ZORROBLOG

Marta mówi

2012-02-23T01:08:00.001+01:00

Marta Ignerska, rocznik 1978, tegoroczna laureatka nagrody Bolognaragazzi (kategoria NON-FICTION), graficzka i ilustratorka (dyplom 2005 rok / ASP).

- Mała Marta lubiła...

Przekładać śrubki u dziadka w samochodowym warsztacie.

- A potem wyrosła i od razu wiedziała, co ze sobą zrobić?

Miałam być operatorem filmowym, takie było moje marzenie po liceum. Myślę, że rysowanie, projektowanie, książka to wspaniałą przygoda. Jest kilka innych światów, które mnie kuszą.

- Co takiego wciągnęło cię do świata ilustracji dziecięcej?

Joanna Olech z Grażyną Lange. Szukały kogoś do zrobienia layoutu Różowego Prosiaczka.

- Czy czujesz się częścią tego świata?

Oczywiście. To bardzo fajny świat. Jest możliwe, ze nie istnieje żaden lepszy.

- Jak przyjęłaś to, jak o książce Wszystko gra wypowiedziało się bolońskie jury? Czy właśnie o to ci chodziło?

Ktoś zobaczył akurat to. Dla mnie super! Bardzo lubię wielopłaszczyznowe interpretacje, na tym polega ta zabawa! Książka dla dzieci może być interesująca i dla dorosłych. Dlaczego rodzice mają się nudzić?!

- Jak wyglądała praca nad książką?

Rysunki i wstępna koncepcja całości powstały w tydzień, ale był czerwiec i chciałam wyjechać już na wakacje. No i wyjechałam. Wróciłam, spojrzałam na projekt i... się załamałam. Był beznadziejny. Rysunki były dobre, ale całość nie działała. W końcu wywalilam połowe pomysłów. I to było to.

- Czy muzyczne wykształcenie pomogło ci w zilustrowaniu tej książki?

Być może. Na pewno pomogła na muzykę głowa wrażliwa.

- Jeśli przyrównać obraz do dźwięku, to twoje książki odbieram jako ''głośne''. Czy w ogóle muzyka ma znaczenie w twojej pracy?

No jasne! Muzyka i obraz posługują się podobnymi pojęciami, choćby w kompozycji. Duże/małe, głośno/cicho, pusto/gęsto, lekkie/ciężkie, szybko/wolno. Jak trzeba to projektuje na głośno, a jak trzeba-szeptem. Nie lubię szemrania, ciepłych zup, takiego mezzoforte nie lubię.

- Jury bolońskie wspominało o licznych ukrytych odniesieniach, twórczym wykorzystywaniu tradycji, choć bez bezpośrednich nawiązań. Kto i co jest tak naprawdę ważny dla twojej drogi twórczej?

O swoich fascynacjach z historii sztuki mówić mogłabym długo. Nie mam swojego Mistrza. Synteza, prostota, siła, obserwacja, świeżość, ekspresja, tajemnica, dowcip, człowiek - takie pojęcia odnajduję w obrazach, którymi nasiąkłam studiując sztukę, oglądając filmy ,czytając książki, obserwując życie dookoła.

- Czy jesteś pracowitą osobą, czy też działasz od zrywu do zrywu?

Jestem bardzo pracowita. Pracuje cały czas. Ciągle nasiąkam ;-)

- Jak splata się u ciebie tradycja z ''nowymi mediami'', a mówiąc bardziej po ludzku: jakie miejsce w procesie twórczym zajmuje komputer?

Jest takim samym narzędziem jak ołówek, trzeba go tylko umieć dobrze utemperować.

- Bez czego nie wyobrażasz sobie procesu tworzenia? Czy istnieje ''żelazny zestaw Marty Ignerskiej"?

Moim żelaznym zestawem jest moja szyja, a na niej moja głowa.

- Masz bardzo charakterystyczny styl, który z jednej strony jest błogosławieństwem, a z drugiej może być kagańcem. Czy nie korci cię, zeby zacząć ''coś zupełnie nowego''?

Pytania o formę: JAK to zrobić? - jest ważne. Ale ważniejsze jest: DLACZEGO akurat tak. Jeśli umiem sobie odpowiedzieć na to pytanie - dobra nasza.

- Czasam współpracujesz z innymi ilustratorami, na przykład z Joanną Olech, czy łatwo się tak pracuje i ''idzie na kompromis''?

Duże wyzwanie dla projektanta. Czasem więcej ograniczeń rodzi nową jakość. Ja się tego nie boję i rękawicę rzucam.

- Twój okres twórczy podzielił się pewnie teraz niejako na ''przedcórką'' i ''pocórce''?

Będę robić na niej testy i jakby co, to po kolei będe palić swoje projekty. Na razie wszystko jej sie podoba! Najlepiej drą się kartki z Wielkich Marzeń, a po głowie najskuteczniej się wali twardą oprawą Tronika.

- Roczna Hanka właściwie jest ''skazana na obraz'' - matka ilustratorka, ojciec operator filmowy - co serwujesz swojej rocznej córce?

Swojej córce serwuję przede wszystkim swoją bliskość, na razie obrazy nie są tak ważne. Oczywiście jak jakieś szmiry dostajemy w prezencie, od razu wywalamy do śmieci. Natomiast serwuję jej dużo muzyki. Ostatnio Pj Harvey, Maleńczuka, Waitsa, Bjork, Mozarta, The Beatles. Albo Kazika.

- Czy reakcje twojego dziecka zweryfikowały twoje podejście do sztuki dla dzieci?

Tak. Ale nie powiem, które książki już spalilam ;-)

- Czy dumasz w ogóle nad tym, jak odbierana jest twoja sztuka, czy też po prostu ''robisz swoje"?

Sztuka, to trochę za mocne słowo. Oczywiście, że dumam. A potem robię swoje!

- Wiele rzeczy na pewnym etapie robisz ''dla siebie''. Jak mają się twoje kolejne projekty?

Siedzą i się kiszą na dysku. Albo kiszą się gdzieś w świecie i ja jeszcze o tym nie wiem. Na razie przygotowałam książkę o antonimach pt. Czarne/Białe. Świat składa się z paradoksów i przeciwieństw. I paru innych fanaberii. I o tym jest ta książka. Mam nadzieje, że uda mi się ją porządnie wydać!

To więcej niż rewolucja!

2012-02-21T01:13:00.003+01:00

This book presents us with an authentically different graphic tradition from our own, marking a break no less powerful than the Gutenberg revolution. The illustrations do not hail from just one genealogy; they have not been created with reference to just one artistic school or tradition. Elements from ancient styles, snippets of the most recent visual expressionism, and passing references to a wealth of authors, eras, hybrid styles and traditions have been harness with consummate skill to put sound and rhythm into graphic form. Everything is bound together by a unifying element: a lightness of touch, that ineffable and disquieting lightness of touch so dear to Italo Calvino. The numerous references ironically left as clues on the pages beg to be studied and classified. However, the sheer novelty of this book defies all critical assault. The graphic narrative often reveals a playful freshness that is difficult to place. Refined yet joyously carnivalesque, its world is a children’s playground.

A teraz po polsku. I znowu. Znowu ''wygraliśmy''. Polska książka wśród nagrodzonych na Targach Książki Dziecięcej w Bolonii. W kategorii NON-FICTION nagrodę dostała Marta Ignerska za ilustracje do tekstu Anny Czerwińskiej-Rydel Wszystko gra. Już niedługo wywiad z Martą, a tymczasem zapraszam do poczytania o poczynaniach Magdy Kłos-Podsiadło, szefowej zwycięskiego wydawnictwa (Wytwórnia). Książkę można zobaczyć na stronie Marty. O innych książkach ''z Bolonii'' - niebawem. Tu można zapoznać się ze wszystkimi zgłoszonymi przez Polaków kandydaturami.

Ta książka stylem odbiega od wszystkiego na czym wyrośliśmy, jest nie mniej przełomowa, niż dokonania Gutenberga. Ilustracje nie wywodzą się z jednego źródła, nie reprezentują jednej szkoły artystycznej, czy tradycji ilustratorskiej. Elementy starożytności i współczesności, nawiązania do artystów i er, mieszanka stylów i tradycji - wszystko to zaprzęgnięto, by tchnąć muzykę i rytm w formę graficzną. Wszystko wiąże lekkość bliska Italo Calvino. Liczne nawiązania rozrzucone na stronach tej książki aż proszą się o interpretację. Jednak jej nowatorskość nie poddaje się tak łatwo krytyce. Narracja wizualna tchnie świeżością, którą trudno okiełznać. Wyrafinowana, a jednocześnie radośnie ludyczna, świat dziecięcych zabaw.

