoti, Dhimitër Kulla, Dhimitër Mali, Ibrahim Xhatufa, Janaq Sotja, Jorgji Ziu, Milto Kulja, Minella Goga, Prokop Sorra, Ramazan Myrto, Riza Sukja, Teodor Bratja, and Vasil Misa were sent at the camp of Zemun, where they died one by one. Afterwards there are listed those who ended their lives in Mathausen: Abdulla Tabaku, Ali Biduli, Asti Gogoli, Besim Mliku, Dhimitër Konduri, Enver Velja, Ilia Dhimo, Hazis Shkupi, Hysen Shtufi, Kostandin Simaku, Kozma Nushi (Public Hero), Naun Thanasi, Sami Kariqi, Sofokli Dhimitriadhi, Sulejamn Dakoli, Sulejman Puskja, Taqo Dimo, Telat Noga, Teofik Skilja, Vasil Gjata, Vaskë Dushku, Xhemal Kasa. The way they died is almost unrevealed in the book, yet their death at around twenty years old each, almost at the same time and same place, is the evidence of what occurred. I mentioned all of these martyrs as homage to them, for folks were regardful to the statement of Homer, that: “Nothing could be more precious than giving the life for the nation”. Nevertheless, I cannot lay aside those who escaped death by chance and lived amongst us, like Vangjeli Gjoni, Fotini Dushku, Kozma Prifti, Ymer Jakovia, Ksanthipi Kalavaci, Stefan Konduri, Asti Gjika, Halit Struga, Polikseni Lula, Niko Nishku, Laz Çaushi, Leonidha Heba, Mihal Marto, Dr. Lluka Dhimitri, Dr. Mihal Konomi, and Liri Xhunga, who left back a book of memories for her friends in the concentration-camps, giving genuinely the spiritual state of the prisoners going toward sure death: “We walked and thought. We thought about the nation, the struggle of partisans, and the struggle of anti-Fascist people against Nazism. Our odiousness was increasing. We thought about our relatives, far away. We thought about the friends we left back in Thessalonica: about Fato, about Sofia, about Dhoksia, about those innocent Greek women and about that mother who was forcedly separated from her daughter. We thought about all that slaughter we’d seen by the way to Ravezbruk…”.

Today, there’s only Lefteri Shima and Prof. Koço Bihiku from the camp of Pristine and Mustafa Elezi and the sage and modest Enver Plepi from the camp of Mathausen, who are still alive, just as if they were to witness to the world that we Albanian justify the right to have the deserved place along with other civilized people, not only by our precious qualities, but also by unparalleled sacrifices and valuable contribution to the final victory crowned with the now symbolic lifting of the flag on Rajshtag, by the two Russian soldiers.
The ethic code detains me, but after reading this book, I can’t help but saying that: My grandfather died very young and my mother was brought up by her uncle, Beqir Sulo Agalliu, rewarded “For distinguished patriotic activity”, along with his brother Mehmet. Both those marvelous men were interned by the Germans in the concentration-camps where Beqir died likewise many others, and Mehmet returned back in Albania, for he jumped down from the train that was transporting them from a camp to another, yet he died while I was about seven years old, for he was with tuberculosis since he was in the camp. He never told about what he suffered in the camps of Germany, but after closing his eyes, in the first page of a notebook he had written a statement from “The crime of Sylvester Bonary” by Anatoly Franc, which says: “Pain is unavoidable for life is full of misery; I would teach the serenity that makes us rise above every misery giving beauty even to pain itself”.
I suppose this was the goal of the authors of the book dedicated to the interned in the Nazi concentration-camps, a goal worthily reached by the co-authors Dr. Sali Hidri and Tatjana Bali. Shpendi Topollaj

Most widely held works by Ikbal Bihiku

2014-04-06T12:42:00.002+02:00

Qilima shqiptare by Ikbal (Mustafa) Bihiku

Arti popullor shqiptar:
- Punime leshi në vegjë

Bihiku, Ikbale

Tiranë. Shtëpia Botuese "8 Nëntori". 1977. p.

