అచ్చంగా తెలుగు

శ్రీరామా! పాహిమాం ll

2026-03-27T15:11:00.000+05:30

'శ్రీరామా! పాహిమాం ll '

(పద్య కవిత)

సుజాత. పి.వి.ఎల్

రామో రాజీవలోచనో రఘుపతిః సీతామనోల్లాసకః ।

రత్నస్తంభ విరాజమండపగతః రమ్యోత్సవప్రోల్లసన్ ॥

సీతా సౌభాగ్యశోభితాంగి సహితో దివ్యాంబరాలంకృతః ।

లోకానందక కల్యాణవిభవః

శ్రీరామా! పాహిమాం॥

రామో రత్నకిరీటభూషితశిరాః రమ్యప్రభావోజ్వలః ।

రామా లోలమనోరథప్రకటితా సీతా స్వయంవారిణీ ॥

మాలాదాన విలోకనోత్సుక జనః మాంగళ్యఘోషోద్ధతః ।

దివ్యః సుందర కల్యాణమహోత్సవః

శ్రీరామా! పాహిమాం॥

రామో రాక్షసమర్దనో రణధురంధరః శాంతస్వరూపో విభుః ।

సీతా సౌమ్యసుధాముఖీ సురనుతా సౌభాగ్యలక్ష్మీశ్వరీ ॥

వేదస్వాన విరాజితాంగణగతః వాగ్దేవతాసేవితః ।

దివ్యః సీతారామ కల్యాణవిభవః

శ్రీరామా! పాహిమాం॥

రామో రమ్యగుణాకరో రఘుకులః రత్నాకరోద్భాసితః ।

సీతా సౌందర్యసారసంపదధికా సౌమ్యాంబికా శోభితా ॥

హోమాగ్నౌ ప్రతిపాదితాంఘ్రియుగళః మంత్రోచ్ఛ్వసద్భూషణః ।

మంగళప్రద కల్యాణమహిమా

శ్రీరామా! పాహిమాం॥

రామో రాజ్యవిభూషణో రఘుపతిః సత్యప్రతిజ్ఞావరః ।

సీతా సర్వజగద్భిరామవదనా సౌభాగ్యదా శాశ్వతీ ॥

కల్యాణోత్సవమండపే విరచితః కాంతిప్రభావోన్నతః ।

భక్తానందక భూజాత

శ్రీరామా! పాహిమాం॥

***

కురు వంశములోని ఏకైక ఆడబడుచు "దుస్సల"

2026-03-23T22:51:00.000+05:30

కురు వంశములోని ఏకైక ఆడబడుచు "దుస్సల"

అంబడిపూడి శ్యామ సుందర రావు

దుస్సల 100 మంది కౌరవుల ఏకైక సోదరి పాండవులకు కూడా సోదరే ఆ విధంగా దుస్సలకు 106 గురు సోదరులు ఉన్నట్టే. ధృతరాష్ట్రుని కుమార్తె అయిన దుస్సల సింధు మరియు సౌవీర దేశాల రాజు అయిన జయధ్రదుని(సైన్ధవుడు) వివాహ మాడింది ఈ జయధ్రదుడు కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో పాండవుల చేతిలో హతం అవుతాడు ఆ విధంగా దుస్సల విధవరాలు అవుతుంది కురుక్షేత్ర యుద్ధం అనంతరం దుస్సల ప్రస్తావన అశ్వమేధ పర్వం లో వస్తుంది యుద్ధం అనంతరం ధర్మరాజు అశ్వమేధ యాగాన్ని నిర్వహించాలని నిర్ణయిస్తాడు ఈ యాగా నిర్వహణకు యాగములో పాల్గొన్న బ్రాహ్మణులను తృప్తి పరచడానికి చాలా డబ్బు అవసరం కాబట్టి ఇతర రాజ్యాలపై దండెత్తి డబ్బు పోగు చేయాలనీ నిర్ణయిస్తాడు ధర్మరాజు అశ్వం వెంబడి ఇతర దేశాలను జయించడానికి వేద వ్యాసుని సలహామేరకు అర్జునిడిని పంపాలని నిర్ణయిస్తాడు.

అర్జునుడు వెంట రాగ ఆ అశ్వం అనేక రాజ్యాలలో అడుగు పెడుతుంది ఎవరైనా ఆ అశ్వాన్ని బంధించిన లేదా అడ్డగించినా దానికి రక్షణ గా ఉన్న అర్జునుడు వారితో యుద్ధం చేసి వారిని ఓడిస్తాడు కురుక్షేత్ర యుద్ధం తరువాత చాలా రాజ్యాలు తరువాతి తరం రాజుల ఏలుబడిలో ఉన్నాయి ఈ రాజ్యాల రాజుల తండ్రులు చాలా మంది కురుక్షేత్ర చనిపోయారు ప్రస్తుత రాజులు అంటే వారి సంతతి దుఃఖంలో ఉంటారు కాబట్టి ధర్మరాజు వారిని యుద్దములో చంపవద్దని అర్జునుని తో చెపుతాడు ఆ విధంగానే అర్జునుడు వారిని చంపకుండా మంచిమాటలతో వారు లొంగి పోయేటట్లు చేస్తాడు. ఆ విధంగా చాల తక్కువ మందిని చంపి తన జైత్ర యాత్రను చేస్తూ ఉంటాడు.

అశ్వం సింధు రాజ్యాములో ప్రవేశిస్తుంది సింధు రాజు (సురధుడు అంటే జయద్రదుని కుమారుడు) అశ్వాన్ని బంధించి అర్జునుడితో తో తలపడాలి అని భావించి తన సైన్యాన్ని సిద్దం చేస్తాడు సింధు దేశ సైనికులు అర్జునునితో గట్టిగానే తలపడతారు ఎందుకంటే రాజుకు ఆ సైన్యానికి అర్జునుడు జయద్రదుని చంపాడు కాబట్టి పగ తీర్చుకోవాలి అన్న ఆలోచన ఉంటుంది. జయధ్రదుడు అరణ్యవాసములో ఉన్న పాండవుల పత్ని ద్రౌపదిని బలాత్కారం చేయబోగా పాండవులు వచ్చి చంపబోతే ధర్మరాజు మన సోదరి దుస్సల భర్త కాబట్టి వదిలేయమని చెబుతాడు భీముడు జయద్రదుని అవమానించి వదిలివేస్తాడు అవమాన భారము తో ఉన్న జయధ్రదుడు తపస్సు చేసి పాండవులను (అర్జునుడిని తప్ప) యుద్దములో నిలవిరించే వరం పొందుతాడు అదే వార ప్రభావం వల్ల కురుక్షేత్ర యుద్దములో అర్జునుడు లేని సమయములో పద్మవ్యూహం ఏర్పాటు చేసినప్పుడు జయద్రధుడు పద్మవ్యూహము లోకి అభిమన్యుడు ప్రవేశించినాక మిగిలిన పాండవులను అడ్డుకుంటాడు ఫలితంగా అభిమన్యుడు ఒంటరి వాడు అయి పద్మవ్యూహములో చనిపోతాడు అర్జునునికి విషయం తెలిసి సూర్యస్తమయము లోపు జయద్రదుని సంహరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసి జయద్రదుని సంహరిస్తాడు అందువల్ల జయద్రదుని కుమారునికి తన తండ్రి చావుకు కారణమైనఅర్జునుని చంపాలని పట్టుదలగా ఉంటాడు అశ్వమేధయాగం లో అశ్వం వెంబడి అర్జునుడు వస్తున్నదని తెలిసి అర్జునుడితో యుద్ధం చేసి చంపాలని అనుకుంటాడు

అర్జునుడు మంచి మాటలతో యుద్ధము మానమని సలహా ఇస్తాడు మాట వినక పోవడం తో అర్జునుడు యుద్ధం తీవ్రం చేసి చాలా మంది సైనికులను సంహరిస్తాడు. అటువంటి పరిస్తుతులలో దుస్సల తన మనుమడితో యుద్ధ భూమికి వచ్చి అర్జునుడిని యుద్ధం ఆపమని ప్రాధేయ పడుతుంది తన కొడుకు అంటే మనుమడి తండ్రి సురదుడు అర్జునుడు అశ్వము వెంబడి వస్తున్నాడని తెలిసి చనిపోయాడని కాబట్టి ప్రస్తుతం తామందరు దుఃఖం లో ఉన్నామని చెబుతుంది.

దుస్సల అర్జునుడితో ప్రస్తుతం ఉన్నటువంటి మనవడి తాత జయద్రధుడు పాండవుల పట్ల తప్పు చేసాడు కానీ ఈ పిల్లవాడు అమాయకుడు ఏ పాపము ఎరుగని వాడు కాబట్టి ఆ పిల్లవాడిని వదిలేయమని చెప్పి సింధు సైనికులను యుద్ధం విరమించమని ఆజ్ఞాపిస్తుంది అర్జునుడు తన సోదరిని కౌగలించుకొని ఆవిడను ఓదార్చి తన సైనికులను యుద్ధము ఆపమని ఆజ్ఞాపించి అక్కడ నుండి మరో రాజ్యం వైపు తన దండయాత్ర కొనసాగిస్తాడు. ఆ విధంగా దుస్సల సింధు రాజ్యానికి రాణిగా ఉంటూ తన మనుమడికి సంరక్షురాలి గా ఉంటుంది.

తొలుతె మీ తమకము దోసిటిపాలు

2026-03-23T22:48:00.002+05:30

తొలుతె మీ తమకము దోసిటిపాలు

ఆచార్య తాడేపల్లి పతంజలి

శ్రీ తాళ్లపాక అన్నమాచార్య విరచితమైన ఈ శృంగార సంకీర్తన అత్యంత మధురమైనది. శ్రీవేంకటేశ్వరునికి, అలమేలుమంగమ్మకు మధ్య జరుగుతున్న పరిణయ వేడుకను అన్నమయ్య తనదైన శైలిలో అలంకారికంగా వర్ణించారు.

అవతారిక

ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య శ్రీనివాసుడిని 'వరుడి'గా, అలమేలుమంగను 'వధువు'గా చిత్రించారు. సాధారణంగా పెళ్లిలో జరిగే క్రతువులను (ముహూర్తం, బాసికాలు, ముళ్లు, నాగవల్లి) శృంగార భావనలతో ముడిపెడుతూ, వారిద్దరి మధ్య ఉన్న అనురాగమే అసలైన వివాహ వేడుక అని కవి ఇక్కడ చమత్కరిస్తున్నారు.

తాత్పర్యము

పల్లవి:

తొలుతె మీ తమకము దోసిటిపాలు
అలరి యింకాఁ బెండ్లి ఆడవయ్య యిపుడు

భావం: స్వామీ! మీ ఇద్దరి మధ్య ఉన్న పరస్పర వ్యామోహం (తమకము) ఇప్పటికే దోసిళ్లతో కుమ్మరించినట్టుగా వెల్లివిరుస్తోంది. ఈ సంతోషకరమైన సమయంలో, మీరు ఇక ఆలస్యం చేయకుండా శాస్త్రోక్తంగా పెళ్లి చేసుకోండి.

చరణం 1:

సతికి నీకుఁ జూపుల సరిపొంతనాలుగూడె
చతురత మాట లనె సందివిడేలు
మతకరినవ్వు లనె మంచి పాశాల విందులు
అతిశయమగుఁ బెండ్లి ఆడవయ్య యిపుడు

భావం: ఆ దేవికి, నీకు మధ్య చూపులు కలిశాయి (ఇదే జాతక పొంతన కుదరడం). మీ ఇద్దరి చతుర సంభాషణలే పెళ్లిలో ఒకరి చేతులు మరొకరు పట్టుకునే 'సందివిడేలు' (సందిటి నూలు పోగులు). మీ ముగ్ధ మనోహరమైన చిరునవ్వులే పెళ్లి విందులు. ఇంతటి వైభవంగా కనిపిస్తున్న మీరు ఇప్పుడు వివాహం చేసుకోండి.

చరణం 2:

యింతికి నీకు వయసు లిరువంకఁ గంకణాలు
పంతపుఁ దమకములె బాసికములు
కొంతఁ గొంత లేఁతసిగ్గు కొంగులువేసిన ముడి
అంతలో వేడుకపెండ్లి ఆడవయ్య యిపుడు

భావం: మీ ఇద్దరి నవ యవ్వనాలే చేతులకు కట్టే కంకణాలు. మీ మధ్య ఉన్న పంతాలు, గాఢానురాగాలే మీ నుదుట మెరిసే బాసికాలు. ఆ దేవి ఒలుకుతున్న లేత సిగ్గులే మీ ఇద్దరి ఉత్తరీయాలకు వేసిన బ్రహ్మముడి. ఈ వేడుకను పరిపూర్ణం చేస్తూ పెళ్లి చేసుకో స్వామీ!

చరణం 3:

నంటుతోడి సరసాలు నాగవల్లి సోబనాలు
పెంటలైన సమరతి పట్టిన పేఁట
యింటిలో శ్రీవెంకటేశ యీయలమేల్మంగను
అంటి ముట్టి మంచిపెండ్లి ఆడవయ్య యిపుడు

భావం: మీ ఇద్దరి మధ్య సాగే సరసాలే పెళ్లిలోని 'నాగవల్లి' వేడుక పాటలు. మీ ఏకాంత క్రీడలే పెళ్లిలో ఇచ్చే అరణాలు (కానుకలు). ఓ వేంకటేశ్వరా! నీ నిలయమైన ఈ ఇంట్లోనే అలమేలుమంగను ఆలింగనం చేసుకుని, లోక కల్యాణప్రదంగా ఈ వివాహాన్ని పూర్తి చేయవయ్య.

మధురభక్తి విశేషాలు

లౌకికంలో అలౌకికం: అన్నమయ్య భక్తి మార్గంలో జీవాత్మ (అలమేలుమంగ), పరమాత్మ (వేంకటేశ్వరుడు) ఒకటవ్వడమే వివాహం. బయట జరిగే క్రతువుల కంటే మనసుల కలయికకే ఆయన ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.
రూపక అలంకారం: చూపులను పొంతనలుగా, నవ్వులను విందులుగా, సిగ్గును ముడిగా వర్ణించడం ద్వారా శృంగార రసాన్ని భక్తితో మిళితం చేశారు.
నాయికా నాయక భావం: భగవంతుడిని ప్రేమికుడిగా, తనను తాను లేదా అమ్మవారిని ప్రేయసిగా భావించి కొలవడం 'మధుర భక్తి' ప్రధాన లక్షణం. ఈ కీర్తనలో ఆ భావం పరాకాష్ఠకు చేరింది.

ధన్యవాదములు.

***

మీ కోసం

2026-03-23T22:27:00.008+05:30

మీ కోసం

కల్లె శాస్త్రి

అదొక సెమీ కార్పొరేట్ హాస్పిటల్. అయితే కార్పొరేట్ హాస్పిటల్ కి ఏ మాత్రం తీసిపోదు.అన్నిహంగులు ఉన్నాయి.అయితే చార్జీలు మాత్రం చాలా తక్కువ. అందుకే ఎప్పుడూ ఎనభై శాతం నిండి ఉంటుంది.రాజీవ్ హాస్పిటల్ లోకి రాగానే లాంజిలో అప్రయత్నంగా అటూ ఇటూ చూశాడు ఆ ఆంటికోసం.గత వారం రోజులుగా ఆవిడను గమనిస్తున్నాడు ఆమెని.ఎవరితోనూ మాట్లాడకుండా కూర్చొని ఉంటుంది.చేతిలో ఓ వైర్ బాగ్ దానిలో ఓ ఫ్లాస్క్.ఒక్కోసారి కాఫీ తాగుతూంటుంది.

రాజీవ్ మదర్ ను అడ్మిట్ చేశారు వారం రోజులుగా రోజూ కనీసం ఓ అరగంట లాంజి లో గడుపుతుంటాడు.ఎందుకు రాలేదు. వాళ్ల వాళ్ళను డిశ్చార్జ్ చేశారా ,ఇంతకు తనకెందుకు అంత ఇంట్రెస్ట్,ఆవిడ ఎవరో ,ఎక్కడ ఉంటుదో తెలియదు,కనీసం పేరు కూడా తెలియదు. తన క్యురియాసిటికి నవ్వుకుంటూ సోఫా లో కూర్చుని మెసేజ్ లు చూడసాగాడు. ఓ పావుగంట తర్వాత,వస్తున్న ఆవిడను గమనించాడు. ఎందుకో తెలియని ఆనందం వేసింది.వచ్చి రాజీవ్ పక్కన సోఫాలో కూర్చుని చీర కొంగుతో చెమటను తుడుచుకోసాగింది.

‘మంచి నీళ్ళు తెచ్చివ్వ మంటారా ఆంటీ ‘అని అడిగాడు రాజీవ్.

ఉన్నాయి! బాబు అని బాగ్ లో ఉన్న బాటిల్ తీసి నీరు తాగి మరలా లోపల పెట్టేసి, ‘మీ వాళ్ళు ఎవరున్నారు బాబు’ అంది.

మా అమ్మ ను వారం క్రిందట అడ్మిట్ చేశాం.

ఇప్పుడు బాగానే ఉంది. ఓ రెండు రోజుల్లో డిశ్చార్జ్ చేయవచ్చు.

మీ వాళ్ళు ఎవరున్నారు అని అడగాలని అనిపించింది రాజీవ్ కి.

మొదటి పరిచయం లోనే అంత చనువు తీసుకునేందుకు బిడియ పడ్డాడు.

‘బాబు కాఫీ తాగుతావా’ అంది ఆమె.

రాజీవ్ సమాధానం చెప్పె లోపే చిన్న కప్పు లో ఫ్లాక్ లోంచి వేసి ఇచ్చింది. ఫిల్టర్ కాఫీ అద్భుతంగా అనిపించింది రాజీవ్ కి.

మీ వాళ్ళు ఎవరున్నారు అని అడిగాడు.ప్రశ్న విననట్టు ఎటో చూస్తుంది.

ఇంతలో డాక్టర్ పిలుస్తున్నాడు అని నర్స్ రావడంతో వెళ్ళిపోయాడు.

డాక్టర్ తో మాట్లాడి ,అమ్మ దగ్గరికి వెళ్ళి టిఫిన్ తినిపించి,కాస్సేపు అమ్మతోనే ఉండిపోయాడు.

తిరిగి వచ్చేసరికి ఆవిడ లేదు.

ఏదో తెలియని వెలితి , అస్పష్టమయిన నిరాశ కలిగింది. ఏమిటీ అనుభూతులు,కొన్నిరోజుల క్రితం ఆవిడేవరో తనకు తెలియదు.మౌనంగా కొద్దిసేపు కూర్చొని ఏదో గుర్తొచ్చి నట్టు ,రిసెప్షన్ లో ఆవిడ గురించి వాకబు చేద్దామని వెళ్లి, 'మేడమ్ కొద్ది సేపటి క్రితం అని ప్రారంభించి ఆమె ను ఎలా కలిసింది ,కాఫీ తాగింది వివరించాడు.ఆమె ఓ క్షణం ఆలోచించి బహుశా మీరు యశోద గారి గురించి అనుకుంటా అని .ఆవిడ వాళ్ళు ఎవరూ ఇప్పుడు లేరు.అయితే ఏడాది క్రితం వాళ్ళ అబ్బాయి చేరాడు.మేజర్ ఏక్సిడెంట్ అయి అడ్మిట్ అయ్యాడు.దాదాపు మూడు నెలలు ఉన్నాడు. అయితే బ్రతక లేదు.ఆవిడ డీప్ షాక్ లో కి వెళ్ళింది.ఇప్పుడిప్పుడు పరవాలేదు.అయినా వాళ్ళ అబ్బాయి లేడన్న నిజాన్ని ఆమె ఒప్పుకోవడం లేదు.రోజు వచ్చి ఓ రెండు గంటలు ఉంటుంది.ఆమె ను సానుభూతితో అర్థం చేసుకున్న మా హాస్పటల్ యాజమాన్యం ఆమె రాకపోకల గురించి ఎటువంటి అభ్యంతరాలు చెప్పలేదు.ఎందుకో ఈ రోజు రాలేదు. బహుశా ఆరోగ్యం సరిగా లేదేమో అనింది.

నిజం గ్రహించ దానికి ఓ పది నిమిషాలు పట్టింది రాజీవ్ కి.

థాంక్స్ చెప్పి వెళ్ళిపోతూ మరలా వెళ్లి .మేడమ్ ఆవిడ అడ్రస్ దొరుకుతుందా అడిగాడు.

ఓ నిమిషం ఆలోచించి

మీకెందుకు అంత ఇంటరెస్ట్ ఆవిడ పై అంది.

వెంటనే సమాధానం చెప్పలేక పోయాడు.

వీలయితే కలవాలని అన్నాడు.

మరింత ఆశ్చర్య పోయింది.

మరోమాట కు అవకాశం ఇవ్వకుండా వచ్చేశాడు.

తరువాత కొన్ని రోజులు ఆ విషయం గుర్తుకు రాలేదు.

ఒక రోజు అమ్మను చెకప్ కోసం హాస్పిటల్ కి తీసుకెళ్ళాను. హాస్పిటల్ లోపలికి వెళ్ళగానే ఆవిడ గుర్తొచ్చింది.ఈ వీకెండ్ లో తప్పకుండా వెళ్లాలని డిసైడ్ చేసుకున్నాడు.

కాలింగ్ బెల్ నొక్కాడు.తలుపు తీసేంత లో,అమే తన రాకను ఎలా తీసుకుంటుందో , అలా చెప్పాచేయకుండా వచ్చి తప్పుచేసాడా,ఎందుకొచ్చావని అడిగితే ఏం చెప్పాలి, అని ఆలోచించ సాగాడు.ఏదో తెలియని అత్రత,కొంచం ఆలోచించి ఉండాల్సింది.వెళ్లి పోదాం అని వెనక్కి తిరిగే లోపలే తలుపు తీసిన శబ్ధం అయింది.అమే తలుపు తీసి ఎవరు కావాలి అని , రాజీవ్ ను చూసి, ఓ క్షణం ఆశ్చర్య పోయింది.

ఏమిటి బాబు ఇలా వచ్చావు ,అని రా లోపలికి అంటూ ఆహ్వానించింది. మీ అమ్మ ఎలా ఉన్నారు అంది

బాగున్నారా మేడమ్, మిమ్మల్ని చూడాలనే వచ్చాను.

చాలా సంతోషం బాబు,కూర్చో! కాఫీ తాగుతూ మాట్లాడుకుందాం అని రాజీవ్ వద్దని వారిస్తున్నా వెళ్లి పదినిమిషాల్లో కాఫీ రెండు కప్పుల్లో తెచ్చి రాజీవ్ చేతికిచ్చి తను ఎదురుగా సోఫాలో కూర్చుంది.

ఓ పది నిమిషాలు మాట్లాడుకున్నారు.

ఆవిడ మాటల్లో ఎంతో ఆత్మస్తైర్యం.జీవితం పై ఎంతో అవగాహన.ఎంతో నేర్చుకోవచ్చు అమే దగ్గర అనిపించింది రాజీవ్ కి.

మీ అబ్బాయి గురించి చెప్పండి అన్నాడు.

వెంటనే సమాధానం చెప్పక పోయోసరికి, అరే ఎందుకాడిగానా అనుకున్నాడు.

'సారీ! మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెట్టాను అన్నాడు నోచ్చుకుంటు.

'అదేమీ లేదు! ఎక్కడనుండి చెప్పాలా అని ఆలోచిస్తున్నాను '.

వాడి పేరు శ శాంక్ ,ఇంజనీరింగ్ రాంక్ లో పాసై మంచి సాప్ట్ వేర్ కంపెనీ లో ఉద్యోగం చేసేవాడు.

ఏదో సాధించాలన్న పట్టుదల ఉండేది..ఈ ఇయర్ లో పెళ్లి చేయాలని అనుకున్నాను.

అయితే విధి మరోలా చేసింది.తన స్నేహితుడు ఆస్ట్రేలియా నుండీ వస్తున్నాడని, ఎయిర్పోర్ట్ కెళ్ళి తీసుకురావాలని బయలుదేరాడు.,మధ్యలో ఏక్సిడెంట్ అయింది. మల్టిపుల్ ఆర్గాన్స్ డ్యామేజ్ అయ్యాయి.దాదాపు నాలుగు నెలలు హాస్పటల్ లో ఉన్నాడు.ఎంతో శ్రమ పడ్డాం.అయితే వాడు బ్రతక లేదు.ఎంతో బాధాకరమైన విషయాన్ని చాలా క్లుప్తంగా గా,నిబ్బరంగా చెప్పింది.

ఆరే చాలా ఘోరం జరిగిపోయింది అమ్మగారు.అయామ్ సారీ! అన్నాడు అప్రయత్నంగా,

పరవాలేదు.ఇప్పుడు అంత బాధ కలగడం లేదు. బహుశా నా గుండె అలవాటు పడిందనుకుంటా, కొన్ని రోజులు బ్రతుకు శూన్యంగా అనిపించింది.

అందుకే రోజు హాస్పటల్ కి వచ్చేదాన్ని.ఒకటి రెండు గంటలు కూర్చొని వెళ్ళేదాన్ని .అయితే రాను రాను అలవాటయింది.

అమ్మగారూ మీకు పెన్షన్ వస్తుందా!

నాకు ఆర్థికపరమైన ఇబ్బందులు ఏమి లేవు!.అంతవరకు నేను అదృష్ట వంతురాలనే.

అయితే ఒంటరిగా,ఏమి పని చేయకుండా ఉండటానికి నేను ఇష్టపడను.ఏదయినా చేయాలి అంది.

మీరు ఏమి అనుకోకపోతే ,నేనేమైనా మీకు సహాయపడగలనా. శని ఆదివారాలు నేను ఫ్రి నే

అవసరం లేదు బాబూ! అని అన్నట్టు నీకు పెళ్లయిందా అంది

సెటిల్ అయింది,మా చుట్టాలమ్మాయే, ఈ సంవత్సరం లో చేసుకోవాలని.అమ్మకు కూడా ఏమి చేతకావడం లేదు అన్నాడు రాజీవ్..

కాసేపయ్యాక నేను వస్తాను మేడమ్.అని బయలు దేరాడు.

సరే బాబు థాంక్యూ వచ్చినందుకు అని లోనికి వెళ్ళిపోయింది.

బయటికి వచ్చిన రాజీవ్,ఆరే!ఫోన్ నంబరు తీసుకోలేదే? అని అనుకొన్నాడు. మరలా వెళ్లి అడగటం మర్యాద కాదని వెళ్ళిపోయాడు.

రాజీవ్ వెళ్ళగానే ' ఈ అబ్బాయి మంచి కుర్రాడే! , ఫోన్ నంబర్ తీసుకోలేదని గుర్తొచ్చింది.

***

హాస్పిటల్ రిసెప్షన్ లో చాలా రష్ ఉంది. శనివారం అవటం వల్ల డిస్చార్జ్ లు ఎక్కువ ఆరోజు. సాఫ్టువేర్ వాళ్ళు ఎక్కువ మంది వచ్చారు.

యశోద గారిని చూడగానే

ఎలా ఉన్నారు మేడమ్. ఏమయినా పని పైన వచ్చారా , ఆదరంగా పలకరించాడు అడ్మిన్. నేను మీ తోనే కాస్త మాట్లాడాలి .

రండి మేడం నా చేంభర్ లోకి.

వెళ్ళగానే కూర్చోండి ,కూల్ డ్రింక్ తాగుతారా అన్నాడు.

ఇప్పుడేం వద్దు అని

చూడండి మా అబ్బాయి పోయాకా కొన్ని రోజులు బ్రతుకు చాలా పేలవంగా గడిచి పోయింది.

ఏమయినా చేయాలన్న ఆలోచన వచ్చింది.ఇప్పుడు మిమ్మల్ని కలిసే ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే.మా అబ్బాయి పోయాక వచ్చిన ఇన్సూరెన్స్ మొత్తంలో కొంత భాగాన్ని మీ హాస్పటల్ లో స్టాఫ్ కి ఇయ్యాలని ఉన్నాను. అలాంటి స్కీమ్ ఏదయినా ఉందా అంది.

చాలా థాంక్స్ మేడం.స్టాఫ్ వెల్ఫేర్ ఫండ్ అని ఒకటి ఉంది.ఈ హాస్పిటల్ లో పనిచేసే మెత్తం స్టాఫ్, వెల్ఫేర్ కోసం ఏర్పాటు చేసింది.దానికి ఒక కమిటీ ఉంది.స్టాఫ్ లో ఎవరికైనా సహాయం కావాలంటే ఆ కమిటీ కి అప్లికేషను పెట్టుకోవాలి. మీ డబ్బు సురక్షితంగా ఉండటానికి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటుంది ఆ కమిటీ.

సరే అయితే! నా డబ్బు గురించిన ఆలోచన లేదు. అయితే అది అన్ని రకాల సిబ్బందికి అందాలి,అదే నా కోరిక అన్న యశోద తో తప్పకుండా జాగ్రత్త తీసుకుంటాం. అన్నాడు హాస్పిటల్ సి ఇ ఒ.

కొన్ని డాక్యుమెంట్స్ పైన మీ సంతకం కావాలి.అని అకౌంటెంట్ పిలిచి, రెడీ చేయమని చెప్పాడు.

బాబు ఇంకో చిన్న అభ్యర్థన అన్న అమే తో ఏమిటి మేడమ్ అన్నాడు.

నేను మీ హాస్పిటల్ లో ఒక హెల్ప్ డెస్క్ ఓపెన్ చేయాలని ఉన్నాను. మీరు పర్మిషన్ ఇవ్వాలి.ఒక చిన్న టేబుల్ కుర్చీ వేసుకొని,నాకు తోచిన విధంగా ,వచ్చిన రోగులకు,వాళ్ళ ను తీసుకొచ్చిన వాళ్లకు సహాయ పడుతూ ఉంటాను.నాకు తెలిసి వచ్చిన వాళ్ళలో చాలా మంది చదువుకోని వారు,లోపలికి వచ్చాక,ఎవరిని కలవాలో తెలియదు.జబ్బు గురించి అవగాహన ఉండదు.ముఖ్యంగా సీరియస్ నెస్ ఉండదు.అలాంటి వారికి నాకు తోచిన సలహా ,లేదా నా కు తెలియని వాటిని మీ ద్వారా తెలుసుకొని ,వాళ్ళ కు అర్థమైన భాష లో చెప్పి వాళ్ళను,మానసికంగా తయారు చేయాలని ఒక సంకల్పం. ఇంకో ముఖ్యమైన పని ఏమంటే,మెడికల్ ఇన్సూరెన్స్ గురించి,వాటి ఉపయోగాలు,,ఒకటి, రెండు ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీల ద్వారా సమాచారం సేకరించడం,లేదా అవసరమైనప్పుడు ,వాళ్ళ నుండి సహాయం అర్తించడం లాంటి పనులు చేయాలని.ఇవన్నీ చేయాలంటే ముఖ్యంగా మీ సహకారం కావాలి.మీరు నా కీ సహాయం చేయగలరా.

ప్రస్తతానికైతే నేను ఒక్కదాన్నే,చూద్దాం తరువాత వాలంటీర్స్ దొరుకు తారేమో.

హాస్పిటల్ C E O ఏమి మాట్లాడాక పోయేసరికి

' ఏమి సార్! నా ఉద్దేశ్యం మీకు నచ్చలేదా,లేక నావల్ల ఏం అవుతుందని అనుమానమా!'.అంది యశోద.

అలా కాదు మేడమ్ ! మీ అభిప్రాయాలు ఆలోచనా విధానం బాగా నచ్చాయి.అయితే అవి ఎంతవరకు కార్యరూపం లోకి వస్తాయి,వచ్చే పేషంట్స్ మీ సలహాలను ఎలా తీసుకుంటారు అని ఓ చిన్న అనుమానం అన్నాడు.