Krótki film animowany Oscar 2012

2012-02-19T14:34:00.000+01:00

Tegoroczni kandydaci do Oscara w kategorii Krótki film animowany.

1. Dimanche / Sunday - Patrick Doyon z Kanady

(produkcja: National Film Board of Canada)

Niedziela jakich w Polsce wiele...

2. Wild Life - Amanda Forbis i Wendy Tilby (także od National Board of Canada)

Ten film koniecznie trzeba zobaczyć na pełnym ekranie. Niezwykle plastyczna i okropnie ironiczna opowieść o zasiedlaniu Kanady. Bo historia Kanady jest strasznie nudna.

3. A Morning Stroll - Grant Orchard ze studia aka, czyli spotkanie z kurczakiem, delikatnie zaispirowane książką Paula Austera True Tales of American Life. Szkoda, że nigdzie nie można zobaczyć całości.

4. La Luna - Enrico Casarosa wyprodukowany w studio Pixar przez Włocha z Genui. Tu można dowiedzieć się więcej o samym reżyserze i pracy nad filmem. Odwieczna opowieść o rozterkach, czyimi śladami podążać.

oraz wspominany już przeze mnie The Fantastic Flying Books of Mr. Morris Lessmore

* * *

Przyznam, że nieprzypadkowo podałam nominowanych w tej kolejności. Wszystkie filmy to oczywiście najwyższa klasa rzemieślnicza, jednak tylko w pierwszych jest coś, co mnie naprawdę rusza - odmienność, humor, charakter twócy.

Na kogo stawiacie?

Z miłości do książek

2012-02-19T13:11:00.002+01:00

The Fantastic Flying Books of Mr. Morris Lessmore - film, do powstania którego przyczynili się huragan Katrina, Buster Keaton, Czarnoksiężnik z Oz, miłość do książek oraz William Joyce i Brandon Oldenburg.

Ludzie umierają, a książki zostają... Ta maksymalnie sentymentalna opowieść o "magicznym świecie literatury" wyreżyserowana została przez Williama Joyce i Brandona Oldenburga wg scenariusza pierwszego. To jeden z kandydatów do tegorocznej nagrody o imieniu Oscar, oczywiście w kategorii -Krótki film animowany-. Film powstał w Moonbot Studios. W całości wyprodukowano go w stanie Louisiana.

A tak się tam pracuje:

Filmowi towarzyszy aplikacja na iPada. Sam film można ściągnąć za darmo.

Munari Plus Minus

2012-02-16T00:00:00.000+01:00

Bruno Munari (1907-1998), "Nowy Leonardo" według Picassa. Projektant włoski, który uzmysłowił świeżo zachłystniętym powtarzalnością ery industrialnej, że najważniejszy jest jednak pomysł. Swoimi ideami zaraził XX wiek. Chciał, żeby ludzie żyli pięknie, a diznajn był sztuką - funkcjonalną i dostępną dla każdego. Oczywiście tworzył też dla dzieci - książki i zabawki. Jedną z takich zabawek, a przyglądałam jej się długo, w końcu mam (dzięki łączniczce z Mediolanu i łączniczce z Warszawy, które niniejszym serdecznie pozdrawiam). Plus i minus, plus and minus, piu'e meno, które stworzył wraz z Giovannim Belgrano w 1970 roku. 48 kart z prostymi rysunkami na przezroczystym plastiku plus dodatkowe kilka ''rozwojowych''. Niesamowita rzecz, podobno dla dzieci od 3 do 8 lat. Nieprawda.

Zestaw można wykorzystywać na wiele sposobów. Układać ''jak w duszy gra'', starać się poruszać według zasad opisanych w załączonej instrukcji. Nawarstwiać i usuwać, podświetlać i prezentować po prostu na stole. Snuć opowieści, wymyślać sytuacje. Zabawka w 100% o t w a r t a . Rozwijająca motorycznie (podjęcie ze stołu cienkiej folii jest sztuką, którą nie każdy trzylatek jeszcze opanował), daje wolność (to co ułożysz, a możliwości jest wiele, zależy tylko od ciebie), rozwija mowę (obrazy aż proszą się o opisy). Mówię to, a i tak wymyślicie coś nowego. Moja córka ją uwielbia. Długo kombinuje za każdym razem bezkresnie szczęśliwa z tego, co właśnie stworzyła.

Plus minus
Giovanni Belgrano
Bruno Munari
15 x 15 cm
wyd. Corraini
72 karty

Zakapturzona Kiełbasa w akcji

2012-02-15T00:25:00.005+01:00

Megaohydna i Maksiszpetna wróciły od fryzjera... Po drodze kupiły sobie książkę, w której nie ma morału, historia też jest właściwie mocno potargana, bohaterowie przypadkowi, a całość wygląda na zabawę czystej wody. Panie i panowie, książka obrazkowa w całej krasie rozrywkowej.

Mój dom powstał 12 lat temu. Wyobrażacie to sobie? 12 lat temu, gdyby Ktoś przyszedł do Kogoś w Polsce i chciał wydać Coś Takiego, to Ten Ktoś by się popukał w głowę mocno i Tego Kogoś poprosił o opuszczenie lokalu razem z Tymi Bzdetami (pozostając w stylistyce polskiego tłumaczenia książki). Mój dom jest absolutnie od czapy.

Delphine Durand ma styl. Na mój prywatny użytek nazywam go ''bad-stupid-monster style''. Po polsku nie brzmi już tak dobrze. Styl to w ogóle fajna rzecz, coś na kształt twórczego charakteru. Artystyczny kręgosłup. Czasem działa jednak jak kaganiec. Charakterem nie do podrobienia cieszy się zapewne Lauren Child, autorka bratersko-siostrzanej pary - Charlie / Lola. Sęk w tym, że cokolwiek rysuje Lauren i tak jest Charliem (lub Lolą). Zatem zilustrowała Clarence Bean. - Lola! - radośnie skonstatowała moja córka (prywatnie wielbicielka Loli). Fakt, ta ilustatorka nic innego narysować nie potrafi. Zabrała się także za Alicję w Krainie Czarów. Lola w roli Alicji? Tego już za wiele. Wracając do DD - ona także snuje opowieści podobnego sznytu: epizodziki z żywota obłych nieruchawych ludziozwierzów, wytrząśnięte z osobistego szkicownika, zmieniają się tylko tytuły. Na szczęście w jej zasobach stworów w brud, więc z rzadka trafia się na dokładnie tego samego osobnika.

Pisałam już o takim, któremu humor nie dopisywał, nie pisałam o tych, którzy zamieszkują Cuckooville, wspominałam o tych z Mojego domu, gdy mówili jeszcze po angielsku, a teraz Wam powiem, że po tym domu przyszedł jeszcze jeden dom - dom Jill, czyli The House That Jill Built Phyllis Root. Opowieść o gościach i kolejnych dobudówkach dla potrzebujących. A miało być tak cicho i spokojnie...

Po więcej różności najlepiej udać się do źródła, czyli bloga DD.

Мой дом wyszedł dwa lata temu także w Rosji. W grudniu zeszłego roku ДЕЛЬФИНА ДЮРАН pojawiła się na moskiewskim festiwalu NON/FICTION. Relację na blogu artystki polecam, szczególnie z uwagi na stronę zdjęciową. Po niej ogarnie Was zazdrość. Oczywiście nie wyrzucam wydawnictwu braku aktywności ''w tym kierunku'', bo domyślam się mgliście, ile kosztowałaby taka wizyta i taka wystawa i zdaję sobię sprawę, że mało kogo byłoby na nią stać. Realizacja w każdym razie pierwsza klasa. Zazdroszczę także dlatego, że targi wyglądają (zdalnie) całkiem interesująco. International Fair for high-quality fiction and non-fiction. W zeszłym roku miały 13 odsłonę. The Fair embraces diversity in the world of new-wave literature, providing an alternative to the mass market culture and introducing the public to a broad spectrum of intellectual achievements of the recent years. Alternatywa dla masowej produkcji.

Na marginesie, ciekawostka: rosyjski wydawca określił wiek odbiorcy na 7+. Przed czym chciał ochronić młodszych?

Mój dom mógłby być trochę większy (a nie jest nawet w wersji oryginalnej). Chociażby po to, żeby mieć gdzie rysować stwory "monsteropodobne" - maksiszpetne i megaohydne. 20 cm to rozmiar, który mieści się do plecaczka, ale to za mało, żeby wszyscy mieszkańcy mogli rozwinąć skrzydła. Takie to ograniczenia małego metrażu. Wiem coś o tym.

Mój dom
Delphine Durand
wyd. Entliczek 2012
okładka twarda
format 20 x 20 cm

Wydawnictwu dziękuję za udostępnienie egzemplarza.

