Türkiye’de işletmelerin neredeyse % 99,5‘unu oluşturan küçük ve orta büyüklükte işletmeler, nitelikli işgücünün % 27‘sini çalıştırmakta bugün itibariyle.Bunların % 95’i aile şirketi.

KOBİ‘ler sanayi istihdamının % 60‘ını sağlamakta. Ölçekleri küçük olan ve (1-9) işçi çalıştıran KOBİ‘lerin toplam KOBİ‘ler içindeki oranı % 99.

Türkiye bir Kobi ve aile şirketi ülkesi netice olarak.

İşte ülkemizdeki KOBİ’lerin de ağırlıklı olarak aile şirketleri olduğu göz önüne alındığında, biz Türklerin en sorunlu olduğu kısımda problemler alıp başını gidiyor: İLETİŞİM

İletişim, günlük hayatta en çok sorun yaşadığımız alan aslında. Hepimiz gündelik ihtiyaçlarımızı giderebiliyoruz, yaşantımızı devam ettirebiliyoruz ancak iş iletişim kurmaya gelince, hele bir de iletişim kurduğumuz nokta bir takım özgürlüklerimizi, çıkarlarımızı hatta egomuzu rahatsız eder bir noktaysa iletişimi doğru kuramıyoruz…

Aile şirketleri tam da bu noktada sorunları oldukça fazla yaşıyor.  Büyük ortaklar ailenin genelde en yaşlı, en muteber kişileri, hayatta iseler işin kurucuları.

İşin kurucuları demişken, derine inelim biraz.

İlk başlarda sıkıntı yok, bu kurucu ortaklar evli değiller, çoluk-çocuk yok. Tek dert işin büyümesi, bunun da şartı birlik olarak daha fazla çalışmaktan geçiyor. Bu durum aile şirketleri açısından ciddi avantajlar getiriyor. Çünkü zaten bir doğal birlik var, aile, akabinde sen çok çalıştın, ben az çalıştım tartışması da olmuyor, çünkü saygı ve sevginin aile şirketlerinde en yoğun olduğu zaman dilimi bu, birinci evre.

Sonra yavaş yavaş yaş kemale eriyor, ikinci evresinde şirketlerin evlenmeler başlıyor, çocuklar doğuyor, büyüyor, gene sıkıntı yok en az bir on beş sene,yengeler bir sorun çıkarmazsa.  Evet yengeler, Türkiye’de aile şirketlerinin olmazsa olmazı.

Ne örneklerle karşılaştık yaptığımız çalışmalarda. Sevdiğim bir danışman abimin sözüdür: “Türkiye’de aile şirketleri ile iş yapacaksan önce yengeleri anlayacaksın, onlar yönetir aslında şirketi.” Hepsi için böyle değildir kuşkusuz. Ama çoğu için böyle.

Bu sıkıntılı aile şirketlerinin sadece yüzde 3.4’ü, 3’ncü kuşağı görüyor.

Aile şirketlerinin temel amaçlarından biri, devamlılıklarını sağlayarak sonraki kuşaklara geçişi sağlamaktır.Ancak bu çok kolay bir süreç değildir.Aile şirketleri için en güvenli çözüm yolu, aile içerisinden kurumsallaşmanın önemini anlayıp uygulayan ve şirket yönetiminin her alanında söz sahibi olan genç aile bireylerin yetişmesinden geçmektedir.

Bugün Türkiye’nin en büyük firmaları aile şirketleri. Fakat bu tip sorunları yaşamış olsalar da geride bırakmayı bilmişler.

Canlı bir örneğimiz var.

İstanbul’da çok bilindik bir restorant zincirine danışmanlık yapıyoruz. Firmayı, restorantları, çalışanları, genel yönetimi, pazarlamayı, finansı, bütçeyi, kaliteyi, insan kaynaklarını, satışı, satın-almayı, akla gelen ne varsa inceliyoruz. Sonunda bir rapor çıkıyor ortaya eldeki verilerle.

Firmanın Yönetim Kurulu Başkanı ile raporu konuşuyoruz, firmada sorunların olduğunu fakat hiçbirinin çözülemez olmadığını iletiyoruz, çözüm yollarını anlatıyoruz uzun uzun, ancak görüyoruz ki patron sıkıntılı, zorla çıkarttırıyoruz ağzındaki baklayı, diyor ki özetle:

“Hoca, sen bu işleri bırak, bu raporda saydıklarının hepsi çözülür ama kardeşim geçen ay şirketten şu kadar para çekmeme, şuradan ev almama, eşime şu takıyı almama kızıyor, gidiyor kendisi de aynılarını yapıyor. Ben harcadığım paraya karışılmasını istemiyorum, ama onların ki fazla.”