బాబూ! ఇక్కడ మీకొక విషయం స్పష్టం చేయాలి.నా హెల్ప్ డెస్క్ కి వచ్చే వాళ్లకు ,నేను ఒక మాట చెబుతాను.నేనిచ్చే సలహాలకు, హాస్పిటల్ కి ఏమి సంబంధం లేదు.నేనిచ్చే సలహాలు కేవలం నా వ్యక్తిగత అభిప్రాయలు మాత్రమే.దాని వల్ల మీ హాస్పిటల్ రెపుటేషన్ ఏ మాత్రం భంగ కలగ నీయను.

బాబూ! ఈ హాస్పిటల్,మా అబ్బాయిని ఉన్న ఆరు నెలలు జాగ్రత్తగా చూసుకుంది.వాడి ఆయుస్సు తీరి వాడు పోయాడు.అందుకే నాకు ఏది సెంటిమెంట్ ఇక్కడ అంది యశోద.

అలాగే మేడమ్ ! మీకు కావల్సిన ఏర్పాట్లూ చేస్తాం అన్నాడు.

ఇంతలో హాస్పిటల్ అకౌంట్స్ ఆఫీసర్,డొనేషన్ కి సంబంధించిన పేపర్స్ రెడీ చేసి తెచ్చాడు.

యశోద చేతికి ఇచ్చాడు చూడమని.ప్రతి పేపర్ క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి,సరిగా ఉంది అని తన పేరున్న చోట సంతకం చేసి.25 లక్షల చెక్ సైన్ చేసి ఇచ్చింది.

హాస్పిటల్ C E O కూడా సంతకం చేసి,ఒక కాపీ యశోద గారి కిచ్చాడు.. చెక్ అకౌంట్స్ ఆఫీసర్ కిచ్చి రిసిప్ట్ ఇవ్వమని చెప్పాడు.

ధన్యవాదాలు అంటూ ! వెళ్ళడానికి బయలు దేరింది.

మేడమ్ మేము మీ హెల్ప్ డెస్క్ కి సంబంధించిన పని పూర్తి చేసి మీకు కబురంపుతాం.మీరు మొదలు పెట్టచ్చు అన్నాడు.

థాంక్యూ అని చెప్పి బయలు దేరింది .

ఓ వారం లో అమే తన పని ప్రారంభించింది.

.....

***

వెండితెర వేలుపు

2026-03-23T22:27:00.003+05:30

వెండితెర వేలుపు

పెయ్యేటి రంగారావు

సభలో ఇసక వేస్తే రాలనంత జనం. ఆరోజు “సనాతన ధర్మ ప్రవీణ”, “జ్ఞాన సుధాంబుధి చంద్ర”, “మహా మహోపాధ్యాయ”, మహానంద సరస్వతి స్వామి వారి ప్రవచనం జరుగుతోంది. వారిది గంభీరమైన కంఠం. వారు దేని మీదనైనా అనర్గళంగా ప్రసంగించగలరు. ఉపన్యాసం మధ్యలో హాస్యోక్తులు, ఛలోక్తులు విసురుతూ, రామాయణ భారత భాగవతాది గ్రంథాల నుంచి నీతిదాయకమైన, భక్తి రసప్లావితమైన శ్లోకాలను, పద్యాలను, పాటలను శ్రావ్యమైన గొంతుతో శ్రుతియుక్తంగా, లయబద్ధంగా పాడుతూ ప్రేక్షకులను సమ్మోహితులను చేసి కదలకుండా కట్టి పడేస్తారు. భారత ప్రభుత్వం వారిని పద్మభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది. ఆ రోజున వారు హైదరాబాద్ లోని ఒక ఫంక్షన్ హాల్ లో శ్రీ మహావిష్ణువు దశావతారాల లోని నరసింహావతారం గురించి ప్రసంగిస్తున్నారు. హిరణ్యకశిపుడు బ్రహ్మ నుంచి వరాలు పొంది మదోన్మత్తుడై, తామస ప్రవృత్తితో చెలరేగిపోతూ, శ్రీ మహావిష్ణువును నిందిస్తూ, మునులను ఋషులను హింసిస్తూ, ఎలా ప్రజా కంటకంగా తయారైనది వర్ణించి చెబుతున్నారు. హిరణ్యకశిపుడు వస్తున్నాడు అంటే మునులతో సహా పురుషులు, స్త్రీలు, పిల్లలు, ఆఖరికి దేవతలు కూడా, అతడి నిందావాక్యాలు వినలేక, ఆగడాలు భరించలేక, ఎలా పారిపోయే వారో వివరిస్తున్నారు. ప్రేక్షకులు ఎంతో శ్రద్ధగా వారి ఉపన్యాసాన్ని ఆలకిస్తున్నారు. ఉన్నట్లుండి సభలో గందరగోళం నెలకొంది. ప్రేక్షకులందరూ ఒక్కసారిగా లేచిపోయి పరిగెత్తసాగారు. చూస్తుండగానే సభంతా ఖాళీ అయిపోయింది. మహానంద సరస్వతి గారికి ఏమీ అర్థం కాలేదు. వేదిక మీద ఉన్న ఒక నిర్వాహకుడిని అడిగారు, “ఏమిటండి, జనం ఎందుకలా పరిగెడుతున్నారు? నా ఉపన్యాసం వారికి నచ్చటం లేదా?”

ఆ నిర్వాహకుడు, “అదేమీ కాదు స్వామీ! వెండితెర వేలుపు, సినిమాలకి కథ, మాటలు, పాటలు రాసి, సంగీతం సమకూర్చి, తానే పాడి, హీరోగా నటించే దగా సెన్సేషనల్ స్టార్, పక్కనే ఉన్న మండపంలో సభకి వస్తున్నాడండి. ఇప్పుడు ఆయన తన కొత్త సినిమా “తొక్క తీస్తా” విడుదలకు ప్రచారం కోసం వచ్చి, పాటలు పాడి, కొన్ని డైలాగులు చెప్పబోతున్నాడండి.” అని చెబుతూ, తాను కూడా సంభ్రమంగా పరిగెడుతూ వెళ్లిపోయాడు.

“ఓహో! సినిమా నటులంటే జనానికి ఎంత పిచ్చి! ఇంత చక్కని ఉపన్యాసం వినకుండా పరిగెత్తారే!” అని సభలో మిగిలిపోయిన ఒకే ఒక ముసలాయన ఆశ్చర్యపోయాడు. కాని, ఆయన ఆశ్చర్యాన్ని మరింత పెంచుతూ మహానంద సరస్వతీ స్వామి వారు కూడా పరిగెత్తారు.

“ఏమిటి ఆయన కూడానా?” అని ఆ ముసలాయన తెల్లబోయాడు.

ఇంతకీ ఆ వస్తున్న మహానటుడు ఎవరో తెలుసా? పచ్చి బూతు పాటలు రాసి, వరసలు కట్టి, పాడే అశ్లీలసామ్రాట్ ‘క్షుద్ర నీచ’ అనే హీరో. హిరణ్యకశిపుడు వస్తుంటే మునులు దేవతలు పారిపోయినట్లు, ఈ ‘క్షుద్ర నీచ’ వస్తుంటే, వాడి బూతుకూతలు వినలేక, జనం హాహాకారాలు చేస్తూ భయంతో పారిపోతారు. అంతటి మహానంద సరస్వతి గారు కూడా ఆ క్షుద్రనీచ కూసే ఎన్ని బూతులు వినాల్సి వస్తుందో అని భయపడి పారిపోయారు.

చెడు వినవద్దు, చెడు చూడవద్దు, చెడు మాట్లాడ వద్దు. బయట గాని, టి.వి.లో గాని, సినిమాలలో గాని………

జీవితాలు నాశనమవుతాయి. సమాజం భ్రష్టు పట్టి పోతుంది.

అలాగే…..

నిర్మాతలూ! బాధ్యతగా ప్రవర్తించండి. చెడు చూపకండి, టి.వి. కార్యక్రమాలలో గాని, చలనచిత్రాలలో గాని…..

అలాగే……

ప్రభుత్వాలూ! బాధ్యతగా చట్టాలు తీసుకు రండి. మన సంస్కృతి, సంప్రదాయాలను పరిరక్షించండి.

సమాజాన్ని కలుషితం చెయ్యకండి.

***************

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -19

2026-03-23T18:57:00.010+05:30

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -19

బాలకాండ

దినవహి సత్యవతి

18 వ సర్గ

దశరథ సుతుల జననము, విశ్వామిత్రుని ఆగమనం...

283.

దశరథుడు అశ్వమేధయాగం పూర్తిగావించెను,

పత్నులగూడి యాగదీక్షా నియమాలు పాటించెను,

భృత్య, బల, వాహనాలతో అయోధ్య ప్రవేశించెను,

అనంతరం పుత్రకామేష్టి యాగము పూర్తిచేసెను,

దేవతలు హవిర్భాగములు గైకొని వెడలిరి, సత్య!

284.

ఆహూతులైన రాజులెందరో యాగానికి వచ్చిరి,

తగువిధంగా దశరథుని చేత పూజింపబడిరి,

అనంతరం వారు వసిష్టునికి నమస్కరించిరి,

పిదప అయోధ్యనుండి స్వస్థలాలకు తరలిరి,

ఆయా రాజుల సైన్యాలు ఆనందంతో ప్రకాశించె, సత్య!

285.

దశరథుడు, రాజులందరకూ వీడ్కోలు పలికెను,

పిదప సద్బ్రాహ్మణులతో అయోధ్య ప్రవేశించెను,

ఋష్యశృంగుడు, భార్య శాంతతో, స్వస్థలమునకేగెను,

రోమపాదుడు పరివారంతో వారిననుసరించెను,

దశరథుడు, పుత్రోత్పత్తికై వేచుచు, సుఖానయుండె, సత్య!

286.

యజ్ఞము పూర్తై ఆరు ఋతువులు గడచెను,

సుమారు సంవత్సరము పూర్తికావచ్చెను,

పండ్రెండవ మాసమైన చైత్రమాసము వచ్చెను,

పునర్వసు నక్షత్రయుక్త నవమి తిథి వచ్చెను,

నాడు ఐదుగ్రహములు ఉచ్ఛ స్థానమందుండె, సత్య!

287.

సూర్యుడాదినమున మేషరాశియందుండెను,

కుజుడాదినాన మకరరాశియందుండెను,

గురుడానాడు కర్కాటకరాశియందుండెను,

శుక్రుడాదినమున మీనరాశియందుండెను,

శని, తులారాశిలోనూ, ఉచ్ఛస్థానములందుండిరి, సత్య!

288.

గురుచంద్రులొకటైన కర్కాటక లగ్నమందున,

సకల జగన్నాథుడూ సర్వలోక నమస్కుడైన,

సర్వలక్షణ సంపన్నుడు, విష్ణ్వంశసంభూతుడైన,

ఇక్ష్వాకు వంశవర్థనుడు, మహాభాగ్యవంతుడైన,

రాముడిని కుమారునిగా పొందెను కౌసల్య, సత్య!

289.

రామునితో కౌసల్య దేవమాతవలె ప్రకాశించెను,

కైకేయి, భరతుడను, పుత్రునికి, జన్మనిచ్చెను,

అతడు విష్ణువుయొక్క నాల్గవభాగమైయుండెను,

సత్యపరాక్రముడు, సద్గుణ సంపన్నుడైయుండెను,

సుమిత్ర, లక్ష్మణ శత్రుఘ్నులకు జన్మనిచ్చెను సత్య!

290.

రాముడు, పునర్వసునక్షత్ర కర్కాటకలగ్నమందు,

భరతుడు, పుష్యమీనక్షత్ర మీనలగ్నమునందు,

లక్ష్మణుడు, ఆశ్లేషనక్షత్ర కర్కాటకలగ్నమందు,

శత్రుఘ్నుడునూ అదే నక్షత్రాన అపరాహ్ణమందు,

విష్ణ్వంశసంభూతులై, భువిలో నరులై, జన్మించిరి, సత్య!

291.

సమస్త గుణవంతులు, అనురూపులైనవారు,

ఉత్తరాభాద్ర, పూర్వాభాద్ర తారాకాంతిగలవారు,

బుద్ధిమంతులు, సౌందర్యవంతులైన నలుగురు,

దశరథ పత్నులకు సుతులుగా జనించినారు,

అట్టి తరుణాన నింగినుండి పుష్పవర్షం కురిసె, సత్య!

292.

అపుడు గంధర్వులు మధురగానము చేసిరి,

అప్సరసలు అద్భుతముగా నాట్యము చేసిరి,

ఇంద్రాదిదేవతలు దుందుభులను మ్రోగించిరి,

ప్రజలంతా ఉత్సాహంగా ఉత్సవంలో పాల్గొనిరి,

వీధులన్నియూ జనముతో క్రిక్కిరిసియుండె, సత్య!

293.

పురవీధులు నట, నర్తకాదులతో నిండిపోయెను,

వివిధ వాద్య, నాటకధ్వనులు మిన్నుముట్టెను,

వందిమాగధుల స్వరధ్వనులు మిన్నంటెను,

దశరథమహారాజు అందరికీ కానుకలిచ్చెను,

బ్రాహ్మణులకు, గోవులు ఇత్యాదులు, దానమొసగె, సత్య!

294.

కౌసల్యసుతునికి రాముడను నామమిడి,

కైకేయిసుతునికి భరతుడని నామమిడి,

సుమిత్ర యొక సుతునికి లక్ష్మణుడని పేరిడి,

రెండవ సుతునికి శత్రుఘ్నుడని నామమిడి,

వసిష్ఠ మహర్షి, నలుగురకూ, నామకరణం చేసె, సత్య!

295.

దశరథసుతులకు జాతకర్మలు చేయబడెను,

అన్నప్రాశన, ఉపనయన సంస్కారాలు జరిగెను,

చౌలాది సంస్కారాలు యథాకాలాన జరిగెను,

దశరథుడు, బ్రాహ్మణులకు రత్నాలు దానమిచ్చెను,

బ్రాహ్మణ, పౌర, జానపదులకు సంతర్పణలు చేసె, సత్య!

296.

దశరథసుతులు జ్ఞానసంపన్నులు, వేదవేత్తలు,

లోకక్షేమమందు ఆసక్తులు, సద్గుణ శోభితులు,

తేజోవంతులు, దీర్ఘాలోచన చేయగల సమర్థులు,

తప్పు పనులు చేయుటకు సిగ్గిలువారు, శూరులు,

పుత్రులగాంచి దశరథుడు సంతుష్టాంతరంగుడయ్యె, సత్య!

297.

జ్యేష్ఠుడైన రాముడు ధ్వజమువలె సర్వోన్నతుడు,

ధనుర్వేదంలో శ్రద్ధాళుడు, తండ్రికి ప్రీతిపాత్రుడు,

నిర్మల చంద్రునివలె సర్వలోకులకు యిష్టుడు,

బ్రహ్మవలె సర్వప్రాణుల ఆదరం పొందినవాడు,

గజాశ్వరథములపైనుండి పోరాడ సమర్థుడు, సత్య!

298.

లక్ష్మణుడు సంపదలను వృద్ధి పొందించువాడు,

అన్న, రాముడిపై అత్యధిక స్నేహం కలవాడు,

అన్నకై ప్రాణాలు సైతము అర్పించగలవాడు,

తమ్ముని తోడులేకుంటే నిద్రించలేడు రాముడు,

తమ్ముడులేకున్న భోజనం చేయకుండె రాముడు, సత్య!

299.

కౌసల్య, కైకల సుతులు రాముడు, భరతుడు,

సుమిత్ర కుమారులు లక్ష్మణుడు, శత్రుఘ్నుడు,

రామునికి ప్రియమైన సోదరుడు లక్ష్మణుడు,

భరతునికి ప్రియమైన సోదరుడు శత్రుఘ్నుడు,

రామ, లక్ష్మణ, భరత, శత్రుఘ్నులాదర్శ సోదరులు, సత్య!

300.

దశరథుడు పురోహితాదులతో కూడియుండెను,

కుమారుల వివాహవిషయం చర్చించుచుండెను,

అంతలో ద్వారపాలకుడచటకు అరుదెంచెను,

విశ్వామిత్రుని రాకను దశరథునికి తెలిపెను,

దశరథుడు, విశ్వామిత్రునికి ఎదురేగెను, సత్య!

301.

విశ్వామిత్రమహర్షి గొప్ప తపఃసంపన్నుడు,

కఠినవ్రతములెన్నియో ఆచరించువాడు,

దశరథుడతనిగాంచి ప్రఫుల్లవదనుడైనాడు,

కౌశికునికి అర్ఘ్యపాద్యాదులిచ్చి పూజించినాడు,

అంత విశ్వామిత్రుడు, ఉపస్థితుల, కుశలమడిగె, సత్య!

302.

మహర్షిరాక అమృత ప్రాప్తివంటిదియనె,

నీళ్ళులేని చోట వర్షం కురియుటవంటిదనె,

పోగొట్టుకొన్న వస్తువు దొరుకుటవంటిదనె,

సంతానహీనునకు పుత్రుడు జన్మించుటయంతనె,

వృద్ధి సమమైన మోదమిచ్చెనని దశరథుడనె, సత్య!

303.

దశరథుడు, కౌశికుని, ప్రీతిగా స్వాగతించెను,

అతని రాకకుగల కారణము తెలుపుమనెను,

అతడి కోర్కెనూ, తీర్చు మార్గమునూ చెప్పుమనెను,

సత్పాత్రుడౌ మహర్షిని కలియుట అదృష్టమనెను,

జన్మసఫలమై, జీవితం సుజీవితమైనదనె, సత్య!

304.

రాజర్షి బిరుదు కౌశికుని శక్తిని సూచించుననె,

మహర్షికౌశికుడు తనకు సర్వదా పూజ్యుడనె,

మహర్షి రాక తనకు ఆశ్చర్యజనకమైనదనె,

మహర్షి దర్శనం పుణ్యక్షేత్ర సమతుల్యమనె,

తనకు పవిత్రత చేకూర్చెనని దశరథుడనె, సత్య!

305.

మహర్షి వచ్చిన కార్యమును తెలుపుమనెను,

ఆజ్ఞారూపమగు అనుగ్రహము చేయుమనెను,

కార్యసాధనకై తాను సిద్ధంగాయుంటిననెను,

కార్యమేదైనా తెలుపగ సందేహించవలదనెను,

మహర్షి తనకు దైవసముడని దశరథుడనె, సత్య!

306.

కౌశికుని రాకతో అభ్యుదయం లభించెననెను,

మహర్షి రాకచే కల్గిన ధర్మమెంతో గొప్పదనెను,

దశరథుడట్లు వినయపూర్వకముగా పలికెను,

దశరథుని పల్కులు శ్రోతలకు సంతసమాయెను,

మహర్షియునూ, దశరథుని పల్కులకు ఆనందించె, సత్య!

******

మాతృత్వం -5

2026-03-23T17:48:00.021+05:30

మాతృత్వం - 5

సి.హెచ్.ప్రతాప్

బిడ్డ నిద్రించడానికి తరచుగా ఏడ్చేవాడు. హర్షిత తన ఆఫీస్ పనులు, ఇంటి పనుల ఒత్తిడిలో ఒక్కోసారి విసిగిపోయేది. లలితకు ఆ బిడ్డ అలవాటయ్యాడు. ఒక రాత్రి, బిడ్డ ఏడుస్తుండగా, హర్షిత పక్క గదిలో ఫోన్ మాట్లాడుతోంది. లలిత నెమ్మదిగా బిడ్డ దగ్గరికి వచ్చి, తన తల్లిదండ్రులు పాడిన ఒక పాత జానపద లాలిపాటను పాడుతూ, బిడ్డను నిద్రపుచ్చింది.

పాట విన్న బిడ్డ శాంతంగా నిద్రలోకి జారుకున్నాడు. అదే సమయంలో గదిలోకి వచ్చిన హర్షిత, లలిత తన బిడ్డకు అంత సన్నిహితంగా లాలిపాట పాడటం చూసి సహించలేకపోయింది. లలిత ముఖంలో ఆ సమయంలో కనిపించిన నిజమైన మమకారం, హర్షిత మనసులో అపనమ్మకాన్ని పెంచింది.

హర్షిత నిప్పులు చెరిగే చూపులతో లలిత వైపు చూసింది. "ఈ పాట ఎక్కడిది లలితా? నా బిడ్డకు నా పాటలే అలవాటు కావాలి. నువ్వు ఇలా మమకారాన్ని పెంచుకుంటే భవిష్యత్తులో సమస్యలు వస్తుంది. మీరు కేవలం పని చేయాలి, తల్లి పాత్రను కాదు!"

లలిత వణికిపోయింది. ఆమె కన్నీళ్లను బలవంతంగా ఆపుకుంటూ, "క్షమించండి మేడం. బిడ్డ ఏడుపు విని తట్టుకోలేకపోయాను. ఇంకెప్పుడూ ఇలా చేయను," అని దాదాపు వేడుకున్నట్లుగా అంది.

రోజులు గడిచే కొద్దీ, లలిత ఆ ఇంట్లో ఉండటం హర్షితకు ప్రాణం పోయినంత పనిగా మారింది. ఒక రోజు, బిడ్డను నిద్రపుచ్చడానికి లలిత ప్రయత్నిస్తుండగా, ఆ దృశ్యాన్ని చూసిన హర్షితకు ఒక్కసారిగా కోపం కట్టలు తెంచుకుంది. తన బిడ్డపై మరొకరు అంతలా మమకారం చూపడం ఆమెకు అవమానకరంగా అనిపించింది.

హర్షిత ఉగ్రంగా పలికింది: "లలితా! ఇక చాలు! నువ్వు రేపే ఈ ఇంటి నుంచి వెళ్లిపోవాలి."

లలిత షాక్‌కు గురై, తన చివరి ఆయుధం తీసినట్టుగా అంది: "నేను ఇప్పుడే వెళ్లలేను మేడం. మాకు రెండేళ్ల ఒప్పందం ఉంది."

ఆ మాట వినగానే హర్షితకు రక్తం మరిగినట్లైంది. రుషి తన నుంచి రహస్యాన్ని దాచాడని ఆమెకు అప్పుడే అర్థమైంది. కోపంతో ఊగిపోయిన హర్షిత, లలితను బలవంతంగా పట్టుకుని, ఆమెను గుమ్మం వైపు తోసేసింది. లలిత దీనంగా బిడ్డ వైపు చూస్తూ, తన నిస్సహాయతను వ్యక్తం చేసింది. "నువ్వు ఆ ఒప్పందంతో నన్ను బెదిరిస్తున్నావా? వెళ్లు! నా కళ్ల ముందు నుంచి పో!" అంటూ హర్షిత ఆమెను గట్టిగా నెట్టి, తలుపును బలంగా మూసేసింది. లలిత తన దుస్తులు, సంచితో పాటు ఇంటి బయట నిస్సహాయంగా నిలబడిపోయింది.

ఒక రోజు, లలిత బిడ్డను జోల పాడుతూ నిద్రపుచ్చుతున్నప్పుడు, ఆ దృశ్యాన్ని చూసిన హర్షితకు ఒక్కసారిగా కోపం కట్టలు తెంచుకుంది. ఆమె పక్కనున్న మాతృత్వపు వాత్సల్యాన్ని తట్టుకోలేకపోయింది. ఇది తన బిడ్డ! మరొకరు అంతలా మమకారం చూపడం ఆమెకు అవమానకరంగా అనిపించింది.

హర్షిత అధికారిక స్వరంతో పలికింది: "లలితా! ఇక చాలు. నువ్వు రేపే ఈ ఇంటి నుంచి వెళ్లిపో."

లలిత ఒక్కసారిగా షాక్‌కు గురైంది. ఆమె నెమ్మదిగా అంది: "నేను ఇప్పుడే వెళ్లలేను మేడం. మాకు ఒప్పందం ఉంది."

హర్షిత కళ్ళల్లో తీవ్రమైన ఆగ్రహం కనిపించింది. "ఒప్పందమా? నీ మమకారాన్ని నా బిడ్డపై చూపించడానికి నువ్వు ఒప్పందం గురించి మాట్లాడుతున్నావా?" ఆమె మరింత బిగ్గరగా అరిచింది. "నువ్వు ఈ క్షణమే బయటికి వెళ్లాలి!"

లలిత భయం భయంగా, "నేను రెండేళ్లు ఉంటానని సార్‌తో ఒప్పందం చేసుకున్నాను..." అని నోరు తెరవబోయింది. ఆ మాట వినగానే హర్షితకు రక్తం మరిగినట్లైంది. రుషి తన నుంచి రహస్యాన్ని దాచాడని ఆమెకు అప్పుడే అర్థమైంది.

ఆగ్రహంతో ఊగిపోయిన హర్షిత, లలితను బలవంతంగా పట్టుకుని, ఆమెను గుమ్మం వైపు తోసేసింది. లలిత దీనంగా బిడ్డ వైపు చూస్తూ ఉండిపోయింది. "నువ్వు ఆ ఒప్పందంతో నన్ను బెదిరిస్తున్నావా? వెళ్లు! నా కళ్ల ముందు నుంచి పో!" అంటూ హర్షిత ఆమెను గట్టిగా నెట్టి, తలుపును బలంగా మూసేసింది. లలిత తన దుస్తులు, సంచితో పాటు ఇంటి బయట నిస్సహాయంగా నిలబడిపోయింది.

హర్షిత చేత బలవంతంగా ఇంటి నుంచి గెంటివేయబడిన లలిత, ఆ రాత్రి అంతా ఎక్కడ ఉండాలో తెలియక కుంగిపోయింది. తన ఒంట్లోంచి పుట్టిన బిడ్డను రెండు సంవత్సరాలు చూసుకుంటానని రుషితో చేసుకున్న ఒప్పందం, మరియు ఆ ఒప్పందానికి విరుద్ధంగా హర్షిత ప్రవర్తించిన తీరు ఆమెను తీవ్రంగా బాధించాయి. ఆమెలో అవమానం, మాతృత్వపు మమకారం రెండూ పెనుగులాడాయి. తన తమ్ముడి భవిష్యత్తు కోసం చేసుకున్న ఈ త్యాగం తనకు ఇంత దారుణమైన అనుభవాన్ని మిగిల్చిందని ఆమె రోదించింది.

న్యాయం కోసం పోరాడాలని ఆమె నిశ్చయించుకుంది. వెంటనే, తన పాఠశాల ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో పరిచయమున్న ఒకరి సహాయంతో, ఆమె న్యాయ సలహాదారు, శ్రీమతి అనూరాధను సంప్రదించింది.

***

సద్గుణాల విశిష్టత

2026-03-23T17:40:00.002+05:30

సద్గుణాల విశిష్టత

సి.హెచ్.ప్రతాప్

క్షాంతిశ్చేత్ కవచేన కిం? కిమరిభిః క్రోధోస్తి చేత్ దేహినాం?
జ్ఞాతిశ్చేదనలేన కిం? యది సుహృద్దివ్యౌషధైః కిం ఫలమ్?
కిం సర్పైర్యది దుర్జనాః? కిము ధనైర్విద్యా నవద్యా యది?
వ్రీడా చేత్ కిము భూషణైః? సుకవితా యద్యస్తి రాజ్యేన కిమ్?

భర్తృహరి విరచిత నీతిశతకంలోని ఈ శ్లోకం మానవ స్వభావంలోని లోపాలను, సద్గుణాల విశిష్టతను ఎంతో తార్కికంగా వివరిస్తుంది. మనిషి తన రక్షణ కోసం, అలంకారం కోసం బాహ్య వస్తువులపై ఆధారపడుతుంటాడు. కానీ నిజమైన రక్షణ, నిజమైన సౌందర్యం మనిషి అంతరంగంలోనే ఉంటాయని ఈ శ్లోకం ఉద్ఘాటిస్తుంది. మనిషికి క్షమాగుణం లేదా సహనం అనేది ఉంటే అతనికి విడిగా లోహంతో చేసిన కవచం అవసరం లేదు. కవచం శరీరాన్ని గాయాల నుండి రక్షిస్తే, క్షమ అనేది మనిషి వ్యక్తిత్వాన్ని, మనశ్శాంతిని క్రోధాగ్ని నుండి రక్షిస్తుంది. సహనం ఉన్న వ్యక్తి ఎదుటివారి విమర్శలను, ఆవేశాలను తట్టుకుని నిలబడగలడు. అదేవిధంగా, ఒక వ్యక్తిలో కోపం ఉంటే అతనికి బయట శత్రువులతో పనిలేదు. అతనిలోని క్రోధమే అతనికి అతిపెద్ద శత్రువుగా మారి, అతని విచక్షణను హరించి సర్వనాశనం చేస్తుంది.

బంధువులతో విరోధం ఉంటే అది అగ్ని కంటే ప్రమాదకరమైనది. అగ్ని శరీరాన్ని దహిస్తే, జ్ఞాతులతో లేదా బంధువులతో వచ్చే కలహాలు మనసును, వంశ గౌరవాన్ని దహిస్తాయి. అలాగే మంచి మిత్రుడు ఉన్నవాడికి దివ్యౌషధాలతో పనిలేదు. ఒక మంచి స్నేహితుడు ఇచ్చే ధైర్యం, సలహా మనిషిని మానసిక, శారీరక కృంగుబాటు నుండి కాపాడతాయి. దుర్జనులు లేదా చెడ్డవారు పక్కన ఉంటే విషసర్పాల భయం అవసరం లేదు, ఎందుకంటే పాము కంటే ప్రమాదకరంగా దుర్జనులు వెన్నుపోటు పొడుస్తారు. అదేవిధంగా, ఒక వ్యక్తి వద్ద దోషరహితమైన విద్య ఉంటే అతనికి వేరే ధనంతో పనిలేదు. విద్య అనేది ఎప్పటికీ తరిగిపోని, ఎవరూ దొంగిలించలేని శాశ్వత సంపద. అది మనిషికి గౌరవాన్ని, జీవనోపాధిని రెండింటినీ ప్రసాదిస్తుంది.

మంచి నడవడిక లేదా లోక నిందకు భయపడే గుణం (వ్రీడ) ఉన్నవారికి నగలు, అలంకారాలు అవసరం లేదు. వారి శీలమే వారికి అసలైన ఆభరణం. అలాగే మంచి కవితా శక్తి లేదా సృజనాత్మకత ఉన్నవాడికి రాజ్యం ఏలడం వల్ల వచ్చే సుఖం కంటే మిన్నగా ఆనందం లభిస్తుంది. ఈ శ్లోకం ప్రతి వాక్యంలోనూ ఒక గొప్ప పోలికను చూపిస్తూ మనిషి తనను తాను ఎలా మలచుకోవాలో బోధిస్తుంది. బాహ్యమైన సంపదలు, ఆయుధాలు కేవలం తాత్కాలికమైనవని, అంతర్గత గుణాలే శాశ్వతమైనవని భర్తృహరి ఇక్కడ స్పష్టం చేశాడు. సమాజంలో మనిషి తన ఉనికిని చాటుకోవడానికి ఆడంబరాలు ప్రదర్శించడం కంటే, పైన చెప్పిన సద్గుణాలను పెంపొందించుకోవడమే శ్రేయస్కరం.

నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో సహనం అనేది ఒక అరుదైన గుణంగా మారుతోంది. చిన్న విషయాలకే ఆవేశపడటం, క్రోధంతో నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వల్ల కుటుంబాలు, బంధాలు విచ్ఛిన్నమవుతున్నాయి. భర్తృహరి చెప్పినట్లు క్షమను కవచంలా ధరిస్తే అనేక అనర్థాలను నివారించవచ్చు. విద్యను కేవలం ఆర్థిక లాభాల కోసం కాకుండా, సంస్కారం కోసం అభ్యసించాలి. సంస్కారవంతమైన విద్య మనిషికి వినయాన్ని ఇస్తుంది, ఆ వినయమే సమాజంలో గుర్తింపును తెస్తుంది. వ్యక్తిత్వ వికాసం అంటే కేవలం వేషధారణ మార్చుకోవడం కాదు, ఆలోచనా విధానాన్ని ఉన్నతంగా మార్చుకోవడమే నిజమైన వికాసం.

