అచ్చంగా తెలుగు

మాతృత్వం - 8

2026-07-23T13:52:56.420+05:30

మాతృత్వం - 8 (పెద్ద కథ)

సి.హెచ్.ప్రతాప్

ఆసుపత్రిలో జరిగిన అగ్ని ప్రమాదం, ముఖ్యమైన ఒప్పంద పత్రాలు మాయం కావడం న్యాయవాది అనూరాధకు యాదృచ్ఛికంగా అనిపించలేదు. ఆ క్షణమే, ఇది రుషి లేదా అతని వ్యక్తుల ప్రమేయం లేకుండా జరగదని ఆమె న్యాయ మనస్సు నిర్ధారించింది. రుషి తన రహస్యాన్ని, అనైతిక ప్రవర్తనను దాచడానికి ఎంతకైనా తెగిస్తాడని ఆమె గ్రహించింది.

"ఆధారం లేకపోవడం కూడా ఒక ఆధారమే!" అని అనూరాధ తనలో అనుకుంది. లలిత బిడ్డను తిరిగి కోరుకుంటున్న కోరికను, రుషి యొక్క అనుమానాస్పద చర్యలను ఒక ఘాటైన ఆరోపణగా మలచాలని ఆమె నిర్ణయించుకుంది. ఇది కేవలం ఒప్పంద ఉల్లంఘన కేసు కాదు; ఇది మాతృత్వపు హక్కుల కోసం జరిగే పోరాటంగా మారాలి.

అనూరాధ, లలిత తరఫున కోర్టులో దాఖలు చేయబోయే పిటిషన్‌ను పూర్తిగా తిరగరాసింది. ఆమె ఇప్పుడు తన వాదనను లలిత, రుషిల మధ్య జరిగిన రహస్య ఒప్పందంపై కాకుండా, బిడ్డ జన్మ రహస్యంపై కేంద్రీకరించింది.

పిటిషన్‌లో అనూరాధ పొందుపరిచిన సంచలనాత్మక ఆరోపణ ఇది:

"ప్రస్తుతం రుషి, హర్షిత దంపతుల వద్ద పెరుగుతున్న బిడ్డ నిజానికి లలితకు పుట్టిన బిడ్డ. ఆ బిడ్డ రుషి, హర్షితల జన్యువులతో పుట్టిన బిడ్డ కాదు. రుషి, హర్షితలకు పిల్లలు పుట్టే అవకాశం లేకపోవడం, మరియు లలితకు ఆ సమయంలో ఆర్థిక అవసరాలు ఉండటాన్ని ఆసరాగా తీసుకుని, రుషి ఆసుపత్రి అధికారులకు లంచం ఇచ్చి తప్పుడు వైద్య రికార్డులు సృష్టించాడు. లలిత గర్భంలో పెరిగిన నిజమైన పిండాన్ని మార్చి, ఆసుపత్రిలోని వేరే బిడ్డను లేదా లలిత జన్యువులతో పుట్టిన బిడ్డనే వారి బిడ్డగా సృష్టించి, రుషి దంపతులు ఇంటికి తీసుకువెళ్లారు. సరోగసీ ఒప్పంద పత్రాలు, సర్వర్లు అగ్ని ప్రమాదంలో ధ్వంసం కావడానికి గల కారణం కూడా రుషి చేసిన ఈ అక్రమాన్ని దాచడానికే."

ఈ ఆరోపణ న్యాయ వ్యవస్థలో పెద్ద సంచలనం సృష్టించడం ఖాయం. అనూరాధ పిటిషన్ ముగింపులో కోర్టును బలంగా సవాలు చేసింది:

"గౌరవనీయులైన న్యాయస్థానం, అగ్ని ప్రమాదం, పత్రాలు మాయమవడం అనుమానాలకు తావిస్తోంది. ఈ కేసులో జన్యుపరమైన వివాదం నెలకొంది. లలిత, బిడ్డకు నిజమైన తల్లి అని నిరూపించుకునే అవకాశం ఉంది. అందుకే, కోర్టు తక్షణమే బిడ్డకు, లలితకు డీఎన్‌ఏ పరీక్ష చేయించాలని ఆదేశించాలి. ఆ డీఎన్‌ఏ పరీక్ష ద్వారానే ఈ బిడ్డ ఎవరి రక్త సంబంధమో, ఎవరు అబద్ధం చెబుతున్నారో నిరూపితమవుతుంది."

ఈ కొత్త ఆరోపణ, కేసు మొత్తం దిశను నాటకీయంగా మార్చివేసింది. రుషి, హర్షితల న్యాయవాదులు దీనికి ఎలా స్పందించాలో తెలియక తలలు పట్టుకున్నారు.

న్యాయవాది అనూరాధ నుంచి అందిన న్యాయ నోటీసులు, ముఖ్యంగా బిడ్డను తిరిగి ఇవ్వాలనే డిమాండ్‌తో పాటు, డి.ఎన్.ఏ పరీక్ష కోసం కోర్టుకు దాఖలు చేసిన పిటిషన్, రుషి, హర్షితలను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేసింది. లలిత కేవలం నష్టపరిహారం అడుగుతుందని భావించిన వారికి, బిడ్డనే తిరిగి అడగడం భయంకరమైన షాక్‌ని ఇచ్చింది.

రుషి, హర్షితలకు పిటిషన్‌లోని సంచలనాత్మక ఆరోపణలు – ఆసుపత్రి అధికారులకు లంచం ఇవ్వడం, బిడ్డను మార్చడం, రికార్డులు తగలబెట్టించడం – వినగానే చెమటలు పట్టాయి. వారు తమ న్యాయవాదిని అత్యవసరంగా

హర్షిత ఆగ్రహంతో రుషిని ప్రశ్నించింది: "మీరు ఏం చేశారు రుషి? మీరు ఏదైనా తప్పు చేశారా? మీరు లలితతో చేసుకున్న ఆ రహస్య ఒప్పందం ఇప్పుడు మన జీవితాన్ని ప్రమాదంలో పడేసింది! ఆసుపత్రిలో మంటలు... రికార్డులు మాయం... ఇదంతా యాదృచ్ఛికంగా జరగలేదు కదా?"

రుషి భయంతో వణికిపోయాడు. లలితతో చేసుకున్న రహస్య ఒప్పందం హర్షితకు తెలిసినందుకు అతను బాధపడలేదు, కానీ తనపై వచ్చిన అక్రమ ఆరోపణలకు అతను కోపంతో ఊగిపోయాడు. "నేను లంచం ఇవ్వలేదు! బిడ్డను మార్చలేదు! నువ్వు, నేను కలిసి మా జన్యువులతో బిడ్డను కన్నాం. ఆ బిడ్డ మన బిడ్డే! అనూరాధ కేవలం మనల్ని బ్లాక్ మెయిల్ చేయాలని చూస్తోంది. ఆ మంటలు కేవలం ఆమె భావోద్వేగ అస్త్రాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి."

కానీ ఆసుపత్రి రికార్డులు ఎందుకు మాయమయ్యాయి? అన్న ప్రశ్నకు రుషి దగ్గర సరైన సమాధానం లేదు. ఈ విషయంలో తాను ఏమీ చేయకపోయినా, పరిస్థితులన్నీ తమకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నాయని వారికి అర్థమైంది.

వారి న్యాయవాది వారికి వెంటనే ధైర్యం చెప్పారు. "భయపడకండి. ఆమె వాదనలో సరైన ఆధారం లేదు. లలిత కేవలం మాతృత్వపు మమకారంతో భావోద్వేగ నాటకానికి తెరతీస్తోంది. ఆమెకు బిడ్డపై చట్టపరమైన హక్కులు లేవు. అయితే, డీ.ఎన్.ఏ పరీక్షకు అంగీకరించడం మనకు తప్పనిసరి. మనం పరీక్షకు నిరాకరిస్తే, కోర్టుకు మనం ఏదో దాస్తున్నామనే అనుమానం వస్తుంది."

డీ.ఎన్.ఏ పరీక్ష గురించి వినగానే హర్షిత కొంత శాంతించింది. ఆ బిడ్డ తమ రక్తమే అని ఆమెకు బలంగా తెలుసు. లలిత అబద్ధం చెబుతోందని నిరూపించడానికి డీ.ఎన్.ఏ పరీక్షే సరైన మార్గం అని వారు నిర్ణయించుకున్నారు.

రుషి, హర్షితలు వెంటనే లలిత ఆరోపణలను ఖండిస్తూ, కోర్టులో ప్రమాణ పత్రాన్ని దాఖలు చేశారు. వారు డి.ఎన్.ఏ పరీక్షకు పూర్తిగా అంగీకరించారు. లలిత పన్నిన ఈ నాటకీయ వలలో పడి, తమ బిడ్డ తమదే అని నిరూపించుకోవాల్సిన అత్యవసర పరిస్థితి వారికి ఎదురైంది.

కోర్టు ఆదేశాల మేరకు, బిడ్డకు, రుషికి, హర్షితకు, మరియు లలితకు సంబంధించిన డీఎన్ఏ నమూనాలను సేకరించి, విశ్లేషణ కోసం ప్రభుత్వ ఫోరెన్సిక్ ల్యాబ్‌కు పంపారు. ఆ నివేదిక వచ్చే వరకు కోర్టు హాలులో, ఆ కుటుంబాల జీవితాల్లో తీవ్ర ఉద్రిక్తత నెలకొంది. లలిత ఏ అద్భుతం జరుగుతుందని ఆశించిందో, అదే జరగబోతోంది.

చివరకు, డీఎన్ఏ పరీక్ష ఫలితాలు కోర్టుకు చేరాయి. తదుపరి విచారణ రోజు, కోర్టు హాలు ప్రేక్షకులతో, మీడియా ప్రతినిధులతో నిండిపోయింది. న్యాయమూర్తి ప్రకటన చేయడానికి ముందు హాలులో తీవ్ర నిశ్శబ్దం నెలకొంది.

న్యాయమూర్తి గొంతు గంభీరంగా వినిపించింది: "డీఎన్ఏ నివేదిక ప్రకారం... బిడ్డ యొక్క జన్యువులు శ్రీ రుషికి 99.99 శాతం సరిపోయాయి. అంటే, శ్రీ రుషి బిడ్డకు జన్యుపరమైన తండ్రి."

రుషి ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు, అతని ముఖంలో ఉపశమనం కనిపించింది. కానీ న్యాయమూర్తి తదుపరి వాక్యం తీవ్ర సంచలనాన్ని సృష్టించింది.

న్యాయమూర్తి కొనసాగించారు: "అలాగే, నివేదిక ప్రకారం... బిడ్డ యొక్క జన్యువులు శ్రీమతి లలితతో 99.99 శాతం సరిపోయాయి. అంటే, శ్రీమతి లలిత బిడ్డకు జన్యుపరమైన తల్లి!"

ఆ మాట వినగానే కోర్టు హాలులో పెద్ద అలజడి మొదలైంది. రుషి, హర్షితలు పూర్తిగా నిర్ఘాంతపోయారు. హర్షిత ముఖం పాలిపోయింది; ఆమె కాళ్ల కింద భూమి కంపించినట్లయింది. బిడ్డకు తల్లి తను కాదనీ, ఆ బిడ్డ లలిత బిడ్డ అనీ తెలిసిన క్షణంలో ఆమె గుండె ముక్కలైపోయింది. లలిత ముఖంలో మాత్రం ఆనందం, ఆశ్చర్యం కలగలిపిన భావాలు కనిపించాయి. తన మాతృత్వపు మమకారం నిజమైంది!

న్యాయమూర్తి కొనసాగించారు: "నివేదిక ప్రకారం, బిడ్డ యొక్క జన్యువులు శ్రీమతి హర్షితతో ఏమాత్రం సరిపోలలేదు. ఈ బిడ్డకు శ్రీమతి హర్షిత జన్యుపరమైన తల్లి కాదు."

ఈ ఫలితం, అనూరాధ చేసిన బిడ్డ మార్పిడి లేదా అక్రమం అనే ఆరోపణకు బలం చేకూర్చింది. లలిత తన బిడ్డను సరోగసీ పేరుతో మోసింది. అంటే, రుషి, హర్షితల పిండాన్ని కాకుండా, లలిత అండంతో ఫలదీకరించబడిన పిండాన్ని ఆమె గర్భంలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఆసుపత్రిలో జరిగిన అగ్ని ప్రమాదం, డాక్యుమెంట్లు మాయం కావడం వెనుక పెద్ద కుట్ర ఉందని తేటతెల్లమైంది.

(ఇంకా ఉంది)

పదప్రహేళిక – జూలై – 2026

2026-07-23T13:36:29.908+05:30

పదప్రహేళిక – జూలై – 2026

దినవహి సత్యవతి

గమనిక: ఈ పజిల్ సరిగ్గా పూరించి, తమ అడ్రస్, ఫోన్ నెంబర్ తో సహా మొట్టమొదట మాకు ఈమెయిలు (books.acchamgatelugu@gmail.com) చేసిన ముగ్గురు విజేతలకు ప్రతి నెలా 'అచ్చంగా తెలుగు' పత్రిక రచయతలకు పంపే పుస్తకాలు బహుమతిగా పంపడం జరుగుతుంది. విజేతలను వచ్చేనెల ప్రకటిస్తాము. పూరించిన పజిల్ ని ఫోటో తీసి, ఈ ఈమెయిలు కు పంపగలరు.

మే ప్రహేళిక విజేతలు:

కె.శారద

తాడికొండ రామలింగయ్య

RAS శాస్త్రి

సరైన సమాధానాలు పంపినవారు:

జాకీర్ హుస్సేన్

నాగేశ్వర రావు

రామవరపు గిరిజా శంకర రావు

మధు తల్లాప్రగడ

వీరందరికీ అభినందనలు.

పదప్రహేళిక

(9 x 9)

సూచనలు

అడ్డం

1. ఒక రకపు చేప (3)

4. ప్రతినచేయు(4)

7. నాణెం(2)

8. సప్తస్వరాలలో 3,4 (2)

10. లక్ష్మి (3)

11. రైతు భూకామందుకు వ్రాసిచ్చిన కౌలుపత్రము(4)

12. అల్లరిపిల్లవాడు (4)

14. తోటికోడలు(3)

18. మనథుడి భార్య తిరగబడింది(2)

19. విష్ణుపత్ని (2)

21. కర్పూరము (4)

22. పక్షిరెక్క(3)

నిలువు:

2. దక్షిణ అమెరికాలో ఒక దేశం(2)

3. భూమి పన్ను (3)

4. బిక్కిరము (4)

5. శూర్పణఖ(4)

6. ఆచారము / కట్టుబాటు (3)

9. కోళ్ళగూడు చివర లేదు(2)

12. కూడా ఉండేవాడు(4)

13. తెలుగు లివర్(4)

15.ఖండనము (2)

16. అనావృష్టి(3)

17. పొట్టి(3)

20. పరిమితి(2)

కార్టూన్లు - జీడిగుంట నరసింహమూర్తి

2026-07-23T13:20:08.938+05:30

కార్టూన్లు - జీడిగుంట నరసింహమూర్తి

***

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -23

2026-07-23T13:11:13.761+05:30

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -23

దినవహి సత్యవతి

22 వ సర్గ

దశరథుడు, రామలక్ష్మణులను విశ్వామిత్రునితో పంపుట...

342.

రాముని, కౌశికునితో తాల్మినంపుమనె వసిష్ఠుడు,

గురువాజ్ఞను సంతసాన తలదాల్చె దశరథుడు,

రామలక్ష్మణులను స్వయంగా తోడ్కొని వచ్చినాడు,

రాముని స్వస్త్యయనం చేసిరి కౌసల్య, దశరథుడు,

రాముని మంత్రోదకాలతో అభిమంత్రించె వసిష్ఠుడు, సత్య!

(స్వస్త్యయనము = దుష్ట శక్తుల నివారణకు మంత్రోపదేశం చేయుట)

343.

దశరథుడు, ప్రియపుత్రుని శిరస్సు ముద్దాడెను,

సంతసమనస్కుడై విశ్వామిత్రునికప్పగించెను,

కమలాక్షుడౌ రాముడు కౌశికుననుసరించెను,

పరాగరహిత వాయువు సుఖకరమై వీచెను,

పుష్పవర్షము కురిసె, దేవదుంధుభులు మ్రోగెను, సత్య!

344.

రామలక్ష్మణులు ధనుర్భాణములు ధరించిరి,

ఒకరి వెనుక ఒకరు మహర్షి వెంటనడిచిరి,

వారు బ్రహ్మను వెన్నంటు అశ్వినులవలె కాన్పడిరి,

ధనుర్భాణాలతో త్రిశిర సర్పములుగా కాన్పడిరి,

రామలక్ష్మణులనల్ప రూప వీర్యాది సంపన్నులు, సత్య!

345.

రామలక్ష్మణులు చక్కగ అలంకరించుకొనిరి,

అమ్ములపొది, ధనుస్సు, ఖడ్గం ధరించియుండిరి,

వ్రేళ్ళకు ఉడుముతోలు తొడుగులు ధరించిరి,

బాలురిద్దరూ చక్కని ఆకారముతో నొప్పుచుండిరి,

రామలక్ష్మణులు గొప్పకాంతితో ప్రకాశించుచుండిరి, సత్య!

346.

రామలక్ష్మణులు దోషరహితులై యుండిరి,

అపూర్వ సౌందర్యముతో అలరారుచుండిరి,

వెనుక నడుచుచూ కౌశికుని ప్రకాశింపజేసిరి,

మువ్వురూ ఒకటిన్నర యోజనములు నడిచిరి,

అంతట వారు సరయూ దక్షిణతీరము చేరిరి, సత్య!

347.

కౌశికుడు, రాముని ఆచమనం చేయుమనెను,

తదుపరి మంత్రముల సముదాయమిత్తుననెను,

బల, అతిబలయను విద్యలనిచ్చెదననెను,

అపుడు శ్రమ, జ్వరం, రూపుమార్పు కలుగవనెను,

వారు నిద్రించిననూ రాక్షసులేమీ చేయజాలరనె, సత్య!

348.

బాహువీర్యంలో రామునితో సమానుడులేడనె,

ద్వి విద్యలు నేర్వ లోకాల్లో రామునికెదురుండదనె,

సౌందర్య సామర్థ్యాలలో రామునికి సరిలేడనె,

జ్ఞానమందు, బుద్ధినిశ్చయంబున సరితూగరనె,

జవాబు చెప్పుటయందునూ రామునికి సరిలేరనె, సత్య!

349.

విద్యాద్వయమొందిన రామునికి సరియుండరనె,

భవిష్యత్తులోనూ రామునికి సరియుండబోరనె,

ఈ ద్వివిద్యలు సకల జ్ఞానము నొసగగలవనె,

మార్గములో ఈ విద్యలనే జపించుచుండుమనె,

అందువలన ఆకలిదప్పులు కలుగబోవనె, సత్య!

350.

విద్యలను జపించిన కీర్తియూ లభించగలదనె,

తేజోవంతములౌ ద్వి విద్యలు బ్రహ్మసుతలనె,

విద్యాద్వయము గ్రహింప రాముడే తగినవాడనె,

నిస్సందేహంగా, రాముడు, ఉత్తమగుణశీలియనె,

విద్యలను తపస్సుచే పోషింప ఫలములిచ్చుననె, సత్య!

351.

రాముడు ఆచమనము చేసి శుచుడయ్యెను,

పరిశుద్ధ మనస్కుడై విద్యలను గ్రహించెను,

శరత్కాలమందు సూర్యునివలె ప్రకాశించెను,

కౌశికునతడు మంత్రాచార్యునివలె భావించెను,

రామలక్ష్మణులు, కౌశికుని వెన్నంటి నడిచిరి, సత్య!

352.

కౌశిక, రామలక్ష్మణులు సరయూ తీరం చేరిరి,

సరయూ తీరాన తృణ శయనమేర్పరుచుకొనిరి,

రామలక్ష్మణులు మునుపెన్నడది యెరుగకుండిరి,

రామలక్ష్మణులొకే శయ్యపై కలిసి శయనించిరి,

మహర్షిచెంత వారికా రాత్రియూ సుఖముగయుండె, సత్య!

*****

మృగశిర కార్తెలో ముంగిళ్లు చల్లబడును

2026-07-23T12:25:25.000+05:30

మృగశిర కార్తెలో ముంగిళ్లు చల్లబడును

కాశీవిశ్వనాథం పట్రాయుడు ( బాలమిత్ర)

9494524445

శృంగవరపుకోట.

వేసవి ఎండలు మండిపోతున్నాయి. మధ్యాహ్నం వేళ ఇంటి ముంగిట కాలు పెడితే పాదాలు కాలిపోయేంత వేడిగా ఉండేది. చెట్ల నీడలో కూడా వేడి ఏమాత్రం తగ్గేది కాదు.

ఒకరోజు సాయంత్రం జున్నుబాబు ఇంటి బయటికి పరుగెత్తి వెళ్లి, వెంటనే "అమ్మో!" అంటూ మళ్లీ లోపలికి వచ్చాడు.

"ఏమైంది జున్నూ?" అని మురళి అడిగాడు.

"తాతయ్యా! ఇంటి ముందు నేల చాలా వేడిగా ఉంది. కాలు పెట్టలేకపోయాను!" అన్నాడు జున్నుబాబు.

మురళి నవ్వుతూ, "ఇంకొన్ని రోజులు ఓపిక పట్టు. మృగశిర కార్తె రాగానే ఈ వేడి తగ్గుతుంది," అన్నాడు.

"మృగశిర కార్తె వస్తే ఏమవుతుంది తాతయ్యా?" అని జున్నుబాబు ఆసక్తిగా అడిగాడు.

"ప్రకృతి తన రూపాన్ని మార్చుకుంటుంది. వేడి తగ్గుతుంది. గాలి చల్లబడుతుంది. భూమి ఊపిరి పీల్చుకున్నట్లుంటుంది. నువ్వే చూస్తావు," అన్నాడు మురళి.

కొద్దిరోజుల తర్వాత ఒక మధ్యాహ్నం ఆకాశమంతా నల్లని మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. చల్లని గాలి వీచింది. కొద్దిసేపటికే జల్లుల వాన మొదలైంది. ఎండిపోయిన నేల చినుకులను తాగుతూ మట్టి పరిమళాన్ని వెదజల్లింది.

వర్షం తగ్గిన తరువాత జున్నుబాబు ఇంటి బయటికి వెళ్లాడు. ఆనందంగా అక్కడే అటూ ఇటూ పరుగులు తీశాడు.

"తాతయ్యా! నిన్న బయట అడుగు పెట్టలేనంత వేడిగా ఉంది. ఇప్పుడు నేల ఎంత చల్లగా ఉందో!" అంటూ ఆశ్చర్యంగా అరిచాడు.

మురళి చిరునవ్వుతో,

"అందుకే మన పెద్దలు 'మృగశిర కార్తెలో ముంగిళ్లు చల్లబడును' అన్నారు బాబూ!" అన్నాడు.

"అంటే ఈ సామెత అర్థం ఏమిటి తాతయ్యా?" అని జున్నుబాబు అడిగాడు.

"మృగశిర కార్తె రాగానే వర్షాలు మొదలై భూమి వేడి తగ్గుతుంది. ఇళ్ల ముంగిళ్లు కూడా చల్లబడతాయి. ఆ చల్లదనం కేవలం నేలకే కాదు, మనుషుల మనసులకూ హాయిని ఇస్తుంది. ప్రకృతిలో వచ్చే ఈ మార్పును గమనించిన మన పెద్దలు తమ అనుభవంతో ఈ సామెత చెప్పారు." అని వివరించాడు మురళి.

జున్నుబాబు ఇంటి ముంగిట చల్లని నేలపై కూర్చొని చిరునవ్వుతో,

"తాతయ్యా! ఇప్పుడు నాకు అర్థమైంది, మృగశిర కార్తె రాగానే వర్షాలు మొదలై, ముంగిళ్లు చల్లబడతాయని." అన్నాడు జున్నుబాబు.

మురళి ప్రేమగా మనవడి తల నిమిరి, "అవును జున్నూ! ప్రకృతిని గమనిస్తే ఎన్నో విషయాలు నేర్చుకోవచ్చు. మన పెద్దలు అలాంటి అనుభవాలనే సామెతల రూపంలో మనకు అందించారు," అన్నాడు.

శ్రీథరమాధురి - 145

2026-07-23T12:13:00.000+05:30

శ్రీథరమాధురి - 145

(పూజ్య శ్రీ వి.వి.శ్రీథర్ గురూజీ అమృత వాక్కులు)

మీరు మీ బరువులను దించుకోవాలి. మీరు ఎన్నో బరువులు మోస్తున్నారు ఆ బరువులు అన్నీ గర్వం, స్వార్థం, ద్వేషం, కోపం, పశ్చాత్తాపం, అసంతృప్తి వంటి రూపాల్లో ఉంటాయి. వాటన్నిటికీ సరిపడా చోటు మీలో లేదు. కాబట్టి మీరు ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతారు. ఈ బరువులను తగ్గించుకోండి. మీలో అలౌకికమైన ప్రశాంతతకు తగిన చోటును సృష్టించుకుని, జీవితాన్ని ఆనందంగా గడపండి.

***

ఒంటరితనాన్ని అనుభవించేవాళ్లు ఇతరులను ఆకర్షించేందుకు ఎల్లప్పుడూ ఏదోక మూర్ఖమైన పనిని చేస్తూ ఉంటారు. వారు పూర్తిగా స్వీయ సానుభూతితో కూడుకుని ఉంటారు. వారు దాని నుంచి బయటపడాలంటే సానుభూతితో వారిని గురించి శ్రద్ధ వహించాలి.

***

ఒక రోజు ఒక వ్యక్తి కాకులతో ఇలా అన్నాడు.

"మీరు నల్ల రంగులో లేకపోతే ఎంత అందంగా ఉండేవారు?"

సముద్రం దగ్గరికి వెళ్లి ఇలా అన్నాడు, "నీలో ఉన్న నీరంతా ఉప్పగా లేకపోతే ఎంత బాగుండేది?"

గులాబీల దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు, "నువ్వు పూసే మొక్కకు ముళ్ళు లేకపోతే నువ్వు ఇంకెంత అందంగా ఉండే దానివో!"

కాకి, సముద్రం, గులాబీ నవ్వి ఆ వ్యక్తితో ఇలా అన్నాయి.