Arti popullor shqiptar:

- Punime me grep e me gjilpërë

Bihiku, Ikbale

Tirane. 8 Nëntori. 1976. xxiv, [87] p.

Zana Bihiku | Bibliografia

2014-04-06T12:42:00.001+02:00

1		Toreadorët : ditar poetik / Jorgo Çati; Zana Bihiku; Lefter Vogli
2		Mall dhe nostalgji : Poezi / Jani Guxo; Zana Bihiku
3		Mërmërimë mes gurgullimash : poemë / Jorgo Çati; Zana Bihiku
4		Kumti i vonuar : tregime / Jorgo Çati; Zana Bihiku; Bardhyl Maliqi
5		Një pajton me ëndrra : fabula / Jorgo Çati; Zana Bihiku; Jorgo Bllaci
6		Shëndetësia në udhëkryqin e tranzicionit... / Zana Bihiku
7		Minoriteti grek e mbështeti dhe do ta mbështesë PBDNJ-në" : Intervistë me Z. Sotir Qirjazi, Kryetar i Organizatës së Minoritetit Etnik Grek "Omonia" / Sotir Qirjazati; Zana Bihiku
8		"Traktatet ligjore të Këshillit të Evropës mbi mbrojtjen e pakicave e legjislacioni shqiptar" / ; Zana Bihiku
9		Hapa konkrete per reformimin e PS-së shqiptare? / Zana Bihiku
10		Prokuroria, Policia dhe Gjykata konfliktojnë / Zana Bihiku
11		Kolltukofagët që "hëngrën" Nanon, rrezik edhe për Majkon / Zana Bihiku
12		"Gruaja në Ballkanin 2000" :Nga punimet e Forumit dyditor në Selanik / Zana Bihiku
13		Prokuroria -imuniteti Ruli [Uka] dhe Parlamenti :Komunikata e Dragoshit, akuzë për Parlamentin? / Zana Bihiku
14		Kryetari Melo takohet me fshatarë të NovoselEs, Nortës dhe Zvërnecit :Askush nuk ka të drejtë të pengojë veprimtarinë e partive politike / Zana Bihiku
15		A do t'i hiqet imuniteiti deputetit Dokle? / Zana Bihiku
16		Brozi :"Nano duhet të presë deri në vjeshtë" :[Rreth mbledhjes së Plenumit Penal të Gjykatës së Kasacionit për shqyrtimin e kërkesës së F. Nanos] / Zana Bihiku
17		Kryetari i PBDNj, z. Vasil Melo viziton Korçën, Ersekën, Leskovikun / Zana Bihiku
18		Veprimtari të PBDNj-së: Mallakastër, Fier, Kukës. Asiston kryetari i PBDNj-së z. Vasil Melo / Zana Bihiku
19		Berisha : "E dija që Greqia do ta ndihmonte Shqipërinë për në KE" Arsenis: "Ne jemi të hapur t'i japim çdo ndihmë Shqipërisë" :Nga vizita e ministrit grek të Mbrojtjes z. G. Arsenis / Zana Bihiku
20		Shqipëri - Austri :Tradicionalisht kanë qenë dhe do të mbetem miq :[Mbi vizitën e presidentit federal të Austrisë z. Thomas Klesti në Shqipëri] / Zana Bihiku
21		Avokatët nuk pranojnë të kualifikohen kur thotë ligji??? / Zana Bihiku
22		Deri kur prokuroria e Tiranës do të japë pretenca inkompetente? / Zana Bihiku
23		Gjykatat japin vendime, por a ekzekutohen ato? / Zana Bihiku
24		Qeleshi: Transferova 13 prokurorë dhe hetues / Zana Bihiku
25		Gjykata, Prokuroria dhe politikanët :Tre segmente penguese për vendosjen e rendit / Zana Bihiku
26		"Çështja Nano"i ndan apo i bashkon socialistët ? / Zana Bihiku
27		Shteti të rregullojë disnivelet në pensionet e arsimtarëve. Shqetësimet e minoritetit, Ministria i ka pritur me dashamirësi : Intervistë me z. Andrea Marto, zëvendëministër i Arsimit / Andrea Marto; Zana Bihiku
28		"Minoriteti grek e mbështeti dhe do ta mbështesë PBDNJ-në : [Intervistë me z. Sotiraq Qirjazi Kryetar i organizatës së Minoritetit Etnik Grek "Omonia" / Sotir Qirjazati; Zana Bihiku
29		Ato që i njohim, pranojmë e nënshkruajmë t'i zbatojmë dhe në praktikë. Prononcohen liderët e partive politike e deputetë : [Arsimi i minoritetit] / ; Zana Bihiku