ఈ శ్లోక సారాన్ని జీర్ణించుకున్న వ్యక్తి ఏ పరిస్థితిలోనూ చలించడు. కష్టాలు వచ్చినప్పుడు సహనంతో, సుఖాలు వచ్చినప్పుడు వినయంతో ఉంటాడు. తనలోని లోపాలను శత్రువులుగా గుర్తించి వాటిని సరిదిద్దుకుంటాడు. బాహ్య అలంకారాల కంటే శీలమనే ఆభరణానికి ప్రాముఖ్యతనిస్తాడు. భర్తృహరి సందేశం కేవలం అప్పటి కాలానికే కాదు, ఏ కాలానికైనా అనుసరణీయమైనది. మనిషి తన అంతరంగ శక్తులను గుర్తించి, సద్గుణాల బాటలో నడిచినప్పుడే జీవితం సార్థకమవుతుంది. ఆత్మగుణమే మనిషికి అసలైన బలం, బలగం. అదే అతనికి లోకంలో తిరుగులేని కీర్తిని సంపాదిస్తుంది.

సత్య ధర్మ జీవన మార్గం

2026-03-23T17:33:00.007+05:30

సత్య ధర్మ జీవన మార్గం

సి.హెచ్.ప్రతాప్

సత్యేన రక్ష్యతే ధర్మః విద్యా యోగేన రక్ష్యతే।
మృజయా రక్ష్యతే రూపం కులం వృత్తేన రక్ష్యతే॥

మహాభారతంలో ధృతరాష్ట్రునికి హితవు పలికిన పరమజ్ఞాని విదురుడు. కురుసభలో పాండవులకు జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని ఎదిరించి, ధర్మాన్ని నిలబెట్టాలని కోరిన మహనీయుడు. విదురుడు బోధించిన నీతులు 'విదురనీతి' పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. పైన పేర్కొన్న శ్లోకం మానవ జీవితంలోని నాలుగు ముఖ్యమైన అంశాలను ఎలా కాపాడుకోవాలో అత్యంత సరళంగా, స్పష్టంగా వివరిస్తుంది. సత్యం ద్వారా ధర్మం, సాధన ద్వారా విద్య, పరిశుభ్రత ద్వారా రూపం, మంచి ప్రవర్తన ద్వారా వంశ గౌరవం రక్షించబడతాయని ఈ శ్లోకం యొక్క అంతరార్థం. ఈ నాలుగు సూత్రాలు కేవలం ప్రాచీన కాలానికే కాదు, ఆధునిక సమాజానికి కూడా దిక్సూచిలా పనిచేస్తాయి.

మొదటి పాదంలో "సత్యేన రక్ష్యతే ధర్మః" అని విదురుడు పేర్కొన్నాడు. ధర్మం అంటే కేవలం పూజలు, పునస్కారాలు కావు; అది న్యాయం, బాధ్యత మరియు సత్ప్రవర్తనల సమాహారం. ఈ ధర్మం నిలబడాలంటే సత్యం అనే పునాది అవసరం. అబద్ధంపై నిర్మించిన ఏ ధర్మమైనా ఎక్కువ కాలం నిలవదు. వ్యక్తి తన మాటలో, చేతలో సత్యాన్ని పాటించినప్పుడే అతను చేసే ధర్మకార్యాలకు విలువ ఉంటుంది. సత్యం కష్టంగా అనిపించినా, అది దీర్ఘకాలంలో వ్యక్తికి రక్షణ కవచంలా నిలుస్తుంది. సత్యం లేని చోట ధర్మం గతి తప్పి, సమాజంలో అశాంతికి దారితీస్తుంది.

రెండవ అంశం "విద్యా యోగేన రక్ష్యతే". ఇక్కడ యోగం అంటే నిరంతర సాధన లేదా అభ్యాసం. ఒక వ్యక్తి ఎంతటి మేధావి అయినా, తాను నేర్చుకున్న విద్యను నిరంతరం అభ్యసించకపోతే అది క్రమంగా విస్మరణకు గురవుతుంది. పదును పెట్టని ఆయుధం ఎలా తుప్పు పడుతుందో, సాధన లేని విద్య కూడా అలానే నిరర్థకమవుతుంది. విద్య అనేది నిరంతర ప్రవాహం వంటిది. చదువు పూర్తయిన తర్వాత కూడా కొత్త విషయాలను తెలుసుకోవడం, పాత జ్ఞానాన్ని పునశ్చరణ చేసుకోవడం వల్లనే ఆ విద్య ప్రకాశిస్తుంది. జ్ఞానం సంపాదించడం ఒక ఎత్తైతే, దానిని నిరంతర సాధనతో నిలబెట్టుకోవడం మరొక ఎత్తు.

మూడవది "మృజయా రక్ష్యతే రూపం". మృజ అనగా పరిశుభ్రత లేదా శుచిత్వం. బాహ్య సౌందర్యం కేవలం ఆభరణాల వల్ల రాదు, అది శారీరక పరిశుభ్రత వల్లనే నిలుస్తుంది. అయితే విదురుని ఉద్దేశంలో ఈ శుచిత్వం కేవలం శరీరానికే పరిమితం కాదు. మనసులో ఉండే స్వచ్ఛత కూడా ముఖంలో ఒక ప్రత్యేకమైన తేజస్సును ఇస్తుంది. ఆలోచనలు స్వచ్ఛంగా ఉన్నప్పుడు వ్యక్తిత్వం అందంగా కనిపిస్తుంది. దురాలోచనలు, అసూయ వంటి మలినాలు మనసును ఆవహిస్తే, అది బాహ్య రూపంపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. కాబట్టి అంతర్గత మరియు బాహ్య శుచిత్వం మనిషి రూపానికి అసలైన అలంకారాలు.

చివరిగా "కులం వృత్తేన రక్ష్యతే". ఒక వంశం లేదా కుటుంబం యొక్క గౌరవం వారు కలిగి ఉన్న సంపదపై కాకుండా, ఆ కుటుంబ సభ్యుల నడవడికపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వృత్తం అంటే సదాచారం లేదా మంచి ప్రవర్తన. గొప్ప వంశంలో పుట్టినంత మాత్రాన ఎవరికీ గౌరవం రాదు. ఆ వ్యక్తి చేసే పనులు, అనుసరించే విలువలే అతని కుటుంబానికి కీర్తిని లేదా అపకీర్తిని తెస్తాయి. పెద్దలను గౌరవించడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం, క్రమశిక్షణతో జీవించడం వంటివి సదాచారంలో భాగం. సంపద పోయినా తిరిగి సంపాదించవచ్చు కానీ, ప్రవర్తన వల్ల పోయిన వంశ గౌరవం మళ్లీ రాదు.

నేటి ప్రపంచంలో ఈ విదురనీతి అమలు ఎంతో ఆవశ్యకమైనది. ప్రస్తుత కాలంలో చాలామంది బాహ్య అలంకారాలకు, తాత్కాలిక లాభాలకు ప్రాముఖ్యత ఇస్తున్నారు. కానీ శాశ్వతమైన కీర్తిని ఇచ్చేవి సత్యం, సాధన మరియు సదాచారం మాత్రమేనని మనం గుర్తించాలి. విద్యార్థులు నిరంతర అభ్యాసాన్ని, సామాన్యులు సత్యాన్ని, ప్రతి ఒక్కరూ సత్ప్రవర్తనను అలవరచుకోవాలి. విదురుడు చెప్పిన ఈ నాలుగు స్తంభాలపై మన జీవితాన్ని నిర్మించుకుంటే, అది అత్యంత దృఢంగా మరియు గౌరవప్రదంగా ఉంటుంది. మనిషిని మహోన్నతుడిగా నిలబెట్టేది ఆస్తులు కావు, ఆచారాలేనని గ్రహించడమే నిజమైన విజ్ఞానం.

***

మనసులు కలిసిన శుభవేళ

2026-03-23T17:33:00.002+05:30

మనసులు కలిసిన శుభవేళ

సి.హెచ్.ప్రతాప్

రాహుల్ మరియు సుప్రియల వివాహం జరిగి మూడు సంవత్సరాలు పూర్తయింది. ఇద్దరూ ఉన్నత విద్యావంతులు, నగరంలోని ప్రముఖ సంస్థలలో బాధ్యతాయుతమైన ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. వివాహమైన కొత్తలో వారి జీవితం ఒక అందమైన కావ్యంలా సాగింది. ఒకరి ఇష్టాయిష్టాలను మరొకరు గౌరవించుకుంటూ, వీలు చిక్కినప్పుడల్లా విహారయాత్రలకు వెళ్తూ ఎంతో సంతోషంగా ఉండేవారు. కానీ కాలక్రమేణా ఆ మధురానుభూతుల స్థానంలో చిన్నపాటి విభేదాలు చోటుచేసుకోవడం మొదలైంది. ఉదయం నిద్రలేవడం దగ్గరి నుండి రాత్రి పడుకునే వరకు ప్రతి విషయంలోనూ తగాదాలు నిత్యకృత్యమయ్యాయి. వంట గదిలో సాయం చేయడం, ఇంటి ఖర్చుల నిర్వహణ, సెలవు దినాల్లో ఎక్కడికి వెళ్లాలనే విషయాలపై వారి మధ్య వాదోపవాదాలు పెరిగిపోయాయి. పని ఒత్తిడి కారణంగా ఇద్దరూ అలసిపోయి ఇంటికి రావడం వల్ల ఓపిక నశించి, చిన్నపాటి అసహనం కూడా పెద్ద గొడవలకు దారితీసేది. ఒకప్పుడు గంటల తరబడి ముచ్చటించుకునే ఆ దంపతులు, ఇప్పుడు కేవలం అవసరమైన మాటలకే పరిమితమయ్యారు. ఒకరి అభిప్రాయాన్ని మరొకరు గౌరవించడం కంటే, తమ వాదనే సరైనదని నిరూపించుకోవాలనే పట్టుదల వారిలో పెరిగింది. పడకగదిలో పంచుకునే ఆనందం కంటే, పరస్పర విమర్శలు చేసుకోవడమే ఎక్కువైపోయింది. అన్యోన్యంగా ఉండాల్సిన ఆ దాంపత్య బంధంలో అపార్థాలు అనేవి ఒక విషవృక్షంలా విస్తరిస్తూ, వారి మధ్య ఉన్న మధురమైన అనుబంధాన్ని క్రమక్రమంగా హరించివేస్తున్నాయి. మనసు విప్పి మాట్లాడుకునే సమయం లేకపోవడం, ఒకరినొకరు తక్కువ చేసి చూడటం వంటి కారణాలు వారి మధ్య దూరాన్ని మరింత పెంచాయి.

సుప్రియ మనసులో ఒక రకమైన అసంతృప్తి మొదలైంది. రాహుల్ తన భావాలను అస్సలు పట్టించుకోవడం లేదని, తను ఎంత కష్టపడి ఇల్లు సదురుతున్నా అతనికి కనీస గుర్తింపు లేదని ఆమె బాధపడేది. మరోవైపు రాహుల్ ఆవేదన వేరుగా ఉండేది. ఆఫీసులో ఒత్తిడిని భరించి ఇంటికి వస్తే, సుప్రియ చిన్న చిన్న విషయాలకే గొడవ పడుతోందని, తను ఏమి చేసినా ఆమెకు తృప్తి కలగడం లేదని అతను భావించేవాడు. మాట మాట పెరిగి అపార్థాలు కొండంతలయ్యాయి. ఒకే ఇంట్లో, ఒకే మంచంపై ఉన్నా వారి మధ్య ఒక అదృశ్యమైన నిశ్శబ్ద గోడ పెరిగిపోయింది. ఒకరి ముఖం ఒకరు చూసుకోవడమే కష్టంగా మారింది. ఆమె పడుతున్న శ్రమను రాహుల్ కేవలం బాధ్యతగా మాత్రమే చూడటం ఆమెను మరింత కృంగదీసింది. తన మనసులోని మాటలను పంచుకోవాలని ప్రయత్నించినప్పుడల్లా రాహుల్ వాటిని సాకులుగా కొట్టిపారేయడం ఆమెలో నిరాశను నింపింది. అటు రాహుల్ సైతం తన వృత్తిపరమైన సవాళ్లను అర్థం చేసుకునే సహనం సుప్రియకు లేదని, ఆమె కేవలం తన సమస్యలనే పెద్దవిగా చూస్తోందని లోలోపల మధనపడేవాడు. ఇద్దరి మధ్య పెరిగిన ఈ కమ్యూనికేషన్ గ్యాప్ వల్ల చిన్నపాటి అభిప్రాయభేదాలు కూడా తీవ్రమైన మానసిక సంఘర్షణకు దారితీశాయి. ఒకరినొకరు ఓదార్చుకోవాల్సిన సమయంలోనే పరస్పరం విమర్శించుకోవడం వల్ల వారి మధ్య ఉన్న ఆత్మీయత ఆవిరైపోయింది. ప్రతిరోజూ ఏదో ఒక కారణంతో మొదలయ్యే వాదోపవాదాలు వారి మధ్య ఉన్న ప్రేమని మరుగున పడేసి, కేవలం అహంకారాల పోరాటంగా మిగిలిపోయింది.

ఒక శనివారం సాయంత్రం, బయటకు వెళ్లే విషయంలో మొదలైన చిన్న చర్చ పెద్ద వివాదంగా మారింది. సుప్రియ ఆవేశంతో, "నువ్వు ఎప్పుడూ నన్ను అర్థం చేసుకోవు, నీకు నీ పనే ముఖ్యం" అని కన్నీళ్లతో అరిచింది. దానికి రాహుల్ అంతే కోపంతో, "అసలు నేనే తప్పు చేస్తున్నానా? నీకు కావాల్సింది ఏమిటో నీకైనా తెలుసా?" అని గట్టిగా సమాధానం ఇచ్చాడు. ఆ రాత్రి వారిద్దరి మధ్య మాటలు పూర్తిగా ఆగిపోయాయి. రాహుల్ హాలులోని సోఫాపై పడుకుంటే, సుప్రియ గదిలో తలుపు వేసుకుని ఏడుస్తూ నిద్రపోయింది. ఆ ఇల్లు నిశ్శబ్దంతో నిండిపోయింది. ఆ క్షణంలో వారిద్దరి మధ్య ఉన్న అనురాగం కంటే ఆవేశమే పైచేయి సాధించింది. తమ మధ్య ఉన్న ప్రేమను గుర్తుచేసుకోవడం కంటే, ఎదుటివారి లోపాలను ఎత్తి చూపడమే లక్ష్యంగా ఆ వాదన సాగింది. సుప్రియ తన మనసులోని వేదనను వ్యక్తపరచాలని ప్రయత్నిస్తే, రాహుల్ దానిని తన వ్యక్తిత్వంపై దాడిగా భావించి ప్రతిఘటించాడు. బయట ప్రపంచం నిశ్చలంగా ఉన్నా, వారి మనసులలో మాత్రం అలజడి రేగుతూనే ఉంది. కన్నీళ్లు ఆరని కళ్ళతో సుప్రియ, అసహనంతో రగిలిపోతున్న రాహుల్ ఒకరికొకరు శత్రువులలా మారిపోయారు. పంచుకోవాల్సిన సంతోషాలు ఆ రాత్రి అపార్థాల సుడిగుండంలో కలిసిపోయాయి. ఆ ఇంట్లోని గోడలు కూడా వారి మధ్య పెరిగిన ఈ అగాధాన్ని చూసి మూగబోయినట్లు అనిపించాయి. ఏ చిన్న మాట అయినా ఆ నిశ్శబ్దాన్ని బద్దలు కొడుతుందేమో అన్నట్లుగా గాలి కూడా ఆగిపోయినట్లు తోచింది. తమ వైవాహిక జీవితం ఇలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లోకి చేరుతుందని వారు ఎప్పుడూ ఊహించలేదు.

ఈ పరిణామాలన్నింటినీ వారి పక్కింటిలో ఉండే శ్యామ్ గారు గమనిస్తూనే ఉన్నారు. ఆయన రాహుల్ తండ్రికి ప్రాణమిత్రుడు, జీవితంలో ఎన్నో ఎత్తుపల్లాలను చూసిన అనుభవశాలి. మరుసటి రోజు ఆదివారం ఉదయం ఆయన ఆ దంపతులిద్దరినీ తన ఇంటికి రమ్మని ఆహ్వానించారు. ఇద్దరికీ వేడి వేడి టీ ఇచ్చి, పక్కన కూర్చోబెట్టుకుని ప్రశాంతంగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టారు. "మీ ఇద్దరి మధ్య గొడవలు జరుగుతున్నాయంటే దానర్థం మీలో ప్రేమ లేదని కాదు. మీకు ఒకరిపై ఒకరికి విపరీతమైన ప్రేమ ఉంది కాబట్టే ఆశలు, ఆ ఆశల నుండి కోపాలు పుడుతున్నాయి. మీ సమస్య ప్రేమలో లేదు, మీరు మాట్లాడుకునే విధానంలో ఉంది" అని సున్నితంగా చెప్పారు. వారి ముఖాల్లోని నిరాశను చూసి ఆయన మనసు చలించింది. ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న ఫిర్యాదులను పక్కన పెట్టి, ఎదుటివారి కోణంలో ఆలోచించమని ఆయన హితవు పలికారు. అపార్థాలు అనేవి గోడల వంటివని, అవి పెరిగే కొద్దీ మనుషుల మధ్య దూరం పెరుగుతుందని వివరించారు. ఈ వయస్సులో వచ్చే చిన్నపాటి అహంకారాలు జీవితాంతం పశ్చాత్తాపానికి గురిచేస్తాయని హెచ్చరిస్తూ, వైవాహిక బంధాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి కావలసిన ఓర్పు మరియు నేర్పు గురించి ఎంతో హృద్యంగా వివరించారు. ఒకరి మాటను మరొకరు అర్థం చేసుకోకుండా కేవలం సమాధానం చెప్పడం కోసమే వినడం వల్ల కలిగే అనర్థాలను ఆయన సోదాహరణంగా వివరించారు. వారిలో ఉన్న కోపాన్ని తగ్గించి, ఒకరి విలువ మరొకరికి తెలిసేలా ఆయన చేసిన ఆ సంభాషణ వారి మనసులను కదిలించింది. అనుబంధాలను ఎలా కాపాడుకోవాలో తన జీవిత అనుభవాల ద్వారా శ్యామ్ గారు వారికి స్పష్టంగా వివరించారు.

ఆయన వారికి ఒక చిన్న ఉదాహరణ చెప్పారు. "ఒక పడవ ప్రయాణించాలంటే రెండు ఈతకర్రలు సమానంగా పనిచేయాలి. ఒకరు ముందుకు లాగుతూ, మరొకరు వెనక్కి నెడితే ఆ పడవ గమ్యం చేరదు సరే కదా, ఉన్నచోటే గుండ్రంగా తిరుగుతుంది. మీ జీవితం కూడా అంతే. మీలో ఎవరు గెలవాలి? భర్త గెలవాలా లేక భార్య గెలవాలా?" అని ప్రశ్నించారు. ఇద్దరూ సమాధానం చెప్పలేక తలవంచుకున్నారు. శ్యామ్ గారు నవ్వి, "మీ ఇద్దరిలో ఎవరు గెలిచినా ఓడిపోయేది మాత్రం మీ బంధమే. ఎవరు సరైనవారో నిరూపించడం కాదు ముఖ్యం, ఎవరు ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో తెలుసుకోవడమే ముఖ్యం" అని హితవు పలికారు. సంసారం అనే ప్రయాణంలో అహానికి తావు ఉండకూడదని, ఒకరి లోపాలను మరొకరు భర్తీ చేసుకున్నప్పుడే ఆ బంధం పరిపూర్ణమవుతుందని ఆయన వివరించారు. గెలుపోటముల కోసం ప్రాకులాడే ఆట కాదు ఇది, ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటూ జీవితాంతం సాగించాల్సిన సుదీర్ఘ యాత్ర అని హితబోధ చేశారు. చిన్నపాటి పొరపాట్లను భూతద్దంలో చూస్తూ కాలం గడపడం కంటే, ఒకరికొకరు ఇచ్చే చిన్నపాటి గౌరవం ఎంతో గొప్ప మార్పును తెస్తుందని చెప్పారు. మనుషుల మధ్య అగాధాలు పెరగడానికి కారణం మాటలు తక్కువై అపార్థాలు ఎక్కువ కావడమేనని గుర్తుచేశారు. ఈ మాటలు వింటున్న రాహుల్, సుప్రియలకు తమ పొరపాట్లు ఒక్కొక్కటిగా గుర్తుకువచ్చాయి. ఒకరిని ఒకరు కించపరచుకోవడం వల్ల తాము ఎంత విలువైన సమయాన్ని వృధా చేస్తున్నామో వారికి అర్థమైంది. శ్యామ్ గారి అనుభవ పాఠాలు వారిలో కొత్త ఆలోచనలను రేకెత్తించాయి. తమ మధ్య ఉన్న ప్రేమని మళ్ళీ చిగురింపజేసుకోవాలనే తపన వారి కళ్లలో స్పష్టంగా కనిపించింది. ఆ క్షణంలో వారిద్దరి మనసుల్లోని మొండితనం కరిగిపోయి, ఒకరికొకరు అవసరమనే భావన బలంగా నాటుకుంది.

ఆయన వారికి ఒక చిట్కా చెప్పారు. ప్రతిరోజూ రాత్రి పది నిమిషాల పాటు ఒకరినొకరు అడ్డుకోకుండా వినాలి. విమర్శలు చేయకూడదు, కేవలం వినాలి. రాహుల్ తన ఆఫీసు ఇబ్బందులు చెబితే సుప్రియ వినాలి, సుప్రియ తన ఒంటరితనాన్ని చెబితే రాహుల్ వినాలి. మొదటి రోజు ఆ ప్రయత్నం కొంచెం వింతగా అనిపించినా, క్రమంగా వారు ఒకరి అంతరంగాన్ని మరొకరు అర్థం చేసుకోవడం మొదలుపెట్టారు. రాహుల్ పడుతున్న శ్రమను సుప్రియ గుర్తించింది, సుప్రియ కోరుకుంటున్న చిన్న చిన్న సంతోషాలను రాహుల్ తెలుసుకున్నాడు. తప్పు ఎవరిదైనా "క్షమించు" అని చెప్పడంలో మొహమాటం పడకూడదని నిర్ణయించుకున్నారు.

నెల రోజుల తర్వాత ఆ జంట మళ్లీ శ్యామ్ గారి ఇంటికి వెళ్లారు. ఈసారి వారి ముఖాల్లో చిరునవ్వు, కళ్లలో ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న నమ్మకం కనిపించాయి. సుప్రియ నవ్వుతూ, "అంకుల్, మేము ఒకరినొకరు మార్చడానికి ప్రయత్నించడం మానేశాం, బదులుగా ఒకరినొకరు అర్థం చేసుకోవడం నేర్చుకున్నాం" అని చెప్పింది. రాహుల్ ఆమె చేతిని నొక్కుతూ తల ఊపాడు. దాంపత్యంలో చిన్నపాటి అలజడులు సహజం, కానీ వాటిని అపార్థాల సుడిగుండాలుగా మార్చుకోకూడదు. ప్రేమతో కూడిన సంభాషణ, సహనంతో కూడిన వినికిడి మాత్రమే ఏ బంధాన్నైనా చిరకాలం నిలబెడతాయి. ఒకరి లోపాలను ఎత్తి చూపడం కంటే, ఒకరి బలాలు ఒకరు గుర్తించడం వల్ల వారి మధ్య ఆత్మీయత రెట్టింపయ్యింది. గతంలో జరిగిన పొరపాట్లను మర్చిపోయి, వర్తమానంలో ఒకరికొకరు తోడుగా ఉండటమే నిజమైన సుఖమని వారు గ్రహించారు. ఆఫీసు ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ, ఇంటికి రాగానే ఆ సమస్యలను పక్కన పెట్టి ఒకరి కోసం ఒకరు సమయం కేటాయించడం అలవాటు చేసుకున్నారు. ఇద్దరి మధ్య పెరిగిన ఈ అవగాహన వారి ఇంటి వాతావరణాన్ని ప్రశాంతంగా మార్చింది. ఒక చిన్న మాట లేదా ఒక చిన్న సహాయం కూడా బంధాన్ని ఎంతగా బలపరుస్తాయో వారికి అర్థమైంది. అహంకారాన్ని వీడి అనురాగంతో మలిచిన ఈ కొత్త ప్రయాణం వారి జీవితంలో సరికొత్త కాంతిని నింపింది. శ్యామ్ గారి హితబోధ కేవలం సలహాగా మిగిలిపోకుండా, వారి జీవితాల్లో ఒక గొప్ప మార్పుకు నాంది పలికింది. ఇప్పుడు వారి మధ్య ఉన్నది కేవలం ఆకర్షణ మాత్రమే కాదు, ఒకరి ఆత్మను మరొకరు గౌరవించే పరిణతి చెందిన ప్రేమ. ఈ మార్పు చూసి శ్యామ్ గారు కూడా ఎంతో తృప్తి చెందారు.

శ్యామ్ గారికి కృతజ్ఞతలు తెలిపి బయటకు వస్తూ రాహుల్ ఇలా అన్నాడు, "సుప్రియా, మన మధ్య ఎన్ని గొడవలు వచ్చినా సరే, మనం మనసు విప్పి మాట్లాడుకోవడం మాత్రం ఎప్పుడూ ఆపకూడదు. ఎందుకంటే, మాట్లాడటం ఆగిపోయిన చోట ప్రేమే కాదు, ప్రాణం కూడా ఊపిరాడక ఇబ్బంది పడుతుంది. నీ మనసు నాలో ఉన్నంత వరకు, నా మాట నీకు తోడుగా ఉన్నంత వరకు మన మధ్య ఏ గోడలు ఉండవు. ఈ చిన్నపాటి అపార్థాల వల్ల మనం ఎంతటి విలువైన సమయాన్ని వృధా చేసుకున్నామో ఇప్పుడు నాకు అర్థమవుతోంది. మనమిద్దరం ఒకరికొకరు ప్రతిబింబాలం కావాలి కానీ, ఒకరినొకరు శాసించే వ్యక్తులం కాకూడదు. ఇకపై మన ఇంట్లో మౌనం కేవలం ప్రశాంతత కోసమే ఉండాలి తప్ప, ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న కోపం వల్ల రాకూడదు. నీ కళ్లలో నీరు చూసినప్పుడు నాలో కలిగే బాధ కంటే, నా అహంకారం నాకు పెద్దదిగా అనిపించడం నేను చేసిన అతిపెద్ద తప్పు. ప్రతి చిన్న విషయాన్ని చర్చించుకుందాం, ఒకరి ఇష్టాయిష్టాలను గౌరవించుకుందాం. మన బంధం ఒక గట్టి పునాదిపై నిర్మించబడాలి అంటే అది కేవలం పరస్పర విశ్వాసం మరియు సంభాషణ ద్వారానే సాధ్యం. మనం కలిసి నడిచే ఈ ప్రయాణంలో ఎదురయ్యే ముళ్ళను ప్రేమతో తొలగించుకుందాం. సుప్రియా, నీవే నా ప్రపంచం మరియు నీ సంతోషమే నా గమ్యం అని నేను ఈ క్షణం నుండి మనస్ఫూర్తిగా ఒప్పుకుంటున్నాను. మన మధ్య ఉన్న ఈ కొత్త వెలుగు మన జీవితాంతం ఇలాగే ప్రకాశించాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.

***

ప్రేమించే పెళ్ళాడు (తా) !

2026-03-23T17:22:00.009+05:30

ప్రేమించే పెళ్ళాడు (తా) !

-కొడాలి సీతారామా రావు

‘య్యాహ్హూ!’ అరిచే డ్రామారావ్ సంతోషం తో పైకెగిరి. .డ్రామా వాళ్ళింటి పేరు కాదు.ఆ అరుపుకి అతనికి రిజిష్టర్డ్ లెటర్ ఇచ్చి తన బైకు దగ్గిరకి వెళ్ళబోతు న్న పోస్ట్ మాన్ గేటు దగ్గిర ఎగిరి పడి బైకు మీ దెక్కి ఆటోమేటిగ్గా కి క్కు కొట్టి పారిపోయేడు వేగంగా.

అదే సమయంలో గేటు దగ్గిరకి రాబోతున్న

రామారావ్ మేనమామ కూడా ఒఖ్ఖ గెంతు గెంతి

ఏకంగా గేటు మీద నించి ఇంటి గుమ్మం దగ్గిరే ప డ్డాడు.

ఆ అరుపుకి పక్కన వంటింట్లో వంట చేస్తున్న తల్లి గుమ్మం దగ్గరకి వచ్చి కొడుకుని చూస్తూ ‘ఏమైందిరా నాన్నా అంత అరిచావు’ అంది పైకి ఎగిరిన తన కొడుకుని చూస్తూ.

ఆనందంగా కిందికి దిగి తల్లి దగ్గరకి వచ్చి చె ప్పాడు ‘ఐదేళ్ళ క్రితం నాన్న ప్రమాదంలో చనిపోయినప్పుడు కారుణ్య నియామకం కోరుతూ ఆర్టీసీకి పంపిన అప్లికేషన్ అప్పుడు ప్రభుత్వం మారటం వల్ల ఆగిపోయింది ఇంటర్వ్యూ చేసి కూడ.ఇప్పుడు అధికారంలోకి వచ్చిన కొత్త ప్రభుత్వం వెంటనే ఆదేశాలివ్వటంతో ఇప్పుడు నాకు ఉద్యోగం వచ్చింది.ఇక్కడే విజయవాడ ఎండీ ఆఫీసులో ఎకౌంట్స్ లో.ఈ నెలాఖరులో చేరాలి.ఇక మన కష్టాలన్నీ తీరినట్టే.’

ఆవిడ సంతోషంతో వంటింట్లోకి వెళ్ళి పంచదార తెచ్చి అతని నోట్లో వేసింది.’చాలా సంతోషంకరమైన వార్త వినిపించావ్ అల్లు డూ.నేనే ఓ శుభవార్త మోసుకెళ్దామని వచ్చా. ఈ మంచి వార్త చెవిన వేశావ్.చెల్లాయ్ ఇక మనకి అన్నీ శుభవార్తలే.’అంటున్న చాలా ఏళ్ళ తరువాత గుమ్మంలోకి వచ్చిన తమ్ముడి నోట్లో కూడా పంచదార వేసింది. ‘నాకు చక్కెర వ్యాధి వున్నా ఈ పూట చక్కెర తినేస్తా చెల్లాయ్.’ అన్నాడు అయోధ్యరావ్. రామారావ్ కూడా పంచదార తల్లి నోట్లో వేసాడు.

రామారావ్ తండ్రి ఆర్టీసీలో డ్రైవర్ గా చేసేవాడు.ముఫ్ఫై ఏళ్ళ అతని సర్వీసులో ఎటువంటి రిమార్కు లేదు.అతని ప్రమేయం లేకుండా ఓ ట్రక్కు డ్రైవర్ నిర్లక్ష్యం వల్ల జరిగిన ప్రమాదంలో అతను ప్రాణాలు కోల్పోయాడు.

ఆర్టీసి ఉన్నతాధికారులు కారుణ్య నియామకాల పథకంలో కొడుకుకి ఉద్యోగం ఇస్తామన్నారు.అలా అతనిని ఇంటర్వూ కూడా చేసారు.అంతలో ప్రభుత్వం మారటంతో కొత్త ప్రభుత్వ నేత మౌఖిక ఆదేశాలతో అన్ని నియామకాలు ఆగిపోయాయి.