PS. Mój dom podobno był na warsztacie animatorów ze studia Baestart. Informowała o tym w 2007 Delphine Durand. Niestety - cisza!

Zezowate wiersze

2012-02-14T00:42:00.002+01:00

Trutu-tutu, kilo drutu
poszło raz na bal
i tańczyło tam bez butów,
a głupiemu żal!

Hmm. Niechętna byłam w stosunku do niej. Przede wszystkim zezowatego nie lubię niczego. Po drugie ''wierszyki' też lubię niespecjalnie. Poezja dziecięca rzadko mnie ujmuje, z uwagi na przyziemność żywota i antypoetyckie geny. No i jeszcze żółty. Żółty z czarnym. Atawizm nakazuje mi trzymać się od nich z daleka. Kiedyś w Zielonce ukąsiła mnie w głowę żółto-czarna pszczoła. Płakałam strasznie, a babcia i tak kazała mi zjeść coś niedobrego. Czyli już wiecie: wszystko, co myślałam ''na ten temat'' nasycone było uprzedzeniami. Żeby to chociaż courierem nie było drukowane!

Ale stało się, zajrzałam. Chwilowa utrata świadomości? Ciekawość (zabiła kota)? A może jestem otwarta na eksperymenty (cha cha)? Zacznę od początku. Moje dzieci źródłem nieodpowiedzialnych zachowań. Otóż moje dzieci są kompletnie odjechane. W zasadzie przede wszystkim mój syn, pseudonim "Czarna Dziura", z którym przychodzi mi mieszkać już prawie 10 lat i końca nie widać (co nie pozostaje bez wpływu na psychę). Czarna dziura – obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może wydostać się z jego powierzchni. Co nas nie zabije, to nas wzmocni. Wszystko było tak niebezpieczne, że aż pociągające.

Okazało się, że wyliczanki są niebotycznie głupawe, więc doskonale wpisują się w zapotrzebowanie szalonego 9-latka i pozostającej pod jego (złym) wpływem 3 i pół-latki. Oczywiście padło pytanie: - A dlaczego oni są bez nosów?! Fakt ten przeszkadzał szczególnie przy czymś, co przypomniało księżniczkę, ale co miałam powiedzieć dzieciom? - Widocznie pan nie umiał narysować dobrego nosa (wyciągnęłam ten wzniosek na podstawie analogii do zezowatych ócz). Wyrozumiałe dla niedoskonałości innych, dzieci me (prawda, że jednak przecudne?), szybko wybaczyły (bo też nie potrafią nosów) i po chwili rechotały jak najęte. Następnie musiałam przeczytać jeszcze raz, a następnego wieczoru jeszcze dwa, po czym zaprotestowałam. Jednak wykręcić całkowicie się nie udało: takich przyjemności nie przeżywa się w samotności, lecz wytrwale magluje na forum rodzinnym. Ale przecież sama wcześniej w przypływie desperacji zaserwowałam "kultowy" wiersz ze sztambucha: Kupa mięci, mięci kupa...

Zatem jeśli przyjmiecie konwencję, dalej pójdzie łatwo. Zezowate stwory doskonale przekładają się na zezowate wiersze. Oczy i tak lecą w pogoni za własnym potomstwem. Też tak mam i dzielę się z Wami, żeby nie było, że my tylko w krochmalu, srebrem zastawieni, ą ę, w wolnych chwilach uparcie patrzymy na czarne ściany, a babcia przygrywa na fotepianie. Kontemplujemy. Kątem-plujemy. Wspomnianego couriera wymieniłabym tylko na coś, co nie będzie walczyło o uwagę z (i tak już przerysowanym) słowem i obrazem. Poza tym: jedziemy!

Kuku-ruku, ale draka!

Praptak ukradł hak makaka,

wbił hak w motor i we fraku

dyndał sobie na hamaku,

dyndu, dyndu, dyn!

To coś, co przypomina atramentowego pawia, właśnie wylało się z tej filiżanki.
Kacpra Dudka malarstwo zobaczyć można tu. Zdziwicie się.

Wyliczanki z pustej szklanki
Małgorzata Strzałkowska
il. Kacper Dudek
wyd. Bajka 2011
okładka twarda
format 21 x 31 cm

Wydawnictwu dziękuję za udostępnienie egzemplarza.

Wilkoń i jego menażeria

2012-02-13T01:57:00.000+01:00

Mój syn kiedyś wygrał psa. Całe szczęście z drewna. Wiadomo, pies to nie zabawka. - Wiem, że wygram. Stał i wpatrywał się w losującego artystę. Pewnie powinnam rozwijać te zdolności.

Józef Wilkoń skończył wczoraj 82 lata. To jedyny polski twórca dla dzieci, który tak poważnie je traktuje i tyle energii wkłada w spotkania z nimi. MA tyle energii, by ją wkładać. CHCE pracować z dziećmi i nie robi tego tylko w ramach spotkań autorskich. POTRAFI tworzyć na poczekaniu i przekazywać zapał kreacji. Cały czas DZIAŁA. Jeśli nigdy jeszcze tego nie doświadczyliście, bardzo wiele Wam umknęło.

Czasem nie trzeba znać twórcy, żeby mieć do czynienia z jego sztuką. Często wręcz powinno się tego unikać. Józefa Wilkonia nie można sobie odpuścić.

KONKURS z Butenką!

2012-02-08T08:10:00.000+01:00

Uwaga uwaga! Dziś urodziny obchodzi ilustrator, dzięki któremu wielu Polaków zaczęło... czytać, czyli Bohdan Butenko [oklaski]. Zatem w związku z tym [i z owym] ogłaszamy, co następuje:

Bohdan Butenko i Pani Zorro zapraszają dorosłych do wzięcia udziału w konkursie na wspomnienie, związane z książkami ilustrowanymi przez pierwszego! Oczekujemy, że podzielicie się uczuciami, sytuacjami i następstępstwami. Powiedzie, co się wydarzyło, gdy czytaliście, oglądaliście bądź jedynie byliście blisko Gucia, Cezara, Kwapiszona, Gapiszona, Andronów, Kanaponów, koni butenkowych i kotów oraz wielu innych nie tak może popularnych. Jednym słowem: jak wpłynęły na życie Wasze postaci wykreowane przez Bohdana Butenkę, co dla Was znaczy ta charakterystyczna kreska nie do podrobienia, co wydarzyło się, gdy książki te były dla was ważne. Jak to było?!

Na prace czekamy do 8 marca. Ogłoszenie zwycięzców nastąpi w pierwszy dzień wiosny.

Wspomnienia, maksymalnie 3000 znaków [czyli prawie dziesięć razy tyle, co książek zilustrowanych przez BB], prosimy nadsyłać do Pani Zorro, zorro-nie [at] o2.pl

Forma dowolna, regulaminu nie ma, subiektywność zagwarantowana.

Nagrody? Jasne, że tak.

miejsce pierwsze [i jedyne]: wyżej ukazana książka z autografem Bohdana Butenki

wyróżnienie [może]: niespodzianka od Bohdana Butenki

Uwaga! Dopuszczamy możliwość poszerzenia puli w przypadku natłoku powalających wspomnień.

Pamiętajcie, Butenko Pinxit!

Era fotografi postdinozaurowskiej

2012-02-05T00:15:00.001+01:00

Gdy wszystkie prawdziwe dinozaury powoli wymierają, dinozaurem w końcu zostaję ja. Hura?

- Mamo, kiedy mi w końcu kupisz komórkę!?
- Nie kupię ci, synu. Porzuć tę myśl.

- Ale dlaczego?
- Bo przeżyłam 25 lat swojego żywota bez komórki i chcę podobny eksperyment przeprowadzić na tobie.

Do ukończenia pełnoletniości nie wiedziałam, co to awokado, choć nie jest to produkt ze sklepu z seks-gadżetami. Nie jadłam sera pleśniowego, nie wiedziałam, że istnieje mozarella, o wielu dzisiejszych "produktach podstawowych" nie miałam zielonego pojęcia. Za to na dwa miesiące wsiąkłam w Europę i tyle mnie mama "widzieli". Wcześniej, gdy nam się nudziło, dzwoniliśmy do zegarynki. Z domu szczęśliwca, który telefon stacjonarny miał. Telefon na kablu, z cyferblatem przyjemnie terkoczącym (do wysłuchania w prawie każdym odcinku "Kobry"). Jaki to był numer?

Mój ojciec miał Cosinę. Cosina Compact 35E. Marzyłam o tym aparacie, ale dotknąć mi go można było jednie od święta. Musiałam wygodnie usiąć, wcześniej umyć ręce i obiecać, że nie wypuszczę. Wtedy i tak do końca nie wiedziałam, jaką wartość przedstawia. Był zakazany, a do tego ''robił zdjęcia'', co wydawało mi się wystarczająco atrakcyjne.