Most widely held works by Ikbal Bihiku

2014-04-06T12:42:00.000+02:00

Most widely held works by Ikbal Bihiku

Qilima Shqiptare = Tapis albanais = The Albanian carpets( Book )
in Albanian and held by 13 libraries worldwide
Arti popullor shqiptar : punime me grep e me gjilpërë by Instituti i Historisë (Akademia e Shkencave e RPSH)( Book )
2 editions published in 1976 in Albanian and held by 9 libraries worldwide
Arti popullor shqiptar: Punime leshi në vegjë(Book )
2 editions published in 1977 in Albanian and held by 8 libraries worldwide
Arti popullor shqiptar: Punime me grep e me gjilpere(Book )
1 edition published in 1976 in Albanian and held by 1 library worldwide
Qilima Shqiptare. Tapis albanais by Ikbal Bihiku(Book )
in Albanian and held by 1 library worldwide

Related Identities

Charles Chaplin

2013-12-03T03:46:00.000+01:00

Ho tenuto qualcuno tra le mie braccia per proteggerlo;
mi sono fatto amici per l’eternità.
Ho riso quando non era necessario
Ho amato e sono stata riamato, ma sono stato anche respinto….
Sono stato amato e non ho saputo ricambiare.
Ho gridato e saltato per tante gioie tante
Ho vissuto d’amore e fatto promesse di eternità, ma mi sono bruciato
il cuore tante volte!
Ho pianto ascoltando la musica o guardando le foto
Ho telefonato solo per ascoltare una voce
Io sono di nuovo innamorato di un sorriso
Ho di nuovo creduto di morire di nostalgia e…
ho avuto paura di perdere qualcuno molto speciale
[che ho finito per perdere]…ma sono sopravvissuto!
E vivo ancora !
E la vita, non mi stanca …
E anche tu non dovrai stancartene.
Vivi!!

Continua a leggere...»

Howard Rogers

2013-12-03T00:51:00.001+01:00

Howard Rogers 1932 | Americam Figurative painter and sculptor

La Fontana dei Libri, Roma 1927

2013-12-03T00:14:00.000+01:00

Nel rione romano di Sant'Eustachio, lungo alla via degli Staderari (l'antica strada che deve il suo nome alla presenza dei fabbricanti della Stadera, la bilancia che funziona secondo il principio delle leve) è posizionata, dal 1927, la Fontana dei Libri.

L'opera, realizzata durante l'attuazione del piano di ristrutturazione urbana varato dal Comune di Roma in adesione all'invito del Governo fascista, è situata all'interno di una nicchia marmorea che forma un arco a tutto sesto. Al centro della fontana c'è la testa di cervo simbolo del rione Sant'Eustachio, ed ai lati due mensole che sorreggono dei libri antichi (due per lato) come omaggio alla vicina sede universitaria de La Sapienza. L'acqua fuoriesce dall'alto da due figure che fungono da segnalibro e dal basso da due cannelle, poste subito sotto i due grandi tomi inferiori. Fu utilizzato il marmo romano per antonomasia, cioè il travertino, ed il progetto fu dell'architetto Pietro Lombardi, autore di altre fontane nella città eterna. La fontana è stata restaurata nel 1998.

Continua a leggere...»