అప్పటివరకు రాకపోకలు బాగా వున్న అన్నగారు చెల్లెలికి ముఖం చాటేసాడు.ఏభై కిలోమీటర్ల దూరంలోనే వున్నా చెల్లెలెక్కడ డబ్బుల సాయం అడుగుతుందోనని. ఇప్పుడు భార్య పోరు పెట్టడంతో వచ్చాడు మేనల్లుడితో కూతురి పెళ్ళి విషయం కనుక్కుందామని.కారణం కొత్త ప్రభుత్వం కారుణ్య నియామకాలకి ఒప్పుకుంది కనుక మేనల్లుడికి ఉద్యోగం ఖాయం అనుకుని.

మళ్ళీ ప్రభుత్వం మారాక పాత నియామకాలకి పచ్చ జెండా ఊపింది.అలా రామారావ్ ఉద్యోగస్తుడయ్యాడు.

అయోధ్యరావ్ చెల్లెలితో తన కూతురుని కొడుక్కి చేసుకుంటే బాగుంటుందని.ఆవిడ చెప్పింది రామారావ్ ఇష్టపడితే తన అభ్యంతరం ఏమీ లేదని.రామారావ్ ని చెల్లెలి ఎదురుగా అడిగాడు అయోధ్యరావు.రామారావ్ చెప్పాడు తన మనసులో మాట చాలా స్పష్టంగా ‘నేను ప్రేమించే పెళ్ళాడుతా’ .అలా అంటూ అమ్మ వంక చూసాడు.ఆవిడా తనకి అంగీకారమే అన్నట్లు తల ఊపింది నవ్వుతూ.

అయోధ్యరావ్ నవ్వుతూ ‘ప్రేమించే పెళ్ళాడవయ్యా. ‘అన్నాడు మనసులో నవ్వుకుంటూ.

###

రామారావు ఉద్యోగంలో చేరాడు.హెడ్డాఫీసులో ఆడిట్ విభాగంలో.అతనికి కేటాయించిన సీటు కిటికీ పక్కన వుండటం,బయట బస్ స్టాప్ ఎదురుగా కనపడుతుండటంతో అతనికి చాలా నచ్చింది.మొదటి నెల అతనికి ట్రైనింగ్ లో భాగంగా అన్ని విభాగాలలో ప్రతి పని నేర్చుకునేలా ఏర్పాటు చేసారు.

తరువాత నించీ అతనికి పని నిర్ణయించటంతో తన సీట్లో కూర్చుని పని చేసుకోవచ్చు. పని చేస్తూ మధ్య మధ్య కిటికీ లోంచి ఎదురుగా కనపడే సిటీ బస్ స్టాప్ వేపు చూడటం అలవాటయ్యింది.అక్కడ అందమైన అమ్మాయిలు కనపడతారు.అదో ముఖ్యమైన పనైపోయిం దతనికి

ఓరోజు సన్నగా పొడవుగా వున్న ఒకాయన అతన్ని వెదుక్కుంటూ వచ్చాడు.పొడవాటి లాల్చీ,లూజు పైజమా,చేతిలో గొడుగు అతని రూపం గమ్మత్తుగా అనిపించింది రామారావ్ కి.

‘రామూ, నా పేరు మన్మధరావ్.బ్రహ్మచారిని.నా హాబీ – యువతీ యువకుల మధ్య ప్రేమ కలిగేలా చేసి వారిని ఒక ఇంటి వారిని చేయటం.ఇప్పటికి ఓ ఐదొందల జంటలు ఏకమయ్యారు.అందరూ సంతోషంగా కాపురం చేసుకుంటున్నారు. ఎక్కడ పెళ్ళికాని వారు వున్నా అదేంటో తెలిసిపోతుంది నాకు . అలా నీ సంగతి నాకు తెలిసింది.అందునా నువ్వు ‘ప్రేమించే పెళ్ళాడా లనుకోటం’ నాకు మరీ మరీ నచ్చింది.అంచేత నువ్ ప్రేమలో పడేలా నీకు సాయం చేస్తా.నువ్ కాదనవ్ నాకు తెల్సు.రేపే రంగంలోకి దిగుతా.వస్తా.’అంటూ వచ్చినంత వేగంగా వెళ్ళిపోయాడు.అతను వెళ్ళిన వేపు అలా చూస్తూ కూచున్నాడు రామారావ్.

మరునాడా మన్మధరావ్ అన్నట్టే వచ్చేసాడు పదకొండింటికి.రామారావ్ ని కిటికీ దగ్గిరకి తీసుకెళ్ళి బస్ స్టాపులో వున్న ఓ అమ్మాయిని చూపిస్తూ ‘అదుగో ఆ ఆకుపచ్చ వోణి వేసుకున్న యువతే నీ పార్ట్నర్.సాయంత్రం సరిగా ఐదున్నరకి ఎదురుకుండా బస్ స్టాపులో నుంచుంటుంది.పొద్దున కాలేజీకి వెళ్ళటానికి నెంబర్ తొమ్మిది బస్ కోసం,సాయంత్రం గరల్స్ హాస్టల్ కి వెళ్ళటానికి రెండో నంబరు బస్సు కోసం సరిగ్గా ఎదురు స్టాపులోనే.ఆదివారం కనపడదు.ఎందుకంటే కాలేజీ వుండదు కనుక. రెండు రోజులలో నీకు పరిచయం చేసుకో.మంచి పిల్ల. నాది హామీ.బి టెక్ నాలుగో ఏడు చదువుతోంది.తల్లీతండ్రీ పల్లెలో వుంటారు.అదీ సంగతి.నీకేమైనా సాయం కావాలంటే ఇదుగో నా విజిటింగ్ కార్డ్.24×7 అందుబాటు గేరంటీ.మరి వస్తా.’వచ్చినంత వేగంగా వెళ్ళి పోయాడు.

ఆ అమ్మాయి బస్ ఎక్కే దాకా అటే చూస్తూ కూచున్నాడు.వాళ్ళ సూపర్వైజర్ పిలవటంతో ఈ లోకంలోకి వచ్చాడు.సాయంత్రం త్వరగా తెమిలి బస్ స్టాపుకి చేరుకున్నాడు.ఆమె ఎటూ చూడటం లేదు.బస్ రాగానే ఎక్కేసింది.అతనూ ఎక్కేసాడు.ఆమె మారుతీ నగర్ లో దిగి గరల్స్ హాస్టల్ లోకి వెళ్ళిపోయింది.రెండు రోజులు ఆమెని గమనించాడు.

మరునాడు ఉదయం ముందే మారుతీ నగర్ బస్ స్టాపుకి చేరుకున్నాడు.ఆ అమ్మాయి వచ్చింది స్నేహితులతో.బుధ్ధి మంతురాలిగా అనిపించింది.తొలి చూపులోనే ప్రేమంటే తెలిసింది. రెండు రోజులు అలా ఆమెని అనుసరించాక ఆమెని పరిచయం చేసుకున్నాడు.

ఆమె పేరు అనుపమ.తండ్రి వ్యవసాయం చేస్తారు.అతనూ తన పరిచయం చేసుకున్నాడు.ఆ సంభాషణ జరుగుతున్నంత సేపూ ఆమె చిరునవ్వుతోనే వుంది.’నువ్వంటే నా కిష్టం.నీ ఇష్టం చెప్పు.నీ నవ్వు బాగుంటుంది.’

ఆశ్ఛర్యంగా ఆమె తన అభిప్రాయం చెప్పేసింది తనకీ ఇష్టమేనని.రెండు రోజులుగా తనని అనుసరించటం కూడా గమనించినట్టు చెప్పింది.అప్పటి నించీ వారిద్దరూ సాయంత్రం కాసేపు కబుర్లు చెప్పుకునేవారు.ఆదివారాలు బేరేజి మీద గడిపేవారు.రెస్టారెంట్లకి వెళ్ళారు.

చాలా సరదా కబుర్లు చెప్పుకునేవారు.ఏ నాడూ హద్దులు దాటలేదు.ఓ రోజు అతను తన కుటుంబం గురించి చెప్పాడు. తన ఆశయం ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకోటం గురించి చెప్పాడు.ఆమె మెచ్చుకుంది. ఆమె ఓ క్షణం తరువాత తన కుటుంబం గురించి కూడా దాపరికం లేకుండా చెప్పింది.ఆ విషయాలు వింటూ అతను కూడా ఆశ్చర్యపోయాడు. ‘నువ్ చెప్పిన విషయాలు నాకు చాలా సంతోషం కలిగించాయి. అయితే ఈ విషయాలు మరెవరితో చెప్పకు. ఆఖరికి మీ ఇంట్లో కూడా.గమ్మత్తుగా వుంటుంది మన నిర్ణయం తెలిసాక.’ ఆమెతో చెప్పాడతను.ఆమె నవ్వి వూరుకుంది.

ఆమె పరీక్షలయ్యే దాకా అలా కలిసి తిరిగారు.పరీక్షలయ్యాక వూరు వెళ్ళిపోయేటప్పుడు ఆమె చాలా దిగులుగా వుంది.

అతను చెప్పాడు మనం రిజిష్టర్ మేరేజి చేసుకుని మనవాళ్ళకి షాక్ ఇద్దామా?’ అన్నాడతను.ఆమె ఒప్పుకోలేదు.’నేను మా అమ్మానాన్నలను మీ అమ్మగారితో మాట్లాడేందుకు పంపిస్తా’ అందామె.

అలాగే ఆమె తల్లి తండ్రి అతని ఇంటికి పెళ్ళి విషయాలు మాట్లాడటానికి వచ్చారు.ఆ రోజు శెలవు కావటంతో ఇంట్లోనే వున్నాడు రామారావ్.

తల్లి అతన్ని పిలిచింది పెళ్ళివారొచ్చారు హాల్లోకి రమ్మని.అతను వచ్చి కూచోగానే ఆయన అడిగాడు ‘మా అమ్మాయి అంటే ఇష్టమేనా.మా అమ్మాయికి ఇష్టమే.’అని.

రామారావు చెప్పాడు ‘మామయ్యా, నాకు అంతా తెలుసు.నువ్వూ,మన్మధరావుగారు ఆ డిన నాటకం అని. ఐనా నేను ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంటా అన్నాను కానీ నీ కూతురంటే ఇష్టం లేదు అనలేదు.ఏమైనా నేను ప్రేమించి న అనుపమ నా మేనమామ కూతురు అవ టం నా అదృష్టం. ఇంకో విషయం నేను అ మ్మకి అన్నీ చెప్పేసా.’

‘ఏదైనా ప్రేమించే పెళ్ళాడుతున్నావుగా అల్లుడూ. నీ కోరిక నా కోరిక తీరినట్టే.శుభం’ అన్నాడు అయోధ్యరావు.

***

సూక్తి కథ -2

2026-03-23T17:14:00.002+05:30

సూక్తి కథ -2

ఇరువంటి నాగ దుర్గా మాధురీ దేవి (నాగిని)

"లహరీ! ఏఁమి కూర ఇదీ", విసుక్కుంటూ పిలిచింది అత్త సుందరమ్మ!

"కూర్చున్న ౘోట నుంచీ కదలదు కానీ, ఈ నొక్కులకేం తక్కువ లేదు", ఘాటుగా ౙవాబునిస్తోంది సుందరమ్మకు కూతురు పద్మిని. మఱదలిని ఎవ్వఱైనా ఒక్క మాట అంటే ఊరుకోదు పద్మిని, అదీ తల్లీ, తమ్ముడూ దూషిస్తే అస్సలు ఊరుకోదు!

"దేశం నలుమూలలా, ఈ ప్రతిష్టాత్మక పరికరం ఇప్పుడు స్థాపించబడుతోంది, శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో దేశ అభివృద్ధిని సూచించే ఈ అభివృద్ధి పట్ల ప్రజలు, నేతలు అమితానందాన్ని, ఆసక్తిని కనబరుస్తున్నారు", దూరదర్శిని లో వార్తలు ౘదువుతోంది, ప్రయోక్త.

తల్లి మాటలకు, తన తమ్ముడు అయిన ఆమె భర్త "ఏం తిట్లు తిడతాడో", అని భయం మొహంలో పెట్టుకుని ఉన్న లహరి వంక సానుభూతిగా ౘూస్తున్న పద్మిని, ఒక్కసారిగా ఈ వార్త వింటూ, ఉత్సాహంగా అటు చూస్తోంది.

అక్క పద్మిని కి జడిసి, భారీ మీద నోరు పారేసుకోకుండా కూర్చున్న తమ్ముడు నిగమ శర్మ, ఒక్కసారిగా పద్మిని వార్తలు వంక ౘూస్తుండటంతో, తను భార్య వంక పళ్ళు బిగించి ౘూడసాగాడు.

అలాగని పద్మిని మాత్రం మౌనంతో ఉండలేదు.

" చూడమ్మా, ఇంట్లో కోడలు గచ్చు సరిగ్గా తుడవలేదు, కూరలో నీకు నచ్చిన దినుసులు లేవు", అంటే నస పెట్టడం కాదు.

నిజంగా అవతల వాళ్ళు పనితనం నచ్చకపోతే, వాళ్లతో మనకి పెద్దగా సంబంధం లేకపోతే, "ఒకటి అరసార్లకే కదా వీళ్ళ పనితనంతో నాకు ఇబ్బంది" , అని సర్దుకుపోయి ఊరుకోవాలి.

లేదు వాళ్ళు మనవాళ్ళే అయితే, వాళ్ళు చేసేది సరైన పద్ధతి అయినా కూడా ఊరుకోవచ్చు, తప్పులేదు. సరైన పద్ధతి కానప్పుడు మాత్రమే, అంటే, కందిపప్పు కి బదులు గన్నేరు పప్పు వాడితేనో, ఏదైనా పద్ధతిగా లేకపోతేనో, మనం మొదట చెప్పి చూడాలి, వినకపోతే జీవితాంతం నస్కుతూ కూర్చోకుండా, ప్రమాదాలు జరగకుండా, వారిని మార్చడానికి, సరిదిద్దడానికి దారులు వెతకాలి.

వాళ్ళు చేస్తుంద సరైనదే అయినప్పుడు, ఈ నసుగుడు దేనికమ్మా, కేవలం మన 'అహం తృప్తి' పడటం కోసమేనా?

మనుషులుగా మనకు ఇంతకన్నా వేరే కర్తవ్యం ఏమీ లేదా అమ్మా? మాట్లాడటం మనుషులకు మాత్రమే దేవుడు ఇచ్చిన వరం అన్నప్పుడు, దాన్ని ఇలా, 'హింస' పెట్టడానికి వాడాలా అమ్మా?

ఎంతసేపూ ఈ 'ౘట్రం' నుంచీ బయటకు రాకుండా ఉంటే, ఇక 'కొత్తదనం' ఎలా ఉంటుంది?

'జరామరణ చక్రాలు చాలని' మోక్షం కోసం ప్రార్థిస్తాం. ఎందుకు ఒకచోటనే ఉండలేక కదా? ఇంత పెద్ద ఉదాహరణ కూడా అక్కర్లేదమ్మా, పొద్దుగూకులు ఇంట్లో ఉంటే విసుగు వస్తుందని బయటకు వెళ్తాము, సౌకర్యంగా ఉంటుందని రోజంతా మంచం మీదనే ఉండము, ఏ పనినీ చేయకపోయినా, ఇల్లంత కలియ తిరుగుతూ ఉంటాం, కొత్త కొత్త నేస్తాల కోసం ప్రయత్నం చేస్తాము, కానీ ఈ 'అహం అనే చట్రం' నుంచీ మాత్రం బయటకు రాము, ఇది మాత్రం విసుగు రావట్లేదా అమ్మా!

ఒక్కసారి ఇందులో నుంచి బయటకు వచ్చి చూడండి, సరి కొత్త ప్రపంచం ఎంత బాగుంటుందో! పోనీ బాగోదంటారా, ఆ విషయం మీరు స్వయంగా అనుభూతిస్తేనే కదా తెలిసేది, ఎలా ఉంటుందో!

పోనీ నీకు ఇలా ఉండాలీ అని తెలియక పోతే, ఎలా ఉండాలో తెలపటానికి మన భాషా సౌందర్యం కలిగిన పద్యాలనూ, సూక్తులనైనా వినమ్మా!

"వేళాకోళంబులు గ

య్యాళితనంబులును జగడ మాడుతలును గం

గాళీపోకలుఁ గొందెము

లాలోచించుటయుఁ గూడదమ్మ కుమారీ!"

"ఇలాంటి మన పూర్వీకులు అందించిన మంచి సూక్తులనూ, నేటి శాస్త్రవేత్తలందిస్తున్న పరిజ్ఞానాన్నీ, దేన్నీ పట్టుకోకుండా, పోనీ మనసునైనా చికాకు గా ఉంౘుకోకుండా, ఇంట్లో వాళ్ళకీ మనఃశాంతి నశింప చేసి, మనుష్యుల మధ్య తగాదాలు పెట్టీ ఏం సాధిద్దామని అమ్మా!? ",

మఱదలు లహరి పట్ల సానుభూతి గొంతును తడిపేయగా, ఇక మాటలనాడలేక, మౌనాన్ని ఆశ్రయించింది, పద్మిని. ఆ మౌనమే అక్కడ అంతా పరౘుకుంది.

వదిన పట్ల కృతజ్ఞత తో లహరీ, "తగాదాలు పెట్టీ..", అమ్మ తనకూ, తన భార్యకూ మధ్య తగాదాలు పెడుతోందన్న జ్ఞానము అందాక, తల్లి పట్ల విముఖత కంటే, "తన జడత్వమే అందుకు అవకాశం ఇచ్చింది", అని నిగమ శర్మ తన మీద తనే విరక్తితో కూడిన దీర్ఘమైన మౌనం లోకి ౙారుకున్నాడు.

ఆ మౌనాన్ని ఛేదిస్తూ, "అద్భుతాలు శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలలో ౙరుగుతాయేమో కానీ, ఒక్క మాట తోనో, ఒక్కళ్ళ పోరాటం తోనో, ఒక్కే రోౙు లోనో ఎవ్వఱి మనసుల్లో మార్పు వచ్చేయటమనే అద్భుతం ౙరగదు, మీ అమ్మ సుందరమ్మ తీరు కూడా అంతే తల్లీ, ఇప్పుడే కాక పోయినా, ఎప్పటికి అయినా మారుతుందని కాదు కదా, కనీసం 'మానవత్వం' తో మెలుగుతుందనీ చెప్పలేము, అయితేనేం, ఒక్కో అడుగునూ పేర్చాలనే తపనతో నువ్వో వత్తిని వెలిగించావు తల్లీ, నీ మాటల చమురు తో, నీ 'బాధ్యత అనే ప్రమిద'లో! ఆనందంగా ఉంది!", మెౘ్చుకుంటూ అన్నారు, 'సుందరమ్మ భర్త' గా పేరొందిన 'సుందరయ్య గారు!', కూతురు పద్మినితో.

"అందఱూ అగౌరవ పరచే మన భాషనూ, అందులో ఇమిడి ఉన్న జీవన సూత్రాలనూ ఆకళింపు చేసుకుని, ఇవ్వాళ నువ్వు వాటిని జీవితానికి అన్వయిస్తున్నావు, సమయానుకూలంగా ప్రస్తావిస్తూ, వాటి ఉపయోగాన్నీ ప్రజలకు అందిస్తున్నావు!", అని తన సంభాషణను ముగించారు సుందరయ్య గారు.

"మార్పు కోసం ఎదురు ౘూడటం లో తప్పు లేదు,అందుకు ఓర్పే తొలి మెట్టు", అనుకుంటూ, శాస్త్రవేత్తల బృందం లో సభ్యుడైన తన భర్తకు శుభాకాంక్షలు తెలపటానికి చరవాణిని అందుకుంది పద్మిని!

***

ఒకటైపోదామా ఊహల వాహినిలో -34

2026-03-23T13:32:00.013+05:30

ఒకటైపోదామా ఊహల వాహినిలో -34

కొత్తపల్లి ఉదయబాబు

12 గంటలకు హరిత విరాజ్ రూముకు వచ్చింది.

వెంటనే డోర్ క్లిప్ పెట్టి ఆమెని గాఢంగా కౌగిలించుకున్నాడు విరాజ్.

" విరాజ్ నేను మీకు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చెప్పాలి. దానికి మీరు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ కోపం తెచ్చుకోకూడదు. మీ నాన్నగారి నియమం లాగే అమ్మకు ఒక నియమం ఉంది. మీ నాన్నగారి నియమం ఒక ఆడపిల్ల జీవితాన్ని నాశనం చేసేది అయితే,మా అమ్మ నియమం మనందరి బాగు కోరేది. స్నేహితుడిగా మనిద్దరి మధ్య ఎటువంటి దాపరికాలు ఉండకూడదు అనే భావంతో ఈ విషయాన్ని మీకు చెప్తున్నాను. ఈ విషయం నేను మీకు చెప్పినట్టుగా అమ్మకు కూడా తెలియకూడదు. చెప్పనా? "

" మనిద్దరం ఒకటైన అనుభూతిని నా జీవితాంతం గుర్తుంచుకుంటాను హరిత. ఆ అనుభూతి సాక్షిగా చెప్తున్నాను. నేను ఏమీ అనుకోను. చెప్పు" అన్నాడు విరాజ్.

తాను చెప్పాలనుకున్న విషయాలన్నీ స్పష్టంగా చెప్పేసింది హరిత.

" నిన్ను స్నేహితురాలిగా పొందడం నిజంగా నా పూర్వజన్మ సుకృతం" అన్నాడు విరాజ్.

" నాది అదే భావం విరాజ్ " అంది అతని కౌగిలిలో గువ్వలా ఒదిగిపోతూ.

*******

బబిత ఇంటికి వచ్చారు ఇద్దరు.

అతన్ని హాల్లో కూర్చోబెట్టి కిచెన్లోకి వెళ్లిపోయింది హరిత.

మరో ఐదు నిమిషాల్లో " రండి సార్ కాళ్లు కడుక్కుందురు గాని. " టవల్ చేత్తో పట్టుకుని

పిలుస్తున్న వైపు నడిచి, " ఈ అయిదు నిమిషాల్లోనే బట్టలు మార్చేయాలా? " ఆమె నడుము మడతలో గిల్లబోయాడు విరాజ్.

"అక్కా...నన్ను కాపాడు." అంటూ కిచెన్ వైపు పరిగెత్తింది సరిత.

ఈసారి విస్తుపోవడం విరాజ్ వంతు అయింది.

" ఏమిటే...ఏమైంది? " అంటూ హాల్లోకి పరిగెత్తు వచ్చింది హరిత.

అంగుళం తేడా లేకుండా ఒకే పోలికలు ఉన్న ఇద్దరిని చూసి కంటి చూపు తప్పు నోట మాట రాని వాడిలా నిశ్శేష్టుడయ్యాడు విరాజ్.

సరిగ్గా అప్పుడే చేతులు తడుచుకుంటూ హాల్లోకి వచ్చిన శకుంతల నవ్వుతూ అంది.

" అబ్బబ్బ. అతన్ని ఆట పట్టిస్తారు ఏమిటే... ఏమీ అనుకోకు బాబు.. చీర కట్టింది హరిత, హాఫ్ శారీ లో ఉన్నది సరిత... మా చెల్లి కూతురు".

" అంటే మొన్న ఒక రోజు రాత్రి డ్యూటీ పేరుతో నా రూమ్ లోకి వచ్చి పక్కలు సర్ది వెళ్లిపోయింది... "

" నేనే సార్. మీరు బయటికి వచ్చి చూసి ఉంటే అక్క కూడా కనిపించేది. " అని వెతక నవ్వింది సరిత.

" కవల పిల్లలను ఫోటోలలో చూడడమే తప్ప జీవితంలో ఇంత దగ్గరగా చూడటం ఇదే మొదటిసారి. హమ్మో. ఇలా ఇద్దరు ఒకే చోట ఉండటం వల్ల ఒక లాభాలు ఒక నష్టము కూడా ఉన్నాయి. "

" ఏమిటబ్బా అవి " అడిగింది హరిత.

" ఒకే పోలికలతో ఉన్న ఇద్దరినీ ఎదురెదురుగా చూస్తే అదొక ప్రమోదం ... ఒకరు అనుకుని మరొకరిని పట్టుకుంటే ఇది ప్రమాదం... " అన్నాడు విరాజ్.

" బాగా చెప్పారు బాబు భోజనానికి రండి." అంది శకుంతల.

సరితని వింతగా చూస్తూ నవ్వుతూ టవల్ అందుకని కాళ్లు చేతులు కడుక్కొని వచ్చాడు విరాజ్.

బూరెలు, పులిహార, పూతరేకులతో సహా షడ్రుచికరమైన భోజనం వడ్డించింది బబిత.

అందరూ నవ్వుతూ కబుర్లు చెప్పుకుంటూ భోం చేశారు.

" సరిగ్గా సాయంత్రం 5:00 కల్లా గుడి ప్రాంగణంలోకి వచ్చేస్తే తూర్పు గోపురం చూద్దాం. ఆ తర్వాత నేను బయలుదేరి ఫ్లైట్ కు వెళ్ళిపోతాను. చాలా చాలా థాంక్స్ ఆంటీ. మంచి భోజనంతో ఇంత ఆప్యాయమైన ఆతిథ్యం ఇచ్చినందుకు. ఇలా ప్రతి పుణ్యక్షేత్రం ఒక బంధువులు ఉంటే బాగుండేది.. యాత్రలన్నీ పండగే పండగ. " అన్న విరాజ్ మాటలు అందరూ నవ్వారు.

వాళ్లందరికీ చెప్పి విరాజ్ రూమ్ కి వచ్చేసాడు.

*****

ఆ సాయంత్రం అనుకున్న సమయానికి అందరూ గుడి ప్రాంగణం ముందు చేరారు.

తూర్పు గోపురం ముందు రంగురంగుల భారీ ఏనుగుల విగ్రహాల ముందు అందర్నీ రకరకాల ఫోటోలు తీసాడు విరాజ్. తాను హరితతో ప్రత్యేకంగా తీయించుకున్నాడు.

ఆ తర్వాత అందరూ కలిసి లిఫ్ట్ ఎక్కి 20 అంతస్తుల గోపురాన్ని పైకి ఎక్కారు. అక్కడ నుంచి ఆకాశము, నీరు అంచులుగా కలుస్తున్న అరేబియా సముద్రం, శ్రీకృష్ణుడు రథసారథిగా వెనుక కూర్చున్న అర్జునునికి బోధిస్తున్న దృశ్యం,కుడిపక్కగా బీచ్, ఎదురుగా కొండమీద ధ్యాన ముద్రలో శివయ్య, ఆ పక్కన రావణాసురుడు వినాయకుడు, నందీశ్వరుడు, స్టాట్యూ పార్క్.. అన్నిటినీ కవర్ చేస్తూ అద్భుతమైన వీడియో తీశాడు. అదే వీడియోలో తమందరినీ కూడా కవర్ చేసుకున్నాడు.

" ఇంకా నేను కొన్ని చూడని ప్రదేశాలు మిగిలిపోయాయి ఆంటీ. ఈసారి మీ ఇంట్లో ఉండి మరీ చూస్తాను మీకు అంగీకారం అయితే. " అన్నాడు బబితతో

" అంతకన్నా సంతోషమా బాబు. ఈసారి మీరు, హరిత దంపతులుగా వస్తే నేను ఎంతో సంతోషిస్తాను. "అంది బబిత.

" మీరు ఎప్పుడు బయలుదేరుతారు ఆంటీ? " శకుంతలని అడిగాడు విరాజ్.

" ఎల్లుండి రాత్రికి తిరిగి ప్రయాణం బాబు."

" సరే మీరు కాసేపు ఉండండి నేను బయలుదేరుతాను. " అన్నాడు విరాజ్.

" మేము ఇంకో రెండు రోజులు ఉంటాం కదా బాబు. కావలిస్తే మళ్లీ వచ్చి చూస్తాములే. పదండి వెళ్దాం " అంది శకుంతల

అందరూ కిందికి దిగారు. విరాజ్ అందరికీ బై చెప్పి " మీరు ఊరు వచ్చేసాకా ఇంటికి వస్తానాంటే. హరితా...రైలు ఎక్కిన వెంటనే మెసేజ్ పెట్టు. బై " అనేసి రెసిడెన్సీ వైపు వెళ్లిపోయాడు విరాజ్.

*******

మూడు రోజుల తర్వాత అనుకున్న పనులు పూర్తిఅయిన సంతృప్తితో ఇంటికి చేరుకున్నారు శకుంతల, హరిత.

నాలుగు రోజు సాయంత్రం వచ్చాడు విరాజ్

శకుంతల ఇంటికి.

మంచినీళ్లు, టీ ఇచ్చాక అడిగింది హరిత.

" ఇంటికి వచ్చాక మీ నాన్నగారు ఏమన్నారు? " ఏమంటారు హరిత? తనని నట్టేట్లో ముంచేసి వెళ్లిపోయానట. బాధ్యత పంచుకోవాల్సిన పెద్ద కొడుకు విదేశానికి వెళ్ళిపోయి అక్కడ పడిపోయాడు. నువ్వేమో ప్రేమ పెళ్ళంటూ దేశాలు తిరుగుతున్నావు... అయ్యో కన్న తండ్రి మన మంచి కోరి చెప్పారు అన్న జ్ఞానం లేదు మీకు. ఇప్పటికైనా నా మాట విని మీ మామయ్య కూతురు క్షితజను చేసుకో. మన అంతస్తుకు తగ్గ సంబంధం. " అన్నారు ఆయన ధోరణిలో.

" నేను ప్రేమించే పెళ్లి చేసుకుంటానంటే ఆనాడు మీరు ఒప్పుకున్నారు. అగ్రిమెంట్ కూడా రాసిచ్చారు. తండ్రిగా మీరంటే గౌరవం ఉంది కాబట్టే అన్ని విదేశాలు వెళ్లిపోయినా ఈ వయసులో అమ్మానాన్నలను ఒంటరిగా వదలకూడదు. వారికి ఈ వయసులోనే ఆలంబనగా ఉండాలి అనుకున్నాను కాబట్టే

మీ వెనకాల నీడలా ఉన్నాను.

నాకు ఇష్టమైన అమ్మాయిని మనస్ఫూర్తిగా ప్రేమించాను. ఆనాడే నేను గుడ్డ పెళ్లి చేసుకుంటే మీరేం చేయగలరు? అయినా సరే మీ మాట మీద గౌరవం ఉంచి మూడేళ్లపాటు మేము ప్రేమించుకుంటునే ఉన్నాం. ఆ అమ్మాయి పెద్దది కావచ్చు నాన్న... గుణంలో ఆ అమ్మాయికి మనం ఏమాత్రం సరితూగం. ఆ విషయం మీరు గ్రహిస్తే మంచిది.

మరొక విషయం. నేను కోరిన అమ్మాయిని ఇచ్చి మీ పిచ్చి నియమాలు పక్కనపెట్టి నాకు వివాహం చేయండి. మీ జీవితాంతం మేము మీకు తోడుగా అండగా ఉంటాం.

అలా కాదు అంటారా? జీవితాంతం పెళ్లి చేసుకోకుండా మీ ముందే జీవచ్ఛవం లా తిరుగుతూ ఉంటాను... అది కూడా కాదంటారా... మీరిచ్చే డబ్బు ఏమీ నాకు అక్కర్లేదు... ఆ అమ్మాయి ఇంటికి విడిపోయి

పెళ్లి చేసుకుని మా బ్రతుకు మేం బతుకుతాం. మీకు ఈ రెండో కొడుకు లేడు అనుకోండి. లేదా అసలు పుట్టనే లేదనుకోండి. "

అని ఘాటుగా చెప్పేసాను.

" మరి ఆయన ఏమన్నారు బాబు? "అడిగింది శకుంతల.

" ఈ వయసులో ఈ తండ్రిని బాధ పెట్టడం నీకు భావ్యం కాదురా. నాకు ఆలోచించుకోవడానికి కొంత సమయం ఇవ్వు.