Zatem wychowałam się na analogu w każdej postaci. Zupełnie innym, bo linearnym, sposobie myślenia. W systemie linearnym koncepcja krystalizuje się już w głowie. Zdjęcie, jeśli miało być dobre, musiało być dobre od początku. Naświetlenie materiału światłoczułego było tylko drobnym szczegółem - niewiele można było poprawić w procesie wywoływania filmu czy robienia odbitek. Trzeba było po prostu wiedzieć - jak to jest z tym czasem, przysłoną, ilością światła, głębią ostrości, kompozycją, a nawet jeśli już tę wiedzę się posiadło, mało kto odważył się nawać siebie fotografem. Ci, co się odważyli, jeśli na to nie zasługiwali, postponowani byli przez fotografików. Rzemieślnicy kontra artyści. Dystansujący się, podśmiewali się z ''fików''. Wszyscy krzywo patrzyli na fotografię kolorową. Cóż to była za krzykliwa przekupka!

Ale to wszystko musiało zdechnąć. Cyfra nadeszła, wessała, nawet czasu na łez ronienie nie pozostawiła, bo kto by przypuszczał, że tak szybko to nastąpi. Nawet najzagorzalsi musieli się poddać, analogi odłożyli do szafy. - Może jeszcze kiedyś, gdy będę miał czas, do niego wrócę. Tylko co będziesz wtedy naświetlał?

Montowało się wtedy też zupełnie inaczej. Oszczędzę szczegółów. Trzeba było być przygotowanym, tyle powiem. Nigdy w życiu nie udałoby się tego zrobić w domu. Reglamentowany sprzęt zajmował ładny kawałek pokoju. Od tego byli specjaliści. Profesjonaliści.

Teraz fotografem jest każdy, kto opanuje technikę nastawiania na automat, czyli jeszcze w sklepie. Potem wystarczy trochę bystrości, przebieżki po odpowiednich stronach internetowych i właściwie już wiadomo, o co chodzi. Przysłona? A może zasłona? - Nigdy w oknach niczego nie wieszam. Najważniejsze, żeby było pięknie. Bo się starzejemy, a szkoda, a na starość chcemy powspominać, jak było cudownie. Photoshop? Nawet nie trzeba umieć się w nim poruszać, wystarczy kilka triko-filtrów, które ktoś inny opracował. Do fotografii się zniechęciłam.

Japonia zwariowała ostatnio na punkcie książki Kotoriego Kawashimy (川島小鳥), rocznik 1980. Na pierwszy rzut oka trudno zrozumieć tę fascynację. "Przypadkowe" zdjęcia małej dziewczynki Mirai, od zimy do zimy. Zdjęcia nieupiększane, czasem naprędce skadrowane, czasem przepalone, beztrosko doświetlane lampą bez dyfuzora. Kiedyś odrzucono by je z niesmakiem. Szczególnie w grupach ''fików''. Teraz, pośród bezdennego wyabstrahowanego piękna, wyróżniają się swoją odmiennością. Są ''nieświadome'', ''przypadkowe'', ''brzydkie'', ''niedopracowane'', "dokumentalne", "naturszczykowskie". Poświęcają sztukę chwili.

Japończycy uwielbiają pławić się w czyjejś prywatności, lubią dziecięce albumy, a Mirai-Chan na zdjęciach KK to dzikie dziecko wolnopasące się. Zaglucone, wylegujące się na jezdni, buszujące w zagraconych pomieszczeniach (podobno TAK JEST w małych japońskich mieszkaniach). Dwuletnia córka znajomego z wyspy Sado. Fotograf zdobył uznanie japońskich krytyków, a Mirai-Chan zebrała w 2010 roku kilka nagród. Wcześniej nagrodzono go za album Baby, baby.

KK zamierzał być filmowcem, oglądał wszystko, co wpadało mu w ręce. Na studiach jednak podjął się zadania fotograficznego i wsiąkł. Zafascynował się ''pstrykaniem''. To słowo akurat bardzo dobrze oddaje istotę tych zdjęć, choć fotografuje Nikonem F6 - jednym z ostatnich analogowych aparatów produkowanych po dziś dzień. Jego portrety dziewczynek porównywane są do prac ilustatora Yoshitomo Nara. Inspiruje go naczelny japoński archiwizator wydarzeń pozornie nieważnych - Masufumi Sanai.

Album wydano z dbałością, a jednak trochę niechlujnie. Na wzór domowych albumów drukowanych via "oferujące usługi wydawnicze strony internetowe", albo po prostu na wzór najprostszy czyli albumów z plastikowymi kieszonkami na zdjęcia. Trochę się rozkleja, niby szyty "lewą ręką", drukowany na papierze, który p r z y p o m i n a papier fotograficzny. I tu jest chyba właśnie klucz: p r z y p o m i n a. Odwołuje się. Podszywa.

Podobną próbę odtworzenia w fotografii dziewczęcego świata podjęła Barbara Dubus w albumie Thekla i jej chłopakowy świat. Książka, choć nagrodzona przez IBBY, pokazała jednak, że sama próba odcięcia się od lukrowanego świata, to za mało, a pozorna "przypadkowość" i ''nieświadomość'' wiele ma stopni. Fotografie Thekli autorka dodatkowo okrasiła pretensjonalnymi tekstami w trzech językach. Książkę pięknie wydano i gdy na nią patrzyłam pożałowałam drzew, które na to poświęcono. Zbyt poważnie potraktowano temat, a zdjęcia zwyczajnie nie nadążały za wyśrubowaną formą.

* * *

Echem brzmi mi w głowie tekst mojego ojca: - Ja pierwszy raz jadłem ser żółty, gdy miałem 12 lat. W momencie, w którym łapiesz się na tym, że gadasz jak swoi starzy, okazuje się, że bliżej ci do nich, niż do swoich dzieci. Starsi panowie, których podrywy kiedyś przyjmowałaś z niesmakiem lub (jak dobrze poszło) z rozbawieniem, nagle okazują się pokrewnymi duszami. Na 20 lat młodszych patrzysz z pobłażaniem i lekkim zniecierpliwieniem. Resztę wyobrażeń wam daruję.

Jestem dinozaurem. Gdyby dobra wróżka chciała znowu cofnąć mnie o 30 lat, pogoniłabym ją kijami.

Nie ma jak książka!

2012-02-04T17:23:00.003+01:00

Sean Ohlenkamp i jego żona Lisa Blonder postanowili zareklamować swoją księgarnię w Toronto w niebanalny sposób. 20 dni pracy i już pierwszego dnia wie o nich przynajmniej dwa i pół miliona ludzi.

Małżeństwo Ohlenkamp wcześniej wprawiało się w poklatkowym tasowaniu książek, robiąc Organising the Bookcase.

Wertujemy!

2012-02-01T02:46:00.005+01:00

Flip book, flick book, daumenkino, folioscope, kineograph. Nie ma polskiej nazwy, choć zwiastował narodziny kina. Sekwencja klatek, ustawionych w odpowiedniej kolejności. Prosta animacja. Złudzenie ruchu, które zawdzięczamy mózgowi - ludzkiej niedoskonałości, która prowadzi do nadinterpretacji tego, co widzimy. John Barnes Linnet nie był pierwszy, ale to on opatentował tę "zabawę z obrazem" w 1868 roku. Chcecie więcej? Najlepiej odwiedzić stronę ''wszystko o flip booku". Także sprawdzić, co o flip booku było na zorroblogu wcześniej.

Książeczkową animacyjkę można zrobić sobie samemu - najprościej na brzegu zeszytu. Można także wykazać się większym zaangażowaniem i pociąć kartki w paski, narysować co trzeba i spiąć klamerką. A co trzeba? Najlepiej kolejne kadry prostego ruchu - każdy następny obrazek powinien nieznacznie różnić się od poprzedniego. Tak na początek. Można także zrobić cykl zdjęć - wydrukować i złożyć - efekt ten sam: ruchomy obraz.

Flip booki wracają do łask jako przyjemny prezencik-zabaweczka lub proste medium do współczesnych eksperymentów z postrzeganiem ruchu i tworzącą się przez to przestrzenią. Szkoda, że nie u nas. Bo "nie u nas" można podążać wieloma tropami. Na przykład tak po prostu wrócić do początków, czyli ery przedfilmowej dzięki serii, którą wydaje Chronicle Books przy współpracy z MoMA i francuską wytwórnią filmową Gaumont (jakby nie było: najstarszą działającą wytwórnią filmową na świecie).

Flip booka do kolorowania Herve'a Tulleta - L'arbre trudno już kupić, ale może komuś się poszczęści podczas wycieczki do Francji. Rosnące drzewo.