"నువ్వు అందరిలో లోపాలు ఎంచే వాడిగా లేకపోతే ఎంత అందంగా ఉండేవాడివో!"

కాబట్టి ఇతరుల్లో లోపాలు వెతకడం మానండి. వీలైతే వాళ్లకు ఉత్సాహం కలిగించే విధంగా రెండు మాటలు మాట్లాడి, వారిని హృదయపూర్వకంగా దీవించండి.

***

కొంతమంది జీవితంలో ఏదైనా తేలిగ్గా నేర్చుకుంటారు. కానీ మరికొందరు చాలా కష్టమైన మార్గంలో నేర్చుకుంటారు. దీవించబడిన కొందరికి ఇంక నేర్చుకోవాల్సింది ఏమీ ఉండదు. మరికొందరు ఏమీ నేర్చుకోరు. వారే ఇతరులకు ఎలా ఉండకూడదో నేర్పే ఉదాహరణలు.

ఎలా ఉండాలో చెప్పడం తేలిక. కానీ ఎలా ఉండకూడదో చెప్పడం చాలా కష్టం. ఈ రకమైన వ్యక్తులు తమ మొత్తం జీవితాన్ని పణంగా పెట్టి అజ్ఞానంతో, దురహంకారంగా వ్యవహరిస్తారు. నేను ఇటువంటి వారికి నమస్కరిస్తాను. ఎందుకంటే వారి జీవితాన్ని త్యాగం చేసి, వారితో మెలిగే ఇతరుల్లో పరిణితిని తీసుకొని వస్తారు.

***

శివం-138

2026-07-23T12:06:51.719+05:30

శివం-138

శివుడే చెబుతున్న కథలు

దర్శకుని కధ 43

(నా ముందు బ్రహ్మ దేవుడి ముందు విష్ణు దేవుడు ముందు త్రిమాతల ముందు కార్తికేయుడు పారవశ్య స్థితిలో కథలు చెబుతున్నాడు.

కుండన్న కథ చెబుతున్నాడు కార్తికేయుడు

కథలో కుండన్న కోసం వాళ్ళ అమ్మ రావడం , వారిద్దరూ తమ గురించి తెలుసుకోవడం , తప్పిపోయిన చిన్నప్పటి బాబే కుండన్న అని కథలో నేను చెప్పిన ఆనవాళ్ళకి తగ్గట్టుగా తెలుసుకోవడం, కార్తికేయుడు చెప్పే కథలో తల్లి కొడుకులిద్దరూ నా కోసం ఎదురు చూడటం..అది సృజించిన హర సిద్దు మహారాజు నాతో కలలో సంభాషించడం, )

)

{నేను అనగా శివుడు }

కార్తికేయుడు మాటల్లో కథ కొనసాగుతుంది .

కుండన్న కి తన తల్లి ను చూసిన దగ్గర నుండి మనసు గాలిలో విహరిస్తుంది .. అంతే కదా తనది ఒక అనాధ బతకని తనకి ఎవరూ లేరని తన బాగోగులు చూసిన తాత కూడా చనిపోయేముందు తన జన్మ రహస్యం చెప్పి చనిపోవడం వల్ల తనకేమీ తెలియకపోవటం వల్ల తన అమ్మ ఎవరో నాన్నెవరు ఎలా తెలుసుకునేది .. ఏం మార్గము లేదు అని మనసులో ఎంతో మదనపడ్డాడు. అలాంటిది తన తల్లి తన దగ్గరికే వస్తుందని ఊహించి ఉంటాడా?"

విష్ణు దేవుడు " అవును కదా మహాదేవ! ఈ కథ అత్యంత అద్భుతంగా ఉన్నది తమరి భక్తుడు తమరి కోసం ప్రాకులాడుతూ ఉండగా మీరు తన వృత్తి అయిన కుండ లు చేసే చక్రం లో మట్టి రూపంలో దర్శనం ఇవ్వడం.. ఆ భక్తుడు తమతో ఉండాలని, తమని తనతో ఉండిపొమ్మని కోరుకోవడం.. తనకి మీ మీద ఎంతో మమకారం ఏర్పడి మీకు దగ్గరుండి తైలాభిషేకాలతో స్నానం చేయించడం.. వెంటనే తనకి తన దగ్గరకే ఆర్తితో వచ్చిన తల్లి ఎవరో తమరు చెప్పటం, తల్లి కొడుకుల మధ్యలో ఉన్న భావోద్వేగం అత్యంత ఆనంద నియం .. నాకు కూడా కార్తికేయుడు నా మీద

యశోద మాత మీద రాసిన కథ గుర్తుకు వచ్చింది మహాదేవ ఈ కథ తర్వాత నాది నేను ఉదహరిస్తాను

బ్రహ్మ దేవుడు " అవునా పితా! విష్ణు దేవా , తమరి కథ కూడా తమరి నోటి ద్వారా వినాలని నాకు ఎంతో కుతూహలంగా ఉంది.."

త్రిమాతలు " విందురు గాని ఇప్పుడు కార్తికేయుడు

కుండన్న కథలో ఏటువంటి మలుపు తిప్పుతాడు

చూద్దాం"

కార్తికేయుడు " ఓ మహదేవ ! ఓ విష్ణు దేవా! ఓ బ్రహ్మదేవా! ఓ జగజ్జననిల్లారా తమరికి తల్లి ప్రేమ గురించి చెప్పు అంత వాడిన , ఏదో నా కల్పనకు మీరు ముగ్ధులుఅవడం నా ఆత్మకి దక్కిన అదృష్టము మరియు గౌరవం.. ఎన్నో కోట్ల జన్మల పుణ్యాన్ని మూట కట్టుకున్నాను కాబోలు మీలాంటి అత్యుత్తమైన శ్రోతలు నాకు దొరికారు.. తమరి నన్ను అడిగి కథలు చెప్పించుకోవటం అనేది ఎటువంటి అదృష్టము తల్లి , ఆహా నన్ను కన్న నా తల్లి ఎంత గొప్పది. నా తల్లిదండ్రులు ఎంతటి పూజ చేసుకొని ఉన్నారు. నేను పుట్టిన వంశం ఎంత ఉన్నతమైనది.. నన్ను పెంచిన వారు ఏటువంటి ఘనులు, ఇటువంటి ఆత్మానందాన్ని కలగజేసిన మీకు శతకోటి వందనాలు సహస్ర కోటి వందనాలు "

నేను " బ్రహ్మదేవుడు విష్ణుమూర్తి ద్వారా లక్ష్మీదేవి ద్వారా మాతాపితల ప్రేమను గ్రహించారు.. నారాయణుడు తన అవతారాలలో తల్లి ప్రేమను తండ్రి ప్రేమను చవిచూచారు.. కానీ నేను మాత్రం కార్తికేయ, నీవు నన్ను బాలుడు అయిపోమని వరమడిగిన ఒక గొడ్రాలైన ముసలి భక్తురాలు యొక్క అమ్మ ప్రేమని పొందిన కథను నా కంటి వెంట ఆనందభాష్పాలు రాలే విధంగా మలిచావు.. ఎప్పుడూ అనంతమైన ధ్యాన జ్ఞానంలో నిమగ్నం అయ్యే నాకు భక్తుల పిలుపులే కాకుండా నీ కథలో సన్నివేశాలు నాకు హృదయం వైపు తట్టే విధంగా ఆ రచన చేశావు నిజంగా ఆ తల్లి ప్రేమని అవతారం ఎత్తి పొందాను అనే భావనలోనే నేను ఉన్నాను కార్తికేయ ! "

కా " ధన్యుణ్ణి ప్రభు! అది రాసే అంత మస్తిష్కం ఇచ్చిన వారు మీరే , అది రచించడానికి మనోవాక్కయలు ఇచ్చినవారు తమరే, అన్ని మీరే ఇచ్చారు అన్ని మీరే చేయించుకుంటున్నారు అలాగే అంతా మీరే ఆస్వాదిస్తున్నారు ఇంతకన్నా నాకు కావాల్సింది ఏముంది స్వామి, ఈ నిమ్న భక్తుడిపై మీరు కురిపించిన కరుణా కటాక్షాలకు ఎంతో గాను మీకు రుణపడి ఉన్నాను స్వామి "

నేను " సరే ముందు కథ ,ఆ తర్వాత ఏం జరిగింది"

కథ

{

తల్లి " ఏమిటి నాయనా నీ ఒళ్లంతా వెచ్చగా ఉన్నది "

కుండన్న " అదే అమ్మ నాకు కొంచెం పడిశం చేసింది దగ్గు జలుబు కొంచెం జ్వరంగా ఉన్నది "

తల్లి " మరి మందు వేసుకున్నావా"

కుండన్న" లేదమ్మా మందు కావాలంటే ఊరిలోకి వెళ్లాలి అంత సమయం లేదు మహాదేవుల వారు కూడా నీకు జ్వరం ఉంటే ఎందుకు నాకు సేవలు చేస్తున్నావని ఒక స్నేహితుడు వలె ప్రేమతో కోప్పడ్డారు, మళ్లీ మళ్లీ తమరు దొరకరు కదా స్వామి" అని చెప్పాను

తల్లి తన కుమారుడి మీద చెయ్యి వేసి కనబడక కనపడక కనబడిన తన కుమారుడికి ఏమిటి అస్వస్తత అని ఆందోళన పడసాగింది ..

కుండన్న " మరి ఏం పర్లేదు అమ్మ నాకు ఇదంతా అలవాటే పని భారం ఎక్కువ ఉన్నప్పుడు అప్పుడప్పుడు రాత్రి పగలు కూడా పనిచేస్తూ ఉంటాను అప్పుడు ఇలా అవుతూ ఉంటుంది

నాకోసం నువ్వు బెంగపడమాకు అమ్మ ఇక నువ్వు వచ్చావు కదా చక్కగా సంతోషంగా ఉంటాను నేను ఆనందంగా ఉంటే చాలు అమ్మ అన్ని వాటి అంతటఆవే పోతాయి.. నువ్వు ఆనందంగా ఉంటే చాలు అమ్మ ఏ సుఖాలైన దానంతట అదే వస్తాయి.."

అంటూ తనకి జ్వరం వచ్చినప్పుడు గతంలో ఎవరు చూసుకునేవారు లేకపోవడం , తను ప్రాణ సమానమైన సహాయం చేసిన కొంతమంది ఆశ్రయం పొందినప్పుడు కొన్ని దినాలు చూసి నువ్వు ఎప్పుడు వెళ్తావు అని వారు అడిగినప్పుడు

కుండన్న కి మనుషుల మీద కొద్దిపాటి వైరాగ్యం కలిగి తాను ఇక్కడ ఒంటరిగా ఉండటం మొదలుపెట్టాడు

ఇప్పుడు తనకి తన తల్లి అండం నిలబడటం ఎంతో ఆనందాన్ని ఇచ్చింది

ఏదైనా అమ్మ తోడుంటే దేవుడు అండ కన్నా ఎక్కువ కదా

కుండన్న " అమ్మ జ్వరం కన్నా తనకు ఎవరూ లేరు అని బాధపడటం చాలా ఎక్కువ అయ్యేదమ్మా , కానీ ఇప్పుడు నువ్వు ఉండటంవల్ల జ్వరమైనా కూడా పెద్దగా ఇబ్బంది కలగట్లేదు అమ్మ" అంటూ తన తల్లి ఒడిలో సేద తీరాడు ..

తన బిడ్డకు నిజంగా మహాదేవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడా? లేకపోతే ఒంటరిగా ఉండటం వల్ల అత్యధిక భావుకత చెంది తన బిడ్డ కి శివుడు వచ్చినట్టు కనిపిస్తుందని ఆ తల్లి ఆలోచించసాగింది.. అలా గనక అనిపిస్తే తనకి మోచేయి దగ్గర ఉన్న గుర్తు ఉన్నదని మహాదేవుడు చెప్పారని చెప్పాడు కదా అది ఎలా తెలుస్తుంది.. కాసేపట్లో మహాదేవుడు వస్తాడు అని అన్నాడు కదా , అప్పుడు ఆయన దర్శనం చేసుకుని తన జన్మ ధన్యం చేసుకుంటాను , తన కుమారుడు ఎలానో తనకు దొరికాడు కదా ఇక ఎటువంటి ఇబ్బంది లేదు కదా అనే ఒక ఆనందంలో ఉంటూ ప్రేమగా తన బిడ్డ తల నిమురుతూ ఉన్నది..

కుండన్న " అమ్మ నేను మహాదేవుని వారిని ఒక విచిత్ర కోరిక కోరుకుంటాను "

తల్లి " ఏమిటి అది"

కుండన్న "నేను నీకు ఎంత కాలం దూరమయ్యాను మళ్లీ అన్ని సంవత్సరములు అన్ని రోజులు తిరిగి మా అమ్మతో గడిపే విధంగా ఎక్కువ ఆయుష్ ని నాకు మా అమ్మ కి ఇవ్వు తండ్రి అని మాత్రం అడుగుతాను "

తల్లి " ఎంత గొప్ప ఆలోచన చేశావు నాయనా! నేను నిన్ను కోల్పోయిన ప్రతి నిమిషం తిరిగి సృష్టించుకుని మళ్ళీ కలిసి జీవించి ఆనందపడదాం అంటున్నావా?" అంటూ కన్నీరు పెట్టుకుంది

కుండన్న " ఏమిటి అమ్మా! ఇదేమైనా విడ్డూరం గా ఉన్నదా "

తల్లి " లేదు నాయనా! కోల్పోయిన సమయాన్ని మళ్లీ నాతో గడపాలని అనుకుంటున్నావు కదా నాకెందుకు ఈ ఆలోచన రాలేదు పాపిష్టి దాన్ని అని నాలో నేనే మధనపడుతున్నా నాయనా "

కుండన్న " అలా అనుకోవద్దు ఏదో కర్మకొద్ది అలా జరిగింది మళ్లీ కలిసాం కదా "

తల్లి " నీ కోరిక మన్నిస్తాడా మహాదేవుడు "

కుండన్న " మహాదేవుడు నా స్నేహితుడమ్మా ఎందుకు మన్నించడు తప్పక మన్నిస్తాడు , నా కోరికలు అత్యాశ లేదు అమ్మ ప్రేమే తప్ప "

తల్లి " మరేదీ మహాదేవుడు వస్తాడు అన్నావు కదా ఇంతవరకు రాలేదు "

కుండన్న " వస్తాడమ్మా తప్పక వస్తాడు , అందులో నా దగ్గరికి మరింత తప్పక వస్తాడు "

ఎక్కడి సుద్ది యీ భ్రమనేల పడేరు

2026-07-23T11:51:34.685+05:30

ఎక్కడి సుద్ది యీ భ్రమనేల పడేరు

(అన్నమయ్య కీర్తనకు వివరణ)

ఆచార్య తాడేపల్లి పతంజలి

అవతారిక

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వారు రచించిన ఈ అధ్యాత్మ సంకీర్తనలో మానవ జన్మ యొక్క బలహీనతలను, సంసార భ్రమలను ఎత్తిచూపుతున్నారు. దేవతలు, మునులు, పూర్వీకులే మాయకు లోనైనప్పుడు సామాన్య మానవులం మనం ఎంతటివారమని హెచ్చరిస్తూ, ఈ సంసార సాగరం నుండి తడబడకుండా ఒడ్డున పడడానికి ఒక్క శ్రీహరి నామస్మరణ, శరణాగతి మాత్రమే శరణ్యమని అన్నమయ్య ఇందులో ప్రబోధించారు.

సంకీర్తన – వ్యాఖ్యాన సహితం

పల్లవి:

ఎక్కడి సుద్ది యీ భ్రమనేల పడేరు
అక్కటా వో దేహులాల హరినే తలఁచరో

తాత్పర్యము: ఓ మానవులారా! ఎక్కడి కథలు ఇవి? అనవసరమైన ఈ ప్రాపంచిక భ్రమల్లో పడి ఎందుకు బాధపడతారు? అయ్యో! దేహాన్ని ధరించిన జనులారా! వ్యర్థమైన ఆలోచనలు మాని, ఆ శ్రీహరిని మనస్ఫూర్తిగా తలచుకోరాదా!
విశేషాలు: మానవ జీవితం క్షణభంగురమని, లోకంలోని బంధాలు, భ్రమలు అశాశ్వతమని చెప్తూ, భగవంతుని వైపు మనసును మళ్లించమని అన్నమయ్య లోకానికి హితబోధ చేస్తున్నారు.

మొదటి చరణం:

బలుదేవతలకునుఁ బాయదట వ్యామోహము
యిలపై నరులము నేమెంతకెంత
కలదట మునులకుఁ గడ(డు?) రాగద్వేషాలు
చలనచిత్తులము మా జాడ యిఁక నేది

తాత్పర్యము: గొప్పవారైన దేవతలకే ప్రాపంచిక వ్యామోహాలు, ఆకర్షణలు తప్పలేదు. ఇక భూమిపై తిరిగే సామాన్య నరులమైన మనం ఎంతటివారం? నిరంతరం తపస్సు చేసుకునే మునులకే తీవ్రమైన రాగద్వేషాలు (అభిమాన క్రోధాలు) ఉంటాయని పురాణాలు చెప్తున్నాయి. మరి క్షణక్షణానికి మనసు మారే చంచల స్వభావులమైన మన బతుకులకు ఇక వేరే దిక్కు ఏముంది?
విశేషాలు: ఇంద్రియ నిగ్రహం ఎంత కష్టతరమైనదో చెప్పడానికి దేవతలను, మునులను ఉదాహరణలుగా చూపించారు. వారి కంటే బలహీనులమైన మనం భగవత్ కృప లేకుండా మాయను దాటలేమని చమత్కారంగా హెచ్చరించారు.

రెండూ చరణం:

పరగఁ దొల్లిటివారు పంచేంద్రియబద్ధులట
నెరవుగా ముక్తులమా నేఁటివారము
అరిదిఁ బ్రపంచము మాయామయమట నేము
దురితవర్తనులము తొలఁగేమా

తాత్పర్యము: పూర్వకాలంలో ఉన్నవారే పంచేంద్రియాల బంధాలలో చిక్కుకుపోయారని వింటుంటాం. మరి ఈ రోజుల్లో బతుకుతున్న మనం పుట్టుకతోనే ముక్తులమైపోయామా? (కాదు కదా). ఈ విశాల ప్రపంచమంతా దేవుని మాయతో నిండి ఉంది. అటువంటిది పాపపు పనులు, ఆలోచనలతో బతికే మనం ఆ మాయా బంధాల నుండి అంత సులువుగా తప్పించుకోగలమా? తప్పించుకోలేము.
విశేషాలు: నాటివారే ఇంద్రియాలకు దాసులైనప్పుడు, నేటి ఆధునిక మానవులం సులభంగా ముక్తిని సాధించలేమని, మన చుట్టూ ఉన్నది మాయా ప్రపంచమని కవి ఇక్కడ లోకసత్యాన్ని నిరూపించారు.

మూడవ చరణం:

ఘన సిద్ధగంధర్వులు కడ గానలేరట
దినమత్తులము మా తెలివేఁటిది
యెనలేని శ్రీవేంకటేశ్వరు శరణుచొచ్చి
మనువార మింతేకాక మరి గతియేది

తాత్పర్యము: గొప్పవారైన సిద్ధులు, గంధర్వులే ఆ దేవుని మాయ యొక్క అంతాన్ని చూడలేకపోయారు. నిత్యం అజ్ఞానంలో, ప్రాపంచిక మత్తులో మునిగిపోయే మన తెలివితేటలు ఎంతటివి? సాటిలేని ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుని పాదాలను ఆశ్రయించి, శరణు జొచ్చి తరించడమే మనం చేయగలిగిన పని. అంతకంటే మనకు వేరే గమ్యం కానీ, రక్షించే దిక్కు కానీ లేదు.
విశేషాలు: అన్నమయ్య ఈ చరణంలో సంపూర్ణ శరణాగతి తత్త్వాన్ని బోధించారు. ఎంతటి జ్ఞానులకైనా దైవ మాయను దాటడం సాధ్యం కాదు కాబట్టి, ఆ వేంకటేశ్వరుని శరణు వేడడమే మానవాళికి ఏకైక మార్గమని కీర్తనను పరమార్థంతో ముగించారు.

ధన్యవాదములు.

పుణ్యవతి (నవల) - 14

2026-07-23T11:41:00.000+05:30

పుణ్యవతి (నవల) - 14

రచన : గొర్తి వెంకట సోమనాథ శాస్త్రి (సోమసుధ)

@@@#@@#@

(రవి పెళ్ళి కావలసిన కుర్రాడని తెలిసి మాట్లాడటానికి వెళ్ళిన జగన్నాధం తిరిగి వచ్చి "అతను ఎవరో అమ్మాయిని ప్రేమించినట్లు, ఆ విషయం తనే తేల్చుకుంటానని చెప్పినట్లు సృజన వద్ద చెబుతాడు. ఆమె మగ పాదాలపై అడ చేతులు పువ్వులను పోస్తున్నట్లు బొమ్మ వేసి రవిని దానికి పేరు పెట్టమంటుంది. ఆ సందర్భంలోనే తాను ఊరు వెళ్ళి తమ పెళ్ళి విషయం తన తల్లితో మాట్లాడి వస్తానని రవి ఆమెకు చెబుతాడు. తరువాత....)

#####

ఆశ్రమాన సీతలా ఆ రాముని కోసరం

ప్రతి కన్నె ఎదురుచూచు వలపు వాకిట -

ఈ ఆరామంలోనే ఆ రాముడు. . .నా రాముడు ఉన్నాడనుకోవచ్చునా? అదే నిజమైతే, ఆ రామునికి ఈ ఆరామం. . .అదే ఈ తోటలోని పూలతో ఈ కరాలు అర్పించే జీవితాంజలి - సృజన."

అది చదివిన రవి హుషారుగా ఈలవేసాడు. వెంటనే పేజీని తిప్పి, 'పెళ్ళిచూపులపై' సుధ ఇచ్చిన వివరణను చదవసాగాడు.

"ఒకనాడు హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో రాజకుటుంబాల్లో ఉన్న స్వయంవరాలే కాలగతిలో పెళ్ళిచూపులుగా ప్రజలందరి జీవితాల్లోకి పాకాయి. ఈ ప్రక్రియలో మెచ్చుకోదగ్గ అంశం మగవాళ్ళు ఆడపిల్ల ఇంటికి వెళ్ళి పిల్లను చూడటం. రాచరికం చెలామణీ అయ్యే రోజుల్లో, రాజులు యుక్తవయస్కురాలైన తమ కుమార్తె పెళ్ళి కోసం ముందుగా పొరుగురాజ్యాల యువరాజుల చిత్రపటాలు తెప్పించి, వారి శౌర్యప్రతాపాలు వాకబు చేసేవారు. తరువాత యోగ్యులైన రాకుమారులకు స్వయంవరానికి రమ్మని వర్తమానం పంపేవారు. అలా స్వయంవరానికి వచ్చిన వారిలో తనకు నచ్చిన వాణ్ణి రాకుమారి వరమాల వేసి పరిణయమాడేది. ఇతర కుటుంబాల్లో ఆస్తులు కలిసొస్తాయనో, అమ్మాయిని కళ్ళముందే ఉంచుకోవాలన్న స్వార్థంతోనో తమ బంధువుల పిల్లలకే మేనరికాల పేరుతో ఇచ్చి చేసేవారు. కానీ కాలక్రమేణా రాజకుటుంబాల్లో జరిగే పెళ్ళిచూపుల తతంగం ఇతర కుటుంబాలకు కూడా పాకింది. దానితో పాటే మగవారి సంకుచితత్వం కూడా పెరిగిపోయింది. పెళ్ళిచూపుల్లో ఆడపిల్లను ఒక రోగిని పరీక్షించినట్లు చూసి, ఆమె మనసు గాయపడే వ్యాఖ్యలు చేస్తుంటారు. సంప్రదాయం ముసుగులో జరిగే ఈ మాటల దాడి కాలేజీలో రాగింగ్ కన్నా దారుణంగా తయారవుతోంది. తొలిసారి పెళ్ళిచూపులకు కూర్చున్న ఆడపిల్ల తనను చూడటానికి వచ్చినవాళ్ళు సంస్కారవంతులనీ, వారిలో తను కలిసి పోవాలని ఆశపడుతుంది. వచ్చిన పిల్లవాడు ఇంద్రుడు, చంద్రుడని పొగడుతూ ఆమె బంధుగణం, పక్కింటి పొరుగువాళ్ళు ఆమెలో ఆశల్ని రెచ్చగొడతారు. దానితో వారి నుంచి కబురు వచ్చేవరకూ ఆ వ్యక్తితో తన వైవాహిక జీవితంపై ఆమె తీయని కలలు కంటుంది. ఇంతలో పిల్ల జాతకం బాగులేదనో, రూపలావణ్యాలను విమర్శిస్తూనో పిల్ల నచ్చలేదని కబురొస్తుంది. వెంటనే ఆ పిల్ల మనసు వికలమైపోతుంది. కొన్నాళ్ళ తరువాత తిరిగి చెదరిపోయిన ఆశలని కూడదీసుకొని, మరో మగాడి ముందు తలొంచి కూర్చుంటుంది. అలా ఎంతమంది ముందు కూర్చోవాలో, ఎన్ని విమర్శలను ఎదుర్కోవాలో ఆమె అదృష్టంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వచ్చిన వ్యక్తి పొరపాటున తనకు నచ్చకపోయినా, తన తండ్రి పరువుప్రతిష్టల కొరకు ఆమె ఒప్పుకోక తప్పదు. ఆ నచ్చటమన్నది ముఖ్యంగా ఆమె తండ్రి ఆర్థికస్థోమతపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒక పేద అమ్మాయి ఎంత ఆశపడినా ధనికుడి ఇంటికోడలు కాలేదు. ధనికుడెవరైనా తనను కావాలంటే అతని వయసు గురించి ఆమె చూడకూడదు. తిరగబడే ఆడపిల్లను తిరుగుబోతుగా ముద్రవేసే లోకంలో, మనసుని ప్రక్కనబెట్టి మనువాడక తప్పదు. ఈ తతంగంలో ఆడపిల్లను కుంగదీసే మరొక అంశం 'కుజదోషం.' మానవ మేధస్సు గ్రహాల్ని గుప్పెట్లో పెట్టుకొనే స్థాయికి చేరినా, ఆడపిల్ల వివాహానికి ఈ 'కుజదోషం' అడ్డంకి కావటం దురదృష్టం.

