అచ్చంగా తెలుగు

భజగోవిందం

2026-10-23T23:59:45.324+05:30

భజగోవిందం

సి.హెచ్. ప్రతాప్

మనిషి జీవితమంతా ఏదో సంపాదించేందుకు పరుగెడుతుంటాడు. ధనం, పేరు, పదవి, ప్రశంసలు లభిస్తే ఆనందం శాశ్వతమవుతుందని ఆశపడతాడు. అయితే ఒక కోరిక తీరగానే మరో కోరిక ఎదురవుతుంది. సంపాదన పెరిగినా మనసులోని వెలితి అలాగే మిగులుతుంది. ఈ అంతులేని పరుగులో మనిషిని ఒక్కసారి నిలబెట్టి, తన ప్రయాణాన్ని పరిశీలించమని పిలిచే ఆధ్యాత్మిక మేలుకొలుపే భజగోవిందం. ఆదిశంకరాచార్యుల ఈ స్తోత్రం భక్తితోపాటు వివేకాన్ని, వైరాగ్యాన్ని మన హృదయంలో మేల్కొలుపుతుంది.

“భజగోవిందం భజగోవిందం గోవిందం భజమూఢమతే” అనే పిలుపులో మనిషిపట్ల అపారమైన కరుణ ఉంది. అజ్ఞానంలో చిక్కుకున్న మనసును మేల్కొలిపే ఆవేదన ఉంది. గోవిందుని భజించడమంటే నాలుకతో నామాన్ని పలకడమే కాదు. మన ఆలోచనలకు పవిత్రతను, ప్రవర్తనకు నిజాయితీని, సంబంధాలకు ప్రేమను అందించడం. దైవస్మరణ మన దైనందిన జీవితానికి దిశానిర్దేశం చేయాలి. పెదవులపై నామం, హృదయంలో ద్వేషం ఉంటే భక్తి ఇంకా అంతరంగంలోకి ప్రవేశించలేదని గుర్తించాలి.

జ్ఞానాన్ని కూడబెట్టుకోవడం అవసరమే. కానీ ఆ జ్ఞానం మన అహంకారాన్ని పెంచితే ప్రయోజనం ఏమిటి? ఎన్నో విషయాలు తెలిసినా మన కోపాన్ని అదుపు చేసుకోలేకపోతే, ఎదుటివారి బాధను అర్థం చేసుకోలేకపోతే మన చదువు అసంపూర్ణమే. జీవితపు చివరి క్షణంలో పాండిత్య ప్రదర్శనకంటే ప్రశాంతమైన అంతరంగమే విలువైనది. తెలుసుకున్న సత్యాన్ని జీవించడం ద్వారా జ్ఞానం సార్థకమవుతుందని ఈ స్తోత్రం గుర్తుచేస్తుంది. వినయంతో నిండిన చిన్న మంచిపని కూడా గొప్ప ఉపన్యాసంకంటే లోతైన ప్రభావాన్ని చూపగలదు.

ధనంపై వ్యామోహాన్ని విడిచిపెట్టమనే బోధన సంపాదనను తిరస్కరించదు. అవసరాలకు సంపాదించాలి; బాధ్యతలను నిర్వర్తించాలి. అయితే సంపాదనే మన విలువకు కొలమానం కాకూడదు. మనకు ఉన్నదానితో సంతృప్తి పొందడం నేర్చుకోకపోతే ఎంత వచ్చినా కొరతగానే కనిపిస్తుంది. సంపద చేతిలో సాధనంగా ఉండాలి; మనసులో యజమానిగా మారకూడదు. ధర్మబద్ధమైన జీవనంలోనే ధనానికి నిజమైన గౌరవం లభిస్తుంది. పంచిపెట్టే గుణం సంపాదనకు పరిమళాన్ని ఇస్తుంది; దాచుకోవాలనే భయం దాని ఆనందాన్ని హరిస్తుంది.

శరీర సౌందర్యం, యౌవనం, బలం శాశ్వతమని భావించడం మరో మోహం. కాలం ఎవరికోసమూ ఆగదు. ఉదయం సాయంత్రంగా మారినట్లే బాల్యం యౌవనంగా, యౌవనం వృద్ధాప్యంగా మారుతుంది. ఈ మార్పును గుర్తించడం నిరాశకు కారణం కావాల్సిన అవసరం లేదు. మనకు లభించిన సమయాన్ని సద్వినియోగం చేయాలనే స్పృహను అది కలిగించాలి. రేపటికి వాయిదా వేసిన మంచిపనిని ఈరోజే ప్రారంభించాలి. పలకాల్సిన ఆప్యాయమైన మాటను పలకాలి; కోరాల్సిన క్షమాపణను కోరకుండా జీవితాన్ని భారంగా మోసుకెళ్లకూడదు.

బంధాలను ప్రేమించాలి; వాటిపై ఆధిపత్యాన్ని ఆశించకూడదు. మనవాళ్లు మన కోరికల ప్రకారమే జీవించాలని పట్టుబడితే ప్రేమలోకి బాధ ప్రవేశిస్తుంది. అనురాగానికి వివేకం తోడైతే ఇతరుల స్వేచ్ఛను గౌరవించగలం. మనకు అండగా ఉన్నవారిపట్ల కృతజ్ఞతతో ఉండగలం. ఎవరూ శాశ్వతంగా మన వెంట ఉండరనే సత్యం సంబంధాలను మరింత సున్నితంగా కాపాడుకోవడానికి దోహదపడాలి. ప్రతి కలయికను వరంగా భావించినప్పుడు మన మాటల్లో మృదుత్వం, మన చేతల్లో బాధ్యత సహజంగా పెరుగుతాయి.

భజగోవిందం సత్సంగానికి విశేషమైన ప్రాధాన్యాన్ని ఇస్తుంది. మంచి సహవాసం మన ఆలోచనలను శుద్ధి చేస్తుంది. ఆ శుద్ధి మోహాన్ని తగ్గించి, సత్యాన్ని గ్రహించే చూపును అందిస్తుంది. సత్సంగమంటే ఆధ్యాత్మిక సభలో కూర్చోవడమే కాదు. సత్యాన్ని పలికే వ్యక్తితో సంభాషించడం, మంచి గ్రంథాన్ని చదవడం, సేవలో పాల్గొనడం కూడా అంతరంగాన్ని వికసింపజేస్తాయి. మనసును దిగజార్చే అలవాట్లనుంచి క్రమంగా దూరమవడం కూడా ఈ సాధనలో భాగమే. చిన్న మార్పులే లోతైన పరివర్తనకు పునాది వేస్తాయి.

రోజుకు కొద్దిసేపైనా నిశ్శబ్దంగా కూర్చొని మనల్ని మనం పరిశీలించుకోవాలి. నా కోరికలు నన్ను ఎటువైపు నడిపిస్తున్నాయి? నా వల్ల ఎవరికైనా ఉపశమనం లభించిందా? అనే ప్రశ్నలు వేసుకోవాలి. భక్తి మనలో దయగా, జ్ఞానం వినయంగా, వైరాగ్యం ప్రశాంతతగా వికసించాలి. గోవిందుని స్మరిస్తూ జీవితాన్ని ధర్మబద్ధంగా గడపడమే ఈ స్తోత్రానికి మనమిచ్చే నిజమైన గౌరవం. మోహం తగ్గిన హృదయంలోనే ముక్తికి మార్గం తెరుచుకుంటుంది.

***

ఆమె ఒక ఉదయించే జ్వాల

2026-10-23T23:56:46.547+05:30

ఆమె ఒక ఉదయించే జ్వాల

మానసా రెడ్డి

చీకటిని చీల్చే వెలుగు ఆమె,

ధైర్యానికి నిలువెత్తు రూపం ఆమె.

కలలను రెక్కలుగా చేసుకుని,

ఆకాశమే హద్దుగా ఎగిరే ఆమె.

ఆమె బలహీనురాలు కాదు, చిన్నది కాదు,

పడిపోయినా మళ్లీ లేచే శక్తి ఆమెది.

గుండెలో ధైర్యం, మనసులో స్వేచ్ఛతో,

తన భవిష్యత్తును తానే నిర్మించేది.

కూతురిగా, తల్లిగా, స్నేహితురాలిగా,

ఎన్నో బంధాలకు ఆత్మీయతగా.

కానీ అవే ఆమె ప్రపంచం కావు,

ఆమెకంటూ కలలున్నాయని మరువకు.

ఎవరి మాటలూ ఆమె రెక్కలను కత్తిరించలేవు,

ఎవరి అనుమానాలూ ఆమె అడుగులను ఆపలేవు.

ఆమె గొంతు ఆకాశాన్ని తాకాలి,

ఆమె కలలకు రెక్కలు రావాలి.

ఒక పుస్తకమిస్తే జ్ఞానాన్ని పంచుతుంది,

ఒక అవకాశమిస్తే చరిత్రను సృష్టిస్తుంది.

గౌరవమిస్తే మరింతగా ఎదుగుతుంది,

స్వేచ్ఛనిస్తే ప్రపంచాన్నే మార్చుతుంది.

తన విలువను నిరూపించుకోవడానికి కిరీటం అక్కర్లేదు,

తన శక్తిని చాటడానికి ఎవరి అనుమతి అక్కర్లేదు.

ఎవరి వెనుకో నిలబడటానికే కాదు,

తన కాళ్లపై తాను నిలబడే హక్కు ఆమెది.

ఆమె ఎదగాలి, ఆమె గొంతు వినిపించాలి,

ప్రతి మహిళ తన రెక్కలను విప్పాలి.

ఒక మహిళ తన శక్తిని తెలుసుకున్న వేళ,

ప్రపంచమంతా వెలుగులతో వికసిస్తుంది!

పుస్తక సమీక్ష: శ్రీ వెంకట్ నాగం గారి “కలగూరగంప” వ్యాస సంపుటి

2026-10-23T23:46:32.198+05:30

పుస్తక సమీక్ష: శ్రీ వెంకట్ నాగం గారి “కలగూరగంప” వ్యాస సంపుటి

తెన్నేటి హేమనళిని

(ప్రముఖ సాహితీ విమర్శకురాలు)

పుస్తకం పేరు: “కలగూరగంప - వ్యాస సంపుటి”
రచయిత పేరు: వెంకట్ నాగం
ప్రచురణకర్త: వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా (హూస్టన్, టెక్సాస్) 140వ ప్రచురణ - 2026
ధర: రూ. 100/-
పుస్తక ఉద్దేశ్యం: యాత్రాకథనాల నుండి రాజకీయాల వరకు పలు భిన్నమైన అంశాలను స్పృశిస్తూ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా జీవనం సాగించడంలో వర్తమాన సమాజం మరియు మానవుడు ఎదుర్కొంటున్న కష్టాలు, బాధలు, సమస్యలకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా ఈ వ్యాస సంపుటి నిలుస్తుంది. ఇది కేవలం వ్యాసాల సంపుటి మాత్రమే కాకుండా, సమకాలీన చరిత్రకు ఒక విలువైన పత్రాల సమాహారంగా నిలవాలన్నది ఈ పుస్తక ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
సమీక్షకులు: తెన్నేటి హేమనళిని (ఎం.ఎస్సీ, ఎం.ఈడీ, ఎల్.ఎల్.బి, విశ్రాంత ఉపాధ్యాయురాలు - ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల, కరీంనగర్, తెలంగాణ - ప్రముఖ సాహితీ విమర్శకురాలు)
పుస్తకాల లభ్యత: వెంకట్ నాగం గారు రచించిన రెండు పుస్తకాలు: “కలగూరగంప” వ్యాస సంపుటి మరియు "రచ్చబండ చర్చలు" ‘అచ్చంగా తెలుగు’ మరియు ‘నవోదయ’ వెబ్‌సైట్లలో సాహితీప్రియులకు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

హైదరాబాదులో ఒక సాహితీ మిత్రుడి ద్వారా 'కలగూరగంప' వ్యాస సంపుటి పుస్తకాన్ని నేను ఆగస్టు 2026లో అందుకున్నాను. ఈ పుస్తక పఠనానికి సమయం కేటాయించి, పూర్తిగా చదివి అదే నెల 30న ఈ సమీక్షను వ్రాయడం జరిగింది. ఈ సంపుటిలో వెంకట్ నాగం గారు పలు భిన్నమైన అంశాలకు చెందిన 28 వ్యాసాలను పొందుపరిచారు. ఆయన అమెరికాలో స్థిరపడ్డ భారతీయుడు. గొప్ప సాహిత్య అభిమాని, ఆచార్య కొలకలూరి ఇనాక్ గారి సాహిత్యం పట్ల అపార అభిమానం కలవారు. ఇనాక్ గారిని ఒక సాహిత్య సభలో కలిసినప్పుడు ఏర్పడిన పరిచయం ఆయనను తన గురువుగా స్వీకరించేలా చేసిందని రచయిత ఈ పుస్తకంలోని "నా మాట" పేజీలో పేర్కొన్నారు.

తన ఈ వ్యాస సంపుటిని ఆచార్య పద్మశ్రీ కొలకలూరి ఇనాక్ గారికి అంకితమిచ్చి రచయిత తన గురుభక్తిని చాటుకున్నారు. వివిధ రంగాలకు సంబంధించి వ్రాసిన పరిశోధనా వ్యాసాలు, విమర్శలు, విశ్లేషణల సమాహారం ఈ వ్యాస సంపుటి. ప్రముఖుల ఆప్తవాక్యాలు, అభినందనలతో పాటు, ఆణిముత్యాలలాంటి వ్యాసాల మేలు కలయిక ఈ 'కలగూరగంప'. రాజకీయాల నుండి యాత్రాకథనాల వరకు వివిధ అంశాలు చోటు చేసుకున్న ఈ సంపుటి సాధారణ పాఠకుని సైతం చదివించేదిగా ఉంది. రచనా శైలి సరళంగా, ఆలోచింపజేసేదిగా ఉంది.

వెంకట్ నాగం గారు ఉద్యోగరీత్యా అమెరికాకు వలస వెళ్లి అక్కడ ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో స్థిరపడినప్పటికీ, తీరిక సమయాల్లో సాహిత్యసేవతో పాటు పలు స్వచ్ఛంద సంస్థల కార్యకలాపాల్లోనూ క్రియాశీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. 2015 నుంచి అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రం, శాక్రమెంటో కేంద్రంగా వెలువడుతున్న 'తెలుగు వెలుగు' పత్రికకు ప్రధాన సంపాదకునిగా వ్యవహరిస్తున్నారు. సాహిత్య, రాజకీయ, సామాజిక, స్థానిక, అంతర్జాతీయ అంశాలపై ఆయన రచించిన వ్యాసాలు, అలాగే వివిధ తెలుగు సదస్సులలో సమర్పించిన ప్రసంగాలు, పరిశోధనాపత్రాలు 200కు పైగా ప్రచురణల రూపంలో వివిధ మాధ్యమాలలో వెలువడడం అభినందనీయం.

ఇక ఈ సంపుటిలోని వ్యాసాలలో కొన్నింటిని గురించి ప్రస్తావనకొస్తే, మొదటగా (పేజీ 32) 'మహాత్మా క్షమించు' వ్యాసంలో అమెరికాలోని డేవిస్ నగరంలో మహాత్ముని విగ్రహ ప్రతిష్ఠలో తలెత్తిన వివాదం గురించి వ్రాసారు. కాలిఫోర్నియా రాష్ట్ర రాజధాని శాక్రమెంటో శివారు నగరమైన డేవిస్ లోని సెంట్రల్ పార్క్‌లో ప్రతిష్ఠించ తలపెట్టిన మహాత్ముడి విగ్రహానికి ముందుగా అనుమతులు తీసుకున్నప్పటికీ, ఒక బృందం వ్యతిరేకించడంతో నిరసనల మధ్య విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించవలసిన పరిస్థితిని వివరించిన వ్యాసమిది. ఆ నేపథ్యం గురించి రచయిత వివరించిన తీరు బాగుంది.

'వీసా వివాదం' వ్యాసంలో (పేజీ 34) వీసా నిబంధనల సవరణల కారణంగా ప్రవాస భారతీయులు ఎదుర్కొంటున్న కష్టాలను రచయిత వివరించారు. ఇక 'గోంగూర పురాణం కథ' (పేజీ 37) 2017లో వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా వారు నిర్వహించిన ఉత్తమ రచనల పోటీలో కథల విభాగంలో మొదటి బహుమతి గెలుచుకున్న కథ. ఆద్యంతం సరదాగా సాగిన రచనా విధానం పాఠకులను ఆకట్టుకుంటుంది.

'అమెరికాలో పెరుగుతున్న జాత్యహంకారం - కలత చెందుతున్న ప్రవాస భారతీయులు' (పేజీ 42) వ్యాసంలో, వలస వెళ్ళిన ప్రవాసులు సంఖ్యాపరంగా పెరిగి, ఆర్థికపరంగా మరియు హోదాపరంగా స్థిరపడితే అక్కడి ప్రజలలో మొదలయ్యే అసహనం, వ్యతిరేకతతో ప్రవాసులు ఎదుర్కొనే సమస్యలు, కష్టాల గురించి చదివినప్పుడు తరతరాల చరిత్ర పునరావృత్తమవుతోందని అనిపించక మానదు.

'తెలుగు జాతికి నిలువెత్తు సంతకం నందమూరి తారక రామారావు' వ్యాసంలో, తెలుగువారు గర్వించే కథానాయకుడు, గొప్ప రాజకీయవేత్త అయిన నందమూరి తారక రామారావు గారు గొప్ప ప్రజానాయకుడిగా ఎదగడానికి కారణం ఆయనకు విలువల పట్ల ఉన్న గౌరవం, క్రమశిక్షణ, పనితీరు, రాజకీయ సమదృష్టి వంటి అనేక లక్షణాలు ఉండడమేనని, అంతేకాక పాలన పట్ల ఆయనకు గల అపార అవగాహనే కారణమని రచయిత పేర్కొన్న మాటలు అక్షరసత్యాలు. రామారావు గారి శతజయంతి ఉత్సవ వేడుకల సందర్భంగా శాక్రమెంటో తెలుగు సమాజం ఆధ్వర్యంలో మే 21, 2023న జరిగిన కార్యక్రమంలో వెంకట్ నాగం గారు చేసిన ప్రసంగం ఆధారంగా రూపొందించిన వ్యాసం ఇది (పేజీ 88).

సాహితీ శిఖరం ఆచార్య కొలకలూరి ఇనాక్ గారి రచనలపై వెంకట్ నాగం గారు రాసిన ఐదు వ్యాసాలు ఇందులో పొందుపరచబడ్డాయి. ప్రతి వ్యాసం ఒక ప్రత్యేకతను సంతరించుకుని ఆసక్తిగా చదివింపజేస్తుంది.

ఇక 'వీధి అరుగు - నార్వే' మరియు 'దక్షిణాఫ్రికా తెలుగు సంఘం' ఉమ్మడి ఆధ్వర్యంలో, తెలుగు భాషా దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని నిర్వహించిన రెండు రోజుల అంతర్జాతీయ సభలో రచయితకు ప్రసంగించే అవకాశం లభించింది. ఆ సందర్భంగా ఆయన చేసిన ప్రసంగంలో తెలుగు భాష, సంస్కృతి, సంప్రదాయాల పట్ల ఆయనకున్న అపారమైన అనురాగం స్పష్టంగా వ్యక్తమవుతుంది. ఈ విషయాలను రచయిత తన వ్యాసంలో (పేజీ 66) అత్యంత హృద్యంగా వివరించారు.

ఇలా సాగిన ఈ వ్యాస సంపుటిలోని విషయాల గురించి నేను వివరంగా ప్రస్తావించడం కంటే, మీరు స్వయంగా పుస్తకాన్ని చదివి ఆనందించడం బాగుంటుంది. పుస్తకం పునర్ముద్రణకు వెళ్ళినప్పుడు అచ్చు కొంచెం పెద్దదిగా చేస్తే చదవడానికి మరింత అనువుగా ఉంటుంది.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా జీవనం సాగిస్తున్న ఆధునిక మానవుడు ఎదుర్కొంటున్న కష్టాలు, బాధలు, సామాజిక సమస్యలకు ఈ వ్యాస సంపుటి నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. అందుకే సంపుటి ప్రారంభంలో ఉన్న ఆత్మీయ పలుకులో సాగర్ దొడ్డపనేని గారు వ్రాసినట్లు, "కలగూరగంప కేవలం వ్యాస సంపుటి మాత్రమే కాదు, సమకాలీన చరిత్రకు ఒక పత్రాల సమాహారం" అనడం అక్షరసత్యం.

సాహితీప్రియులకు అరుదైన కానుక ఈ 'కలగూరగంప' వ్యాస సంపుటి. ఈ సార్థకమైన ‘కలగూర గంప’ వ్యాస సంపుటిని తెలుగు సాహిత్యానికి అందించిన రచయిత శ్రీ వెంకట్ నాగం గారికి నా హృదయపూర్వక అభినందనలు. కలం బలాన్ని, సామాజిక స్పృహను సముచితంగా మేళవిస్తూ సాగిన వారి రచనలు పాఠకులలో ఆలోచనాత్మక దృక్పథాన్ని పెంపొందిస్తాయి. భవిష్యత్తులో కూడా వారు మరిన్ని పరిశోధనాత్మక, సాహిత్య వ్యాసాలతో కూడిన సరికొత్త పుస్తకాలను మన ముందుకు తీసుకురావాలని ఆకాంక్షిస్తూ, వారి తదుపరి పుస్తకం కోసం ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాను.

Purchase link:

https://books.acchamgatelugu.com/products/kalagoora-gampa

***

జ్ఞానదృష్టి

2026-10-23T23:37:38.707+05:30

జ్ఞానదృష్టి

సి.హెచ్. ప్రతాప్

ప్రపంచంలోని అనేక అంశాలను అవగాహన చేసుకున్న మానవుడికి, తన యథార్థ స్వరూపం అవగతం కాకపోతే ఆ పరిజ్ఞానం అసంపూర్ణంగానే మిగిలిపోతుంది. నామ రూపాలు, శరీర స్వభావం, వృత్తి వ్యాపారాలు, సామాజిక హోదాలనే తన ఉనికిగా భావించే మానవుడిని అంతర్ముఖుడిని చేస్తుంది భగవద్గీత. పదిహేనవ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు జ్ఞానదృష్టి ప్రాశస్త్యాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేశాడు.

ఉత్క్రామంతం స్థితం వాపి భుంజానం వా గుణాన్వితమ్ ।

విమూఢా నానుపశ్యంతి పశ్యంతి జ్ఞానచక్షుషః ॥

జీవుడు శరీరాన్ని త్యజించే సమయాన, శరీరంలో నివసిస్తున్న వేళ, ప్రకృతి గుణాలతో కూడి విషయాలను అనుభవిస్తున్న తరుణంలో అజ్ఞానులు ఆ జీవుడిని గుర్తించలేరు. వివేకవంతమైన జ్ఞానదృష్టి కలిగినవారు మాత్రమే ఆ సత్యాన్ని గ్రహించగలుగుతారు. ఇక్కడ దర్శనమంటే భౌతిక నేత్రాలతో ఒక రూపాన్ని తిలకించడం కాదు; శరీరేంద్రియాలకు అతీతమైన జీవుడి ఉనికిని వివేకంతో ఆకలింపు చేసుకోవడం. శరీరమే తాను అనే అజ్ఞానమోహం ఈ యథార్థ అవగాహనకు అడ్డంకిగా పరిణమిస్తుంది.

బాల్య దశ నుంచి వార్ధక్యం వరకు శరీరం పరిణామం చెందుతుంది. అభిప్రాయాలు, అభిరుచులు, మానసిక భావోద్వేగాలు మారుతుంటాయి. ఈ నిరంతర మార్పులను పరిశీలిస్తున్న ఆంతరంగిక చైతన్యం ఎవరు? ఈ జిజ్ఞాస ఆత్మవిచారణకు మార్గం సుగమం చేస్తుంది. సుఖసంతోషాలు ప్రాప్తించినప్పుడు ఉప్పొంగిపోవడం, దుఃఖం సంభవించినప్పుడు తీవ్రంగా కుంగిపోవడం వెనుక మనస్సుతో ఏర్పరుచుకున్న తాదాత్మ్యమే ప్రధాన కారణం. అనుభవాలను తటస్థంగా గమనించే సాధన ఆ మానసిక బంధనాన్ని విశ్లేషించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

కఠోపనిషత్తు “ఆత్మానం రథినం విద్ధి శరీరం రథమేవ తు” అని వివరిస్తుంది. ఆత్మ రథికుడు; శరీరం రథం; బుద్ధి సారథి; మనస్సు పగ్గాలు. రథాన్ని జాగ్రత్తగా సంరక్షించాలి, సారథికి సరైన విచక్షణాజ్ఞానం ఉండాలి, పగ్గాలు పరిపూర్ణ నియంత్రణలో ఉండాలి. శరీరాన్ని అలక్ష్యం చేయకుండా, అదే తన సంపూర్ణ స్వరూపమని భ్రమపడకుండా జీవించాలనే వివేకాన్ని ఈ నిదర్శనం ప్రసాదిస్తుంది.

కేనోపనిషత్తు “శ్రోత్రస్య శ్రోత్రం మనసో మనో యత్” అంటూ వినికిడికి, ఆలోచనలకు మూలమైన పరమాత్మ తత్త్వాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. ఇంద్రియాల ద్వారా గోచరించే విషయాలతోనే ఆగిపోకుండా, వాటికి చేతనను ప్రసాదించే మూల చైతన్యాన్ని అన్వేషించాలన్నది ఈ ఉపనిషత్తు ఆంతర్యం.

భగవాన్ రమణ మహర్షి ఉపదేశించిన ‘నేనెవరు?’ అనే ఆత్మవిచారణ ఈ అంతర్ముఖ ప్రయాణానికి అత్యుత్తమ ఆచరణ మార్గం. ఆలోచన ఉదయించినప్పుడు దాని వెంట పయనించకుండా, ఆ ఆలోచన ఎవరికి కలిగిందో విచారణ చేయాలి. ఆంతర్యంలో స్పందన లభించినప్పుడు, ఆ మూలాన్ని లోతుగా పరిశీలించాలి. ప్రశ్నను యాంత్రికంగా పునరావృత్తి చేయడం కాకుండా, మనస్సును దాని ఉద్భవ స్థానం వైపు మళ్లించడమే ఈ సాధన ముఖ్య ఉద్దేశం.

స్వామి వివేకానంద బోధనల ప్రకారం ప్రతి జీవాత్మలో దివ్యత్వం అంతర్లీనంగా విరాజిల్లుతోంది. బాహ్య, అంతఃప్రకృతులను అదుపులో ఉంచుకుని ఆ దివ్యత్వాన్ని బహిర్గతం చేయడమే మానవ జీవిత పరమావధి. కర్మ, భక్తి, ధ్యానం, జ్ఞాన మార్గాలు ఇందుకు సాధనాలని ఆయన ప్రతిపాదించారు. ఈ బోధను భగవద్గీతలోని జ్ఞానదృష్టితో అనుసంధానిస్తే, ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం అంతర్గత శక్తిని మేల్కొలిపి, జీవితాన్ని సంస్కరిస్తుందని వ్యక్తమవుతుంది.

ఒక ఊహాత్మక సన్నివేశాన్ని పరిశీలిస్తే, ఒక యువకుడు తన బాల్య ఛాయాచిత్రాన్ని చూపిస్తూ గురువును ఆరా తీశాడు: “అప్పటి రూపం ప్రస్తుతం లేదు. మానసిక ఆలోచనలు కూడా పరిణామం చెందాయి. అయినప్పటికీ ఆ బాలుడిని నేనే అని ఏ విధంగా చెప్పగలుగుతున్నాను?”

గురువు ప్రశాంతంగా సమాధానమిచ్చాడు: “రూపాంతరం చెందిన దేహాన్ని గుర్తిస్తున్నావు. మారిన ఆలోచనలనూ అవగాహన చేసుకుంటున్నావు. ఆ మార్పులను గమనిస్తున్న ఆంతరంగిక చైతన్యం ఎవరో ప్రశాంత చిత్తంతో విచారించు. సమాధానాన్ని ముందే ఊహించకుండా, నీ ప్రత్యక్ష అనుభూతిని పరిశీలించు.”

ఈ దృష్టాంతం ఆత్మతత్త్వానికి కేవలం విచారణాభ్యాసానికి ఆరంభం. ప్రతిదినం కొంత సమయం మౌనం, శాస్త్రానుశీలనం, ధ్యానం, నిస్వార్థ సేవ మన అంతరంగాన్ని పరిపక్వం చేస్తాయి. క్రోధాన్ని గమనించి నియంత్రించడం, విమర్శలను సహనంతో స్వీకరించడం, తోటివారి పట్ల గౌరవభావంతో ప్రవర్తించడం సాధనా క్రమంలో భాగాలుగా మారుతాయి. అనునిత్యం నిష్కామ భావనతో విధులను నిర్వహించడం వల్ల చిత్తశుద్ధి చేకూరి, ఆధ్యాత్మిక సాధన మరింత సులభతరం అవుతుంది. విశ్వంలోని సమస్త జీవులలో ఉన్న ఆత్మచైతన్యం ఒక్కటేనన్న ఆత్మావలోకనం కలిగినప్పుడే మానవుడు పరిపూర్ణమైన విముక్తిని, నిరతిశయ ఆనందాన్ని పొందగలుగుతాడు.