Hadi gel de bunu çöz şimdi.

Tabi ki bir çözümü var, günün büyük icadı “Aile Anayasası” ve ona yardımcı unsurlar. Ama çok can yakar, çok can acıtır, fedakarlık gerektirir, anlayış ve iletişim gerektirir. Evet döndük dolaştık yine iletişime geldik. Tarafımızdan çözülemeyecek bir sorun varsa o da bu, eğitimler, koçluk çalışmaları ile nispeten yardımcı olunabilir, ki biz de öyle yapıyoruz, yardımcı oluyoruz.

Bugün hala danışmanlık verilen bu firma, pazarlamasındaki, finansındaki, kalitesindeki, insan kaynaklarındaki, en sonunda genel yönetimindeki problemleri adım adım çözdü. Ama aile içerisinde yengelerin dengesini kurmaya hala çalışıyoruz. Yengelerin dengesi Kobi statüsündeki aile şirketleri için çok önemli.

İşte o yüzden nasıl çalışanlara görev tanımları yapılıyorsa, aile bireylerine de, aile şirketlerine gizli ortak olan yengelere de birer görev tanımı şart. Sınırları, kırmızı çizgileri belirlemek şart.

Gerisi bir şekilde çözülüyor.

Ancak genel kanının aksine, girişimcilikte en faal yaş grubunun 55-64 yaş olduğu görülmüş.

İlginç tabi, ben daha çok -genel kanı yönünde- girişimciliğin 20′li yaşlarda -daha bilinçsiz-, 30′lu ve 40′lı yaşlarda-daha olgun şekilde-  ama yoğun olarak bu yaş gruplarında görüldüğünü düşünüyordum.

20-34 yaş aralığı grubu, risk alan grup olarak da adlandırılabilir, en düşük seviyeye sahipler bu tabloda.

İlginç istatistikler oluşmuş, bunları paylaşmak isterim:

1996′tan 2007′ye geçen her yılda,  55-64 yaş aralığındaki Amerikalılar, 20-34 yaş grubu Amerikalılara göre, daha fazla girişim içinde bulunmuşlar.

Bu dönemin tamamına bakarsak, 55-64 yaş aralığındaki grup 20-34 yaş aralığındaki grubun neredeyse üçte bir oranında daha fazla girişimci olmuşlar.

Kauffman’ın 2004′te başladığı ve yaklaşık 5000 firma üzerinde yaptığı araştırmada da benzer bir sonuç çıkıyor. Bu firmaların kurucularının üçte ikisi yani yaklaşık %66’sı 35-54 yaş grubunda.

Yine Kauffman’ın araştırmasında ABD’de teknoloji şirketlerinin kurucularının yaş ortalaması 39 yaş üstünde çıkıyor. Bu ortalamada 50 yaş üstü kurucular 25 yaş üstü kurucularının neredeyse iki katı olmuş.

İş yaşam sürelerindeki değişim de nasibini alıyor aslında bu durumdan. Son çeyrek yüzyılda ABD’de işlerini hayatta tutabilen girişimci sayısı her yaş grubunu kapsayacak şekilde düşüş göstermekte. Bunun da temel sebebinin genç sayılan yaş grubunun bir kaç başarısız denemeden sonra iş yaşantılarını  girişimcilikte değil,  profesyonel kariyer yapmakta aramak olduğunu söyleyebiliriz.

Bu durumda bile 30 yaş altı gençlerin bir işte uzun süreli durmaya da çok gönülleri olduğu söylenemez bu araştırmalara bakınca. “Hayat boyu iş” anlayışı çoktan tarih oldu bile. Bu anlayışın egemen olması ise girişimciliğin temel şartlarından biri olduğuna inandığım sabrın son derece azalmasına ve gerçekten başarılı olacak projelerin sabır eksikliği yüzünden heba olmasına neden oluyor. Bazen sabır da yetmiyor dediğinizi duyar gibiyim, haklısınız o noktada, sabrın yanında dayanacak maddi imkanlar da olmalı tabi.

Bu istatistiklerin genellenebileceğini de düşünmekteyim. ABD’nin teknolojik ve ekonomik gelişmelerin yayılmasında öncü olma gücü, bu durumu dünyaya da yansıtıyor.