ఆశ్రమాన సీతలా ఆ రాముని కోసరం

ప్రతి కన్నె ఎదురుచూచు బ్రతుకు ముంగిట

ప్రేమనేలు మారాజే పెనిమిటిగా వస్తాడని

ఆశలతో అల్లుకొనే వలపు వాకిట!

అడుగు వేసి గుమ్మంలో కొచ్చినవాడు

గుండెలోన దాస్తాడని మెచ్చుకు తనను

శిరసును వంచుకు - ఎద స్పదించగా

మది కలచే ప్రశ్నకైనా బదులునిస్తది!

కన్నుగలుపు కూరిమితో కలలు గంటది!

చిరునవ్వులు మునిపంటను దాచుకొంటది-

చీరకొంగు పరవశాన ముడుల నేస్తది!

కలలోపలి మారాజు కాలదన్ని పోగానే-

చెమరించిన చెంపలను తుడుచుకొంటది!

కొత్త ఆశ మదిలోకి చేదుకొంటది!

వచ్చిపోవు మారాజుల వంశమేదియైనా

తలవంచక తప్పదులే తాళిబొట్టు కోసరం!

కుజదోషం అభిశాపం ఆడపిల్ల బ్రతుకున

రుజాగ్రస్త జాతకమని పేరు పడతది!

సమాధయిన భావితో అడలిపోతది!"

సుధ డైరీని మూసి రవి కళ్ళు మూసుకున్నాడు. చిన్నవయసులోనే ఇంత భావసంచలనం నింపుకొన్న కూతురు మరణిస్తే, రంగనాధంగారు వికలమైపోవటంలో ఆశ్చర్యం లేదు. ఈరోజుల్లో మాతృగర్భం నుంచి మరణశయ్య వరకూ సాగే ఆడపిల్ల జీవన ప్రస్థానంలో ఎన్నెన్నో సమస్యల వలయాలు! ఆ సమస్యలు సమసేదెప్పుడో? అతని కవిహృదయం ఒక్కసారిగా నినదించింది. "ఆడపిల్లను బ్రతకనివ్వండి.

ఆమె మీకు బ్రతుకునిస్తుంది, మీ వంశాన్ని బ్రతకనిస్తుంది."

@@@@@@@@@

"మీరు నాన్నగారి కన్ను గప్పి వచ్చినప్పుడల్లా నాకు బాధ అనిపించేది" రవి మాటలు సృజన చెవుల్లో చాలాసేపు ప్రతిధ్వనించాయి. ఇంతకాలం పిచ్చిగా మాట్లాడే తండ్రిపై తనకు గల చులకనభావం ఆమెలో సడలిపోయింది. గుడి నుంచి వచ్చిన రంగనాధం కాళ్ళపై పడి నమస్కరించింది ఆమె. తన కూతురి ప్రవర్తనకు విస్తుపోయాడాయన. పాదాలకు నమస్కరించి తలపైకెత్తిన సృజన కళ్ళల్లో ఆయనకేదో కొత్తదనం కనిపించింది, కానీ అదేమిటో ఆయనకు అర్థం కాలేదు.

@@@

గుమ్మంలో అలికిడి వినిపించి బయటకొచ్చిన పుణ్యవతికి రంగనాధం కనిపించాడు.

"నాన్నగారూ!" ఆమె ఆత్మీయమైన పిలుపుకి అతని కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి.

"ఉదయం నుంచి నిన్ను చూడాలని నా మనసు కొట్టుకొందిరా!" అన్నాడు.

"రండి నాన్నా!" అంటూ లోనికి వెళ్ళి, లోపల ఉన్న పిల్లలను పంపేసింది.

"ఆ పిల్లలెవరమ్మా?" రంగనాధం అడిగాడు.

"చదువైపోయింది కద నాన్నా! ఊరికే ఉండటమెందుకని టెంత్ పిల్లలకి ట్యూషను చెబుతున్నాను."

"ఆ విషయంలో నీకు, సుధకి తేడా లేదురా! ఒక్క క్షణం ఖాళీగా ఉండరు కదా! అన్నయ్య లేడా?"

"ఆఫీసుకెళ్ళాడు. చదువులో కూడా పడ్డాడుగా! వచ్చేసరికి రాత్రి పొద్దుపోతుంది. ఏం? అన్నయ్యతో పనుందా?"

పుణ్యవతి ప్రశ్నకు బదులీయలేదతను. ఆమె వంటింట్లోకి వెళ్ళి కాఫీ కప్పుతో వచ్చింది. ఆమె ఇచ్చిన కాఫీ తాగి కప్పు కింద పెట్టాడు.

"అమ్మా! మాది ఆత్మహత్యలు చేసుకొనే కుటుంబమా?" అకస్మాత్తుగా అతను అడిగిన ప్రశ్నకు ఆ అమ్మాయి తుళ్ళిపడింది.

"ఏంటి నాన్నా మీరనేది? ఎందుకిలా మాట్లాడుతున్నారు?"

ఆమె ప్రశ్నకు రంగనాధం ఒక్కసారిగా భోరుమన్నాడు. అనుకోని పరిణామానికి పుణ్య కంగారుపడింది. కొద్ది క్షణాల తరువాత అతను సంబాళించుకొని ఆమెకు ఒక ఉత్తరమిచ్చాడు. పుణ్య ఉత్తరం విప్పి చదివింది.

"రంగనాధం గారికి,

మా వాడికి మీ పిల్ల నచ్చింది. మీ వినయం, మర్యాద మాకెంతో నచ్చాయి. మీ సంబంధం ఖాయం చేసుకోవాలనుకుంటుండగా, మాకొక విషయం తెలిసింది. మీ పెద్దమ్మాయి సుధ భర్త మా బంధువుల అబ్బాయే! మీ పెద్దమ్మాయి ఆత్మహత్య చేసుకుందిట కద! కానీ మీరు చనిపోయిన అమ్మాయి గురించి చెప్పక, ఒకే కూతురని అబద్ధమాడారు. మాది మర్యాదస్తుల కుటుంబం. సంబంధం కలుపుకొనే ముందు అటేడు తరాలు, ఇటేడు తరాలు చూడాలన్నారు. ఆత్మహత్యలు చేసుకొనే కొంపలో పిల్లను చేసుకుంటే, మున్ముందు మాకు ఇబ్బంది కలగొచ్చు. అందుకే వద్దనుకుంటున్నాం. అన్యధా భావించకండి!"

ఉత్తరం చదివిన పుణ్య అతని వైపు చూసింది.

(ఇంకా ఉంది)

సీతాన్వేషణ సందర్బంగా వానర వీరులకు సుగ్రీవుడు చెప్పిన వివిధ ప్రదేశాల వర్ణన

2026-07-23T11:36:11.637+05:30

సీతాన్వేషణ సందర్బంగా వానర వీరులకు సుగ్రీవుడు చెప్పిన వివిధ ప్రదేశాల వర్ణన

అంబడిపూడి శ్యామ సుందర రావు

శ్రీరాముడు వానర వీరులందరు సుగ్రీవుని సమక్షం లో సమావేశమై శ్రీరాముని ఆజ్ఞ కోసం ఎదురు చూస్తున్నప్పుడు శ్రీరాముడు సుగ్రీవుని తో ఈ వానర వీరులందర్ నీ ఆజ్ఞలను జవదాటని వారే కాబట్టి ఈ వానర వీరులకు ఆజ్ఞాపించవలసిన వాడివే నీవే అని చెప్పగా సుగ్రీవుడు శ్రీరాముని నమస్కరించి వానర వీరులతో వారు చేయవలసిన పని అంటే నలుదిక్కుల సీతామాతను, రావణాసురుని వెదకాలి ఈ రామకార్యం కోసం సుగ్రీవుడు తన వానర వీరులు నాలుగు దిక్కులకు వెళ్ళడానికి విభజన చేసి ప్రతి విభాగానికి ఒకరిని నాయకుని గా చేసి వారికి మార్గ మధ్యలో ఎదురయ్యేపర్వతాలను నదులను అక్కడ ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను చాలా వివరంగా వివరించాడు,ఈ వర్ణనను బట్టి సుగ్రీవునికి గల భౌగోళిక పరిజ్ఞానము,జంబూ ద్వీపము యొక్క నైసర్గిక స్వరూపము పట్ల గల అవగాహనను మనము అర్ధం చేసుకోవచ్చు

రామలక్ష్మణుల సమక్షంలో సుగ్రీవుడు తూర్ను దిక్కు సీతామాత అన్వేషణకు బయలుదేరిన వానర వీరుల సమూహానికి నాయకత్వం వహిస్తున్న వినతుడు అనే వానరయోధునికి వానర సేన చేయవలసిన కార్యం గురించి మార్గము గురించి సవివరంగా చెప్పడం ఆరంభించాడు. "ఓ వానరోత్తమా నీవు రామకార్యం పై ఒక లక్షమంది వానర వీరులను వెంటబెట్టుకొని తూర్పు దిక్కుకు పోయి ఆ దిక్కున గల పర్వత శృంగాలలోను, అడవులలోనూ,నాదీ ప్రాంతాలలోను రాజపుత్రి సీతాదేవిని, రావణాసురుడిని వెదకాలి.రమ్యమైన భాగీరధి నదీ ప్రాంతము లోను,సరయు నాదీ తీరాలలోను,కౌశకి నదీ ప్రాంత ప్రదేశాలలోను, కళింద పర్వతం మీద పుట్టి ప్రవహించే కాళిందీ అనే యమునా నది ప్రాంతాలలోను సరస్వతి నదీ ప్రాంతాలలో ఈ నదుల మధ్య గల వివిధ దేశాల పట్టణాలను, దశరధ మహారాజు కోడలు శ్రీరాముని భార్య అయినా సీతాదేవిని వెదకాలి "అని చెప్పాడు.అంతే కాకుండా ఆ ప్రాంతాలలో ఉండే నరమాంస భక్షకులు,బంగారు దేహకాంతులతో అందముగా కనిపించే కిరాతుల గురించి కూడా చెప్పి ఆ ప్రదేశాలన్నీ వెదకాలి అని చెప్పాడు ఏఏ ద్వీపాంతరాలకు పర్వతాల మీదినుంచి ఎగిరిపోవాలో ఏ సముద్రాలలో తెప్పలు మీద పోవాలో కూడా వివరించాడు రత్నాల గనులున్న యవ ద్వీపానికి,,బంగారు గనులున్న సువర్ణ రూపకాయం అనే ద్వీపానికి కూడా దారి చెప్పి ఈ రెండు ప్రాంతాలలో సీతామాత జాడ తెలియకపోతే యవద్వీపం అవతల దేవదానవులు నివసించే శిశిర పర్వతానికి పోయి చూడవలెనని సుగ్రీవుడు వినతుడితో చెప్పాడు ఇంకా అనేక ద్వీపాలు ప్రాంతాలను గూర్చి కూడా సుగ్రీవుడు అవగాహన కల్పించి మహా వానర సైన్యాన్ని తూర్పు దిక్కుకు పంపించాడు

దక్షిణ దిక్కుకు ప్రసిద్ధి చెందిన పరాక్రమ వంతులను పంపించాలని అనుకుని అగ్నిదేవుడి పుత్రుడైన నీలుణ్ణి , వానర శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుని, వాలి పుత్రుడైన అంగదుని సుషేణుడిని, ఇతర వానర వీరులను దక్షిణ దిక్కుకు పంపాలని నిర్ణయించి అంగదుణ్ణి సేనా నాయకుడిగా నిర్ణయించి దక్షిణ దిశన చోరనలవి కానీ ప్రదేశాలను గురించి వివరించాడు.

"ఓ వానర వీరులారా వెయ్యి శిఖరాలతో నానా విధ వృక్షలతాదులతో ఉన్న వింధ్య పర్వతం గురించి,ఆ పర్వతాలకు దక్షిణాన ఉన్న నర్మదా నది దక్షిణ దేశములో గల గోదావరి కృష్ణ నదుల పరిసర ప్రాంతాలను గుడ్ వారికి వివరించాడు.నాదీ ప్రాంతాలలో కాకుండా దండకారణ్య ప్రాంతములోని కొండ గుహలలో కూడా సీతాదేవి కోసం వెదకమని కూడా చెప్పాడు. సహ్యాద్రి పర్వతాలు దాటినా తరువాత నిర్మలోదకాలతో మంగళకరమైన కావేరినది ప్రాంతములో సీతాన్వేషణ చేయాలనీ చెపుతాడు అక్కడనుండి మలయా పర్వతానికి పోయి అగస్త్య మహాముని అనుగ్రహాన్ని సంపాదించుకోవాలని చెపుతాడు దక్షిణ సముద్రములో దేదీప్యమానము అయినా లంకా ద్వీపము ఉంది దాని వైశాల్యము నూరు యోజనాలు అక్కడికి మానుషులెవరు పోలేరు లంకకు అధిపతి రావణాసురుడు ఆ ద్వీపములో సీతాదేవి జాడను కనుక్కోవాలి ఆ ద్వీపము నిరంతరం రాక్షసు;లచే కాపలా కాయబడుతూ ఉంటుంది కాబట్టి సీతాదేవిఅక్కడ లేదు అని నిస్సందేహంగా తెలిసేంతవరకు ప్రతి ప్రదేశాన్ని మీరు వెదికి చూడాలి అని సుగ్రీవుడు చెపుతాడు.,లంకాద్వీపానికి అవతల నూరు యోజనాల దూరంలో ఉన్న పుష్పితకము అనే పర్వతం గురించి అక్కడ నివసించే సిద్దులు ,చారణుల గురించి చెపుతాడు ఈ పర్వతం కృతఘ్నులు, నాస్తికులకు కనిపించదు .పుష్పితక పర్వతం అవతల పద్నాలుగు యోజనాల దూరములో ఉన్న సూర్యవంతము అనే పర్వతము గురించి చెపుతూ అభక్కడి పళ్ళను తిని అక్కడ దొరికే తేనెను తాగి దానికి అవతల ఉన్న కుంజర పర్వతానికి పోవాలి అని చెపుతాడు.ఆ పర్వతముపై విశ్వకర్మ అగస్త్యునికోసం నిర్మించిన భవనము గుండా యఙ్కరమైన సర్పాలతో కాపలా కాయబడుతున్న భోగవతీ పట్టణం ఆ పరిసర ప్రాంతాలను సీతామాత కోసము వెదకాలి.అని సుగ్రీవుడు దక్షిణ దిక్కు వెళుతున్న వానర శ్రేష్ఠులకు చెపుతు ఆ పరిసర ప్రాంతాల గురించి కూడా వివరిస్తాడు

ఆ తర్వాత సుగ్రీవుడు మేఘ సమానుడు కాంతిమంతుడు తార తండ్రి అయినా సుషేణుణ్ణి అతని వెంట మరీచ మహర్షి జేష్ఠ పుత్రుడు అయినా మారీచ మహాకపిని అతని తమ్ములను మరికొంతమంది వానర వీరులను పడమటి దిక్కుకు పంపించాలని నిర్ణయించి వారికి వెదక వలసిన ప్రదేశాలను ఇతర వివరాలను చెప్పనారంభించాడు సుగ్రీవుడు సుషేణుణ్ణి చూసి నమస్కరించి,"మీరు మీ సోదరులు మరి రెండు లక్షలమంది వానర వీరులను వెంటబెట్టుకొని పడమటి దిక్కుకు పోయి సీతాదేవిని వేదకాలిమీరు బాహ్లిక దేశములోను, సురాష్ట్ర దేశములోను భీమ దేశములోను,శుర దేశములోను, రమణీయమైన కుక్షి దేశములోను, ఇంకా పడమటి దిక్కున ఇతర దేశాలలోను, ఆయా దేశాల పట్టణాలు, గ్రామాల్లోను వనాల్లోనూ, నదీప్రాంత ప్రదేశాల్లోనూ వెతుకుతూ పశ్చిమ తీరానికి పోఆ గట్టున ఉన్న కొండలలో అడవుల్లో రావణాసురుడుఉంటున్నాడేమో మీరు వెతకాలి.పశ్చిమ సముద్రములో .పారియాత్రాము అనే బంగారు మాయమైన నూరు యోజనాలు వైశాల్యం గల పర్వతం ఒకటి ఉంది అక్కడ నివసించే ఇరవై నాలుగు కోట్ల గంధర్వులు అగ్నిహోత్రముతో సమానమైన తేజోవంతులు కామరూపులు మీరు బలవంతులు అయినప్పటికీ వారిని సమీపించవద్దు మీరు అక్కడి పండ్లను ముట్టుకోవద్దు " అని పారియాత్ర పర్వతము పై తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు చెప్పి ఆ పర్వతం అంతా జాగ్రత్తగా సీతామాతకు వెదకమని చెపుతాడు ఆ పారియాత్రనికి అవతలసముద్రములో వైడూర్య మణి కాంతులతో తేజరిల్లె నూరు యోజనాల ఎత్తు ఉన్న వజ్రం అనే పర్వతము గురించి చెపుతాడు ఆ లవణ సముద్రం నాల్గవ భాగములో చక్రవటం అనే పర్వతం ఉంది ఆ పర్వతం మీదే శ్రీ మహా విష్ణువు విశ్వ కర్మ చేసిన చక్రాయుధంతో హయగ్రీవుడు అనే రాక్షసుడిని సంహరించి చక్రాయుధాన్ని తీసుకున్నాడు ఆ పర్వతం మీదే ఉండే పంచజనుడు అనే రాక్షసుడిని చంపి వాడి ఆస్తి తో పాంచజన్యాన్ని చేయించున్నాడు ఆ విధంగా శ్రీ మహావిష్ణువుకు ఆ పర్వతం మీదే శంఖు చక్రాలను పాంచజన్యాన్ని పొందాడు ఆ పర్వతము మీది కొండ గుహలలో సీతామాత ను అన్వేషించాలి.ఆ తరువాత నరకుడు ఉండే వరాహ పర్వతం ను కూడా వెదకమని చెపుతాడు ఆ విధముగా ఆ చుట్టూ పక్కల పరిసరాలను వివరించి వానర వీరులకు మీరు ఎంతవరకు పోవటానికి వీలు అవుతుందో వెళ్లి సీతామాతను వెదకండి అని చెప్పి వానర వీరులందరు నాయకుడు అయినా సుషేణుడి ఆజ్ఞలను పాటించాలి అని చెప్పాడు.

తర్వాత వానర నాయకులలో శ్రేష్ఠుడైన శతవలి తో,"ఓ వానరోత్తమా నీవు నీ మంత్రులు పుత్రులతో మరియు లక్షమంది వానర వీరులతో హిమవత్పర్వతం ఉన్న ఉత్తర దిక్కుకు పోయి అక్కడ అంతటా సీతాదేవి ని వెతకవలెను మీరు అంతా ఈ కార్యములో సఫలీకృతులైతే రాముడు సంతోషిస్తాడు మనమందరం ఋణ విముక్తులవుతాము.రామప్రభువును సంతోషపెట్టడానికి నాకు మేలు చేయడానికి మీరు ఈ పని చేస్తున్నాము అని మనస్సులో నిర్ణయించుకొని జానకి దేవిని వెతకాలి"అని చెప్పి ఉత్తర దిక్కున ఉండే విశేషాలను వివరించసాగాడు. "ఓ వానర వీరులారా మీరు ఉత్తర దిక్కున మ్లేచ్ఛ దేశములోను, పుళింద దేశములోను,శురాసిన దేశములోను ప్రస్థల దేశములోను,భరత దేశములోను,కురుదేశములోను చీనాదేశములోను,హిమవత్పర్వత ,ప్రాంతములో, మీ పరాక్రమతిశయముతోను, బుద్ధి బలముతో సీతాదేవి ఎక్కడ ఉందొ తెలుసుకొని ఆమెను చూచి రావాలి. ఆయా ప్రదేశాలలో వనాలలో రావణాసురుడు వైదేహితో ఉంటున్నాడేమో మీరు వెతకాలి. కాళ పర్వతం నుండి సుదర్శన పర్వతం అక్కడినుండి దేవసఖ మనే పర్వతానికి వెళ్లి అక్కడ కూడా వెదకాలి. ఆ పర్వతం దాటినాక ఉన్న ఎడారిలో వెదికి ఎడారికి అవతల ఉన్న తెల్లటి కైలాస పర్వతాన్ని చేరాలి అక్కడ యక్షరాజైన కుబేరుడు యక్షులతో విలాసముగా విహరిస్తూ ఉంటాడు.ఆ కైలాస పర్వతము మీద అక్కడి గుహలలో, అవతల ఉన్న క్రౌంచ పర్వతానికి చెర్ అక్కడ కూడా సీతాదేవిని అన్వేషించాలి. క్రౌంచపర్వతానికి అవతల మైనాక పర్వతం ఉంది దానిపైనే మయుడు నిర్మించుకున్న భవనం ఉంది అక్కడిసముదాయాలలో అక్కడి గుహలలో సీతాదేవి కోసం మీరు అన్వేషించాలి.అక్కడనే వైఖానస సరస్సుఉంటుంది ఆ సరస్సుకు అవతల సూర్యచంద్రుల సంచారం ఉండదు ఆ [ప్రాంతాలన్నిటిలో మీరు సీతాదేవికోసం వెదకాలి ఆ విధంగా సుగ్రీవుడు ఉత్తర దిక్కున అనేశాను చేయు వానర వీరులకు సవివరంగా ఆప్రాంతాలను గురించి వెదక వలసిన ప్రదేశాలను గురించి వివరించి రామకార్యాన్ని సాధించుకొని వచ్చిన వారికి వారి కోరికలు నెరవేరుస్తాను అని హామీ ఇచ్చాడు.

వానర వీరులందరు సుగ్రీవుని ఆజ్ఞ ప్రకారము వారికి నిర్దేశించిన దిక్కులవైపు వెళ్ళిపోయినారు శ్రీరాముడు సుగ్రీవుని చూచి,"ఓ వానర రాజా నీవు ఈ భూమండలాన్ని అంతా ఎట్లా ఎరుగుదువు "అని ప్రశ్నించాడు. సుగ్రీవుడు అణుకువాతో జోడించి ,"ఓ పురుషోత్తమ మా అన్న వాలి చంపడానికి వస్తున్నప్పుడు నేను నా మంత్రులు కిష్కింద నుండి మా అన్న నుడి తప్పించుకొనే ప్రయత్నములో నలుదిక్కుల సంచరిస్తూ నన్ను నేను కాపాడుకుంటూ చివరకు ఋష్యమూక పర్వతం చేరాను మతంగ ముని శాపము వల్ల వాలి అక్కడకు రాలేడు ఆ విధంగా నేను ఈ భూమండలం అంతా తిరగడం వల్ల నాకు అన్ని దిక్కులపాటల్ అవగాహన ఉంబట్టినేను వానర వీరులకు దిశా నిర్దేశము చేయగలిగాను "అని జవాబిచ్చాడు ఆ విధంగా సుగ్రీవుడు దిక్కులను, ఆయా ప్రదేశాలలో ఉండే భౌగోళిక విశేషాలను, లోకాలను సమగ్రంగా వర్ణించి వానరులకు దిశానిర్దేశం చేశాడు。

కనకదుర్గ ఐ.పి.ఎస్ - 3

2026-07-23T11:26:46.189+05:30

కనకదుర్గ ఐ.పి.ఎస్ -3

(మినీ నవల)

టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య

దుర్గ ఎనిమిదవ తరగతిలోకి ప్రవేశించింది. రోజూ ఉదయాన్నే 6 లోపు స్నానం చేసి, తండ్రి చెప్పినట్లు ఇంగ్లీషు తెలుగు పేపర్లను చదివి డైరీలో నోట్ చేసుకునేది. అర్ధం కాని పదాలను నిఘంటువులో చూసి రాసుకునేది. అనేక విషయల్లో దుర్గ సాధించిన జ్ఞానానికి రాఘవ విస్తుపోయే వాడు. ఎన్నో జన్మల పుణ్యం చేసుకుంటే గానీ యిలాంటి కూతురు పుట్టదని యిద్దరూ పొంగిపోయేవారు. మాధవి కూడా కూతురు ఏమైనా మాట్లాడితే దాని వెనుక ఉన్న అసలు వ్యవహారం అర్ధం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించేది. చీటికి మాటికి దుర్గపై అరవడం మానుకుంది.

ఒకరోజు బాత్ రూంలో స్నానం చేస్తూ "అమ్మా! అని పెద్దగా అరిచింది. మాధవి వెళ్ళి దుర్గను బయటకు రమ్మని "దూరంగా అక్కడ చాప మీద కూర్చో! మళ్ళీ నేను చెప్పేవరకూ ఎక్కడికీ కదలకూడదు. స్కూలుకు కూడా నేను చెప్పేవరకూ వెళ్ళకూడదు."

ఈలోపు రాఘవ కూరల సంచీతో వచ్చి "ఏమిటి? ఏమైంది? దాన్ని స్కూలుకు వెళ్ళొద్దని అంటున్నావేమిటి? “

"నేను అన్నీ వివరంగా చెప్తాను కానీ, మీరు మళ్ళీ బజారుకు వెళ్ళాల్సి వస్తుంది. ఒక్క సారి క్యాలండరు తీసుకొని, ఇవాల్టి తేదీ, తిధి నక్షత్రం, సమయం ఉదయం 6.30 అని కాగితం మీద నోట్ చెయ్యండి" అంది నవ్వుతూ.

అప్పటికి కానీ రాఘవకు విషయం అర్ధం కాలేదు. అర్ధమవగానే చిరునవ్వు నవ్వుతూ "ఏమేం సరుకులు కావాలో లిస్టు రాసియ్యి. అలాగే ఇవాళ సెలవు పెడుతున్నట్టు పర్సనల్ మేనేజరు రామాచారికి చెప్పి లీవ్ లెటర్ ఇచ్చి రావాలి"అన్నాడు.

"ఏకాదశి, శుక్రవారం, అశ్వని నక్షత్రం, ఉదయం పూట కాబట్టి నాకు తెలిసినంతవరకూ అన్నీ శుభ ఘడియలే! రాహుకాలం కానీ దుర్ముహూర్తం కానీ లేదు. అమృత ఘడియలే! పైగా తెల్ల బట్టలు ధరించి ఉంది కాబట్టి శుభమే!" అంది సంతోషంగా.