బాహ్య ప్రపంచాన్ని అవగాహన చేసుకోవడం లౌకిక విజ్ఞానం; తన అంతరంగాన్ని తెలుసుకుని జీవితాన్ని సంస్కరించుకోవడం పరమార్ధ జ్ఞానదృష్టి. "మానవ జీవితంలో అంతర్ముఖ విచారణ ద్వారా పొందే ఆత్మజ్ఞానమే శాశ్వతమైన ప్రశాంతతకు, ముక్తికి మూలాధారం" అని గురువు శిష్యుడికి ఉపదేశించాడు

జగత్పోషణే దైవత్వం

2026-10-23T23:33:25.252+05:30

జగత్పోషణే దైవత్వం

సి.హెచ్. ప్రతాప్

మన పాదాలను మోసే పవిత్ర భూమిలో, ఆకలి మంటలను చల్లార్చే నవధాన్యంలో, పచ్చగా చిగురించే చేలో దైవానుగ్రహాన్ని గుర్తించగలిగితే మానవ జీవితం నిత్య కృతజ్ఞతామయమవుతుంది. భగవంతుడు మనకు దూరంగా ఎక్కడో విశ్వాంతరాళాల్లో ఉన్నాడనే భ్రమ నుంచి, మన అనుక్షణ ఉనికికి, పోషణకు ఆయనే పరమాధారమనే పరంజ్యోతి దిశగా నడిపిస్తుంది భగవద్గీత పదిహేనవ అధ్యాయంలోని పదమూడవ శ్లోకం.

గామావిశ్య చ భూతాని ధారయామ్యహమోజసా ।
పుష్ణామి చౌషధీః సర్వాః సోమో భూత్వా రసాత్మకః ॥

"భూగోళంలో నా ప్రాణశక్తితో ప్రవేశించి సమస్త ప్రాణికోటిని ధరిస్తున్నాను. అలాగే రసస్వరూపుడైన చంద్రుడనై సమస్త సస్యాలను, ఓషధులను పోషిస్తున్నాను" అని శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు అర్జునునికి ఉపదేశిస్తున్నాడు. ఇక్కడ 'ఓషధులు' అంటే కేవలం మూలికలు మాత్రమే కావు; సమస్త జీవకోటి జీవనానికి ప్రాణాధారమైన ధాన్యాలు, వృక్షజాలం దీని పరిధిలోకి వస్తాయి. అమృత రసస్వరూపుడైన చంద్రుని ద్వారా మొక్కలకు పోషణను, రసాత్మక శక్తిని ప్రసాదించి, భూమిలోని సుపోషక శక్తి ద్వారా జగత్తును నిలబెడుతున్నది ఆ భగవత్ చైతన్యమేనని ఈ శ్లోకం తేటతెల్లం చేస్తోంది.

మానవుడు తన ఐహిక విజయాలను, సంపదలను కేవలం స్వయంకృతాపరాధమైన అహంకారంతో తన శ్రమ ఫలితంగానే భావిస్తుంటాడు. కార్యసాధనకు శ్రమ ఆవశ్యకమే అయినప్పటికీ, ఆ శ్రమ ఫలించడానికి కావలసిన మట్టి, నీరు, గాలి, ఆహారధాన్యాలను మానవుడు సృష్టించలేడనే సత్యాన్ని విస్మరిస్తున్నాడు. ఈ యథార్థ అవగాహన మన శ్రమను తక్కువ చేయదు; మనలోని అహంకారాన్ని పటాపంచలు చేసి అత్యున్నతమైన వినయ విధేయతలను, జీవకారుణ్యాన్ని పెంపొందిస్తుంది. మనకు లభిస్తున్న ఈ నిరంతర పోషణ వెనుక ఉన్న దివ్యశక్తిని గ్రహించినప్పుడు, సమాజంలో ఆకలితో అలమటించే తోటి జీవుల అవసరాలను తీర్చాలనే ధర్మబద్ధమైన బాధ్యత అంతరంగంలో స్వయంచాలకంగా మేల్కొంటుంది.

తైత్తిరీయోపనిషత్తు “అన్నం న నింద్యాత్; తద్వ్రతమ్” అని దివ్యోపదేశం చేస్తోంది. అంటే ఆహారాన్ని తృణీకరించకూడదని, అన్నాన్ని బ్రహ్మస్వరూపంగా భావించి పూజించడమే ముముక్షువుకు మహత్తర వ్రతమని పేర్కొంటోంది. ఈ ప్రాచీన సనాతన సందేశాన్ని అనునిత్య ఆచరణలోకి తెచ్చినప్పుడు—పాత్రలో అవసరమైనంత మాత్రమే వడ్డించుకోవడం, అన్నాన్ని వృథా చేయకపోవడం, ఆకలిగొన్నవారికి అన్నదానం చేయడం మన నైతిక ధర్మాలుగా మారుతాయి. ప్రతీ అన్నపు ముద్ద వెనుక భగవంతుని సృష్టి వైభవం, ప్రకృతి సహకారం, కష్టజీవియైన రైతు నిస్వార్థ శ్రమ ఇమిడి ఉన్నాయని స్మరించుకోవాలి.

భగవాన్ రమణ మహర్షి తమ ఉపదేశసారంలో “జగత ఈశధీయుక్తసేవనమ్” అని ఉద్ఘాటించారు. ఈ సమస్త విశ్వాన్ని అష్టమూర్తి స్వరూపుడైన ఈశ్వరుని ప్రత్యక్ష రూపంగా భావించి సేవించడమే అత్యుత్తమమైన దైవారాధన అవుతుందని స్పష్టం చేశారు. ఈ రమణీయ బోధను గీతాశ్లోకంతో సమన్వయపరిస్తే, జీవకోటిని పోషించే ప్రకృతిని పరమేశ్వర స్వరూపంగా పూజించడం, సంరక్షించడమే నిజమైన భక్తియోగమని ప్రస్ఫుటమవుతుంది.

స్వామి వివేకానంద తమ రామేశ్వరం ప్రసంగంలో “సాక్షాత్ దరిద్రులలో, ఆకలితో అలమటించే వారిలో, రోగులలో శివుణ్ని దర్శించి సేవించడమే అత్యుత్తమమైన శివపూజ” అని గర్జించారు. సమస్త జగత్తును అనుక్షణం పోషిస్తున్న జగన్నాథుని స్మరించే సాధకుడు, ఆకలి బాధతో నడిచే తోటి మనుషుల పట్ల ఉదాసీనంగా ఉండకూడదని, మానవ సేవే మాధవ సేవగా జీవించాలని వివేకానందుల బోధనలు ప్రబోధిస్తున్నాయి.

భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయిబాబా వారి "సర్వజీవులకు అన్నదానం చేయడం, ప్రేమతో ఆహారాన్ని అందించడం భగవంతుని పోషణోత్సవంలో భాగస్వాములు కావడమే" అనే దివ్యామృత సందేశం ఈ గీతాంతర్యాన్ని మరింత విస్పష్టం చేస్తుంది. మన ఆకలి తీరినప్పుడు లభించే తృప్తిని ఇతర జీవులకు పంచినప్పుడే ఆ దివ్యత్వం మన యందు పరిపూర్ణంగా వికసిస్తుందని బాబా వివరిస్తారు.

ఒక కర్మయోగియైన రైతు తన పుత్రునితో స్వర్ణమయంగా పండిన పొలంలో నడుస్తూ, "నాయనా! మనం పడే శ్రమను ఆ పరమాత్మ శక్తితో అనుసంధానించినప్పుడే ఈ పంట చేతికి వచ్చింది. నేల, నీరు, వెలుగు ఆ దేవుడి ప్రసాదాలు. వీటిని వృథా చేయకుండా కాపాడుకోవడం, మనకు లభించిన ధాన్యాన్ని ఆకలిగొన్నవారితో పంచుకోవడమే ఆయనకు మనంర్పించే నిజమైన నమస్కారం" అని బోధించే సన్నివేశం ఈ తత్త్వానికి సజీవ నిదర్శనం.

దైవస్మరణ కేవలం పూజామందిరాలకే పరిమితం కాకుండా మన నిత్యజీవిత నిర్ణయాల్లో ప్రతిబింబించాలి. తినే ఆహారాన్ని దైవప్రసాదంగా స్వీకరించడం, దాన్ని పండించే రైతు శ్రమను గౌరవించడం, ఇతర జీవుల పట్ల అపారమైన దయానుకంపాభావాలను కలిగి ఉండటం ఆధ్యాత్మిక సాధనకు సార్థకతను చేకూరుస్తాయి. మనకు లభించిన అమృత పోషణను సమాజహితం కోసం తిరిగి అందించే కరుణాకల్పవృక్షాలుగా మనం మారినప్పుడే ఆధ్యాత్మికత సాధకునిలో పరిపూర్ణమవుతుంది.

నాటి ఋణం – నేటి బంధం

2026-10-23T23:22:49.025+05:30

నాటి ఋణం – నేటి బంధం

(కథ)

రచన: టి. వి. ఎల్. గాయత్రి

ఊరు: పూణే, మహారాష్ట్ర

కొత్త ఇంట్లోకి మారుతున్నారు దీపిక వాళ్లు.

“కొత్త ఇంట్లోకి పాత సామానుతో ఎందుకమ్మా? కొత్త ఫర్నిచర్ కొంటున్నాను. నీకు నచ్చినట్లు సర్దించు!” అన్నాడు కొడుకు జయంత్.

“కొత్త సామాన్లు తెచ్చి పెట్టుకున్నా నీకు మేమిద్దరం పాతవాళ్లమే!” అంది నవ్వుతూ దీపిక.

“ఊరుకోమ్మా! అలా మాట్లాడతావేంటి?” అంటూ తల్లి ఒళ్లో తల పెట్టి కూర్చున్నాడతడు.

‘ఎంత పెద్దవాడైనా తన దగ్గర మాత్రం పసిపిల్లాడిలా ఉంటాడు. పిచ్చి వెధవ!’ అనుకుంది దీపిక మనసులో మురిపెంగా.

శేఖర్, దీపికలది చిన్న సంసారం. ఇద్దరూ ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులు. వాళ్లకు ఒక్కడే కొడుకు జయంత్.

తల్లిదండ్రులిద్దరూ ఉద్యోగస్తులు కావడంతో జయంత్ చాలా బాధ్యతగా పెరిగాడు. పేద కుటుంబాల నుంచి వచ్చిన శేఖర్, దీపికలు వచ్చినదాంట్లో పొదుపుగా సంసారం చేస్తూ కుటుంబ బాధ్యతలు మోసేవాళ్లు. అటూ ఇటూ కూడా అంతంత మాత్రపు సంసారాలే. అయినప్పటికీ జయంత్ శ్రద్ధగా చదివి ర్యాంకులు తెచ్చుకునేవాడు. అందువల్ల కొడుకు చదువుకు పెద్దగా ఖర్చు పెట్టాల్సిన అవసరం శేఖర్ దంపతులకు రాలేదు.

మెరిట్ స్టూడెంట్ అయిన జయంత్ మెడిసిన్‌లో ఆర్థోపెడిక్ స్పెషలిస్ట్ అయ్యి, పేరున్న కార్పొరేట్ ఆసుపత్రిలో సర్జన్‌గా పనిచేస్తున్నాడు.

ఎప్పుడో ప్రభుత్వవాళ్లు ఊరి చివర ప్లాట్లు చేసి అమ్ముతుంటే ఆ స్థలం కొన్నాడు శేఖర్. ఇప్పటికి ఊరు పెరిగింది. ఆనాడు ఖాళీగా ఉన్న ప్రాంతం ఈ రోజు జనసమ్మర్దంగా మారిపోయింది. స్థలాల ధరలు పెరిగాయి. చుట్టుపక్కల షాపింగ్ కాంప్లెక్స్‌లు వచ్చాయి.

జయంత్ కూడా తల్లిదండ్రుల కష్టాన్ని అర్థం చేసుకునేవాడు. వాళ్లకు సౌకర్యంగా ఉండేలా స్వతంత్రంగా ఉండే ఇంటిని నిర్మించాడు.

సామాన్యమైన ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేస్తున్న శేఖర్ దంపతుల స్థాయి, కొడుకు డాక్టర్ కావడంతో ఒక్కసారిగా పెరిగింది.

ఇప్పుడున్న సమస్య జయంత్ పెళ్లి.

ఎక్కువగా ధనవంతుల కుటుంబాల నుంచే సంబంధాలు వస్తున్నాయి.

“నాకు తెలిసినవాళ్లు ఉన్నారు. బాగా స్థితిమంతులు. వాళ్ల అమ్మాయి కూడా డాక్టరే. పిల్లలిద్దరూ హాయిగా ప్రాక్టీస్ చేసుకుంటారు. వియ్యంకుడు పిల్లలకు ఆసుపత్రి కట్టించి ఇస్తాడు. మీరు ఊ అంటే మాట్లాడతా!” అన్నాడు శేఖర్ అన్నయ్య కేశవ.

ఏమీ మాట్లాడలేదు శేఖర్. అతడి మౌనాన్ని మరో రకంగా అర్థం చేసుకున్నాడు కేశవ.

“నువ్వు మీనమేషాలు లెక్కవేస్తూ కూర్చున్నావనుకో! వాడికి పెళ్లి కావడం కష్టం! ఏదో ఒక సంబంధం చూసి ముడిపెట్టు! అసలే రోజులు బాగా లేవు! వాడు పని చేస్తున్న చోట ఎర్రగా, బుర్రగా ఉన్న డాక్టర్ పిల్ల కనిపించిందనుకో... కులం గిలం అని కూడా చూడరు పిల్లలు. చివరకు వాళ్ల మాటే వినాల్సి వస్తుంది” అన్నాడు గట్టిగా.

“వాడు అలాంటివాడు కాదులే అన్నయ్యా! నేను వాడితో చెప్తాను. వాడికి ఇష్టం లేకపోతే మేం బలవంతం చేయము!” అన్నాడు శేఖర్.

“ఆలస్యం చేస్తే వాడికి అసలు పెళ్లే కాకుండాపోతే ఇంకా కష్టం! మగపిల్లలు ముదిరిపోతే ఎంత డబ్బున్నా ఈ రోజుల్లో పెళ్లిళ్లు కావడం లేదు. ప్రపంచాన్ని గమనించు! ఏదో పెద్దనాన్నని, మన పిల్లవాడనుకుని నేను చెప్పాల్సింది చెప్పాను! ఆ తర్వాత నీ ఇష్టం!” అని ఫోన్ పెట్టేశాడు కేశవ.

అన్నయ్యకు కోపం వచ్చిందని అర్థమైంది శేఖర్‌కు.

దీపిక బంధువులు కూడా ఇలాంటి సంబంధాలే చెప్పారు.

“నీకు గొప్పింటి పిల్ల కోడలిగా వచ్చిందనుకో! బంగారు పువ్వుల్లో పెట్టి చూసుకుంటుంది. కాలు కింద పెట్టక్కర్లేదు. ఆలోచించు! మొన్న ఒకావిడ కారులో మా ఇంటికి వచ్చి నీ కొడుకు గురించి గంటసేపు మాట్లాడి వెళ్లింది. మా కొంప చూశావుగా! ఎలా ఉంటుందో! ఆవిడకు స్టీలు గ్లాసులో కాఫీ ఇస్తే ఏమీ అనకుండా తాగింది పాపం! బుట్టనిండా యాపిల్ పళ్లు తెచ్చి పెట్టింది. ఆవిడ కట్టుకున్న చీర ఉందీ... పదిహేను వేలకు తక్కువ ఉండదు! నా కొడుక్కి పెళ్లయిపోయింది కానీ... ఇలాంటి సంబంధం మా ఇంటికే వస్తే కళ్లుమూసుకుని ఒప్పుకునేదాన్ని!” అంది చిన్నక్క సారిక.

వీళ్లకు ఏమని చెప్పాలో తెలియడం లేదు దీపికకు.

పెళ్లి సంబంధాల గురించి విని నవ్వాడు జయంత్.

“మీకంటే నా పెళ్లి గురించి మన బంధుగణానికి ఎక్కువ ఆరాటంగా ఉన్నట్లుంది!”

“పోనీ, నువ్వే చెప్పు! వీళ్లలో ఏ పిల్ల బాగుందో! నీ పెళ్లి చేస్తే మా బాధ్యత తీరిపోతుంది. నేను, మీ నాన్న కృష్ణా రామా అనుకుంటూ కాలక్షేపం చేయడమే! ఆలస్యం చేశావనుకో... మీ పెద్దనాన్న చెప్పినట్లు అసలు పెళ్లే కాకపోతే కష్టం” అంటూ ఫొటోలు చూపించింది దీపిక.

మాట్లాడలేదు జయంత్.

“పోనీ, నీ మనసులో ఎవరైనా ఉన్నారా? మన కులం పిల్ల కాకపోయినా ఫర్వాలేదు. మాకేమీ అభ్యంతరం లేదు.”

“అబ్బా! అలాంటిదేమీ లేదమ్మా! నాకు కాస్త టైమ్ కావాలి! ఇప్పటిదాకా చదువే సరిపోయింది. గ్యాప్ లేకుండా ర్యాంకుల వెంట పరుగెత్తాను. ఇప్పుడే కొద్దిగా కెరీర్‌లో స్థిరపడుతున్నాను. నన్ను కాస్త స్థిమితంగా ఆలోచించుకోనివ్వు!” అన్నాడు.

పది రోజుల్లో కొత్త ఇంటికి మారాలనుకున్నారు వాళ్లు.

సామాన్లను సర్దుకుంటోంది దీపిక. ఇంతకాలం జీవితంలో ఒకటొకటిగా కొనుక్కున్న వస్తువులు! శేఖర్, జయంత్ కూడా వచ్చారు.

ఎప్పటి విషయాలనో చెప్పుకుంటూ ముగ్గురూ సామాన్లు సర్దుకుంటున్నారు.

పాతబడిన సామాన్లను వదిలేయొచ్చు! వాటి తాలూకు జ్ఞాపకాల పరిమళాలు మాత్రం భార్యాభర్తలిద్దరిలో ఇప్పటికీ తాజాగా గుబాళిస్తున్నాయి. వాటినెలా వదిలేయడం!

ఇంతలో అల్మారాలో జయంత్‌కు కొన్ని నోట్ పుస్తకాలు కనిపించాయి.

ఆసక్తిగా ఒక నోట్‌బుక్‌ను తీసుకుని పేజీలు తిప్పాడు. ఏవేవో కవితలు! పొందికగా రాసి ఉన్నాయి.

“అబ్బో! అమ్మ మంచి కవయిత్రి నాన్నా!”

చిన్నప్పుడు రాసుకున్న కవితల పుస్తకాలు. ఏమిటో! పాటలు పాడుకోవడం... డ్యాన్సులు చేసుకోవడం... కవితలు రాసుకోవడం... అప్పట్లో అదొక మాయాలోకంలో తిరిగినట్లుండేది.

“ఇదిగో మన ఆస్తి!” అంటూ పెళ్లి ఆల్బమ్ తీసాడు శేఖర్.

పెద్ద జడ వేసుకుని సన్నగా ఉన్న దీపిక ఫొటో చూసి పెద్దగా నవ్వాడు శేఖర్.

“అప్పట్లో నిన్ను చూసి మైమరచిపోయి పెళ్లి చేసుకున్నాను. ఇప్పుడిలా తయారవుతావని తెలీలేదు!” అన్నాడు.

“ఆ... మరే! మీ గురించి నేను కూడా ఇలా అవుతారని అనుకోలేదు!” అంటూ శేఖర్ బట్టతల మీద తట్టింది దీపిక.

ఆ ఆల్బమ్‌ను చూస్తూ అందులో ఉన్న తమ బంధువులను పోల్చుకుంటున్నాడు జయంత్.

“ఈవిడెవరమ్మా? బాగా రిచ్‌గా కనిపిస్తోంది!”

చూసింది దీపిక. అందరిలోకి ఖరీదైన పట్టు చీర కట్టుకుని, నగలు పెట్టుకుని తన స్నేహితులతో పాటు నిలబడి ఉంది భారతి.

“మాకు తెలిసినవాళ్ల అమ్మాయి భారతి. బాగా ఉన్నవాళ్లులే!”

చిన్నప్పటి నుంచి తనతో చదివిన క్లాస్‌మేట్స్‌లో చాలామంది ఇప్పటికీ కాంటాక్ట్‌లో ఉన్నారు. భారతి ఒక్కతే టచ్‌లో లేదు. కారణం, తామంతా ప్రభుత్వ కళాశాలలో చదివితే భారతి మాత్రం ప్రైవేట్ కళాశాలలో చదివింది. అప్పట్లో ఆమెతో పరిచయం కూడా చాలా తక్కువ.

కానీ భారతి ఎలా ఉందో?

ఇప్పుడు తాము కూడా స్థితిమంతుల జాబితాలోకి చేరారు. ఒకసారి భారతిని చూడాలనిపించింది దీపికకు. చూడాలనిపించడమే కాదు, తన ఐశ్వర్యాన్ని భారతికి చూపించాలనుకుంది కూడా.

ఆమె గురించి కనుక్కోవాలనే ఆలోచనతో ఆ సాయంత్రం తన స్నేహితురాలు పద్మజకు ఫోన్ చేసింది.

“ఫేస్‌బుక్‌లో చూస్తానే! ఉన్నారేమో!” అంది పద్మజ.

“ఇంటి పేర్లతో వెదుకుదాం!” అని వెదకడం మొదలుపెట్టింది దీపిక.

భారతి మాత్రం దొరకలేదు. ఇల్లు మారే పనిలో పడి ఆ విషయాన్ని మర్చిపోయిందామె.

ఒక నెల గడిచింది.

ఆ రోజు మధ్యాహ్నం దీపికకు ఫోన్ చేసింది పద్మజ.

“భారతి సమాచారం దొరికింది!” అంది ఉత్సాహంగా.

“ఎక్కడుంది?”

“తనతో మాట్లాడాను. విజయవాడలో ఉంది. మొగుడు పోయాడట! ఒక్కతే పిల్లట! పిల్లతో ఉంటోందట!”

“అయ్యో! తనను భీమవరం ఇచ్చారనుకుంటా! నా పెళ్లయ్యాకే తన పెళ్లయింది. అప్పుడే స్కూల్లో పరీక్షలు ఉండి వెళ్లలేకపోయాను. తర్వాత సంసారంలో పడి పుట్టింటికి వెళ్లడమే గగనమైపోయింది... అక్కడి విషయాలు తెలియవు. ఏం చేద్దాం! నేను కూడా ఫోన్ చేస్తానులే!” అంది దీపిక.

సాయంత్రం భారతికి ఫోన్ చేసింది.

“నువ్వెలా ఉన్నావు?” అంటూ పలకరించింది భారతి.

ఒకే ఊరి వాళ్లు కావడంతో చిన్నప్పటి కబుర్లు ఇద్దరి మధ్యా ప్రవహించాయి.

భారతి గురించి శేఖర్‌తో చెప్పింది దీపిక.

రోజులు గడుస్తున్నాయి. భార్యాభర్తలిద్దరూ స్కూలుకు వెళ్లి వస్తున్నారు.

“అమ్మా! రేపు ఉదయం విజయవాడ వెళ్లాలి. అక్కడ కాన్ఫరెన్స్ ఉంది. ఫ్లైట్ బుక్ చేసుకున్నాను” అన్నాడు జయంత్.

విజయవాడ పేరు వినగానే దీపికకు ఉత్సాహం వచ్చింది.

“నన్ను కూడా తీసుకెళ్లరాదూ! నా చిన్నప్పటి స్నేహితురాలు ఉంది. చూసి వస్తాను.”

“సాయంత్రానికి వచ్చేద్దాం!” అన్నాడు జయంత్.

భారతికి, ఆమె కూతురికి ఖరీదైన బట్టలు తీసుకుంది దీపిక.

ఇద్దరూ బయలుదేరారు.

ఎయిర్‌పోర్టులో కూర్చున్నారు. ఇంకా గంట సమయం ఉంది.

“మొన్న మాట్లాడిన చిన్నప్పటి స్నేహితురాలు కదమ్మా! ఇప్పటిదాకా కాంటాక్ట్ లేదన్నావు. మరి ఇప్పుడు చూడటానికి అంత ఉత్సాహంగా వస్తున్నావు. అప్పట్లో ఆవిడ నీకు బాగా క్లోజా?”

“నీకు తెలుసుగా! మీ తాతయ్య గుమస్తా ఉద్యోగం చేసేవారని. మేము నలుగురం పిల్లలం. ఆదాయం తక్కువ. ఖర్చులు ఎక్కువ. ఏదో ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో చదువులు. మాకు పెళ్లిళ్లు చేయడానికి మీ తాతయ్య దగ్గర డబ్బులెక్కడున్నాయి? జరుగుబాటుకే మీ అమ్మమ్మా, తాతయ్య అప్పులు చేస్తూ సంసారం లాక్కొచ్చేవాళ్లు.

భారతి వాళ్ల నాన్నగారు ఊళ్లోనే పెద్ద ధనవంతులు. ఆయనది పెద్ద చెయ్యి. తెలిసినవాళ్లలో పేదవాళ్లుంటే కాదనకుండా సహాయం చేసేవాళ్లు. మా అందరి పెళ్లిళ్లకు ఆర్థిక సహాయం ఆయనే చేశారు.

ఆయనకు ఇద్దరు మగపిల్లల తర్వాత భారతి ఒక్కతే ఆడపిల్ల. అప్పట్లో ఇంటికి టీచర్ని పిలిపించి భారతికి సంగీతం నేర్పించారు. పెళ్లి కూడా బాగా ఆస్తిపాస్తులున్న కుటుంబంలో జరిపించారు.

భర్త పోయాడని చెప్పింది. బాధపడుతుందని మిగిలిన వివరాలు అడగలేదు. స్థితిమంతుల కుటుంబం కాబట్టి బాగానే ఉంటారనుకున్నాను. కానీ... ఎంతయినా భర్త లేకపోతే ఆ లోటును ఎవరు తీరుస్తారు? ఒకసారి చూసి వద్దామని...” ఆగింది దీపిక.

“నిన్ను వాళ్ల ఇంట్లో దింపి నేను కాన్ఫరెన్స్‌కు వెళ్లి వస్తాను” అన్నాడు జయంత్.

విజయవాడ చేరారు. లొకేషన్ పంపమని భారతికి ఫోన్ చేసింది దీపిక.

వన్‌టౌన్‌లో ఇల్లు.

విజయవాడ కొత్త. వన్‌టౌన్‌లో ఇరుకుగా ఉన్న వీధులు. చివరకు బ్రాహ్మణవీధిలో ఒక బిల్డింగ్ ముందు క్యాబ్ ఆగింది.

బిల్డింగ్ ముందే నిలబడి ఉంది భారతి.

అప్పటికీ ఇప్పటికీ పోలికే లేదు. బాగా వడలిపోయిన ముఖం. అక్కడక్కడా తెల్లబడిన జుట్టు. ముతక చీర.

‘భారతినే చూస్తున్నానా?’ అనుకుంది దీపిక.

“రండి! రండి!” అంటూ పై అంతస్తుకు దారి తీసింది భారతి.

“చుట్టాలా, భారతీ?” అని అడుగుతూ వచ్చిందొకావిడ.

“అవునండి!” అని దీపిక వైపు తిరిగి, “మా ఓనరు గారు” అని పరిచయం చేసింది భారతి.

దీపికకు మతి పోయింది. అద్దె ఇల్లేమిటి? అసలీ అవతారమేమిటి?

అయోమయంగా ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టింది. వరుసగా మూడు గదులు. అందులో చివరిది చిన్న వంటిల్లు.

ఇల్లు చూస్తే అయ్యవారి నట్టిల్లులా ఉంది. కనీసం ఒక సోఫా అయినా లేదు. ముందు గదిలో రెండు ప్లాస్టిక్ కుర్చీలు మాత్రమే ఉన్నాయి.

“కూర్చోండి!” అని లోపలికి వెళ్లి రెండు ప్లేట్లలో ఉప్మా తీసుకొచ్చింది భారతి.

“వద్దాంటీ! నేను మీటింగ్‌కు వెళ్లాలి. అక్కడ తింటాను. సాయంత్రానికి వస్తాను. ఏమీ అనుకోవద్దు!” అంటూ లేచాడు జయంత్.

“అదేమిటి? తినేసి వెళ్లండి!” అని భారతి చెప్తున్నా...

“వాడిని వెళ్లనీ భారతీ! మీటింగ్‌కు టైమ్ అవుతుంది. మళ్లీ వస్తాడులే!” అని కొడుకును పంపించివేసింది దీపిక.

జయంత్ వెళ్లిపోయాడు.

“ఇప్పుడు చెప్పు భారతీ! ఏమిటీ అద్దె ఇల్లు? మీ వాళ్లంతా ఏమయ్యారు? నిన్ను పెద్ద సంబంధంలో ఇచ్చారని విన్నాను. ఇదేమిటి?” ఆత్రంగా ప్రశ్నలను కురిపించింది దీపిక.

“చెప్తా! కూర్చొని మాట్లాడుకుందాం!” అని రెండో గదిలో ఉన్న నవారు మంచాన్ని చూపించింది భారతి.

“మా గురించి నీకు తెలుసుగా! ఊళ్లోనే గొప్ప ధనవంతులమని పేరు. మా తాతగారిలాగే నాన్నగారు కూడా బాగానే సంపాదించారు. దానధర్మాలు చేస్తూ పేరు ప్రతిష్ఠలు గడించారు.

“డబ్బులో పుట్టి పెరిగిన మా అన్నలకు మాత్రం నాన్నగారికున్న వ్యాపార దక్షత రాలేదు. మీరంతా ఉద్యోగం కోసం తపన పడుతూ చదివితే, నేను మాత్రం ఏదో డిగ్రీ అయిందనిపించాను. మా స్థాయికి తగిన సంబంధం చూసి నా పెళ్లి చేశారు నాన్నగారు.

“నాన్నగారు పోయాక మా వ్యాపారంలో నష్టాలు వచ్చాయి. అన్నయ్యలిద్దరూ ఉన్న ఆస్తిలో చాలావరకు అమ్ముకున్నారు. అలా వాళ్ల పరిస్థితి దిగజారింది.”

“అయ్యో! మంచి వాళ్లకే వస్తాయి కష్టాలు!” అంది విచారంగా దీపిక.

“ఇక మా అత్తగారింటి వైపు చూస్తే, మా బావగారు, ఈయన తర్వాత ఇద్దరు ఆడబడుచులు. వచ్చే పోయే చుట్టాలు. వ్యాపారం. మొదటి నుంచీ మా ఆయన వ్యసనపరుడు. మామగారి దగ్గర వ్యాపార మెళకువలు నేర్చుకోలేదు. డబ్బులు ఖర్చు పెట్టడం తప్ప సంపాదించడం తెలియని మనిషి.