Sadece kültürel farkların burada değişkenliğe neden olabileceğini düşünmekteyim. Biz Türklerin tez canlılığı ve gençlerin internet dünyasına ilgisi, girişimcilik yaşını özellikle internet girişimlerinde daha aşağılara çekmeye yarayacaktır.

Ancak bu noktada da yine biz Türklerin çabuk sıkılması durumu ortaya çıkıyor. Projelerin bilgi eksikliğinden kaynaklanan eksik planlama ile başlanıp,  onlardan yeterli verim alınamadığı noktada, sıkılıp bırakılmalarına neden oluyor.

Bir girişimin olmazsa olmaz şartları var, onları da sırasıyla bir başka yazıda inceleyeceğiz…

Gerçekten de güzel başladı, güzel de devam ediyordu. Ta ki devam reklamında yaptıkları hataya kadar.

1.reklamda çarpışınca cep telefonları karışan Emre ile Aslı’nın yere düşen ve karıştırılan telefonlarının Blackberry Bold 9000 olduğunu görüyoruz.

2.reklamda Aslı’nın babası ile telefonda karşı karşıya gelen Emre’nin elinde tuttuğu ve güya Aslı’ya ait olan telefonunun Samsung (tahminen Omnia i900) olduğunu görüyoruz.

Bu kadar ciddi bütçeli bir işte bu nasıl bir hatadır anlamak mümkün değil gerçekten.

Hata değil diye bir açıklama gelirse de çok şaşırmam bu saatten sonra, bu hatanın yankısından kurtulacak bir nokta bulmak için epey kıvrak zekada olmak gerekecek sanırım.

Akıllı, mantıklı bir açıklama yapar mı sizce Avea ya da ajansı?

Bebeklerimiz sabreder mi sabretmez mi derken, hanımefendi ve beyefendi erkenden gelelim de bakalım ne varmış şu dünyada dediler.

Hoş dünyaya geldikten sonra da pek bir gözlerini açıp da etrafa şöyle bir alıcı gözle baktıkları da söylenemez ya neyse

Bana gelince, baba mı oldum ben şimdi, anladım dersem yalan olur. Tek anladığım yataklarında yatan o iki küçük bebek benim. Benim sorumluluğumda iki küçük beden.

Doğumhane kapısında hiç geçmeyeceğini sandığım 20 dakika. Yaşlandığımı hissettiğim, bir türlü geçip gitmeyen 20 dakika.

Sonra kapıda beliren bebekler ve benim “sadece baba olanlarda olduğuna inandığım” o garip yüz ifadem. Benden ve canım eşimden iki, ufak tefek, şaşkın, hafif kızgın, huysuz şirin, ve o garip yüz ifademle ben.

Bu arada Gaye’yi de cesaretinden ötürü kutlamak lazım sevgili blog, kan aldırmaktan, iğne olmaktan ödü kopan Gaye, spinal anestezi ile doğum yaptı. Annelik böyle bir şey herhalde. Onları, bebeklerimizi görmek istedi doğdukları anda.

Zor ama çok keyifli bir gündü ve ben de çok yoruldum bugün, ama değdi. Yüzümdeki o garip ifade ne zaman gider bilmiyorum, ama şimdi biraz dinlenmeliyim. Yarın, koşuşturma kaldığı yerden devam edecek. Artık iki çocuk babasıyım…

Bu arada hayat hep bildiğin gibi, akıp gidiyor, ama biz bu kez tatlı bir telaş içinde, bebek eşyaları, giysileri, şekerleri, kapı süslemesi işine kafa yoruyoruz. Bir de sağlıklı, sıhhatli olsunlar diye dua edip duruyoruz.İnşallah öyle de olurlar. Bu yüzden çok ihmal ettim seni.

En çokta neye benzeyecekler, kime benzeyecekler merak ediyoruz içten içe.

Dediğim gibi tatlı bir telaş, yakında, çok yakında, sımsıcak iki bebişle süslenecek tatlı bir telaş.Sonrası uykusuz geceler

Bir yandan yeter artık hadi doğsunlar diyoruz, bir yandan da aman sağlıklı sıhhatli olsunlar da biz bekleriz diyoruz…

Karmaşık, endişeli ama mutlu oluyormuş insan, şimdi yaşayınca daha iyi anlıyorum…

http://www.marka.com

http://www.marcahispanic.com

Basit kullanımlı ve arayüzlü bu mini mucize 2008 Ocak’ta milyonu, 2009 Ocak’ta 6 milyon kullanıcıyı aştı.