"ఏంటి నాన్నా! ఇదంతా… నా మీద నాలుగు అక్షింతలు జల్లి మూల ఈ చాపమీద కూర్చోబెట్టింది. నాలుగు రోజులు యిలాగే ఉండాలట. కదలగూడదట. ఈ గోలంతా ఏమిటో అర్ధం కావడం లేదు" అన్న దుర్గ మాటలకు రాఘవ "ఆడపిల్లలకు ఈ శిక్ష తప్పదమ్మా.. అమ్మ చెప్పినట్టు విను అంతే! " అన్నాడు చిరునవ్వుతో.

"పో నాన్నా..నువ్వూ అమ్మకు సపోర్ట్‌గా మాట్లాడుతున్నావు" అంది.

"నువ్వు కాసేపు నోరు మూసుకోవే!" అని దుర్గను సున్నితంగా కోప్పడుతూ "ఏమండీ.. అయినా ఒక సారి పంతులు గారు చూస్తే మనకు సంతృప్తిగా ఉంటుది కదా!" అన్న మాధవి మాటలకు "సరేలే వెళ్ళొస్తాను. ఆ చీటీ యిలా ఇవ్వు!” అన్నాడు మాధవి రాసిన లిస్టు చేతికి తీసుకుంటూ.

"వెళ్ళి రండి. శుభం" అంది నవ్వుతూ.

ఉన్నంతలో చుట్టుప్రక్కల క్వార్టర్స్‌లో ఉన్న పెద్దముత్తైదువలను పిలిచి కార్యక్రమం సింపుల్‌గా ముగించింది మాధవి. ఒక వారం తర్వాత స్కూలుకు బయలుదేరింది దుర్గ.

"ఇదుగో జాగ్రత్త! ఇదివరకు లాగా మొగపిల్లలతో ఆటలాడడం, మాట్లాడ్డం చెయ్యకు. జాగ్రత్త! చెప్పినవన్నీ గుర్తున్నాయా?" అంది మాధవి.

"అలాగే అమ్మా!" అని స్కూలుకు చేరుకుంది.

లంగా ఓణీ ధరించి స్కూల్లోకి అడుగుపెట్టిన తనను స్కూల్లో చిన్నా పెద్దా ఏదొ వింత వస్తువును చూసినట్టు చూడ్డం గమనించింది. ఆడపిల్లలైతే ముసిముసి నవ్వులు నవ్వుకుంటున్నారు. పెద్ద క్లాసుల్లో ఉన్న మొగపిల్లలు కూడా తనను అదో రకంగా చూడ్డం గమనించకపోలేదు దుర్గ. ఇంటర్వెల్ టైములో హెడ్మిస్ట్రెస్ పిలిచిందని లోపలికి వెళ్ళింది. హెడ్ మిస్త్రెస్ తన గదిలోకి తీసుకొని వెళ్ళి ‘గుడ్ టచ్’ అంటే ‘బ్యాడ్ టచ్’ అంటే ఏమిటి? అనే విషయాలు వివరంగా చెప్పింది. అలాగే పడుకునే సమయంలో నాన్న అయినా, అన్న అయినా, తమ్ముడయినా, బాబాయయినా, మగవాళ్ళ దగ్గర ఎవ్వరి దగ్గరా పడుకోగూడదనీ చెప్పాల్సిన జాగ్రత్తలన్నీ చాలా వివరంగా చెప్పింది. స్కూల్లో ఏమైనా సమస్య అనుకుంటే వెంటనే తన వద్దకు రమ్మని చెప్పింది. ఇంతలో మధ్యాహ్నం బడిగంట కొట్టడంతో క్లాసులోకి వెళ్ళింది దుర్గ.

పదవ తరగతిలో ఉన్న గోపాలాచారి అంతకు ముందు కంటే తనను వింతగాచూడ్డం, ముసి ముసి నవ్వులు నవ్వడం కనకదుర్గ దృష్టికి రాకపోలేదు. అయితే, ఆవిషయం అంతటితో ఆగితే గొడవయ్యేది కాదు. గోపాలం రోజూ స్కూలు వదలి పెట్టాక తనతో బస్సులో వచ్చి, తన ఇంటి దగ్గర దిగడం, బస్సులో తననే చూస్తూ ఉండడం, ఇంటిదాకా రావడం, తను ఇంట్లోకి ప్రవేశించగానే ఐదు నిముషాలు బయట ఉండి వెళ్ళిపోవడం, గమనిస్తూనే ఉంది. అలా వారం గడిచాక, ఇక లాభంలేదని గ్రహించి, ఒకరోజు విషయం తల్లికి చెప్పి బయట నిలబడ్డ గోపాలాన్ని కిటికీలో నుంచీ రహస్యంగా చూపించి, వాళ్ళిల్లు కూడా ఇక్కడ కాదు అని విషయం మొత్తం చెప్పింది.

"వాళ్ళ యిల్లు ఎక్కడ?" అంది.

"ఏమోనమ్మా బడి ప్రక్కన ఉన్న రామాలయంలో వాళ్ళ నాన్న పని చేస్తాడని ఆయా చెప్పింది. అంతకు మించి నాకేం తెలీదు. వాడు నా వెంట పడకుండా చూడు చాలు. వాడు బాగా చదువుతాడు. పదో తరగతిలో వాడే ఫస్టు. మొన్నటిదాకా బాగానే ఉండేవాడు. ఈమధ్యనే యిలా చేస్తున్నాడు. ఏం తెగులు పుట్టిందో వాడికి."

“రేపటినుంచీ వాడు నీవెంట రాకుండా నేను మాట్లాడుతాను. భయపడకు! మంచి స్టూడెంట్ అంటున్నావు కాబట్టి హెడ్మిస్ట్రెస్‌కు గానీ, మీ నాన్నకు గానీ చెప్పకు. గొడవలవుతాయి. నువ్వు తొందరపడి వాణ్ణి కొట్టడం లాంటివి చెయ్యకు! నేను మాట్లాడుతాను.

"సరే అమ్మా!”

(ఇంకా ఉంది)

* * *

దేవుడా!...

2026-07-23T11:06:59.724+05:30

దేవుడా!...

కర్లపాలెం హనుమంతరావు

ఏసీ కంప్రెషర్ గాల్లోకి వేడిని వదులుతోంది. కానీ లోపల కూర్చున్న ఉద్దండం గారికి ఆ చల్లదనం అస్సలు సరిపోవడం లేదు. బయట మే నెల మధ్యాహ్నం భానుడు నిప్పులు చెరుగుతున్నాడు. కరెంట్ వోల్టేజ్ తగ్గి ఏసీ ట్రిప్ అయింది.

“అయ్యో! దేవుడా! ఒక్క నిమిషం ప్రశాంతత లేదు గదా! దీనెమ్మ జీవితం ." అంటూ నుదిటి చెమట తుడుచుకుంటూ గది బయట హాల్లోకి వచ్చాడు ఉద్దండం.

బానపొట్ట ఆయాసంతో పైకీ కిందకీ ఊగుతోంది. ఉదయం తిన్న బిర్యానీ అరిగి కడుపులో అప్పుడే ఎలకలు పరుగెడుతున్నాయి.

సరిగ్గా అదే సమయానికి వాచ్‌మెన్ రూమ్ వైపు నుంచి ఎండకు మాడిపోయిన మొహంతో లోపలికి అడుగుపెట్టాడు దిబ్బయ్య. ఎండ తీవ్రతకి కళ్ళు తిరుగుతున్నా, యజమానిని చూడగానే నడక సరిచేసుకున్నాడు.

"ఒరేయ్ దిబ్బీ! ఎక్కడి నుంచి వస్తున్నావురా?" ఉద్దండం గొంతులో గర్జన వినిపించింది.

"అదేనండి.. వెనక తోటలో డ్రిప్ ఇరిగేషన్ పైపులు లీకైతే సరిచేసి వస్తున్నానండి" అన్నాడు దిబ్బయ్య భయ భయంగా.

"దేవుడా! మరి ఆ కొత్తగా తెచ్చిన ఆర్గానిక్ ఎరువుల బస్తాలు ఎప్పుడు షెడ్డులోకి మారుస్తావురా ? రేపో మాపో వర్షాలు పడితే ఆ లక్ష రూపాయల స్టాక్ అంతా పాడైపోదా?"

"ఆ పనిలోనే ఉన్నానండీ! కాస్త ముద్ద తిని, ఆ పైనా ..."

"అయ్యో! దేవుడా! ఎప్పుడు చూసినా తిండి గోలేనా? ఒక్క పూట తిండి లేకపోతే చచ్చిపోతార్రా మీరూ ? అయినా నీ పెళ్ళాం కొంపలోనే ఉందిగా, అక్కడే తిని రావాల్సింది!"

"అది.. దానికి తొమ్మిదో నెల అండి. పురిటి నొప్పులు పడతా ఉంది. ఇవాళో రేపో డెలివరీ అని డాక్టర్ చెప్పారు..."

దిబ్బయ్య మాట పూర్తి కాకముందే ఉద్దండం చిరాగ్గా చేయి ఊపాడు."అయితే నన్నేం చేయమంటావురా ? నేనేమన్నా మంత్రసానినా? దేవుడా! ముందు పోయి ఆ మెకానిక్‌ని పట్టుకురా, ఏసీ ఆగిపోయింది, ఇక్కడ ప్రాణం పోతోంది. వచ్చేటప్పుడు మెయిన్ రోడ్డు దగ్గర నరహరి స్వీట్స్ లో వేడి వేడి సమోసాలు కట్టించుకురా.. పో!"

దిబ్బయ్య కడుపుని చేత్తో నొక్కుకుంటూ, మిట్ట మధ్యాహ్నం ఎండలోకి నడిచాడు.

సరిగ్గా గంటన్నర తర్వాత...

ప్రకృతి ఒక్కసారిగా రూపు మార్చుకుంది. ఎండ కాస్తా మాయమై, ఆకాశాన్ని నల్లటి మేఘాలు కమ్మేశాయి. క్షణాల వ్యవధిలో తుఫాను గాలి మొదలైంది. చూస్తుండగానే భీభత్స కాండ! చెట్లు విరిగిపడుతున్నాయి. కరెంట్ పూర్తిగా పోయింది. అంతలోనే కుండపోత వర్షం.

ఉద్దండం భార్య మంగళాంబ హడావుడిగా ఇల్లు చేరుకుంది. ఆమె వెనుకనే వచ్చిన ఆమె కూతురు కార్ లోంచి దిగుతూ మెట్ల మీద కాలు జారి కిందపడింది.

"అమ్మో.. నా నడుము! లేవలేకపోతున్నాను.. తుంటి ఎముక విరిగింది బాబోయ్!" అంటూ ఆ అమ్మాయి గట్టిగా కేకలు పెట్టసాగింది.

"ఏవండీ! త్వరగా రండి! పాప కిందపడిపోయింది, నడుము విరిగినట్టుంది.. హాస్పిటల్ కి తీసుకెళ్ళాలి.. త్వరగా!" మంగళాంబ బావురుమంటూ గదిలోకి వచ్చిపడింది.

"అయ్యో! దేవుడా! ఏమైందే?" ఉద్దండం కంగారుగా బయటకు పరిగెత్తుకొచ్చాడు. "అరేయ్ కార్ తీయ్ రా శివా! .. ఏడీ ఈ దరిద్రుడెక్కడా .. అరే .. దేవుడా!"

“డ్రైవరు ఊరెళ్లాడు కదండీ! మీకేమో డ్రైవింగ్ వచ్చి చావదు, నాకు రాదు. వచ్చిన పిల్ల ఇప్పుడిట్లా పడుంది!" మంగళాంబ శోకన్నాలకు అంతులేదు.

అదే సమయంలో వర్షంలో పూర్తిగా తడిసిపోతూ గాల్లో కొట్టుకొచ్చిన తూనీగలా తోటలోంచి పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చాడు దిబ్బయ్య.

"అయ్యా.. అయ్యా! తుపాను గాలికి మా రేకుల షెడ్డు ఎగిరిపోయిందండి. నా భార్యకి నొప్పులు ఎక్కువయ్యాయి. నడవలేకపోతోంది.. దాన్ని మీ కార్లో హాస్పిటల్ కి తీసుకెళ్తా అయ్యా! పుణ్యం ఉంటుంది.. కారిప్పించండి" కాళ్ళా వేళ్లా పడ్డం ఒక్కటే తక్కువ దిబ్బయ్యకు.

ఉద్దండం కళ్ళు ఎర్రబడ్డాయి. "దరిద్రపు వెధవా ! నీ పెళ్ళాం చావు బతుకుల్లో ఉంటే నా కార్లో ఎక్కించాలా? ఇక్కడ నా కూతురు నడుం విరిగి పడి ఉంది .. నీ పెళ్ళాం నొప్పులు ముఖ్యమా నాకిప్పుడు?"

మంగళాంబ మెదడులో ఠక్కున బల్బు వెలిగింది. “నీకు డ్రైవింగ్ వచ్చా, త్వరగా కార్ తీయ్ దిబ్బయ్యా! ముందు నా కూతుర్ని హాస్పిటల్ కి తీసుకెళ్ళాలి, నడువ్!"

"అమ్మా! .. మరి నా భార్య?" దిబ్బయ్య కళ్ళల్లో నీళ్లు తిరిగాయి.

"నోర్మూసుకుని కార్ తీస్తావా లేదా? లేకపోతే చమ్డా లొలిచేస్తా .. వెధవా!" కారు కీస్ దిబ్బయ్య మొహాన విసిరేశాడు ఉద్దండం.

దిబ్బయ్య నిస్సహాయంగా తల వంచాడు. ధ్యాసంతా కడుపు నొప్పులతో అల్లాడుతున్న భార్య మీదే ఉన్నా, యజమాని కుటుంబం చేసే గద్దింపులను భరిస్తూ కార్ స్టీరింగ్ పట్టుకున్నాడు.

వెనుక సీట్లో కూతుర్ని పడుకోబెట్టి ఉద్దండం దంపతులు కూర్చున్నారు.

రోడ్లన్నీ జలమయమై, వరద నీరు మోకాళ్ళ లోతు పారుతోంది .. దిబ్బయ్య జాగ్రత్తగా, చాకచక్యంగా, కార్‌ను హాస్పిటల్ దాకా తీసుకువెళ్లాడు.

హాస్పిటల్ ఎమర్జెన్సీ వార్డ్...

ఉద్దండం కూతుర్ని స్ట్రెచ్చర్ మీద లోపలికి తీసుకెళ్లారు డాక్టర్లు.

పరీక్షించిన డాక్టర్ బయటకు వచ్చి, "నడుము ఎముక ఫ్రాక్చర్ అయింది. వెంటనే ఐసీయూకి షిఫ్ట్ చేసి ట్రీట్మెంట్ స్టార్ట్ చేయాలి" అని చెప్పి లోపలికి వెళ్ళిపోయారు. ఆ మాట వినగానే ఉద్దండం " దేవుడా!" అంటూ అక్కడే ఉన్న బెంచీ మీద కూలబడ్డాడు.

మంగళాంబయితే గుండెలు పగిలినట్టు ఏడవడం మొదలుపెట్టింది. కోట్లు ఉన్నా కూతురి బాధను చూసి విలవిలలాడటం తప్ప ఏమీ చేయలేని స్థితి వారిది.

అదే సమయంలో కారిడార్ చివర నిలబడిన దిబ్బయ్య పాత సెల్ ఫోన్ మోగింది. నెంబర్ చూస్తే పక్క పోర్షన్ లింగానిది.

వణుకుతున్న చేతులతో ఫోన్ లిఫ్ట్ చేశాడు దిడ్డయ్య. అవతలి వైపు నుంచి లింగం గొంతు వినిపించింది:

"ఒరేయ్ దిబ్బీ! నువ్వేం కంగారు పడమాక! చెల్లమ్మకు నిమ్మళంగానే ఉందిప్పుడు. మీ రేకుల షెడ్డు పూర్తిగా కూలిపోక ముందే అంతా కలిసి నీ పెళ్లాన్ని గవర్నమెంట్ స్కూల్ బిల్డింగ్‌కి మార్చాం . ఇప్పుడే మన దాసు డాక్టరమ్మ పురుడు పోసింది. నీకు పండంటి ఆడబిడ్డ పుట్టిందిరా ! తల్లీ , బిడ్డా ఇద్దరూ సూపర్ గా ఉన్నారు. "

ఆ వార్త వినగానే దిబ్బయ్య కళ్లల్లో ఆనందబాష్పాలు సుడులు తిరిగాయి. అప్పటిదాకా భార్య గురించి గుండెల్లో దాచుకున్న ఆందోళన అంతా ఒక్కసారిగా పటాపంచలైపోయింది. అతని మనసు తేలికపడింది. సంతోషంతో వెనక్కి తిరిగాడు.

అక్కడ ఐసీయూ రూమ్ బయట తల పట్టుకుని ఏడుస్తున్నారు యజమాని ఉద్దండం, ఆయన భార్య మంగళాంబ.

తన కష్టాన్ని మర్చిపోయి అస్తమానం తనని చీదరించుకునే ఆ దంపతుల పట్ల అంతులేని జాలి పెల్లుబకించె దిబ్బయ్య గుండెల్లో!

ఐసీయూ లోపల నండం ఫ్రాక్చర్‌తో బాధపడుతున్న చిన్నమ్మాయిగారు మనసులో మెదిలింది.

అప్రయత్నంగా దిబ్బయ్య కారిడార్లో అభయముద్రలో ఉన్న వినాయకుడి విగ్రహం వంకే చూస్తూ రెండు చేతులూ జోడించి,

"దేవుడా!.. మా బాబుగారి అమ్మాయిని ఎలాగైనా కాపాడు! ఆ దంపతులకు కడుపుకోత మిగల్చకుండా త్వరగా నయం చేయి తండ్రీ!.."అంటూ ప్రార్థించాడు.

***

ప్రాబ్లమ్ .. సాల్వ్డ్

2026-07-23T10:57:29.976+05:30

ప్రాబ్లమ్ .. సాల్వ్డ్

– కర్లపాలెం హనుమంతరావు

విక్రమ్ ఆఫీస్ రూమ్‌లో ఏసీ 18 డిగ్రీల్లో ఉన్నా, అతనికి మాత్రం లోపల చెమటలు పడుతున్నాయి.

అంతకుముందు వరకు అతని డిజిటల్ మార్కెటింగ్ స్టార్టప్ కంపెనీ మూడు పువ్వులు ఆరు కాయలుగా సాగింది. కానీ, ఇటీవల వచ్చిన ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) విప్లవం, మార్కెట్ మందగమనం వల్ల క్లయింట్లంతా చేజారిపోయారు. ఉన్న ప్రాజెక్టులు ఊడిపోయాయి.

ఒకప్పుడు చేతినిండా డబ్బుతో ఐటీ కారిడార్‌లో బిల్డింగ్ అద్దెకు తీసుకుని, బౌన్సర్లను పెట్టి హడావుడి చేసిన విక్రమ్ పరిస్థితి ఇప్పుడు దారుణంగా తయారైంది. ఆఫీస్ స్పేస్ లీజ్ బకాయిలు, వైఫై, క్లౌడ్ సర్వర్ల బిల్లులు, ఇన్ స్టాగ్రామ్, ఫేస్‌బుక్ యాడ్స్ పెండింగ్ బకాయిలు కొండలా పేరుకుపోయాయి. పైగా సమాజంలో ఉన్న బ్రాండ్ ఇమేజ్ వల్ల ఎవరినీ అప్పు అడగలేని పరిస్థితి.

"సార్... ఆల్రెడీ రెండు నెలల జీతాలు పెండింగ్. డెడ్‌లైన్ రేపటితో అయిపోతుంది. రేపు గనుక సాఫ్ట్‌వేర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ ఫీజు కట్టకపోతే మన అకౌంట్స్ అన్నీ బ్లాక్ అయిపోతాయి. మొత్తం యాభై వేల రూపాయలు అర్జంట్‌గా కావాలి సార్" అంది అతని సెక్రటరీ లహరి.

లహరి చాలా నమ్మకస్థురాలు, తెలివైంది. తన జీతం రాకపోయినా విక్రమ్ ఇబ్బందిని గమనించి ఆఫీస్ మేనేజ్ చేస్తోంది. విక్రమ్ చికాకుగా తల పట్టుకున్నాడు.

"నువ్వు వెళ్ళు లహరి, నేను చూస్తాను" అని తన పర్సనల్ క్యాబిన్ తలుపులు వేసుకున్నాడు.

విక్రమ్ తీవ్రమైన ఆందోళనతో తన స్నేహితులకు, పాత క్లయింట్లకు వరుసగా ఫోన్లు చేయడం ప్రారంభించాడు.

మొదటగా తన క్లాస్‌మేట్, రియల్ ఎస్టేట్ బ్రోకర్ అయిన కిరణ్‌కు ఫోన్ చేశాడు.

"హలో కిరణ్! ఎలా ఉన్నావ్? అరేయ్, నీకో మంచి బిజినెస్ ఐడియా ఇద్దామని ఫోన్ చేశా. మన ముంబై క్లయింట్ ఒకడు భూములు కొనడానికి చూస్తున్నాడు. నీకు భారీగా కమిషన్ వస్తుంది. కానీ ప్రస్తుతం నాకు అర్జంట్‌గా ఒక యాభై వేలు కావాలి, రేపే రిటర్న్ చేస్తా... ఏంటి? నీ సైట్ ఈసీ గొడవల్లో కోర్టులో ఉందా? సరే సరే!" విసుగ్గా ఫోన్ పెట్టేశాడు.

అలాగే ఒక ఫైనాన్స్ కంపెనీ మేనేజర్ రాజశేఖర్‌కు ఫోన్ కొట్టాడు.

"సార్, నమస్తే. విక్రమ్‌ని. మా కంపెనీ షేర్ల మీద ఒక యాభై వేలు లోన్ కావాలి... ఏంటి? మా కంపెనీ క్రెడిట్ స్కోర్ పడిపోయిందా? రూల్స్ ఒప్పుకోవట్లేదా? ఓకే సార్, థాంక్స్."

చివరి ప్రయత్నంగా తన వద్ద గతంలో యాడ్స్ చేయించుకుని కోట్లు సంపాదించిన లోకల్ బిజినెస్ మేన్ శ్రవణ్ గౌడ్‌కు ఫోన్ చేశాడు.

"అన్నగారు నమస్తే! మీ బిజినెస్ మన యాడ్స్ వల్ల బాగా క్లిక్ అయింది కదా. ఇప్పుడు గూగుల్ ట్రెండ్స్‌లో మీకోసం ఒక కొత్త స్ట్రాటజీ ప్లాన్ చేశాను. కాకపోతే చిన్న హెల్ప్... ఒక యాభై వేలు గూగుల్ పే చేయగలరా? రెండు రోజుల్లో ఇచ్చేస్తా... అవునా? నిన్ననే కొత్త కార్ బుక్ చేసి అమౌంట్ అంతా డౌన్ పేమెంట్ కట్టేసారా? పర్లేదు లెండి అన్నగారు."

విక్రమ్‌కు ఆశాభంగం అయింది. ఆ నిరాశ, కోపం, చికాకు అతని ముఖంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. తనని నమ్మి ఫోన్ చేయని ప్రతి ఒక్కడి మీదా కసి పెరిగిపోయింది.

అంతలో లహరి లోపలికి వచ్చి, "సార్, బయట ముగ్గురు కుర్రాళ్లు మీ కోసం వెయిట్ చేస్తున్నారు" అంది.

"ఒక ఐదు నిమిషాలు ఆగమనండి" అంటూ విక్రమ్ కోపంగా లహరిని పిలిచాడు. "లహరి, ఒక నోట్ బుక్ తీసుకో. వీళ్లందరి పని చెప్తాను, నోట్ చెయ్."

"మొదటిది, ఆ రాజశేఖర్ గాడి ఫైనాన్స్ కంపెనీ లోపాయికారీ అక్రమాల మీద రిజర్వ్ బ్యాంక్‌కు ఒక అజ్ఞాత ఈమెయిల్ డ్రాఫ్ట్ చెయ్."

"రెండవది, ఆ శ్రవణ్ గౌడ్ గాడి గోదాముల్లో కల్తీ జరుగుతోందని జీహెచ్‌ఎంసీ విజిలెన్స్‌కు ఆన్‌లైన్ కంప్లైంట్ రైజ్ చెయ్."

"మూడవది, మన ఫ్రెండ్ కిరణ్ గాడికి వచ్చే వారం ఇస్తానన్న బర్త్‌డే పార్టీ క్యాన్సిల్ అని మెసేజ్ పెట్టు."

లహరి శ్రద్ధగా వాటన్నింటినీ రాసుకుంది. "సార్, నిజంగా ఇవన్నీ చేయమంటారా?" అంది.

"ఆగు లహరి, ప్రస్తుతానికి ఇవి హోల్డ్‌లో పెట్టు. ముందు ఆ బయట ఉన్నవాళ్లని లోపలికి పంపించు. క్రెడిటర్స్ ఏమో, చూసుకుందాం" అన్నాడు విక్రమ్ తెగింపుగా.

బయట ఉన్న ముగ్గురు యువకులు లోపలికి వచ్చారు. వారిలో ఒకడి చేతిలో హై-ఎండ్ డిజిటల్ కెమెరా, గింబల్ ఉన్నాయి. విక్రమ్ సీరియస్‌గా చూస్తూ, "ఎవరు మీరు? ఏం కావాలి?" అన్నాడు.

వారిలో లీడర్ లాంటి ఒక కుర్రాడు నవ్వుతూ, "సార్! మమ్మల్ని క్షమించాలి. మేము మీ పర్మిషన్ లేకుండానే మా పని పూర్తి చేసుకున్నాం" అన్నాడు.

విక్రమ్ గందరగోళంగా చూశాడు.