పిల్ల పుట్టింది. తర్వాత మా మామగారు పోయాక ఆస్తులను వాటాలేసుకుని పంచుకున్నాం. అసలే డబ్బంటే లెక్కలేని మనిషి. తాగుడు, తిరుగుడు. పక్కన చేరిన స్నేహితులు కూడా సరైనవాళ్లు కారు. హారతి కర్పూరంలా ఆస్తి కరిగిపోయింది.

ఈయన ఆరోగ్యం పాడై హార్ట్ అటాక్‌తో చనిపోయారు. చివరకు చిన్న ఇల్లు మాత్రమే మిగిలింది. మా బావగారు వాళ్లు బాగానే ఉన్నారు.

మా అత్తగారిని తోడుగా పెట్టుకుని పిల్లతో ఉంటూ సంగీత పాఠాలు చెప్పుకుంటున్నాను. పాప పేరు శృతి. ఇంజనీరింగ్ అయ్యాక ఈ ఊళ్లో రేడియో స్టేషన్‌లో ఉద్యోగం వచ్చింది. అందుకని మా ఇంటిని అద్దెకిచ్చి ఇక్కడికి వచ్చి ఉంటున్నాం. వచ్చి రెండేళ్లవుతోంది. ఇక్కడ కూడా సంగీతం పాఠాలు చెప్పుకుంటున్నాను. పిల్ల జీతాన్ని దాని పెళ్లి కోసం దాచిపెడుతున్నాను. ఇదీ విషయం!” అంటూ చెప్పింది భారతి.

మనసంతా చేదుగా అయిపోయింది దీపికకు.

“ఓడలు బండ్లవడం అంటే ఇదేనేమో!” అని నిట్టూర్చింది.

ఆ కబురూ ఈ కబురూ చెప్పుకుంటుండగా శృతి వచ్చింది.

కుందనపు బొమ్మలాంటి పిల్ల.

“సారీ ఆంటీ! ఈ రోజు ముఖ్యమైన రికార్డింగ్స్ ఉన్నాయి. అందుకని వెళ్లాను. మధ్యాహ్నం నుంచి ఖాళీనే!” అంది శృతి కలుపుగోలుగా.

భోజనం చేశాక ముగ్గురూ దుర్గగుడికి వెళ్లారు.

గలగలా మాట్లాడుతూ దుర్గమ్మ స్థలపురాణం గురించి చెబుతున్న శృతిని చూస్తే ముచ్చట వేసింది దీపికకు.

‘ఇంట్లో ఒక ఆడపిల్ల ఉంటే ఆ కళే వేరు!’ అనుకుంది.

సాయంత్రం ఇంటికి వచ్చాక, “ఏదీ, ఒక కీర్తన పాడు! విని తరిస్తాను!” అంది దీపిక ముచ్చటగా.

“రేడియో స్టేషన్‌లో అదే పని. మీ హైదరాబాద్‌లో కనీసం పది సార్లు కచేరీ చేసింది” అంది భారతి నవ్వుతూ.

తంబూరా శ్రుతి చేసి, “శోభిల్లు సప్తస్వర...” అంటూ ఆలాపనతో సహా స్వరం వేసి పాడుతుంటే తన్మయత్వంతో వినసాగింది దీపిక.

ఎప్పుడొచ్చాడో కానీ, జయంత్ తలుపు దగ్గర చేతులు కట్టుకుని నిలబడి ఉన్నాడు.

కీర్తన అంతా అయ్యాక కొడుకును చూసింది దీపిక.

“అయ్యో! గమనించలేదు!” అంటూ కాఫీ తీసుకురావడానికి వెళ్లింది భారతి.

శృతి పాట విన్న తర్వాత జయంత్‌కు ఆమె గొంతు మనసులో మారుమోగుతూనే ఉంది. కేవలం అందంగా పాడటమే కాదు, పాటలోని భావాన్ని కూడా చక్కగా పలికించింది.

“మీరు డాక్టరట కదా, ఆంటీ చెప్పారు! రోజంతా హాస్పిటల్‌లోనే ఉంటారా?” అడిగింది శృతి.

“దాదాపు అంతే! ఒక్కోసారి భోజనం చేయడానికి కూడా టైమ్ ఉండదు” అన్నాడు జయంత్.

“అయ్యో! మరి మీ అమ్మ మీకు భోజనం పెట్టడానికి కూడా టైమ్ దొరకదన్నమాట!” అంది నవ్వుతూ.

ఆ మాటకు జయంత్ కూడా నవ్వాడు.

“మా అమ్మకు మాత్రం నా గురించి బోలెడన్ని ఫిర్యాదులు ఉంటాయి. మీరు అడిగితే ఇంకెన్ని చెబుతుందో!”

“అయితే మీ అమ్మ దగ్గర మీ గురించి చాలా సమాచారం సేకరించాలన్నమాట!” అంది శృతి చిలిపిగా.

ఆమె మాటల్లోని చలాకీతనం జయంత్‌కు నచ్చింది. మాట్లాడుతుంటే ఎక్కడా కృత్రిమత్వం లేదు. తన పని పట్ల ఆమెకున్న శ్రద్ధ, మాటల్లోని ఆత్మీయత అతడిని ఆకట్టుకున్నాయి.

బయలుదేరేటప్పుడు శృతి అందరికీ నమస్కారం చెప్పింది. జయంత్ వైపు చూసి నవ్వుతూ వీడ్కోలు చెప్పిన ఆమెను చూస్తూ అతడూ నవ్వాడు. ఆ చిన్న పరిచయం అతడి మనసులో మాత్రం ఓ మధురమైన జ్ఞాపకంగా నిలిచిపోయింది.

పిల్లలిద్దరూ కాసేపు తమ తమ కెరీర్ల గురించి మాట్లాడుకున్నారు.

“ఈసారి హైదరాబాద్‌లో కచేరీ ఉంటే మా ఇంటికి తప్పకుండా రావాలి!” అని భారతి దగ్గర మాట తీసుకుని కదిలారు తల్లీకొడుకులు.

ఇంటికి వచ్చాక కూడా భారతి గురించిన ఆలోచనలు వదల్లేదు దీపికను.

రోజూ రెండుపూటలా భారతితో మాట్లాడుతోంది.

నెల తర్వాత శృతికి కచేరీ ఉందని తెలిసి సంబరపడింది దీపిక.

వాళ్లను రిసీవ్ చేసుకోవడానికి కొడుకును తీసుకుని స్టేషన్‌కు వెళ్లింది.

శృతి కచేరీ ముగిసి, వాళ్లు విజయవాడ వెళ్లేదాకా వదిలిపెట్టలేదు.

శృతి మరోసారి కచేరీ కోసం హైదరాబాద్ వచ్చినప్పుడు జయంత్ హాస్పిటల్ పని ముగించుకుని ఇంటికి వచ్చాడు. శృతి అప్పటికే వచ్చి దీపికతో కబుర్లు చెబుతోంది.

“డాక్టర్‌గారూ! ఈ రోజు కూడా హాస్పిటల్‌లో చాలా బిజీనా?” అంది శృతి.

“మీ కచేరీకి రాలేనంత బిజీ అయితే మాత్రం కాదు!” అని నవ్వుతూ అన్నాడు జయంత్.

ఆ మాటకు శృతి నవ్వింది.

“అయితే మా పాటలు వినడానికి మీకు ఆసక్తి ఉందన్నమాట!”

“పాటలు బాగుంటే వినకుండా ఎలా ఉంటాం?” అన్నాడు.

ఆ తర్వాత వాళ్ల మాటలు సంగీతం దగ్గర మొదలై పుస్తకాలు, సినిమాలు, ఉద్యోగాల వరకు వెళ్లాయి. ఇద్దరికీ ఒకరి అభిరుచుల గురించి మరొకరు తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి పెరిగింది.

శృతి వెళ్లిపోయాక కూడా ఆమె చెప్పిన సంగతులు జయంత్‌కు గుర్తొస్తూనే ఉన్నాయి. ఆమెతో మాట్లాడుతున్నప్పుడు తనకు తెలియకుండానే సమయం గడిచిపోయేది.

ఇంతవరకూ తన పెళ్లి గురించి ఆలోచించడానికి కూడా ఇష్టపడని జయంత్ మనసులో ఇప్పుడు ఒక కొత్త ఆలోచన మొదలైంది. శృతిని మళ్లీ ఎప్పుడు కలుస్తానా అని ఎదురుచూడటం మొదలుపెట్టాడు.

మరో నాలుగు సార్లు కచేరీ కోసం శృతి వచ్చింది.

ప్రతిసారీ శృతిని స్టేషన్ నుంచి ఇంటికి తీసుకురావడానికి దీపిక బయలుదేరేది. మళ్లీ వెళ్లేటప్పుడు స్టేషన్‌లో దించేది.

అది చూసి, “ఎందుకమ్మా! ప్రతిసారీ నువ్వు స్టేషన్‌కు రావడం? తనేం చిన్నపిల్లనా? వచ్చి వెళ్తుందిలే!” చిరచిరలాడేవాడు జయంత్.

“ఆనాడు వాళ్ల కుటుంబం మా పట్ల చూపిన ఆదరణను జన్మలో మరచిపోలేనురా! అందుకే ఆ పిల్లంటే ఎనలేని మమకారం!” అంటూ స్కూలుకు సెలవు పెట్టి మరీ శృతి కచేరీలకు హాజరయ్యేది దీపిక.

“నీ స్నేహితురాలి కూతురికి బాగానే సేవ చేస్తున్నావు!” అంటూ విసుక్కునేవాడు జయంత్.

శృతి కచేరీల కోసం హైదరాబాద్‌కు వచ్చినప్పుడల్లా జయంత్ వీలైనంత సమయం ఆమెతో గడపడానికి ప్రయత్నించేవాడు. మొదట్లో సంగీతం గురించి మాట్లాడిన వాళ్లు, క్రమంగా తమ వ్యక్తిగత విషయాలనూ పంచుకోవడం మొదలుపెట్టారు.

జయంత్ తన వైద్యవృత్తిలో ఎదురయ్యే ఒత్తిళ్ల గురించి చెబితే, శృతి రేడియో స్టేషన్‌లో జరిగే సరదా సంఘటనలను చెప్పేది. ఒక్కోసారి ఆమె చెప్పిన చిన్న సంఘటన గుర్తొచ్చి హాస్పిటల్‌లో కూడా జయంత్ నవ్వుకునేవాడు.

ఒకరోజు శృతి విజయవాడకు తిరిగి వెళ్లిన తర్వాత, ఆమె చెప్పిన ఒక విషయం గుర్తొచ్చి జయంత్ ఫోన్ చేశాడు. ఆ ఫోన్ కాసేపు మాట్లాడటంతో ముగియలేదు. ఆ తర్వాత సందేశాలు, చాటింగ్‌లు మొదలయ్యాయి.

శృతితో మాట్లాడటం అతడికి అలవాటుగా మారింది. ఆమె నుంచి సందేశం వస్తే వెంటనే చూడాలనిపించేది. ఏదైనా మంచి విషయం జరిగితే మొదట ఆమెతోనే పంచుకోవాలనిపించేది.

తన మనసులో కలుగుతున్న ఈ మార్పుకు పేరు పెట్టడానికి కొంత సమయం పట్టినా, శృతి తనకు ప్రత్యేకమైన వ్యక్తిగా మారుతోందని జయంత్ గ్రహించాడు.

అయితే ఇంట్లో మాత్రం ఏమీ తెలియనట్లు ఆమెను చూసినప్పుడల్లా విసుక్కునేవాడు. తల్లి తన మనసులోని విషయం కనిపెట్టకూడదనే చిన్నపిల్లల ప్రయత్నం అది!

ఒకరోజు దీపికకు ఫోన్ చేసింది భారతి.

“శృతికి మీ వాడు మాటిమాటికీ ఫోన్ చేస్తున్నాడు. ఫోన్ చూస్తే తెలిసింది. ఇద్దరూ చాట్ చేసుకుంటున్నారు. నీకు తెలుసా?” అంది.

“అలాగా? ఇంకెందుకాలస్యం? ఆ మూడు ముళ్లు వేయిస్తే సరి!” అంది దీపిక సంతోషంగా.

ఆ రాత్రి కొడుకును అడిగింది.

బుర్ర గోక్కున్నాడు జయంత్.

“మా దగ్గర మాత్రం శృతిని విసుక్కుంటున్నట్లు వేషం వేస్తావా? మాకు తెలియకుండా ఫోన్లు, చాట్లూనా?” అన్నాడు శేఖర్ చిరుకోపంగా.

“అది కాదు నాన్నా!” అంటూ తడబడుతున్న కొడుకును దగ్గరకు తీసుకుని వాడి నుదుటి మీద ముద్దు పెట్టుకుంది దీపిక.

పెళ్లి సందడి మొదలైంది.

“పెళ్లి ఖర్చుకు నువ్వు ఇబ్బంది పడకు! ఆ రోజు మీ నాన్నగారు మాకు అండగా నిలబడకపోతే మా పెళ్లిళ్లు జరిగేవే కాదు. ఈ రోజు మా అక్కాచెల్లెళ్లం సంతోషంగా ఉన్నామంటే మీ కుటుంబం చూపించిన ఉదారతే కారణం! ఒక్కదానివి భీమవరంలో ఉండటం ఎందుకు? పిల్లను చూసుకుంటూ మా దగ్గరే కాలక్షేపం చేద్దువుగానీ!” అని భారతికి గట్టిగా చెప్పి ఒప్పించింది దీపిక.

రెండువైపులా పెళ్లి ఖర్చును భరించి పిల్లలకు పెళ్లి చేశారు శేఖర్ దంపతులు.

భీమవరంలో ఉన్న ఇంటిని అమ్మేసి, దీపిక వాళ్ల ఇంటి పక్కనే చిన్న ఇల్లు కొనుక్కుని సంగీత పాఠాలు చెప్పుకుంటోంది భారతి.

ప్రతిరోజూ సాయంత్రం గేటు ముందే నిలబడి స్కూలు నుంచి వచ్చే దీపిక కోసం చూడటం అలవాటయిందామెకు.

ముందు భారతితో నాలుగు మాటలు మాట్లాడి తమ ఇంట్లోకి రావడం అలవాటయింది దీపికకు.

ఒకప్పుడు ధనరూపేణా తీసుకున్న ఋణం కాలగమనంలో వాళ్లిద్దరి మధ్యా విడదీయరాని బంధంగా మారింది.

(సమాప్తం)

మాతృత్వం - 11

2026-10-23T13:04:00.000+05:30

మాతృత్వం - 11

సి.హెచ్.ప్రతాప్

రుషి కళ్ళలో కనిపించిన నిజమైన పశ్చాత్తాపం, అతని నిస్సత్తువ లలిత మనసును కదిలించాయి. ఆమె ఒక నిశ్శబ్దం తర్వాత, నెమ్మదిగా మాట్లాడింది: "సార్, మీరు నాపై కోర్టులో ఎంత నింద వేశారో మీకు తెలుసు కదా? మీరు అక్రమంగా నా పేదరికాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు. నేను ఆ రోజు భయంతో మిమ్మల్ని అడ్డుకోలేకపోయాను. ఈ బిడ్డ నా కడుపులో పెరిగింది, ఈ బిడ్డకు నేను జన్యుపరమైన తల్లిని. కోర్టులో మీరు నా పరువు తీసినా, నాకు డబ్బు వద్దు." కొంతసేపు ఆలోచించిన లలిత, రుషి ముఖంలోకి చూస్తూ తన నిర్ణయాన్ని చెప్పింది: "నేను కేసును ఉపసంహరించుకుంటాను. మీరు బాధపడటం నాకు ఇష్టం లేదు. నేను మీ మాటను గౌరవిస్తాను. కానీ నా ఏకైక షరతు... నా బిడ్డ నాకు కావాలి. ఈ కేసు ఉపసంహరణకు ప్రతిగా, ఆ బిడ్డను నాకు అప్పగించండి. అప్పుడు నేను ఎప్పటికీ మీ జీవితంలోకి రాను."

లలిత షరతు వినగానే రుషి స్తంభించిపోయాడు. కోర్టు కేసు నుంచి తప్పించుకుందామనుకుంటే, బిడ్డను పోగొట్టుకోవాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది. అతని అంతర్గత సంఘర్షణ మొదలైంది: ఆ బిడ్డకు తానే తండ్రి అన్నది నిజం. కానీ, ఆ బిడ్డ పుట్టుక వెనుక ద్రోహం, అక్రమం దాగి ఉంది. హర్షిత ఈ సత్యాన్ని ఎప్పటికీ అంగీకరించదు. ఒకవైపు హర్షిత ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉంది. బిడ్డను ఇంట్లో ఉంచడం అంటే, ప్రతిక్షణం ఆమెకు ద్రోహాన్ని గుర్తు చేయడం. బిడ్డను ఇంట్లో ఉంచుకుంటే, హర్షిత బ్రతకడం కష్టం. చట్టం ప్రకారం బిడ్డను రుషి, లలితలిద్దరూ అడగవచ్చు. కానీ, బిడ్డను లలితకు అప్పగిస్తే, హర్షిత కోలుకోవడానికి ఒక అవకాశం ఉంటుంది. అది లలితకు న్యాయం కూడా అవుతుంది. తన తండ్రి ప్రేమను త్యాగం చేయడం ద్వారా, భార్య ప్రాణాన్ని మరియు లలిత మాతృత్వాన్ని కాపాడినవాడు అవుతాడు. తన ఒక బలహీన క్షణం కారణంగా కలిగిన ఈ వినాశనానికి, బిడ్డను అప్పగించడమే ఏకైక ప్రాయశ్చిత్తం అని అతనికి అర్థమైంది. హర్షిత మళ్లీ జీవితంలోకి రావడానికి ఇదే ఉపశమనం ఇవ్వగలదని అతను బలంగా విశ్వసించాడు.
లలితతో రహస్యంగా మాట్లాడి ఇంటికి వచ్చిన రుషి మనసులో పెనుగులాట కొనసాగింది. బిడ్డను పోగొట్టుకోవాలా లేక హర్షితను పోగొట్టుకోవాలా అన్నది అతని ముందు ఉన్న అతి పెద్ద ప్రశ్న. అతను ఎట్టకేలకు ఒక కఠినమైన నిర్ణయానికి వచ్చాడు. మరుసటి రోజు ఉదయం, తన హృదయంలోని బాధను అణచిపెట్టుకుంటూ, పరుపుకే పరిమితమైన హర్షిత గదిలోకి వెళ్లాడు.
హర్షిత పక్కన కూర్చుని, రుషి నెమ్మదిగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టాడు. హర్షిత కళ్ళలో ఇప్పటికీ ద్రోహం, శూన్యత మాత్రమే ఉన్నాయి.
"హర్షితా... దయచేసి నన్ను చూడు. నేను లలితను కలిశాను."
ఆ మాట వినగానే హర్షిత కళ్ళు కోపంతో మెరిశాయి. "ఇంకా దాన్ని కలవడానికి నీకు మనసెలా వచ్చింది? నువ్వు నన్ను ఇంకా ఎంత బాధపెట్టాలి అనుకుంటున్నావు?" ఆమె మాటల్లో తీవ్రమైన అలసట కనిపించింది.
"దయచేసి ప్రశాంతంగా విను హర్షితా," అని రుషి చేతులు పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించగా, ఆమె విసురుగా వెనక్కి లాక్కుంది. "నా జీవితంలో చేసిన ఏకైక పెద్ద పొరపాటు అది. కానీ ఇప్పుడు, దాన్ని సరిదిద్దడానికి ఒకే ఒక దారి ఉంది."
రుషి గొంతులో కన్నీళ్లు అడ్డుపడ్డా, మాటను ఆపకుండా చెప్పాడు: "నేను లలితకు కేసు ఉపసంహరణకు బదులుగా, మన బిడ్డను అప్పగించడానికి అంగీకరించాను."
ఆ మాట వినగానే హర్షిత పరుపుపై ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడింది. ఆమె కళ్ళు పెద్దవయ్యాయి, ముఖంలో ఆశ్చర్యం, అపనమ్మకం తాండవించాయి.
"ఏమన్నావు నువ్వు?" ఆమె బలహీనంగా అడిగింది.
"అవును హర్షితా. నేను ఆ బిడ్డను లలితకు ఇచ్చేయడానికి అంగీకరించాను. ఈ కేసు, ఈ పోరాటం మనల్ని నిలువునా చంపేస్తున్నాయి. నువ్వు మంచం పట్టి వారం రోజులు అవుతోంది. నీ ఆరోగ్యం, నీ జీవితం నాకు ముఖ్యం. ఆ బిడ్డ మన రక్తమే కావచ్చు. కానీ దాని పుట్టుకలో ద్రోహం, అక్రమం కలిసి ఉన్నాయి. ఆ బిడ్డను మన ఇంట్లో ఉంచుకుంటే, నువ్వు ప్రతిక్షణం నా ద్రోహాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, ఇలానే మరణిస్తావు."
"ఆ బిడ్డను ఇక్కడి నుంచి పంపించేస్తే, ఈ చెడు గతం నుంచి మనం బయటపడవచ్చు. అప్పుడే నువ్వు కోలుకోవడానికి అవకాశం ఉంటుంది. నాకు కావాల్సింది డబ్బు, బిడ్డ కాదు... నువ్వు! మన జీవితం! మళ్లీ మనం కొత్తగా మొదలుపెట్టవచ్చు."
రుషి మాటల్లోని నిజాయితీ, తన పట్ల అతనికున్న అంకితభావం హర్షితకు అర్థమయ్యాయి. తన ద్రోహం కన్నా, తన ప్రాణమే ముఖ్యమని అతను చెబుతున్నాడు. ఆ బిడ్డను చూసిన ప్రతిసారీ తాను అనుభవిస్తున్న నరకం నుంచి బయటపడటానికి, ఆ బిడ్డ దూరం కావడం ఒక్కటే మార్గమని ఆమెకు తెలుసు. బిడ్డ తల్లి తాను కాదన్న చేదు నిజాన్ని, ఆ బిడ్డ అక్రమ సంబంధానికి చిహ్నం అన్న ఆలోచనను ఆమె తట్టుకోలేకపోయింది.
హర్షిత కన్నీళ్లు ధారాళంగా పారుతుండగా, ఆమె గొంతు బొంగురుపోయింది: "ఇది నా వల్ల జరిగింది రుషి. నేను కన్న అతి పెద్ద కల... నాకు దక్కలేదు. ఆ బిడ్డను దూరం చేసుకోవడం నాకు కష్టమే. కానీ... ఆ బిడ్డను చూసిన ప్రతిసారీ, నా మనసు చచ్చిపోతోంది. ఈ అవమానం, ఈ ద్రోహం నుంచి బయటపడటానికి ఇదే సరైన దారి."
"అవును రుషి. లలిత షరతుకు నేను అంగీకరిస్తున్నాను. ఆ బిడ్డను ఆ తల్లికి ఇచ్చేయండి. దానితో పాటు, ఈ భయంకరమైన గతాన్ని కూడా పంపించేయండి. మన జీవితాల్లోకి శాంతి తిరిగి రావాలంటే, త్యాగం తప్పదు."
రుషి ఆమెను గట్టిగా కౌగిలించుకుని ఏడ్చాడు. వారిద్దరూ కలిసి ఒక తీవ్రమైన, బాధాకరమైన నిర్ణయానికి వచ్చారు. ఈ నిర్ణయంతో, వారి జీవితంలో ఒక చేదు అధ్యాయం ముగియబోతోంది.
రుషి, హర్షితలు కలిసి తీసుకున్న కఠిన నిర్ణయం అమలు చేయాల్సిన రోజు రానే వచ్చింది. బిడ్డను లలితకు అప్పగించడానికి సంబంధించిన పత్రాలపై సంతకాలు పూర్తయ్యాయి. రుషి, లలిత, అనూరాధల న్యాయవాదులు కోర్టు వెలుపల ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేశారు; లలిత కేసును ఉపసంహరించుకోవడానికి అంగీకరించింది, బదులుగా బిడ్డను శాశ్వతంగా పొందింది. ఈ ఉపశమనం వెనుక, ముగ్గురి జీవితాలు పగుళ్లు బారాయి.
ఆ సాయంత్రం, రుషి ఇంట్లో తీవ్ర నిశ్శబ్దం ఆవరించింది. హర్షిత, గత వారం రోజులుగా పరుపుపై మౌనంగా పడి ఉన్నా, ఈ చివరి క్షణంలో తన తల్లిప్రేమ ఆమెను కదలించింది. బలవంతంగా లేచి, ఆ బిడ్డను చివరిసారి తన చేతుల్లోకి తీసుకుంది.
"నా బిడ్డా..." హర్షిత గుండెలోంచి ఆ పదం నిశ్శబ్దంగా ఉద్భవించింది. ఆ బిడ్డను తొలిసారి చూసినప్పుడు కలిగిన అద్భుత భావన, అది తన రక్త సంబంధం అన్న గర్వం, అదంతా ఒక్కసారిగా నిరాధారంగా మారింది. ఈ బిడ్డ తన భర్త ద్రోహానికి గుర్తు, కానీ ఆ బిడ్డలో తన భర్త రూపం కనిపిస్తున్నప్పుడు, దాన్ని విడిచిపెట్టడం ప్రాణం పోయినంత బాధగా ఉంది. ఆమె ఆ బిడ్డ నుదిటిపై మెల్లగా ముద్దు పెట్టింది, కన్నీరు బొట్టు ఆ బిడ్డ మెత్తటి చెంపపై పడింది.
రుషి గది గుమ్మానికి ఆనుకుని నిలబడి, తన పశ్చాత్తాపంతో కన్నీళ్లు రాలుస్తున్నాడు. తను చేసిన ఒక తప్పుడు అడుగు, తన భార్యను, తన బిడ్డను శాశ్వతంగా దూరం చేసింది. తండ్రిగా తన హక్కును తన చేతులారా త్యాగం చేస్తున్నాడు. ఆ బిడ్డను చూస్తుంటే, అతని హృదయం ముక్కలవుతున్నట్లు అనిపించింది.
పదకొండవ భాగం
తలుపు దగ్గర లలిత నిలబడి ఉంది. ఆమె కళ్ళలో ఆశ, విజయం కంటే, దుఃఖం ఎక్కువగా ఉంది. ఆమెకు తెలుసు, ఈ బిడ్డను తన చేతుల్లోకి తీసుకోవడం హర్షిత పాలిట మరణ శాసనం అని. కానీ, తన మాతృత్వపు దాహం ఆమెను వెనక్కి తగ్గనివ్వలేదు.
హర్షిత బిడ్డను గట్టిగా కౌగిలించుకుని, రుషి వైపు చూసింది. ఆమె కళ్ళు ప్రేమ, బాధ, మరియు అంతిమ త్యాగంతో మెరిశాయి. "ఇక చాలు రుషి. ఈ బాధను నేను భరించలేను," అని మెల్లగా చెప్పి, బిడ్డను లలిత చేతుల్లోకి అందించింది.
లలిత, బిడ్డను జాగ్రత్తగా తీసుకుంది. ఆ బిడ్డను హర్షితకు చూపించి, ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడకుండా, కృతజ్ఞతా భావాన్ని, క్షమాపణను కళ్ళతోనే వ్యక్తం చేస్తూ, అగాధమైన మౌనంతో ఆ ఇంటి నుంచి బయటకు నడిచింది.
తలుపు మూసుకుపోయింది. రుషి, హర్షితలు నిశ్శబ్దంగా, కదలకుండా నిలబడి ఉన్నారు. ఆ ఇల్లు బిడ్డ కేరింతలను కోల్పోయింది. మిగిలింది కేవలం శూన్యం, పశ్చాత్తాపం, మరియు ఒకరి కోసం మరొకరు చేసుకున్న శాశ్వత త్యాగం మాత్రమే.
రుషి, హర్షితల మధ్య జరిగిన తీవ్రమైన చర్చల అనంతరం, అంతిమంగా త్యాగమే పరిష్కారంగా నిలిచింది. రుషి, హర్షితలు కలిసి తీసుకున్న భావోద్వేగ నిర్ణయాన్ని అనుసరించి, లలిత తన న్యాయవాది అనూరాధతో కలిసి కోర్టులో దాఖలు చేసిన కేసును ఉపసంహరించుకుంది. ఈ ఉపసంహరణకు ప్రతిగా, రుషి ఆ బిడ్డపై తన జన్యుపరమైన హక్కును వదులుకుని, బిడ్డను శాశ్వతంగా లలితకు అప్పగించడానికి అంగీకరించాడు. ఈ ఒప్పందం ఖరారు కాగానే, లలిత ఆ బిడ్డను తన మాతృత్వానికి నిదర్శనంగా తీసుకుని, ఆ ఇంటి నుంచి మౌనంగా నిష్క్రమించింది. ఈ చర్యతో, రుషి, హర్షితల వైవాహిక జీవితంలో తీవ్రమైన అధ్యాయం ముగిసింది, కానీ వారి హృదయాల్లో నష్టం, పశ్చాత్తాపం అనే కొత్త భావాలు స్థిరపడ్డాయి. లలితకు మాతృత్వం దక్కినా, దాని వెనుక తీవ్రమైన బాధ, ఆర్థిక పోరాటం ఉన్నాయి.
బిడ్డను లలితకు అప్పగించిన తర్వాత, రుషి, హర్షితల జీవితంలో నెలకొన్న తీవ్ర నిశ్శబ్దం మెల్లగా కరిగిపోవడం మొదలైంది. హర్షిత పరుపు నుంచి లేచి, నెమ్మదిగా తన సాధారణ జీవితాన్ని తిరిగి ప్రారంభించింది. అయినప్పటికీ, వారిద్దరి మధ్య మాటలు తక్కువై, ఒకరినొకరు మౌనంగా అర్థం చేసుకోవడం ఎక్కువగా ఉండేది. గతాన్ని, ముఖ్యంగా రుషి చేసిన ద్రోహాన్ని, హర్షిత మర్చిపోలేకపోయినా, ఆ క్షణంలో తనకిచ్చిన అంతిమ త్యాగాన్ని గౌరవించింది.
గత జ్ఞాపకాలతో నిండిన హైదరాబాద్‌లోని ఇంటి నుంచి దూరంగా వెళ్లిపోవాలని ఇద్దరూ ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చారు. అక్కడ ఉండే ప్రతి మూల, ప్రతి శబ్దం వారికి చేదు అనుభవాలనే గుర్తు చేసేవి. అందుకే, వారు తమ ఉద్యోగాల బదిలీతో పుణెకు మారారు. కొత్త ఇల్లు, కొత్త పరిసరాలు, కొత్త ఆఫీస్... ఆ చెడు అధ్యాయాన్ని తమ వెనుక వదిలివేయడానికి ఇదొక ప్రయత్నం.
పుణెకు మారిన కొన్ని నెలల తర్వాత, ఒక చల్లని సాయంత్రం, రుషి, హర్షితలు టీ తాగుతూ పాత విషయాలు మర్చిపోయి సాధారణంగా మాట్లాడుకుంటున్నారు. సరిగ్గా అప్పుడే, తలుపు టకటకా కొట్టిన శబ్దం వచ్చింది.
తలుపు తీసిన రుషికి ఎదురుగా ఉన్న దృశ్యం చూసి గుండె ఆగిపోయినంత పనైంది.
తలుపు ముందు మధ్య వయస్కుడైన ఒక అపరిచితుడు నిలబడి ఉన్నాడు. అతని చేతిలో అల్లారుముద్దుగా ఉన్న తమ బిడ్డ ఉన్నాడు. ఆ బిడ్డ ఇప్పుడు మరింత పెరిగి, ముద్దుగా కనిపిస్తున్నాడు. రుషి ఒక్కసారిగా నిశ్చేష్టుడయ్యాడు.
"ఏమిటిది?" అని హర్షిత ఆందోళనగా ముందుకు వచ్చింది. ఆమె ఆ బిడ్డను చూసిన వెంటనే గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం మొదలైంది. ఆ బిడ్డను తాను శాశ్వతంగా వదిలిపెట్టానని అనుకుంది. ఆ దృశ్యం ఆమెను గతంలోకి లాక్కెళ్లింది.
ఆ వ్యక్తి రుషి వైపు చూసి, దీనంగా నవ్వుతూ, తన చేతుల్లోని బిడ్డను చూపిస్తూ, "సార్... ఇతను... మీ అబ్బాయి కదా?" అన్నాడు.
రుషి మాట్లాడటానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ గొంతులో మాట రాలేదు. "ఆ... అవును. కానీ... మీరెవరు? లలిత ఎక్కడ?" అని తడబడుతూ అడిగాడు.
ఆ అపరిచితుడు జేబులోంచి మడతపెట్టిన ఒక ఉత్తరాన్ని తీసి, రుషి చేతికి అందించాడు. అతని కళ్ళలో బాధ, ఆందోళన స్పష్టంగా కనిపించాయి.
"నేను ఆమె తమ్ముడిని సార్. నేను... నేను వెళ్ళిపోతాను," అంటూ ఆ వ్యక్తి బిడ్డను కిందకు దింపి, వెనుదిరిగి చూడకుండా వేగంగా వెళ్లిపోయాడు.
రుషి, హర్షితలు అవాక్కై ఆ బిడ్డ వైపు చూశారు. ఆ బిడ్డ అమాయకంగా వారి వైపు చూసి, కేరింత కొట్టి నవ్వాడు. రుషి చేతిలో ఉత్తరం బరువుగా అనిపించింది. ఇప్పుడు ఆ బిడ్డను చూసుకునే బాధ్యత, మరియు ఆ ఉత్తరం వెనుక ఉన్న రహస్యం మళ్లీ వారి జీవితంలోకి ప్రవేశించాయి.
రుషి చేతిలో ఉన్న ఆ ఉత్తరం ఒక కాగితం ముక్క కాదు; అది లలిత పగిలిన హృదయం, తీవ్రమైన పశ్చాత్తాపం. తలుపు దగ్గర నిస్సహాయంగా నిలబడిన రుషి, హర్షితలు బిడ్డ వైపు చూస్తూ ఉండిపోయారు. రుషి వణుకుతున్న చేతులతో ఆ మడతపెట్టిన ఉత్తరాన్ని తెరిచాడు. ఆ ఉత్తరం చదువుతున్న కొద్దీ, వారి కళ్ళ ముందు లలిత యొక్క తీరని వేదన దృశ్యరూపం దాల్చింది.