నా మనసును సమాధానపరుచుకొని, నా అంతట నేను మాట్లాడేంతవరకు నువ్వు ప్రశాంతంగా ఉండు... నన్ను ప్రశాంతంగా ఉండని... నాకోసం కాకపోయినా కనీసం మీ అమ్మ కోసం.... అన్నారాంటీ " అని చెప్పాడు విరాజ్.

"సరే బాబు... దేనికైనా కాలమే అన్ని సమస్యలకు సమాధానం చెబుతుంది. అంతవరకు మనం వేచి ఉందాం " అంది శకుంతల.

(ఇంకా ఉంది)

ఒకటి అయిపోదామా ఊహవాహినిలో (30వ భాగం)

" అయితే మీకు ఒక చిన్న విన్నపం ఆంటీ. "

" ఏమిటి విరాజ్ అది? "

" హరిత ఎండలో తిరిగి ఉద్యోగం చేయడం

నాకు ఇష్టం లేదు ఆంటీ... అసలు మీకు వచ్చే జీతము, అంకుల్ ఫామిలీ పెన్షన్ మీకు సరిపోతుంది. ఇక హరిత ఉద్యోగం చేయడం అవసరమా? "

" నేనా మాట ఎప్పుడో చెప్పాను బాబు. నా కాళ్ళ మీద నేను నిలబడ్డ నాకు తెలియాలి కదా అమ్మ అంటుంది. "

" ఏ హరితా..నీ ఉద్దేశం ఏమిటి?"

" ప్రస్తుతానికి కొంతకాలం ఏ ఉద్యోగం చేసే ఉద్దేశం నాకు లేదు విరాజ్. చేయదలచినపుడు మాత్రం కచ్చితంగా నీడ పట్టునుండే ఉద్యోగమే చేస్తాను. సరేనా? "

" గుడ్ గర్ల్. మరి వస్తానాంటీ.. వెళ్లొస్తాను హరిత!" అని చెప్పి వెళ్లిపోయాడు విరాజ్.

******

తనని చూడాలనిపించినప్పుడల్లా విరాజ్ కి మెసేజ్ పెడుతూనే ఉంది హరిత.

ఆమె మెసేజ్ పెట్టినప్పుడల్లా విరాజ్ వచ్చి హరితను చూసి వెళ్తూనే ఉన్నాడు.

కాలగమనంలో మూడు నెలలు గడిచిపోయాయి.

"విరాజ్! ఈరోజు సాయంత్రం మనం శ్రీనగర్ కాలనీ కోవెలకు వెళ్లాలి. వీలు చూసుకుని గలవా.? "

" మనిద్దరమేనా? మీ అమ్మగారు కూడా వస్తారా? "

" ఈసారి మాత్రమే అమ్మ కూడా వస్తుంది. బహుశా ఆ తర్వాత అవసరం ఉండదు."

"అంటే?"

" దానికి సమాధానం ఆవిడే చెప్తుంది లే "

*******

అనుకున్న ప్లాన్ ప్రకారం ముగ్గురు కోవెలలో కలిశారు.

భగవంతునికి పువ్వులు, పళ్ళు, కొబ్బరికాయ కాకుండా కళాఖండ్ స్వీట్ కూడా నైవేద్యంగా సమర్పించి, విరాజ్ గోత్రంతో అష్టోత్తర పూజ చేయించింది శకుంతల.

దర్శనం అనంతరం వారి యొక్క స్థానాల్లో చతికిలపడ్డారు.

" నీకు శుభవార్త బాబు. " అంటూ కలాకండ్ స్వీట్ తీసి విరాజ్ కి తినిపించమని హరితకు ఇచ్చింది శకుంతల.

కళాఖండ స్వీట్ ను విరాజ్ నోట్లో పెట్టింది హరిత. ఆ తర్వాత శకుంతల కూడా ఒక ముక్క తీసుకుని మళ్ళీ విరాజ్ కి తినిపించింది.

" ఏమిటి ఆంటీ అంత మంచి శుభవార్త? "

" నువ్వు తండ్రి కాబోతున్నావ్ బాబు. హరితకి మూడో నెల ప్రెగ్నెన్సీ కన్ఫర్మ్ అయింది. "

జీవితంలో అత్యున్నతమైన బహుమతి పొందినంతగా వెలిగిపోయింది విరాజ్ ముఖం.

" నిజమా నిజమా ఆంటీ.. నిజమా హరితా? " సంతోషాతిరేకంతో ప్రశ్నించాడు విరాజ్.

అవునన్నట్టు తల ఊపి సిగ్గుతో తల దించుకుంది హరిత.

అంతటి ఆనందాన్ని భరించడం కోసం ఛాతీని విశాలం చేసుకోవాలి అన్నట్లు ఒక్కసారిగా లేచి నిలబడ్డాడు విరాజ్.

అతని అంతరంగంలో ఆనందపు కెరటాలు ఉవ్వెత్తున ఎగసి పడుతున్నాయి.

రెండు నిమిషాలు గడిచేయి.

విరాజ్ వచ్చి హరిత పక్కగా కూర్చున్నాడు.

" అయితే ఈ విషయంలో నువ్వు నన్ను క్షమించాలి బాబు." అంది శకుంతల తప్పు చేసినట్టుగా.

" మిమ్మల్ని క్షమించేంత గొప్పవాడిని కాదండి నేను. మీరు చేసిన పని వెనక ఒక అమ్మ మనసు దాక్కుంది. సమాజానికి సమాధానం చెప్పుకోవాల్సిన అవసరం కూడా దాక్కుంది. హరిత నాకు అని చెప్పింది. మా నాన్నగారు ఏ ఉద్దేశంతో నేను ప్రేమ పెళ్లి చేసుకో కూడదని పథకం వేశారో... దానికి మీరు చేసిన పద్ధతే సరిఅయినది. ఎవరి జాగ్రత్త వాళ్ళు ఉండాలి కదా. నేను మిమ్మల్ని సమర్థిస్తాను ఈ విషయంలో. కాదంటే ఏం చేయాలో కూడా నాకు తెలుసు. మీరు నిశ్చింతగా ఉండండి. "

అన్నాడు విరాజ్ ధైర్యం చెబుతున్నట్టుగా.

"అవునమ్మా. పెళ్లి కానంతవరకు ఆడపిల్ల కన్నా కన్నతల్లిని మించిన స్నేహితురాలు ఉండదు. పెళ్లయ్యాక భర్తని మించిన స్నేహితుడు మరొకరు ఉండరు. అందుకే విరాజ్ తో నువ్వు చేసింది అంత చెప్పేసాను.

నన్ను క్షమించమ్మా " అంది హరిత.

" నేను ఎంత పెద్ద తప్పు పని చేశానా... దానికి విరాజ్ ఎంత బాధ పడతాడా? అని నిచ్చే నాలో నేను మూడు నెలలుగా కుమిలిపోతున్నానమ్మ... ఇటువంటి ఉత్తముడైన వ్యక్తి ముందు స్నేహితుడిగా తర్వాత ప్రేమికుడిగా, ఆ తర్వాత భర్తగా దొరకడం నీ అదృష్టం. నేను నిశ్చింతగా ఉంటాను " అంది శకుంతల.

" ఈ ఆరు నెలల పాటు మీరు హరితను జాగ్రత్తగా చూడండి ఆంటీ. పాపో, బాబో పుడితే ఆ బిడ్డ మా భవిష్యత్తు నిర్ణయిస్తుంది.

ఏ చిన్న అవసరం వచ్చినా నాకు ఫోన్ చేయండి ఆంటీ. ఏది అలా చేస్తాను అని మాట ఇవ్వండి" అడిగాడు విరాజ్ శకుంతల ఎదురుగా చేయి చాచి.

" తప్పకుండా చేస్తాను బాబు. నీ భార్య బాధ్యత నువ్వే తీసుకుంటానంటే నాకు అంతకన్నా కావాల్సిందేముంది? " అంది సంతోషంగా శకుంతల.

*******

ఎప్పుడూ లేనిది విరాజ్ రకరకాల పిల్లల బొమ్మలు కొని తన గదిలో తనకి కనిపించేలా అమర్చుకోవడం చూసి ఆశ్చర్యపోయింది విశాలాక్షి.

" ఏమిట్రా ఆ పని. కడుపుతో ఉన్న ఆడవాళ్లు అలాంటి పని చేస్తే వాళ్లకి పండంటి బిడ్డలు పుడతారని అలా చేస్తారు. నీకు ఇదేం పిచ్చి రా? "

" రేపు నా భార్యకి అలాంటి పండంటి బిడ్డ పుట్టాలని నా కల " అన్నాడు విరాజ్.

" నువ్వేమో ప్రేమ పెళ్ళో అంటావు. మీ నాన్న ఆ క్షితిజని చేసుకోమంటాడు. అది ఇప్పటికే ఎవరితో తిరిగి కడుపు చేయించుకుంటే దాన్ని తీయించడానికి నానా యాతన పడింది వాళ్ళ అమ్మ. ఇప్పుడు దానికి సంబంధాలు చూస్తున్నారు. దాన్ని నువ్వు చేసుకుంటాను అని అన్నావంటే మాత్రం నేను చస్తే ఒప్పుకోను."

" అమ్మ నువ్వే ఒక న్యాయం చెప్పు. పెళ్లికి ముందు కడుపు చేయించుకుందని దాన్ని చేసుకోవద్దు అంటున్నావ్. నీకే ఒక ఆడపిల్ల ఉండి ముందు బిడ్డని కని అప్పుడు పెళ్లి చేస్తాను అని ఎవరైనా నియమం పెడితే ఒప్పుకుంటావా? "

" ఆనియమం పెట్టినవాడిని చెప్పు పుచ్చుకొని కొడతాను. ఆడదంటే అంత లోకువా మగవాడికి? అడిగిన వెధవ కూడా ఒక అమ్మకు పుట్టి ఉంటాడు కదా. ఏమనుకుంటున్నాడు అసలు వాడు ఆడది అంటే? ఆడదంటే భద్రకాళి రా... ఇక జీవితంలో ఈ దుర్మార్గున్ని భరించలేను అనుకున్నాక ఆడది చివరగా తీసుకునేటువంటి నిర్ణయమేరా భద్రకాళి అవతారం. అలాంటి వెధవల్ని వాడి పాపిష్టి ఆలోచన మరొకరికి చేరకముందే వాడిని నరికి పాతేయాలి. "

" అదిగో ఆనియమమే పెట్టాడమ్మా మీ ఆయన.

"అసలు మీ నాన్న ఆ నియమం ఎందుకు పెట్టారంటావ్? "

" ఏముంది.. నేను ఏ బీద అమ్మాయినో ప్రేమించాను అనుకో. అది డబ్బుకి ఆశపడి నన్ను ప్రేమిస్తుందో, లేదా నిజంగా ప్రేమిస్తోందో తెలుసుకోవడానికిట. నేను నా మనసుకు నచ్చిన అమ్మాయిని మూడేళ్లు ప్రేమించాలట. ఆ అమ్మాయి గర్భవతి అయ్యాక ఆ బిడ్డను తీసుకొచ్చి ఆయనకు చూపించాలట. అప్పుడు కూడా ఆ అమ్మాయిని నేను ప్రేమిస్తూ ఉంటే ఆ అమ్మాయి నాకు ఇచ్చి పెళ్లి చేస్తాడట. అలా అయితేనే నా పెళ్లి చేస్తానని నాకు మూడేళ్ల క్రితమే అగ్రిమెంట్ కూడా రాసిచ్చాడు. నువ్వు బాధ పడతావని ఇంతకాలం నీకు చెప్పలేదు.

ఆయనకేం? బంగారం లాంటిది నిన్ను చూసి పెళ్లి చేసుకున్నాడు. చక్కగా పిల్లల్ని కన్నాడు. జీవితంలో ఆనందాలన్ని అనుభవించేసాడు.

మూడేళ్ల క్రితమే నాకు పెళ్లి చేసి ఉంటే నా పెళ్ళాంతో సుఖంగా సంసారం చేసుకుని ఉండేవాడిని కదా. మూడేళ్ల సంవత్సరాల జీవితాన్ని కోల్పోయిన నేను ఇంకో నాలుగు ఏళ్ళు పోతే ముదురు బెండకాయనైపోతాను.

జీవితంలో పెళ్లి యోగ్యత లేని నాకు ఇలా పిల్లల బొమ్మలతో అయినా ఆడుకుందామని నా గదిలో పెట్టుకుంటున్నాను అమ్మ. " అన్నాడు విరాజ్ దీనంగా.

" మీ నాన్న అంత పని చేశారా?ఉన్న ఇద్దరు కొడుకులు ఒకడు విదేశాలు పట్టిపోయాడు. ఉన్న ఒక్క కొడుకుకి సుఖంగా పెళ్లి చేయకుండా ఈయనకి ఈ దరిద్రపు ఆలోచనలు ఎవరి నేర్పారో?

మన భారతీయ సంస్కృతి సాంప్రదాయం తుంగలో తొక్కేటువంటి వాళ్ళు, ఆ ఇంగ్లీష్ వాళ్ళని చూసి ఇలా తయారయ్యారు.

అవ్వ! ఎవరైనా వింటే నవ్విపోతారు. ఇంక ఈ సమాజంలో పెళ్లిళ్లు, సాంప్రదాయాలు, పెటాకులు ఏవీ ఉండవు. నాన్న తల్లిగా నీకు ఒక్క మాట చెప్తున్నాను. నీకు ఇష్టమైన అమ్మాయిని ప్రేమించి పెళ్లి చేసుకుని తీసుకురా. నేను మీ ఇద్దరికీ హారతిచ్చి లోపలికి తీసుకొచ్చేస్తాను."

(ఇంకా ఉంది)

శ్రీథర మాధురి - 143

2026-03-23T12:11:00.005+05:30

శ్రీథర మాధురి - 143

(పూజ్య శ్రీ వి.వి.శ్రీథర్ గురూజీ అమృత వాక్కులు)

గొప్ప వ్యక్తుల పుట్టిన రోజులను తగిన విధంగా జరుపుకుంటారు. అసామాన్యమైన గొప్ప వ్యక్తులను అవతార పురుషులు అంటారు.

'మీరు ఎక్కడైనా అసామాన్యమైన గొప్పతనాన్ని చూసినట్లయితే వారిలో వైష్ణవాంశ ఉందని తెలుసుకోండి.' - అంటూ కృష్ణ భగవానుడు అర్జునుడికి గీతలో చెబుతారు.

మనం శిరిడి సాయి బాబాను అవతారపురుషుడు అంటాము. అలాగే రాఘవేంద్ర స్వామి, పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, మెహర్ బాబా వీరందరూనూ. దైవం అనేక రూపాల్లో ఈ భూమిపై అవతరించవచ్చు. దివ్యమైన ఆత్మలు అనేకమార్లు జన్మిస్తూ ఉంటాయి. దానికి కారణం ఏమిటి? ఈ అవతారాలు అసలు ఎందుకు దాల్చుతారు? ప్రతి వ్యక్తి అవతారపురుషుడు ఎందుకు కాలేడు? నిజానికి ప్రతి వ్యక్తి దైవం యొక్క అవతారమే. కాని మనకది తెలీదు, అంతే. కొంతమంది తాము అవతారం దాల్చామని అని గుర్తిస్తారు, చాలామంది గుర్తించలేరు.

తాము అవతారం దాల్చామని గుర్తించిన వారు తమని తాము అలా పిలుచుకోవచ్చు. ఇతరులు తమను కేవలం మానవ మాత్రులుగా భావించుకోవచ్చు. మనం మన గురించి ఏమనుకున్నా, ఎలా భావించినా కూడా, నిజం ఏమిటంటే - మనందరమూ భగవంతుడి యొక్క అవతారాలమే‌.

ఈ నిజాన్ని మనం ఎలా గుర్తించగలం? చాలా సులభం - ఆత్మజ్ఞానానికి చక్కటి దారి సేవ చెయ్యడమే. నా దృష్టిలో 'నిస్వార్ధమైన సేవ' అని అనాల్సిన అవసరం లేదు. స్వార్థం లేనప్పుడే సేవ నిజమైన సేవగా మారుతుంది. ఒక వేళ తిరిగి సేవను పొందాలని ఆశించినా, అది రోజు కూలీని పొందే వారి స్థాయికి పడిపోతుంది.

చేసిన సేవకు గాను గుర్తింపు పొందాలని అనుకోవడం కూడా కూలీని పొందడం కిందకే వస్తుంది. అందుకే ఆశించడం లేకుండా సేవ చేయండి. మీరు కుడి చేత్తో చేసే మంచి, ఎడమచేతికి కూడా తెలియాల్సిన అవసరం లేదు. అందుకే మన పెద్దలు గుప్త దానం(ఇతరులకు తెలియకుండా దానం) చెయ్యమని చెప్పారు. దానం అనేది( తగ్గిన వారికి భిక్షను ఇవ్వడం )అందరికీ సేవ చేయడానికి ఒక మార్గం. దానం చేయాల్సిన విధానాలను గురించి వివరించే తైత్తరీయోపనిషత్తు, ఎవరికైనా భిక్ష వేసినా కూడా, దాన్ని ఎవరికీ చెప్పకూడదని శాసిస్తుంది.

మనం ఇతరులకు సేవలు లేక అవసరమైనవారికి దానాలు ఎందుకు చేయాలి?

ప్రహ్లాదుడు తన ప్రవర్తనతో దీనికి జవాబు ఇస్తాడు. అతడు అవసరంలో ఉన్నవారికి, వారు తన తల్లిదండ్రులన్న భావనతో గౌరవిస్తూ సేవ చేసేవాడు. అంతేగాని ఆ సేవ గురించి అతడు గొప్పలు చెప్పుకోలేదు. తను వారికి సహాయం చేస్తున్నాం అన్న ఆలోచన కూడా అతడికి ఎన్నడూ కలగలేదు. తన తల్లిదండ్రులకు సేవ చేయడాన్ని అతడెలా తన బాధ్యతగా భావించాడో, అలాగే అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడాన్ని కూడా అతడు తన బాధ్యతగా భావించాడు. అతనికి అంతా విష్ణుమయమే 'సర్వం విష్ణుమయం.'

మనం విష్ణువును ఎక్కడ కనుగొనగలము? ప్రహ్లాదుడు విష్ణువును అన్నిచోట్లా చూశాడు- దరిద్రులలో, ధనవంతుల్లో కూడా. అంతే గాక వారిని తన తల్లిదండ్రులు గా భావించి వారికి సేవ చేయడానికి బయలుదేరేవాడు. కృతయుగంలో ప్రహ్లాదుడి వంటివారు కూడా చాలా అరుదుగానే ఉన్నారు.

కాని అటువంటివారిని మనం ఇప్పుడు ఎలా కనుగొనగలము? నిస్వార్ధమైన సేవ చేస్తున్న వారు, సేవ పట్ల ఆసక్తి ఉన్నవాళ్ళు, అదృష్టవశాత్తూ, ఇప్పుడు కూడా ఉండి ఉండవచ్చు. అటువంటి మంచి వారందరిని ఒక్క త్రాటిపైకి తెచ్చి, అవసరంలో ఉన్నవారికి మౌనంగా, శాయశక్తులా సహాయం చేసే ప్రయత్నం చేయడమే మా పని. 'సత్సంగత్వం' అంటే ఒక మంచి బృందంలో చేరడమే.

శివం-132

2026-03-23T11:20:00.003+05:30

శివం-132

(శివుడే చెబుతున్న కథలు)

రాజ కార్తీక్

(కార్తికేయుడు చెబుతున్న కుండన్న కథ)

కార్తికేయుడు చాలాసేపటి నుంచి తీవ్రమైన ధ్యానస్థితిలో ఉండి తన కథలు చెబుతున్నాడు..

అసలు వచ్చిన ఉద్దేశం మరిచాడా ఏమి అని మేము అనుకున్నాము.. కానీ మేము చేసిన ప్రస్తావన వల్లే కార్తికేయుడు తన కథలు చెబుతున్నాడు.. కీర్తనల వలె ఆ కథలు చాలా మధురంగా ఉన్నాయి..

విష్ణుమూర్తి " మహాదేవ ! ఇతగాడు ఇలా కథలు చెబుతుంటే వింటూనే ఉంటాము."

బ్రహ్మ దేవులు " ఎంతైనా భక్తులు చెప్పే కదలంటే వినటం మనందరికీ ఇష్టం కదా "

నేను " అవును ! కానీ ఈ కార్తికేయుడు తన ఆత్మతో రచనలు సృజిస్తున్నాడు.. ఏమి చెప్పినా ఎంత చేసినా. తన మనసులో కర్మ అనే పేరుమీద ఏమన్నా చెడు జరుగుతుందా అని ఎంతో మదనపడుతున్నాడు . అతడికి ఉన్న రచన భక్తీ నమ్మకం అనే భక్తి నన్ను కట్టిపడేస్తున్నాయి

కానీ తన జీవితంలో జరిగిన దురదృష్ట సంఘటనల వల్ల భగవంతుడు తనకి సహకరిస్తాడా లేడా అని పూర్తిగా నిర్ధారించుకొని నమ్మకంగా ఉండలేకపోతున్నాడు.. అతనికి ఎదురైన కార్యాలు అటువంటివి.. అతగాడి కర్మకొద్ది తను ఏ పని చేస్తున్నా చివరకు వచ్చి ఆగిపోవడం వల్ల తన దురదృష్టవంతుణ్ణి భావనలో ఉండిపోయాడు.. అంతేకాకుండా తను మనకి ఎన్నిసార్లు మొక్కిన తనని కర్మకి వదిలేసాడు దేవుడు అనే చిరుకోపము ఉన్నప్పటికీ.. తండ్రి మీద బిడ్డకు వచ్చిన చిన్న కోపం వలె.. ఆదుకోండి ఆదుకోండి అని అరవసాగాడు.. అవన్నీ కప్పిపుచ్చుకోవడానికి సరదా సంభాషణలు చేయి సాగాడు. కథలు రాసి దర్శకత్వం చేయగల సామర్ధ్యత తప్ప మరొక పని అతనికి తెలియదు.. అతను తన ఊహ లోకంలో విహరిస్తూ మనందరికీ ఈ కథలు వినిపిస్తూ.. తన ఆశయాన్ని నెరవేర్చే విధంగా.. తన ఆరోగ్యం ఇచ్చే విధంగా

. తన తప్పులన్నీ మన్నించమని.. కర్మా అని ఏడిపించవద్దని

. నన్ను పదే పదే పదే ప్రాధేయ పడుతున్నాడు.. అందుకే నా కథలలో నీ పాత్ర నిజ జీవితంలో అంత కఠినంగా ఉండదయ్యా వెంటనే సులభంగా అనుగ్రహిస్తాడు అని మాట అన్నాడు . అనుగ్రహించాలి అనుగ్రహిస్తాను.."

త్రి మాతలు " అవును మహాదేవ . విష్ణు దేవా.. తప్పులు చేయటం మానవ సహజం, రాక్షసులకు వివరాలు ఇచ్చిన మీరు.. ఈ చిన్నపాటి రచన దర్శకుని కొంచెం అతని కోరుకున్న విధంగా అనుగ్రహించండి "

కా " పరమ పితా బ్రహ్మదేవా దయచేసి తలరాత అని నన్ను ఇబ్బంది పెట్టకుండా .. కనీసం మీరైనా అనుగ్రహించండి.. మీకు దేవాలయాలు ఎక్కువగా లేవని మీ దేవాలయానికి రాలేకపోతున్న.. ఉన్న ఒక్క దేవాలయానికి నాకు ఎప్పుడు వీలైతే అప్పుడు మీ దర్శనం చేసుకుని వెళ్తూనే ఉన్నాను స్వామి "

బ్రహ్మదేవుడు " ఏమిటి నాయనా తలరాత బాగా రాశావు కాబట్టి ఇలా కథలు చెప్పగలుగుతున్నావ్.. తప్పకుండా అనుకున్నది సాధిస్తావ్.. ఇంతమంది.. త్రిమూర్తులు త్రిమాతలు నీకోసం వస్తే ఎందుకు నీ తలరాత బాలేదనుకుంటున్నావ్.. నువ్వు అన్ని రకాలుగా కుదుట పడతావ్ .. స్వాంతన చేకూర్చుకుంటావు నాయనా! బేలతనం వద్దు"

నేను " మరి కుండన్న ఏమి చేశాడు "

{

కుండన్న మహాదేవుడికి స్నానం చేయించిన తర్వాత

జటాజటాలకు సాంబ్రాణి వేశాడు..

కుండన్న " శివయ్య ! ఇప్పుడు ఎంత బాగున్నావయ్యా!

శివుడు " అవునా నీకు సంతోషం అయితే నాకు సంతోషమే"

కుండన్న "అవునయ్యా గంగమ్మ తలపైనే ఉంటుంది కదా ! వారానికి ఒక్కసారైనా ఆవిడ నీ ఒళ్ళంతా తడపొచ్చు కదా స్నానం చేయించిన విధంగా "

శివుడు " మంచి సలహా ఒకసారి చెప్పి చూస్తాను"

కుండన్న " శివయ్య నీకు నీ మీద కీర్తనలు మంత్రాలు స్తోత్రాలు అంటే నీకు బాగా ఇష్టమా "

శివుడు " కాదు నాయనా అవన్నీ చేయటం వల్ల మీకు ఆరోగ్యం మీకు మానసిక ఉల్లాసం కలుగుతాయి.. అప్పుడు మీలో ఆనందం మీకు అర్థమయ్యే.. నాలో మిమ్మల్ని తెలుసుకుంటారు.. మంత్ర శక్తి కి ఆ గుణం ఉంది "

కుండన్న " మరి నాకేమీ మంత్రం రాదు ప్రభు "

శివుడు " మీది భావశక్తి అందువల్లే నీకోసం నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.. నేను ఎవరికైనా కనపడితే పదే పదే కోరికలు కోరుకునే వారు ఉన్నారు.. కానీ నువ్వు నన్ను ఏ కోరిక కోరిక లేదు.. కేవలం నీతో ఉండమన్నావు.. నీకు జ్వరం వచ్చిన జలుబు చేసిన అనారోగ్యం చేసిన నాకోసం మీ ప్రయత్నం ఆపలేదు"

కుండన్న " స్వామి నేను ఒక చిన్న కోరిక కోరుకొనా "

శివుడు " కోరుకో నాయనా "

కుండన్న " నాకు అమ్మ లేదు అమ్మని ఇస్తావా "

శివుడు " అమ్మ లేకపోవటం వల్ల ఇబ్బందులు పడ్డావు నాయనా, మీ అమ్మ ఉంది , తనే నీ దగ్గరకు వస్తుంది "

కుండన్న " నిజమా స్వామి నిజమా అంటు " ఆనందభాష్పాలతో కన్నీటి పర్యంతం అయ్యాడు

శివుడు " కన్నీరు తుడచుకో నీ తల్లి నుండి నువ్వు చిన్నప్పుడు తప్పిపోయావ్.. ఆడుకుంటూ కుండల బండి ఎక్కి నీ జ్ఞాపకాలు మర్చిపోయావు.. ఇక అంతే పెరిగా వు..

పాపం మీ తల్లి నిన్ను వెతుక్కుంటూ ఇప్పుడు అంతా తిరిగి మీ ఊరి శివాలయం దగ్గరికి వచ్చింది. నీకు మోచేయి పై ఏ విధంగా మట్టి మరకలాగా పుట్టుమచ్చ ఉందో. అది నీ తల్లికి ఉంటుంది "

కుండన్న " స్వామి నువ్వు ఇక్కడే ఉంటావా! వెళ్లి మా అమ్మని తెచ్చుకో నా "

శివుడు " నువ్వు తెచ్చుకోవడం ఎందుకు ఆవిడే నీకోసం వస్తుంది ఉండు"

కుండన్న " తను ఈ మారుమూలచోటికి క్షేమంగా వస్తుందా స్వామి ! "

శివుడు " సరే ముందు నీ ఇంటి దగ్గరికి వెళ్లి ఎవరో వస్తున్నారు "

కుండన్న " ఎవరు స్వామి "

శివుడు " పోవయ్యా వెళ్లి చూడు.. ఈ పట్టణానికి కుండలిచ్చే గొప్ప వ్యాపారవేత్తవి నీకోసం ఎవరైనా వస్తారు మీ అమ్మాయి నా కావచ్చు "

కుండన్న" నువ్వు కూడా నాతో రా స్వామి ,"

శివుడు " నేను వస్తాను నువ్వు వెళ్ళు "

కుండన్న అలా పరిగెత్తుకుంటూ వెళ్ళాడు

దూరం నుండి " కుండన్న బాబు కుండన్న బాబు " అనే కేకలు వినిపిస్తున్నాయి

వాళ్ళ అమ్మ వస్తుందా నిజంగానే కుండన్న మనసు ఉరకలేస్తుంది..

ఇతను ఎదురు వెళ్ళటం అక్కడ ఒక చిన్న మార్గంలో మరో మార్గం మారి.. ఒకరికొకరు ఎదురు పడకుండా అయోమయ పడటం జరుగుతుంది..

ఎటకెలకి కుండన్న కి అవి ఆలపనుల అనిపించి తన నివాసం దగ్గరికి వస్తాడు..

తన నివాసం దగ్గర ముందున్న బండమీద ఒక తల్లి తల పైన కొంగు వేసుకుని కూర్చోవడం గమనిస్తాడు..

ఆమె " నువ్వేనా బాబు కుండన్న బాబు అంటే.. మీ కసమే ఇచ్చాను అయ్యా.. జీవితం గడవడానికి కొంచెం కష్టంగా ఉంది. నువ్వు దయవుంచి నాకు ఈ మట్టి పాత్రలు కుండల ధనము లేకుండా ఇస్తే ఇవి అమ్ముకొని లాభం రాగానే నీ మీ పైకం నీకు ఇస్తానయ్యా అని అడగటానికే ఒంటరి ఆడదానికి ఇంత దూరం వచ్చాను"

అంటూ తన కొంగు సరి చేసుకున్నప్పుడు తన చేతికి ఏ విధంగా మచ్చ వుందో ఆ విధమైన మచ్చ చూసి..

కుండన్న " అమ్మ అంటూ ఏడ్చుకుంటూ తన దగ్గరికి వెళ్ళాడు"

ఆమెకేమీ అర్థం కాలా .. అమ్మ అంటూ ఇతగాడిని తన దగ్గరికి వస్తున్నాడని..

(ఇంకా ఉంది)

పుణ్యవతి - 10వ భాగం

2026-03-23T11:12:00.002+05:30

పుణ్యవతి - 10

గొర్తి వెంకట సోమనాథ శాస్త్రి(సోమసుధ)

@@@@@@@@@

(రవి ఇంటికి వచ్చిన సృజనకు అతనికి జ్వరం వచ్చిందని తెలుస్తుంది. అంతేగాక, తన తండ్రి అతనికి ఉదయమే మందులు తెచ్చిపెట్టినట్లు తెలుస్తుంది. అతని గదిలో చిత్రలేఖనం బొమ్మలను చూసి వాటి విషయం అడుగుతుంది. రవి తన స్నేహితుడు ఉత్తంరాజు గురించి ఆమెకు చెబుతాడు. అతనికి తన కృతజ్ఞతలు చెప్పమన్న ఆమెకు తను ఆత్మహత్య చేసుకున్నట్లు రవి చెబుతాడు. తరువాత. . . .)

@@@@@@@@

అతను తిరిగి మంచం మీద నుంచి లేచి కిటికీ వద్దకెళ్ళాడు. "వాడు ఆత్మహత్య చేసుకొన్నాడన్నారు" చెబుతున్న రవి గొంతు బాధతో బొంగురుపోయింది.

"అరె! ఏమైంది?"