Mnie na przykład już się poszczęściło, choć niewiele ostatnio podróżuję. Mam za to znajomych, którzy robią to za mnie. I z Japonii ja, czyli moje dzieci dostaliśmy dwie książkowe animacje. Królik z długimi uszami (「うさみみ」) i Odwiedziny w jamie (「客の多い穴」). Myślę, że po japońsku musiało to brzmieć lepiej. W każdym języku wygląda za to dobrze i robi piorunujące wrażenie na dzieciach. Mała rzecz, a cieszy. Od pary zapaleńców.

Wertownik? Kieszonkowe kino. Niby nic, a cieszy.

* * *

W 2005 roku w Kunsthalle w Düsseldorfie można było obejrzeć bardzo ciekawą kompilację prac inspirowanych ruchem sekwencjonalnym - nie tylko flip booki. Nazwiska, które pozwalają pójść dalej, poza zabawkę i tanią rozrywkę - George Griffin, Ruth Hayes, John Baldessari, Robert Breer, Tacita Dean, Elliott Erwitt, Keith Haring, Janet Zweig oraz ponad setka innych. Flip booki mają na swoim koncie także Andy Warhol (on też) i Pedro Almodovar (kto by pomyślał) oraz Damien Hirst (on ma już wszystko).

John Baldessari Zorro (Two Gestures and One Mark)

Smok Wawelski rządzi

2012-01-29T01:23:00.004+01:00

Jest zima, więc gady i inne wolnobiegające atrakcje krakowskie śpią. Nie śpią twórcy, więc pospieszyli (jakiś czas temu) na konkurs organizowany przez Zamek Królewski na Wawelu, Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie oraz stronę Polska ilustracja dla dzieci - Legendy wawelskie. Ilustracja dla dzieci. Ta wystawa także jest dla dzieci. Wystarczyło dodać kilka atrakcji - olbrzymie poduszkowe puzzle, siedziska i ciężką owcę do rzucania.

Michał Suska

Edyta Burliga Estela

Michał Bychowski

Monika Hanulak

Bohdan Butenko

Wspominanie o tym wydarzeniu jest zapewne spóźnione. Całe szczęście czas trwania wystawy postanowiono przedłużyć, więc udało mi się obejrzeć ją w czasie ferii. Warto było. Oprócz nagrodzonych prac, a te można było zobaczyć na partnerskiej stronie konkursu, pokazano propozycje reszty uczestników. Byli młodzi, byli starzy. Przyznam, że jurorzy mieli trudny orzech do zgryzienia i najwyraźniej postawiono na twórców już względnie znanych. Ci nieznani nie odstawali. Optymistyczna to konstatacja, bowiem rodzi nadzieję, że grupa ta liczna wyprze niedługo wszystkich, którzy nie potrafią rysować i nie zobaczymy już żadnych brzydkich książek. Ani w supermarkecie, ani na poczcie, ani w kiosku. Nigdzie. Można sobie pomarzyć.

Małgorzata Rej

Każdy, komu nie dość biegania i układania puzzli, rzucania owcą i oglądania ''obrazków'', może kupić sobie za złotówkę kartkę z nagrodzoną ilustracją, zakładkę lub po prostu książkę ziustrowaną przez jurorkę konkursu, Elżbietę Wasiuczyńską. Wawel. Zamek tajemnic Magdaleny Skrabskiej za 22 złote.

Więcej informacji o samym konkursie na stronie ''wawelskiej''. Więcej ilustracji tu. Wystawa czynna jeszcze do 29 lutego, od wtorku do niedzieli, od 10:00 do 15:00, w Centrum Wystawowo-Konferencyjnym na Wawelu, w Krakowie.

Blog roku

2012-01-14T13:50:00.001+01:00

Nadchodzi czas, gdy w środowisku blogowym wrze krew - głosowanie na blog roku. Kategorii wiele, wszystkie mocno obstawione.

W zeszłym roku zorroblog także wdepnął w tę plątaninę, dzielnie walczył, nawet wyszedł z kategorii do drugiego etapu i tam został, że tak powiem. Nie do końca 'został', oczywiście udało się dzięki temu dotrzeć ''z misją'' do większej ilości osób, poczuć, jak ważne jest wsparcie innych i jak wiele osób jest w stanie docenić to, co wystawione jest w sieci za darmo. Docenia się taką zawartość wysyłając smsa, którego wartość można przeliczyć na jedną bagietkę, bądź dwie kajzerki. Taką bułę można oszamać, czytając kilka wpisów z zorrobloga lub innego. Swoje bardziej osobiste przemyślenia na temat konkursów i tego jak na takiej arenie radzą sobie tematy, związane z kulturą dla dzieci, pozostawię dla siebie, wszystko to piszę po to, żeby zwrócić uwagę na tych, którzy dalej dzielnie walczą. Polska ilustracja dla dzieci - bez niej już wielu nie wyobraża sobie internetu. Źródło informacji o dokonaniach polskich artystów, tworzących książki dla dzieci. Jeśli choć raz zdarzyło Wam się tam zajrzeć - wyślijcie smsa, podarujcie im bułkę. Nie ma nic bardziej frustrującego jak brak przełożenia ilości czytających na sukces na blogowej arenie.

PS. W konkursie startują też inni gracze ''z naszej branży" - >Półeczka z ksiązkami< oraz nowy >Wielokropek<.

1 x 365

2012-01-08T21:36:00.003+01:00

Codziennie jedna książka z kolekcji polskiej i zagranicznej. Czyli dwie. Obrazkowa, czyli ilustrowana. Dla dzieci, choć czasem dla dorosłych (a może wyłącznie). W przeciwieństwie do 100% obrazu, współgrająca z tekstem. Przede wszystkim: stojąca na półce, leżąca na podłodze lub innej powierzchni płaskiej (przeważnie). Mojej powierzchni. Zapraszam: ksiazkiobrazkowe.blogspot.com -> 1x365. Przynajmniej. 00:01 i 10:00.

Świerszczowe koty

2012-01-06T14:51:00.002+01:00

Pankot i Kotpan w styczniu tymczasowo zawiesili karierę telewizyjną, żeby stać się bohaterami komiksów w Świerszczyku.

rys. Agata Dudek

Idzie nowy...

2011-12-29T00:20:00.007+01:00

Jeszcze nie zdążyłam przepisać wszystkiego ze starego (2010) do nowego (2011), a już ten ostatni za chwilę się przeterminuje. Wydaje się, że czas przejść z analogu na cyfrę. Jak jednak poradzić sobie z sentymentem do papieru?

Dwa lata temu udany kalendarz, zwany prywatnikiem wypuściło po raz pierwszy wydawnictwo Hokus Pokus. Ilustrował Ignacy Czwartos. Przyznam, że nigdy nie używałam go jako ''zwykłego kalendarza''. Jego forma(t) nasuwa bowiem inne sposoby użytkowania. To doskonała książeczka do upamiętniania, pisania, notowania, rysowania i uwieczniania, bazgrania, wklejania i takich tam. Zachęcona wielozadaniowością kupiłam wtedy hurtowo cztery. Wystarczyło dorobić tasiemkę (nie było, a to cegła), przyciąć odpowiednią gumeczkę (otwierał się w torbie) i... gotowe (no, jakby miał jeszcze kieszonkę...).

Po dwóch latach, czyli właśnie teraz pojawił się kolejny. Jest tasiemka! Nie ma gumki spinającej (może za dwa lata). Są ilustracje Jana Bajtlika. Sztuk 500 wydano. Mój ma nr 274. Na 2014 życzyłabym sobie (i Wam) niepospolitych ludzi w ich dniu codziennym. Na 2012 po prostu radochy, której tu (w Warszawie, na Mazowszu, wschodzie i zachodzie, w Polsce) po prostu brakuje.

Daniel de Latour (na zakupach w Carrefour)

Wesołych Świąt

2011-12-23T22:34:00.000+01:00

Drodzy Czytelnicy (twórczy oraz twórczości konsumenci)!
Pisząc te słowa przypaliłam łosia, choinkę i dwa Muminki, ale co tam. Oby sens działania nie opuszczał Was ani na chwilę, oby chciało Wam się inwestować w siebie i w ludzkość, oby to, co robicie, pisząc, wydając, wychowując lub kupując (książki te) pączkowało, sens miało i było po coś. Walczyć trzeba, takie czasy. Niektórzy się po to rodzą.
Pani Zorro 4Eva

Czas świątecznych książek

2011-12-22T00:54:00.002+01:00

Najpierw jest babie lato, a potem zaczyna się jesień. Następnie jesień się kończy, a po niej nadchodzi zima, chwyta mróz i pada śnieg. Wtedy można zacząć czekanie na Mikołaja.* To także czas, gdy wyciąga się książki, których latem czytać nie wypada. W zeszłym roku pokusiłam się o ''mikołajowy miks totalny", czyli listę wstępną nieprzebranych pokładów o tematyce świąteczno-mikołajowej. Pozycji przybywa. Oto świeżynki tegoroczne.