(ఇంకా ఉంది)

దిగ జారుడు

2026-10-23T10:58:00.000+05:30

దిగ జారుడు

(మినీ కథ)

రచన : బుద్ధవరపు కామేశ్వరరావు

హైదరాబాద్

ఆ రోజు ఉదయం వంటికి కొబ్బరి నూనె రాసుకుంటూ, వంటింట్లో కబుర్లు చెబుతూ తిరుగుతూ భార్య తలుపులమ్మ బుర్ర తినేస్తున్నాడు, భర్త తికమక రావు. ఆ కబుర్లు వింటూ ఏదో పని చేసుకుంటున్న తలుపులమ్మ హఠాత్తుగా కళ్లు తిరిగి కింద పడిపోయింది.

వెంటనే ఈ విషయం తెలుసుకున్న చుట్టుపక్కల వారు తలుపులమ్మ ఇంటికి చేరుకుని, తికమక రావుకు తెలిసిన, డాక్టర్ అయోమయాన్ని పిలుచుకుని వచ్చారు.

తలుపులమ్మ చెవి, మెడ, కాలు, చెయ్యి పరిశీలించి "నాకు ఓ డెబ్బై రెండు గంటలు సమయం ఇవ్వండి. తలుపులమ్మకు వచ్చిన తెగులు ఏమిటో పరిశోధన చేసి చెబుతా!" వారిచ్చిన ఫీజు జేబులో కుక్కుకొని చెప్పాడు డాక్టర్ అయోమయం.

డాక్టర్ అయోమయం అలా వెళ్లగానే, చుట్టు పక్కల ఉండే అమ్మలక్కలు, నాన్నలన్నలు "ఒరే తికమకా! నువ్వా ఓ అమాయకుడివి! రేపటి రోజున ఒకవేళ తలుపులమ్మ పరిస్థితి కానీ తేడా కొడితే మరి రేపటి నుంచి ఏమిటి నీ పరిస్థితి?" బాధగా అడిగారు.

"ఏం చేస్తాం. నాకూ దానికీ ఇంత వరకే ప్రాప్తం అనుకొని సంతృప్తి పడి, రేపటి నుండి వంట వండుకోవడం ఎలాగో నేర్చుకుంటాను" నిర్లిప్తంగా చెప్పాడు తికమక రావు.

అప్పుడే స్ప్రహలోకి వచ్చిన తలుపులమ్మ , "వంటికి రాసుకున్న కొబ్బరి నూనెతో వంటిల్లంతా కలతిరిగేసి, అక్కడ నేను జారిపడితే కనీసం సానుభూతి కూడా చూపకుండా, వంట చేయడం ఎలాగో నేర్చుకుంటా అంటావా? వంట???........" అంటూ పళ్లు పిండుకుంటూ చెబుతున్న మాటలు వింటూ బిక్కుబిక్కు మంటూ ఉండిపోయాడు తికమక రావు.

*శుభం*

కార్టూన్లు - జీడిగుంట నరసింహమూర్తి

2026-10-23T10:37:00.000+05:30

కార్టూన్లు - జీడిగుంట నరసింహమూర్తి

అప్పు లేని గంజి అమృతం

2026-10-23T00:30:00.000+05:30

అప్పు లేని గంజి అమృతం

కాశీ విశ్వనాథం పట్రాయుడు

సాయంత్రం లచ్చవ్వ ఇంటి అరుగు మీద కూర్చుని బియ్యంలో రాళ్లు ఏరుకుంటోంది. బడి నుంచి వచ్చిన రుద్రాంశ్‌ ఆమె పక్కన కూర్చున్నాడు.

“లచ్చవ్వా! ఈరోజు ఓ మంచి కథ చెప్పవా?” అని అడిగాడు.

“సరే రా! శ్రద్ధగా విను” అంటూ లచ్చవ్వ కథ మొదలుపెట్టింది.

ఒక ఊళ్లో సోమయ్య అనే ఆసామి ఉండేవాడు. ఇతరుల ముందు గొప్పగా కనిపించాలనే తపన అతడికి ఎక్కువ. తన స్థోమతకు మించి ఆడంబరాలకు ఖర్చు చేస్తూ చాలామంది దగ్గర అప్పులు చేశాడు. అప్పులు పెరుగుతున్నాయే తప్ప తగ్గడం లేదు. వాటిని ఎలా తీర్చాలో తెలియక సతమతమయ్యేవాడు.

సోమయ్య ఇంటికి ఎదురుగా ఉన్న పూరిపాకలో సిమ్మడు అనే రిక్షా కార్మికుడు నివసించేవాడు. రోజంతా రిక్షా తొక్కి సంపాదించిన డబ్బుతో కుటుంబాన్ని పోషించుకునేవాడు. తన సంపాదనకు తగ్గట్టుగా ఖర్చు పెట్టుకుంటూ ఉన్నదానితో సంతోషంగా జీవించేవాడు.

ఒకరోజు రాత్రి సోమయ్యకు ఎంతసేపటికీ నిద్ర పట్టలేదు.

అప్పులిచ్చినవాళ్లు డబ్బు ఎప్పుడు తిరిగి ఇస్తావని అడుగుతారోనని ఆందోళన చెందుతూ ఇంటి బయట అరుగుపై కూర్చున్నాడు. ఎదురింటి ముందు మంచం మీద సిమ్మడు హాయిగా నిద్రపోతుండటం అతని కంటపడింది.

‘రోజంతా రిక్షా తొక్కి అలసిపోయే ఇతడికి ఎంత హాయిగా నిద్ర పడుతోంది! నా ఇంట్లో అన్ని సౌకర్యాలున్నా అప్పుల ఆలోచనలతో కంటిమీద కునుకు లేకుండా పోతోంది’ అనుకున్నాడు సోమయ్య.

మరుసటి రోజు ఉదయం సిమ్మడు రిక్షా తీసుకుని బయలుదేరబోతుండగా సోమయ్య అతని దగ్గరకు వెళ్లాడు.

“సిమ్మడూ! రోజంతా రిక్షా తొక్కి అలసిపోతావు. అయినా నిన్న రాత్రి హాయిగా నిద్రపోయావు. నీకు అంత ప్రశాంతంగా నిద్ర ఎలా పడుతోంది?” అని అడిగాడు సోమయ్య.

“అయ్యా! నా సంపాదనతోనే కుటుంబాన్ని పోషించుకుంటాను. ఉన్నదానితో సర్దుకుంటాను. ఎవరికీ అప్పు పడలేదు. అందుకే పడుకోగానే ప్రశాంతంగా నిద్రపోతాను. అప్పులేని గంజే నాకు అమృతం” అన్నాడు సిమ్మడు.

“మరి నీకు మంచి బట్టలు వేసుకోవాలని, రుచికరమైన భోజనం తినాలని, హాయిగా సౌకర్యాలతో జీవించాలని అనిపించదా?” అని అడిగాడు సోమయ్య.

“ఎందుకు అనిపించదు అయ్యా! కానీ నా సంపాదనకు మించి ఖర్చు చేయకుండా చూసుకుంటాను. అలా చేస్తే అప్పుల బాధ ఉండదు” అన్నాడు సిమ్మడు.

సిమ్మడి మాటలు సోమయ్య మనసును తాకాయి.

“నువ్వు చెప్పింది నిజమే సిమ్మడూ! ఇతరుల ముందు గొప్పగా కనిపించాలనే కోరికతో నా స్థోమతకు మించి ఖర్చు చేశాను. ఇప్పుడు కళ్లు మూసుకున్నా అప్పులే గుర్తుకొస్తున్నాయి. అప్పు చేసి పప్పుకూడు తినడం కంటే, అప్పులేని గంజి తాగడమే మేలని నీ మాటలతో అర్థమైంది. ఇకనుంచి అనవసర ఖర్చులు తగ్గించి, ఒక్కొక్కటిగా అప్పులు తీర్చుకుంటాను” అన్నాడు సోమయ్య.

“అదే మంచిది అయ్యా! మన సంపాదనకు తగ్గట్టుగా బతికితే అప్పుల బాధ ఉండదు” అన్నాడు సిమ్మడు.

ఆ రోజు నుంచి సోమయ్య తన మాటను ఆచరణలో పెట్టాడు. ఆడంబరాలకు స్వస్తి చెప్పి, ప్రతి నెలా కొంత డబ్బు అప్పులు తీర్చడానికి పక్కన పెట్టసాగాడు. కొంతకాలానికి అప్పుల భారం తగ్గింది. అప్పుల బాధ నుంచి బయటపడుతున్న కొద్దీ సోమయ్యకు మళ్లీ ప్రశాంతంగా నిద్ర పట్టసాగింది.

కథ ముగించిన లచ్చవ్వ వైపు చూస్తూ రుద్రాంశ్‌ అన్నాడు.

“అంటే లచ్చవ్వా! అప్పులు చేసి గొప్పగా బతకడం కంటే, ఉన్నదానితో సంతోషంగా బతకడమే మంచిదన్నమాట!”

“భలే చెప్పావురా!” అంటూ లచ్చవ్వ రుద్రాంశ్‌ను దగ్గరకు తీసుకుంది.

***

శివం-142

2026-10-23T00:23:00.000+05:30

శివం-142

శివుడే చెబుతున్న కథలు

రాజ కార్తీక్

(కార్తికేయుడు ధ్యాన స్థితిలో నిమగ్నమై చంద్రశేఖర ప్రభు మరియు అతని తల్లి కథ చెబుతూ ఉండగా, చివరికి వచ్చిన కథ విన్న త్రిమూర్తులు త్రిమాతలు, ఇక ఆ కథ అయిపోగొట్టి తమని దర్శకత్వం వహించవలసిందిగా కోరుకున్నారు)

నేను అనగా శివుడు

పార్వతీ మాత "మహాదేవుల వారు ఆదిభిక్షువు కదా అదే నేను చలో క్తి గా చెప్పాను దానికి నన్ను మహాదేవులు వారు అంతలా గొడవ పడుతున్న అని తమ భక్తుడితో అనాలా అన్నది నవ్వుతూ

విష్ణు దేవుడు " ఇక మీ సరదా సంభాషణలు అయిపోతే మిగతా కథ కూడా చెప్పించుకుందాం "

బ్రహ్మదేవుడు " విష్ణు దేవా తమ సోదరిని ఎవ్వరూ కించెత్తు ఒక్క మాట అన్నా కూడా ఒప్పుకోరుసుమి"

నేను " మరి ఏమనుకున్నారు నారాయణుడు నారాయణి జగతికే ఆదర్శం ,"

సరస్వతీ మాత " సరే కార్తికేయ ఇక చంద్రశేఖర ప్రభు కథ ముగించు "

కథలో మిగిలిన భాగాన్ని కొనసాగిస్తున్నాడు కార్తికేయుడు

{

శివుడు " తల్లి ఎంత బాగా వంట చేస్తున్నావు సువాసన ఎంత బాగా నచ్చింది నాకు తినకముందే "

తల్లి " మహాదేవ తమరు అలా మాట్లాడుతుంటేనే నా మనసు ఆనంద డోలికలలో ఊగిసలాడుతున్నది, తమరికి ఎంతో గానో ప్రతి విషయం నచ్చాలని మరింత శ్రద్ధగా నేను సిద్ధం చేస్తున్నాను"

కు "అమ్మ మహాదేవులు వారు ఈ విందుని ఎప్పటికీ మర్చిపోకూడదు.. కుండన్న విందు అని అందరూ నైవేద్యాలు పెట్టాలి"

శివుడు " ఇక కుండన్న చంద్రశేఖర ప్రభుగా పిలవబడతాడు"

తల్లి " పసిపిల్లలకి పేరు పెట్టి మూడుసార్లు చెవి దగ్గర పలికినట్టు తమరు కూడా మూడుమార్లు చంద్రశేఖర ప్రభు చంద్రశేఖర ప్రభు చంద్రశేఖర ప్రభు అని ఒకసారి వాడిని పిలవండి మహాదేవ "

శివుడు" చంద్రశేఖర ప్రభు చంద్రశేఖర ప్రభు చంద్రశేఖర ప్రభు "

చంద్ర "ఎంతో ధన్యుణ్ణి స్వామి అంటూ తన చేతులు తో వేడుకొని పరవశమైన స్థితిలో ఉన్నాడు.. నా నామకరణం రోజు నాకు ఏ పేరు పెట్టారో మళ్లీ తమరి నోటి వెంట అది అలా వినిపించుకోవడం

నాకు అత్యంత ఆనందంగా అదృష్టంగా ఉన్నది ప్రభు"

శివుడు " నా స్నేహితుడికి ఇలా జరగడం నాకు కూడా ఎంతో ఆనందంగా ఉంది "

చంద్ర " అమ్మ వంట సిద్ధమైనదా"

తల్లి " అయిపోవచ్చింది నాయన మరి కొద్దిసేపట్లో నీకు మహాదేవుడికి వడ్డిస్తాను "

శివుడు" చంద్రశేఖర చిన్నతనం నుంచి నీకు ఎప్పుడు ఎవరు ఇలా అడిగింది, వంట చేసి పెట్టలేదు కాదు, ఇప్పుడు నీ తల్లి నీకు అన్నం వండి పెడుతుంటే నీ మనసుకి ఎంతో ఆనందంగా ఉంది కదు, నిన్ను పెంచిన పెద్దాయన కూడా ఆయనతోపాటు వండుకొని నీకు పెట్టేవాడు. నీకు ఇలా రుచికరమైన భోజనం ఇక మీద ఎల్లప్పుడూ దొరుకుతూ ఉంటుంది,"

చంద్రశేఖర ప్రభు మాత్రం శివుడి చేతిలో పట్టుకొని

" శివయ్య నువ్వలా నాతో మాట్లాడుతుంటే నా మనసు పలికించిపోతున్నది.. ఎన్ని జన్మల పాపాలు చేసిన ఈ ఒక్క పుణ్యంతో నేను నీ స్నేహితుడైన గర్వంతో జీవితాంతం జీవితం తర్వాత కూడా చాలా ఆనందంగా బతుకుతాను, బోలా శంకరుడు అంటే నేను ఇప్పుడు అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. కానీ నీవు అడగకుండానే నా తల్లిని నాకు ఇచ్చావు , నేను నిన్ను ఏమని పొగడను.. ఏమని స్తోత్రం చేయను , ఈ మట్టి కుండలు పిసుకునే ఈ బండ చేతులతో నీకు కేవలం స్నానం అనే పేరుతో ప్రత్యక్ష అభిషేకం చేసిన పుణ్యాత్ముడు ధన్యాత్ముడను నేను. తమను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి మాహన్యాస రుద్రాభిషేకాలు, మంత్రపుష్పాలు, మరి ఏ క్రతువు అవసరం లేదు, నిశ్చలంగా నిన్ను నమ్మితే చాలు, ఈ జన్మ పూర్వజన్మ వచ్చే జన్మము జన్మజన్మలకి నీ దగ్గరికి చేర్చుకుంటూ నీలో కలిపేసే గొప్పగూడాన్ని ప్రసాదించగల ఎవరికి అంతుపట్టని గొప్ప దేవుడివయ్యా నువ్వు" అంటూ పాదాలు తాకాడు

తల్లి " శివయ్య వంటసిద్ధమైనది , చంద్రశేఖర మీరు కూడా స్వామికి చేతులు శుభ్రం చేసి ఆసనాన్ని పరుచు"

శివుడు " తల్లి నేను ఎందుకు చేతులు కడుక్కోవాలని అనుకుంటున్నావు:"

చంద్ర " అదేమిటి శివయ్య భోజనం చేసే ముందు చేతులు కడుక్కోవడం ఆనవాయితీ కదా ఓహో ఓహో" అన్నాడు గుర్తొచ్చినట్టు

శివుడు " తల్లి అది చేత్తో తినేవాడికి నాకు నీవే కదా గోరుముద్దలు తినిపిస్తానన్నావు. మరి అప్పుడు నా చేత్తో నాకేం పని"

తల్లి " అలాగే అలాగే" అంటూ నమస్కారం పెట్టి అర్థం చేసుకున్న తండ్రి లోపలికి వెళ్ళినది

శివుడు " కోరుకున్న కోరిక కూడా నేనే గుర్తు చేయవలసి వచ్చినది ఏమిటో నాకు ఈ స్థితి"అంటున్నాడు సరదాగా

ఈ లోపు చంద్రశేఖర ప్రభు వెళ్లి చేతులు కడుక్కొని వచ్చాడు , భోజనం చేయడానికి వచ్చాడు..

శివుడు " ఏమయ్యా చంద్రశేఖర మీ తల్లి అనుకున్న నీవు కూడా ఇలానే ప్రవర్తిస్తున్నావ్."

ఈలోపు ఆ మహా తల్లి నాకెప్పుడూ చంద్రశేఖర ప్రభు ఒక పెద్ద వెండి పళ్ళెంలో నైవేద్యం పెట్టేవాడు.. అది కేవలం నా నైవేద్యానికి తప్ప దేనికి ఉపయోగించేవారు కాదు.. ఆ పెద్ద వెండి కంచంలో.. అందమైన మల్లెపువ్వు లాంటి అన్నంతో పాటు పాయసం,గారే, బూరె, పప్పు పచ్చడి కూర పులుసు, నెయ్యి పెరుగు అన్ని వేసింది నైవేద్యానికి సిద్ధం చేస్తున్నట్టు

చంద్ర" నేనేం చేశాను శివయ్య "

శివయ్య " అదేమిటి చంద్ర మీ మాత ఏమి కోరిక కోరుకున్నది, నీకు నాకు కలిపి గోరుముద్దలు పెడతానని అన్నది , మరి నువ్వు వేరుగా భోజనానికి కూర్చుంటావ్ ఏమిటి ?"

చంద్ర అమితానదంతో

" కోరుకున్న కోరిక మర్చిపోయా ప్రభు, తప్పక మీరిచ్చిన వరాన్ని వినియోగించుకుంటాను"

తల్లి వచ్చి శివుడి చంద్ర మధ్యలో కూర్చొని

"మీరు ఏం తింటారు ప్రభువు మొదట అని అడిగింది.. "

శివుడు "తల్లి నీవు ఏమి పెట్టిన తింటాను తల్లి."

తల్లి లాలనగా తన చేత్తో ముద్దలు కలుపుతూ.. ఎక్కువగా నెయ్యి వేసి .. అన్ని పదార్థాలతో ఇష్టంగా ఒక్కొక్క ముద్ద పెట్టినది తన కళ్ల వెంట దార పాతంగా నీరు వస్తున్నాయి , తనకు ఎదురుగా ఉన్న శివుడు కనపడకుండా ఉండటంతో తన కళ్ళను తానే శుభ్రం చేసుకుంటుంది..

చంద్ర "అబ్బా ఒక్క నిమిషం ఉండమ్మా అంటూ , శివయ్య నేను కూడా నీకు నాలుగు ముద్దలు పెడతాను దయచేసి నా కోరిక మన్నించు "

శివుడు "అలాగే కానీ "

చంద్రశేఖర ప్రభువు కూడా ఎంతో ఉత్సాహంగా ఉల్లాసంగా ప్రతి పదార్థాన్ని తన ప్రేమతో రంగరించి పెద్ద పెద్ద ముద్దలు చేసి నాకు తినిపిస్తున్నాడు

చంద్ర కూడా తన కళ్ల వెంట నీళ్ళు తుడుచుకుంటూ ఆనందకరమైన స్థితిలో ఉన్నాడు ..

శివుడు " అమ్మ నీవేమన్నావు నాకు నా స్నేహితుడికి ఇద్దరికీ కలిపి ముద్దలు పెడతానన్నావు కదా "

అలాగే అంటూ ఆ తల్లి ఒక ముద్ద చంద్రశేఖర ప్రభువుకి మరొక ముద్ద శివుడికి పెడుతుంది ..

ఆహా ఏమీ ఆ అదృష్టం ప్రపంచంలో వేరే ఎవరికైనా అదృష్టం కలిగినదా.. ఒక భక్తురాలు తన భగవంతుడితో పాటు తన కొడుకుకి ఒకేసారి గోరుముద్దలు తినిపించడం .. ఇదే కదా శివ భక్తి. అదే భక్తుడు స్వయానా శివుని ప్రసన్నం చేసుకోవడం స్నేహితుడిగా పిలిపించుకోవడం ఏమిటో ఆ మహాదేవుడు లీలలు ఎవరికి అర్థం కావు

ఆ తల్లి కొడుకులిద్దరూ తమ ఆత్మ స్థితి తెలుసుకొని తీవ్రమైన ఆనందంలో నిమగ్నమై బ్రహ్మానందంలో డోలలాడిపోతున్నారు

ఇక ఆ శివుడే ఆ కంచం తీసుకొని ఆ తల్లి బిడ్డలు ఇద్దరికీ గోరుముద్దలు మళ్ళీ తినిపించాడు

ఆనందం తప్ప ఏమీ మాట్లాడలేని వాళ్ళు శివుడు పెట్టే ముద్దలు తింటూ ఇంతకన్నా మా జీవితానికి ఏం కావాలి ఇంతకన్నా మా జన్మకి ఏమి కావాలి అంటూ ప్రతి ముద్ద తింటూ శివుని యొక్క చెరి ఒక పాదానికి నమస్కారం చేసుకుంటూ తమకి ఈ అదృష్టం చాలు అంటూ కళ్ళతో మహాదేవుడికి చెప్పేస్తున్నారు

శివుడు " చంద్రశేఖర ఇందాక చేయి కడుక్కోమంటే నేను కడుక్కోలేదు కదా అందుకని నన్ను కసురుకోకు సుమీ! అమ్మ నీవు కూడా "

ఆ తల్లి బిడ్డలు ఇద్దరు ఆనందంతో కూడిన నవ్వుల నవ్వుకుంటూ శివుని చెరుక చెయ్యి పట్టుకొని

మహాదేవ మహాదేవ అంటూ ఏడుస్తున్నారు

ఆహా ఏమీ ఆ అదృష్టం ఆ తల్లి ఆ మహాదేవుడికి తన కొడుకుకి అన్నం పెట్టడమే కాకుండా ఇప్పుడు ఆ మహాదేవుడు చేతే ఇద్దరు గోరుముద్దలు తిన్నారు

ఇదే కదా దేవుడికి ఏమి ఇవ్వాలో తెలుసు అని అనేది.. వారు ఏమి కోరుకున్నారో దానికన్నా ఎక్కువగా మహాదేవుని వారు వారికి ప్రసాదించారు

ఇప్పుడు అర్థమైందా ఆ కన్నప్ప నోటితో ఉమ్మివేసిన అభిషేకం అనుకున్న శివుడు ఎందుకు స్వీకరించాడు

అలా భోజనం అయిపోయినది ..

తల్లి కొడుకులిద్దరూ " సంతోషం మహాదేవ చాలా సంతోషం అమితానందం బ్రహ్మానందం "అంటూ శివుడి యొక్క ఆశీర్వాదం తీసుకున్నారు

చంద్రశేఖర ప్రభు " స్వామి మీరు ఒక షరతు ఉందన్నారు కదా ఏమిటది "

శివుడు " అదా చంద్ర అదే నీవు కోరుకున్న కోరిక ఎప్పుడు నీతో ఉండి పోవాలని కోరుకున్నావు కదా మనిద్దరిమే ఉండమని కోరుకున్నావు కదా.. మరి నువ్వు నాతో పాటు వస్తే ఇద్దరం కలిసి వెళ్లి ఉందాం "

ఇక తల్లి బిడ్డల మొహం చూడాలి కలవక కలవక ఇప్పుడే కలిసాడు అప్పుడే వేరు చేస్తావా ప్రభు అన్నట్లు దీనంగా చూస్తున్నది

చంద్ర "ప్రభు కోరుకున్న మాట వాస్తవమే కానీ మా అమ్మ ..."

శివుడు "అదేమిటయ్యా నువ్వు కోరిక కోరుకున్నావు నీ అనుగ్రహించాను కదా ఆ షరతు మీరు నెరవేరుస్తానంటేనే కదా భోజనానికి కూడా ఒప్పుకున్నాను "

చంద్ర మరీ అతని తల్లి "ప్రభు మరి అది ప్రభువు మరి అది..."

అనగానే శివుడు పక్కను నవ్వాడు

శివుడు " ఏమయ్యా చంద్ర నీకు ఎవరు లేకపోతే నేను కావాల్సి వచ్చినదా అదే నీ తల్లి దగ్గరికి రాగానే ఇప్పుడు ఈ శివుడు అవసరం లేదా ఆహా ఎంత గొప్ప చతురడివి నువ్వు "

చంద్రశేఖర ప్రభు మాత్రం తన చేతితో తలని తప్పైపోయింది అన్నట్లు తిప్పుతున్నాడు

శివుడు "అదేంటయ్యా నాకు రోజు స్నానం చేయిస్తా అన్నావ్ అవన్నీ మర్చిపోయావా మీ అమ్మ కనపడగానే "

ఆ తల్లి కూడా ఎందుకు నువ్వు ఈ మాట అన్నావురా ఆయనతో అన్నట్లు ఒక చూపు చూసినది చంద్రశేఖర మీద

కొన్ని క్షణాల నిశ్శబ్దం తర్వాత శివుడు చిలిపి కృష్ణుడు వలె ఒక ఆనందకరమైన నవ్వు నవ్వాడు

శివుడు " చంద్ర మీ అమ్మ మీద నీకున్న ప్రేమ మీ అమ్మకి నీ మీద ఉన్న ప్రేమ నాకు ఎంతో గాని నచ్చినది.. నీవే కాదు ఏ బిడ్డ తన తల్లి మీద ప్రేమ చూపించిన అది నా మీద ప్రేమ గానే భావిస్తాను. నీవు కోరుకున్న విధంగా పూర్ణా ఆయుష్షు తోపాటు ఎన్ని సంవత్సరాలు నీ తల్లిని నువ్వు కోల్పోయావో అన్ని సంవత్సరాలు అంతకన్నా మూడు రెట్లుగా మీ తల్లితో నీవు సుఖంగా జీవిస్తూ తదుపరి నా దగ్గరికి చేరుకుంటావు .. అంతేకాకుండా కాలక్రమైన మట్టికుండని పోలిన శివలింగం ఒకటి ఇక్కడ వెలిసి

కుండన్న లింగంగా పేర్కొనబడుతుంది. అంతేకాకుండా ఇక్కడ నైవేద్యాన్ని వెండి పళ్ళెంలో పెట్టావో ఆవిడి పళ్లెం లోనే నాకు పెడుతూ కుండన్న

నైవేద్యముగా నీ కోరిక మేరకు ప్రసిద్ధి అవుతుంది

నాకు ప్రతిరోజు ఇలా మీ అమ్మ నాకు ఏ ఏ పదార్థాలు భోజనం నెయ్యితో పెట్టినదో అదే నైవేద్యం పెట్టవలసిందిగా కాలక్రమేణ ప్రసిద్ధికి ఎక్కుతుంది

భక్తులలో భక్తిలో నీ స్నేహ భక్తితో నన్ను ఎంతోగాని ఆకట్టుకున్నావు.. నీవు సుఖంగా సమృద్ధిగా కళ్యాణం చేసుకొని వంశాభివృద్ధి తో కలకల్లాడుతూ నీవనుకున్నది సాధించి గొప్పవాడై పది మందికి సహాయం చేయాలని నిన్ను నేను దీవిస్తున్నాను.