"వాడు కాలేజీలో ఒక అమ్మాయిని గాఢంగా ప్రేమించాడు. కానీ ఆ అమ్మాయికి వాడంటే ఇష్టం లేదు. డబ్బున్నవాళ్ళంటే దానికి పిచ్చి. ఆమె బలహీనతకి డబ్బున్న ఒక కుర్రాడు ఎర వేసాడు. ఒక రోజు తన నలుగురి మిత్రులతో కలిసి ఆమెను పిక్నిక్కుకి తీసుకెళ్ళి, కబళించాలని ధనికుల కుర్రాడు ప్రణాళిక వేసుకున్నాడు. అనుకోకుండా వారి మాటలు విన్న నా మిత్రుడు ఆ అమ్మాయిని పిక్నిక్కుకి వెళ్ళొద్దని, వాళ్ళ ఎత్తుగడను ఆమెకు చెప్పాడు. ప్రేమ మైకంలో పూర్తిగా మునిగిపోయిన ఆ అమ్మాయి, నా మిత్రుడి మాటలు వినలేదు సరికదా, తన మంచి కోరి అతను చెప్పిన విషయాన్ని వాళ్ళకు చెప్పేసింది. నాలుగు రోజుల తరువాత కృష్ణానది గట్టున వాడి శవం, వాడి జేబులో భగ్నప్రేమతో ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నట్లు చెప్పే ఉత్తరం దొరికాయి. జరిగింది ఆత్మహత్య కాదని, ఆ ఉత్తరంలో చేతివ్రాత మా వాడిదే కాదని వాడి మిత్రులైన మాకు తెలుసు. కానీ కొండలాంటి ఆ ధనికుడి కొడుకుని గాని, తిమ్మిని బెమ్మిని జేసే పోలీసు జులుంని కానీ ఢీకొట్టే శక్తి మాకు లేదు. మంచి చిత్రకారుడిగా పేరులోకి రావలసిన ఉత్తమ రాజు, మా ఉత్తంరాజు అలా అనామకుడిగా కృష్ణలో కలిసిపోయాడు."

"ఇప్పుడా అమ్మాయి ఎక్కడ ఉంది? ఎలా ఉంది?" సృజన అడిగింది.

"గో టూ హెల్!"

అప్రయత్నంగా రవి అరిచిన అరుపుకి ఆమె త్రుళ్ళిపడింది. పట్టుకున్న కిటికీ ఊచలను బలంగా నలిపేస్తూ ఆవేశంగా వణికిపోయాడతను. కొద్ది క్షణాల తరువాత ఆవేశాన్ని అదుపు జేసుకొని వచ్చి మంచంపై కూర్చుంటూ, "క్షమించండి!" అన్నాడు.

"ఆడపిల్లను చూడగానే సమాజానికి ఎంతో సానుభూతి కలుగుతుంది. ఆమె రూపాన్ని చూసి అమాయకురాలు అనుకుంటారు. దాన్ని కొంతమంది ఆడవాళ్ళు సొమ్ము చేసుకుంటారు. అందుకే ఆడది చెప్పే కన్నీటి కథలను మీ మగవాళ్ళు నమ్మినట్లు మా ఆడవాళ్ళం నమ్మం. కానీ మీ మిత్రుడు ప్రేమించిన వ్యక్తి మాత్రం ఖచ్చితంగా అమాయకురాలే! అంతేకాదు మూర్ఖురాలు కూడా! అభిమానంతో తన మంచిని కోరి ఇచ్చిన మీ మిత్రుడి సలహాను వినలేదు సరి కదా, తనకు హాని చేయాలనుకున్న వాడికే ఆ విషయాన్ని చెప్పింది. మీ వాణ్ణి తప్పించాక, వాళ్ళు పబ్బం గడుపుకొనే ఉంటారు. ఇప్పుడు ఆ అమ్మాయి ఎక్కడో జీవచ్ఛవంలా బతుకుతూండవచ్చు. కానీ చనిపోయిన మీ మిత్రుడు మాత్రం మీలో 'ఆవేశం'గా బ్రతికే ఉన్నాడు" అందామె.

వెంటనే ఏదో గుర్తుకొచ్చినట్లు చేతివాచీని చూసుకొని, "వచ్చి చాలాసేపయింది. నాన్న వస్తారేమో. వస్తా" నంటూ సృజన బయటకు పరిగెత్తింది.

"సృజనా!"

రవి పిలుపుకి పరిగెడుతున్న ఆమె మనసుకి పగ్గం వేసి వెనక్కి లాగినట్లు ఆగిపోయింది. అప్రయత్నంగా ఆమె గుండెలో తీయని స్పందన, అంధకారమైన తన బ్రతుకులో ఎక్కడో చిగురువేసే తెలియని ఆశ. వెనక్కి తిరిగి తలెత్తి చూసిన ఆమె కళ్ళలో వెలుగుకి రవి గుండె ఝల్లుమంది.

"సారీ! చనువుగా ఏకవచనంలో పిలిచాను!" రవి క్షమాపణ.

"మీ కన్నా వయసులో చిన్నదాన్ని. అలా పిలవటంలో తప్పేమీ లేదు" సిగ్గుపడుతూ తలవంచి చెప్పిందామె.

ఇద్దరి మధ్య కొద్ది క్షణాలు మౌనం.

"మీ అక్కయ్య సుధగారు వ్రాసిన కవితలు ఇస్తారా? మరేం లేదు. లోకం ఆమెను త్వరగా పంపించేసినా, ఆమె భావాలు లోకానికి అవసరం అవుతాయేమో! వాటిని అచ్చేయించి, సుధగారి ప్రతిభను కొద్దిమందైనా గ్రహించేలా చేయాలని నాకు అనిపించింది."

రవి మాటలకు సరేనని తలూపి, తడబడే అడుగులతో తన ఇంటి వైపు కదిలింది సృజన.

"సృజనా!"

రవి పిలుపులోని మార్దవానికి మనసులో కలిగిన ఉద్వేగాన్ని తట్టుకోలేక, మంచం మీద బోర్లాపడి ఏడ్చేసింది సృజన. కొంతసేపయ్యాక మనసుని సంబాళించుకొని, లేచి పెరట్లోకెళ్ళి ముఖం కడుక్కొంది. తరువాత పెట్టెల్లో ఎక్కడెక్కడో పడి ఉన్న సుధ కవితల పుస్తకాలను వెతకటం ప్రారంభించింది.

ఇక్కడ రవి తన గదిలో పచార్లు ప్రారంభించాడు. అప్రయత్నంగా తను పిలిచిన పిలుపుకి ఆమె కళ్ళలో కనిపించిన వెలుగు, అతని కవి హృదయంలో సంచలనం రేపింది. ఒక కన్నెపిల్ల కళ్ళల్లో ఎంత శక్తి ఉంటుందో తొలిసారిగా అతనికి కనిపించింది. తన పిలుపుకి ఆమెలో కలిగిన సంచలనానికి చక్కని అక్షర రూపమిస్తే? . . . ఊహ వచ్చినదే తడవుగా కాగితం, కలం అందుకున్నాడు. అతనిలో భావావేశం అక్షరాలుగా బయటకు దూకింది.

"అన్నంత పని చేసెనమ్మా! నేడు కంటినీళ్ళతో కట్టె పందిరి!

నేల తోడుగా నింగి ఆడగా - కన్నెమనసులో కలలు పాడగా-

అన్నంత పని చేసెనమ్మా! నేడు కంటినీళ్ళతో కట్టె పందిరి!

కొండకొమ్మున కోన లోపల రాగ విరులను కొప్పున తురిమి

నిండుజాబిలి పండువెన్నెల పట్టి తెచ్చి తన మోమున కద్ది-

అన్నంత పని చేసెనమ్మా! నేడు కంటినీళ్ళతో కట్టె పందిరి!

లోయ లోపల చెంగలించెడు వాగు ప్రేమతో విరగబూసిన

మధురసమలరే మల్లె పందిరి - ఏమి అడుగునో తాను పుల్లరి?

అన్నంత పని చేసెనమ్మా! నేడు కంటినీళ్ళతో కట్టె పందిరి! "

వ్రాసిన పుస్తకం మూసి తలెత్తిన రవికి బల్లపై ఫ్లాస్కు కనిపించింది. దీన్ని తరచుగా తన ఇంటికి వచ్చిపోయే రంగనాధంగారు చూస్తే, కొంపలు అంటుకుంటాయి. ఆలోచన వచ్చినదే తడవుగా ఫ్లాస్కులోని బార్లీ నీళ్ళు వేరే గిన్నెలో పోసుకొని, ఖాళీ ఫ్లాస్కుతో పరుగులాంటి నడకతో సృజన ఇంటి వైపెళ్ళాడు.

"సృజనగారూ!" రవి గొంతు విని ఆమె ఉలిక్కిపడింది.

ఈ పెద్దమనిషికి తన ఇంటికి వచ్చి పిలిచే ధైర్యం ఎలా వచ్చింది? గంట క్రితం తాను అతని ఇంటికి వెళ్ళటం వల్ల తెగించాడా? అతను ఇల్లు కావాలని అడిగినప్పుడు తన తండ్రి మాటలు ఆమెకి గుర్తుకొచ్చాయి.

"నీ మీద నమ్మకం ఉందయ్యా! మా అమ్మాయి మీదే నమ్మకం లేదు!"

'నిజమే! తండ్రి చెప్పినట్లే తాను చిన్న కుప్పిగంతు వేసింది. రవి తమ ఇంటి గుమ్మంలో ఉండగా నాన్న వస్తే? తను అతని ఇంటికి వెళ్ళిన విషయాన్ని రవి చెప్పేస్తే? కొంపలంటుకోవూ?' పరుగులాంటి నడకతో బయటకు వచ్చిందామె.

"ఏమిటండీ! ఏమిటిలా వచ్చారు?" కంగారుగా అడిగిందామె.

"మీ ఫ్లాస్కు ఇచ్చి వెడదామని" రవి చెప్పాడు.

"బార్లీ నీళ్ళూ?"

"వేరే గిన్నెలో పోసుకున్నా!"

"అదేం?"

"ఏమి లేదండీ! మీ నాన్నగారు తరచుగా నా ఇంటికి వస్తున్నారు. వారు దీన్ని నా ఇంట్లో చూస్తే గొడవ పెట్టవచ్చు. అందుకే తెచ్చి ఇచ్చేస్తున్నా!"

"అంతేనా? మన స్నేహం పెరుగుతుందని భయపడుతున్నారా?" కళ్ళు అదోలా తిప్పుతూ అడిగిందామె.

"మన స్నేహం పెరగాలనే ఫ్లాస్కు ఇచ్చేస్తున్నా!" అని రవి తన ఇంటివైపు నడిచాడు.

రవి మాటలకు సృజన మనసు ఉప్పొంగిపోయింది. అంతలోనే దూరంగా రోడ్డుపై రంగనాధం వస్తూ కనిపించి, ఆమె గుండె ఝల్లుమంది. "రవి వెళ్ళటం ఒక్క నిమిషం ఆలస్యమై ఉంటే ఎంత గొడవయ్యేదో?" అనుకుంటూ చేతిలోని ఫ్లాస్కుతో ఇంటిలోకి పరుగు తీసిందామె.

@@@@@

ఉదయాన్నే హోటల్లో టిఫిన్ తిని ఇంటికి వచ్చాడు రవి. సృజన ఇంట్లో జరుగుతున్న హడావిడిని గమనించిన అతనికి గుండె ఝల్లుమంది.

(ఇంకా ఉంది)

అందని ద్రాక్షలు

2026-03-23T10:55:00.002+05:30

అందని ద్రాక్షలు

బి.ఎన్.వి.పార్థసారధి

శివరావు,గౌరి దంపతులకి ఇద్దరు పిల్లలు వీణ, గంధర్వ్. వీణ కన్నా గంధర్వ్ ఆరేళ్ళు చిన్న వాడు. శివరావు హైదరాబాద్ నగరం లో ఒక ప్రైవేటు కంపనీ లో చిరుద్యోగి. గౌరి ఒక ప్రైవేటు స్కూల్ లో టీచెర్ గా పనిచేస్తోంది. శివరావు కి ఎలాగైనా హైదరాబాద్ మహానగరంలో ఒక డబల్ బెడ్ రూమ్ ఫ్లాట్ కొనాలని బలమైన కోరిక. కానీ అతని జీతానికి బ్యాంకు వారు ఇచ్చే హౌసింగ్ లోన్ తో డబల్ బెడ్ రూమ్ ఫ్లాట్ దాదాపు నగరం పొలిమేరల్లో కాని లభించటం లేదు. అప్పుడప్పుడు శివరావు కి జీతం పెరిగినప్పుడల్లా అతను బ్యాంకు లో మళ్ళీ హౌసింగ్ లోన్ కోసం ప్రయత్నించటం, బ్యాంకు వారు ఇచ్చే లోన్ పెరిగినప్పటికీ ఇళ్ళ ధరలు విపరీతం గా పెరగటం తో అటుతిరిగి, ఇటుతిరిగి చివరికి ఆ లోన్ తో ఇల్లు కొనాలంటే నగరం పొలిమేర న మాత్రం ఇళ్ళ ధరలు అందుబాటులో వుండటం జరుగుతోంది.

శివరావు కి తాత ముత్తాతల ద్వారా సంక్రమించిన ఆస్తి ఒక చిన్న ఇల్లు లేకపోలేదు. కానీ ఆ ఇల్లు కూడా హైదరాబాద్ నగరం నుంచి దాదాపు ముప్పై కిలోమీటర్ల దూరం లో వుంది. ఆ ఇంటిని అద్దెకి ఇచ్చారు కూడా. నెలకి మూడు వేలు అద్దె వచ్చే ఆ ఇంటిని అమ్మేదాం అని శివరావు ఎన్నోసార్లు అనటం, భార్య గౌరి వద్దని వారించటం వీరి సంభాషణ పిల్లలు వినటం ఒక ఆనవాయితీ గా మారింది.

హైదరాబాద్ నగరం చుట్టుపక్కల భూముల, ఇళ్ళ స్థలాల ధరలు బాగా పెరిగినప్పటికీ , దురదృష్టం వెంటాడుతూ వుండటం తో శివరావు ఇంటి ధర మాత్రం అతని జీతం లా కుంటుకుంటూ నామ మాత్రంగా పెరుగుతోంది.

వీణ ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీ పాస్ అయి ఒక మంచి సాఫ్ట్ వేర్ కంపనీ లో ఉద్యోగం సంపాదించింది. గంధర్వ్ ఇంటర్ మొదటి సంవత్సరం చదువుతున్నాడు. వీణ ఉద్యోగం లో చేరి ఏడాది దాటింది. “నాన్నా! నా ప్రొబేషన్ పీరియడ్ అయిపొయింది. ఇక నా ఉద్యోగం స్థిరపడినట్టే. నేను బ్యాంకు లో హౌసింగ్ లోన్ కి అప్లై చేస్తాను. “ అంది వీణ. “ నువ్వు బ్యాంకు లోన్ తీసుకుని ఇల్లు కొన్నా , నీ పెళ్లి తరవాత మేము నీ ఇంట్లో ఉండము కదమ్మా ! పెళ్ళయ్యాక ఎలాగూ ఒకవేళ అవసరం అయితే అప్పుడు నువ్వు మీ ఆయన కలిసి బ్యాంకు లోన్ పెట్టుకుంటారు. కాబట్టి డబ్బులు దాచుకుని ఏ బంగారమో కొనుక్కో. నీకోసం మావల్ల వీలయినంత బంగారం ఇప్పటికే కొనిపెట్టాం “ అన్నాడు శివరావు.

మరో ఏడాది గడిచింది. గంధర్వ్ ఇంటర్ పాస్ అయ్యాడు. ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ లో సీట్ వచ్చింది. ఆ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ హైదరాబాద్ నగరం పొలిమేర లో వున్న శివరావ్ సొంత ఇంటికి మూడు కిలోమీటర్ల దూరం లో వుంది. మొదటి ఏడాది గంధర్వ్ కాలేజీ బస్సు లో వెళ్ళేవాడు. ఏడాది తిరిగే సరికి వీణకి పెళ్లి అయ్యి, అత్తవారింటికి వెళ్ళింది. శివరావు మరో నాలుగేళ్ళలో రిటైర్ అవుతాడు. మూడేళ్ళలో గంధర్వ్ చదువు పూర్తి అవుతుంది. రోజూ కాలేజీ కి బస్సు లో వెళ్లి రావటం తో గంధర్వ్ కి నాలుగు గంటల సమయం వృధా అవుతోంది.

“ మనం మన సొంత ఇంటికి మారిపోదాం. నాకు ఇంకా నాలుగేళ్ళు సర్వీస్ వుంది. నేను రోజూ ఆర్ టీ సి బస్సులో ఆఫీస్ కి వెళ్లి వస్తాను. గంటన్నర ప్రయాణం. మహా అయితే రాను, పోను మూడు గంటల ప్రయాణం అవుతుంది. మనం మాన ఇంటికి మారిపోతే గంధర్వ్ కి కాలేజీ బాగా దగ్గిర అవుతుంది. వాడికి రోజూ నాలుగు గంటల బస్సు ప్రయాణం తప్పుతుంది. దానితో రోజుకి కనీసం మూడు గంటలయినా వాడు అదనం గా చదువుకోవటానికి వీలవుతుంది. నువ్వు అక్కడే ఎదో ఒక ప్రైవేటు స్కూల్ లో టీచర్ గా చేరవచ్చు. గత నాలుగేళ్ళలో మన ఇంటి చుట్టుపక్కల కొన్ని కొత్త కాలనీలు వచ్చాయి. అక్కడా కొన్ని మంచి ప్రైవేటు స్కూల్స్ వుంటాయి. నీకు టీచర్ ఉద్యోగం రాకపోదు. “ అన్నాడు శివరావు.

అంగీకారం గా తలూపింది గౌరి.

“ మనలాంటి మధ్య తరగతి మనుషులకి హైదరాబద్ మహా నగరం లో డబల్ బెడ్ రూమ్ ఫ్లాట్స్ ఎప్పటికైనా అందని ద్రాక్షలే!” అన్నాడు శివరావు.

డాక్టర్. బీ. యన్. వీ. పార్ధసారధి

గూగులమ్మ - ఓ సరదా కథ

2026-02-25T17:18:00.004+05:30

గూగులమ్మ - ఓ సరదా కథ

గోపాలకృష్ణ ఎస్ తంగిరాల

నల్ల రంగు పేంట్ మీద తెల్ల చొక్కా ఇన్ షర్ట్ చేసుకుని ఉత్సాహంగా నడుచుకుంటూ వెళ్తున్న 29 ఏళ్ళ శివప్రసాదు, కేశవస్వామి గుడి దాటాక కుడి సందులోకి తిరిగాడు.

ఆ వీధిలోని మంగిన గంగాధరం గారిల్లు పక్కనే ఉన్న డాబా దగ్గరకొచ్చేసరికి ప్రసాదు కాళ్ళు అసంకల్పితంగా ఆగాయి. డాబా అరుగు మీద తుండు గుడ్డ కట్టుకుని కూర్చుని ఉన్నారు సూర్యనారాయణ మాష్టారు. ఆయన రిటైరయ్యి దాదాపు నాలుగు సంవత్సరాలు అవుతోంది. ఇప్పటికీ అలాగే సన్నగా రివటలా ఉన్నారాయన. నుదుటి మీద నాలుగు గీతలూ, కళ్ళ మీద సులోచనాలు వచ్చి చేరాయి.‌ అంతే.

ఒకప్పుడు సూర్యనారాయణ మాష్టారంటే బడి పిల్లలందరికీ హడల్. అవటానకి తెలుగు మాష్టారైనా డ్రిల్లు మాస్టారు కావలసిన ఫిజికల్ ఫిట్నెస్ ఉండేది. ఆయన ఒక పద్యం చెపితే పరీక్షల దాకా చదువుకోవాల్సిన పని ఉండేది కాదు. అంతగా కంఠతా వచ్చేసేవి పిల్లలకు.

ఆలోచనల్లోంచి తెప్పరిల్లిన ప్రసాదు ఆయన ముందు నిలబడి చేతులు జోడించి "నమస్కారం మాష్టారూ" అన్నాడు. ప్రసాదుని ఎగాదిగా చూసిన మాస్టారు "నువ్వు .. నువ్వు.. అప్పారావు గారి అబ్బాయి ప్రసాదం కదూ" అన్నారు.

ప్రసాదం అన్న పిలుపుకి చిన్నబుచ్చుకున్న ప్రసాదు తడబడుతూ "ప్రసాదం కాదండీ ... శివ ప్రసాద్ నా పేరు" అన్నాడు.

కళ్ళజోడు లోంచి తీక్షణంగా చూసిన మాస్టారు నవ్వేసి "సరేలేరా శివ ప్రసాద్. నేనేమైనా కాదన్నానా ఏమిటి" అని "ఏరా అబ్బాయ్.. ఎలా ఉన్నావు? చాన్నాళ్ళకి కనిపించావు" అన్నాడు వచ్చి కూర్చో అన్నట్లుగా అరుగు మీద తట్టి చూపిస్తూ.

ప్రసాదు వినయంగా చేతులు కట్టుకుని కూర్చుని "బావున్నాను మాష్టారు. మీరు బావున్నారా?" అని అడిగాడు.

మాష్టారు నీరసంగా నిట్టూర్చి "ఏం బావుండటం లేరా... మా అమ్మాయి పురిటికొస్తే మూడు లక్షలైంది. ఆ తరవాత మనవడు ముక్కు చీదుతున్నాడని హాస్పిటల్ కి తీసుకెళ్తే ముప్ఫై వేలు బిల్లేశారు. ఇంట్లో అందరికీ కరోనా వస్తే కాసుల పేరు అమ్మాల్సొచ్చింది..." ఏకరువు పెట్టారు మాష్టారు

ప్రసాదు తల గోక్కుంటూ (స్వగతంలో) 'నేనేదో మాట వరసకు బావున్నారా అంటే ఈయన బాగోతం మొత్తం చెప్పేస్త్నారురా బాబూ' అనుకున్నాడు

"ఏంట్రా... ఏదో గొణుక్కుంటున్నావూ?" అడిగారు మాష్టారు

ప్రసాదు తల ఊపుతూ "అహ... ఏం లేదండీ. మీరు చిక్కిపోయినట్టు కనపడుతున్నారనీ.." చాకచక్యంగా మాట మార్చాడు

మాష్టారు ఫెళ్ళున నవ్వుతూ ప్రసాదు తొడ మీద ఠప్ మని శబ్దం వచ్చేలా చరిచి "చిక్కకపోతే బలుస్తానేవిటిరా... కరోనా వచ్చినప్పుడైతే కాలం చేస్తాననుకున్నాను. సరే కానీ చాలా రోజులు కనపడలేదు. ఏవై పోయావురా?" కాస్త ఆప్యాయంగా అడిగారు

మాష్టారు కొట్టిన చోట పాముకుంటూనే సిగ్గుపడుతూ "ఏం లేదు మాష్టారు. ఈ మధ్య మనకు పెళ్ళైందండీ" అన్నాడు ప్రసాదు ... అందుకే మీకు కనబడలేకపోయాను అనే అర్ధం వచ్చేటట్టుగా.

మాష్టారు చిరు కోపంతో మళ్ళీ ఠప్ మని శబ్దం వచ్చేలా ప్రసాదు తొడ మీద చరిచి "తాటాకులతో బిల్డింగ్ కట్టాలనుకునే వాడిలా మొహవూ నువ్వూను. మనకు పెళ్ళైందంటావేవిట్రా? అక్కడికి మనిద్దరికీ ఒకే ముహుర్తంలో పెళ్ళైనట్టూ" అన్నారు

అయ్యబాబోయ్ చచ్చానురా బాబూ అనుకుంటూ కాస్త గట్టిగా "అబ్బే... అదేం లేదండీ... ఏదో మాటవరసకు అలా అన్నాను. నాకు ఈ మధ్యనే పెళ్ళయింది" అన్నాడు ప్రసాదు... ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళే లోపు ఇంకెన్నిసార్లు చరుస్తారో ఈయన అనుకుంటూ.

నవ్వేసిన మాష్టారు "ఊ... మరింకేవిట్రా .. కొబ్బరి బోండాంలా కళకళ లాడుతూ ఉండాలి కానీ ఇలా వలిచి పారేసిన కొబ్బరి డొక్కలా అయిపోయావేవిటీ...సరేలే కానీ... ఎలా ఉంది కొత్త కాపురం? అనడిగారు చిద్విలాసంగా కాలూపుతూ...

మళ్ళీ సిగ్గు పడిన ప్రసాదు "బానే ఉందండి..." అన్నాడు మెలికలు తిరుగుతూ

మాష్టారు సీరియస్ గా ప్రసాదు కేసి చూస్తూ"ముందు బానే ఉంటుందిరా .. ఆ తర్వాతే, బతుకు బస్టాండ్ అయిపోతుంది. నన్నే తీసుకో... పెళ్ళైన కొత్తలో అప్పుడే ఇస్త్రీ చేసిన ఖద్దరు చొక్కాలా ఉండేవాణ్ణి. ఇప్పుడు చూడు, వంటవాడు కట్టి పారేసిన కొల్లాయి గుడ్డలా అయిపోయాను..." అన్నారు

ఇక్కడినుంచి ఎలా బయట పడాలా అని ఆలోచిస్తున్న ప్రసాదు ఏమనాలో తెలియక "మరేనండి..." అన్నాడు అసంకల్పితంగా

మాష్టారు కోపంగా ప్రసాదుని మింగేసేలా చూస్తూ "ఒరేయ్ ఒరేయ్... బిరియానిలో పంచదార కలుపుకునే వాడిలా మొహఁవూ నువ్వూను. నీక్కూడా అంత లోకువైపోయానా?" అన్నారు

ప్రసాదు తడబడుతూ "అబ్బబ్బే... మీరేదో కొల్లాయి గుడ్డలా అయిపోయాను అంటుంటేనూ... ఎప్పుడూ హుషారుగా మాట్లాడేవారు. ఇప్పుడు ఇలా అంటున్నారేమిటా అనీ... " అన్నాడు

నిజమే అన్నట్లు తల పంకించిన మాష్టారు "అవునురా.. జడ్జీలా దర్జాగా ఉండేవాణ్ణి. దర్జీలా నిర్జీవంగా అయిపోయాను.." అంటూ నిట్టూర్చారు.

ఏదో అనబోయిన ప్రసాదు జేబులో మొబైల్ మోగడంతో తీసి "హలో..." అని మాష్టారు కేసి చూసి "ఒక్క నిమిషం మాష్టారూ..." అంటూ కాస్త దూరంగా వెళ్ళి మాట్లాడి మళ్ళీ వచ్చి కూర్చున్నాడు.

ప్రసాదు చేతిలో ఉన్న స్మార్ట్ ఫోన్ కేసి చూస్తూ "అవునొరే... ఈ ఇంటర్నెట్ అని ఉంటుందిట. అందులో గూగులమ్మ అని ఒకావిడ ఉంటుందిట. అది ఏఁవడిగినా ఠక్కున చెప్పేస్తుందిట...మా మనవడు చెప్పాడు. నిజమేనేవిట్రా? " అని అడిగారు మాష్టారు

కాస్త గర్వంగా తన కొత్త మొబైల్ ని చూస్తూ "అవునండీ... గూగుల్, ఏదడిగినా చెప్పేస్తుందండి" అన్నాడు

ఆ మాట విన్న మాష్టారు ప్రసాదుకి కాస్త దగ్గరగా జరిగి గొంతు తగ్గించి రహస్యం చెప్తున్నట్టు "మా ఆవిడని అదుపులో పెట్టడం ఎలాగో మీ గూగుల్ తల్లిని అడిగి కనుక్కోరా...బాబూ" ప్రాధేయపడుతున్నట్లుగా అడిగారు

ప్రసాదు ఆశ్చర్యంగా మాష్టారు కేసి చూస్తూ "అదేంటి మాష్టారూ... మీరు మాకు చదువు చెప్పే రోజుల్లో మీ పేరు చెప్తే మేం నిక్కర్లు తడుపుకునే వాళ్ళం... అలాంటిది మీరు ఇలా..." అన్నాడు జాలి పడుతున్నట్లు

గాఢంగా నిట్టూర్చిన మాష్టారు "ఏం చెప్పమంటావురా నా బాధ. అప్పట్లో నా పేరు చెబితే మీరు తడుపుకునేవారు. ఇప్పుడు నా భార్య పేరు చెబితే నేను తడుపుకుంటున్నాను..." అనేశారు మెడ వేలాడేసి.

ప్రసాదు అయోమయంగా "ఏంటండీ?" అన్నాడు

ప్రసాదు తొడ మీద ఠపీమని మళ్ళీ చరిచిన మాష్టారు ఫెళ్ళున నవ్వుతూ "పంచె రా పంచె" అన్నారు

మాష్టారు చరిచిన దెబ్బకి మంట నషాళానికి అంటుతుండగా "అయ్య బాబోయ్" అన్నాడు... తొడ అరచేత్తో పాముకుంటూ

"సర్లేరా.. ఈ మాత్రానికే కాలో చెయ్యో విరిగినంత బిల్డప్పు ఇస్తున్నావు. నీ సొల్లు కబుర్లు ఆపి గూగులమ్మని అడగరా..." అన్నారు మాష్టారు

ఈయన అడిగిందేదో చూసి చెప్పేస్తే ఇక్కడి నుంచి దొబ్బేయచ్చు అనుకున్న ప్రసాదు "గూగుల్ లో ఎన్నో రకాల ప్రశ్నలకు సమాచారం దొరుకుతుంది కానీండీ, ఇలాంటి ప్రశ్నలకు ఏం సమాధానం చెబుతుందో మరి" అంటూ మొబైల్ లో ఏదో నొక్కుతుంటే....

"ఒరే ఆండ్రిబ్బ. నేను చెప్పిన పని మానేసి ఆ మొబైల్ పిసుకుతావేమిట్రా పింజారి వెధవా..." అన్నారు మరోసారి ప్రసాదు తొడ మీద చరచబోతూ

లేచి ఒక్క గంతులో దూరంగా జరిగిన ప్రసాదు ఆయనకేసి చూస్తూ "అడగడం అంటే తలుపు కొట్టి ఏవండోయ్ గూగులమ్మగారూ అని అడగడం కాదండి. మనం అడగాల్సిన ప్రశ్నను ఇందులో టైపింగ్ చేస్తే అది జవాబు ఇస్తుందండి.." అన్నాడు కాస్త విసురుగా

నవ్వేసిన మాష్టారు "అయ్ బాబూ... అంత కోపవెందుకురా... చిన్నోడివి కదా అన్న చనువు కొద్ది అడిగితే, చెప్పడం మానేసి చిరాకు పడతావేవిట్రా.." అన్నారు

ప్రసాదు మళ్ళీ మొబైల్ కేసి చూస్తూ మళ్ళీ నొక్కుతుంటే...

మాష్టారు అసహనంగా "ఏవిట్రా రాస్తున్నావూ..." అనడిగారు

ఆయన కేసి చూసి కాస్త దూరం మెయింటైన్ చేస్తూ"హౌ టు కంట్రోల్ మై వైఫ్ అని టైప్ చేశానండి..." అన్నాడు ప్రసాదు

ఒక్క అంగలో ప్రసాదు పక్కకు చేరిన మాష్టారు ఠపీ మని ప్రసాదు తొడ మీద గట్టిగా చరిచి "నా పెళ్ళాం గురించి అడగమంటే నీ పెళ్ళాం గురించి అడుగుతావా అంట్ల వెధవా..

అయినా నిన్న కాక మొన్న పెళ్ళైనవాడివి... పెళ్ళాన్ని కంట్రోల్ చేయాలనే గొడవ నీకెందుకురా" అన్నారు

కళ్ళ వెంట నీళ్ళు తిరిగినంత పనైంది ప్రసాదుకి. "అబ్బా .. చంపేహేరండి బాబూ.. మీకు దణ్ణం పెడతాను... కొట్టకండి మాష్టారూ" అన్నాడు బతిమాలుకుంటున్నట్టు.