"సార్, మేము ఒక ప్రముఖ ఓటీటీ (OTT) ప్లాట్‌ఫామ్ కోసం 'ఆధునిక కాలంలో యువ పారిశ్రామికవేత్తల మానసిక ఒత్తిడి' అనే సబ్జెక్ట్‌తో ఒక రియలిస్టిక్ వెబ్ సిరీస్ తీస్తున్నాం. అందుకోసం ఒక నటుడి ముఖంలో నిజమైన వ్యాపార నష్టం, నిరాశ, ఫోన్లలో అడిగేటప్పుడు వచ్చే ఆవేదన... ఇవన్నీ సహజంగా క్యాప్చర్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాం. నటులు ఎంత చేసినా ఆ ఒరిజినాలిటీ రావడం లేదు. మీ పరిస్థితి గురించి మీ సెక్రటరీ లహరి ద్వారా మాకు తెలిసింది. మీ క్యాబిన్ గ్లాస్ డోర్ నుండి, మీరు ఫోన్లు మాట్లాడుతున్నప్పుడు మీ ముఖంలో కదిలిన హావభావాలను, ఆ ఫ్రస్ట్రేషన్‌ను మా హిడెన్ కెమెరాతో అద్భుతంగా, లైవ్‌గా షూట్ చేశాం. సినిమాటోగ్రఫీ పరంగా ఇదొక మాస్టర్ పీస్ సార్!"

విక్రమ్ నోరు వెళ్లబెట్టాడు.

ఆ కుర్రాడు కంటిన్యూ చేశాడు, "మాకు ఇంత గొప్ప సహజమైన ఫుటేజ్ ఇచ్చినందుకు, మా డైరెక్టర్ గారు పంపిన సైనింగ్ అమౌంట్ ఇదిగోండి" అంటూ టేబుల్ మీద ఐదు కొత్త యాభై వేల రూపాయల నోట్ల కట్టను (₹50,000) పెట్టాడు.

విక్రమ్ ఒక్క నిమిషం పాటు స్తంభించిపోయాడు. ఆ తర్వాత అతని ముఖంలో వెలుగు చూసి, వచ్చిన వాళ్లకు థాంక్స్ చెప్పి పంపించేశాడు.

వాళ్లు వెళ్లగానే, లహరి వైపు చూసి, "లహరి! ఎంత గడుసుదానివి ! ఇదంతా నీ ప్లానా? థాంక్యూ సో మచ్. మన ప్రాబ్లం సాల్వ్ అయిపోయింది!" అంటూ ఆ యాభై వేల కట్టను ఆమె చేతిలో పెట్టాడు.

"ఇదిగో నీ శాలరీ బకాయిలు."

"సార్... మరి ఇందాక రాసుకున్న కంప్లైంట్ ఈమెయిళ్లు టైప్ చేయమంటారా?" అని లహరి నవ్వుతూ అడిగింది.

విక్రమ్ ఆ నోట్ బుక్ పేజీని చింపేసి డస్ట్‌బిన్‌లో వేస్తూ, "అవసరం లేదు లహరి! కాలం కలిసి రానప్పుడు అందరూ శత్రువుల్లానే కనిపిస్తారు. ఇప్పుడు మన టైం స్టార్ట్ అయింది... ఆ ఈమెయిళ్ళు డిలీట్ చేసి, రేపటి బిజినెస్ ప్లాన్ రెడీ చెయ్!" అన్నాడు గట్టిగా నవ్వుతూ.

లహరికి ముందే తెలుసు... తన బాస్ కోపం క్షణికమే అని!

***

మిత్రులు - శత్రువులు

2026-07-23T10:50:29.678+05:30

మిత్రులు - శత్రువులు

- కర్లపాలెం హనుమంతరావు

రామాయణ, మహాభారతాలు, నీతి శాస్త్రాలైన పంచతంత్రం, విదురనీతి వంటి ప్రాచీన వాజ్ఞ్మయం మానవ సంబంధాల లోతును, వాటిలో వచ్చే మార్పులను అద్భుతంగా ఆవిష్కరించాయి.

"ప్రపంచంలో శాశ్వత శత్రువులు కానీ, శాశ్వత మిత్రులు కానీ ఉండరు; కేవలం స్వార్థం, కాలపరిస్థితులను బట్టి మిత్రులు శత్రువులుగా, శత్రువులు మిత్రులుగా మారుతుంటారు" అనేది భారతీయ జీవన తత్వంలో ఒక ముఖ్య భాగం.

పరిస్థితులు, అహంకారం, స్వార్థం కారణంగా ప్రాణస్నేహితులు సైతం ఘోరమైన శత్రువులుగా మారిన వృత్తాంతాలు భారతీయ సాహిత్యంలో కనిపిస్తాయి.

మహాభారతంలోని ద్రుపద - ద్రోణాచార్యుల వైరం ఇటువంటిదే.

ద్రోణ-ద్రుపదులు చిన్నతనంలో భరద్వాజ ఆశ్రమంలో కలిసి చదువుకున్న ప్రాణస్నేహితులు. ఆ సమయంలో ద్రుపదుడు తాను రాజునయ్యాక సగం రాజ్యాన్ని ద్రోణుడికి ఇస్తానని మాట ఇస్తాడు. కాలం గడిచింది, ద్రుపదుడు పాంచాల దేశానికి రాజయ్యాడు, ద్రోణుడు పేదరికంలో మగ్గిపోయాడు.

తన కుమారుడు అశ్వత్థామకు పాలు కూడా ఇవ్వలేని స్థితిలో, ద్రోణుడు పాత స్నేహాన్ని నమ్మి ద్రుపదుడి వద్దకు వెళ్తాడు. కానీ, ఐశ్వర్య గర్వంతో ఉన్న ద్రుపదుడు ద్రోణుడిని అవమానిస్తూ అంటాడు: "రాజుకు రాజుతోనే, దరిద్రునికి దరిద్రునితోనే స్నేహం కుదురుతుంది. ఒక సామ్రాజ్యాధినేతకు, భిక్షుకుడికి స్నేహం ఎలా సాధ్యం?"

ఈ అవమానం ద్రోణుడిలో తీవ్ర ప్రతికారేచ్ఛను రగిల్చింది. ఆయన హస్తినాపురానికి వచ్చి కౌరవ-పాండవులకు గురువై, అర్జునుడి సహాయంతో ద్రుపదుడిని బంధించి, అతని సగం రాజ్యాన్ని లాక్కుంటాడు. అలా ప్రాణస్నేహితులు పరమ శత్రువులుగా మారారు. దీనివల్లనే పాండవ-కౌరవ యుద్ధంలో ద్రోణుడిని చంపడానికి ద్రుపదుడు 'ధృష్టద్యుమ్నుడిని' యజ్ఞం ద్వారా కంటాడు.

రామాయణం కిష్కింధకాండలో వాలి, సుగ్రీవులు ఇద్దరూ ఒకరినొకరు అమితంగా ప్రేమించుకునే అన్నదమ్ములు, ప్రాణస్నేహితులు. ఒక రాక్షసుడితో యుద్ధం చేయడానికి వాలి గుహలోకి వెళ్తాడు. ఏడాది గడిచినా వాలి రాకపోవడం, గుహ నుండి రక్తం ప్రవహించడంతో వాలి మరణించాడని భావించి, సుగ్రీవుడు గుహ ద్వారానికి పెద్ద బండరాతిని అడ్డుగా పెట్టి కిష్కింధకు తిరిగి వచ్చి రాజు అవుతాడు.

కానీ వాలి బతికి తిరిగి వస్తాడు. సుగ్రీవుడు కావాలనే తనను గుహలో పెట్టి, రాజ్యాన్ని ఆక్రమించాడని వాలి అపార్థం చేసుకుంటాడు. వారి మధ్య ఉన్న మిత్రత్వం, సోదరభావం క్షణంలో శత్రుత్వంగా మారిపోతుంది. వాలి సుగ్రీవుడిని తరిమికొట్టి, అతని భార్య రుమను బంధిస్తాడు.

తెలుగు సాహిత్యంలో భర్తృహరి సుభాషితాలలో (ఏనుగు లక్ష్మణ కవి అనువాదం) మిత్రద్రోహం, స్నేహ భంగానికి సంబంధించిన ఒక చక్కని పద్యం ఉంది:

కమలములు నీట బాసిన**

కమలాప్తుని రశ్మి సోకి కమలిన భంగిన్

తమ తమ నెలవులు దప్పిన

తమ మిత్రులు శత్రులౌట తథ్యము సుమతీ!

(తామర పువ్వులు నీటిలో ఉన్నంతవరకు సూర్యుడు వాటిని వికసింపజేస్తాడు (మిత్రుడిగా ఉంటాడు). కానీ అవే తామరలు నీటి నుండి వేరైతే, అదే సూర్యుని ఎండకు అవి వాడిపోతాయి. అలాగే మనుషులు తమ స్థానాన్ని, శక్తిని కోల్పోయినప్పుడు పాత మిత్రులు కూడా శత్రువులుగా మారిపోతారు.

ఇందుకు విరుద్ధంగా ఆపద సమయాల్లోనో, ఉమ్మడి శత్రువును ఎదుర్కోవడానికో పరమ శత్రువులు కూడా తమ పగను పక్కనబెట్టి మిత్రులుగా మారిన సందర్భాలు పురాణేతిహాసాలలో అనేకం.

రామాయణంలో రావణాసురుడి తమ్ముడైన విభీషణుడు సహజంగా రాముడికి శత్రు పక్షానికి చెందినవాడు. లంకలో పుట్టి పెరిగిన రాక్షసుడు. కానీ రావణుడు సీతను అపహరించి అధర్మానికి పాల్పడినప్పుడు, విభీషణుడు హితవు పలికాడు. రావణుడు వినకపోగా, విభీషణుడిని లంక నుండి వెళ్లగొట్టాడు.

ఆ సమయంలో విభీషణుడు శత్రు పక్షమైన శ్రీరాముడిని శరణు వేడుతాడు. సుగ్రీవుడు తదితరులు విభీషణుడిని శత్రువుగా భావించి నమ్మవద్దని రాముడికి చెబుతారు. కానీ రాముడు శరణాగత రక్షణే పరమధర్మమని నమ్మి విభీషణుడిని మిత్రుడిగా స్వీకరిస్తాడు.

ఈ సందర్భంలో వాల్మీకి చెప్పిన శ్లోకం జగత్ప్రసిద్ధం.

సకృదేవ ప్రపన్నాయ తవాస్మీతి చ యాచతే |

అభయం సర్వభూతేభ్యో దదామ్యేతద్ వ్రతం మమ ||

( "ఎవరైనా ఒక్కసారి నా వద్దకు వచ్చి 'నేను నీవాడను, నిన్ను శరణు వేడుతున్నాను' అని ప్రార్థిస్తే, అతనికి సమస్త ప్రాణుల నుండి అభయాన్ని ఇస్తాను. ఇది నా వ్రతం.")

ఇలా శత్రుపక్షంలోని విభీషణుడు రాముడికి పరమ మిత్రుడిగా మారి, లంకా యుద్ధంలో రాముడి విజయానికి కీలక పాత్ర పోషించాడు.

మహాభారతం - శాంతిపర్వంలోని మార్జాల - మూషిక వృత్తాంతం ఇలాంటిదే. భీష్ముడు యుధిష్ఠిరునికి రాజనీతిని బోధిస్తూ "లోమశుడు"అనే పిల్లి,"పలితుడు" అనే ఎలుక కథను చెబుతాడు.

పిల్లి, ఎలుక పుట్టుకతోనే పరమ శత్రువులు. ఒక అడవిలో ఒక వేటగాడు వేసిన వలలో పిల్లి చిక్కుకుంటుంది. అదే సమయంలో ఆ పిల్లి ఉండే చెట్టు కిందే ఉన్న ఎలుకను చంపడానికి ఒక వైపు పాము, మరోవైపు ముంగిస పొంచి ఉంటాయి.

ఇప్పుడు ఎలుకకు ప్రాణ సంకట స్థితి ఏర్పడింది. అప్పుడు ఎలుక ఆలోచించి, వలలో చిక్కుకున్న పిల్లి వద్దకు వెళ్లి ఒక ఒప్పందం చేసుకుంటుంది: "నేను నీ వలను కొరికి నిన్ను కాపాడతాను, నువ్వు నన్ను పాము, ముంగిసల నుండి కాపాడు" అని. పిల్లి అంగీకరిస్తుంది. అలా ప్రాణభయం వల్ల పరమ శత్రువులు ఇద్దరూ తాత్కాలికంగా మిత్రులయ్యారు. ఎలుక వలను కొరికి పిల్లిని కాపాడుతుంది, పిల్లి వల్ల ఎలుక ప్రాణాలు దక్కుతాయి.

ఈ రాజనీతిని వివరిస్తూ మహాభారతంలో ఒక అద్భుతమైన శ్లోకం ఉంది:

నాస్తి జాతు రిపుర్నామ మిత్రం నామ న విద్యతే |

సామర్థ్యా జ్జాయతే మిత్రం రిపవశ్చ తథా స్వభావతః ||

( లోకంలో పుట్టుకతోనే ఎవరూ శత్రువులు కారు, మిత్రులూ కారు. కేవలం వారి అవసరాలు, ప్రయోజనాలు పరిస్థితులను బట్టే మిత్రులు, శత్రువులు ఏర్పడుతుంటారు.

తెలుగు సాహిత్యంలో వేమన, సుమతీ శతక కర్త బద్దెన వంటి కవులు మానవ సంబంధాలలోని ఈ హెచ్చుతగ్గులను సమాజానికి ఎంతో సులువుగా అర్థమయ్యేలా చెప్పారు.

సహాయం చేసేవాడే నిజమైన మిత్రుడని, కీడు చేసేవాడే శత్రువని, రూపాలను బట్టి కాకుండా వారి ప్రవర్తనను బట్టి గుర్తించాలని నీతి శాస్త్రాలు చెబుతాయి. ఒకవేళ శత్రువు మనల్ని శరణు కోరి వస్తే, పాత పగలను మరిచి మిత్రునిలా ఆదరించాలని లోకోక్తి.

ఉపకారికి నుపకారము

విపరీతము కాదు సేయ వివరింపంగా

నపకారికి నుపకారము

నెపమెన్నక సేయువాడె నేర్పరి సుమతీ!

వేమన తన శతకంలో కూడా శత్రువు పట్ల కూడా ఎట్లా మిత్రభావంతో మెలగాలో హితవు చెప్పాడు.

చంపదగిన యట్టి శత్రువు తనచేత

జిక్కెనేని కీడు సేయరాదు

పొసగ మేలుచేసి పొమ్మనుటే చాలు

విశ్వదాభిరామ వినురవేమ!

భారతీయ సాహిత్యం మనకు అందించిన అమూల్యమైన సందేశం—వ్యక్తుల మధ్య ఉండే సంబంధాలు శాశ్వతం కావు. అహంకారం, అసూయ, స్వార్థం ప్రవేశించినప్పుడు ప్రాణ స్నేహితులైన ద్రోణ-ద్రుపదులు, వాలి-సుగ్రీవులు కూడా శత్రువులుగా మారిపోయారు. వివేకం, ఆపద, ధర్మ రక్షణ వంటి అవసరాలు వచ్చినప్పుడు రావణుని సోదరుడైన విభీషణుడు రామునికి మిత్రుడయ్యాడు. పుట్టు శత్రువులైన పిల్లి-ఎలుక వంటి మూగజీవులు కూడా సఖ్యత కనబరిచాయి.

కాలపరిస్థితులను బట్టి మిత్రులు శత్రువులుగా, శత్రువులు మిత్రులుగా మారడం సహజమే కాని, మనిషి నిరంతరం వివేకంతో వ్యవహరిస్తూ, స్నేహభావాన్ని పెంపొందించుకోవడమే శ్రేయస్కరం.

***

స్వయంసిద్ధ

2026-07-23T10:42:11.249+05:30

స్వయంసిద్ధ

(చిన్న కథ)

టి. వి. యెల్. గాయత్రి.

పూణే. మహారాష్ట్ర

వంటింట్లో పని చేసుకుంటోంది ప్రీతి.

"వాన పడేట్లుగా ఉంది ఆరేసిన బట్టలు తీసుకురా!తడిసి పోతాయి!"

హాల్లో టి.వి. చూస్తున్న భానుమతి కేక పెట్టింది.

చేస్తున్న పని ఆపి పెరట్లోకి పరిగెత్తింది ప్రీతి.

బట్టల్ని సోఫాలో పడేసి వంటింట్లోకి వెళ్లి చూస్తే కూర కొద్దిగా మాడినట్లు అనిపించి గబగబా స్టవ్వును కట్టేసింది.

"ఏదో మాడు వాసన వస్తోంది!"మళ్ళీ కేక పెట్టింది భానుమతి.

"కూర కొంచెం...."

"ప్రతి రోజూ ఏదో ఒకటి పాడు చెయ్యటమే!వాడికి సరైన తిండి వండిందెప్పుడు? పెట్టిండెప్పుడు?"

పొద్దున లేచిన దగ్గర్నుంచి టి.వి చూస్తూ కోడల్ని సాధించుకుంటూ ఉంటుంది భానుమతి.

గబగబా ఇంటి పని పూర్తి చేసి గదిలోకి వచ్చి కాన్వాస్ మీద బొమ్మలు వేసుకోసాగింది ప్రీతి.

ప్రీతికి ఉమేష్ తో పెళ్లయి రెండేళ్లు అయింది. ప్రీతి డిగ్రీ చేసింది. పక్కన పెయింటింగ్ కూడా నేర్చుకుంటోంది.

ఉమేష్ ది ఎలక్ట్రికల్ బిజినెస్.

మధ్యాహ్నం భోజనానికి వచ్చాడు ఉమేష్.

అప్పటికి చిత్రం పూర్తి చేసింది ప్రీతి.

"పూర్తి కావటానికి రెండు రోజులు పట్టింది ఎలా ఉంది చిత్రం?" అడిగింది భర్తను.

"చాలా బాగుంది!"అని మెచ్చుకొన్నాడతడు.

"జపాన్ లో ఇంటర్నేషనల్ పెయింటింగ్ పోటీలు జరుగుతున్నాయి.పంపించనా? "

ఊ... పంపించు!బాగుంది!"

భార్యలో ఉన్న టాలెంట్ చూసి ఉమేష్ చాలా గర్వపడుతుంటాడు.

"నేను రాత్రికి వచ్చాక జాగ్రత్తగా ప్యాక్ చేస్తాను!"

అంటూ భార్యను దగ్గరకు తీసుకొన్నాడతడు.

హాల్లో కూర్చున్న భానుమతికి చికాగ్గా అనిపించింది.

మాడి పోయిన కూరలు పెట్టినా కొడుకు కోడల్ని ఏమీ అనడు. మొద్దు రాచ్చిప్పలాగా పెట్టింది తిని వెళ్తాడు.

"ఈ పిల్లకు వంట రాదురా!పుట్టింటి వాళ్ళు ఏమీ నేర్పించకుండా నా నెత్తిన పడేశారు."అంటూ కొడుకుకు చెప్పినా

"మెల్లగా నేర్చుకొంటుందిలేమ్మా!"అంటాడే తప్ప భార్యను విసుక్కోడు.

"జడ్డి వెధవ!"అనుకుంటుంది భానుమతి.

కోడలు చిత్రాలు గీసి ఎక్కడికో పంపిస్తుంటుందని తెలుసు.తన జీవితంలో ఇలాంటివి చూసింది లేదు. అధికారం చెలాయించే మొగుడు. ఉమ్మడి కుటుంబంలో ఎంత చాకిరీ చేసినా సాధించే అత్తగారు ఆడబడుచులు. పెళ్లయ్యాక తన గురించి పట్టించుకోని పుట్టింటి వాళ్ళు..... తనకు దక్కని సంతోషాన్ని, సుఖాన్ని కోడలు అనుభవిస్తోందని ఏదో తెలియని కసి!కొడుకుని కొంగున కట్టుకుందని మనసులో కోపం.

ప్రీతిని సాధించుకు తినటమే పనిగా పెట్టుకొంది భానుమతి.

ఉమేష్ షాపుకు వెళ్ళాడు.పెయింటింగ్ సామాన్లు తెచ్చుకోవటానికి ప్రీతి బజారుకు వెళ్ళింది.

గదిలోకి వచ్చింది భానుమతి.

కాన్వాస్ మీద చిత్రం.పోటీకి పంపించాల్సిన చిత్రం.

అక్కడే పెట్టి ఉన్న రంగు సీసాలు కనిపించాయి.

కాస్త రంగు తీసుకొని చిత్రం మీద చిలకరించింది.

ఆమె మనసు కాస్త శాంతించింది.

హాల్లో ఉన్న బట్టల్ని తీసుకొచ్చి బెడ్ రూములో మంచం మీద పరిచింది.

కాన్వాస్ మీద చిత్రం వికారంగా కనిపించిందామెకు.

కాసేపటికి బజారు నుండి వచ్చింది ప్రీతి.

హాల్లో టి.వి చూస్తున్న అత్తగారికి కాఫీ కలిపిచ్చి

"రాత్రికి ఏం చేయను?" అని అడిగింది.

"ఏదో ఒకటి చెయ్యి!ఏది చేసినా పాడు చెయ్యకుండా చెయ్యి!నీ కసలే తొందర!"

ప్రీతి మాట్లాడకుండా గదిలోకి వెళ్ళింది.

చిత్రం మీద రంగు మరకలు.

ఆలాగే మంచం మీద కూలబడింది.

ఇప్పుడెలా? పోటీకి పంపించాల్సిన గడువు వారం రోజులే ఉంది.

మళ్ళీ ఇంత బాగా గీయాలంటే రెండు మూడు రోజులు పడుతుంది. ఇంట్లో నాలుగో మనిషి లేదుగా!అత్తగారే ఈ పని చేసిందని తెలుస్తోంది.

పెళ్లయిన దగ్గర్నుంచి అత్తగారు ఎంత సాధించినా పెద్దగా పట్టించుకొనేది కాదు. ఆమె లక్ష్యం మంచి చిత్రాలు గీయటం. అంతే!ఉమేష్ కూడా భార్యను ప్రోత్సహిస్తుంటాడు. అది చాలు!

ఆవిడేదో వాగినంత మాత్రాన ఒరిగేదేమీ లేదనుకునేది ప్రీతి. ఇప్పుడు సాధించటమే కాకుండా కోడలి మీద తన కున్న కక్షను చేతలతో చూపించటానికి ఇది ప్రారంభం అన్నమాట!

ఆలోచిస్తూ కూర్చుంది ప్రీతి.

కాసేపటికి బయటకు వచ్చింది.అత్తగారి వేలి చివర వెలిసిన రంగు కనిపిస్తోంది.

ఏం చెయ్యాలి? ఉమేషుకు ఫోన్ చేసింది.అత్తగారు చేసిన నిర్వాకాన్ని చెప్పింది.

"త్వరగా వస్తాను!నువ్వు కాసేపు ప్రశాంతంగా కూర్చొ!అంతగా అయితే మంచి పుస్తకం తీసికొని చదువుకో!అమ్మతో నువ్వేమీ మాట్లాడకు!మెల్లగా నేనే చెప్తాను!"అన్నాడు.

కాసేపు గదిలో కూర్చుని ప్రశాంతంగా ఆలోచించసాగింది ప్రీతి.

కోడలు ఏడుస్తుందనుకుంది భానుమతి.

ఆ పిల్ల కంట్లో నీళ్లు చూడాలని కోరిక.

మామూలుగా వంటింట్లోకి వచ్చి వంట చేసుకోసాగింది ప్రీతి.

భానుమతి కూడా ఏమీ మాట్లాడలేదు.

ఉమేష్ వచ్చాడు.

"నేను మౌనంగా ఉంటే ఇంకా ఎక్కువవుతుంది. ఏం చేద్దాం?"

"నేను ఏదో ఒక పరిష్కారాన్ని చూస్తాను!ముందు చిత్రాన్ని మళ్ళీ వెయ్యి!"అని బోర్డు మీద కాన్వాసును పెట్టాడు ఉమేష్.

ఆ రాత్రి గదిలో నుంచి బయటకు రాలేదు ప్రీతి.

ప్రీతికి భోజనాన్ని గదిలోకే తీసుకొని వెళ్ళాడు ఉమేష్.

రెండో రోజు పొద్దున్నే తల్లికి కాఫీ కలిపి తీసుకొచ్చాడతడు.

"దానికేమైంది? "అడిగింది భానుమతి.

"చిత్రం పాడయ్యింది.మళ్ళీ గీయటానికి రెండు రోజులు పడుతుంది. తను అందరి లాంటిది కాదమ్మా! అద్భుతమైన ప్రతిభావంతురాలు.... నువ్వు ప్రీతిని ప్రోత్సహించక పోయినా ఫర్వాలేదు. ఆమెలోని కళను అణగగొట్టొద్దు!...ఆమె వెనక నిలబడ్డావనుకో దేవతలాగా నిన్ను పూజించుకొంటాము!కాదు.. కూడదు అనుకుంటూ నువ్వు చూసే సీరియల్స్ లో లాగా ఉన్నావనుకో..."ఆగాడు ఉమేష్.

మెల్లగా వంటింట్లోకి వెళ్లిపోయాడు.

మాటరానట్లుగా శిలలాగా బిగుసుకొని కూర్చుంది భానుమతి.

ఎప్పుడూ నోరు తెరిచి ఒక్క మాట మాట్లాడని కొడుకు.ఈ రోజు ఇలా తనను.... తన విలువ తగ్గిపోయినట్లని పించిందామెకు.

ఆ రోజు వంట చేశాడు ఉమేష్.

పప్పు కాస్త మాడింది. కూర సరిగ్గా ఉడకలేదు. చారు మరీ అధ్వాన్నం!ఉప్పు కషాయంలాగా ఉంది.కొడుకు చేసిన వంట. వంకలు పెట్టలేదు భానుమతి.

షాపుకు వెళ్ళాడు ఉమేష్.

సాయంత్రం తనే వంట చేసింది భానుమతి.

రెండో రోజు అదే వరస!ఇంట్లో పని కాస్త కాస్త చేసుకుంటూ కోడలు గదిలోనుంచి ఎప్పుడొస్తుందా అని ఎదురు చూస్తూ ఉంది.ఉమేష్ వంట చేసి పెట్టినా పై పని చేసుకొనే సరికి నీరసం వస్తోంది భానుమతికి.

మూడో రోజుకు చిత్రాన్ని పోటీకి పంపించింది ప్రీతి.

మరో వారం రోజులకు ఆమె చిత్రాన్ని పోటీకి పరిశీలిస్తున్నట్లుగా నిర్వాహకులు తెలిపారు.

ఊపిరి పీల్చుకొన్నారు భార్యాభర్త లిద్దరు.

మామూలు రొటీన్ లో పడ్డారు ముగ్గురు.

ఈ సంఘటన తర్వాత కోడలిని సాధించాలంటే జంకుతోంది భానుమతి.

ఒక నెల తర్వాత చిత్రాల పోటీ ఫలితాలు వచ్చాయి.