మీ అమ్మ నీకు నాకు గోరుముద్దలు తినిపించిన ఘట్టం.. నేను మీ ఇరువురికి గోరుముద్దలు తినిపించిన ఘట్టం అందరికీ తెలిసి ఇది ఒక గొప్ప పుణ్యక్షేత్రంగా పరిగణింప పడుతుంది

నేను వెళ్లి వస్తాను నిర్విఘ్నమస్తు తథాస్తు అంటూ బయలుదేరబోగా

శివుడు "అమ్మ నీ పేరు ఏమిటో కూడా నీ బిడ్డకు చెప్పు"

ఆ తల్లి "కైలాసమ్మ " అంది

శివుడు అంతర్దానం అయిపోయాడు కానీ అక్కడ వారి ఇరువురి మనసులో చిరస్థాయిగా నిలబడిపోయాడు

}

గురువా! అలా చంద్రశేఖర ప్రభు కథను నేను పూర్తి చేశాను ఇటువంటి కథలను కో కొల్లులుగా నీ మీద రాసే అదృష్టాన్ని ప్రసాదించిన వాడివి నీవే కదా ఇందులో నాదేముంది, నేను సిరా మాత్రమే కలము నీవు కల్పన నీవు

త్రిమూర్తులు త్రిమాతలు ఇలా అనుకోసాగారు

"ఇక ఏమని చెప్పను ఈ కార్తికేయుడు చెప్పిన చివరి ఘట్టం, బాగున్నది బాగున్నది అని పదేపదే చెప్పటం కూడా సమంజసం కాదేమో అనిపిస్తున్నది మనవాడు సాక్షాత్తు ఒక పుణ్యక్షేత్రాన్ని ఆ స్థల పురాణాన్ని రచించాడు.. ఈ మధుర ఘట్టానికి ఏమని పేరు పెట్టాలి ,

నేను " నా లీలలు నేనే తెలుసుకొని రచనల ద్వారా

నేను ఆనంద పడటం అనేది చేసిన ఈ కార్తికేయుడికి ఎంతైనా తన ప్రతిభ తగిన గుర్తింపు ఇవ్వవలసిన బాధ్యత నాది"

ఇంకా ధ్యాన స్థితిలో నిమగ్నైయున్న కార్తికేయుడికి

త్రిమూర్తుల త్రిమాతల ఆజ్ఞ

" కార్తికేయ నువ్వు కార్తికేయ స్థితికి మళ్లీ వచ్చి మాకు మీ కథ కథనం అంతా చెప్పి మా చేత అభినయించుకోవలసిందిగా , దర్శకత్వం చేయవలెనని ఆజ్ఞ "

ఆ ధ్యాన స్థితిలో " తను చేయబోతున్న నాటకం కథ అంతా చెప్పి వారి చేత ఆమోదింప చేసుకొని దర్శకత్వం మొదలుపెట్టాడు ఈ నిమిషం నుంచే"

నేను ఇక సాధారణ స్థితికి రా దర్శక రచయిత కార్తికేయ

అనగానే మళ్లీ సాధారణ స్థితికి వచ్చాడు

ఇక ఇప్పుడు మొదలైంది కదా .. అసలైన కళా ప్రదర్శన

పుణ్యవతి (నవల) - 17

2026-10-23T00:16:00.000+05:30

పుణ్యవతి (నవల) - 17

రచన : గొర్తి వెంకట సోమనాథ శాస్త్రి (సోమసుధ)

@@@#@@#@

(రంగనాధంగారి అంత్యక్రియలను జగన్నాధం గారి అనుమతితో పుణ్య అన్నయ్య శేఖర్ చేస్తాడు. తండ్రి మరణాన్ని తట్టుకోలేని సృజన ఆత్మహత్య ప్రయత్నాన్ని పుణ్యవతి అడ్డుకుంటుంది. తరువాత....)

@@@@@@@@@

"పుణ్యా! నన్ను క్షమిస్తావు కదూ!" పుణ్య ఒళ్ళోంచి లేచి కూర్చుని వెక్కుతూ అంది సృజన.

"ఏం తప్పు చేశావని?" అంటూ పుణ్య ఆమె తడి చెంపలను తుడిచింది.

"నా చావుకి అడ్డుపడుతున్నావన్న పిచ్చిలో నిన్ను చంపాలని. . ."

పుణ్య ఆమె మాటలకు అడ్డుపడింది. "పిచ్చి అని నువ్వే అంటున్నావుగా! నువ్వే కాదు, ఆ స్థితిలో ఎవరున్నా అలాగే చేస్తారు."

"నా పెళ్ళి చేయాలని నాన్న ఎంతో తపనపడ్డారు. అక్కయ్య నాన్నకి అవమానం జరిగిందని తాను ఆత్మహత్య చేసుకొంది. కానీ నేనూ? చిన్నప్పటినుంచి అమ్మ లేని లోటు తెలియకుండా పెంచిన నాన్నను చివరి క్షణాల్లో బాధపెట్టి చంపానే! ఆరోజు రాత్రంతా ఏదో కలవరపాటులో ఉన్న నాన్నను నానా మాటలు అన్నానే! ఇంట్లో ఒక్క క్షణం ప్రశాంతంగా ఉండనీయవని చాలా అన్నానే! బయటనుంచి వచ్చిన నాన్న ఆ రాత్రి పూలమొక్కల దగ్గరే తిరుగుతుంటే, నోటికొచ్చినట్లు మాట్లాడాను. నన్ను మరి విసిగించకూడదని ఆ పూలమొక్కల్లోనే నాన్న శాశ్వతనిద్ర పోయాడే!" అంటూ భోరుమంది.

"ఎవరి చావు ఎలా వ్రాసిపెట్టి ఉంటే అలాగే జరుగుతుంది. దేవుడు చావుకి కూడా ఒక కారణం సృష్టించి పెడతాడు. నాన్న క్రిందటి నెల నీకు వచ్చిన సంబంధం అవుతుందని ఎంతో ఆశపడ్డాడు. అది కాలేదన్న బాధతో చనిపోయాడు. వాళ్ళు మీ సంబంధం వద్దని ఉత్తరం వ్రాసారు. నువ్వు చదివితే బాధపడతావని దాన్ని నేను చింపేసాను. దాన్ని నాన్న మనసుకి పట్టించుకుని పోయాడు. అలాగని మన సంబంధం వద్దని ఉత్తరం వ్రాసిన వాళ్ళపై హత్యానేరం మోపగలమా? మనకిష్టమైన వాళ్ళు పోగానే బ్రతుకే అంధకారంగా కనిపిస్తుంది. దాన్నే శ్మశాన వైరాగ్యమంటారు. ఇది ఆడవాళ్ళలో ఎక్కువ ఉంటుంది. అందుకే మన సంప్రదాయంలో ఆడాళ్ళని శ్మశానానికి రానియ్యరు. అలా రానిస్తే, శవం కాలుతుండగా తట్టుకోలేని బాధతో ఆడవాళ్ళు ఆ చితిలో దూకేయవచ్చు. నాన్న పోయే ముందు రోజు మా ఇంటికి వచ్చి ఆ ఉత్తరం చూపించినప్పుడే తనకేదయినా అయితే, నువ్వేమీ అఘాయిత్యం చేసుకోకుండా ఆపుతానని నా దగ్గర మాట తీసుకున్నాడే! అప్పుడు 'ఏమిటీ పిచ్చి ' అనుకున్నాను. తన చావుని నువ్వు తట్టుకోలేవని నాన్న ఆ రోజే ఊహించాడన్నమాట! నువ్విలాంటి పిచ్చిపని చేయకూడదని ఆయన కోరుకున్నాడు. నిన్నంతగా అభిమానించిన నాన్న చివరి కోరిక తీర్చటం నీ బాధ్యత కాదంటావా? అందుకే జీవితంలో నీకే కష్టం వచ్చినా, ఎలాంటి అఘాయిత్యం చేయనని నాకు మాటివ్వాలి. నీ మీద ఎన్నో ఆశలతో తన తల్లితో మాట్లాడాలని వెళ్ళిన రవిని హతాశుణ్ణి చేయకూడదు. అతన్ని పెళ్ళాడి, నీ కడుపున పుట్టాలని తాపత్రయపడే నాన్నకి చోటివ్వాలి."

పుణ్యవతి మాటలకు సిగ్గుతో ఆమె ఒళ్ళో తలదాచుకొంది సృజన.

@@@

ఊరినుంచి వచ్చిన రవికి ఆ ప్రాంగణమంతా నిర్మానుష్యంగా కనిపించి విస్తుపోయాడు. తన ఇంటి తాళం తీసి తల్లిని లోపల కూర్చుండమని చెప్పి, తను సృజన ఇంటివైపెళ్ళాడు. ఆ ఇంటికి తాళం వేసి ఉంది. వీధిలోకి వెళ్ళి పక్కింటివాళ్ళను విచారించాడు. "రంగనాధంగారు పోయారు. సృజన ప్రస్తుతం వాళ్ళ బాబాయిగారింట్లో ఉంది" అని చెప్పారు. వెంటనే రవి తన తల్లిని తీసుకొని పుణ్యవతి ఇంటికి వెళ్ళాడు. ఆమెనుంచి విషయం తెలుసుకొని చాలా బాధపడ్డాడు. సాయంత్రం పుణ్యవతి వాళ్ళను జగన్నాధం ఇంటికి తీసుకెళ్ళింది. గుమ్మంలో రవిని చూడగానే సృజన తట్టుకోలేక అతన్ని చుట్టి ఏడ్చేసింది. ప్రక్కనున్న పెద్దలంతా ఇద్దరినీ కొద్ది క్షణాలు ఏకాంతంగా వదిలిపెట్టారు. తన మనసులోని బాధ తగ్గాక, చేసిన పనికి సృజన సిగ్గుపడింది.

"అన్నయ్యా! మా సృజికి కొంచెం దుడుకుతనం ఎక్కువ. ఎలా వేగుతావో ఏమిటో? ముందొచ్చిన చెవుల కన్నా వెనకొచ్చిన చెవులు వాడి అంటారు. నిజమే! బాల్యస్నేహితురాలినైన నా కన్నా, సృజీకి రవి అన్నయ్యే ఎక్కువైపోయాడు" అంటూ పుణ్యవతి ఆమెను ఆటపట్టించింది.

@@@@@

పార్కులో తలవంచి గడ్డి పీకుతున్న పుణ్యను చూసి ఆనందరావు నవ్వాడు.

"దేనికి నవ్వుతున్నారు?" ఆమె అడిగింది.

"మరేమీ లేదు. నువ్వు చేస్తున్న సంఘసేవ చూసి నవ్వొచ్చింది" చెప్పాడతను.

"మరేమి చేయను. మీరు మౌనంగా కూర్చుంటే నాకేమీ తోచటం లేదు. అందుకే మున్సిపాలిటీవాళ్ళకి ఖర్చు తప్పించటానికి ఉచితంగా ఈ గడ్డి పీకి పెడుతున్నా!" నవ్వుతూ చెప్పింది.

"నువ్వు మా యింటి కోడలివైతే మా నాన్నగారికి బోల్డంత ఆదా అన్నమాట!" అతని మాటలకు ఆమె బుంగమూతి పెట్టింది.

"అయితే మీరు నన్ను పెళ్ళాడేది మీ పెరట్లో గడ్డి పీకించటానికి అన్నమాట!"

"నువ్వు బుంగమూతి పెడితే చూద్దామని అన్నాలే! నిన్నిలా చూస్తూంటే మన పరిచయమైన రోజు గుర్తు వస్తోంది."

అతని మాటలకు ఆమె గతాన్ని నెమరువేసుకుంది. "ఆరోజు నేను బస్సు కోసం నిలబడి ఉన్నాను. మీరొచ్చారు. ఇద్దరం బస్సు కోసం చాలాసేపు నిలబడ్డాం. ఎంతకూ బస్సు రాక మీరు చిరాకు పడుతున్నారు. ఉన్నట్లుండి టైం చూద్దామని చేతిని చూసుకొన్నారు. అప్పుడుగాని వాచీ పెట్టుకు రాలేదని అయ్యగారు గమనించలేదు. ఆ చిరాకులో మిమ్మల్ని చూస్తుంటే నాకు ముచ్చటేసింది. నేను మిమ్మల్ని గమనిస్తున్నానని గ్రహించి, కోపాన్ని తగ్గించుకొని నన్ను టైమడిగారు" పుణ్యవతి మాటలకు అడ్డుపడ్డాడతను.

"దానికి నువ్వు 'ప్చ్!' అని చిత్రంగా పెదవి విరుస్తూ నీ చేతిని చూపించావు. ఆ చేతికి కూడా వాచీ లేదని గ్రహించి ఇద్దరం నవ్వుకున్నాం. అలా మొదలైన పరిచయం రెండేళ్ళుగా పెరిగి, ప్రస్తుతం మాటలు కరువై, చివరికి యిలా గడ్డి పీక్కునే వరకూ వచ్చింది" ఆనందరావు మాటలకు ఇద్దరూ నవ్వుకొన్నారు.

"ఆ! మీకు నా స్నేహితురాలు సృజన తెలుసుకదూ!" అతన్ని అడిగిందామె.

"ఈమధ్యనే వాళ్ళ నాన్నగారు పోయారన్నావు. ఆ అమ్మాయేనా?"

"ఆ! తనే! పది రోజుల్లో ఆమె ఒక ఇంటిది కాబోతోంది."

"ఆల్రెడీ ఆమెకో ఇల్లు ఉందిగా!" అయోమయంగా అడిగాడు ఆనందరావు.

"ఇదే! ప్రయివేటు స్కూళ్ళల్లో ఇంగ్లీషు మీడియాల్లో చదివితే ఇలాగే తయారవుతారు. కనీసం తెలుగుభాషలో పలుకుబడులు కూడా తెలియవు" చిరుకోపంతో అందామె.

"నాకు తెలియకపోతే, తెలిసేలా నువ్వు చెప్పొచ్చుగా!" బ్రతిమాలే ధోరణిలో అన్నాడతను.

"ఓ ఇంటిది కాబోతోందంటే ఇల్లు కొనుక్కుంటోందని కాదు. పెళ్ళి చేసుకుంటోందని అర్థం."

"అది కూడా కొనుక్కోవటమేగా! ఇంటిని ధర పెట్టి కొంటారు. భర్తను కట్నం పెట్టి కొంటారు."

"దానిది ప్రేమ వివాహం దొరగారూ! కట్నం ప్రసక్తే లేదు. రవి అని . . . నా అన్నయ్య శేఖరానికి స్నేహితుడు, నాకు దేవుడిచ్చిన అన్నయ్య . . .తను చేసుకుంటున్నాడు. ఇద్దరికీ పరిచయమైన పది నెలల్లోనే వాళ్ళు పెళ్ళి చేసుకుంటున్నారు" చెప్పింది పుణ్య.

"అంటే మన పెళ్ళి ఆలశ్యమైందని గుర్తుచేయటమేగా! రెండు నెలలాగు. అటో, ఇటో తేల్చేస్తా!" అనందరావు మాటలకు కోపంగా చూసిందామె.

"తేల్చవలసింది ఇటు కాదు, అటు" ఆమె మాటలకు ఇద్దరూ నవ్వుకున్నారు. వెళ్తానంటూ పుణ్య లేచింది.

"కాలేజీ వంకతో రోజూ కలిసే నువ్వు ఈ మధ్య కలవటమే లేదు. ఈరోజు కలుసుకున్నామనుకుంటే త్వరగా వెళ్ళిపోతానంటున్నావు. ఇదేం బాగు లేదు" అన్నాడు ఆనందరావు.

" అన్నయ్య ఎం.బి.ఎ. చేస్తున్నాడన్నాగా! ప్రస్తుతం వాడి పరీక్షలవుతున్నాయి. వాడింటికి వచ్చేసరికి నేను లేకపోతే కేకలేస్తాడు. అందుకే ఈరోజుకి వదిలెయ్యి. రేపు మళ్ళీ ఇదే టైముకి కలుస్తా."

పుణ్య చెప్పగానే సరేనంటూ అతను లేచాడు. ఇద్దరూ పార్కులోంచి బయటకొచ్చాక, అతను బండి స్టార్ట్ చేసాడు. బైక్ ఎక్కబోతున్న పుణ్య రోడ్డుకి అవతల నుంచి తననే గమనిస్తున్న రవిని చూసి తటపటాయించింది.

"వెళ్దామన్నావుగా! ఎక్కు" ఆనందరావు మాట విని అతని వెనకాల ఎక్కి కూర్చుందామె. తన ముందు నుంచి ఆమె బైక్‌పై వెళ్తుంటే, 'వయసు ప్రభావం' అంటూ రవి తనలో నవ్వుకున్నాడు.

@@@@

"అలవి మీరిన ప్రేమ తాంబూలమాయె - అలరు పూచే లేమ తా మూలమాయె!

ఈ కొమ్మకే పూవు ఇంపార పూయునో? ఈ లేమకే పేరు లోకాన తెచ్చునో?

బాల్యాన బంగారు కలలన్ని - బొమ్మల కొలువుగా తీర్చిన జాణరా!

ప్రాయాన ఆశల సుధలెన్నో మోములో తొణికిన శృంగారవీణరా!

ఆ వీణ ఏ శ్రుతిని రవళించి మ్రోగునో? ఈ జాణ ఏ కృతికి జవనింప రేగునో?"

కూనిరాగం తీస్తూ వీధిగదిని సర్దుతున్న పుణ్యకు గుమ్మంలో అడుగుల చప్పుడు వినిపించి అటు చూసింది. గుమ్మంలో రవి కనిపించగానే భయంతో బిగిసిపోయింది.

"ఏమిటమ్మా అలా కొత్త వ్యక్తిని చూసినట్లు చూస్తావ్!. . .నేనూ. . .నీ రవి అన్నయ్యని" నవ్వుతూ చెప్పాడతను.

"ఏమీ లేదు. పెళ్ళి పనుల్లో బిజీగా ఉండవలసిన వాడివి . . .అకస్మాత్తుగా కనిపించేసరికి. . ." మెల్లిగా నసిగిందామె.

"నా పనుల్లో బిజీ అయిపోయిన నేను, బజారులో నిన్ను చూడగానే శేఖరాన్ని ఒక విషయం అడగాలని వచ్చాను" నవ్వుతూ చెప్పాడతను.

"ఏ విషయం?" పుణ్య కంగారుపడింది. ఇంతలోనే వీధిలోనుంచి శేఖర్ రావటంతో ఆమె లోపలకు వెళ్ళిపోయింది.

"శుభాకాంక్షలురా! రంగనాధంగారి అమ్మాయిని పెళ్ళాడుతున్నావట. పుణ్య చెప్పింది, సృజన చాలా మంచి అమ్మాయి. మంచి కుటుంబం. ఈకాలం పిల్లల్లా మాటకు మాట చెప్పే రకం కాదు" అంటున్న మిత్రుడికి ధన్యవాదాలు చెప్పాడు రవి. ఈలోపున వంటింట్లోంచి మంచినీళ్ళ గ్లాసుతో పుణ్యవతి వచ్చింది.

"అది సరె! నీ పరీక్షల సంగతి ఏమిటి?" మంచినీళ్ళు తాగుతున్న శేఖర్‌ని అడిగాడతను.

"ఇంకా నాలుగు రోజులు ఉన్నాయి. కష్టానికి ఫలం దక్కేలానే ఉంది" బదులిచ్చాడు శేఖర్. అతనిచ్చిన గ్లాసు తీసుకొని పుణ్యవతి లోనికెళ్ళబోయింది.

"పుణ్యా! ఒక్క నిమిషం ఆగమ్మా!" రవి పిలుపుతో ఆమె గుండె ఝల్లుమంది. గంట క్రితం తనను పార్కు దగ్గర ఆనందరావుతో చూసిన విషయం అన్నయ్యతో చెబితే గొడవ ఖాయమనుకొందామె.

అన్నయ్య విషయం తెలిసి కూడా రవి ఆ విషయం అడుగుతాడా? ఏం జరిగినా తను తప్పించుకోలేదు.

(ఇంకా ఉంది)

మిన్నునేలా నొక్కటైన మేటితేరు

2026-10-23T00:12:00.000+05:30

మిన్నునేలా నొక్కటైన మేటితేరు

రచన: తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు (రేకు: 149-5, సంపుటము: 2-227)

డా.తాడేపల్లి పతంజలి

పల్లవి

మిన్నునేలా నొక్కటైన మేటితేరు
కన్నులపండువయిన శ్రీకాంతునితేరు ॥మిన్ను॥

తాత్పర్యం: ఆకాశము, భూమి ఏకమైనట్లుగా బ్రహ్మాండమంతటా వ్యాపించిన శ్రేష్ఠమైన రథమిది. సకల సంపత్స్వరూపుడైన లక్ష్మీపతి (శ్రీకాంతుడు) అధిరోహించిన ఈ రథాన్ని దర్శించడం కన్నులకు ఎంతో పండుగగా ఉన్నది.
విశేషం: ఇక్కడ అన్నమయ్య కేవలం సాధారణ రథాన్ని వర్ణించడం లేదు; విశ్వవ్యాప్తమైన పరమాత్ముని అనంత తేజస్సును, ఉత్సవాల్లో స్వామిని రథారూఢుడిగా చూసినప్పుడు కలిగే దివ్యానుభూతిని 'మిన్నునేల ఏకమైన మేటితేరు' అని వర్ణించారు.

మొదటి చరణం

జలధులమీఁదను చక్కఁగా నేఁగెను తేరు
బలిమిఁ గులాద్రుల పైఁ బారెను తేరు
పెలుచు లంకముంగిట పేరెలువారెను తేరు
చెలఁగె దిగ్విజయపు శ్రీహరితేరు ॥మిన్ను॥

తాత్పర్యం: ఈ రథం సముద్రాల మీదుగా నిరాటంకంగా, సాఫీగా సాగిపోయింది. తన తిరుగులేని శక్తితో కులపర్వతాల (మహా పర్వతాల) పైనుండి కూడా దూసుకుపోయింది. భీకరమైన లంకా నగర ద్వారాల ఎదుట విజృంభించి పరుగులు తీసింది. దిక్కులన్నింటినీ జయించిన శ్రీహరి దిగ్విజయ రథమిది.
విశేషం: రామావతార ఘట్టాన్ని, స్వామి సర్వవ్యాపకత్వాన్ని ఇందులో స్మరించారు. సముద్రాలు, పర్వతాలు వంటి భౌతిక ఆటంకాలేవీ పరమాత్మ రథ గమనానికి అడ్డుకాలేవని అన్నమయ్య అద్భుతంగా చిత్రించారు.

రెండవ చరణం

రమణఁ గుండిననగరము చుట్టుకొన్న తేరు
తిమురుచు రుకుమిణిఁ దెచ్చిన తేరు
సమరములో జరాసంధునిఁ దోలిన తేరు
అమరుల వెనుబలమగు శౌరితేరు ॥మిన్ను॥

తాత్పర్యం: అందమైన కుండిన నగరపు సరిహద్దులను చుట్టుముట్టిన రథమిది. శత్రువుల గర్వాన్ని అణచి, వారిని ఎదిరించి రుక్మిణీదేవిని తీసుకొనివచ్చిన రథమిది. యుద్ధభూమిలో బలవంతుడైన జరాసంధుడిని ఓడించి తరిమికొట్టిన తేరు ఇది. దేవతలకు కొండంత అండగా, వెన్నుదన్నుగా నిలిచే శౌర్యవంతుడైన శ్రీకృష్ణుని దివ్య రథమిది.
విశేషం: ఈ చరణంలో శ్రీకృష్ణ లీలలు ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. 'రుక్మిణీ కళ్యాణం' సమయాన సాగిన పరాక్రమం, 'జరాసంధ వధ' సందర్భాల్లో శ్రీకృష్ణుడు ప్రదర్శించిన వీరత్వం, దేవతలను రక్షించే జగద్రక్షక తత్త్వం ఇక్కడ ప్రస్ఫుటమవుతాయి.

మూడవ చరణం

వొట్టి సృగాలవాసుదేవుని భంగించిన తేరు
బెట్టుపౌండ్రకునిపై దాడివెట్టిన తీరు
అట్టె శ్రీవేంకటుశుఁ డలమేలుమంగఁ గూడి
పట్టమేలుచు నెక్కిన పరమాత్ము తేరు ॥మిన్ను॥

తాత్పర్యం: కేవలం మాయావేషంతో తనే అసలైన భగవంతుడినని విర్రవీగిన సృగాల వాసుదేవుడిని (నకిలీ వాసుదేవుని) భంగపరచిన రథమిది. అహంకారంతో విర్రవీగిన పౌండ్రక వాసుదేవునిపై దండెత్తి శిక్షించిన రథమిది. అటువంటి మహిమాన్వితమైన రథమే ఇప్పుడు తిరుమలలో అలమేలుమంగా సమేతుడైన సాక్షాత్తు శ్రీవేంకటేశ్వరుడు అధిరోహించి, లోకాలను ఏలుతూ భక్తులకు దర్శనమిస్తున్న పరమాత్ముని రథము.
విశేషం: భాగవతంలో శ్రీకృష్ణుని వేషం వేసుకుని మోసం చేసిన సృగాల వాసుదేవుడు, పౌండ్రక వాసుదేవుల గర్వభంగాన్ని అన్నమయ్య గుర్తుచేశారు. ద్వాపరయుగంలో అధర్మపరులను శిక్షించిన ఆ పరబ్రహ్మమే, కలియుగంలో శ్రీవేంకటేశ్వరుడిగా అలమేలుమంగతో కలిసి భక్తుల పాపాలను హరిస్తూ రథోత్సవంలో కొలువుతీరాడని అన్నమాచార్యులు ముక్తాయింపునిచ్చారు.

పదప్రహేళిక – సెప్టెంబర్ – 2026

2026-09-24T18:29:00.000+05:30

పదప్రహేళిక – సెప్టెంబర్ – 2026

దినవహి సత్యవతి

గమనిక: ఈ పజిల్ సరిగ్గా పూరించి, తమ అడ్రస్, ఫోన్ నెంబర్ తో సహా మొట్టమొదట మాకు ఈమెయిలు (books.acchamgatelugu@gmail.com) చేసిన ముగ్గురు విజేతలకు ప్రతి నెలా 'అచ్చంగా తెలుగు' పత్రిక రచయతలకు పంపే పుస్తకాలు బహుమతిగా పంపడం జరుగుతుంది. విజేతలను వచ్చేనెల ప్రకటిస్తాము. పూరించిన పజిల్ ని ఫోటో తీసి, ఈ ఈమెయిలు కు పంపగలరు.(ఈమెయిలు మారినది. గమనించగలరు.)

జూలై ప్రహేళిక విజేతలు:

RAS Sastry

Zakir Hussain

Chandrasekhar Kambham

1			2		3		4
5		6					7
				8
9					10

	11		12		13	14		15
16			17
					18		19
20

ఆధారాలు

అడ్డం

3. పండుటాకు (3)

5. బుడిద గుమ్మడికాయ (4)

7. ముత్యాల సరం (2)

8. సమూహం (2)

9. నూతనత్వము (4)

10. మోక్షము (3)

11. గడ్డి (3)

13. మొసలి (4)

16. ఒక దుంప (2)

17. ఆపద (2)

18. వాయుదేవుడు (4)

20. కావడి బద్దా?( 4)

నిలువు

1. కోరిక (5)

2. స్థానము (2)

3. వృత్తి (4)

4. వంశ శ్రేష్టుడు (4)

6.రోగము (3)

11. కుక్క (4)

12. వ్యవహారం (4)

14. నక్క తోక ( 3)

15. కోతి (3)

18. యుద్ధము (2)

19. బోయవాడు (2)

ఇదివో యింతట వరంబీవయ్యా

2026-09-23T20:26:00.000+05:30

ఇదివో యింతట వరంబీవయ్యా

ఆచార్య తాడేపల్లి పతంజలి

అవతారిక

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల శృంగార సంకీర్తనలలో భక్తి, శృంగారాలు అద్భుతంగా సమ్మిళితమై ఉంటాయి. ఈ కీర్తనలో నాయకుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరునితో చెలి (చెలికత్తె లేదా భక్తురాలు) నాయకుడిని ఒప్పించే సందర్భం కనిపిస్తుంది.

నాయకురాలైన నాయిక (తరుణి/ముదిత) నిన్ను విడిచిపెట్టి నిన్ను పొందడం కోసమే తపస్సు లాంటి విరహ వేదనను అనుభవించింది. ఇక ఆమెను మరింత పరీక్షించకుండా, ఆమె విరహ తాపాన్ని చల్లార్చడానికి ప్రత్యక్షమై అనుగ్రహించు అని చెలికత్తె స్వామిని వేడుకుంటున్న సందర్భం ఇది. ఇందులో జీవాత్మ పరమాత్మను చేరడానికి పడే విరహ తాపమే గొప్ప తపస్సుగా, ఆపై కలిగే ఐక్యతే అసలైన యోగంగా మధుర భక్తి తత్వంతో వర్ణించబడింది.