ఫెళ్ళున మరోసారి నవ్వేసిన మాష్టారు "చాల్లేరా నువ్వూ నీ వేషాలూను. ముందు నాకీ సంగతి చెప్పు. నా పెళ్ళాం గురించి అడగమంటే నీ పెళ్ళాం గురించి అడుగుతావెందుకురా? కొంపతీసి మీ ఆవిడ కూడా తాట తీసేస్తోందా నీది" అన్నారు ఉత్సాహంగా, ఉత్సుకతతో.

విస్తుబోయిన ప్రసాదు"అదేం కాదు మాష్టారూ... మా మాష్టారి భార్యని కంట్రోల్ చేయడం ఎలా అని అడిగితే, అది మీ మాష్టారు అడగాలి కానీ నువ్వడుగుతావేంటి అని గూగుల్ తల్లి కోప్పడుతుందండీ... అందుకని నేనడిగినట్లు అడిగితే జవాబిస్తుంది కదండీ..." అన్నాడు 'ఈయనకి ఎలా చెబితే అర్ధం అవుతుందిరా బాబూ' అనుకుంటూ

మళ్ళీ కోపంగా చూసి "ఏడిసినట్టే ఉంది నీ తెలివి. నీ పెళ్ళాం గురించి అడిగితే నా పెళ్ళాం గురించి ఎలా చెప్తుందిరా... సొట్ట మొహం వెధవా.." అన్నారు మాష్టారు

ప్రసాదు చిరాగ్గా మొహం పెట్టి"పెళ్ళాం ఎవరికైనా పెళ్ళావే కదండీ..." అన్నాడు

మాష్టారు అపనమ్మకంతో "ఏడిచి మొహం కడిగినట్టే ఉంది నీ తెలివి.... సరే.. ముందు పని చూడు" అన్నారు

మొబైల్ కేసి చూస్తూ... టైపింగ్ చేసిన ప్రసాదు మొహంలో అకస్మాత్తుగా రంగులు మారాయి. షాక్ అయినట్టు చూసి మాష్టారు కేసి చూస్తూ మొబైల్ మాష్టారుకి చూపెట్టాడు.

ప్రసాదు మొహం కేసి చూసిన మాష్టారు "ఏమైందిరా... మొహం కిలుం పట్టిన ఇత్తడి తప్పేళాలా పెట్టావూ" అని అడగడంతో

ఏం చెప్పాలో ఎలా చెప్పాలో తెలియనట్లు ఇబ్బంది పడుతూ "అదీ... అదీ..." అంటూ ప్రసాదు నీళ్ళు నమిలాడు.

అసహనంగా అరుగు మీద నుంచి లేచి నుంచుని "హోం వర్క్ చేయకుండా వచ్చి బెంచి ఎక్కిన వాడిలా మొహం అలా పెట్టేవేవిట్రా? ఏదీ ఆ మొబైల్ ఇలా ఇయ్యి... అందులో ఏం ఉందో చూస్తాను..." అంటూ ప్రసాదు చేతిలో మొబైల్ లాక్కొని స్క్రీన్ కేసి చూసిన మాస్టారు మరింత షాకై పోయారు.

మొబైల్ స్క్రీన్ మీద....

హౌ టు కంట్రోల్ మై వైఫ్ అన్న ప్రశ్నకు సమాధానంగా....

"వియ్ ఆర్ స్టిల్ ట్రైయింగ్ టు ఫైండ్ ఆన్సర్ టు దిస్ క్వశ్చన్" అని ఉంది

********

మాతృత్వం -4

2026-02-23T21:09:00.008+05:30

మాతృత్వం -4

సి.హెచ్.ప్రతాప్

తొమ్మిది నెలల ఎదురుచూపు... ఆ ఉదయం రానే వచ్చింది. ఒక శుభ ఘడియలో, లలిత ఒక బొద్దుగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న మగబిడ్డకు జన్మనిచ్చింది. రుషి, హర్షితల జీవితంలో ఆ రోజు అతి గొప్ప రోజుగా నిలిచిపోయింది. ఆ బిడ్డ నిజంగా తమ రక్త సంబంధమే అన్న విషయం వారిని భావోద్వేగానికి గురిచేసింది. ఆసుపత్రి ప్రోటోకాల్ ప్రకారం, బిడ్డ పుట్టిన 48 గంటల్లోనే (సరోగసీ ఒప్పందం మేరకు) బిడ్డను రుషి, హర్షితలకు అప్పగించారు. హర్షిత తన బిడ్డను మొదటిసారి చేతుల్లోకి తీసుకున్నప్పుడు, ఆ అనుభూతిని మాటల్లో వర్ణించలేదు. ఆ తల్లిప్రేమ ఆమెను పూర్తిగా ముంచెత్తింది.

వారు బిడ్డను జాగ్రత్తగా తీసుకుని, సరికొత్త ఆనందంతో ఇంటికి బయలుదేరారు.

అయితే, వారి సంతోషం వెనుక ఒక నిశ్శబ్ద రహస్యం కూడా అడుగులు వేసింది. రుషి, లలితతో చేసుకున్న ఒప్పందం ప్రకారం... బిడ్డతో పాటు లలిత కూడా వారి ఇంటికి అడుగుపెట్టింది. ఆమె వారి కొత్త ఇంట్లో గృహ సహాయకురాలిగా మారింది.

రుషి తన బిడ్డ వైపు చూస్తూ అపారమైన ఆనందం పొందుతున్నా, పక్కనే పనిమనిషి దుస్తుల్లో ఉన్న లలితను చూసి గుండె బరువెక్కింది. ఆమె తమ బిడ్డను చూసుకోవడానికి పక్కనే ఉంది. రుషి హర్షితకు తెలియని ఆ రహస్య బరువును మోయడం మొదలుపెట్టాడు. ఈ కొత్త జీవితంలో ఆనందంతో పాటు, ఒక సంక్లిష్టమైన సవాలు కూడా వారి ఇంట్లోకి ప్రవేశించింది.

లలిత ఇంటికి వచ్చిన కొత్తలో, హర్షితకు ఆమె సహాయం అత్యవసరంగా ఉండేది. ప్రసవం తర్వాత వచ్చే మానసిక, శారీరక ఒత్తిడి నుంచి కోలుకోవడానికి, అలాగే ఇంటి నుంచి పనిచేసుకోవడానికి లలిత సహకారం గొప్ప ఉపశమనం ఇచ్చింది. లలిత ఆ బిడ్డను అత్యంత అపురూపంగా చూసుకునేది, ఆ బిడ్డ పట్ల ఆమె చూపించే అపారమైన శ్రద్ధ, ఆప్యాయత మొదట్లో హర్షితకు సంతోషాన్ని ఇచ్చింది.

బిడ్డ జన్మించిన తర్వాత, ఆ తొలి నెలల్లో లలిత సహాయం అమితంగా ఉండేది. బిడ్డను కన్న ప్రసవానంతర శారీరక, మానసిక ఒత్తిడి నుంచి కోలుకోవడానికి హర్షితకు ఆమె సహకారం గొప్ప ఉపశమనం ఇచ్చింది. ఇంటి నుంచి పనిచేసుకునే వెసులుబాటు ఉన్నా, బిడ్డకు పూర్తి సమయం కేటాయించడం కష్టమయ్యేది. లలిత ఆ బిడ్డను అత్యంత అపురూపంగా, తన ప్రాణం కంటే మిన్నగా చూసుకునేది; ఆ శ్రద్ధ, ఆప్యాయత మొదట్లో హర్షితకు సంతోషాన్ని, భరోసాను ఇచ్చాయి.

రోజులు గడిచే కొద్దీ, హర్షిత ఆరోగ్యం పూర్తిగా మెరుగుపడింది. ఆమెలో తల్లిప్రేమ ఉవ్వెత్తున ఎగసిపడింది. "ఇది నా బిడ్డ, ఇకపై నేను మాత్రమే చూసుకోవాలి" అనే స్వార్థపూరిత మాతృత్వ భావన ఆమెలో బలపడింది. అప్పుడే ఆమె కళ్ళకు లలిత అతిగా కలుగజేసుకోవడం కనిపించడం మొదలైంది. లలిత బిడ్డకు పాలు పట్టడం, నిద్రపుచ్చడం, ఆఖరికి లాలిపాటలు పాడటం కూడా హర్షితకు అసహనాన్ని పెంచింది. లలిత యొక్క ఈ అధిక జోక్యం భవిష్యత్తులో తమ కుటుంబంలో సంక్లిష్టమైన మానసిక సమస్యలు, బిడ్డపై రెండు మమకారాలు సృష్టించగలదని హర్షిత లోలోపల అనుమానించింది.

సంఘర్షణలు మెల్లగా ప్రారంభమయ్యాయి. "లలితా, వాడిని అలాగే పట్టుకోవద్దు, వాడికి ఊపిరాడదు," "ఆ దుప్పటి కాదు, ఈ మృదువైనది వాడాలి," వంటి చిన్న చిన్న మాటల యుద్ధాలు మొదలయ్యాయి. లలిత, బిడ్డ పట్ల ఉన్న మౌన మమకారంతో మౌనంగా ఉండేది, కానీ హర్షిత నిర్దేశాలు, అధికారిక ధోరణి ఆమెను లోలోపల బాధించేవి. రోజులు గడిచే కొద్దీ, ఈ ఘర్షణలు తీవ్రమయ్యాయి. ఇంట్లో నిశ్శబ్దం స్థానంలో ఉద్రిక్త వాతావరణం నెలకొంది.

ఒక సాయంత్రం, రుషి ఆఫీస్ నుంచి ఆలస్యంగా వచ్చాడు. బిడ్డ ఆకలితో ఏడుస్తుండగా, హర్షిత ఏదో ముఖ్యమైన ఆఫీస్ వీడియో కాల్‌లో ఉంది. లలిత వెంటనే వెళ్లి, పాల సీసాను సిద్ధం చేసి, బిడ్డను ఎత్తుకుని తల్లిలా పాలు పట్టింది. ఆ కాల్ పూర్తయిన వెంటనే హర్షిత ఆ దృశ్యాన్ని చూసింది. లలిత, బిడ్డను తన గుండెలపై పడుకోబెట్టుకుని, పాలు పడుతున్న విధానం చూసి హర్షితకు ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది.

"లలితా! బిడ్డకు పాలు పట్టే బాధ్యత నాది, నీది కాదు! నువ్వు ఎందుకు అంత అతిగా కలుగజేసుకుంటున్నావు?" హర్షిత గట్టిగా ప్రశ్నించింది.

లలిత భయంతో వణికి, "క్షమించండి మేడం. బిడ్డ ఆకలితో ఏడుస్తున్నాడు. మీరు కాల్‌లో ఉన్నందుకే..." అని వివరించబోయింది.

"నువ్వు పనిమనిషివి! బిడ్డ ఆకలితో ఉంటే నన్ను పిలవాలి, అంతేగానీ తల్లిలా నటించకూడదు! గుర్తుంచుకో, నువ్వు కేవలం అద్దె గర్భానివి. ఈ బిడ్డకు తల్లిని నేనే!" హర్షిత మాటలు తీవ్రంగా, క్రూరంగా వినిపించాయి. లలిత కళ్ళల్లో అపారమైన బాధ, నిస్సహాయత కనిపించాయి. ఆ సంఘటన తర్వాత, లలిత బిడ్డను తాకడానికి కూడా భయపడింది, కానీ తన పని చేయక తప్పలేదు.

(ఇంకా ఉంది)

శివం-132

2026-02-23T20:45:00.002+05:30

శివం- 132

శివుడే చెబుతున్న కథలు

రాజ కార్తీక్

దర్శకుని కధ 39

నేను అనగా శివుడు

(కార్తికేయుడు సమాధి స్థితిలో ఉండటం.. తన కథ కొనసాగించడం.. కుండల చక్రం మీద నేను ప్రత్యక్షమవడం.. కుండన్న ఆనందపడటం. నేను తనతో ఉండి బొమ్మను అడగటం..)

కార్తికేడు కథ చెప్పడం సాగిస్తున్నారు

{

కుండన్న " స్వామి నీవు నాతో పాటు ఇక్కడ ఉండు..

అదే నా కోరిక "

నేను. " సరేనయ్యా! మనిద్దరం ఇక్కడ ఏం చేద్దాం "

కుండన్న " నాకేం తెలియదు స్వామి ! నీవు నాతోపాటు ఉండు "

నేను " అదేనా నీ కోరిక "

కుండన్న " అవును స్వామి! నేను నీకు కావాల్సినవన్నీ చేసి పెడతాను "

నేను " నాకేం కావాలి నీకేం తెలుసు "

కుండన్న " మా ఊరి గుడిలో చూసా స్వామి, నీకు అభిషేకం చేయటం అంటే ఇష్టం కదా, అది చేస్తాను ఆ తర్వాత ఇక్కడ దొరికే శ్రేష్టమైన వస్తువులతో నీకు ఇష్టమైన నైవేద్యాలు వండి పెడతాను.. నీతో పరాచకాలు ఆడతాను , మీకు సేవలు చేస్తాను.."

నేను " నాకు ఇవన్నీ ఇష్టమని ఎవరు చెప్పారు "

కుండన్న " గుడిలో చేస్తారు కదా స్వామి మీకు ఇష్టం కాబట్టే కదా ఎన్నో ఏళ్ల నుంచి చేస్తున్నారు అందుకే నా చేత ఈ సేవలు చేయనివ్వు స్వామి "

నేను " నీకు జ్వరంగా ఉంది దగ్గు జలుబుగా ఉంది విశ్రాంతి తీసుకోవచ్చు కదా "

కుండన్న " మనిషన్నకా అవన్నీ వస్తాయి స్వామి , కానీ నువ్వు పదే పదే వస్తావా"

నేను " మరైతే ఇప్పుడు ఏం చేస్తావ్ "

కుండన్న " ముందు నీకు నా చేతులతో అభిషేకం చేస్తా స్వామి "

నేను " సరే కానీ నీ ఇష్టం ఏం చేస్తావో చేసుకో, "

కుండన్న " ఒక్క నిమిషం స్వామి! మీ అభిషేకం చేద్దామని అక్కడున్న చిన్న గుడిసెలో నేను పడుకునే చోటా మీ సిద్ధం చేసి పెట్టాను "

నేను " తీసుకురా , మీ చేత అభిషేకం చేయించుకోవాలని మహా కోరికగా ఉంది "

కుండన్న " ఒక్క నిమిషంలో తెస్తా స్వామి!" అంటూ పరుగున లోపలికి బయటికి వచ్చి కొన్ని కొండల్లో నీళ్లు తెచ్చాడు..

నేను " ఏమిట గట్టిగా ఏర్పాటు చేసినట్టున్నావ్ "

కుండన్న " ముందుగా ఈ నీటితో అభిషేకం చేస్తా "

అంటూ నీటిని నన్ను ఆసనo మీద కూర్చోబెట్టి అందంగా పొద్దికగా నీటి అభిషేకం చేశాడు , తర్వాత పంచామృత అభిషేకం చేశాడు, తరువాత విభూది నీటితో అభిషేకం చేశాడు ..

నా మీద చేసిన అభిషేకం ప్రతిది తీర్థంగా పుచ్చుకొని ఎంతో ఆనందపడ్డాడు

మరి నా ఒళ్లంతా బంకలు సాగుతోoది కదా !

కుండన్న " స్వామి ఇక్కడ ఒక చిన్న ఏర్పాటు చేశా ! ఇక్కడ పక్కనే మంచి కొలను ఉంది అక్కడికి రండి స్వామి నాతో "

నేను " పద వెళ్దాం "

విష్ణుమూర్తి బ్రహ్మదేవుడు త్రిమాతలు , దేవతలందరూ ఈ సంఘటనని ఎంతో ఆనందంగా చూస్తున్నారు ..

నేను " ఏమిటయ్యా చిన్నపిల్ల వాడిలాగా నా చేయి పట్టుకుని లాక్కెళ్తున్నావ్ "

కుండన్న " అది ఏధో కథలో చదివే సామి! వెనక్కి తిరిగి చూస్తే నువ్వు మాయం అయిపోయి శివలింగంలాగా వేలుస్తావు అంట కదా ! అందుకే చెయ్యి పట్టుకున్న "

నేను " క్షేత్ర కథలు మీద బానే పరిశోధన చేశావు"

కుండన్న " అదిగో స్వామి కోలను వచ్చేసింది , " అంటూ తన దగ్గర ఉన్న జింక చర్మంతో పాటు మూటలో ఉన్న కొన్ని వస్తువులు బయటకి తీశాడు

నేను " ఏమిటవి"

కుండన్న " మామూలుగా అభిషేకం చేశాను, ఇప్పుడు మీకు స్నానం చేయిస్తాను "

నేను " ఓహో దానికి వచ్చిన తిప్పల "

కుండన్న ముందుగానే అక్కడ కుండలు చేసే చక్కర లాంటి పెద్ద చక్రం పెట్టాడు రెండు అడుగుల లోతులో ఆ కొలను లో ..

కుండన్న చెయ్ పట్టుకొని ఆ కొలను లోకి నన్ను దింపగానే , చుట్టుపక్కల పక్షులు హంసలు నెమళ్ళు అన్ని ఎంతో ఆనందంగా నృత్యం చేయసాగాయి..

నన్ను ఆ చక్రం మీద కూర్చోబెట్టాడు..

ముందుగా నా త్రిశూలాన్ని చెరువు మట్టితో చక్కగా శుభ్రం చేశాడు. డమరుకాన్ని కూడా చక్కగా శుభ్రం చేశాడు..

కుండన్న " స్వామి నామీద కోపగించుకొని అంటే ఒక చిన్న మనవి "

నేను " నీ మీద నాకెందుకు కోపం ఏమిటో చెప్పు ఏం పర్లేదు"

కుండన్న " అదేదో కథలో చదివాను! అమ్మవారు సరదాగా మీ కళ్ళు మూస్తే జగమంత చీకటి అయిపోయిందట కదా , అప్పుడు అమ్మవారిని మీరు తపస్సు చేయమని శపించారట కదా ! అలా ఇప్పుడు నేను మీకు స్నానం చేసేటప్పుడు ఏమన్నా జరిగితే అలా కాకుండా చూడండి స్వామి "

నేను " క్షేత్ర కథలతో పాటు , పురాణ కథలు కూడా బాగా అధ్యయనం చేసావ్ మొత్తానికి , ఏమి కాదులే కానీ "

కుండన్న "ఎట్లాగో ఉంది ఒక జింక చర్మమే కదా ! " అంటూ చక్రం మీద కూర్చోబెట్టి అటు ఇటు తిప్పుతూ నా మీద నీళ్లు పోస్తున్నాడు

కుండన్న " స్వామి ఈ ప్రపంచంలో చేసే అభిషేకాలు మొత్తం నీ తల మీదకే వస్తాయి కదా చూడు తల ఎట్ట అట్టగట్టుకుపయిందో , ఇలా ఉంటే ఎలా స్వామి ! "

నేను "; ఇక యుగాలుగా నాకు లేని బాధ నీకేందయ్యా "

కుండన్న " అంతేలే ప్రభు ఇప్పుడు శుభ్రం చేసిన మళ్లీ రేపటి నుంచి మొదలు పెడతారు గా భక్తులందరూ "

అంటూ కుంకుడు నీళ్లు నా జటల మీద పోసి శుభ్రంగా రుద్దుతున్నాడు .. అది నా కళ్ళల్లో పడితే ఎక్కడ కళ్ళు మూసుకుంటాననేమో ఇందాక అడిగాడు వరం, జటాజటాలు శుభ్రంగా కడిగాడు

చక్రం అటు ఇటు తిప్పుతూ నా ఒళ్లంతా కొలనులోని మట్టితో మర్దన చేయి సాగాడు ..

దేవతలందరూ మహాదేవుల వారి స్పర్శ భాగ్యం దక్కినందుకు కుండన్న కి ఎంతో ఆనందంతో పాటు అసూయ కూడా చెందారు.. జ్యోతిర్లింగాల స్పర్శ దర్శనం కన్నా ఇది ఎన్ని కోట్ల రెట్లు ఉత్తమమైనది అని కొనియాడారు.

మట్టితో మర్దన చేసిన నన్ను మళ్లీ శుభ్రంగా కడిగాడు..

నేను " ఏమిటయ్యా సరిపోయిందా "

కుండన్న " అప్పుడే "

తను తెచ్చుకున్న సంచిలో పెద్ద పెద్ద తైలా సుగందాలు బయటికి తీశాడు.. ఇక చూడండి, నా ఒళ్ళు మొత్తం చక్కగా తైలం మర్దన చేయసాగాడు , నా జటా జటాల మీద కూడా తైలం పోసి ఎంతో అందంగా ప్రతిదీ శుభ్రపరుస్తున్నాడు..

కుండన్న " కైలాసంలో కనీసం వారానికి ఒకసారి చేపించుకోండి స్వామి "

నేను " వినపడే వాళ్ళకి వినపడితే చాలు " అనగానే మీ పార్వతీ మాత చిలిపిగా నవ్వింది

కుండన్న " ఏమిటి స్వామి "

నేను " భూకాలంలో సమయం వేరు కైలాసంలో సమయం వేరు నాయన ! నీకేం కావాలో చెయ్ "

కుండన్న " స్వామి మీకు తైల సంస్కరణ చేస్తుంటే హాయిగా ఉందా "

నేను " నీకేది ఇష్టమో నాకు అదే ఇష్టం కొండన్న, నీకు జ్వరంగా ఉంది , దగ్గు జలుబుగా ఉంది నీటిలో ఉంటే ఎక్కువవుతుంది నాయన"

కుండన్న " పర్లేదు స్వామి ! నువ్వుంటే నాకు భయమేంటి" అంటూ తన శ్రీవారిని పట్టించుకోకుండా నా శరీరం మీద శ్రద్ధ పెట్టసాగాడు

తరువాత ఈ కేమో మూలికలు బయటికి తీశాడు , వాటితో కాసేపు నా శరీరం అంతా మర్దన చేయి సాగాడు

ఇప్పుడు నీటితో శుభ్రం చేయ సాగాడు

శుభ్రం చేసిన తర్వాత, నా జటా జటలకి చక్కగా సాంబ్రాణి పొగ వేసి ఎంతో ఆనందపడేసాగాడు

అక్కడ నీటిలోని ప్రతిబింబంలో నా రూపం నేను చూసుకున్నాను.. ఇదివరకు పోల్చుకుంటే నిజంగా కొంచెం బాగున్నాను

ఏ మాటక ఆ మాటే నేను అందగాడినే "

}

అంటూ కార్తికేయుడు చెబుతున్న కథని విష్ణుమూర్తి బ్రహ్మదేవుడు వినగా త్రిమాతలు వినగా.. నేను మాత్రం నన్ను నేను ఊహించుకొని .. కథలో శివుడిగా కాకుండా నేనుగా ఈ సన్నివేశాలను మీకు వివరించాను..

ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు

2026-02-23T20:31:00.002+05:30

ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు

(అన్నమయ్య కీర్తనకు వివరణ)

డా.తాడేపల్లి పతంజలి

ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు ( 27 -161)

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వారు రచించిన ఈ శృంగార కీర్తనలో, అలమేలుమంగమ్మ అలకను, ఆమె సోయగాన్ని చూసి శ్రీవేంకటేశ్వరుడు పరిహసించే తీరు అత్యంత రమణీయంగా వర్ణించబడింది. స్వామివారి సాన్నిధ్యంలో నాయిక అనుభవించే మధుర భావాలను, వారి మధ్య సాగే ప్రణయ కలహాలను అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో మనోహరంగా చిత్రించారు.

పల్లవి

ఏమి నవ్వేవే నాతో నింకా నీవు

వాములాయ వలపులు వట్టి జోలేలే

తాత్పర్యము

"ఓ సుందరీ! ఇంకా నాతో ఎందుకు నవ్వుతున్నావు? మన మధ్య ఉన్న ఈ వలపులు ముదిరిపోయి ఎక్కువయి , బయటపడ్డాయి. ఇక ఈ దాగుడుమూతలు, వట్టి మాటలు ఎందుకు?" అని స్వామి నాయికతో అంటున్నాడు.

విశేషాలు

నాయికానాయకుల మధ్య ఉండే చనువు, ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న అధికారాన్ని 'ఏమి నవ్వేవే' అనే మాట సూచిస్తోంది. 'వట్టి జోలె'( వట్టి సంబంధాలు) అనే పదబంధం వ్యర్థమైన కాలయాపనను లేదా దాచడానికి వీలులేని ప్రేమని సూచిస్తుంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

జీవాత్మ (నాయిక) పరమాత్మతో కలిసే సమయంలో అహంకారం లేదా బిడియం వంటి అడ్డంకులు ఉండకూడదు. భగవంతుడి ముందు భక్తుడు తన మనసును నిష్కపటంగా ఉంచాలని ఇక్కడ భావం.

చరణం 1

సరసము లాడఁగానే జామువోయ నిదివో

తెరమరఁగుననే తెల్లవారెను

యెరవులేక విభుఁడు యేమీ ననఁజాలఁడు

వరవాత నిఁకనైనా వచ్చేవో రావో

తాత్పర్యము

మనం సరసాలాడుతుండగానే ఒక జాము గడిచిపోయింది. పరదా చాటున ఉండగానే తెల్లవారిపోయింది. భేదాభిప్రాయము లేక నీ ప్రియుడు (నేను) నిన్ను ఏమీ అనలేడు కదా అని నిర్లక్ష్యం చేయకు. ఇప్పుడు కూడా - ఈ ప్రాతః కాలములో అయినా నా దగ్గరకు వస్తావో రావో చెప్పు.

విశేషాలు

ప్రణయంలో కాలం తెలియకుండా గడిచిపోతుందనే సత్యాన్ని అన్నమయ్య ఇక్కడ 'తెల్లవారెను' అనే మాటతో చెప్పారు. నాయిక సంకోచాన్ని వదిలి దగ్గరకు రావాలని నాయకుడు కోరుకుంటున్నాడు.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

సాధనలో కాలయాపన చేయకూడదని, అశ్రద్ధ వహిస్తే జ్ఞానోదయం అనే 'తెల్లవారుజాము' వచ్చినా భగవదనుభూతిని పొందలేమని హెచ్చరిక.

చరణం 2

ముంగురులు దిద్దగానే మొనలెక్కెఁ గొనగోరు

సింగారించుకోఁగానే సిగ్గుముంచెను

సంగతెఱిఁగినపతి చలములు సాదించఁడు

యింగిత మెఱిఁగి మోవి ఇచ్చేవో యీయవో

తాత్పర్యము

నీ ముంగురులు సర్దుకుంటుండగానే నా గోరు గుర్తులు పదునెక్కాయి. . నువ్వు అలంకరించుకోగానే సిగ్గు నిన్ను ముంచెత్తింది. నీ మనసు తెలిసిన వాడను కాబట్టి నేను నీతో గొడవపడను. కనీసం నా మనసు తెలుసుకుని నాకు అధరామృతాన్ని ఇస్తావో ఇవ్వవో!

విశేషాలు

నాయిక సింగారించుకోవడం, ఆమెలోని సిగ్గును అన్నమయ్య సహజంగా వర్ణించారు. 'సంగతెఱిఁగినపతి' అనడంలో నాయకుడికి నాయికపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమ, అవగాహన కనిపిస్తుంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

భక్తుడి ఆరాటం, భగవంతుడి పట్ల ఉండే అనురాగం బయటకు కనిపించకపోయినా, అంతర్యామి అయిన భగవంతుడికి అన్నీ తెలుసు. భక్తుడు తన సర్వస్వాన్ని భగవంతునికి అర్పించాలనే తపన ఇందులో కనిపిస్తుంది.

చరణం 3

చేతులు పైఁజాఁచఁగానే సెలవుల నవ్వు ముంచె

గాతలఁ గాఁగిలించఁగ కాఁక దీరెను

యీతల శ్రీ వేంకటేశుఁ డిచ్చెరిఁగి నిన్నుఁగూడె

యేతుల యీవుపకార మెంచేవో యెంచవో

తాత్పర్యము

నేను చేతులు చాచగానే నీ పెదవుల మూలల పై చిరునవ్వు చిందింది. దెబ్బలాటల్ళో నిన్ను గట్టిగా కౌగిలించుకోగానే నా తాపమంతా తీరిపోయింది. ఈ విధంగా శ్రీవేంకటేశ్వరుడు నీ ఇష్టాన్ని తెలుసుకుని నిన్ను కూడాడు. డాబుసరికి పోయి నా వల్ల నీకు జరిగిన ఈ మేలును (సుఖాన్ని) నువ్వు గుర్తిస్తావో లేదో!

విశేషాలు

కీర్తన ముగింపులో అన్నమయ్య స్వామి ముద్రను వేస్తూ, శృంగార పరాకాష్ఠను వివరించారు. భగవంతుడే స్వయంగా దిగివచ్చి నాయికను అనుగ్రహించడం ఇక్కడ విశేషం.

మధుర భక్తి అంతరార్థం

శరణాగతి పొందిన జీవుడిని పరమాత్మ తనలో లీనం చేసుకుంటాడు. ఆ కలయిక వల్ల కలిగే ఆనందం వర్ణనాతీతం. భగవంతుడు చేసే ఈ ఉపకారాన్ని (మోక్షాన్ని) భక్తుడు కృతజ్ఞతతో స్మరించుకోవాలి.

పుణ్యవతి - 9వ భాగం

2026-02-23T20:26:00.005+05:30

పుణ్యవతి - 9

రచన : గొర్తి వెంకట సోమనాథ శాస్త్రి(సోమసుధ)

@@@@@@@@@

(తమ ప్రాంగణంలో ఉన్న ఇంట్లో రవికి అద్దెకివ్వటానికి రంగనాధాన్ని ఒప్పిస్తుంది పుణ్యవతి. చదువు పూర్తయి ఇంట్లోనే ఉంటున్న సృజన తమ ఇంట్లో అద్దెకు దిగిన రవిని గమనించటం ఒక అలవాటుగా పెట్టుకుంటుంది.ఒక రోజు రవి అలికిడి వినబడక తండ్రి ఇంట్లో లేని సమయంలో అతని గదికి వెళ్తుంది. తరువాత ...)

@@@@@@

"ఏం? మీ పుస్తకం పుణ్య తప్ప నేను చదవకూడదా?"

"మీ వరకు ఫరవాలేదు. కానీ మీ నాన్నగారు చూస్తేనే. . .మరో ఇల్లు వెతుక్కొనే ఓపిక లేదండీ!"

"మీకా కష్టం కలిగిస్తానని మీరెందుకు అనుకుంటున్నారు? మొదటినుంచి చూస్తున్నాను. ఈ ఇంట్లో దిగి ఏడు నెలలైంది. ఒక్కసారైనా మా ఇంటి వైపు కన్నెత్తి చూడటం లేదు. నెల కాగానే అద్దె మాత్రం పుణ్య చేతుల మీదుగా నాన్నకి అందజేయిస్తున్నారు. ఎంతసేపూ ఈ మూల కొంపలో మీరెలా ఉన్నారోనని నేను ఆలోచించటమే తప్ప. . ."

"నా గురించి మీరెందుకు ఆలోచించాలండీ?" అకస్మాత్తుగా రవి వేసిన ప్రశ్నకు బదులీయలేక ఆమె తడబడింది. "సరె! నా గురించి ఆలోచించే మీరున్నారని ఉదయాన్నే మీ ఇంటికి వచ్చి, 'నాకు బాగులేదు. కాస్త గ్లూకోజు కలిపి ఇవ్వండి ' అని మిమ్మల్ని అడగగలనా? అలా అడిగితే మీ నాన్నగారు ఊరుకుంటారా? వెంటనే ఇల్లు ఖాళీ చేయించరా? చెప్పండి."

రవి ప్రశ్నకు ఆమె తటపటాయించింది.

"పుణ్యవతి పిన్ని కొడుకునని నమ్మి, మీ నాన్నగారు అన్నీ దగ్గర ఉండి చూసుకుంటున్నారు. అందుకే నేను మీ గురించి ఆలోచించలేదు. ఇప్పుడు చెప్పండి, నా గురించి మీరెందుకు ఆలోచిస్తున్నారు?"