Pan Brumm obchodzi Boże Narodzenie / Daniel Napp

Przede wszystkim trzeba znać pana Brumma, niedźwiedzia nierozgarniętego, aczkolwiek śmiesznego. Jeśli poznało się już jego przygody, sposób w jaki "obchodzi Boże Narodzenie" może nie zaskoczy was tak bardzo. Otóż książka, ostrzegam, jest wielce kontrowersyjna ideologicznie. Pan Brum wespół z panem Borsukiem oraz panem Kaszalotem postanawiają wyciąć sobie choinkę z lasu. Niestety ubiega ich inny złodziej, czyli pan Ryjek. Robią więc Ryjkowi najazd na domostwo, zjadają żarcie, które sobie przygotował (i rodzinie), po czym wywijają się, kradnąc przy okazji uprzednio ukradzione drzewko wraz z ozdobami.

Tato, kiedy przyjdzie Święty Mikołaj? / Markus Majaluoma

Pan Różyczko ma troje dzieci i kobietę pracującą (beztwarzową i nieobecną). Pan Różyczko zwykle sobie radzi, bo dziatwa nauczyła go, że trzeba być twórczym i nie przejmować się szczegółami. Zatem pan Różczyko stara się jak może. Tym razem zmaga się z kolacją wigilijną, sąsiadem Rurką i kwestią mikołajową. Kolacja wigilijna daleka od polskiej, takoż i żona, a matka dzieciom (także nieobecna, ale o tym już wspominałam). Obecni: Mikołajowie (w nadmiarze).

Gąska Zuzia i pierwsza gwiazda / Petr Horacek

Wigilijna gęś (obecna na rysunkach w książce Majaluomy) jeszcze żyła, gdy rysował ją Petr Horacek. Lubię Horacka (nie lubię gęsi, szczególnie nieżywych) i bardzo się ucieszyłam, że w końcu wydano go w Polsce. Wydano w wersji polsko-angielskiej, choć w przypadku opowieści o Zuzi uważałabym na angielski. Zuzia jest głupia, jej angielski gęsi i nawet samych Anglików nie zawsze cieszy dowcip niegramoty. Gąska Zuzia i pierwsza gwiazda - tytuł właściwie wszystko wyjaśnia. Głupia Zuzia podąża za gwiazdką na choinkę. Podobno nakład się wyczerpał. Ho ho ho!

Lojalnie ostrzegam, książki to obce i sprzeczne z zasadami ''obchodzenia Świąt" w naszym kraju.

PS. Śnieg nie jest niezbędny do czytania książek o Świętach. Inaczej przyszłoby nam z tym czekać do lutego.

* Tato, kiedy przyjdzie Święty Mikołaj? / Markus Majaluoma

Wydawnictwom dziękuję za udostępnienie książek.

Wiecznie świeże

2011-12-21T00:12:00.004+01:00

Nie zdziwię Was, jeśli powiem, że warto kupić nowego Pinokia. Nowe tłumaczenie Jarosława Mikołajewskiego (na spotkaniu promocyjnym niezwykle ciekawie opowiadał o procesie), pełne rozmachu, niby klasyczne, a jednak bardzo ekspresyjne i niepokojące ilustracje Roberta Innocentiego oraz wyjątkowo bogate wydanie - dopracowane szczegóły, obwoluta, zdobień wiele. Jakimś cudem i wielbiciele współczesnego minimalizmu mają szansę się odnaleźć... O Pinokiu powinnam była napisać już dawno, bo to w ogóle bardzo ciekawa postać, choć zamordowana przez dobre dusze, które umieściły ją na liście lektur. Zamordowana jedynie poprawnym omawianiem i absoutnie niedozwolonymi opracowaniami graficznymi.

Skrzaty - książka dzieciństwa ludzi urodzonych w latach 80. Do niedawna osiągała na rynku antykwarycznym absurdalnie niebotyczne ceny, które nakręcali oczywiście nie tyle wielbicielie krasnoludków, co tęskniący za minionym dzieciństwem dorośli. Znowu jest, choć cena za takie wydawnictwo nie może być niska. Spodoba się nie tylko maluchom, cały czas wierzącym w równoległy świat baśni. Kolejne tomiszcze, które robi wrażenie - duże, grube, dobrze wydane: książka-prezentowe-marzenie.

A to rzecz, łącząca pokolenia - Gucio i Cezar. Jeśli wydaje ci się, że już nic z tego nie pamiętasz, że nie potrzebujesz, bo nie masz dzieci lub je masz, ale one ''wyrosły już z obrazków" - mylisz się! Na tym się wychowaliśmy. Nie sposób nie znać Butenki, wieszcza ilustracji komiksowej. Dwie Siostry, pod czujnym okiem autora, wydały zeszyty, które powstały w efekcie współpracy Krystyny Boglar i BB. Obowiązkowo na półkach wszystkich Polaków! Także grube, także dobrze wydane, a do tego nasze-polskie (to dla wszystkich, którzy lubią popierać rodzimą produkcję).

* * *

W kategorii wiecznej świeżości muszą też pojawić się książki, które u nas pojawiły się po raz pierwszy, choć wymyślono je napisano i narysowano pół wieku temu! Nowy Jork napisał Zdenek Mahler, a zilustrował Vladimir Fuka, ale pech tak chciał, że ten drugi postanowił dokonać żywota w kraju kapitalistycznym, bo plusy nie przysłoniły mu minusów (stąd też wzięła się ta książka). Za karę komunistyczne władze czechosłowackie posłały książkę na śmierć. Był 1964 rok, zbliżała się Gwiazdka. Książka na nowo wydana została w 2008. To rzecz dla wszystkich - małych i dużych - przede wszystkim dla wielbicieli dobrej szkoły ilustracji, poczucia humoru i niszczącej energii miasta, które nigdy nie śpi.

Drugą z książek poniekąd także uziemił na naszym rynku komunizm. Pierwsza ilustrowana opowieść o Muminku (Mimbli i Małej Mi) wyszła w 1952 roku - Co było potem? Ano potem był jeszcze zeszyt drugi - Kto pocieszy Maciupka i trzeci, czyli Niebezpieczna podróż. Te wydano w Polsce w latach 80. Pierwszą część uziemiła niemoc drukarni - kto i jak miał wycinać te okna?! Zdolności wycinankowe zyskaliśmy dopiero niedawno. I oto wynik: prawie 70 lat po premierze mamy na polskiej ziemi pierwszą książkę obrazkową o Muminku. Do tej pory cieszyłam się rymem wersji angielskiej, teraz możemy popławić się w tym, co wymyśliła Ewa Kozyra-Pawlak. I wykaligrafowała. Hura.

No i kolejna polska świeżynka, a staroć szwedzka. Zimowa wyprawa Ollego Elsa Beskow (1874-1953) napisała w 1907 roku! Siła tłumaczenia powoduje, że lat jej ubyło, choć została urocza patyna ilustracji i delikatny posmak retro.

* * *

Kwestię świeżości omawiałam wcześniej, jeśli by się ktoś pytał.

Wydawnictwom dziękuję za udostępnienie książek.

Moryc

2011-12-17T18:00:00.006+01:00

Sieciówki krytykowane są za wszystko - że zawyżają ceny, że wykorzystują tanią siłę roboczą, że produkują rzeczy nietrwałe, że są źródłem pozornie awangardowej mody sztampowej. Na pewno nietrudno znaleźć fakty potwierdzające każdy z tych zarzutów. Globalne firmy, generujące niezły zysk mogą także, bo stać je na to, zaangażować się w projekty słuszne. Nawet jeśli to tylko listek figowy, który osłaniać ma krwiożercze kapitalistyczne zapędy.

H&M włączył się do akcji UNICEFu "All for Children", czyli Wszystko dla dzieci, wypuszczając na rynek serię ubrań dla dzieci (nic dziwnego) oraz zabawek (także nic zaskakującego) oraz książkę (!). Celem jest wspieranie praw dzieci w Bangladeszu i zapewnienie im dostępu do edukacji. Książka dostępna jest już w polskich sklepach i kosztuje 9,90. Za tę cenę nie tylko pomagacie dzieciom (25% idzie na wsparcie akcji Unicefu), ale dostajecie także całkiem porządny projekt - pięknie wydaną książkę obrazkową w twardej oprawie o papierze, który nie leżał nawet obok kredy. I tu w zasadzie jest pies pogrzebany: coś, co powstało w pewnym sensie w celach charytatywnych (bo jednak nie wszystko idzie na potrzeby akcji), jest produktem wysokiej jakości. Zwracam na to uwagę, ponieważ życzyłabym sobie (i wam), żeby było to regułą takich akcji. Niestety nie jest. Zwykle firmy bądź organizacje balansują na granicy kiczu - kupujemy ich produkty nie dla urody rzeczy, lecz ze względu na cel, któremu służą. Firmy z kolei wychodzą chyba z założenia, że wszyscy i tak powinni być wdzięczni za fakt, że raczą się dzielić swoimi pieniędzmi z potrzebującymi. Jak wiadomo pieniądze te po części są nasze. Dopóki ich nie wydamy...