పల్లవి

ఇదివో యింతట వరంబీవయ్యా
కదిసి ప్రత్యక్షంబు గావయ్యా చెలికి॥

తాత్పర్యం:
ఓ స్వామీ! ఇకనైనా ఆలస్యం చేయకుండా ఈ చెలికి నీ దర్శన భాగ్యమనే వరాన్ని ఇవ్వు. ఆమెకు దగ్గరగా వచ్చి ప్రత్యక్షమై అనుగ్రహించు.
విశేషాలు:
"ఇదివో యింతట" అనడంలో భక్తురాలి విరహ వేదన ఇక భరించలేనంత స్థాయికి చేరిందని, తక్షణమే స్వామి స్పందించాలని చెలికత్తె తొందరపెడుతున్న ఆర్తి కనిపిస్తుంది.
మధుర భక్తి విశేషాలు:
భక్తురాలు భగవంతుని కోసం పరితపించే స్థితిలో గురురూపంలో ఉన్న చెలికత్తె (ఆచార్యులు) మధ్యవర్తిగా వచ్చి భగవంతునితో భక్తురాలి కలయికను కోరే దశను ఇది సూచిస్తుంది.

చరణం 1

తరుణి నిన్నుఁ బెడఁబాసి తపము శాయఁగఁ దొడఁగె
విరహంపు నులిగురుల విరజడలతో
అరమోడ్పు కనుఁగొనల ఆనందములతోడ
బరువైన నిట్టూర్పు పవనముతోడ॥

తాత్పర్యం:
ఈ యువతి నిన్ను విడిచిపెట్టి ఒక విధంగా తపస్సు చేయడమే మొదలుపెట్టింది. ఆమె విరహ వేదనతో చిక్కుపడిన జడలతో, ధ్యానంలో ఉన్నట్లుగా అరమోడ్పు కన్నులతో, నీ గురించిన ఆలోచనలతో వచ్చే ఆనందంతో, లోపలి నుంచి వచ్చే బరువైన నిట్టూర్పులనే గాలితో ఆ తపస్సును సాగిస్తోంది.
విశేషాలు:
సాధారణ తపస్సులు చేసేవారు జడలు కట్టుకోవడం, మౌనంగా ఉండటం చేస్తారు. ఇక్కడ నాయిక నిన్ను కోరుకుంటూ చేసే విరహమే ఒక అచ్చమైన తపస్సుగా మారిపోయిందని అన్నమయ్య రూపకం చేశారు.
మధుర భక్తి విశేషాలు:
భగవంతుని వియోగంలో జీవాత్మ పడే బాధ అంతా ఒక కఠినమైన తపస్సు లాంటిదే. ఆ విరహాగ్నిలో శరీరం, మనస్సు నిమగ్నం కావడం పరాత్పరుని కోసమే పరితపించే యోగసాధనకు మొదటి మెట్టు.

చరణం 2

ముదిత నినుఁ దలపోసి మునిమార్గమునఁ జెలఁగె
మొదదల నివ్వెరపాటుమోనంబుతో
వదలని పులకగముల వనవాసములతోడ
అదనెరఁగని నిరాహరంబుతోడ॥

తాత్పర్యం:
ఈ వనిత నిరంతరం నిన్నే తలచుకుంటూ మునుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తోంది. మొదట్లో నివ్వెరపాటుతో కూడిన మౌనం, ఒళ్లంతా విడిచిపెట్టని పులకరింతలు, నిన్ను కానరాక ఇంటినే అరణ్యంగా భావించి చేసే వనవాసం, సమయం కూడా తెలియకుండా మానేసిన ఆహార నియమాలతో ఆమె నిజమైన మునిలా మారిపోయింది.
విశేషాలు:
ఇక్కడ నాయిక యొక్క నిరాహార దీక్ష, మౌనం, పులకరింతలు అన్నీ లౌకిక జీవితాన్ని మరచిపోయి కేవలం దైవచింతనలో మునిగిపోయిన మునుల దీక్షలను తలపిస్తున్నాయి.
మధుర భక్తి విశేషాలు:
భగవద్భక్తిలో లీనమైన భక్తునికి లౌకిక సుఖాల మీద, ఆహారం మీద కూడా ధ్యాస ఉండదు. అంతరంగంలో కలిగే దివ్యమైన అనుభూతి బాహ్య ప్రపంచాన్ని మరిపింపజేస్తుందనే ఆధ్యాత్మిక సత్యానికి ఇది ప్రతీక.

చరణం 3

ఉవిద నీతోఁగూడి యోగంబు సాధించె
వివరంబుతోడ శ్రీ వెంకటేశ
నవకమగు రతుల నానావిధంబులతోడ
కవగూడియున్న చిరకాలంబుతోడ॥

తాత్పర్యం:
ఓ శ్రీవేంకటేశా! ఈ యువతి నీతో కలిసి అన్ని వివరాలతో కూడిన నిజమైన యోగాన్ని సాధించింది. ఎంతో అందమైన, రకరకాల శృంగార రతులతో (కలయికలతో), ఎప్పటి నుంచో కోరుకున్న చిరకాల సాన్నిహిత్యంతో ఆమె నిన్ను చేరుకుంది.
విశేషాలు:
మొదటి రెండు చరణాలలో విరహ తపస్సును చెప్పిన కవి, చివరి చరణానికి వచ్చేసరికి ఆ తపస్సు ఫలించి శ్రీవేంకటేశ్వరునితో కలిగే సంయోగ సుఖాన్ని "యోగం" గా అభివర్ణించారు.
మధుర భక్తి విశేషాలు:
జీవాత్మ పరమాత్మతో ఐక్యం కావడమే అసలైన 'యోగం'. భౌతికమైన శృంగార వర్ణన వెనుక జీవాత్మ పరమాత్మల కలయిక అనే అత్యున్నత అద్వైత భావన, మధుర భక్తి పరాకాష్ట ఇందులో దాగి ఉన్నాయి.

***

సంధ్యా సమయం

2026-09-23T19:31:00.000+05:30

సంధ్యా సమయం

మానసా రెడ్డి

సంధ్యా సమయం,

నది ఒడ్డున కూర్చొని చూస్తుంటే,

ఒక తెల్లటి కొంగ,

ఆకాశాన్ని చీల్చుకుంటూ ఎగిరింది.

అది ఎగిరింది,

ఆనందం కోసమే అయి ఉండాలి.

నది వెంట దూసుకొచ్చి,

మసకబారుతున్న నీటి ముఖంపై

చినుకుల్ని చిందిస్తూ,

నీటిమీద జారిన రాయిలా

ఒక్క క్షణం మెరిసి,

మళ్లీ ముందుకు సాగిపోయింది.

కనిపించకపోయినా,

దాని రెక్కల ప్రయాణం

నీటిలో పడ్డ చప్పుళ్లుగా

దూరం… దూరం…

చీకటిలో కలిసిపోతూనే ఉంది.

తిరిగి వచ్చింది.

అదే దారిలో,

తన నీడంత మసకగా,

చెట్ల గుంపు అవతల

హఠాత్తుగా ప్రత్యక్షమై.

మళ్లీ ఆ చప్పుళ్లు…

వింటూ ఉండగా

అవి కూడా

నా వినికిడి సరిహద్దులు దాటి

నిశ్శబ్దంలో కలిసిపోయాయి.

అప్పటికే చీకటి.

ఎక్కడో ఒక చోట

ఆ రాత్రి

తనకి చోటిచ్చి ఉండాలి.

తనకి చేరవలసిన చోటైనా,

లేదా తన ఆనందమే

దారి చూపించి తీసుకెళ్లిన

ఏదో తెలియని చోటైనా.

***

జాతకం

2026-09-23T19:24:00.000+05:30

జాతకం

-కొడాలి సీతారామా రావు

చిదంబరానికి మహా చిరాకుగా వుంది వారం రోజుల నుంచీ.ఆ చిరాకు తన భార్య వల్ల.తన అమ్మానాన్న,అత్తగారు మావగారి మీద. చివరిగా ఐనా అసలు ఖోపం తమ జాతకాలు చూసి, ‘కుదిరాయి’ పెళ్ళి చేయొచ్చని వాళ్ళకి చెప్పిన జ్యోతిష్యుడి మీద.

చిదంబరం బి టెక్ చివరిలో వున్నప్పుడే పూనా లోని ఎలక్ట్రికల్ చిప్స్ తయారు చేసే కంపెనీలో ఇంజనీరుగా ఎంపికయ్యాడు.

పూనా నుంచి ఇరవై కి.మీ.ల దూరంలో వుందా ఫాక్టరీ. పూనాలో కొన్ని అపార్టు మెంట్స్ తీసుకుని అధికారులకి,సూపర్వైజర్లకి వసతి కల్పించారు.అందులోనే ఓ అపార్టు మెంటులోనే కిచెన్ ఏర్పాటు చేసారు.అది ఈ సభ్యులే ఏడాదికో ఇద్దరు నిర్వహిస్తారు.వస్తువులు తేవటం,సభ్యుల నించీ డబ్బులు వసూలు చేయటం చేస్తారు.అపార్టు మెంట్ రెంట్ కంపెనీయే జీతాల లోంచీ తీసుకుంటుంది.

ఉదయం ఏడున్నర కల్లా బస్సు వస్తుంది ఫాక్టరీకి.ఉదయం టీ,టిఫిన్ అందిస్తారు.మథ్యాన్నం భోజనం కంపెనీకి పంపుతారు.

చిదంబరం ఉద్యోగంలో చేరినప్పటి నించీ అతని తల్లిదండ్రులు అతన్ని పెళ్ళి చేసుకోమనీ,ఎవరినైనా ప్రేమించి వుంటే ఆమెతోనే పెళ్ళి జరిపిస్తామని చెప్పసాగారు.ఇప్పుడే చేసుకోనని చెప్తున్నా వినటం లేదు.పైగా వెంటనే సంబంధాలు కుదరవు.చాలా తతంగం వుంది.మీ ఇద్దరూ ఫొటోలు చూసుకోవాలి,జాతకాలు చూడాలి,ఇద్దరూ మాట్లాడుకున్నాక తాంబూలాలు, తరువాత పెళ్ళి.ఇదంతా ఒక రోజులోనో నెలలోనో జరిగేది కాదు.కనుక నీ వివరాలు, ఫొటో మెట్రిమోనీలో పెట్టు.మేమూ చూస్తుంటాం.నువ్వూ చూడు.అలా ప్రయత్నం ప్రారంభిద్దాం.

అలా చిదంబరానికి సంబంధాలు చూడటం ప్రారంభించారు. కొన్ని వాళ్ళకి నచ్చకపోవటమో, కొన్ని వీళ్ళకి నచ్చకపోవటమో, నచ్చాయనుకుంటే సిద్ధాంతిగారు ఏవో కారణాలు చెప్పి కుదరదంటం.

అలా కొన్ని నెలలు గడిచాక ఈ సంబంధం నచ్చింది. సిద్దాంతిగారు కూడా బాగుంది,కాకపోతే చిన్నచిన్న అభిప్రాయ బేధాలు వస్తుంటాయి అన్నారు.వియ్యంకులిద్దరూ ఏ మొగుడూ పెళ్ళాలకయినా అవి తప్పవు. కనుక మనం సంబంధం ఖాయం చేసుకుందాం అనుకున్నారు.

అలా రెండు నెలల తరువాత చిదంబరం పెళ్ళి అయింది. ఆమె కూడా అంతకు ముందు చెన్నైలో చేసేది. బదిలీ అడిగితే ఇచ్చారు.అలా పూనాలో కాపురం పెట్టారు.

అప్పటినించీ చిదంబరానికి కష్టాలు మొదలయ్యాయి.ఆమె ఇతని మాట లెక్క చెయ్యదు. ఎడ్డెమంటే తెడ్డెమన్నట్టు మాట్లాడుతుంది మొదటి రోజు నించీ.

ఖర్చుదారి అని అర్ధం అయిపోయింది.వాళ్ళింటినించీ రెండు ఫర్లాంగులు నడిస్తే ఆమె కంపెనీ కేబ్ వస్తుంది.నడవదు ఆ కాస్త దూరం కూడా.ఇంటి నుంచీ ఎంత ఛార్జి చేసినా కేబ్ బుక్ చేస్తుంది రోజు.వచ్చేటప్పుడూ అంతే.అదేమంటే అంత మంది మధ్య నాకు ఊపిరాడినట్టు వుండదు అంటుంది.

వీకెండ్ ఖచ్చితంగా బయట భోంచేయాల్సిందే రెండు పూటలా.అలా వెళ్ళినప్పుడు కొత్త సినిమా వస్తే చూడాల్సిందే.తనకిష్టం లేదంటే తనొక్కతే చూసి వస్తాను వెళ్ళి పొమ్మంటుంది.అలా ఒక్కదాన్ని వదలలేక తను భరించేవాడు.

ప్రతి రోజూ కూడా రాత్రి పూట వాళ్ళ ఇంటి దగ్గర దొరికే పుల్కాలు తెచ్చేస్తుంది. పగలు ఇద్దరూ కేంటీన్ లోనే. ఇంటికి ఎవరన్నా వచ్చినా అంతే. అనవసరపు ఖర్చు కదా తగ్గించుదామంటే వినదు.పైగా మరీ పిసినారి అంటుంది.

అలా బయటికి వెళ్ళినప్పుడు చాలా సార్లు బట్టలో ఏదో ఒకటి కొంటుంది తప్పకుండా.తను ఖర్చు పెట్టే ప్రతి రూపాయికి చిదంబరం క్రెడిట్ కార్డే వాడుతుంది. పోనీలే తన భార్యేగా అనుకున్నా ఒకోసారి ఆ కార్డు పరిమితి దాటి పోతుంది.వారించినా వినదు.పైగా పరిమితి పెంచచ్చుగా అంటుంది.

దీనికన్నా దారుణం తన సహోద్యోగుల ముందు,బంధువుల ముందు కూడా తనని చులకన చేసి మాట్లాడుతుంది.తన మీద ఏ చిన్న జోక్ వేసినా తక్షణం మొహం మారిపోతుంది.రెండు రోజులైనా మాట్లాడదు.చివరికి తనే ఎంతో బతిమాలితే కానీ మామూలు స్థితికి రాదు.

రోజూ అనుకుంటాడు ఈ కాపురం చెయ్యలేను అని.నిజానికి తన వల్ల చిదంబరానికి మానసిక వ్యధ తప్ప శాంతీ లేదు,సుఖమూ లేదు.అలా నాలుగేళ్ళు గడిపేసాడు.

చిదంబరం కోపం నశాళానికి అంటింది.ఏమైనా తాడో పేడో తేల్చుకోవాలని అత్తగారింటికి వెళ్ళాడు.తన భార్య వల్ల తను పడే కష్టాలు చెప్పి వాళ్ళ అమ్మాయిని తీసుకెళ్ళిపోమని చెప్పాడు.

మామగారు అల్లుడిని బయటకి తీసుకెళ్ళి చెప్పాడు.’ మా అమ్మాయి తప్పేం లేదయ్యా.మా ఆవిడ పోలిక వచ్చింది. మా ఆవిడ గురించి నేను కూడా ఇప్పుడు నువ్వు అనుకొంటున్నట్లే అనుకునేవాడిని.మార్చాలని చూసా. ప్చ్, అవలా.నేనే సర్దుకుపోయా.ఐనా పెళ్ళయ్యాక మరి కలిసి వుండాలిసిందే.’ అన్నాడు.

అక్కడి నుంచి తన తల్లిదండ్రుల దగ్గరకి వెళితే ఒకళ్ళో ఇద్దరో పుడితే మారిపోతారు ఆడపిల్లలు.అప్పటినించీ ప్రతి రూపాయి పిల్లల కోసమే దాస్తారని చెప్పారు.

అక్కడి నించీ తిన్నగా తమ బంధం బాగుంటుందని చెప్పిన సిధ్ధాంతిగారి దగ్గరకి వెళ్ళి నిలదీశాడు.

ఆయన తాపీగా నవ్వుతూ చెప్పాడు ‘ ఏ వధూవరుల జాతకాలూ నూటికి నూరు శాతం కలవవు.ఏవో కొన్ని పాయింట్లు కలుస్తే పెళ్ళి చేయొచ్చని చెపుతాం. మా అమ్మాయికైనా అంతే.మరీ అననుకూలంగానో,దోషంగా వుంటేనో తప్ప. అంతెందుకు మా ఆవిడతోనూ నాకు ఇబ్బందులూ,గొడవలూ వున్నాయి.సర్దుకుపోవాలి మరి. పెళ్ళంటే నూరేళ్ళ బంధం.ఏడుజన్మల బంధం....’ అంటూ ఇంకా ఏదో చెప్తుంటే చిదంబరం జేబులో చేతులు పెట్టుకుని అలా నడిచి వెళ్ళిపోయాడు.@

అమ్మే కావాలి

2026-09-23T19:17:00.000+05:30

అమ్మే కావాలి

-కొడాలి సీతారామా రావు

‘అమ్మే కావాలి’ అని ఏడుస్తోంది మూడేళ్ళ పాప తిరుమలలో గాలిగోపురం ఎదురుగా వున్న ఖాళీ స్థలంలో.చుట్టూ చాలా మంది భక్తులు తిరుగుతున్నారు ఎవరి హడావుడిలో వారు.దర్శనం కోసమో,ఇతర సేవలకోసమో వెళ్ళే వారు కొందరైతే,ప్రయాణానికి సమయం అయిపోతుందేమోనని కొందరు హడావుడిగా తిరుగుతున్నారు.ఆ పాపని తల్లిదండ్రులకి అప్పగించాలని వున్నా ఎవరూ ఆ పని చేయలేకపోతున్నారు.

ఆ సమయంలో ఆ పాప దగ్గరకి ఓ బాలుడు వచ్చాడు.అతని చేతిలో రెండు చిన్న సీసాలు వున్నాయి.అందులో ఒక దానిలో తెలుపు,మరో దానిలో ఎరుపు రంగు ద్రావకాలు వున్నాయి. వాటిలో రెండు పుల్లలు వున్నాయి.అతను భక్తులకి నామాలు పెడతాడు.అతని నుదుటి మీద నామాలు వున్నాయి.అతని భుజం మీద తువ్వాలు వుంది.నామం చెదిరితే తుడిచేందుకు.అతను చిన్న పంచ కట్టులో వున

అతను పాప దగ్గరకి వచ్చాడు.పాపతో మాట్లాడే ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు.పాప వినకుండా ఏడుస్తూనే వుంది ’అమ్మే కావాలి’ అని.

అతను ఆమె భుజం మీద చేయి వేసి ‘అమ్మని చూపిస్తా’ అనగానే పాప ఏడుపు ఆపి అతని వంక నిజమా అన్నట్టు చూసింది.అతను నిజమన్నట్టు తలూపుతూ ‘ఒట్టు’ అన్నాడు తల మీద చేయి పెట్టుకుని.

‘నీ పేరేంటి’ అడిగాడు.’సీదేవి’. ‘మీ అమ్మగారి పేరు’ ‘యశోద’.మీ నాన్నగారి పేరు’ ‘దశరథ్’ ‘ఏ వూరు నించీ వచ్చారు’ లేలూరు’ ‘ఓ మా వూరు దగ్గరే’

‘సరే నీకు నామం పెడతాను.’ ‘ఊహు.నాకు అమ్మే కావాలి.’ ‘తీసుకువెళతా.చక్కగా ఈ నామం పెట్టుకో’ అని బుజ్జగించి నామం పెట్టి ‘ఈ లడ్డూ తిను’అని చిన్న లడ్డూ పాప కుడి చేతిలో పెట్టాడు.పాప చెయ్యి వెనక్కి తీసుకుని ‘నాకు అమ్మే కావాలి’ ‘సరే పద’ అని పాప చెయ్యి పట్టుకుని ఉత్తర వీథిలోని ప్రకటనల గది దగ్గరకి తీసుకువెళుతూ దారిలో పాపకి గుడి గురించీ,కోనేరు గురించీ, రథాల గురించీ చూపిస్తూ తీసుకెళ్లాడు.

అక్కడి కానిస్టేబులుకి పాప వివరాలు చెప్పి మైకులో ప్రకటన చేసాక పాపని ఓ పక్కన గోడ దగ్గిర కూచోపెట్టి,మంచి నీళ్ళు ఇచ్చి, చేతిలో లడ్డూ పెట్టి తింటుంటే అమ్మా నాన్న వచ్చేస్తారు అని చెప్పి తను గుమ్మం దగ్గర నిలబడ్డాడు.

సరిగా అప్పటికి పావుగంట క్రితం పాప తలిదండ్రులు లడ్డూలు తీసుకుని ఓ గట్టు మీద కూచుని పాపకి పెట్టి తాము తింటూ కబుర్లలో పడ్డారు.పాప వాళ్ళ చుట్టూ తిరుగుతూ పాడుకుంటూ ఆడుకుంటోంది.వాళ్ళు మాటల్లో పడి పాపని గమనించలా.కాసేపటికి చూసుకుంటే పాప కనపడలా.భయం వేసింది.గుండెలు అదురుతుండగా పాప కోసం వెతికారు.ఎక్కడా కనపడలేదు.

భయంతో స్వామికి మొక్కుకున్నారు ‘స్వామీ పాప కనపడేలా చూడు.నా తలనీలాలిస్తా’ అని అతనంటే ఆమె ‘స్వామీ పాప కనపడేలా చూడు స్వామీ .ఇప్పుడే తలనీలాలిస్తా,నిలువుదోపిడీ ఇస్తా.’అని తల్లి మొక్కుకుంది.

వారి మనసులు పరి పరి విధాల పోతున్నాయి.ఈ మధ్య పిల్లలని ఎత్తుకుపోతున్నారని వింటున్నారు.పాపని వారి బారిన పడకుండా కాపాడమని వేడుకుంటున్నారు.

ఇంతలో పాప గురించిన ప్రకటన విన్నారు.వెంటనే ఆ ప్రకటన కార్యాలయం దగ్గరకి వచ్చి లోపలికి వెళ్ళబోతున్నారు.వాళ్ళని చూసిన పాప బావురుమని ఏడుస్తూ అమ్మని వాటేసుకుంది.తల్లికీ ఆగని దుఃఖం.ఇద్దరు ఒకరి చేతులలో ఒకరు.భర్త కూడా వారి ఇద్దరి మీదా చేతులు వేసి నుంచున్నాడు.

కానిస్టేబుల్ వారి దగ్గరకి వచ్చి ఓదార్చాడు.అప్పుడా తల్లి అడిగింది ‘బాబు మా పాపని మాకు అప్పగించారు.మీకు కృతజ్ఞత ఎలా చెప్పుకోవాలో తెలియటం లేదు.

‘కొండ మీద ఏ భక్తుడికీ ఎటువంటి ఆపద రానీడమ్మా స్వామి.ఆయనే మానవ రూపంలో సాయపడతాడు.అలా చాలా సంఘటనలు ఇక్కడ రోజూ చూస్తూనే వుంటాం.మీ కృతజ్ఞత ఆయనకే చెందుతుంది.జాగ్రత్తమ్మా.పాపని చేయి వదలకండి’ చెప్పాడు కానిస్టేబుల్.

వారు స్వామికి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకుంటూ తమ మొక్కులు తీర్చుకోటానికి బయలుదేరారు.

గృహిణి

2026-09-23T19:12:00.000+05:30

గృహిణి

మానసా రెడ్డి

ఉదయపు వెలుగు రాకముందే లేస్తుంది,
నక్షత్రాలు నిద్రించే వేళే విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది,
వెయ్యి చిన్న చిన్న బాధ్యతలను మోస్తూ,
తన అలసటను మాత్రం ఎప్పుడూ చూపించదు.

ఎవరికీ వినిపించని నిశ్శబ్దాన్నీ వింటుంది,
ఒక్క నిట్టూర్పులోని భావాన్నీ అర్థం చేసుకుంటుంది,
ఇతరులెవరూ గమనించని చిన్న మార్పులనైనా
ఆమె హృదయం ముందుగానే గుర్తిస్తుంది.

వంట చేసేది కేవలం పదార్థాలతో కాదు,
ఓర్పుతో, ప్రేమతో, ఆప్యాయతతో.
నాలుగు గోడల మధ్య ఉన్న ఇంటిని
మనసులు సేదతీరే గూటిగా మార్చుతుంది.

ఆమె చేతుల్లో బహుమతులు ఉండకపోవచ్చు,
ఆమె పేరు వార్తల్లో కనిపించకపోవచ్చు,
అయినా ప్రతిరోజూ తన వంతు ప్రేమను
ఏ ప్రతిఫలం ఆశించకుండా అందిస్తుంది.

ఇంటివారి విజయాలను తనవిగా సంబరపడుతుంది,
తన కన్నీళ్లను మాత్రం నిశ్శబ్దంగా దాచుకుంటుంది.
కాలం మారినా, పరిస్థితులు మారినా,
కుటుంబానికి అండగా నిలుస్తుంది.

గృహిణి అంటే కేవలం "ఇంట్లో ఉండే స్త్రీ" కాదు.
ఆమె ఆ ఇంటి హృదయం.
ఆమె తరతరాల భవిష్యత్తుకు బలాన్నిస్తుంది,
విలువలను నేర్పి జీవితాలను తీర్చిదిద్దుతుంది.

ఆమె విలువను జీతంతో కొలవలేం,
ఆమె పాత్రను ఒక్క పదవితో చెప్పలేం.
ఎందుకంటే ఆమె కేవలం ఇంటిని చూసుకోదు.
ఆ ఇంట్లోని ప్రతి మనసునూ మలుస్తుంది.

ప్రపంచం అలసిపోయి చీకటిలో మునిగినప్పుడు,
ఎక్కడో ఒక చిన్న వెలుగు వెలుగుతూనే ఉంటుంది.
అది ఒక స్త్రీ ప్రేమ,
ఒక తల్లి ఆప్యాయత,
"ఇల్లు" అనే అనుభూతిని ఇచ్చే ఆత్మీయత.

కాబట్టి ప్రపంచం ఆమెను గుర్తుంచుకోవాలి.
ఆమె ఎంత త్యాగం చేసిందో మాత్రమే కాదు,
ఆమె తన ప్రేమతో ఎన్ని జీవితాలను తాకిందో కూడా.

ఆమె ఒక గృహిణి.
కానీ ఆమె పని ఎప్పుడూ చిన్నది కాదు.
ఆమె కనిపించని బలం,
ఆమె ప్రేమే ఆ ఇంటి నిశ్శబ్ద హృదయ స్పందన.

రక్త సంబంధం

2026-09-23T19:10:00.000+05:30

రక్త సంబంధం

(కథ )

టి. వి. యెల్. గాయత్రి.

పూణే. మహారాష్ట్ర.

పూణే రైల్వేస్టేషన్.

కోణార్క ఎక్సప్రెస్ కదలడానికి సిద్ధంగా ఉంది.

హడావుడిగా వచ్చి రైలు ఎక్కింది మైత్రేయి.

అప్పుడే రైలు కదిలింది.

ఆ సెకెండ్ క్లాసు కంపార్ట్మెంట్ లో తన సీటు నెంబర్ చూసుకుంటూ బెర్త్ దగ్గరికి వచ్చి ఆగిపోయింది. అప్పటికే అక్కడ నలుగురు యువకులు కూర్చుని ఉన్నారు.

ఆమెది లోయర్ బెర్త్.

సందేహిస్తూనే వెళ్లి కిటికీ పక్కన వెళ్లి కూర్చుంది.

రైలు వేగం పుంజుకొంది.

'తన ప్రయాణం విజయవాడ దాకా. వీళ్ళు అక్కడి దాకా వస్తారా?' అనుకుంటూ వాళ్ళను చూసింది. కాస్త డీసెంట్ గా కనిపించారు.

'వెకిలి వేషాలు వేయరు కదా!వేస్తే రైల్వే పోలీసులకు చెప్తాను!'అనుకుంది ధైర్యంగా.

ఒకసారి చైన్ వైపు చూసింది. ఇంకాస్త ధైర్యం వచ్చింది.

సర్దుకొని కూర్చుంది.

ఈ లోపల "ఎక్కావా?" అంటూ అమ్మ దగ్గర నుంచి మెసేజ్ వచ్చింది.

మైత్రేయి లేచి తలుపు దగ్గరికి వచ్చింది.

"ఎక్కాను... కంగారు పడి పదిసార్లు ఫోన్ చెయ్యకు! నేనే చేస్తాను!"అని అమ్మతో చెప్పింది.

కాసేపు తలుపు దగ్గరే నిల్చొని ఆ తర్వాత బెర్త్ దగ్గరికి వచ్చింది.

ఆ యువకులు వాళ్ళల్లో వాళ్ళు మరాఠీలో మాట్లాడుకొంటున్నారు.

అందులో ఒకడు జుట్టు పొడుగ్గా పెంచుకొని ఆడపిల్లలాగా పోనీటైల్ వేసుకొని ఉన్నాడు. వాడి కుడి చెవికి రింగ్ పెట్టుకున్నాడు.

"విశాల్!ఏం చేద్దామురా?" అన్నాడు పోనీటైల్ వాడు.

"చేసేదేముంది యష్!.. వెయిట్ చెయ్యడమే!"

అన్నాడు ఎఱ్ఱ చొక్కా వాడు.

"ఇంట్లో పరిస్థితి బాగలేదురా!... డబ్బులు రాకపోతే ఎలాగారా ?"అన్నాడు మూడోవాడు. అతడు తెల్లగా పొడుగ్గా వున్నాడు.

"ఇంట్లో వాళ్లకు ఏదో ఒకటి చెప్పొచ్చు గోకుల్ !హైదరాబాద్ ప్రోగ్రామ్ తర్వాత ఇంకో ప్రోగ్రామ్ దొరికితే బాగుండు!పది రోజుల్లో అద్దె కట్టకపోతే రూమ్ ఖాళీ చెయ్యమన్నాడా సన్నాసి."అన్నాడు యష్.