"ఎందుకంటే. . . ఇప్పుడు చూడండి. మీకొంట్లో బాగోలేదు. ప్రొద్దున్నుంచి బయటకు వెళ్ళలేదు. డాక్టరు దగ్గరకెళ్ళి..." ఆమె పూర్తిచేసే లోపునే అతను మూలనున్న మందులను పైకెత్తి చూపించాడు.

"రాత్రి ఉన్నట్లుండి ఒంట్లో వేడి పెరిగింది. గదిలో ఒక్కణ్ణీ ఉన్నాను గనుక ఉదయం పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందోనని తలుపు గడియ తీసి పడుకున్నాను. ఉదయాన్నే మీ నాన్నగారు నేనింకా లేవలేదని తలుపు తోసి లోనికొచ్చారు. జ్వరంతో బాధపడే నన్ను చూసి మందుల దుకాణం నుంచి మందులు, హోటలునుంచి టిఫిను తెచ్చిపెట్టారు."

రవి చెబుతుంటే ఆమె కళ్ళు చెమ్మగిల్లాయి. "తనకు తెలియకుండానే నాన్న ఇన్ని చేసాడా?" తనలో అనుకుందామె.

"చూడండి. వయసులో ఉన్న మనం చాలా ఆదర్శవంతులమని జబ్బలు చరుచుకుంటాం. కానీ కొన్ని ఛాందస భావాలు ఉన్న మీ నాన్నగారిలాంటి వయసు మళ్ళిన వాళ్ళలోనే త్యాగధనం, మానవత్వం ఉంటాయని నా అభిప్రాయం. తండ్రిగా తన బాధ్యత నెరవేర్చటానికి నాపై ఇంత నిఘా ఉండే మీ నాన్నగారే, పుణ్యవతి తన చేతుల్లో పెట్టిన నన్ను, ఆమె పిన్ని కొడుకునన్న భావనతో జాగ్రత్తగా చూసుకొనే బాధ్యత కూడా తీసుకున్నారు. కనుకనే ఉదయం నాకా సాయం చేసిపెట్టారు."

"నా కన్నా మా నాన్నను మీరే బాగా అధ్యయనం చేసారు" మెచ్చుకోలుగా అందామె.

"మీరు నన్ను ములగచెట్టు ఎక్కించేస్తున్నారు. తీరా చెట్టెక్కాక దిగటం రాక, పైనుంచి దూకి కాళ్ళు విరక్కొట్టుక్కోవాలేమో!" నవ్వుతూ అన్నాడు రవి.

"దూకే ముందు నాలుగు ములక్కాడలు కోసి మరీ దూకండి. కాళ్ళు విరిగినా ఫరవాలేదు, పథ్యం తిన్నప్పుడు చారులో నమలటానికి నాలుగు ములక్కాడ ముక్కలైనా దక్కుతాయి." సృజన మాటలకు ఇద్దరూ నవ్వుకున్నారు.

ఇంతలో ఆమె హఠాత్తుగా బయటకు పరుగెత్తింది.

"కొంపతీసి రంగనాధంగారు రాలేదు కదా!" అంటూ కంగారుగా బయటకెళ్ళిన రవికి, తమ ఇంటి తాళం తీస్తున్న సృజన కనిపించింది. పక్కన రంగనాధం లేడు. మరి ఆమె ఎందుకలా పరిగెత్తిందో అతనికి బోధపడలేదు.

"తండ్రీకూతుళ్ళిద్దరూ వింత మనుషుల్లాగ ఉన్నారు!" అనుకుంటూ తన గదిలోకి నడిచాడతను. మూసేసిన పుస్తకం తెరిచి తల్లికి వ్రాస్తున్న ఉత్తరాన్ని పూర్తిచేసాడు. ఈలోపున భుజాన ఫ్లాస్కుతో సృజన ప్రత్యక్షమైంది.

"ఏమిటండో ఇది?" రవి అడిగాడు.

"దీన్ని ఫ్లాస్కు అంటారండీ!" ఫ్లాస్కుని బల్లపై ఉంచుతూ చెప్పిందామె.

"అది తెలుసులెండి. కానీ దానిలో ఏమి తెచ్చారని?"

"రోగం వచ్చినప్పుడు మందులు ముఖ్యంగా ఏంటీబయోటీక్స్ వాడినప్పుడు, వాటి మలినాలు శరీరంలో ఉండిపోతే, రాళ్ళుగా మారతాయట! అలా జరక్కుండా ఉండాలంటే, వాటిని వాడే రోజుల్లో బార్లీ ఎక్కువగా తాగాలని ఎక్కడో చదివాను. అందుకే బార్లీ కాచి తెచ్చాను."

"మీరు చాలా శ్రమ తీసుకుంటున్నారు."

"ఏం? నాన్న, పుణ్యయే తప్ప నేను సాయం చేయగూడదా?" ఆమె గొంతులో మార్దవానికి రవి గుండె ఝల్లుమంది.

"మరేం లేదు. అనుకోకుండా కలిగిన ఈ పరిచయం ఎంతవరకూ వెళ్తుందోనని భయపడుతున్నా!"

"ఎంత దూరం వెళ్ళినా, మిమ్మల్ని ఈ ప్రహారీ దాటనివ్వను లెండి!"

"అంటే, ఇందాక కాళ్ళు పోయినా ఫరవాలేదు, ములక్కాడలు కోసి మరీ చెట్టు మీద నుంచి దూకమన్నారు. ఇప్పుడీ ప్రహారీ దాటనీయనంటున్నారు. చూస్తుంటే నా కాళ్ళకేదో మూడినట్లుంది."

"మీ కాళ్ళు విరక్కొడతానని కాదు నా భావం. నేనే సాయం చేసినా, నాన్న మిమ్మల్ని ఈ ఇంట్లోంచి గెంటేయకుండా చూస్తానని నా తాత్పర్యం" నవ్వుతూ అందామె.

"అంతేనా? ఇంకా నన్నీ ఇంట్లో ఏ గుంజకో తాడేసి కట్టేస్తారనుకుంటున్నాను!"

"తాడు నేను మీకు కడతానో, మీరు నాకు కడతారో కాలమే నిర్ణయిస్తుంది లెండి!" ఆమె మాటలకు ఇద్దరి మధ్య నిశ్శబ్దం రాజ్యమేలింది. అంతవరకూ కలుపుగోలుగా మాట్లాడిన ఇద్దరిలో ఏదో కంగారు. సిగ్గుతో మనసు మెలితిరుగుతుంటే, ఆమె అతన్ని సూటిగా చూడలేక తలపైకెత్తి గోడలను చూసింది. గోడ మీద ఒక చిత్రం. .నిజంగానే చిత్రమనిపించింది.

స్కూటరు మీద ఇద్దరు వ్యక్తులు వెడుతున్నారు - అదీ చిత్రం. దాని క్రింద వ్యాఖ్య మరీ విచిత్రంగా ఉంది. "లోకంలో రెండే వర్గాలు. ముందుండి నడిపేవారు, వారిని అనుసరించేవారు. వరల్డ్ ఈజ్ ఆఫ్ టూ కేటగిరీస్. ద లీడర్స్ అండ్ ద ఫాలోయర్స్."

"మీరు బొమ్మలు కూడా వేస్తారా?" సృజన ప్రశ్నకు రవి లేదన్నట్లు తలూపాడు.

"మరి ఆ బొమ్మ? బొమ్మ కన్న వ్యాఖ్య మరీ బాగుంది."

ఆమె మాటలకు కూర్చున్న కుర్చీలో నుంచి లేచి కిటికీ దగ్గరకు వెళ్ళాడతను.

"కాలేజీలో ఉత్తంరాజు అని నాకో మిత్రుడు ఉండేవాడు. వాడు బొమ్మలేసి నా చేత వ్యాఖ్యలు వ్రాయించేవాడు. సినీరంగంలో బాపూ రమణల్లా ఇద్దరం జంటగా ఎదగాలని ఆశపడేవాళ్ళం" రవి మాటలకు సృజన అడ్డుపడింది.

"ఈ బొమ్మ మరీ విచిత్రంగా ఉంది. భావకవి.. ప్రేయసి నుదుట కైతల సిరి..భార్య ఆశలకు తాళిబొట్టే ఉరి. ." ఆమె వ్యాఖ్య చదివిన బొమ్మలో ఒక వ్యక్తి కుడిచేతిలోని కలంతో ఒక ఆడపిల్ల నుదుట తిలకం దిద్దుతూ, ఎడమచేతితో మరొక ఆడపిల్ల గొంతుకు తాళినే ఉరిగా చేసి లాగుతుంటాడు.

ఆ బొమ్మను చూసి రవి నవ్వుతూ వచ్చి కుర్చీలో కూర్చున్నాడు.

"మా కవులపై వాడు సంధించిన విమర్శనాస్త్రం ఆ బొమ్మ. కలం పట్టిన ప్రతివాడు ఒక స్వప్నసుందరిని ఊహించుకుని, 'ప్రేయసీ! ఇసీ! తుసీ! నా అందాలరాశీ! ఎన్నాళ్ళు ఈ కన్నులు కాయలు కాసి, నా కొమ్మను కోయిల కూసి పండించుకొమ్మంటావ్! పాడించుకొమ్మంటావ్!' అని కలవరిస్తాడట! ఇంట్లో ఉన్న భార్యను మాత్రం హింసించి చంపుతాట్ట!"

"ఆ చిత్రకారుడికి నా అభినందనలు చెప్పండి."

"ఆ పని చేయాలంటే నేను పైకి పోవాల్సిందే!" అంటూ రవి చూపుడువేలితో గది పైకప్పుకేసి చూపించాడు.

"అంటే?"

అతను తిరిగి కుర్చీలో నుంచి లేచి కిటికీ వద్దకెళ్ళాడు. "వాడు ఆత్మహత్య చేసుకొన్నాడన్నారు" చెబుతున్న రవి గొంతు బాధతో బొంగురుపోయింది.

(ఇంకా ఉంది)

నాగ మాత "సురస"

2026-02-23T20:20:00.007+05:30

నాగ మాత "సురస"

అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు

నాగ మాత ప్రస్తావన సుందర కాండలో హనుమంతుడు సీతామాత అన్వేషణలో సముద్రాన్ని లంఘించి రావణ లంక వైపు ఎగిరి వెళుతున్నప్పుడు వస్తుంది మొదట మైనాక పర్వతం అడ్డగించి మైనాకుడు కాసేపు తన పర్వతం మీద సేద దీరి వెళ్ళమని హనుమంతుని అడుగగా హనుమంతుడు స్వామి కార్యానికి ఆలస్యం అవుతుందని మృదువుగా తిరస్కరించి మైనాక పర్వతాన్ని దాటి ముందుకు వెళతాడు ఆ సందర్భములో దేవతలు,గంధర్వులు సిద్దులు, సూర్యకాంతులతో తేజరిల్లె నాగమాత తో,"ఓ సురసా కాంతి మంతుడు, వాయు పుత్రుడు అయిన హనుమంతుడు ఈ సముద్రం మీద ఎగిరి పోతున్నాడు నీవు అతని గమనాన్ని ఒక ముహూర్తం సేపు విఘ్నం చేయవలెను నీవు పర్వతం అంత ఎత్తైన భయంకరమైన రాక్షసి రూపం ధరించి పెద్ద నొటితో, పెద్ద పెద్ద కోరలతో ఆకాశం అంత ముఖంతో ఎదురు నిలిచిన మేము అతని బలం పరాక్రమము తెలుసుకోవాలి అనుకుంటున్నాము. అతడు ఏదైనా ఉపాయముతో నిన్ను జయిస్తాడో లేదా ఓడిపోయి దుఃఖపడటాడో మేము చూస్తాం"` అని సురసతో అంటారు ఆ విదంగా హనుమంతుని శక్తి పాటవాలను తెలివితేటలను పరీక్షించడానికి దేవతలు నాగ మాత సురసను ఆశ్రయిస్తారు

దేవతల అభ్యర్ధనను పాటించి సురసాదేవి సముద్రములో చేతులు కాళ్లు లేకుండా వికృతమైన రాక్షస కారము దాల్చి హనుమంతుడిని అడ్డగించి ,"ఓ హనుమంత నిన్ను దేవతలు నాకు ఆహారముగా చూపించారు కాబట్టి నేను నిన్ను భక్షిస్తాను నేను నోరు తెరిచాను నీవు నా నోటి లోకి చొరబడు"అన్నది ఈ మాటలు విన్న హనుమంతుడు ,"దశరధ మహారాజు కొడుకైన శ్రీరామచంద్రుడు పితృవాక్య పరిపాలన కోసం భార్య వైదేహీ తోనూ సోదరుడు లక్ష్మణుడి తోను దండకారణ్యంలో ప్రవేశించారు శ్రీముని భార్య వైదేహిని రావణుఁడు ఎత్తుకు పోయినాడు నేను సీతామాత అన్వేషణ కోసం అంటే స్వామి కార్యం ఫై పోతున్నాను నేను ఆ కార్యాన్ని పూర్తి చేసి శ్రీరాముడిని చూచి వచ్చి నీ నోటిలో పడతాను నన్ను నమ్ము "అని చెపుతాడు

కానీ కామరూపిణి అయిన సురస," నాకు బ్రహ్మదేవుడు ఇచ్చిన వరం ప్రకారం ఎవరు ఇక్కడ నన్ను దాటి పోలేరు కాబట్టి విధిగా నీవు నా నోటిలో పడాలి" అని పెద్దగా నోరు తెరిచింది. అప్పుడు హనుమంతుడు కోపంగా ,"నన్ను మింగటానికి వీలు అయ్యేటట్లు నోరు తెరువు" అని పది యోజనాల వెడల్పుగా తన శరీరాన్ని పెంచాడు. సురస తన నోటిని ఇరవై యోజనాల వెడల్పుగా నోరు తెరిచింది ఆ విధంగా ఇద్దరు పోటీ పడ్డారు హనుమంతుడు తన దేహాన్ని తొంభై యోజనాల వెడల్పుగా పెంచాడు . సురస వంద యోజనాల వెడల్పుగా నోరు పెద్దది చేసింది తన పొడుగాటి నాలుకను చాచింది. అది చూచిన హనుమంతుడు అంగుష్ఠ మాత్రుడు అయి సురస నోటిలోకి పోయి సురస నోరు మూసేలోపల మెరుపు వేగంతో బయటికి వచ్చి ఎగిరి ఆకాశములోకి పోయి సురసను చూస్తూ,,"నీవు కోరినట్లు నీ నోటిలోకి ప్రవేశించి బయటకు వచ్చాను నీకు బ్రహ్మదేవుడు ఇచ్చిన వరం సఫలము అయింది ,"అని నమస్కరించాడు అప్పుడు సురస తన నిజ రూపములోకి వచ్చి, " ఓ హనుమా నీ కార్యం సాధించడానికి సుఖముగా పోయి వైదేహి జాడ కనుగొని రాముని చెంతకు చేర్చు" అని అంది

హనుమంతుని చర్యకు సర్వభూతాలు మెచ్చుకున్నాయి. దాటనలవి కానీ సముద్రాన్ని దాటడానికి హనుమంతుడు గరుక్మంతుడి వలె ఆకాశ మార్గాన్ని పట్టాడు.ఆవిధంగా దేవతలు నాగ మాత సురస ద్వారా హనుమంతుని ప్రజ్ఞా పాటవాలను, బుద్ది కుశలతను పరీక్షించడానికి పెట్టిన పరీక్షలో హనుమంతుడు విజయం సాధించి ప్రయాణాన్ని కొనసాగించాడు.

అభివాదన శీలస్య....

2026-02-23T20:19:00.007+05:30

అభివాదన శీలస్య....

సి.హెచ్.ప్రతాప్

మనుస్మృతి భారతీయ సంస్కృతిలో ధర్మశాస్త్రాలకు మూలస్తంభం వంటిది. మానవ జీవన విధానాన్ని అత్యంత క్రమబద్ధంగా తీర్చిదిద్దేందుకు ఈ గ్రంథం ఎన్నో దిశానిర్దేశాలు చేసింది. వ్యక్తిగత క్రమశిక్షణ నుండి సామాజిక బాధ్యతల వరకు ప్రతి అంశాన్ని మనువు కూలంకషంగా వివరించారు. ముఖ్యంగా విద్యార్థి దశలో ఉన్న యువతకు జీవితంలో అత్యంత అవసరమైన గుణాలను బోధించే ఒక అద్భుతమైన శ్లోకం మనకు రెండో అధ్యాయంలో కనిపిస్తుంది. అభివాదనశీలస్య నిత్యం వృద్ధోపసేవినః చత్వారి తస్య వర్ధంతే ఆయుర్విద్యా యశో బలమ్ అని మనువు ప్రబోధించారు. ఈ శ్లోకం వెనుక ఉన్న అంతరార్థాన్ని గమనిస్తే అది కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు ఒక పరిపూర్ణమైన వ్యక్తిత్వ వికాస రహస్యం అని అర్థమవుతుంది. నిరంతరం పెద్దలకు నమస్కరించే స్వభావం కలిగిన వారికి అనుభవం ఉన్న వృద్ధులను గౌరవించి సేవ చేసే వారికి జీవితంలో ఆయువు విద్య కీర్తి బలం అనే నాలుగు సంపదలు వాటంతట అవే వృద్ధి చెందుతాయని దీని అర్థం.

నమస్కారం చేయడం అనేది ఎదుటి వ్యక్తి పట్ల మనకు ఉన్న గౌరవాన్ని చాటడమే కాకుండా మనలోని అహంకారాన్ని అణిచివేస్తుంది. అహంకారం తగ్గినప్పుడు మనసు నిర్మలంగా మారుతుంది. ఏ వ్యక్తి అయితే నిత్యం పెద్దల పట్ల వినయంగా ఉంటాడో అతనికి మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది. ఈ ప్రశాంతతే మనిషి ఆయువు పెరగడానికి ప్రధాన కారణం అవుతుంది. నేటి కాలంలో ఒత్తిడి ఆందోళనల వల్ల అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. పెద్దల పట్ల గౌరవం చూపడం వారి ఆశీస్సులు తీసుకోవడం వల్ల కలిగే సానుకూల శక్తి మనిషిని మానసికంగా శారీరకంగా దృఢంగా ఉంచుతుంది. పెద్దల అనుభవం మనకు రక్షణ కవచంలా నిలుస్తుంది కాబట్టి ప్రమాదాల నుండి తప్పుల నుండి మనం తప్పించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. తద్వారా ఆయువు వృద్ధి చెందుతుంది.

రెండవది విద్య గురించి ప్రస్తావిస్తే కేవలం పుస్తకాల ద్వారా వచ్చే జ్ఞానం సంపూర్ణం కాదు. నిజమైన విద్య అనేది లోకజ్ఞానం అనుభవాల సమ్మేళనం. వృద్ధులు లేదా పెద్దలు తమ జీవిత కాలంలో ఎన్నో ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొని ఉంటారు. వారిని సేవించడం వల్ల వారి వద్ద ఉన్న అపారమైన జ్ఞాన సంపద మనకు సులభంగా చేరుతుంది. వినయం ఉన్న శిష్యుడికే గురువులు తమ రహస్య విద్యలను బోధిస్తారు. శ్రద్ధావాన్ లభతే జ్ఞానమ్ అన్నట్లుగా పెద్దల పట్ల శ్రద్ధ గౌరవం ఉన్నవారికి విద్య త్వరగా అబ్బుతుంది. విజ్ఞానాన్ని ఆర్జించే క్రమంలో ఎదురయ్యే సందేహాలను నివృత్తి చేసుకోవడానికి పెద్దల మార్గదర్శకత్వం ఎంతో అవసరం. వారి సేవలో గడపడం ద్వారా పుస్తకాల్లో దొరకని ఎన్నో విలువైన పాఠాలను మనం నేర్చుకోవచ్చు.

కీర్తి లేదా యశస్సు అనేది మనిషి ప్రవర్తనపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సమాజంలో ఇతరులను గౌరవించే వ్యక్తికి అందరూ గౌరవం ఇస్తారు. పెద్దల పట్ల విధేయత చూపే యువకుడిని సమాజం ఆదర్శంగా తీసుకుంటుంది. మంచి గుణాలు కలిగిన వ్యక్తికి లోకంలో పేరు ప్రతిష్టలు వాటంతట అవే వస్తాయి. నలుగురితో మర్యాదగా ప్రవర్తించడం ఇతరుల పట్ల దయతో ఉండటం వల్ల మనిషి కీర్తి దశదిశలా వ్యాపిస్తుంది. కేవలం సంపద వల్ల కీర్తి రాదు అది కేవలం మనిషి సంస్కారం ద్వారా మాత్రమే లభిస్తుంది. పెద్దల దీవెనలు ఉన్న వ్యక్తికి ఎక్కడైనా విజయం లభిస్తుంది ఆ విజయం ద్వారా కీర్తి లభిస్తుంది.

బలం అనేది కేవలం కండరాల శక్తి మాత్రమే కాదు అది ఆత్మబలం కూడా. పెద్దల అండదండలు ఉన్నప్పుడు మనలో ఒక తెలియని ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది. కష్ట కాలంలో అనుభవజ్ఞులైన పెద్దల సలహాలు మనకు కొండంత బలాన్ని ఇస్తాయి. వారి మాటలు మనలో ధైర్యాన్ని నింపుతాయి. నైతిక బలం ఉన్న మనిషి ఏ సవాలునైనా ధైర్యంగా ఎదుర్కోగలడు. పెద్దలను సేవించడం వల్ల మనకు శారీరక శ్రమ చేసే అలవాటు కూడా కలుగుతుంది అది మనల్ని దృఢంగా మారుస్తుంది. వారసత్వంగా వచ్చే సంప్రదాయాలను విలువలను కాపాడుకోవడం కూడా ఒక రకమైన సామాజిక బలం.

ప్రస్తుత సమాజంలో ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థ విచ్ఛిన్నం అవుతున్న తరుణంలో ఈ శ్లోకం యొక్క ఆవశ్యకత మరింత పెరిగింది. వృద్ధులను భారంగా భావించడం నేటి తరం చేస్తున్న అతి పెద్ద తప్పు. వారు నడిచే గ్రంథాలయాలు వంటి వారు. వారి అనుభవం నేటి యువతకు దిక్సూచిగా పనిచేస్తుంది. అనుభవజ్ఞులను గౌరవించడం వారి నుండి సలహాలను స్వీకరించడం వల్ల జీవితంలో అనవసరమైన పొరపాట్లు చేయకుండా జాగ్రత్త పడవచ్చు. మనువు చెప్పిన ఈ ధర్మ సూత్రం మనిషిని ఒక సంపూర్ణ మానవుడిగా తీర్చిదిద్దుతుంది. విద్యతో పాటు వినయం క్రమశిక్షణ కలిగినప్పుడే మానవ జీవితం సార్థకం అవుతుంది. మన మూలాలను మర్చిపోకుండా పెద్దల పట్ల గౌరవ భావాన్ని పెంపొందించుకోవాలి. ఈ నాలుగు సంపదలు కేవలం భౌతికమైనవి మాత్రమే కావు అవి మనిషి ఆత్మౌన్నత్యాన్ని పెంచే అద్భుతమైన గుణాలు. సంస్కారవంతమైన సమాజం నిర్మాణంలో ఇటువంటి శ్లోకాలు మనకు వెలుగు దారి చూపిస్తాయి. ప్రతి రోజూ పెద్దల ఆశీస్సులు తీసుకోవడం వారి సేవలో పాలుపంచుకోవడం ఒక వ్రతంలా పాటించాలి. అప్పుడే మనిషి సర్వతోముఖాభివృద్ధి సాధించగలడు. లోకంలో గౌరవం పొందడానికి విజ్ఞానాన్ని సాధించడానికి ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి పెద్దల సేవ ఒక్కటే రాజమార్గం. భారతీయ సనాతన ధర్మం అందించిన ఇటువంటి గొప్ప సూత్రాలను మనం ఆచరణలో పెట్టాలి. అప్పుడే మన జీవితాలకు ఒక పరిపూర్ణత లభిస్తుంది. సమాజంలో శాంతి నెలకొంటుంది. ప్రతి ఒక్కరూ ఈ మార్గాన్ని అనుసరించి ఉన్నత స్థితికి చేరుకోవాలి. భవిష్యత్ తరాలకు కూడా ఈ గొప్ప విలువలను అందించడం మన బాధ్యత. ఇది కేవలం పాతకాలం నాటి మాట కాదు ఇది నిత్య నూతనమైన సత్యం. వ్యక్తిత్వ వికాసానికి పునాది ఈ వినయమే. ఆ వినయం పెద్దల పట్ల చూపే గౌరవం ద్వారానే మొదలవుతుంది.

సత్యం బ్రూయాత్....

2026-02-23T20:18:00.007+05:30

సత్యం బ్రూయాత్....

సి.హెచ్.ప్రతాప్

మనుస్మృతిలో వివరించబడిన ధర్మ సూత్రాలలో వ్యక్తిగత ప్రవర్తన, సత్యనిష్ఠకు సంబంధించిన ఒకానొక శ్లోకం అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది. మనిషి సంఘజీవిగా బ్రతుకుతున్నప్పుడు తన మాట తీరు ఎలా ఉండాలి, ఎదుటివారితో ఏ విధంగా సంభాషించాలి అనే అంశంపై మనువు ఈ క్రింది శ్లోకం ద్వారా అద్భుతమైన మార్గదర్శకత్వాన్ని అందించారు.

సత్యం బ్రూయాత్ ప్రియం బ్రూయాత్ న బ్రూయాత్ సత్యమప్రియమ్
ప్రియం చ నానృతం బ్రూయాత్ ఏష ధర్మః సనాతనః ॥

ఈ శ్లోకంలోని పరమార్థాన్ని గమనిస్తే సమాజంలో సత్యం, ప్రియవచనం అనేవి ఎంతటి కీలక పాత్ర పోషిస్తాయో మనకు అర్థమవుతుంది. సత్యాన్ని పలకాలి, ప్రియంగా పలకాలి, అయితే సత్యమైనప్పటికీ ఇతరులకు కీడు చేసే అప్రియమైన మాటను పలకకూడదు. అదే సమయంలో ఎదుటివారిని సంతోషపెట్టడం కోసం అసత్యాన్ని కూడా పలకకూడదని మనువు వివరించారు. ఇదే సనాతన ధర్మం అని ఆయన ఉద్ఘాటించారు. ఈ సూత్రం నేటి ఆధునిక ప్రపంచంలో కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్ లేదా భావ వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలకు ప్రాణవాయువు వంటిది. మనం మాట్లాడే మాట ఎదుటివారి మనస్సును గాయపరచకూడదు, అదే సమయంలో అది వాస్తవ విరుద్ధంగా ఉండకూడదు.

సత్యం పలకడం అనేది ఒక గొప్ప గుణం. సత్యం మాట్లాడే మనిషికి మనస్సులో భయం ఉండదు. కానీ ఆ సత్యాన్ని పలికేటప్పుడు అది పరుషంగా ఉండకూడదు. ఒక వ్యక్తిలో ఏదైనా లోపం ఉన్నప్పుడు దానిని అందరి ముందూ ఎత్తిచూపుతూ సత్యమే కదా అని వాదించడం ధర్మం అనిపించుకోదు. దానివల్ల ఆ వ్యక్తి మనోవేదనకు గురవుతాడు. కాబట్టి సత్యాన్ని కూడా వినయంగా, అవతలి వ్యక్తికి మేలు జరిగే విధంగా చెప్పాలి. అందుకే మనువు సత్యం బ్రూయాత్ ప్రియం బ్రూయాత్ అని చెప్పారు. అంటే మనం చెప్పే నిజం వినడానికి ఇంపుగా, హితవుగా ఉండాలి. అప్పుడే ఆ మాట ప్రభావం ఎదుటివారిపై సానుకూలంగా ఉంటుంది. సమాజంలో ద్వేషాన్ని పెంచే సత్యం కంటే, శాంతిని నెలకొల్పే మౌనం మిన్న అనే భావన కూడా ఇందులో అంతర్లీనంగా ఉంది.

మరోవైపు అప్రియమైన సత్యాన్ని పలకకూడదు అని చెప్పడంలో ఒక లోతైన సామాజిక బాధ్యత ఉంది. కొన్ని నిజాలు ప్రాణాపాయం కలిగించేవిగా లేదా తీవ్రమైన కలహాలకు కారణమయ్యేవిగా ఉంటాయి. అటువంటి సందర్భాలలో సత్యం పేరిట అశాంతిని రేపడం ధర్మం కాదు. దీనికి విరుద్ధంగా, కొందరు వ్యక్తులు ఇతరులను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి లేదా తమ పనులు పూర్తి చేసుకోవడానికి అబద్ధాలను చాలా తీయగా చెబుతుంటారు. దీనినే ప్రియం చ నానృతం బ్రూయాత్ అని నిషేధించారు. అంటే ఎదుటివారికి నచ్చుతుంది కదా అని అసత్యాన్ని లేదా అబద్ధాన్ని అందంగా చెప్పడం కూడా తప్పే. ఇది కేవలం తాత్కాలిక లాభాన్ని ఇస్తుంది కానీ దీర్ఘకాలంలో నమ్మకాన్ని దెబ్బతీస్తుంది.

నేటి కాలంలో సోషల్ మీడియా వంటి వేదికల్లో సమాచార వ్యాప్తి విపరీతంగా పెరిగింది. ఏదైనా వార్తను చేరవేసేటప్పుడు అది నిజమా కాదా అని సరిచూసుకోకుండా పంచుకోవడం వల్ల సమాజంలో విద్వేషాలు పెరుగుతున్నాయి. మనుస్మృతి చెప్పిన ఈ సూత్రాన్ని మనం పాటిస్తే సగం సామాజిక సమస్యలు తొలగిపోతాయి. ఒక మాటను బయటకు వదిలే ముందు అది సత్యమా, అది వినేవారికి మేలు చేస్తుందా, అది పరుషంగా ఉందా అని ఆలోచించాలి. మాట అనేది ఒక బాణం వంటిది, అది ఒక్కసారి విడిచిన తర్వాత వెనక్కి తీసుకోలేము. అందుకే మన వాక్కును పవిత్రంగా ఉంచుకోవాలి. విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, నాయకులు తమ దైనందిన జీవితంలో ఈ సూత్రాన్ని పాటిస్తే వారి వ్యక్తిత్వం మహోన్నతంగా తీర్చిదిద్దబడుతుంది.

మానవ సంబంధాలు దృఢంగా ఉండాలంటే పరస్పర గౌరవం, నిజాయితీ చాలా అవసరం. కఠినమైన సత్యాన్ని మృదువుగా చెప్పడం ఒక కళ. ఆ కళను అలవరుచుకున్న వ్యక్తి అందరి గౌరవాన్ని పొందుతాడు. లోకహితం కోరే సత్యం పలకడం, అసత్యమైన పొగడ్తలకు దూరంగా ఉండటం, ఇతరుల మనస్సును నొప్పించకుండా వాస్తవాలను తెలియజేయడం అనేవి గొప్ప సంస్కార లక్షణాలు. మనువు బోధించిన ఈ సనాతన ధర్మం మనిషిని ఉత్తమ మార్గంలో నడిపిస్తుంది. ఇది కేవలం మాటలకే పరిమితం కాకుండా మన ఆలోచనా విధానంలో కూడా మార్పు తీసుకురావాలి. సత్యం పట్ల నిబద్ధత, ఇతరుల పట్ల కరుణ కలిగినప్పుడే మన సంభాషణ అర్థవంతంగా ఉంటుంది. ఈ గొప్ప ధర్మ సూత్రాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ తమ జీవితంలో భాగం చేసుకున్నప్పుడే సంపూర్ణమైన వ్యక్తిగా ఎదగడానికి అవకాశం ఉంటుంది.