ప్రీతి వేసిన చిత్రానికి తృతీయ బహుమతి వచ్చింది. ఆ వార్త పేపర్ లో కూడా వచ్చింది.

వాట్సప్ ద్వారా ఆ కాలనీలో ఉండే వాళ్లకు విషయం తెలిసింది.

ఒక రోజు సాయంత్రం పూట ఇంటి ప్రక్కనే ఉన్న గుడికి వెళ్ళింది భానుమతి.

"మీ కోడలు బొమ్మలు గీస్తుందటగా!మొన్న వాట్సప్పులో చూశాము!"అంటూ తెలిసిన వాళ్ళు పలకరిస్తుంటే ఉక్కిరి బిక్కిరయిందామె.ఆమెలో కొద్దిగా మార్పు వచ్చింది.

పనిగట్టుకొని ప్రీతిని సాధించటం మానుకోవటమే కాకుండా ఇంట్లో చిన్నచిన్న పనులు చేస్తోంది.

రోజులు గడుస్తున్న కొద్దీ ప్రీతి ప్రతిభ విస్తరిస్తోంది.

నేడు డబ్బుతో పాటు పేరు కూడా సంపాదిస్తోంది.

ఈనాటి ఆడపిల్లలు స్వయం సిద్దలు. వాళ్ళు వాళ్ళ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవటానికి నిరంతరం శ్రమిస్తూ ఉంటారు.

భానుమతి లాంటి అత్తగార్లు నిజాన్ని గ్రహించి కాలంతో బాటు మారుతూ సర్దుకుంటున్నారు.

మార్పు మంచిదే కదా!

(సమాప్తం )

భయ నివారణోపాయః

2026-07-23T06:00:00.000+05:30

భయ నివారణోపాయః

సి.హెచ్.ప్రతాప్

ఆధునిక ప్రపంచంలో మానవ మేధస్సును, ప్రశాంతతను తీవ్రంగా వేధిస్తున్న మానసిక రుగ్మత భయం. ప్రస్తుత ఉరుకుల పరుగుల జీవనశైలి ప్రతి ఒక్కరి మనసులో ఒక తెలియని ఆందోళనను, అభద్రతా భావాన్ని నింపుతోంది. భయం అనేది అచేతన మనస్సులో నిగూఢంగా దాగి ఉండి, అనుకూల సమయం దొరికినప్పుడు బయటకు వచ్చి మనుషులను నిశ్చేష్టులను చేస్తుంది. జీవితాన్ని కోల్పోతామనే ఆందోళన, ఆస్తి నష్టం, ఆత్మీయుల ఎడబాటు, సమాజంలో గౌరవానికి భంగం కలగడం వంటి రకరకాల కారణాలు ఈ భయానికి మూలాలు అవుతున్నాయి. వీటన్నిటికంటే అత్యంత భయంకరమైనది, నిరంతరం వెంటాడేది మరణ భయం. భౌతిక సంపదలు, శారీరక సంబంధాలు అన్నీ ఒకేసారి కనుమరుగవుతాయనే ఆలోచనే మరణం కంటే ఎక్కువ వేదనను మిగులుస్తుంది. ఆధునిక కాలంలో పెరిగిపోతున్న అనిశ్చితి వల్ల ఈ ప్రాణాంతక భయం మానవుడిని మరింతగా కుంగదీస్తోంది.

శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలు మానవాళికి అపారమైన భోగభాగ్యాలను, సౌకర్యాలను అందించినప్పటికీ, మరోవైపు ప్రాణ రక్షణపై అనేక ప్రశ్నలను మిగిల్చాయి. ప్రపంచంలో ఎవరికి ఎప్పుడు ఏ ప్రమాదం పొంచి ఉందో తెలియని దుస్థితి నెలకొంది. సమాజంలో పెరుగుతున్న హింసాత్మక ధోరణులు, యాంత్రిక జీవన విధానం, క్షణాల్లో సంభవించే ప్రమాదాలు మరణాన్ని మరింత దగ్గరగా తెస్తున్నాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల జరిగే నష్టాలను విధిరాతగా భావించి సరిపెట్టుకున్నా, తోటి మనుషుల స్వార్థం, క్రూరత్వం వల్ల కలిగే విపత్తులు నమ్మకాన్ని హరించి వేస్తూ తీవ్ర ఆందోళనను కలిగిస్తున్నాయి.

ఈ మానసిక రుగ్మతకు వైద్య శాస్త్రంలో నేటికీ ఖచ్చితమైన ఔషధం లభించలేదు. దీనిని ఆత్మకు సంబంధించిన అనారోగ్యంగా గుర్తించి ఆధ్యాత్మిక మార్గంలోనే పరిష్కరించుకోవాలి. భయాన్ని వీడాలంటే ముందుగా మన ఆలోచనా విధానంలో మార్పు రావాలి. హృదయంలో ఆందోళనను నింపుకుంటే విజయాన్ని సాధించలేము. అది మానసిక శక్తిని హరించి, చేయదగిన పనులను కూడా చేయనివ్వదు. పిల్లిని చూసి భయంతో కళ్ళు మూసుకునే పావురం ఏ విధంగా ప్రమాదం నుండి తప్పించుకోలేదో, మన నిస్సహాయత కూడా మనల్ని రక్షించలేదు. అందువల్ల ప్రతికూల పరిస్థితులను ప్రశాంతతతో, స్థిరచిత్తంతో ఎదుర్కోవడం అలవాటు చేసుకోవాలి.

జీవితంలో ఎదురయ్యే ఆపదలను చూసే కోణాన్ని మార్చుకోవాలి. కష్టాలు, సవాళ్లు అనేవి మనలోని అంతర్గత శక్తులను నిద్రలేపే పరీక్షలు. పరీక్షలను ఎదుర్కొని నిలబడినప్పుడే మానసిక ఎదుగుదల సాధ్యమవుతుంది. భయానికి అసలు కారణం శరీరాన్ని, శాశ్వతమైన ఆత్మను ఒకటిగా భావించడమే. భగవద్గీత బోధించిన పరమ సత్యం ప్రకారం ఆత్మ అమరమైనది. శరీరం కేవలం ఆత్మ ధరించే తాత్కాలిక వస్త్రం మాత్రమే. మరణం అనేది ఆత్మ ఒక శరీరాన్ని వదిలి మరో శరీరాన్ని ఆశ్రయించే సహజమైన మార్పు. నిరంతర సాధన ద్వారా ఈ సత్యాన్ని గ్రహిస్తే మరణ భయం పూర్తిగా తొలగిపోతుంది.

మన వర్తమాన భయాలకు గత కర్మల ప్రభావం కూడా ఒక కారణం. భయం ఎప్పువు భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించడం వల్లే కలుగుతుంది, కానీ దాని వేర్లు గతంలో చేసిన పనులలో ఉంటాయి. కర్మ సిద్ధాంతం ప్రకారం మన పూర్వ కర్మల ఫలితాలనే ఇప్పుడు అనుభవిస్తాము. కొంతమంది చిన్న విషయాలకే తీవ్రంగా కలవరపడటానికి వారి సుప్తచేతనలోని పాత ముద్రలే కారణం. విభిన్న రకాల ఫోబియాలు కూడా ఈ మానసిక బలహీనత నుంచే పుడతాయి. ఈ ఆందోళన మన ప్రస్తుత సామర్థ్యాన్ని నిర్వీర్యం చేసి, భవిష్యత్తు వైపు సాగవలసిన అడుగులను అడ్డుకుంటుంది.

మన ఇతిహాసాలు, పురాణాలు ధైర్యం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటిచెబుతున్నాయి. హనుమంతుడు, అంగదుడు వంటి వీరుల గాథలు, దుర్గాదేవి సింహవాహినియై దుష్టులను సంహరించిన వృత్తాంతాలు మనలో శౌర్యాన్ని, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపుతాయి. లోక కళ్యాణం కోసం, సత్య రక్షణ కోసం నిలబడిన మహనీయులు మరణ భయాన్ని సైతం లెక్కచేయక చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయారు. వారు చూపిన ధీరత్వమే మనకు మార్గదర్శకం కావాలి.

భయాన్ని జయించడానికి ఆత్మజ్ఞానం, స్థిరమైన సాధన, ధర్మబద్ధమైన కర్మలు అత్యంత ఆవశ్యకమైన సాధనాలు. ఈ సద్గుణాలను అలవర్చుకున్నప్పుడే మానవుడు అంతర్గత శత్రువైన ఆందోళనల నుండి శాశ్వతంగా విముక్తి పొంది, స్వేచ్ఛగా, ప్రశాంతంగా, అచంచలమైన ధీరత్వంతో తన జీవిత ప్రయాణాన్ని కొనసాగించగలుగుతాడు.

***

మాతృత్వం - 7

2026-06-23T13:47:00.000+05:30

మాతృత్వం - 7 (పెద్ద కథ)

సి.హెచ్.ప్రతాప్

సరోగసీ (అద్దె గర్భం) అనేది ఒక ఆధునిక సహాయక సంతానోత్పత్తి పద్ధతి (సాంకేతికత), దీని ద్వారా ఒక స్త్రీ మరొక జంట కోసం బిడ్డను మోసి, జన్మనిస్తుంది. ఈ పద్ధతిలో సాధారణంగా గర్భధారణ అద్దె గర్భం విధానాన్ని అనుసరిస్తారు. ఈ విధానంలో, తల్లిదండ్రులు కావాలనుకునే జంటలోని తల్లి నుంచి అండం, తండ్రి నుంచి శుక్రకణం సేకరించి, వాటిని ప్రయోగశాలలో శరీరం వెలుపల ఫలదీకరణం ద్వారా ఫలదీకరణం చేస్తారు. ఈ ఫలదీకరించిన పిండాన్ని మాత్రమే అద్దె తల్లి గర్భాశయంలోకి ప్రవేశపెడతారు. అందువలన, ఈ పద్ధతి ద్వారా పుట్టిన బిడ్డకు వంశపారంపర్యంగా అద్దె తల్లితో ఎటువంటి సంబంధం ఉండదు; బిడ్డ జన్యుపరంగా తల్లిదండ్రులు కావాలనుకునే జంటకే చెందుతుంది. భారతదేశంలో అద్దె గర్భం పద్ధతి 2002 నుండి అనధికారికంగా మొదలైంది, కానీ 2000ల మధ్యకాలం నాటికి ఇది ప్రపంచ అద్దె గర్భ కేంద్రంగా విపరీతంగా పెరిగింది. ముఖ్యంగా, విదేశీ జంటల కోసం అందించే వాణిజ్య అద్దె గర్భం సేవలతో భారతదేశం 'బిడ్డల కేంద్రం'గా పేరు తెచ్చుకుంది. అయితే, ఈ వాణిజ్య సేవలు, అద్దె తల్లుల దోపిడీకి దారితీస్తుండటంతో, భారత ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో అద్దె గర్భం చట్టబద్ధత కఠిన నిబంధనలకు లోబడి ఉంది. 2021లో రూపొందించబడి, 2022లో అమలులోకి వచ్చిన అద్దె గర్భం (నియంత్రణ) చట్టం, 2021 ప్రకారం, భారతదేశంలో వాణిజ్య అద్దె గర్భం పూర్తిగా నిషేధించబడింది.

ప్రస్తుత చట్టం కేవలం పరోపకార అద్దె గర్భాన్ని మాత్రమే అనుమతిస్తుంది. దీని అర్థం, అద్దె తల్లికి గర్భధారణ కాలంలో అయ్యే వైద్య ఖర్చులు, భీమా మరియు ఇతర సాధారణ ఖర్చులు మాత్రమే చెల్లించాలి తప్ప, అద్దె గర్భం కోసం ప్రత్యేక పారితోషికం ఇవ్వడానికి వీలు లేదు. చట్టపరమైన చిక్కులు మరియు చట్టాలు చాలా కఠినంగా ఉన్నాయి. అద్దె గర్భం సేవలను పొందాలనుకునే జంట తప్పనిసరిగా భారతీయ పౌరులు అయి ఉండాలి, చట్టబద్ధంగా వివాహం చేసుకుని ఉండాలి, మరియు వైద్యపరంగా నిరూపితమైన సంతానలేమి కలిగి ఉండాలి. అద్దె తల్లి కూడా జంటకు బంధువై ఉండాలి, మరియు ఆమె తన జీవితంలో ఒక్కసారి మాత్రమే అద్దె తల్లిగా ఉండాలి. అంతేకాక, వివాహం కానివారు, కలిసి జీవించే జంటలు, విదేశీయులు మరియు స్వలింగ సంపర్కుల జంటలు భారతదేశంలో అద్దె గర్భం సేవలు పొందడానికి అర్హులు కారు. ఈ చట్టం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం: అద్దె తల్లుల దోపిడీని ఆపడం, అద్దె గర్భాన్ని వాణిజ్యపరంగా ఉపయోగించకుండా నిరోధించడం, మరియు ఈ ప్రక్రియను నైతిక, వైద్యపరమైన ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా నిర్వహించడం. ఈ కఠిన నిబంధనల కారణంగా, భారతదేశంలో అద్దె గర్భం ప్రక్రియ గతంతో పోలిస్తే చాలా పరిమితంగా మరియు నియంత్రితంగా మారింది.

ఈ వ్యూహంలో, కోర్టులో లలిత మాతృత్వపు వేదనను, ఆమెకు రుషి చేసిన అన్యాయాన్ని బలంగా ప్రవేశపెట్టాలి. బిడ్డను తిరిగి అడగడం ద్వారా, ఆమె రుషి, హర్షితల మీద తీవ్రమైన భావోద్వేగ ఒత్తిడిని పెంచవచ్చు. అంతేకాక, లలిత రెండేళ్లు గృహ సహాయకురాలిగా ఉండేందుకు రుషి రహస్యంగా ఒప్పుకున్న ఒప్పంద ఉల్లంఘనను హైలైట్ చేయాలి. ఈ ఉల్లంఘన రుషి, హర్షితల విశ్వసనీయతను కోర్టు ముందు ప్రశ్నించేలా చేస్తుంది. బిడ్డను తిరిగి అడిగే పట్టుదల వెనుక, కోర్టు రుషి, హర్షితలను మరింత పెద్ద మొత్తంలో నష్టపరిహారం చెల్లించాలని ఆదేశించే అవకాశం ఉంది. బిడ్డను కోల్పోయిన మానసిక వేదనకు, రెండేళ్లపాటు పనిచేయకుండా ఆపినందుకు ఆమెకు తగిన ఆర్థిక భద్రత కల్పించాలి. చివరిగా, రుషి, హర్షితల యొక్క వృత్తిపరమైన, సామాజిక ప్రతిష్టను దెబ్బతీయడం. వారు తమ ఆర్థిక శక్తిని ఉపయోగించి ఒక పేద మహిళను, ఆమె గర్భాన్ని వస్తువులా ఉపయోగించుకున్నారని కోర్టులో వాదించాలి. అనూరాధ తల ఊపింది. "లలితా! నువ్వు బిడ్డను తిరిగి పొందలేవు. కానీ, నీ పోరాటం రుషి, హర్షితలకు భవిష్యత్తులో శాశ్వత పరువు నష్టం మరియు భారీ ఆర్థిక భారం తీసుకొస్తుంది. ఇది వారికి తప్పకుండా న్యాయం నేర్పుతుంది." ఆమె వెంటనే తన బృందాన్ని పిలిచి, కేసు ఫైల్‌పై 'మాతృత్వపు హక్కుల ఉల్లంఘన' అని మార్క్ చేసింది. న్యాయపోరాటం మొదలుపెట్టడానికి సిద్ధమైంది.

లలిత పట్టుదలను, ఆమెకు జరిగిందాన్ని సామాజిక అన్యాయంగా గుర్తించిన న్యాయవాది అనూరాధ, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా చర్యలు ప్రారంభించింది. ఆమె వెంటనే రుషి, హర్షిత దంపతులకు న్యాయ నోటీసులు జారీ చేసింది. ఆ నోటీసుల్లో కేసుకు సంబంధించిన కీలకమైన అంశాలతో పాటు, ఒక తీవ్రమైన ఆదేశాన్ని అనూరాధ పునరుద్ఘాటించింది.

ఆ నోటీసు యొక్క ప్రధాన డిమాండ్ ఏమిటంటే: లలితకు జరగిన మానసిక, భావోద్వేగ అన్యాయానికి ప్రాయశ్చిత్తంగా, ఆమెతో చేసుకున్న రహస్య ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించినందుకు రుజువుగా, బిడ్డను తిరిగి లలితకు అప్పగించాలి. సరోగసీ ఒప్పంద ఉల్లంఘన కారణంగా, లలితకు తన బిడ్డపై ఉన్న మాతృత్వపు మమకారాన్ని నిరాకరించడం న్యాయం కాదని అనూరాధ బలంగా వాదించింది. ఈ నోటీసు రుషి, హర్షితలను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేసింది.

న్యాయపోరాటం గెలవాలంటే, రుషి, లలిత మధ్య జరిగిన రహస్య ఒప్పందపు పత్రం యొక్క మూలం లేదా కనీసం ఒక నకలు అవసరం అని అనూరాధకు తెలుసు. ఆ ఒప్పందపు షరతులను నిరూపించగలిగితే, రుషి విశ్వసనీయతను కోర్టులో దెబ్బతీయడం సులభం. లలిత దగ్గర ఆ కాపీ లేదు. అందుకే, అనూరాధ వెంటనే సరోగసీ ప్రక్రియ జరిగిన ఆసుపత్రిని సంప్రదించింది.

ఆసుపత్రి రికార్డుల్లో ఒప్పంద పత్రాలు, మరియు రుషి-లలిత మధ్య జరిగిన సంభాషణలకు సంబంధించిన సాక్ష్యాధారాలు దొరుకుతాయని ఆమె ఆశించింది. ఆసుపత్రి అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బ్లాక్‌కు చేరుకున్న అనూరాధ, ఒప్పంద పత్రాల కాపీ కోసం అభ్యర్థించింది.

కానీ, అనూరాధకు అక్కడ అవిశ్వసనీయమైన వార్త ఎదురైంది. కేవలం కొద్ది రోజుల క్రితం, ఆసుపత్రిలోని ముఖ్య పత్రాలు, రికార్డులు భద్రపరిచే అడ్మినిస్ట్రేటివ్ బ్లాక్‌లో భారీ అగ్ని ప్రమాదం జరిగిందని ఆసుపత్రి సిబ్బంది వివరించారు. ఈ అగ్ని ప్రమాదం తీవ్రత ఎంత ఎక్కువగా ఉందంటే, భౌతిక పత్రాలే కాక, సర్వర్లలో భద్రపరిచిన డిజిటల్ డేటా కూడా పూర్తిగా నాశనమైంది.

"క్షమించండి మేడమ్, మీ కేసుకి సంబంధించిన సరోగసీ ఒప్పంద పత్రాలు, ఫైల్స్, మరియు దాని డిజిటల్ బ్యాకప్ కూడా ఈ అగ్ని ప్రమాదంలో పూర్తిగా నష్టపోయాయి," అని ఆసుపత్రి అధికారులు నిస్సహాయంగా తెలిపారు.

అనూరాధకు ఒక్కసారిగా నిశ్చేష్టురాలైంది. రుషి ఈ ఒప్పంద ఉల్లంఘనకు పాల్పడ్డాడని నిరూపించడానికి ఉన్న ముఖ్య ఆధారం ఇలా అకస్మాత్తుగా, అనుమానాస్పదంగా మాయం కావడం యాదృచ్ఛికం కాదని ఆమెకు బలంగా అనిపించింది. ఇప్పుడు లలిత వాదన, రుషి యొక్క మాటే ప్రధాన ఆధారం కాబోతోంది.

(ఇంకా ఉంది)

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -22

2026-06-23T12:28:00.000+05:30

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -22

దినవహి సత్యవతి

21 వ సర్గ

వసిష్ఠ మహర్షి దశరథునికి నచ్చజెప్పుట...

330.

రాముని, మహర్షితో, పంపనని దశరథుడనెను,

విశ్వామిత్రుడందుకు మిగుల కృద్ధుడయ్యెను,

కోరినదిత్తునని ప్రతిజ్ఞ చేసియున్నాడవనెను,

ఇపుడా ప్రతిజ్ఞను విడువ చూచుచున్నావనెను,

రఘువంశరాజులట్లు చేయుటతగదనె, మహర్షి, సత్య!

331.

మహారాజుకి యుక్తమని తోచినదే చేయుమనె,

తాను వచ్చినట్లే మరలగలనని కౌశికుడనె,

దశరథుడు కకుత్థ్స వంశంలో పుట్టినవాడనె,

అట్టి దశరథుడు ప్రతిజ్ఞ నిలుపుకోకుండెననె,

సుఖముగాయుండుమని రాజుతోయనె కౌశికుడు, సత్య!

332.

ధీమంతుడైన విశ్వామిత్రుడు క్రోధావిష్ఠుడయ్యెను,

ముని కోపానికి భూమియంతయు కంపించెను,

దేవగణం, జగత్తంతయూ మిక్కిలి భయపడెను,

ఉత్తమవ్రతుడు, ధీరుడౌ వసిష్ఠుడది గ్రహించెను,

కలత వలదని దశరథుతోననె, వసిష్ఠుడు, సత్య!

333.

దశరథుడు ఇక్ష్వాకు వంశీయుడని కౌశికుడనె,

సాక్షాత్తూ అపర ధర్మదేవతవంటివాడతడనె,

ధైర్యవంతుడు, ఉత్తమవ్రతము కలవాడతడనె,

శ్రీమంతుడైన అతడట్లు ధర్మము వీడ తగదనె,

ధర్మాత్ముడని ప్రసిద్ధి పొందియుంటివనె, వసిష్ఠుడు, సత్య!

334.

స్వధర్మమాచరించి, రాజుని అధర్మం వీడుమనెను,

ఏదైనా చేతునని పల్కి చేయక యుండరాదనెను,

ఇష్టాపూర్తములచే వచ్చు పుణ్యము నశించుననెను,

కావున మహర్షికిచ్చిన మాటపై నిలువుమనెను,

రాముని, విశ్వామిత్రునితో పంపుమనె వసిష్ఠుడు, సత్య!

335.

రాముడస్త్రాలు నేర్వలేదను చింత వలదనెను,

విశ్వామిత్రుని చెంత రాముడు సురక్షితుడనెను,

రాక్షసులపుడు రాముడినేమీ చేయజాలరనెను,

విశ్వామిత్రుడు మూర్తీభవించిన ధర్మముయనెను,

పరాక్రమవంతులలో శ్రేష్ఠుడనిబల్కె, వసిష్ఠుడు, సత్య!

336.

విశ్వామిత్రుడు, తపస్సుకు గొప్ప నిధియనెను,

అనేక విధాలైన అస్త్రాలు తెలిసినవాడనెను,

ముని యెరిగిన అస్త్రాలెవ్వరూ యెరుగరనెను,

ముల్లోకాలలోనూ మరెవ్వరికీ తెలియవనెను,

భవిష్యత్తులోనెవ్వరూ తెలియలేరనె వసిష్ఠుడు, సత్య!

337.

దేవతలకుగాని, రాక్షసులకుగాని,

అసురులకుగాని, గంధర్వులకుగాని,

యక్షులకుగాని, మహోరగులకుగాని,

కిన్నెరలకుగాని, అన్యులెవ్వరికీగాని,

మహర్షికి తెలిసినన్ని అస్త్రాలు తెలియవనె, సత్య!

338.

జయ, సుప్రభలు దక్షప్రజాపతి పుత్రికలనె,

వారిరువురికీ భృశాశ్వునితో వివాహమైనదనె,

వారసుర వధకై నూర్గురు పుత్రులను కన్నారనె,

వారంతా అప్రమేయ పరాక్రమము కలవారనె,

శ్రేష్ఠులూ, స్వేచ్ఛారూప ధారణ సమర్థులనె, సత్య!

339.

జయకు పుట్టిన పుత్రులను విజయులందురనె,

సుప్రభయొక్క పుత్రులను సంహారకులందురనె,

వారంతా అతిశక్తిమంతమైన శస్త్రాస్త్రాలైనారనె,

ఆ అస్త్రములన్నియూ కౌశికునికి తెలియుననె,

అతడు ధర్మవేత్త, యశస్వి, ప్రభావశాలియనె, సత్య!

340.

విశ్వామిత్రుడు పూర్వం రాజ్యమేలియుండెననె,

భృశాశ్వపుత్రులగు అస్త్రాలన్నీ మహర్షి పొందెననె,

ఆ అస్త్రాలన్నీ కాంతిగలవి, జయం కూర్చునవనె,

ఆ అస్త్రాలు అనేక రూపపరాక్రమాలు గలవనె,

ముని, క్రొత్త అస్త్రాలు సృజింపగలడనె, వసిష్ఠుడు, సత్య!

341.

కౌశికుడే రాక్షసుల నిగ్రహింప యోగ్యుడనెను,

అయినా రామునికి మేలు చేయవచ్చినాడనెను,

రామునతనితో నిస్సందేహంగా పంపించుమనెను,

వసిష్ఠుని పల్కులు దశరథుని శాంతింపజేసెను,

రాముని, సంతోషంగా, మహర్షితో పంపదలిచెను, సత్య!

*****

శ్రీథరమాధురి - 144

2026-06-23T12:14:00.000+05:30

శ్రీథరమాధురి - 144

(పూజ్య శ్రీ వి.వి.శ్రీథర్ గురూజీ అమృత వాక్కులు)

వాళ్ళు ఏమి తప్పు చేసారో తెలుసుకోవడానికి కొందరికి చాలా సమయం పడుతుంది.

వాళ్లకు మంచి కళ్ళు ఉంటాయి కానీ చూడలేరు.

వాళ్ల చెవులు బాగా పనిచేస్తుంటాయి కానీ వినలేరు.

జ్ఞానం అనేది ఆత్మ నుంచి వస్తే తప్ప మీరు ఎంతగా చెప్పినా కూడా వారు తమ తప్పును తెలుసుకోలేరు.

అజ్ఞానంతో ఉన్నవారు ఎన్నడూ తమ తప్పును తెలుసుకోలేరు. నిజానికి వాళ్లు తెలుసుకోవాలి అని అనుకోరు. వాళ్ళ మటుకు, వాళ్ళు ఏమీ ఆలోచించినా, చేసినా అదే ఎల్లప్పుడూ సరైనది.