Książkę Moritz! można kupić także jako książkę. Historyjka jest prosta i niezbyt wyszukana - autorstwa Caroline Bruckner, zilustrowana przez projektantkę i siostrę pierwszej - Therese. Nie jest to wielkie dzieło, ale nie ma się także czego wstydzić. Oczywiście nie bez kozery owca nazywa się Moryc (Hennes & Mauritz do niedawna było firmie w oficjalnych podpisach). Wartością, która pojawia się niejako poza projektem jest po prostu promocja czytelnictwa. Książka dla dzieci w ofercie firmy modowej jest jednak rzadkością. Mam nadzieję, że coraz więcej firm, próbując poprawić swój wizerunek będzie uciekało się do tego "przebiegłego fortelu".

UNICEF nie wspiera żadnej konkretnej marki, produktu czy usługi. Takoż Pani Zorro. Wspieram czytelnictwo i miłość do obrazu.

Moritz!

Bruckner & Bruckner
format 23 x 23 cm

oprawa twarda

strony nienumerowane

wyd. H & M

Kwestia świeżości

2011-12-14T12:17:00.002+01:00

W poprzednim wpisie poruszyłam problem nurtujący wielu - jak wybierać książki dla dzieci pod choinkę. Nieopatrznie wspomniałam kwestię świeżości, rzucając rękawicę terminom przydatności do spożycia. Otóż okazuje się, że w przypadku wyrobów książkowych (nie mylić z książkopodobnymi, których należy się wystrzegać z uwagi na dużą zawartość konserwantów) kwestia świeżości nie jest taka oczywista, bowiem należy rozpatrzywać ją na wielu płaszczyznach i w perspektywie szerokiej.

1. Świeżość, czyli pomysły dyktowane przez ducha współczesności, a odzwierciedlające zmagania ludzi bądź zwierząt XXI wieku. Czasem świeże historie osadzone są w epoce przedindustrialnej, co może być początkow niezrozumiałe, ale dalsza analiza zazwyczaj pomaga w wyjaśnieniu pozornej sprzeczności.

2. Świeżość, czyli wydane niedawno. Możliwe do zweryfikowania na podstawie daty wydania, umieszczonej na początku lub końcu książki. W tej kategorii mieszczą się zarówno utwory młode, czyli napisane i wydane niedawno, jak i te, które wydano co prawda przed chwilą, lecz napisano przed chwilami siedmioma (za siedmioma górami).

3. Świeżość drugiej młodości. Zdarzają się utwory świeże, aczkolwiek wydane i napisane przed siedmioma chwilami za siedmioma górami, ale rzadko trafiają one pod świąteczne choinki i adresowane są jako prezenty dla dzieci. Świeżość drugiej młodości najlepiej odbierana jest bowiem w grupie koneserów - ludzi z doświadczeniem, często pomłodych, a przedstarych. Nawet najbardziej wyrobione dziecko nie odbierze tego prezentu z grupy koneserskiej jako ''świeży'', kierując się w swoich ocenach przede wszystkim metodą organoleptyczną z wpisu poprzedniego.

W następnym wpisie znakomite przykłady artykułów ''pierwszej świeżości drugiej młodości", czyli że czasami data przydatności do spożycia wyznaczona jest na lata i produkt nigdy się nie przeterminowuje. Tymczasem pozostawiam was z indykiem pierwszej świeżości, bowiem narodził się kilka dni temu z woli artystki młodego pokolenia i wyraża ducha XXI wieku.

Przedświąteczna jazda

2011-12-10T17:10:00.001+01:00

W mediach okrasza się ten problem pięknym nagłówkiem, a piękno jego zawiera się w uniwersalności przekazu (można podstawić dowolną dziedzinę, a i tak się sprawdza), czyli "Jak wybierać książki dla dzieci pod choinkę?".

Spieszę donieść, że przede wszystkim musimy zmierzyć rozłożystość choinki, czyli średnicę koła, którą zajmuje w rzucie z góry. Teoretycznie bardzo nas to ogranicza, bowiem najrozsądniejszym posunięciem zdaje się być zakupienie drzewka przed nabyciem prezentów. Informacja, której tajemnicę skrywa rozłożystość choiny, będzie przydatna podczas interpretowania formatów książki, ponieważ w dobrym tonie jest, żeby książki nie wystawały poza obiekt. Można jednak działać przodem do tyłu, czyli mając na uwadze wymarzone rozmiary drzewka, ruszać na zakupy. Możliwości rynkowe i tak zweryfikują nasze wyobrażenia.

Przystępujemy do badań.

Metoda podstawowa, czyli o r g a n o l e p t y c z n a . Metoda ta jest metodą szybką i tanią – nie wymaga kosztownego sprzętu i zazwyczaj nieniszczącą, czyli nie prowadzi do zużycia badanego materiału.*

1. Walory wzrokowe - co z oczu to i z serca. Pamiętajmy, wbrew teoriom głoszonym przez politycznie poprawną większość - należy książkę sądzić po okładce. Jeśli już w gąszczu propozycji przyciągnie waszą uwagę (wzrokową, przypominam), należy wziąć wyłowioną książkę pod uwagę w pierwszej kolejności. To może być efekt działania tak zwanej 'kobiecej intuicji' (co wykracza nieznacznie poza daną metodę badawczą). Intuicji zawierzyć należy także w przypadku, gdy jest się mężczyzną, choć w takim przypadku prawdopodobnie będzie to intuicja kogoś innego.

2. Dotyk, czyli pierwszy kontakt bezpośredni. Nasza ręka wędruje w stronę półki. Ręka powinna słuchać mózgu, do którego poniekąd informację wysłał wzrok. Jeśli nie słucha, należy zwiększyć czujność. Może pierwsze wrażenie było jednak mylące? Jeśli zdecydowaliście się dotknąć, czerpcie przyjemność płynącą z papieru. Najpierw okładka. Miła? Ciepła? Szorstka? A może śliska? Jak bardzo śliska? Jak wąż (odradzamy) czy też jak lód (pod rozwagę)? Synchronizujemy zmysły: włączamy wzrok. Czy bardzo oślepia? Czy oślepia swą urodą, czy też czymś innym? Na czym polega przyjemność płynąca z jej dotykania? Czy przypadkiem nie na tym, że cieszymy się z faktu jej rychłego odłożenia? Ręce należy uprzednio umyć w celu spotęgowania wrażeń i osiągnięcia wyroków pozbawionych błędów poznawczych.

3. Walory węchowe - stopień trzeci. Bierzemy książkę i powoli zbliżając w kierunku narządu węchowego wdychamy woń, którą wydaje, jednocześnie skupiając się na skojarzeniach, które przywodzi nam wspomniana czynność. Wskazane w tym momencie byłoby zamknięcie ócz, czyli narządu z punktu pierwszego. Czynimy to tylko na chwilę, bowiem będą nam one przydatne do zadań z punktów dalszych. Zaleca sie na tym etapie tzw. wertowanie. Wertowanie, które zaprowadzi nas do punktu czwartego, czyli organiczna technika studiowania. Ujmując książkę w obie dłonie, kciukiem upuszczamy kolejne kartki - praworęczni z lewej na prawą, leworęczni z prawej na lewą. Wertowanie tradycyjne, bliskie przekładaniu (bądź przerzucaniu) kartek, a polegające na posługiwaniu się oślinionym kciukiem i palcem wskazującym nie wchodzi w grę (bakterie!). Ta część [...] nie powinna nam zająć więcej niż 10 - 15 minut. Jeżeli chcemy, możemy już po tym etapie zrobić króciutką, 2 - 5 minutową przerwę.*

4. Słuch, czyli szelest papieru. Pamiętajcie, szlachetny materiał brzmi lekko i przyjemnie, a pamięć dźwięku na długo pozostaje echem realnym lub pamięciowym. Dźwięki głuche, plaskate i bez polotu dyskwalifikują obiekt, który pomyślnie przeszedł trzy poprzednie stopnie. Przypominam: narządy słuchu nazywa się uszami*

5. Zmysł smaku. Angażowania tego zmysłu nie zaleca się, a cząstki chemiczne pozyskane tą drogą mogą zaszkodzić badającemu, choć - zgodnie z najnowszymi trendami - ołów z farb winien zostać wyeliminowany. Ponadto razem z użyciem języka bądź całej jamy ustnej tracimy istotną cechę naszej metody: brak zniszczeń w obrębie badanego przedmiotu. Jeśli nawet jakimś cudem książka pozostaje w dobrym stanie mimo użycia ww jamy, działa to tylko na jej niekorzyść.