నాలుగో వాడు నల్లగా సన్నగా ఉన్నాడు.

వీళ్లందరి కంటే చిన్నగా కనిపిస్తున్నాడు.

"దిగులు పడకండి భయ్యా!నా డబ్బులు తీసుకోండి!"అన్నాడు.

మిగిలిన వాళ్ళు నవ్వారు.

"జీతూ గాడికి ప్రాబ్లమ్స్ లేవురా!మనకు బ్యాంకు లెక్కన కుదిరాడు!"అని యష్ అతడి తల మీద చేత్తో తట్టాడు.

"ప్రాబ్లమ్స్ ఉండడానికి నాకు మీలాగా ఫ్యామిలీ ఉంటేగా?"జీతూ మాట పూర్తి కాకుండానే

"మేము నీ ఫ్యామిలీ కాదట్రా!"అన్నాడు గోకుల్.

మైత్రేయికి అర్ధం అయింది.వాళ్ళు హైదరాబాద్ దాకా వస్తున్నారు.

వాళ్ళ సామాన్లను చూసింది.గిటార్, తబలా లాంటి సంగీత పరికరాలు.

వాళ్ళ మీద కాస్త మంచి అభిప్రాయం కుదిరింది ఆమెకు.

టికెట్ కలెక్టర్ వచ్చి వెళ్ళాడు.

కాసేపటికి బ్యాగు లోనుంచి బాక్స్ తీసింది.

అరడజను చపాతీలు ఉన్నాయి.

పూణేలో ఉద్యోగం చేస్తూ పేయింగ్ గెస్ట్ గా ఒక ఫ్యామిలీలో ఉంటోంది. ఆ ఇంటి ఆంటీ చాలా మంచిది. డబ్బు మనిషి కాదు. విజయవాడ దాకా వెళ్లాలని చపాతీలు, కూరతో పాటు రెండో రోజు మధ్యాహ్నం దాకా ఉంటాయని కాసిని గట్టి పూరీలు కూడా పెట్టి ఇచ్చింది.

వాళ్ళేమి తింటున్నారో చూసింది.

అతి చౌకగా ఉన్న బన్నులు తింటున్నారు. వాళ్ళ దగ్గర ఎక్కువ డబ్బులు లేవు మరి!

కాసేపటికి టిఫిన్ తినడం ముగించింది మైత్రేయి.

"నేను పై బెర్త్ మీద పడుకుంటాను!"అంది హిందీలో వాళ్ళతో.

వాళ్లు పైన ఉన్న తమ సామానును తీశారు.

పైన తన బ్యాగును పెట్టుకొని పడుకొంది.

ఆ రాత్రి ఆమెకు నిద్ర పట్టలేదు.

వాళ్ళ నలుగురు ఎలా ప్రవర్తిస్తారేమోనని కొంచెం బెరుగ్గా అనిపించింది.

అదేమీ లేదు.

తెల్లవారుతుండగా కిందకు దిగింది మైత్రేయి.

ఆ నలుగురు కూడా లేచారు.

ఈ లోపల 'టీ టీ 'అంటూ తిరుగుతున్నాడు చాయ్ వాలా.

"టీ తాగుదాము!"అన్నాడు యష్.

"వద్దులేరా!కాసేపటికి హైదరాబాద్ వస్తుంది. అక్కడికి వెళ్ళాక టీ తాగుదాం!"అన్నాడు విశాల్.

కిందకు వచ్చి కూర్చుంది.

"మీరు మ్యూజిక్ ప్రోగ్రామ్స్ చేస్తుంటారా?" అని అడిగింది.

"అవును "అన్నాడు గోకుల్.

"నేను విజయవాడ వెళ్తున్నాను. వారం రోజుల్లో నా పెళ్లి. మీ హైదరాబాద్ ప్రోగ్రామ్ అయ్యాక విజయవాడ రండి!మ్యూజిక్ ప్రోగ్రామ్ చేద్దురుగానీ!"అంది.

వాళ్ళ ముఖాలు వెలిగిపోయాయి.

విశాల్ తన ఫోన్ లో నుంచి వీడియోలు ఆమెకు చూపించాడు.

"చూడండి మేడం!మాకు క్లాసికల్ మ్యూజిక్ తో పాటు హిందీ సినిమా పాటలు కూడా వచ్చు!వెస్ట్రన్ కూడా చేస్తాము!సుస్వర బ్రాండ్ మాది."అన్నాడు గబగబా.

వీడియోలు చూస్తుంటే చాయ్ వాలా మళ్ళీ వచ్చాడు.

వాళ్లకు కూడా టీలు తీసుకొంది మైత్రేయి.

"బాగున్నాయి!"అని వీడియోలను మెచ్చుకొంది.

కాసేపు వాళ్ళ స్థితిగతుల గురించి చెప్పారు వాళ్ళు.

గోకుల్ కాశ్మీరుకు చెందినవాడు.

"టెర్రరిస్టులు మా ఊరి మీద పడ్డారు. ఆ దాడిలో మా అత్త, మామ, తాత, బామ్మ చనిపోయారు. మమ్మల్ని, మా అత్త పిల్లల్ని తీసుకొని మా అమ్మా నాన్న ఎలాగో పారిపోయి ట్రైన్ ఎక్కి పూణేకు వచ్చారు.దగుడుషేఠు గణపతి గుడి దగ్గర పూజా సామాగ్రిని అమ్ముతూ మమ్మల్ని పెంచారు. నేను సంగీతం నేర్చుకొని వీళ్ళతో కలిసి ప్రోగ్రామ్స్ చేస్తుంటాను."అని వివరించాడు.

"మేము కూడా పేదరికం నుంచి వచ్చిన వాళ్లమే. కానీ జీతూ మాత్రం అనాథ!"అని చెప్పాడు యష్.

బాక్స్ తీసి టిఫిన్ వాళ్ళ కిచ్చింది ఆమె.

"మీరు విజయవాడదాకా వెళ్ళాలి కదా!ఉంచుకోండి!"అన్నాడు యష్ సందేహంగా.

"ఇంకా పూరీలు ఉన్నాయి!"అని ఇడ్లీ, వడ కూడా వాళ్ళకోసం తెప్పించింది.

ఆబగా తింటున్నాడు జీతూ.

"మీరు ఇచ్చే డబ్బుల్లో వీటి ఖర్చు తగ్గించండి మేడం!"అన్నాడు విశాల్ మొహమాటంగా.

నవ్వింది మైత్రేయి.

ఇంతలో హైదరాబాద్ వచ్చింది.

వాళ్ళు సామాన్లు తీసుకొన్నారు నలుగురు యువకులు.

వాళ్ళ ఫోన్ నెంబర్లను ఆమెకు ఇచ్చారు.

తన నెంబర్ చెప్పింది ఆమె.

"మీ పేరు?"

అడిగాడు గోకుల్.

"మైత్రేయి" అంది.

స్టేషన్ లో రైలు ఆగింది.

ఆ నలుగురు ఆమెకు చాలా సార్లు కృతజ్ఞతలు చెప్పి దిగిపోయారు.

సీటుకు జారగిల పడింది మైత్రేయి.

చిన్నప్పటి నుండి తండ్రి ఎప్పుడూ చెబుతూ ఉండేమాట.

"ఇతరులకు తోచినంత సహాయం చేస్తే మనకు భగవంతుడు తోడుగా ఉంటాడు."

ఆ మాటను ఎప్పుడూ మరచిపోదు.

విజయవాడ స్టేషన్ వచ్చింది.

కూతురిని దించుకోవడానికి రామకృష్ణతో పాటు కాబోయే భర్త హితేష్ కూడా వచ్చాడు.

రైల్లో కలిసిన నలుగురు యువకుల గురించి చెప్పింది మైత్రేయి.

నవ్వారు ఇద్దరు.

"మామయ్యగారి కూతురివి. పరోపకారి పాపమ్మగా అయిపోయావన్న మాట!"అన్నాడు హితేష్.

"ఏదో తోచినంత!"అంది మైత్రేయి కూడా నవ్వుతూ.

ఆరునెలల్లోనే హైదరాబాద్ నుంచి పూణేలోని కంపెనీకి మారాడు హితేష్. కొత్త కాపురాన్ని మొదలు పెట్టారు హితేష్, మైత్రేయిలు.

మూడేళ్లు గడిచాయి.తనకు తెలిసిన వాళ్లకు సుస్వర బ్రాండ్ గురించి చెప్పి ప్రోగ్రామ్స్ ఇప్పించేది మైత్రేయి.పూణేలో మైత్రేయి,హితేష్ లకు బంధువులలాగా ఉన్నారు ఆ నలుగురు మిత్రులు. వాళ్ల కుటుంబాల వాళ్లు కూడా అప్పుడప్పుడు కలుస్తూ ఉండేవాళ్ళు.

ఈ మూడేళ్లలో సుస్వర బ్రాండ్ కు మంచి పేరు వచ్చింది.ఆ నలుగురు స్థిరపడ్డారు.

పూణే చుట్టుప్రక్కల మాత్రమే కాకుండా తెలుగు రాష్ట్రాలలో కూడా ప్రోగ్రామ్స్ చేస్తూ డబ్బులు సంపాదించారు.

మైత్రేయి గర్భవతి అయింది.

ఉద్యోగం ఉంది కాబట్టి పూణేలోనే కాన్పు అనుకున్నారందరు.

ఆ రోజు రాత్రికి మైత్రేయికి ప్రసవం అయింది. ఆడపిల్ల పుట్టింది. కానీ బొడ్డు కోయంగానే పాపకు రక్తస్రావం అయింది.వెంటనే రక్తం ఎక్కించాలన్నారు డాక్టర్లు.

హితేష్ బ్లడ్ గ్రూపు పాపకు సరిపోలేదు.

అందరూ కంగారు పడ్డారు.

తనకు తెలిసిన వాళ్లందరికీ ఫోన్ చేస్తూ,విశాల్ కు కూడా ఫోన్ చేసి విషయం చెప్పాడు హితేష్.

"ఎవరైనా ఆరోగ్యవంతలు ఉంటే కావాలి. ఇప్పుడే పుట్టిన మా బేబీకి రక్తం ఎక్కించాలి. మీకు తెలిసిన వాళ్ళు ఎవరైనా ఉంటే చెప్పండి!"

వార్తను వినంగానే హాస్పిటల్ కు వచ్చారు నలుగురు మిత్రులు.

"రక్తం ఇచ్చే వాళ్లకు పదేళ్ల కిందటి నుంచి మలేరియా లాంటి జ్వరాలు వచ్చి ఉండకూడదట!అలాంటి వాళ్ళు దొరుకుతారా?" అడిగాడు కంగారుగా హితేష్.

"చూద్దాము!చూద్దాము!"అంటూ హితేష్ కు ధైర్యం చెప్పారందరు.

తెల్లవారే సరికి హితేష్ మిత్రులు కొంతమంది వచ్చి చేరారు. డాక్టర్లు కొంత మందికి టెస్టులు చేశారు. వాళ్ళల్లో జీతూ రక్తం పాపకు సరిపోయింది.

పదేళ్ల కిందటి నుంచి అతడికి సీజనల్ వచ్చే జ్వరాల్లో ఒక్కటయినా రాలేదు.కరోనా కూడా అంటుకోలేదు.

మొత్తానికి పాపకు రక్తం ఎక్కించారు డాక్టర్లు.

రెండు రోజులకు పాపను ఐసియు నుండి రూముకు తీసుకొచ్చారు.

పాప చిరునవ్వులు చిందిస్తూ ఉంది.

"ఇదిగో నీ మేనకోడలు."అంటూ జీతూకు పాపను అందించాడు హితేష్. మురిపెంగా

పాపను తన చేతుల్లోకి తీసుకున్నాడు జీతూ.తన రక్తాన్ని పంచుకున్న ఆ పాపను గుండెలకు హత్తుకొన్నాడు.

ఏదో తెలియని బంధము, బాధ్యత అతడి హృదయాన్ని కట్టిపడేసింది.

'ఈ చిన్నారికి నేను మేనమామను.' అనుకున్నాడు సంతోషంగా.

పాప నవ్వింది.

(సమాప్తం )

కార్టూన్లు - జీడిగుంట నరసింహమూర్తి

2026-09-23T18:40:00.000+05:30

కార్టూన్లు - జీడిగుంట నరసింహమూర్తి

మాతృత్వం - 10

2026-09-23T18:18:00.000+05:30

మాతృత్వం - 10

సి.హెచ్.ప్రతాప్

పదవ భాగం:

ఆ తర్వాత రోజులు హర్షిత జీవితంలో నలుపు అక్షరాలతో లిఖించబడ్డాయి. ఇంటికి వచ్చాక, ఆమె తన గదిలోకి వెళ్లిపోయింది. ఈసారి ఆమె నిరాశ ముందుకంటే పది రెట్లు తీవ్రంగా ఉంది. ఆమె తన బిడ్డ ముఖాన్ని కూడా చూడటానికి నిరాకరించింది. ఆ బిడ్డ ముఖంలో లలిత పోలికలు కనిపిస్తున్నాయేమోనని, ఆ బిడ్డ రుషి, లలితల అక్రమ సంబంధానికి చిహ్నమేమోనని ఆమె భయపడింది.

హర్షిత పరుపుకే పరిమితమైంది . ఆమె మాట్లాడటం, తినడం పూర్తిగా మానేసింది. తల దువ్వుకోవడం, పళ్ళు తోముకోవడం వంటి ప్రాథమిక పనులను కూడా ఆమె చేయలేకపోయింది. చీకటి తెరలు వేసిన గదిలో, పరుపుపై కదలలేని మనిషిలా పడి ఉండేది. ఆమె కళ్ళలో శూన్యం తప్ప మరేమీ కనిపించలేదు.

ఆమె గతం గుర్తు చేసుకుంది: తన కెరీర్ లక్ష్యాల కోసం ఏడేళ్లు బిడ్డను వద్దనుకున్నది తనే. ఆ తర్వాత అతిగా మందులు వాడి మాతృత్వపు శక్తిని పోగొట్టుకుంది. చివరికి, ఒక బిడ్డ కోసం యాచించింది. కానీ ఇప్పుడు, తన భర్త తన బిడ్డగా ద్రోహంతో కూడిన బహుమతిని ఇచ్చాడు. ఈ బాధ, అన్యాయం... ఆమెను బతికుండగానే చంపేస్తున్నాయి.

రుషి ఆమె దగ్గరికి వచ్చి, క్షమించమని వేడుకున్నా, ఆమె స్పందించలేదు. అతని చేతిని ఆమె విసిరి కొట్టేది. "ద్రోహి! నన్ను, మన జీవితాన్ని నాశనం చేశావు! నేను దత్తతకైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను, కానీ ఈ అక్రమాన్ని, ఈ అవమానాన్ని కాదు!" అని కేకలు వేసింది. ఆమె కోపం, బాధ రుషిని నిస్సహాయుడిని చేశాయి. అతను ఆమెకు డాక్టర్లను చూపించడానికి ప్రయత్నించినా, ఆమె సహకరించేది కాదు.

ఆమె మనసులో ఒకే ఒక మాట ప్రతిధ్వనించేది: "నాకు ద్రోహం జరిగింది. నాకు మాతృత్వం దక్కలేదు. నా భర్త మరొకరితో అక్రమ సంబంధం పెట్టుకున్నాడు. నా జీవితం అంతా అబద్ధం!"

బిడ్డ ఏడ్చినా, ఆమె గది నుంచి బయటికి రాలేదు. ఆ బిడ్డ ఏడుపు ఆమెకు లలిత గొంతులా, రుషి ద్రోహంలా వినిపించేది. హర్షిత పతనం సంపూర్ణంగా జరిగింది. ఆమె శరీరం సజీవంగా ఉన్నా, ఆమె ఆత్మ మాత్రం లోపల చచ్చిపోయింది.

కోర్టులో డీఎన్ఏ నివేదిక, అనూరాధ చేసిన సంచలనాత్మక ఆరోపణల తర్వాత, రుషి తన జీవితంపై ఒక చల్లని, నిస్సత్తువైన దృష్టిని సారించాడు. "నేను జీవితంలో ఏం తప్పు చేశాను?" అన్న ప్రశ్న అతని మనసును నిరంతరం తొలిచేది. అతను ఎప్పుడూ ఒక నియమబద్ధమైన, లక్ష్యంతో కూడిన వ్యక్తి. కెరీర్‌లో అగ్రస్థానానికి చేరడానికి కృషి చేశాడు. హర్షితను ప్రేమించాడు, ఆమె ఆశయాలను గౌరవించాడు. ఇద్దరూ కలిసి ఉమ్మడి లక్ష్యాలు పెట్టుకున్నారు: ముందుగా ఆర్థిక స్థిరత్వం, ఆ తర్వాతే పిల్లలు. ఈ ప్రణాళికలో ఏముంది తప్పు? ఆ సమయంలో ఏ బిడ్డ తమకు బాధ కలిగించేది కాదు, కానీ ఇప్పుడు బిడ్డను కోరుకున్నప్పుడు బాధ తప్ప మరొకటి లేదు.

అతను గతం గుర్తు చేసుకున్నాడు: హర్షిత కోరిక మేరకే వారు ఏడేళ్లు పిల్లలను వాయిదా వేశారు. ఆమె మాతృత్వాన్ని కోల్పోయినప్పుడు, ఆమెను నిరాశ నుంచి బయటకు తీసుకురావాలని తపించింది తనే. మళ్లీ ఆనందం నింపడానికి, తన వంశానికే చెందిన బిడ్డను ఇవ్వాలని తపించింది తనే. లలితతో జరిగిన ఆ అక్రమ సంబంధం నిజమే కావచ్చు, అది తన జీవితంలో చేసిన ఏకైక బలహీన క్షణం. కానీ ఆ క్షణం కూడా ఒక తండ్రి కావాలనే తీవ్ర కోరిక నుంచి వచ్చిందే తప్ప, కేవలం శారీరక వాంఛ మాత్రమే కాదు. ఆ సమయంలో, తాను హర్షితకు ద్రోహం చేస్తున్నానన్న ఆలోచన లేదు, కేవలం బిడ్డను పొందే మార్గాన్ని వెతుకుతున్నాననే భావించాడు. ఆ రహస్య ఒప్పందం కూడా హర్షితను మానసిక ఒత్తిడి నుంచి కాపాడటానికి తీసుకున్న జాగ్రత్తే అనుకున్నాడు.

కానీ ఇప్పుడు, న్యాయస్థానం దృష్టిలో, తాను ఒక లంచగొండి, ఒక అక్రమ సంబంధానికి పాల్పడిన మోసగాడు, ఒక సామాజిక ద్రోహిగా చిత్రీకరించబడ్డాడు. తను ఎలాంటి తప్పు చేయలేదని రుజువు చేయడానికి డీఎన్ఏ పరీక్షకు అంగీకరిస్తే, అది పెద్ద కుట్రగా మారింది. తన నిజమైన ప్రయత్నాలు, బిడ్డను కావాలనే ఆరాటం, హర్షిత పట్ల తనకున్న అంకితభావం... ఇవన్నీ ఒక్కసారిగా నిరాధారంగా మారాయి. తనను తాను రక్షించుకోవడానికి లలితపై నింద వేయాల్సి వచ్చింది. ఇప్పుడు హర్షిత పరుపుకే పరిమితమైంది. బిడ్డ ఏడుస్తున్నా, లలిత తన బిడ్డగా హక్కు అడుగుతున్నా, తాను చేసిన ఒక బలహీన క్షణం ఈ అంతర్జాతీయ నాటకానికి దారితీసిందని రుషి ఆత్మ నిందతో కుంగిపోయాడు.

న్యాయస్థానం ఇచ్చిన డీఎన్ఏ నివేదిక, అనూరాధ చేసిన ఆరోపణలు రుషి జీవితాన్ని పూర్తిగా చిన్నాభిన్నం చేశాయి. హర్షిత నిస్సత్తువతో మంచానికే పరిమితం కావడం, కోర్టులో పరువు నష్టం, బిడ్డపై ప్రేమ ఉన్నా దాన్ని నిరాకరించలేని పరిస్థితి... ఇవన్నీ రుషిని తీవ్రంగా కుంగదీశాయి. తన ఆర్థిక బలం, కెరీర్ విజయం ఈ సంక్షోభం ముందు ఏమీ చేయలేకపోతున్నాయని అతనికి అర్థమైంది. ఈ న్యాయ పోరాటం తన కుటుంబాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేస్తుందని గ్రహించిన రుషి, తన న్యాయవాదులకు తెలియకుండానే, ఒక ఆఖరి ప్రయత్నం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఒక సాయంత్రం, రుషి లలితకు ఒక రహస్య సమావేశం కోసం కబురు పంపి, నగర శివార్లలోని ఒక నిర్మానుష్యమైన ప్రాంతంలో ఇద్దరూ కలుసుకున్నారు.

"లలితా, దయచేసి కూర్చో," అంటూ రుషి తన గొంతులో ఉన్న వేదనను దాచుకోలేకపోయాడు. "నేను నీతో న్యాయవాదిగా మాట్లాడటం లేదు. బాధిత భర్తగా, బాధిత తండ్రిగా మాట్లాడుతున్నాను. నువ్వు చేసిన ఆరోపణలు, ఈ కేసు మా జీవితాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేశాయి. నా పరువు, నా హోదా... ఇవన్నీ పోయాయి. కానీ అంతకంటే ముఖ్యంగా, నా భార్య హర్షిత... తనకిచ్చిన ద్రోహాన్ని తట్టుకోలేక పూర్తిగా పడుకుండిపోయింది. ఆమె నన్ను చూడటానికి కూడా నిరాకరిస్తోంది." రుషి ఆమె చేతులు పట్టుకుని వేడుకున్నాడు: "ఈ కేసును దయచేసి ఉపసంహరించుకో. నీకు ఎంత నష్టపరిహారం కావాలంటే అంత ఇస్తాను. నీ తమ్ముడి చదువుకు, నీ కుటుంబానికి జీవితాంతం నేను సహాయం చేస్తాను. ఈ న్యాయ పోరాటం ఇక్కడితో ఆపకపోతే, మా ఇద్దరితో పాటు బిడ్డ భవిష్యత్తు కూడా నాశనమవుతుంది. దయచేసి నా జీవితాన్ని కాపాడు!"

(ఇంకా ఉంది)

శ్రీథరమాధురి - 147

2026-09-23T13:35:00.000+05:30

శ్రీథరమాధురి - 147

(పూజ్య శ్రీ వి.వి.శ్రీథర్ గురూజీ అమృత వాక్కులు)

ఆమె అమాయకురాలు. ఆమె ఒక ఆలయ పూజారి వద్దకు వెళ్ళింది. అతడు బహుశా మిడిమిడి జ్ఞానం కలవాడు కావచ్చు. ఆమె ఇలా పఠించింది.

శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వ విఘ్నోపశాంతయేత్!

ఆమె అతడి ముందు మహాగణపతిని ప్రార్థించింది. అతడప్పుడు ఇలా అన్నాడు, 'ఇది గణపతి మంత్రం కాదు, ఇందులో 'విష్ణు' అన్న పదం‌ ఉంది. కాబట్టి చదివేటప్పుడు మనసులో విష్ణువును ఉంచుకోవాలి.'

ఆమె గందరగోళానికి లోనయ్యింది.

ఇప్పుడు 'విష్ణు' అన్న పదాన్ని గురించి విశ్లేషిద్దాము.

విష్ణు లేక విష్ణుం అన్న పదానికి 'సర్వవ్యాపి' అని అర్థం. ఆయన అన్ని చోట్లా అవతరిస్తారు.

మీరు ఆయనను అన్ని చోట్లా చూడవచ్చు. ఆయన చెట్టు కింద కూర్చుని ఉంటారు, ఇంట్లో ఉంటారు, ఆఫీస్ లో ఉంటారు, వీధి మూల ఉంటారు, కొలను వద్ద ఉంటారు, సముద్రతీరం వద్ద ఉంటారు, అడవిలో ఉంటారు, ఆయన అన్నిచోట్లా ఉంటారు. దైవం అన్నిట్లోనూ, అన్ని చోట్లా ఉంటారు. అయినా తెలుపు రంగు దుస్తులు ధరించి తెల్లని వర్ణంతో నాలుగు చేతులతో ప్రసన్నమైన వదనంతో ఉంటారు. ఈ ప్రార్ధన ద్వారా, ఆటంకాలు అనే రూపంలో కూడా ఉన్న ఆ దైవానికి నా సాష్టాంగ ప్రణామాలు.

తెలుపు రంగు స్వచ్ఛతకు సంకేతం, నాలుగు చేతులు అయినా ఏ ఇతర ప్రాణి కన్నా కూడా చాలా శక్తివంతమైన వారని సూచిస్తాయి. ఆయన ముఖం ఎల్లప్పుడూ ప్రసన్నంగా, చిరునవ్వుతో కూడుకుని ఉంటుంది. ఇది ఆయన పూర్తి ఉత్సాహంతో, ప్రేమతో కూడుకుని ఉంటారని సూచిస్తుంది. ఆనందంతో ప్రసన్న శక్తితో కూడుకున్న ముఖము ఎక్కువగా విశ్వ చైతన్యాన్ని సూచిస్తుంది. మీరు గణపతి ని ఏ రూపంలో ఆరాధించినా, లేక విష్ణువును ఈ రూపంలో ఆరాధించినా కూడా అది ఒకటే. కానీ 'విష్ణు' అన్న పదం, దైవం ఒక చిన్న అణువులోనూ, లేక పెద్ద స్తంభం లోనూ, లేక అన్నిటా అంతటా వ్యాపించి ఉన్నారన్న అంశాన్ని తెలుపుతుంది.

ఇప్పుడు నమ్మకంతో ఆమె గణపతిని ప్రార్ధించి నప్పుడు పూజారి తాను సరైనదని భావించిన విధంగా ఆమెను కూడా చెయ్యమంటూ, నియంత్రించాలని చూస్తున్నాడు. ఈ రకమైన నియంత్రణ ప్రమాదకరమైనది ఎందుకంటే అది ఒకరి నమ్మకంలో లేక నమ్మకాల వ్యవస్థలో జోక్యం కల్పించుకుంటుంది‌. ఇది తీవ్రంగా ఖండించిన దగ్గ అంశం.

ఋగ్వేదం ఇలా అంటుంది - 'ఏకం సత్ విప్రా బహుధా వదంతి.'

సత్యం ఏది ఒకటే కానీ దానిని అనేకమంది అనేక రకాలుగా పిలుస్తారు.

****

శ్రీ మహాగణాధిపతి రూపంలో ఉన్న దైవాన్ని ఆటంకాలకు అధిదేవతగా కొలుస్తారు.ఆయనే ఆటంకం కనుక, ఒకవేళ ఆయనను కొలిచినట్లయితే ఆయన ఆటంకాలను కలుగజెయ్యరు. దైవం శక్తివంతమైన వారు అన్నదే సత్యం. ఆయన ఒకవైపు మీకు ఒక పనిని ఇస్తారు, మరొకవైపు అది జరగకుండా ఆటంకాలను ఇస్తారు. ఆయన ఒకవైపు వరాలు ఇస్తారు, మరొకవైపు శిక్షిస్తారు ఎందుకంటే ఆయన పరిపూర్ణులు. ఆయన ఒక గొప్ప మంచిని చేయటానికే రెండు పాత్రలను పోషించినా, మనుషులుగా మనం ఆయన ప్రణాళికలను అర్థం చేసుకోలేము. అందుకే మనకు అంతకుముందు దయతో ఇవ్వబడ్డ పనులకు ఆటంకం కలిగించవద్దని, మనం ఆయనను ప్రార్ధిస్తాము.

దైవమే మనను ఆ పనితో దీవించారు కదా, ఆయనే అది సరిగ్గా పూర్తి అయ్యేలా చూస్తారు, అన్న భావనతో మనం ఏ ప్రయత్నం చేయకుండా ఉండకూడదు. కాబట్టి పని చేయాలన్న కోరిక ఎటువంటి ఆటంకాలు లేకుండా కార్యరూపం దాల్చాలి. అందుకే ఆయన శ్రీ మహాగణపతి గా వెలసిన శుభకరమైన వినాయకచవితి రోజున మనం ఆయనను ప్రార్దిస్తాము.

భగవాన్ శ్రీ మహాగణపతి మహారాజ్ కీ జై!

*****

గణపతి పూజ...

మామూలుగా ఆ రోజుల్లో పొలాల్లో నుంచి మట్టిని తీసుకుని, గణపతిని కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి స్వయంగా తమ చేతులతోనే తయారు చేసేవారు. ఈ గణపతిని

3/5/7/9/11 రోజులపాటు ఆరాధించి, ఆ తరువాత చివరి రోజున ఒక బావిలోగానీ లేక చెరువులోగానీ నదిలోగానీ వదిలి వేసేవారు.

మొట్టమొదట పార్వతీదేవి గణపతిని మట్టితో చేసింది. ఆ మట్టికే పార్వతి ప్రాణం పోసి, గణపతి అని పేరు పెట్టింది. నైనా శివపార్వతులకు స్వాభావికంగా జన్మించిన వారు కాదు. బహుశా హిందూ మతంలో

ఒకరికి బిడ్డ, జన్యుపరంగానే జన్మించవలసిన అవసరం లేదని సూచించాలని భావించి ఉండవచ్చు. దీనినుంచి దత్తత తీసుకోవడం అన్న సిద్ధాంతం వచ్చింది. కాబట్టి ఆ రోజుల్లో గణపతి నే ప్లాస్టర్ ఆఫ్ ప్యారిస్తో కానీ లేక సిమెంట్ తో కానీ లేక ఏ ఇతర నిర్మాణ సామాగ్రి తో కానీ చేసే ఆచారం లేదు.

తను స్నానం చేస్తున్నప్పుడు కావలి కాయడానికి పార్వతి గణపతి ని సృష్టించింది కనుక, గణపతిని విఘ్నేశ్వరుడు అని కూడా అంటారు.

శివుడు ఆమెను చూసేందుకు రాగా గణపతి శివుడికే ఆటంకం కలిగించాడు.