కాబట్టి వాళ్లకు అవగాహన కలిగించాలని ప్రయత్నిస్తూ మీ సమయాన్ని, శక్తిని వారిపై వృథా చేసుకోకండి. నిజానికి అది మీ పని కాదు కూడా!

***

బేషరతుగా ప్రేమించే వ్యక్తిని అందరూ లోకువ కడతారు. వారిని యథేచ్చగా భావిస్తారు. కానీ మీరటువంటి ప్రేమలో ఉన్నప్పుడు ఇతరులు మిమ్మల్ని యథేచ్ఛగా భావిస్తున్నారని మీకు తెలియదు. అలా తెలిసినప్పుడు ప్రేమ అనేది లేదని, మీ వైపు నుంచి కూడా అదంతా బూటకమని తెలుస్తుంది.

***

ఇతరులు బాధలో ఉన్నప్పుడు మీరు ఆనందంగా ఎలా ఉండగలుగుతారు? మనం మనల్ని మనుషులుగా భావిస్తాము కదా? ఇతరులు వేదనలో ఉన్నప్పుడు మనం ఆనందంగా ఉండగలమా? అహంకారం, మదం ఒకరిని పూర్తిగా ఆవహించినప్పుడు దానివల్ల ఇతరులు బాగా బాధపడాల్సి ఉంటుంది. దీనికి తోడు మోసం, అసూయ కూడా జత కూడినప్పుడు, వారు ఇతరులకు కలిగించే నొప్పి భరించలేని విధంగా ఉంటుంది. మనం మానవులమని, Man-Kind అని చెప్పుకుంటాము. మనిషి(Man) ఉన్నారు, కానీ దయ(kind) ఉందంటారా? మనిషిలో ఉండే ప్రేమ, దయ అని దివ్య లక్షణాలు ఏమైపోయాయి? ఎందుకని అవి మరుగున పడిపోయాయి?

***

గుంపులో కలిసి ఉండడం తేలికే. కానీ అందులో ఉంటూ కూడా మూస పోసిన భావాలను వదుల్చుకుని, తిరుగుబాటు ధోరణితో ఉండాలంటే ఎంతో ధైర్యం, నమ్మకం కావాలి. వినమ్రంగా ఉండటం చాలా తేలిక. ఎందుకంటే దానికి ఇతరులు చెప్పింది పాటిస్తూ ఉంటే సరిపోతుంది. అలా ఉండడం వల్ల ఒకరి నెత్తి మీద నిజమైన బాధ్యత ఏమీ ఉండదు.

***

పుణ్యవతి (నవల) - 13

2026-06-23T11:58:00.000+05:30

పుణ్యవతి (నవల) - 13

రచన : గొర్తి వెంకట సోమనాథ శాస్త్రి (సోమసుధ)

@@@#@@#@

(సృజన ద్వారా రవి గురించి తెలుసుకున్న ఆమె పిన్ని తన భర్తను సంబంధం మాట్లాడి రమ్మని పంపిస్తుంది. కూతురిని చూడటానికి వచ్చిన పెళ్ళివారిని సాగనంపుతూ, కిటికీలోంచి చూస్తున్న రవిని గమనించిన రంగనాధం కోపంగా అతని ఇంటికి వెళ్తాడు. గేటు చప్పుడైతే చూసినట్లు అతనితో అబద్ధం చెప్పి రవి తప్పించుకుంటాడు. రవి ఇంటికి జగన్నాధం వెళ్ళటం గమనించిన రంగనాధం తన మరదల్ని కారణం అడుగుతాడు. పెళ్ళి సంబంధం గురించి చెప్పబోయిన జగన్నాధాన్ని తన మాటల చాతుర్యంతో కంగారుపెడతాడు రవి. తరువాత....)

@@@@@@@@@@

"అబ్బాయితో మాట్లాడేరా?" జగన్నాధాన్ని భార్య అడిగింది.

"ఏమిటి మాట్లాడేది?" అంటూ సృజన వైపు తిరిగి, "నువ్వు మరోలా అనుకోకమ్మా!" అన్నాడతను. తరువాత భార్య వైపు తిరిగి, "కుర్రాడు మన రంగనాధం కన్నా తిక్కోడిలా ఉన్నాడు. ఏమాత్రం మింగుడు పడడు. మనసులో ఎవరో అమ్మాయి ఉందట! ఆ అమ్మాయి బయటపడే వరకూ తను బయట పడట్ట. తను మాత్రం ఆ అమ్మాయినే చేసుకోవాలని నిశ్చయించుకున్నాడట. ఇతను చెప్పకుండా ఏ ఆడపిల్లయినా ఎలా బయటపడుతుంది చెప్పు. కానీ ఒక్కటి మాత్రం నిజం. ఆ అమ్మాయి ఈ ఊరి అమ్మాయే! ఆ అమ్మాయిని తన గృహలక్ష్మిని చేయటానికే దేవుడు తననిక్కడ చేర్చాడట. . అదే. .ఈ ఊళ్ళో ఉద్యోగం దొరికేలా చేశాట్ట! ఇన్నాళ్ళు ఆ అమ్మాయి చదువుతోందని ఆగాట్ట. ఇప్పుడు పరీక్షలు అయిపోయాయి గనుక విషయం తనే చూసుకొంటాడట. చెప్పకూడదు కానీ కుర్రాడు గట్టిపిండమే! ఇతగాడు కన్నేసిన ఆ పిల్ల ఎక్కడ ఉందో? . . .సరె! అన్నయ్యేడి?"

"దేవాలయానికి వెళ్ళాడు బాబాయి! రేపు గుళ్ళో అభిషేకం చేయిస్తే, నాకు పెళ్ళవుతుందని అనంతశయనంగారు చెప్పారట!" తలొంచుకొని చెప్పింది సృజన.

"సుధ పోయాక నిన్ను కాపాడుకోవాలని మీ నాన్న ఎంత తాపత్రయపడుతున్నాడే! వాడు చేసే పూజల వల్ల నువ్వు మంచి కుటుంబంలోనే పడతావురా! ఎవడో కాదు, ఈ ఇంట్లో కుర్రాణ్ణే ఈడ్చుకొచ్చి నీకు తాళి కట్టిస్తాను. పుణ్య నడిగి ఈ అబ్బాయి ప్రేమ వ్యవహారమేంటో తేల్చుకొని, అతని అమ్మగారి అడ్రస్సు తీసుకొని అటునుంచి వస్తా! కాకపోతే ఈ కథలో విలన్ మీ నాన్నే! ఆ గదిలో కుర్రాడంటే ఒప్పుకోడు. వాణ్ణి ముందు కారెక్టర్ రోల్‌కి మార్చాలి. చూద్దాం" ఆన్నాడు జగన్నాధం.

"మీ బాబయ్య పంతం పట్టారంటే వదిలిపెట్టరు. బెంగపడకు. వస్తాం" సృజనకి ఆమె పిన్ని ధైర్యం చెప్పింది. తరువాత వాళ్ళిద్దరూ వెళ్ళిపోయారు.

"మనసులో ఎవరో అమ్మాయి ఉందట! ఆ అమ్మాయి బయటపడే వరకూ తను బయట పడట్ట. తను మాత్రం ఆ అమ్మాయినే చేసుకోవాలని నిశ్చయించకున్నాడట.. . .కానీ ఒక్కటి మాత్రం నిజం. ఆ అమ్మాయి ఈ ఊరి అమ్మాయే! ఆ అమ్మాయిని తన గృహలక్ష్మిని చేయటానికే దేవుడు తననిక్కడ చేర్చాడట. ." జగన్నాధం చెప్పిన మాటలను నెమరువేసుకొంది సృజన.

"అది రవిగారు అన్యాపదేశంగా బాబయ్య చేత తనకు పంపిన సందేశమా?" అకస్మాత్తుగా సృజన కళ్ళలో ఆనందంతో నీళ్ళు నిండాయి. ఇంతకాలం ఊగిసలాడే ఆమె మనసులో స్థిరమైన అభిప్రాయం నెలకొంది. "ఎవడో కాదు, ఈ ఇంట్లో కుర్రాణ్ణే ఈడ్చుకొచ్చి నీకు తాళి కట్టిస్తాను" బాబయ్య ఇచ్చిన భరోసా ఆమె మనసుని తేలికపరచింది.

మంచంపై కూర్చుని సుధ వ్రాసిన పుస్తకాన్ని చదివిందామె. తన మనసులో చిత్రమైన ఊహ మెదలగానే, వెంటనే కాగితంపై పెట్టిందామె. ఆ కాగితాన్ని తన అక్క పుస్తకంలో పెట్టుకొని, ఇంటికి గొళ్ళెం పెట్టి, రవి ఇంటికి వెళ్ళింది. ముందు తటపటాయించినా మూసిన తలుపుని తోసి, ఆ గదిలో కుడి కాలు పెట్టిందామె. ఆమెను చూసి రవి గుండె ఝల్లుమంది. వెంటనే పరుగులాంటి నడకతో బయటకెళ్ళి చూసి వెనక్కి వచ్చాడు.

"నాన్న ఉంటే నేనింత ధైర్యం చేస్తానని మీరెలా అనుకున్నారు?" సృజన నవ్వుతూ అడిగింది.

"అది నిజమే అనుకోండి! కానీ ఆయన అకస్మాత్తుగా వస్తే నాకు మూడినట్లే! ఇప్పుడే కిటికీలోంచి పెళ్ళివారిని చూసినందుకు హెచ్చరించి వెళ్ళారు. మీరిక్కడ ఉన్నట్లు చూస్తే ఏం చేస్తారో?"

"ఏం చేస్తారు? ఇల్లు ఖాళీ చేయమంటారు. వెంటనే మీరీ ఇల్లు ఖాళీ చేసి మా యింటికి వచ్చేస్తారు."

"ఎంత తేలిగ్గా చెప్పారండీ! కిటికీలోంచి చూస్తేనే గొడవ చేసినాయన, తిన్నగా మీ యింటికొచ్చేస్తే ఊరుకుంటారా?"

"ఊరుకోరు. తిన్నగా మీ ఊరెళ్ళి 'మీ అబ్బాయి వ్యవహారమేమీ బాగులేదు. అతన్నలా ఒంటరిగా వదిలేస్తే లాభం లేదు. ఎవరికైనా కట్టబెట్టేయండి ' అని చెబుతారు. వెంటనే మీ అమ్మగారు 'నేను తిరగలేను అన్నయ్యగారూ! ఆ పనేదో మీరే చేసెయ్యండి ' అంటారు."

"వెంటనే మీ నాన్నగారు ఇద్దరి మీదా అక్షింతలేసి శుభం అంటారు. భలే సినిమా కథ చెప్పారండీ!" నవ్వుతూ అన్నాడు రవి.

"ఏ ఇద్దరి మీద?" సృజన ప్రశ్నకు రవి కంగారుపడ్డాడు.

"చూడండి. నాన్న బయటకెళ్ళారు. రావటానికి గంట పైనే పడుతుంది. సరదాగా నేనొక బొమ్మ గీసాను. దానికి మీరేదైనా వ్యాఖ్య చెబుతారేమోనని తెచ్చాను. దానితో పాటు మీరు అడిగిన అక్కయ్య కవితల పుస్తకం కూడా తెచ్చాను" అంటూ తన చేతిలోని పుస్తకాన్ని అతనికి ఇచ్చింది.

రవి పుస్తకంలోని బొమ్మ గీసిన పేజీని చూసాడు. "ఏమో అనుకున్నాను. మీరు బొమ్మలు బాగానే గీస్తారే!" మెచ్చుకోలుగా అన్నాడు.

రెండు 'ఆడ 'చేతులు దోసిలితో పూలను 'మగ ' పాదాలపై ధారగా పోస్తున్నాయి - అదీ బొమ్మ.

"ప్రేమాభిషేకం. . .తోడు నడిచే పాదాలకు ఆడతనం అర్పించే కుసుమాంజలి" రవి వ్యాఖ్య చెబుతూంటే సృజన మనసు పొంగిపోయింది. అది గమనించని రవి ఆ బొమ్మ వంకే చూస్తూ, "బొమ్మ బాగుంది. కానీ ఒక్కటే లోపం. దిద్దమంటారా?" అడిగాడు. ఆమె బదులిచ్చే లోపు తనే తిరిగి అన్నాడు, "మరేం లేదు. మీ వేలికి నేను ఉంగరం తొడుగుతున్నాను" బల్లపై పెన్ను తీసుకొని, బొమ్మలోని వేలికి ఉంగరం దిద్ది తలపైకెత్తాడు.

సృజన ఆనందం విరిసిన కళ్ళతో అతన్నే చూస్తోంది. "నిజంగానే నా వేలికి ఉంగరం తొడగాలనుకుంటున్నారా?"

కొద్ది క్షణాలు సృజన కళ్ళలోకి చూసి రవి తలను పక్కకు తిప్పాడు. "మీకు అభ్యంతరమైతే చెప్పండి. మనం స్నేహితులుగా మిగిలిపోదాం."

రవి మాటలకేమి చెప్పాలో సృజనకు తోచలేదు.

"ప్రేమ పేరుతో పార్కులకు, పార్టీలకు తిప్పే మనస్తత్వం కాదు నాది. "వాలెంటైన్స్ డే" లస్ట్ కన్నా హోలీ అనురాగానికి విలువనిస్తాను నేను. ఇంటిలో అమాయకత్వం నటించి, ప్రక్క వీధిలో అందాలు ప్రదర్శించే ఆడవాళ్ళంటే నాకు ఏవగింపు. తల్లిదండ్రులను మోసం చేసి ప్రదర్శించే ప్రేమలు, చివరికి బజార్లో మనం అల్లరిపాలవటానికే దోహదిస్తాయని నా నమ్మకం. పిక్నిక్కులో మిమ్మల్ని కలిసినప్పుడే ఇష్టపడ్డాను. అనుకోకుండా మీ ఇంటికి వచ్చి మీ చేత చివాట్లు తినటం, మీరు కూడా జరిగిన దానికి బాధపడి పుణ్య ద్వారా నాకు క్షమాపణ చెప్పాలని రావటం, తన వల్ల మనం అప్పుడప్పుడు ఇలా కలిసే అవకాశం రావటం. . .మీరు నాన్నగారి కన్ను గప్పి వచ్చినప్పుడల్లా నాకు బాధ అనిపించేది. కానీ తప్పదు. మన మనసులు కలుపుకోవటానికి ఇంతకన్నా మంచి మార్గం లేదు. మిమ్మల్ని బజారులో కలవటం నాకిష్టం లేదు. తరచుగా బజార్లో కలుస్తుంటే, అక్కడ మన వయసు వాళ్ళు చేసే వెధవ పనులు . . . సారీ! దాన్ని మీ భాషలో కుర్రచేష్టలు అంటారనుకుంటా .. . మనకీ చేయాలనిపించవచ్చు. అంతేగాక మనం చాటుగా బజారులో కలుస్తున్నామని మీ నాన్నగారికి తెలిస్తే ఆయన బాధపడతారు, మిమ్మల్ని కేకలేస్తారు. మీరు నా కోసం ఆయన మీద తిరగబడతారు. ప్రేమ కోసం కన్నవారిపై తిరగబడే ఆడపిల్లను ఆదరించే వాళ్ళ కన్నా, మన సమాజంలో ఆడుకొనే మగవాళ్ళే ఎక్కువ. సారీ! ప్రేమ కబుర్లకు బదులు పాఠాలు చెబుతున్నానని తిట్టుకుంటున్నారేమో! ఇందాక మీ బాబయ్యగారొచ్చి నా ముందు నటించబోయారు. పెద్దాయన్ని ఇబ్బంది పెడుతూ, కాసేపు సరదాగా ఆడుకున్నాను. ఆ ఆటలోనే నా మనసులోని సందేశం మీకు పంపాలనుకున్నాను. రచయితని కద! అందుకు మీరేమీ అనుకోకండి. ఒక మృగం వల్ల కన్నబిడ్డను పోగొట్టుకున్న మీ నాన్నగారిని చూస్తే జాలేస్తుంది. జీవితంలో మీరు చాలా పెళ్ళిచూపులు చూసి ఉంటారు. ఇన్నాళ్ళూ మీ చదువు గురించి నేను ఆగాను. ఈ మధ్యలో మీ పెళ్ళయి ఉంటే నా ప్రేమను నాలోనే సమాధి చేసుకునేవాణ్ణి. ఆ దేవుడు మనిద్దరం కలిసి బతకటానికే నన్నిక్కడకు చేర్చాడని నమ్ముతున్నాను. ఇక మీరెలాంటి మనస్తాపానికి గురి కానక్కరలేదు. రెండు రోజుల్లో మా ఊరెళ్తున్నాను. అక్కడ కొన్ని పనులు ఉండటం వల్ల వారం, పది రోజులు మీకు కనిపించను. తరువాత అమ్మని తీసుకొచ్చి మీ బాబాయిగారితో మాట్లాడిస్తాను. ఎలాగైనా మీ నాన్నగారిని ఒప్పించే ఈ పెళ్ళి చేసుకుందాం. సరేనా?" రవి మౌనం వహించగానే సృజన బయటకు వెళ్ళిపోయింది. ఆమె మౌనాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో అతనికి అర్థం గాక పిచ్చెక్కింది. తలుపు దగ్గరకెళ్ళాడు. వాళ్ళ గుమ్మంలో ఆమె కనిపించలేదు. వెనక్కి వచ్చి ఆమె వదిలి వెళ్ళిన పుస్తకాన్ని తెరిచాడు.

"ఇన్నాళ్ళూ జీవితం ఎలా మారుతుందోనని నిత్యం భయంతో గడుపుతున్నాను. చిన్నప్పుడు అక్కయ్య వ్రాతలు పిచ్చివి అనిపించేవి. కానీ చిన్న వయసులోనే అది జీవితాన్ని, సంఘాన్ని ఎంత బాగా చదివిందో ఇప్పుడు అర్థం అవుతోంది. దేవుడు దానికి చాలా అన్యాయం చేసాడు. దాని జీవితంలో మీరు తగిలి ఉంటే, అది గొప్ప వ్యక్తిగా పేరు తెచ్చుకొనేది. మన సంఘంలోని ఈ పెళ్ళిచూపుల వ్యవస్థపై దాని వివరణ అద్భుతం.

ఆశ్రమాన సీతలా ఆ రాముని కోసరం

ప్రతి కన్నె ఎదురుచూచు వలపు వాకిట -

(ఇంకా ఉంది)

కనకదుర్గ ఐ.పి.ఎస్ -2

2026-06-23T11:18:00.000+05:30

కనకదుర్గ ఐ.పి.ఎస్ -2

(మినీ నవల)

టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య

"ఏమండీ పిల్లను వచ్చే ఏడాది ఒకటో తరగతిలో కాస్త దూరమయినా సరే ఆ సెంట్ జోసెఫ్‌లో చేర్చండి. మీ ఫ్యాక్టరీలోని చాలామంది ఇంజినీర్ల పిల్లలంతా అక్కడే చదువుతున్నారట. పైగా కాలనీకి వాళ్ళ బస్సు కూడా వస్తోంది. ఇది చిన్న స్కూలు. పైగా అన్ని తరగతులకు మీ ఫ్రెండ్ శేఖరే చెబుతాడు కదా!"

"అలాగే గానీ...వాడేమనుకుంటాడో మరి.."

"చెప్పండీ... మా యింటి ప్రక్కన అందరూ అక్కడ చదువుతున్నారు. మా అమ్మాయి గూడా అక్కడే ఇష్టపడుతోందని చెప్పండి." మౌనంగా తలూపాడు రాఘవ.

కనకదుర్గను అక్కడికి కిలోమీటరు దూరంలో ఉన్న మిషనరీ స్కూల్లో వేశాడు. అమ్మాయి కూడా సంతోషంగానే ఉంది. కాలం అలా గడుస్తూ ఉంది. మంచి మార్కులతో 60 మందిలో కూడా ఫస్ట్ వస్తోందని, ఆటల్లో కూడా అమ్మాయి ఫస్ట్ అనీ.. అందరు టీచర్లు దుర్గను మెచ్చుకుంటూ ఉంటే దంపతులిద్దరికీ సంతోషంగా ఉంది.

"మనకు ఇంకో అబ్బాయి కూడా ఉంటే బాగుండేదండీ..దుర్గకు తోడుగా ఉండేవాడు."

"నిజమే! నువ్వు దుర్గను కన్నప్పుడే మళ్ళీ కానుపు వస్తే నీకు ప్రమాదం అని డాక్టర్లు అన్నారా లేదా? మాధవీ.. రిస్క్ తీసుకోవడం నాకు ఇష్టం లేదు. పైగా మా అమ్మ ఆరోగ్యం కూడా అంతంత మాత్రమే! వాళ్ళు మాత్రం ఆ పల్లెటూరు వదిలిపెట్టి రారు. దాన్ని జాగ్రత్తగా చదివించి ఒక అయ్య చేతిలో పెడితే అంతే చాలు.. ఈ జన్మకు" తేల్చి చెప్పేశాడు. మాధవి మళ్ళీ ఆ సంభాషణ రాకుండా జాగ్రత్త పడింది.

దుర్గ రోజురోజుకూ సెన్సిటివ్ గా తయారవుతోందని, తనను ఎవరు ఏమన్నా అసలు ఊరుకోవడంలేదని, స్కూల్లో ఎవరన్నా చిన్నమాట అన్నా రాక్షసిలా మీద పడుతోందని, పెద్ద ఆరిందలాగా మాట్లాడుతుందనీ అడపాదడపా పిల్లలూ టీచర్లు చెప్తున్నా, రాఘవ దుర్గకు సర్ది చెప్పలేకపోతున్నాడు. మెరిట్ స్టూడెంట్ కాబట్టి స్కూల్లో కూడా ఎవరూ పెద్దగా ఏమీ అనే అనేవారు కాదు. ఒక వైపు మేనత్తలు, మేనమామలు కూడా ఆడపిల్లకు ఆ మాత్రం స్వాభిమానం మంచిదే అని సమర్ధించేవారు. భార్యాభర్తలిద్దరూ మింగలేక.. కక్కలేక… ఏమీ మాట్లాడకుండా ఉండిపోయే వాళ్ళు. దుర్గ అలా అలా ఐదవ తరగతిలోకి ప్రవేశించింది.

ఒక రోజు స్కూలు నుంచీ రాగానే దుర్గ సీరియస్‌గా "నాన్నా..మిమ్మల్ని రేపు ఉదయం 11 గంటలకు హెడ్మిస్ట్రెస్ మేడం కలవమన్నారు" అని చెప్పేసి రూములోకి వెళ్ళిపోయింది.

రాఘవ, మాధవి ఒకరి మొహాలు ఒకరు చూసుకున్నారు. ఏమయిందో అర్ధం కాలేదు.

"ఒసేయ్..యిలా రా! స్కూల్లో నువ్వేమి ఘనకార్యం చేశావో చెప్పు మొదట" అని గద్దించింది మాధవి.

దుర్గ బయటకు రాకుండానే "నేనేం తప్పు చెయ్యలేదు. కావాలంటే స్కూల్లో కనుక్కోండి" అనింది.

"నువ్వు ఏమీ చెయ్యకుండానే పేరెంట్స్‌ను రమ్మంటారా?"

"అవన్నీ నాకు తెలీదమ్మా... మీరే వెళ్ళి అడగండి."

"చూశారాండీ.. కనీసం ఏం జరిగింది చెప్పను కూడా చెప్పడంలేదది. లోపలనుండే సమాధానాలు చెప్తోంది. చూస్తున్నారా?”

"నువ్వూరుకో! దాన్ని ఏమీ అనకు. అంత గట్టిగా అంటున్నదంటే దీనిదేం తప్పు ఉండి ఉండదని అనుకుంటున్నాను. నేను రేపు సాయంత్రం షిఫ్ట్‌కు వెళ్తాలే. ఉదయం స్కూలుకు వెళ్ళి కనుక్కుంటాను. పోనీ నువ్వూ రారాదూ."

"నేను రానండీ ప్లీజ్. వాళ్ళేసే యక్ష ప్రశ్నలకు నేను సమాధానాలు చెప్పలేను" అని దణ్ణం పెట్టింది.

* * *

"నమస్కారం మేడం! నా పేరు రాఘవ… కనకదుర్గ ఫాదర్‌ను.." అన్నాడు రాఘవ హెడ్మిస్ట్రెస్ గదిలోకి ప్రవేశిస్తూ"

"నమస్తే..! కూర్చోండి. ఇప్పుడు కార్పొరేటర్ భార్య ఈశ్వరమ్మ వస్తుంది. ఇందాకనే ఫోన్ చేసింది. ఆవిడేమన్నా అరిచినా, గోల చేసినా మీరేం రియాక్ట్ అవొద్దు. నేను మేనేజ్ చేస్తాను."

"ఇంతకీ విషయం ఏమిటి మేడం" అన్నాడు కుర్చీలో కూర్చొంటూ.

"చెప్తాను…. చెప్తాను.. మీ అమ్మాయి చాలా బాగా చదువుతుంది. కానీ ఎవరన్నా ఏమన్నా అంటే మాత్రం ఊరుకోదు. తాట తీస్తుంది. నిన్న ఒక ఇన్సిడెంట్ జరిగింది. ఈశ్వరమ్మ వచ్చాక అన్నీ డీటెయిల్డ్‌గా చెప్తాను. ఈలోపు ఆవిడ తొందరపడి మాట్లాడినా మీరేం ఆవేశపడకండి. ఆవిడ కొంచెం పల్లెటూరి టైపు మనిషి అనుకుంటా!"

"అలాగే మేడం" అన్నాడే కానీ… నిన్న ఏం జరిగిందో దుర్గ చెప్పలేదు. ఈవిడేమో కార్పొరేటర్ భార్య పేరు చెప్తోంది. ఏమయిందో ఏమిటో గొడవ అనుకుంటూ మౌనంగా అర్ధం కాని అయోమయ స్థితిలో ఉండిపోయాడు. హెడ్మిస్ట్రెస్ లేచి ప్రొజెక్టరు అవీ సరిజేస్తూ ఉండగా ఈశ్వరమ్మ తుఫానులా గదిలోకి ప్రవేశించింది.

"ఎవురు? ఎవురు? నా బిడ్డను గొట్టినమ్మి? ఎక్కడది? తేలిపోవాల ఇవాళ సంగంతేందో..ఆ.." అని ఆయాసపడుతూ నిలబడింది.