Pamiętajcie! Wynik badania organoleptycznego jest subiektywny i jako taki może być zawodny. *

Zatem co robić? Jak wybierać książki dla dzieci pod choinkę?

Warto byłoby kupować produkty świeże. Abstrahując od tego, że sprzedaż produktów przeterminowanych grozi sankcjami prawnymi, jest to najzwyczajniej w świecie w złym guście, a zły gust (bad taste) w towarzystwie gorszy może być nawet od nieświeżego oddechu (bad breath / halitosis).

Zatem już wkrótce: PRODUKTY ŚWIEŻE!

Innych przedświątecznych problemów nie będę się tu roztrząsać.

* Cytaty pochodza z Wikipedii, podstawowego źródła informacji XXI wieku.

Dlaczego?

2011-12-08T01:52:00.000+01:00

A dlaczego na świecie są wojny? To pytanie pada zawsze. Odpowiedzi jest wiele, a żadna z nich nie jest zadowalająca. O ile przyczyny bywają ''zawiło-proste", o tyle rezultat jest jasny i dobrze znany. Zatem nie zdradzę pointy, jeśli zacznę od końca.

Mikołaj Popow (Nikolai Popov / Николай Попов) znał krajobraz po bitwie z własnego doświadczenia. Urodził się w Saratowie nad Wołgą w 1938 roku. Jego dzieciństwo to przerwy pomiędzy nalotami, bombardowaniami, nie do końca zrozumiane poczucie zagrożenia. Choć tam przynajmniej strzelano z jednego kierunku, taka pociecha z naszej perspektywy.

Książkę wydano w 1996 roku w Szwajcarii, potem w Niemczech, Austrii, USA, Francji i Hiszpanii. W Rosji dopiero po 14 latach od premiery, ale to nas akurat nie powinno dziwić. Poza Rosją w każdym razie od razu ją zauważono - nagrodzono i wciągnięto na listę lektur obowiązkowych.

To z założenia książka bez słów (wordless) - 19 obrazów i jedno pytanie powtarzane w wielu językach Warum?, Why?, Зачем?, Por Que?, Pourquoi?, Dlaczego? Zagalopowałam się. Jedyną książką obrazkową o wojnie do tej pory pozostaje u nas Kruszek i Jagusia, wydana ku przestrodze przez dawne Endo w 1999 roku. Ku przestrodze wydawcom, bowiem pozycja w 2004 roku (5 lat po premierze!) wzburzyła wiceprzewodniczącego Komitetu Ochrony Praw Dziecka tak mocno, że rozpętała się burza, która na celu miała uchronienie delikatnej psychiki dziecka. Kruszka i Jagusię napisała pod pseudonimem Elżbieta, Francuzka polskiego pochodzenia, może dlatego nie wiedziała, jak wrażliwe są polskie dzieci.

Obrazy są mocne, przekaz jasny, ewidentne odwołanie do Batrachomyomachii, greckiego poematu heroikomicznego, w którym myszy o mały włos nie wytłukły całej żabiej populacji. Tam wszystko zaczęło się od myszy ''porywającej okruchy", u Popowa od myszy porywającej kwiaty.

* * *

Mikołaj Popow to przede wszystkim malarz. Ukończył Moskiewski Instytut Poligraficzny. Ma na koncie dwa złote medale z Lipska (1971 i 1977), złoty medal i grand prix na BIB (1975 i 1977), brązowy medal na VII Międzynarodowym Biennale Grafiki w Krakowie (1978) i tak dalej... Zrobił ilustracje nie tylko do Dlaczego? Także do Małej Baby Jagi / Маленькая Баба Яга (1972). Więcej jego prac można zobaczyć tu, a tu klasyczny rosyjski miś, mедведь. Pracował także przy animacjach, robił scenografię. Malarz-niepoprawny idealista. Naczytał się Dostojewskiego, Tołstoja, Remarque'a i Hemingway'a. I have created this book because it seems to me that if children can understand the senselessness of war, if they can see how easily one can be sucked into a cycle of violence, they may become a force for peace in the future. I also hope that adults who share the book with children will reexamine their own thoughts on the futility of war.
[słowo wstępne: Stworzyłem tę książkę, ponieważ wydaje mi się, że jeśli dzieci zrozumieją bezsens wojny, jeśli przekonają się jak łatwo wciąga błędne koło przemocy, staną się siłą, dzięki której w przyszłości zapanuje pokój. Mam także nadzieję, że dorośli, którzy będą oglądali tę książkę z dziećmi, przewartościują swoje spojrzenie na wojenny bezsens. ]

Tego sobie i Państwu życzę.

(I w co, przyznam, nie wierzę.)

A teraz najlepsze. Moje francuskie wydanie ma... dopisany tekst, który opowiada o tym, co widać na "załączonej ilustracji". I to właściwie postanowiłam pozostawić bez komentarza. Nie chcę doprowadzić do wojny polsko-francuskiej.

Genialna animacja Konflikt / Конфликт Gari Bardina (Гарри Яковлевич Барденштейн 1941) powstała o ironio losu, w 1983 roku. Rosjanie zawsze bezbłędnie potrafili mówić o wojnie. I je prowadzić.

Pourquoi?
Nikolai Popov
oprawa twarda
strony nienumerowane
format 15 x 19 cm
wydawnictwo Minedition 2010

Dziewczyny górą!

2011-12-06T01:36:00.008+01:00

Nie przebrzmiały jeszcze echa sobotniego sukcesu Joli Dylewskiej, niesamowicie utalentowanej i wrażliwej operatorki filmowej (Złota Żaba na Festiwalu Camerimage za zdjęcia do filmu Agnieszki Holland W ciemności), a już poniedziałek przyniósł wieści o sukcesach pań na polu książkowym, czyli nagrody IBBY, tzw. "Książka Roku". Wyjątkowo przekażę tylko suche fakty, bowiem nie dane mi było uczestniczyć w wydarzeniu.

Nagroda w kategorii KSIĄŻKA OBRAZKOWA powędrowała zasłużenie do Iwony Chmielewskiej za książkę Pamiętnik Blumki. O książce jeszcze nie pisałam, ale zachęcam do przeczytania wywiadu z nagrodzoną. Piękne zwieńczenie roku obfitującego w ważne nagrody (Bolonia!).

Nagroda w kategorii ILUSTRACJA przypadła Agacie Dudek za to, że się tak pięknie rozwija (jak rozmaryn) i w tym roku wydała na świat kilka ciekawych rzeczy (także ilustracje do czołówki "Pankota", ale tego szacowne gremium pewnie nie miało na uwadze). Tam konkretnie nagroda została przyznana za Wędrując po niebie z Janem Heweliuszem z tekstem Anny Czerwińskiej-Rydel. To też kiszę od dłuższego czasu na swoim stole.

A jeszcze Ewa Świerżewska i jej praca u podstaw, czyli nagroda za upowszechnianie czytelnictwa poprzez wszystko, co się tylko da, a przede wszystkim portal qlturka.pl

O k l a s k i !

il. Agata Dudek

Ponadto...

Jury w składzie Małgorzata Cackowska, Maria Ryll, Tomasz Ciecierski przyznało wyróżnienia dla ilustratorów Książka Roku 2011.

W kategorii książka obrazkowa:

Jan Bajtlik za ilustracje i tekst książki Europa pingwina Popo

W kategorii ilustracje:
- Marta Ignerska za ilustracje i projekt graficzny do książki Alfabet Przemysława Wechterowicza

- Marianna Oklejak za ilustracje do książek Janusza Korczaka Król Maciuś I i Król Maciuś na wyspie bezludnej oraz za ilustracje i projekt graficzny książki Bum! Bum!! Bum!!!

Wyróżnienie specjalne dla wydawnictwa Wytwórnia za tom Brzechwa. Wiersze dla dzieci w opracowaniu graficznym Macieja Buszewicza, Lecha Majewskiego, Piotra Młodożeńca i Grażki Lange w uznaniu dla konsekwentnej realizacji projektu edytorskiego wydań klasyki dziecięcej.

Nagrodę literacką Książka Roku 2011 jury w składzie Ewa Gruda, Małgorzata Kąkiel i Weronika Kostecka przyznało:

Joannie Klarze Teske za książkę dla dzieci Pies w Krainie Wędrującej Nocy oraz Zofii Beszczyńskiej za książkę dla młodzieży Jajko księżyca.