కాబట్టి గణపతే ఆటంకము, విఘ్నము. అందుకే ఆయనను విఘ్నాలను అధి దేవత అని, విఘ్నేశ్వరుడు అని అంటారు. హిందూ మతంలో మనం ఆటంకాలను తొలగించుకోవడానికి ఈ విఘ్నాలకు అధిపతి అయిన విఘ్నేశ్వరుడిని ఆరాధిస్తాము.

కాబట్టి ఆనవాయితీ ఏమిటంటే, మట్టి వినాయకుడిని

3/5/7/9/11 రోజులపాటు ఆరాధించి నిమజ్జనం చేయాలి. ఇక్కడ దాగిఉన్న సిద్ధాంతం ఏమిటంటే, ఆటంకమే గణపతి కనుక, మట్టి రూపంలో ఉన్న ఆటంకాన్ని పూజించి, దానిని మంచినీటిలో కరిగించడం. కాబట్టి బట్టి మంచి నీటిలో కరిగిపోయినప్పుడు, పూజ చేసిన వారి ఆటంకాలు అన్నీ కూడా దానితోపాటే కరిగిపోతాయని ఒక నమ్మకం.

ఇప్పుడందరూ గణపతిని ప్లాస్టర్-ఆఫ్-పారిస్, సిమెంట్, ఇతర నిర్మాణ సామాగ్రి తో తయారు చేస్తున్నారు. వారు 3/5/7/9/11 రోజులపాటు ఆరాధించి, ఆ తర్వాత హుస్సేన్ సాగర్ వంటి కలుషిత జలాలలో లేక ఉప్పు తో కూడుకున్న సముద్రజలాల్లో ఆయనను విసిరి వేస్తున్నారు.

అనేక వేలమంది నమ్మకానికి సంబంధించిన అంశం కనుక ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితి పై నేను ఏమీ వ్యాఖ్యానించలేను. కానీ అందరూ మట్టితో విగ్రహాల తయారీకి లేక వాతావరణానికి మేలు చేసే వస్తువులతో వినాయకుడి తయారీకి మరల గలిగితే, వాతావరణం కలుషితం కాదు గనక చాలా బాగుంటుంది.

కొన్ని సార్లు ఇలా పూజ చేసేటప్పుడు ఇంట్లో ఎవరైనా చనిపోవడం జరుగుతుంది. అప్పుడు పూజను కొనసాగించలేము. కానీ అలా మరణం అన్నది కొన్ని ఇళ్లు ఉన్న ఒక కాలనీలో జరిగినప్పుడు పూజను ఆపక్కర్లేలేదు. కానీ ఎక్కువ ఆర్బాటం లేకుండా పూజను చెయ్యవచ్చు. అటువంటి పరిస్థితుల్లో పూజను పూర్తిగా ఆపివేయడం అన్నది మంచిది కాదు.

అటువంటి పరిస్థితుల్లో ఒకవేళ కాలనీలోని వారు ఒప్పుకోన్నట్లు అయితే, కనీసం ఒక ఇంట్లో మట్టి గణపతిని పెట్టి పూజను 3/5/7/9/11

రోజులపాటు పూజచేసి, తరువాత ఆ గణపతిని కాలనీ గణపతితో పాటు పెట్టి, నిమజ్జనానికి తీసుకు వెళ్లడం అనేది ఒక ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతి.

****

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -25

2026-09-23T13:26:00.000+05:30

పంచపదులలో- శ్రీమద్రామాయణ కావ్యం -25

దినవహి సత్యవతి

24 వ సర్గ

తాటకను చంపుమని, విశ్వామిత్రుడు, రామునికి చెప్పుట…

రామలక్ష్మణులు ప్రాతఃకాలమందే మేల్కొనిరి,

ఇరువురూ ప్రాతఃకాలకృత్యాలు తీర్చుకునిరి,

పయనమైన విశ్వామిత్రుని అనుసరించిరి,

మువ్వురూ గంగానదీ తీరము చేరుకొనిరి,

అంత ఆశ్రమవాసులైన మునులచటికి వచ్చిరి, సత్య!

మునులొక నావతో మహర్షి వద్దకు వచ్చిరి,

రాకుమారులతోడ నావనధిరోహించుమనిరి,

కాలము మించకుండా ప్రయాణము చేయుమనిరి,

మువ్వురూ ఋషులను పూజించి నావలో కదలిరి,

నావ, నది, మధ్యకు చేర రాముడొక శబ్దము వినె, సత్య!

నీరు బ్రద్దలైనట్లున్న శబ్దమదేమని యడిగెను,

శబ్దము గూర్చి కౌశికుడు, సోదరులకు తెలిపెను,

బ్రహ్మ మనోసంకల్పంచే సరస్సొకటి నిల్పెననెను,

అందువల్లనది మానసమని పేరు పొందెననెను,

అందుండి పుట్టినదే సరయూనదియనె కౌశికుడు, సత్య!

సరయూనది అయోధ్యను చుట్టియున్నదనెను,

బ్రహ్మ సృజించినదగుటచే పవిత్రమైనదనెను,

సరయూనది అచ్చోట గంగలో సంగమించుననెను,

జలసంక్షోభంవల్లే గంభీర ధ్వని కల్గినదనెను,

భక్తితో నదులకు ప్రణమిల్లుమనె కౌశికుడు, సత్య!

రామలక్ష్మణులు నదీద్వయానికి నమస్కరించిరి,

నావలో వారు గంగానదీ దక్షిణతీరము చేరిరి,

మువ్వురూ యచటనుండి శీఘ్రముగా పయనించిరి,

అచట సోదరులొక భయంకర అరణ్యం చూసిరి,

అందు మానవ సంచారమే లేకుండుట గమనించిరి, సత్య!

వనములో ప్రవేశింప శక్యము కాకుండెను,

ఈలపురుగుల రొదచే ధ్వనించుచుండెను,

భయంకర ఘాతుకమృగాలతో కూడియుండెను,

భాసుపక్షుల వికృత కూతలతో నిండియుండెను,

పలురకాల చెట్లతో దట్టంగాయున్నదనె రాముడు, సత్య !

ఆ వనము పేరేమని రాముడు, కౌశికునడిగెను,

ఆ వనము గూర్చి మహర్షి, రామునికి చెప్పసాగెను,

పూర్వమచట సురలు రెండు దేశాలు కట్టిరనెను,

అవి మలదము, కరూశములని పేరొందెననెను,

వాటి చరిత రామునికి చెప్పసాగె, కౌశికుడు, సత్య!

ఇంద్రుడొకప్పుడు వృతాసురుని వధించెననెను,

ఇంద్రునికపుడు, బ్రహ్మహత్యా, పాపమంటెననెను,

అతడిని అశుచిత్వం, ఆకలి పీడ పట్టెననెను,

ఋషులతనికి మంత్రోదక స్నానం చేయించిరనెను,

అట్లింద్రుని రెండు పీడలూ తొలగెననె కౌశికుడు, సత్య!

దేవతలు, ఇంద్రుని రెండు పీడలు తొలగించిరనె,

వాటిని తాము నిర్మించిన దేశాలకిచ్చి వేసిరనె,

ఇంద్రుడా విషయమెరింగి సంతసించినాడనె,

ఆ దేశాలు సమృద్ధాలై లోక ఖ్యాతిచెందుననె,

అవే మలద, కరూశ దేశాలనె, కౌశికుడు, సత్య!

10.

దేవేంద్రుడట్లు రెండు దేశములను గౌరవించెననె,

దేవతలు కూడా ఇంద్రుని చర్యను మెచ్చుకొనిరనె,

రెండు దేశాలూ సర్వదా సమృద్ధములైయుండెననె,

కొంత కాలానికొక యక్షిణి ఆవిర్భవించినదనె,

ఆమె స్వేచ్ఛారూపిణియై యుండెననె కౌశికుడు, సత్య!

11.

యక్షిణి వేయి ఏనుగుల బలముగలదనె,

ఆమె ధీమంతుడౌ సుందునికి భార్యయనె,

మారీచుడనువాడు ఆమె పుత్రుడుయనె,

వాడు ఇంద్రసమాన పరాక్రమవంతుడనె,

మారీచుడు భయంకరాకారుడనె, కౌశికుడు, సత్య!

12.

మారీచుని బాహువులు బలంగాయుండెననె,

వాడు, గొప్ప పరాక్రమము కలిగియుండెననె,

విశాలమౌ ముఖము, దేహము కల్గియుండెననె,

వాడు, గొప్ప ప్రమాణము కల్గిన రాక్షసుడనె,

వాడెల్లప్పుడూ ప్రజలను బాధించుచుండెననె, సత్య!

13.

మారీచుని తల్లి, తాటక, దుర్మార్గురాలనెను,

మలద, కరూశ దేశాలు నశింపజేస్తుండెననెను,

ఆమె నివాసమచటికి కొద్ది దూరానేయుందనెను,

దౌష్ట్యంతో అరణ్య మార్గాన్ని అడ్డగించుచున్నదనెను,

తాటక వనమైనందున అందెవ్వరూ పోజాలరనె, సత్య!

14.

విశ్వామిత్రుడు, రాముడికి, ఆజ్ఞ యొసగెను,

బాహుబలముతో తాటకను వధింపుమనెను,

దేశమును బాధారహితముగా చేయుమనెను,

తాటక యెవ్వరెదిరింపలేనట్టి క్రూరురాలనెను,

అందరినీ భయభ్రాంతులచేస్తున్నదనె, కౌశికుడు, సత్య!

15.

తాటక, వనమంతయూ ఆక్రమించినదనెను,

వనమంతా పాడుబడినట్లు చేసినదనెను,

వనమొక భయంకర ప్రాంతంగా చేసెననెను,

అయిననూ వనము విడిచిపోకున్నదనెను,

తాటక దౌష్ట్యాలు, రామునికి చెప్పె, కౌశికుడు, సత్య!

*****

25 వ సర్గ

తాటకను చంపుమని, విశ్వామిత్రుడు, మరల రామునికి చెప్పుట...

16.

మహర్షివిశ్వామిత్రుడు అమేయ ప్రభావుడు,

తాటకను గూర్చి రామునికి తెలిపినాడు,

యక్షిణియగు తాటకను వధింపుమన్నాడు,

కౌశికుని పల్కులు రాముడాలకించినాడు,

కౌశికునితో తన సందేహం వెలిబుచ్చినాడు, సత్య!

17.

యక్షులు అల్పపరాక్రములని తెలుసునన్నాడు,

తాటకకు నాగసహస్రబలమెట్లు వచ్చెనన్నాడు,

కౌశికుడు, రామునికావిషయం వివరించినాడు,

తాటకకా బలము వరముచే లభించినదన్నాడు,

నాటినుండామె బలవీర్యాలతో తిరుగుచున్నదనె, సత్య!

18.

పూర్వం సుకేతుడను పరాక్రమయక్షుడుండెననె,

సంతానముకై యతడు గొప్ప తపస్సు చేసెననె,

సుకేతుని తపస్సు మెచ్చి బ్రహ్మ వరమిచ్చెననె,

కన్యారత్నం తాటకనతనికి ప్రసాదించెననె,

కానీ పుత్రుని మాత్రమివ్వలేదనె, కౌశికుడు, సత్య!

19.

బ్రహ్మ, తాటకకు వేయి ఏనుగుల బలమిచ్చెననె,

తాటక బల, రూపయవ్వనాదులతో పెరిగెననె,

సుకేతుడామెను సుందునికిచ్చి పెండ్లిచేసెననె,

తాటకకు మారీచుడను కుమారుడు కలిగెననె,

శాపంచే మారీచుడు అసురుడయ్యెననె కౌశికుడు, సత్య!

20.

అగస్త్య మహాముని, సుందుని శపించి చంపినాడనె,

తాటకమారీచులు మునినెదిరింప యత్నించిరనె,

తాటక గర్జించుచూ అగస్త్యుని భక్షింప జూసెననె,

అగస్త్యుడందుకు కోపించి తాటకను శపించెననె,

ఆమె భీకరరూపిణియౌనని శాపమిచ్చెననె, సత్య!

21.

తాటక భయంకరముఖము కలదియగుననె,

ఆమె మానవభక్షకి కాగలదని శపించెననె,

మారీచుడిని రాక్షసుడు కమ్మని శపించెననె,

తల్లీసుతులట్లు అగస్త్య శాపానికి గురైనారనె,

శాపగ్రస్తయౌ తాటక, అగస్త్యునిపై కోపించెననె, సత్య!

22.

పూర్వమీ దేశాన అగస్త్యుడు సంచరించినాడనె,

అందుచే తాటక ఈ దేశాన్ని నశింపజేస్తున్నదనె,

తాటక క్రూరురాలు, దుష్టపరాక్రమవంతురాలనె,

ఆమె దుర్మార్గురాలు, శాపగ్రస్తయైన యక్షిణియనె,

ముల్లోకాలందున తాటకను చంపగలవాడు లేడనె, సత్య!

23.

శాపగ్రస్తయౌ తాటకఁజంప, రాముడే సమర్థుడనె,

గోబ్రాహ్మణ హితము కోరి ఆమెను సంహరింపుమనె,

స్త్రీని వధించుటేలయని సంకోచింపవలదుయనె,

రాకుమారుడు చాతుర్వర్ణాల హితం కోరవలెననె,

అందుకేపనైనా చేయవలెనని కౌశికుడనె, సత్య!

24.

ధర్మాత్ముడౌ రాజు, ప్రజారక్షణ చేయవలెననె,

అందుకు పాపకార్యమైననూ చేయవలెననె,

క్రూరమైనా కాకున్నా, దోషాలున్నా చేయవలెననె,

ప్రజోపయుక్త కార్యమెట్టిదైనా రాజు చేయాలనె,

అది రాజులు పాటించదగు ప్రాచీనధర్మమనె, సత్య!

25.

తాటక ధర్మవిరుద్ధమౌ ప్రవర్తన కల్గినదనె,

ఆమెయందు ధర్మమనునదే లేదుకదాయనె,

పూర్వం విరోచనుడనువానికొక సుతయుండెననె,

మంథరనబడు ఆమె భూదేవిని చంపగోరెననె,

అంత దేవేంద్రుడా మంథరను చంపెనని వింటిమనె, సత్య!

26.

పూర్వం ఉశనయను స్త్రీ లోకంలో ఇంద్రుడుండరాదనె,

అట్టి కోరికతో ఆమె తీవ్రవ్రతమాచరించెననె,

భృగుపత్నియైన ఉశనను విష్ణువు చంపెననె,

ధర్మవిరుద్ధులైన స్త్రీలను చంపుట తప్పుకాదనె,

మహాత్ములెందరోయట్లు జేసిరనె, విశ్వామిత్రుడు, సత్య!

***

కనకదుర్గ ఐ.పి.ఎస్ -5

2026-09-23T13:20:00.000+05:30

కనకదుర్గ ఐ.పి.ఎస్ -5

(మినీ నవల)

టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య

"అలా మొగవాళ్ళ మీద నువ్వు చేయి చేసుకోవడం తప్పు!" గర్జించాడు ఎస్సై. దుర్గ మొదట కొంచెం భయపడ్డా వెంటనే రియాక్ట్ అయి తేరుకుంది.

"అవును… నన్ను కారులోనికి రమ్మనడం.. నా చేయిపట్టుకొని కార్లోకి లాగడం… ఇవన్నీ తప్పు కాదు కదా సార్... నేను వాళ్ళను కొట్టడమే తప్పు" అని దుర్గ కూడా పెద్దగా అరిచింది.

" షటప్! అరవకు! మాకు రిపోర్ట్ చెయ్యాలి. నీకు కొట్టే అధికారం లేదు" అరిచాడు.

"జరగకూడని తప్పు జరిగిపోయాక సినిమాల్లో వచ్చినట్టు వస్తారా సార్! మీరు స్టెయిల్‌గా" అని వ్యంగ్యంగా నవ్వుతూ అడిగింది.

"ఏయ్..నోరుమూసుకో! నువ్వు ఆడపిల్లవు. చాలా ఒవర్‌గా మాట్లాడుతున్నావు. బొక్కలో వెయ్యాల్సి ఉంటుంది. బీ కేర్‌ఫుల్! నువ్వు ఒక ఎస్సై తో మాట్లాడుతున్నావన్నది మరచిపోతున్నావు." పెద్దగా కేకలు పెట్టాడు.

హెడ్మిస్ట్రెస్ కలుగజేసుకొని "నువ్వు కాసేపు మాట్లాడకమ్మా ఆగు! నేను మాట్లాడుతాను. ఎస్సై గారూ.. చూడండి. నాకు డి.ఎస్.పి గారు బాగా తెలుసు. మా స్కూలు ఓల్డ్ స్టూడెంట్ కూడా! ఫోన్ చెయ్యమంటారా?" అనే సరికి ఎస్సై తగ్గాడు.

"అది కాదు మేడం.. వాళ్ళలో యిద్దరు హాస్పిటల్లో క్రిటికల్ స్టేజ్‌లో ఉన్నారు. రెడ్డిగారి కొడుకు కూడా అందులో ఉన్నాడు. ఆ మాజీ ఎం.ఎల్.ఎ వూళ్ళో లేడు గాబట్టి సరిపొయింది. చాలా గొడవవుతుంది. అర్ధం చేసుకోండి. ఆ పిల్ల అలా మాట్లాడడం సబబా చెప్పండి? లోపలేస్తే ఏంచేస్తుంది? ఆడపిల్లని చూస్తున్నా."

"ఏం భయంలేదు ఎస్సై గారూ! భయపెట్టకండి! మాదగ్గర వందమంది స్టూడెంట్లు, పదిమంది టీచర్లు సాక్ష్యం చెప్పడానికి రెడీగా ఉన్నారు. వీడియోల్లో అంతా రికార్డయింది. సీ.సీ కెమెరాలు కూడా సాక్ష్యం చెప్తాయి. మీరే కేసు పెట్టినా నిలిచేది కాదు. తర్వాత మీ యిష్టం. వాడు అలా నా హయాంలో... నేను ప్రిన్సిపాల్‌గా ఉండగా... ఈ అమ్మాయిని నా స్కూలుకొచ్చి కార్లో తీసుకెళ్ళడానికి ప్రయత్నించడానికి వాడికి ఎంత ధైర్యం? మేము యిప్పుడే డి.ఎస్.పి దగ్గరకు వెళ్ళి విషయం మొత్తం చెప్పి సాక్ష్యాలు హ్యాండవర్ చేస్తాం."

"మీరు తొందర పడకండి మేడం.. నేను కేసు లేకుండా డీల్ చేస్తాను. ఓల్డ్ స్టూడెంట్లు వాళ్ళల్లో వాళ్ళు కొట్టుకున్నారని, కొంత మంది పారిపొయ్యారని రాస్తాను ఎఫ్.ఐ.ఆర్ రాస్తాను. సంతకం చెయ్యండి."

"అలా కుదరదు ఎస్సై గారు. సీ.సీ కెమెరాల్లో రికార్డ్ అయింది కదా!"

ఎస్సై ఏం చెయ్యాలో తోచక తలపట్టుకొని కూర్చున్నాడు. ఇంతలో ఫోన్ మ్రోగింది.

“ఎస్.సార్….సరే సార్...అలాగే సార్" అని పెట్టేసి "ఆ మాజీ ఎమెల్యే గోవిందారెడ్డి ఫోను..ఎలాగైనా వాళ్ళ అబ్బాయిని కొట్టిన వాళ్ళను అరెస్టు చేయ్యాలి అంటున్నాడు. ఢిల్లీ నుండి మూడు రోజుల్లో వస్తాడట."

"మేము అరెస్టు చేయాల్సినంత తప్పు ఏమి చేశాం?" అడిగింది హెడ్మిస్ట్రెస్.

"మీరు వెళ్ళిపోండి..నేను ఎలాగోలా మేనేజ్ చేస్తాను" అన్నాడు.

వెంటనే స్కూలుకు వెళ్ళిన ముగ్గురు పోలీసులను పిలిచి, రెడ్డి వచ్చినప్పుడు ఏం చెప్పాలో ఎలా చెప్పాలో అంతా వివరంగా చెప్పాడు. పెద్దవాళ్ళతో వ్యవహారం. ఎఫ్.ఐ.ఆర్ డీ.ఎస్.పీ గారిని కలిసి వచ్చాక రాద్దాం. అంటూ వెంటనే జీపు ఎక్కి కూర్చొని, హాస్పిటల్ కు వెళ్ళమని డ్రైవరుకు చెప్పాడు. అక్కడ ఉన్న డాక్టర్లు ఎస్సైని సాదరంగా తీసుకొని వెళ్ళి అల్‌మోస్ట్ అందరూ తేరుకున్నారని, గోవిందారెడ్డి కొడుకుకు దెబ్బ గట్టిగా తగలడంతో బాగా సమస్య అయిందని, సంసారానికి పనికి రాకపోవడానికే ఎక్కువ ఆస్కారం ఉందని, ఆపరేషన్ చెయ్యాల్సి రావచ్చని, ప్రాణాలకు ఏం ప్రమాదం లేదని హామీ ఇచ్చారు. ఈ విషయాలన్నీ రెడ్డిగారికి గానీ, కొడుక్కు గానీ చెప్పవద్దని, స్కూల్లో పాత విద్యార్ధుల ఘర్షణ అని, మామూలు ఆపరేషన్ అని చెప్పమని వాళ్ళకు గట్టిగా చెప్పి బయటపడ్డాడు. డ్రైవరుకు వెంటనే జీపు డి.ఎస్.పి దగ్గరకు తీసుకొని వెళ్ళమని చెప్పాడు.

డి.ఎస్పీ గారి క్యాబిన్‌లో ఎవరో ఉన్నారని ఆగమని పి.ఎ. చెప్పడంతో బయట సోఫాలో కూర్చున్నాడు. పది నిముషాల తర్వాత హెడ్మిస్ట్రెస్, కనకదుర్గ బయటకు వచ్చేసరికి, వాళ్ళను అలానే చూస్తూ లోపలికి వెళ్ళాడు.

"సిట్ డవున్. అంతా విన్నాను. ఆ గోవిందారెడ్డికి డబ్బు మదం, అహంకారం ఎక్కువ. తగిన శాస్తి జరిగింది. నువ్వేం విచారించకు. హాస్పిటల్ డాక్టర్లు నాకు ఫోన్ చేశారు. అలాంటివాడు సంసారానికి పనికి రాకపోవడమే మంచిది. వాళ్ళకు కూడా చెప్పాల్సిన జాగ్రత్తలు చెప్పాను. రెడ్డి గొడవచేస్తే నన్ను కలవమను. గతంలో నేను ఒకసారి వాడి కొడుకును బ్రోతల్ కేసులో అరెస్టు చేసిన విషయం వాడికి గుర్తుండే ఉంటుంది కాబట్టి, నా దగ్గరకు అంత తొందరగా రాడు. అవాయిడ్ చేస్తాడు. వాడికి నన్ను చూస్తే భయం. నన్ను ట్రాన్స్ఫర్ చెయ్యించాలని ట్రై చేసినా పై అధికారులు ఒప్పుకోలేదు. నువ్వు నిశ్చింతగా ఉండు."

"సార్..మరి ఎఫ్.ఐ.ఆర్ అదీ.." నసిగాడు.

"నువ్వు నాకు ఇందాక ఫోనులో చెప్పినట్టే రాయి. హెడ్మిస్ట్రెస్ నాకు అన్నీ చెప్పింది. ఈ వీధి రౌడీలను కాపాడ్డానికి నువ్వు రెడ్డి దగ్గర లంచం లాంటివి తీసుకొని ఆడపిల్లలను అరెస్టు గట్రా ఏమైనా ట్రై చేశావంటే నక్సలైట్ ఏరియాకు ట్రాన్స్ఫర్ చేయిస్తాను జాగ్రత్త!" అనేసరికి ఎస్సైకి ఎ.సి రూములో కూడా చెమటలు పట్టాయి. "అలాగే సార్! ఉంటాను" అని సెల్యూట్ కొట్టి బయటకు వచ్చాడు.

* * *

గోవిందారెడ్డి ఊళ్ళోకి రావడంతోటే రంకెలు కేకలు వేసుకుంటూ పదిమంది రౌడీలను తీసుకొని స్టేషనుకు వచ్చాడు. "చూడు ఎస్సై..నా కొడుక్కి ఇంత జరిగినా ఎవ్వరినీ అరెస్టు చేయలేదట..ఎందుకని?" గర్జించాడు.

"సార్..కొంచెం శాంతంగా ఉండండి. కూర్చోండి. అన్నీ నిదానంగా చెప్తాను. ఇది కుర్రాళ్ళ పోట్లాట. వాళ్ళల్లో రెండు వర్గాలున్నాయట. వాళ్ళు ఒకళ్ళనొకళ్ళు కొట్టుకొని పోలీసులు వెళ్ళేసరికి ఆ కొట్టిన బ్యాచ్ పారిపోయారట. వాళ్ళను పట్టుకవడానికే ప్రయత్నిస్తున్నాం. మన వాళ్ళు మాత్రం గాయాలతో క్రింద పడి ఉన్నారు. వెంటనే పోలీసులు కల్పించుకొని హాస్పిటల్లో చేర్పించారు. "

"కొంతమంది ఎవరో ఆడపిల్ల కొట్టిందని చెప్తున్నారు?"

"అబద్ధం సార్.. ఒక ఆడపిల్ల నలుగురు మొగవాళ్ళను ఆ విధంగా కొట్టిందంటే మీరు నమ్ముతారా?"

"అవుననుకో! మా అబ్బాయిని ఎవరో దుర్గ అనే అమ్మాయి కొట్టిందని పొద్దున హాస్పిటల్లో దెబ్బలుతిన్న వాళ్ళల్లో ఒకడు చెప్పాడు."

"సార్.. అది శుద్ధ అబద్ధం. కొట్టిన వాళ్ళు పారిపోయారని బయట జనం అంతా చెప్తున్నారు. మీకు అలా చెప్పిన వాడికి క్రిందపడ్డప్పుడు తలపై పెద్ద గాయమయింది. మతిస్థిమితం లేదు. బ్రెయిన్ ప్రాబ్లమో ఏమిటో! ఒక్కోసారి ఒక్కోరకంగా చెప్తున్నాడు. అవన్నీ నమ్మకండి. కొంచెం తేరుకోనివ్వండి. నేనే ఎంక్వైరీ చేసి అరెస్టు చేస్తాను. కావాలంటే డీ.ఎస్పీ దొరగారితో మీరే స్వయంగా మాట్లాడొచ్చు."

"వద్దులే.. ఆయనకూ మనకూ పడదు. మనం మనం సెటిల్ చేసుకుందాం. చూడు ఎస్సై. డబ్బుకు వెనుకాడకు. దోషులను పట్టి బంధించు."

"అలాగే సార్. ఇప్పుడు కోర్టులో ప్రవేశపెట్టాలన్నా మీ అబ్బాయికి స్టూడెంట్స్ చేతుల్లో తన్నులు తిన్నాడంటే ఎంత నామర్దాగా ఉంటుందో చెప్పండి. అందుకే కోర్టులో పెట్టలేదు ఈ కేసును."

"మంచిదే గానీ.. మా వాణ్ణి కొట్టింది ఎవరో నాకు తెలియాలి. వస్తాను" అంటూ వెళ్ళిపోయాడు.

వెంటనే ఎస్సై జరిగినదంతా ఫోనులో డీ.ఎస్పీకి పూసగ్రుచ్చినట్లు వివరించాడు. ఆయన చెప్పింది విని "అలాగే సార్.." అని ఫోను పెట్టేశాడు.

* * *

చూడమ్మా! ఈ గొడవలు..పోలీసులు…. ఇవన్నీ మనకు అవసరమంటావా?" అంది తల్లి మాధవి.

"నా తప్పేమీ లేదమ్మా.. వాళ్ళు అంత చెండాలంగా మాట్లాడుతూ ఉంటే నేను చూస్తూ ఊరికే ఉండమంటావా?"

"అది కాదు దుర్గా..వాళ్ళు… డబ్బు పలుకుబడి ఉన్నవారు. పైగా మాజీ ఎమ్మెల్యే కొడుకు. వాణ్ణి అలా కొట్టడం వల్ల భవిష్యత్తులోనైనా నీ మీద పగ తీర్చుకుంటారేమోనని నా భయం" అన్నాడు రాఘవ.

"నాన్నా.. మీరు అనవసరంగా కంగారుపడి.. నన్ను కూడా కంగారు పెట్టకండి. జీవితం అంటేనే పోరాటం. గెలుస్తామా ఓడిపోతామా అని కాదు. జీవితంలో పోరాటం ఉండి తీరాలి. అంతే!"

"నిజమే నువ్వు ఆడపిల్లవు! ఇవన్నీ ఎటుదిరిగి ఎటువస్తాయో భయంగా ఉంది. ఒక్కోసారి ఈ వూరునుండి వెళ్ళిపోదాం అనేంత భయమేస్తుంది."

"నాన్నా.. ఎక్కడకు వెళ్ళినా మనం మనుషులతోనే గడపాలి. మనుషులంటే సమాజం. భయపడితే ఈ సమాజం మరింత భయపెడుతుంది. ఒక్కసారి ఎదురు చూడు. తోక ముడిచి పారిపోతారు. ఒక దుర్మార్గుడు చెలరేగితే దానికి కారణం మన పిరికితనమే! అర్ధం చేసుకోండి నాన్నా ప్లీజ్.."

"ఏమోనమ్మా…. నీవు చాలా ఎదిగిపోయావు. పెద్ద పెద్ద మాటలు మాట్లాడుతున్నావు. సినిమాల్లో డైలాగులు గుర్తొస్తున్నాయి నాకు. రోజూ పేపరు చూస్తున్నావు కదా! ఎన్ని నేరాలు! ఎన్ని ఘోరాలు! జాగ్రత్తగా ఉండాలి తల్లీ!"

"నా జాగ్రత్తలో నేను ఉంటాను నాన్నా! మీరు భయపడకండి. నన్ను భయపెట్టకండి. ప్లీజ్. నాకు పదో తరగతి పరీక్షలు ఇంక మూణ్ణెల్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. ఈ టైములో నా మనసు వికలం చేయకండి. దణ్ణం పెడతాను" అంటూ గది లోపలికి వెళ్ళి తలుపులు వేసుకుంది.

* * *