"మేడం.. ముందు మీరు కూర్చోండి… మీరు పెద్దవారు..అలా కంగారు పడకండి. అన్నీ నేను మాట్లాడతా గదా! కూర్చోండి. తప్పెవరిదో విచారిద్దాం." అని చల్లని మంచినీళ్ళు యిచ్చి కొంచెం చల్లబరిచింది. ఇంతలో ప్యూన్ పుల్లారావు టీలు తెచ్చి యిచ్చాడు అందరికీ.

"ఈనేనా దాని అబ్బ.." అని అడిగింది పెద్దగా రాఘవను చూపిస్తూ. "మేడం! మర్యాదగా..." అని రాఘవ అంటూ ఉండగానే “నీకేందయ్యా..మర్యాద..నా కొడుకునే కొట్టిందంటే అది ఎంత గుండెలు దీసిన బంటు అయిండాల?" అని అరుస్తూ నిలబడింది.

వెంటనే హెడ్మిస్ట్రెస్ లేచి నిలబడి "రాఘవగారూ.. మీరూర్కోండి.. ఈశ్వరమ్మగారూ..కాసేపు మాట్లాడకండి దయచేసి... కూర్చోండి.. నేను మాట్లాడుతాను" అనేసరికి రాఘవ మిన్నకుండిపోయాడు. ఈశ్వరమ్మ కూర్చొని టీ తాగుతూ రాఘవను గుర్రుగా తినేసేట్టు చూస్తోంది.

"ఈశ్వరమ్మగారూ..మీరు విషయం పూర్తిగా తెలుసుకోకుండా అలా మాట్లాడకూడదు. నేను అన్నీ మాట్లాడుతాను కదా!" అని బెల్ కొట్టి ప్యూన్ తో ఐదో తరగతిలో దుర్గ, రాకేష్, రమేష్‌లను వెంటబెట్టుకొని రమ్మని చెప్పింది. ముగ్గురు పిల్లలూ వచ్చి నిలబడ్డారు. వాళ్ళను దూరంగా గోడ దగ్గర నిలబడమని సైగ చేసింది.

"దుర్గా..నిన్న లంచ్ అవర్‌లో ఏం జరిగింది ఒక్కసారి అందరికీ డీటెయిల్డ్‌గా చెప్పు. నువ్వు వీళ్ళబ్బాయి రమేష్‌ను.. కొట్టావని కంప్లెయింట్ చేశారు."

"నిన్న మేడం…. మరేమో.. నేను… లంచ్ అవర్లో తొందరగా తొందరగా టిఫిన్ తినేసి లెక్కల హోంవర్కు ఎక్కువగా ఉందని క్లాసులో కూర్చొని చేసుకుంటున్నానా... అప్పుడు క్లాసులో ఎవ్వరూ లేరు. ఇంతలో ఈ రమేష్ లోపలికి వచ్చి 'ఏం బిల్డప్ ఇస్తున్నావే! క్లాసులో ఫస్ట్ నువ్వే గదా… ఇంకెందుకు ఈ ఓవర్ యాక్షను.. ఇంటర్వెల్‌లో కూడా లెక్కలు చేస్తూ ఫోజులు కొట్టక్కర్లేదు. ముయ్… పుస్తకాలు' అన్నాడు. నా వెనక రాకేష్ నిలబడ్డాడు. నేను అప్పటికీ ఏమీ మాట్లాడకుండా నాపాటికి నేను పని చేసుకొంటున్నా. ఈ రాకేష్ గాడు వెనక నిలబడి నా జడ లాగాడు." అన్న దుర్గ మాట పూర్తిగాకుండానే రాకేష్.."అబద్ధం మేడం...నేను లాగలేదు మేడం" అన్నాడు.

"ఏయ్..నువ్వు ఆగు..మధ్యలో దూరకు.. దుర్గ మాట్లాడింతర్వాత నువ్వు మాట్లాడు" అని దుర్గ వేపు చూసి “నువ్వు చెప్పమ్మా!" అంది హెడ్మిస్ట్రెస్.

"అప్పుడు నేను వెనక్కు చూసేసరికి, ముందున్న రమేష్ నా బుక్స్ లాక్కొని ‘చెబుతుంటే అర్ధమవదా.. ఆపు నీ యేషాలు’ అన్నాడు. అప్పుడు నాకు కోపంవచ్చి నాబుక్స్ నాకు ఇవ్వు అన్నాను. వాడు ఎంతడిగినా ఇవ్వకపోయేసరికి పొట్టలో ఒక్కటి గుద్దాను. వాడు ఏడుస్తూ బయటకు పోయేసరికి, ఈ రాకేష్ గూడా వెంటనే బయటకి పరుగెత్తాడు. అంతే మేడం జరిగింది" అంది.

"ఏం రమేష్ బుక్స్ లాక్కున్నావా? నిజం చెప్పు?"

"లేదు మేడం! ఇంటర్వెల్లో ఎందుకు హోం వర్క్? రెస్ట్ తీసుకోవచ్చు గదా! ఇంట్లో చేసుకో అని మంచిగా చెప్పాను మేడం.. అంతే మేడం.."

"నా కొడుకు….ఆ యమ్మి మంచికే గదా చెప్పింది. ఎందుకు కొట్టింది? నాకొడుకునే కొట్టే కొమ్ములొచ్చాయా? నాకదంతా తెలేదు. ముందు మీరు దీన్ని స్కూల్ నుంచీ డిస్‌మిస్ చెయ్యండి. టీసీ ఇచ్చి పంపించెయ్యండి" అని పెద్ద గొంతుతో అరిచింది ఈశ్వరమ్మ.

"ఈశ్వరమ్మగారూ మీరు ఆగండి. బుక్స్ లాక్కో లేదని రమేషు, జడలాగలేదని రాకేషు చెప్తే నమ్మేస్తారా?"

"నమ్మక.. నా కొడుకు అట్టాంటి పనులు చెయ్యడు. సాక్షీకం ఏమన్నా ఉందా మీ కాడ?" అని అరించింది.

"అందరూ ఐదు నిముషాలు మౌనంగా ఉండండి" అంటూ హెడ్మిస్ట్రెస్ ప్రొజెక్టర్ ఆన్ చేసింది. దాన్లో దుర్గ రూములో లెక్కలు చేసుకుంటూ ఉండడం, వాళ్ళిద్దరూ అలా ప్రవర్తించడం, దుర్గ చివరకు రమేష్‌ను పొట్టలో గుద్దడం, వాళ్ళు బయటకు పారిపోవడం, వాళ్ళ మాటలతో సహా సినిమా చూపించినట్టు కనిపించింది.

ఈశ్వరమ్మ బిత్తర చూపులు చూస్తూ ఏం మాట్లాడాలో అర్ధం కాక నీళ్ళు నములుతూ అలా ఉండిపోయింది.

"రమేష్.. రాకేష్…. యిప్పుడు చెప్పండి. ఏం జరిగింది?" అనగానే వాళ్ళిద్దరూ తలలు వంచుకున్నారు.

“ఆడపిల్లలతో ప్రవర్తించే తీరు అదేనా? రాకేష్... జడ లాగుతావా నువ్వు.. బుద్ధిలేదా నీకు? రమేష్… ఆ పిల్ల చేతిలో బుక్స్ లాక్కునే అధికారం నీకు ఎవరిచ్చారు?" అని గద్దించింది.

"చిన్న చిన్న యిషయాలు పెద్దవి చేయడం ఎందుకు? వదిలేయండి" గొంతు తగ్గించి చిన్నగొంతుతో అన్న ఈశ్వరమ్మ మాటలకు, "ఇలాంటివి మళ్ళీ రిపీట్ అయితే మీ యిద్దరికీ టీసీలు యిచ్చి పంపించేస్తాను జాగ్రత్త ! మేనేజ్‌మెంట్ డిసిప్లైన్ విషయాల్లో చాలా స్ట్రిక్ట్. వాడెవడూ ఏంటి? అని కూడా చూడను. డైరక్టుగా టీసీ ఇచ్చేయడమే! చేరేటప్పుడు పెద్ద పెద్ద వాళ్ళ రెకమెండేషన్‌తో చేరడం, తర్వాత అల్లర్లు చేయడం ఇదేనా మర్యాద? అందుకనే నేను రాగానే అన్ని తరగతుల్లో మైకు, సీ.సీ కేమేరాలు పెట్టించాను. ఇంకో సారి యిలా జరిగితే పోలీసు రిపోర్ట్ దాకా వెళ్తుంది. మీ యిష్టం. యిద్దరూ దుర్గకు సారీ చెప్పి క్లాసురూములోకి వెళ్ళండి.” అంది హెడ్మిస్ట్రెస్.

సారీ చెప్పాక ముగ్గుర్నీ క్లాసు రూముకు పంపించి “ఈశ్వరమ్మ గారూ.. మీవారు ఈ ఏరియా కార్పొరేటర్. నాకు బాగా తెలిసిన వారే! మొన్న ఆగస్టు 15 స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం రోజు కూడా వచ్చారు. ఎంతో మర్యాదగా మాట్లాడారు. మీరు నిజానిజాలు తెలుసుకోకుండా యిలా అందరిమీదా అరవడం వల్ల ఆయన గౌరవం తగ్గుతుందన్న విషయం గుర్తు పెట్టుకోండి. రమేషుకు మంచీ చెడూ చెప్పండి. వాడి అల్లరి శృతి మించితే భవిష్యత్తులో మీకే ప్రమాదం" ఇక మీరు వెళ్ళొచ్చు అన్నట్టు లేచి నిలబడింది. ఈశ్వరమ్మతో పాటూ రాఘవ కూడా వెళ్ళబోతుంటే, మీరు ఆగండి అన్నట్టు సైగ చేసింది. ఆవిడ కారులో వెళ్ళిపోయేదాకా ఏమీ మాట్లాడలేదు.

"రాఘవగారూ! ఆడపిల్లలు ఈరోజుల్లో ఈ మాత్రం గట్టిగా లేకపోతే కష్టం. వాళ్ళను చూస్తే మగ పిల్లలకు భయం కలగాలి. నా వ్యక్తిగత జీవితంలో మెత్తదనం వల్ల నేను చాలా కోల్పోయాను. నన్ను మేనేజ్మెంట్ ప్రత్యేకంగా పిలిపించి మరీ ఈ పోస్టు ఇచ్చారు. సెయింట్ జోసెఫ్ అంటే ఈ ఊరిలోనే మంచి పేరున్న స్కూలు. ముఖ్య విషయం ఒకటి మీకు చెప్పాలి. వచ్చే సంవత్సరం ఎలాంగ్ అనే ఒక మలేషియా అతను స్కూల్లో కరాటే క్లాసులు పెడతానని చెప్పాడు. ఫీజు చాలా తక్కువే వుంటుంది. దుర్గను ఆరవ తరగతి నుండి కరాటేలో చేర్చండి. రాబోయే రోజులు ఇంకా భయానకంగా ఉంటాయి. ఆడపిల్లలను చాలా జాగ్రత్తగా పట్టుకొని రావాలి." అని సాగనంపింది.

* * *

శ్రీ కృష్ణుని సంతానం

2026-06-23T09:28:00.000+05:30

శ్రీ కృష్ణుని సంతానం

అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు

శ్రీ కృష్ణుడు అంటే సాక్షాత్తు అవతార పురుషుడు ప్రతి యుగంలో దుష్ట శిక్షణ కోసం భగవంతుడు భూమి మీద అవతరిస్తాడు ఆక్రమములోనే భగవంతుడు ద్వాపర యుగంలో శ్రీ కృష్ణుడిగా దేవకీ వసుదేవులకు అష్టమ సంతానంగా జన్మించి నందుని ఇంట యశోద గారాల బిడ్డగా పెరిగాడు కృష్ణుడు పుట్టిన రోజునుంచి అయన లీలలు చూపిస్తూ పూతన లాంటి రాకసులను బాల్యము లోనే చంపాడు ప్రస్తుతం శ్రీకృష్ణుడు మనిషిగా పుట్టి వివాహాలు చేసుకొని సంసారిక జీవితాన్ని గడిపాడు కాబట్టి ఆయనకు గల అష్ట భార్యల ద్వారా కలిగిన సంతానం గురించి తెలుసుసుకుందాం.

శ్రీ కృష్ణునికి ఎనిమిది మంది భార్యలు శ్రీకృష్ణుడికి భార్యలందరితోనూ ఒక్కొక్కరి వల్ల పదేసి మంది సంతానం పుట్టారు. శ్రీ కృష్ణుని పట్టమహిషి రుక్మిణి వల్ల కృష్ణుడికి ప్రద్యుమ్నుడు, చారుదేష్ణుడు, సుదేష్ణుడు, చారుదేహుడు, సుబారుడు, చారుగుప్తుడు, భద్రచారుడు, చారుచంద్రుడు, విచారుడు, చారుడు అనే బిడ్డలు కలిగారు. వీరిలో ప్రద్యుమ్నుడు, కామదేవుని అంశగా చెపుతారు ఈయన రుక్మవతిని వివాహమాడాడు వీరి కొడుకే అనిరుద్ధుడు ఇతను బాణాసురుని కూతురైన ఉషను పరిణయమాడాడు

అలాగే శ్రీకృష్ణుని ముద్దుల సతి సత్యభామ వల్ల కృష్ణునికి భానుడు, సుభానుడు, స్వర్భానుడు, ప్రభానుడు, భానుమంతుడు, చంద్రభానుడు, బృహద్భానుడు, అతిభానుడు, శ్రీభానుడు, ప్రతిభానుడు అనే బిడ్డలు కలిగారు.సత్రాజిత్తు శమంతకమణి విషయములో శ్రీ కృష్ణుడు జాంబవంతుని ముష్టి యుద్దములో ఓడించి జాంబవతిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు జాంబవతీ శ్రీకృష్ణులకు సాంబుడు, సుమిత్రుడు, పురజిత్తు, శతజిత్తు, సహస్రజిత్తు, విజయుడు, చిత్రకేతుడు, వసుమంతుడు, ద్రవిడుడు, క్రతువు అనే సంతానం కలిగింది. జాంబవతికి కలిగిన ఈ బిడ్డలంటే కృష్ణుడికి ప్రత్యేకమైన ప్రేమ ఉండేది.ముఖ్యంగా సాంబుడు అంటే ఉన్న ప్రేమ వల్ల అనేక ఇబ్బందులు వచ్చేవి చివరకు సాంబుడు వల్ల యదు వంశ నాశనము జరిగింది

నాగ్నజితి, కృష్ణులకు వీరుడు, చంద్రుడు, అశ్వసేనుడు, చిత్రగుడు, వేగవంతుడు, వృషుడు, లముడు, శంకుడు, వసుడు, కుంతి అనే పిల్లలు కలిగారు. కృష్ణుడికి కాళింది వల్ల శ్రుతుడు, కవి, వృషుడు, వీరుడు, సుబాహుడు, భద్రుడు, శాంతి, దర్శుడు, పూర్ణమానుడు, శోమకుడు అనే కుమారులు జన్మించారు. లక్షణకు, శ్రీకృష్ణుడికి ప్రఘోషుడు, గాత్రవంతుడు, సింహుడు, బలుడు, ప్రబలుడు, ఊర్ధ్వగుడు, మహాశక్తి, సహుడు, ఓజుడు, అపరాజితుడు అనే సంతానం కలిగింది. మిత్రవింద, కృష్ణులకు వృకుడు, హర్షుడు, అనిలుడు, గృద్ధుడు, వర్ధనుడు, అన్నాదుడు, మహాశుడు, పావనుడు, వహ్ని, క్షుధి అనే పుత్రులు పుట్టారు. కృష్ణుడికి భద్ర అనే భార్య వల్ల సంగ్రామజిత్తు, బృహత్సేనుడు, శూరుడు, ప్రహరణుడు, అరిజిత్తు, జయుడు, సుభద్రుడు, వాముడు, ఆయువు, సత్యకుడు అనే పిల్లలు పుట్టారు.

ఈ అష్ట మహిషులే కాక మిగిలిన పదహారు వేల వంద మంది కృష్ణుడి భార్యల ద్వారా కూడా ఒక్కొక్కరికి పది మంది సంతతి కలిగింది. కృష్ణుడికి పదహారు వేల మంది గోపికలు. అన్ని వేల మంది తో కేవలం సరససల్లాపాలు మాత్రమె చేసాడు. అల్లరి చేసాడు, అల్లరి పెట్టాడు. అంతవరకే కానీ ఏ నాడు ఆయన అతిక్రమించలేదు. గోపికలు కృష్ణుల మద్య ఉన్నది ఒక పవిత్రమైన చెలిమి మాత్రమే. కృష్ణుడు భోగి గా కనిపించే యోగి. ఇక నెమలి విషయానికి వస్తే ప్రపంచంలో సంభోగం చెయ్యని జీవి ఇది. అత్యంత పవిత్రమైన జీవి కనుకే మన దేశానికి జాతీయ పక్షిగా ప్రకటించబడుతుంది. పదహారు వేల మంది గోపికలు ఉన్నా కూడా శ్రీ కృష్ణుడు అత్యంత పవిత్రుడు. అందుకే నెమలి పించం తలపై ఉండి శ్రీ కృష్ణ భగవానుడి పవిత్రతను తెలియజేస్తుంది..

కేరక మా చీర లీవోయి

2026-06-23T09:25:00.000+05:30

కేరక మా చీర లీవోయి

ఆచార్య తాడేపల్లి పతంజలి

అవతారిక

ఈ కీర్తనలో శ్రీకృష్ణుని శృంగార లీలలను, గోపికల అమాయకత్వాన్ని, వారి ప్రణయ కలహాన్ని పెదతిరుమలాచార్యులు అద్భుతంగా వర్ణించారు. జీవాత్మ పరమాత్ముని సాన్నిధ్యం కోసం పడే తపనను గోపికల శృంగార చేష్టల ద్వారా మధుర భక్తి రూపంలో ఇందులో ఆవిష్కరించారు.

పల్లవి

కేరక మా చీర లీవోయి కృష్ణరాయ మేని గీర లేడవోయి నీకు కృష్ణరాయ॥

ధన్యవాదములు.

***

ఇదేనేమో?

2026-06-23T09:20:00.000+05:30

ఇదేనేమో?

శ్రీ సాహితి

9704437247

అతీతంగా

ప్రశ్న రూపంలో

అంతర్లీనంగా నీవు....

అగాధంలో

బాధ రూపంలో

అనన్యముగా నేను.....

పరస్పరం ఎదురుపడని

ప్రయాణంలో ఒకరికి ఒకరు

గమ్యం కావడమంటే

బహుశా

జీవితానికి నిర్వచనం

ఇదేనేమో?

***

అంతరంగ జ్యోతి

2026-06-23T09:10:00.000+05:30

అంతరంగ జ్యోతి

(సి.హెచ్.ప్రతాప్)

అసతో మా సద్గమయ

తమసో మా జ్యోతిర్గమయ

మృత్యోర్మా అమృతంగమయ

బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తులోని ఈ మహోన్నత మంత్రం మానవ పరిణామ క్రమానికి, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి ఒక దివ్యమైన ప్రార్థన. కేవలం ఒక మతానికో లేదా ప్రాంతానికో పరిమితం కాకుండా, సమస్త మానవాళి అంతరంగ మథనాన్ని, ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహించాలనే అమూల్యమైన సంకల్పాన్ని ఈ శ్లోకం ప్రతిబింబిస్తుంది. మూడు విభిన్నమైన దశల ద్వారా జీవుడు పరమాత్మ వైపు సాగవలసిన ప్రయాణాన్ని ఈ మంత్రం నిర్దేశిస్తుంది.

మొదటి చరణం 'అసతో మా సద్గమయ' అనగా నన్ను అసత్యం నుండి సత్యం వైపునకు నడిపించు అని అర్థం. ఇక్కడ అసత్యం అంటే కేవలం అబద్ధాలు చెప్పడం కాదు. తాత్కాలికమైనది, నశించిపోయేది అయిన భౌతిక ప్రపంచాన్ని శాశ్వతమైనదిగా భావించడమే అసత్యం. మార్పులేని, నిత్యమైన ఆత్మతత్వాన్ని గ్రహించడమే సత్యం. భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ సాంఖ్యయోగంలో "నాసతో విద్యతే భావో నాభావో విద్యతే సతః" (రెండవ అధ్యాయం, 16వ శ్లోకం) అంటూ అసత్యమైన దానికి ఉనికి లేదు, సత్యమైన దానికి నాశనం లేదు అని స్పష్టం చేశారు. బాహ్య ప్రపంచంలోని నశ్వరమైన భ్రమలను వీడి, శాశ్వతమైన సత్యాన్ని అన్వేషించాలనే తపన ఇక్కడ వ్యక్తమవుతుంది.

రెండవ చరణం 'తమసో మా జ్యోతిర్గమయ' అనగా నన్ను అజ్ఞానమనే చీకటి నుండి జ్ఞానమనే వెలుగు వైపునకు నడిపించు అని అర్థం. అహంకారం, స్వార్థం, మోహాలనే చీకటిలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న మనస్సుకు వివేకమనే దివ్య దీపాన్ని ప్రసాదించమని పరమాత్మను వేడుకోవడం దీని అంతరార్థం. ఉపనిషత్తుల సారాన్ని ప్రపంచానికి చాటిన స్వామి వివేకానంద ఒక సందర్భంలో "జ్ఞానమే ముక్తికి మార్గం. హృదయంలో అజ్ఞానమనే చీకటి ఉన్నంతవరకు మనిషి బంధనాల్లోనే ఉంటాడు. ఎప్పుడైతే జ్ఞానజ్యోతి వెలుగుతుందో, అప్పుడు సమస్త భయాలు పటాపంచలు అవుతాయి" అని పేర్కొన్నారు. కఠోపనిషత్తులో కూడా "ఉత్తిష్ఠత జాగ్రత ప్రాప్య వరాన్నిబోధత" అంటూ అజ్ఞాన నిద్ర నుండి మేల్కొని జ్ఞానాన్ని సాధించమని పిలుపునిచ్చారు.

మూడవ చరణం 'మృత్యోర్మా అమృతం గమయ' అనగా నన్ను మృత్యువు నుండి అమరత్వం వైపునకు నడిపించు అని అర్థం. శారీరక మరణం నుండి తప్పించుకోవడం ఇక్కడ ఉద్దేశం కాదు. జనన మరణాలనే సంసార చక్రం నుండి విముక్తి పొంది, మోక్షాన్ని సాధించడమే అమరత్వం. శరీరానికి మాత్రమే మరణం ఉంటుంది కానీ ఆత్మకు మరణం లేదనే సత్యాన్ని తెలుసుకోవడమే అమృతత్వం. శ్వేతాశ్వతర ఉపనిషత్తులో "తమేవ విదిత్వాతి మృత్యుమేతి నాన్యః పంథా విద్యతే యనాయ" అనగా ఆ పరమాత్మను తెలుసుకోవడం ద్వారానే మృత్యువును దాటగలరు, దీనికి మరో మార్గం లేదు అని స్పష్టంగా చెప్పబడింది.

ప్రముఖ తాత్వికుడు, భారత మాజీ రాష్ట్రపతి డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ ఈ ఉపనిషత్ మంత్రాన్ని విశ్లేషిస్తూ "ఇది కేవలం ఒక ప్రార్థన కాదు, మానవుడు తన పరిమితులను దాటి అనంతత్వంలోకి అడుగుపెట్టడానికి చేసే అంతర్గత విప్లవం. భౌతిక సుఖాల నుండి ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం వైపు సాగే ప్రయాణమిది" అని శ్లాఘించారు. రోమన్ తాత్వికుడు సెనెకా మాటల్లో చెప్పాలంటే, "నిజమైన వెలుగు వెలుపల లేదు, అది అంతరంగంలో ఉంది. ఆ వెలుగును అన్వేషించడమే మానవ జీవిత పరమార్థం." ఈ పాశ్చాత్య చింతన కూడా ఉపనిషత్ భావనతో ఏకీభవిస్తుంది.

ఈ అద్భుతమైన మంత్రం నిరాశలో ఉన్న మానవుడికి ఆశను, బలహీనతలో ఉన్నవాడికి అనంతమైన శక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. ఆధునిక కాలంలో భౌతిక సుఖాల వెనుక పరుగులు తీస్తూ, మనశ్శాంతిని కోల్పోతున్న సమాజానికి ఈ ఉపనిషత్ సందేశం ఎంతో ఆవశ్యకమైనది. ప్రాచీన గ్రీకు తాత్వికుడు సోక్రటీస్ "నిజమైన జ్ఞానం అనేది మనకు ఏమీ తెలియదనే విషయాన్ని గుర్తించడంతోనే మొదలవుతుంది" అన్నాడు. ఈ మాట 'తమసో మా జ్యోతిర్గమయ' అనే భావనకు ఎంతో దగ్గరగా ఉంటుంది. మనలోని అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి, అంతరంగ శుద్ధిని సాధించినప్పుడే సత్యదర్శనం సాధ్యమవుతుంది. కాబట్టి, ఈ ప్రార్థన కేవలం పూజా గదులకే పరిమితం కాకుండా, ప్రతి ఒక్కరి నిత్యజీవిత ఆచరణగా మారినప్పుడే మానవ జన్మకు పరిపూర్ణత సిద్ధిస్తుంది.

మానవ జీవితం అనేది అజ్ఞానంతో మొదలై జ్ఞానంతో ముగియవలసిన ఒక పవిత్ర యజ్ఞం. ప్రతి రోజూ ఉదయం సూర్యోదయంతో చీకటి తొలగిపోయినట్లు, ప్రతి మానవుని హృదయంలోని రాగద్వేషాలు, అహంకారాలు తొలగిపోయి సత్యం, జ్ఞానం, అమరత్వాల వైపు అడుగులు పడాలి. అప్పుడే సమాజంలో శాంతి, కరుణ, సమరసత వర్ధిల్లుతాయి. బృహదారణ్యక ఉపనిషత్తు అందించిన ఈ అమృత వాక్యం మానవాళికి ఎల్లప్పుడూ సరైన మార్గాన్ని చూపే ఒక పరంజ్యోతిగా వెలుగుతూనే ఉంటుంది. ఆ దివ్య కాంతిలో నడవడం ద్వారానే మనిషి పశుత్వం నుండి మానవత్వాన్ని, మానవత్వం నుండి దైవత్వాన్ని అందుకోగలడు.