Bu kullanıcı sayısı markalar için de bulunmaz nimetti tabi.

Son dönemde Twitter markalar için yeni bir mecra haline geldi, ki bu trend devam da edecek gibi gözüküyor.

En son Türk Hava Yolları takip etmeye başladı beni.

Türkiye’de bu durum yeni yeni oluşmaya başladı. Öyle ki THY‘nin Twitter’da 316 takipçisi var. Türk Hava Yollarının takip ettiği ise 2001 kişi var.

Yine beni takip eden markalardan Miles and Smiles‘ın 572 takipçisi, 1999 takip ettiği profil var.

Yerel seçim döneminde de Türkiye’nin Obama’sı olmaya aday iki siyasi Kemal Kılıçdaroğlu ve Mustafa Sarıgül‘ün tweetlediğini görmüştük.

İngiltere’de Tamar tarafından yapılan bir araştırmada ülkenin en hızlı büyüyen sosyal medya platformu olarak öne çıkan Twitter’da markaların Twitter’ın etkisini fark ettiğini ve yoğun bir şekilde kullanmaya başladığını görüyoruz.

Burada en ilginç sonuç listenin başında bir geleneksel medya kuruluşu olan BBC’nin bulunması ve tam 320.000 takipçiye sahip olması.

Sky televizyonu ise 9.000 takipçiyle 2.sırada.

Ülkemizde toplam kullanıcı sayısı nedir bilmiyorum, bilen bir arkadaşım varsa paylaşırsa ben de memnun olurum.

İngiltere verilerine baktıktan sonra global anlamda da verilere bakmak gerekiyor.

Şubat 2009′daki verilere göre “Super Brands” olarak adlandırılan markaların yarısından fazlası henüz Twitter’da yok bile.

Teknoloji ve medya şirketleri yine bu araştırmaya göre en açık ve hızlı şekilde Twitter’a adapte olabilen şirketler.

Global manada Twitter’daki marka sıralaması ise bize ilk 5te Microsoft, BBC, Sony, Apple, Playstation’ı veriyor.

Yahoo bu listede 7.liği, Google ise ancak 9.luğu alabiliyor.

Türkiye’den de verilere ihtiyaç var. Markalar ne kadar çabuk bu mecrayı sahiplenirlerse o denli çabuk büyürler sosyal medyada da.

Sosyal medyanın içinde yer almaya gayret eden, yazan, okuyan, paylaşan biri olarak Twitter’daki markalara sempati duyduğumu ise saklayamayacağım

Günün sorusu bu.

BBP Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ve beraberindekilerin bindiği helikopter Esas Holding’e bağlı MedAir şirketinin.

Pegasus Havayolları’nın da bağlı olduğu Esas Holding ise Şevket Sabancı’nın.

İki gündür helikopterden sinyal alınamaması, olayın tam da yerel seçimler öncesi yaşanması, konunun hassasiyetini daha da arttırıyor.

Böyle bir durumda şirketin kurumsal imajı ve krizi yönetip yönetemediği de ikinci plana düşüyor tabi.

Kurumsal açıdan kriz yönetilmeli, şirketin yerle bir olan imajı toparlanmalı ama helikoptere ulaşılamaması tüm bu durumu Esas Holding açısından da çok zor duruma getirmiş durumda.

Çok ilginç bir vaka çıkıyor önümüze.

Komplo teorileri de olacak bolca.

Dileğim Yazıcıoğlu ve beraberindekilerin sağ salim kurtulması ama olayın üzerinden de bir günden fazla zaman geçti, ümitler azalıyor.

Benim için oldukça yoğun, meşakkatli geçen bir süreçti açıkçası. Bundan sonrası da öyle olacak gibi.

Bu süreçte en son Denizli’ye gittim danışmanlık için THY ile.

Son günlerde dikkat etmişsinizdir, uçaklarda bir gariplik var, çoğu ile varmak istediğiniz istasyona uçamıyorsunuz. En son bu sabah Adıyaman’a dün Kayseri’ye inemedi uçaklar. Biz de Denizli’ye gidelim derken Antalya’ya uçtuk mesela. Pilotlarda Amsterdam kazasından bu yana ciddi bir tedirginlik var gibi geldi bana.

THY’nın el atması gereken bir sorun sanki bu. Yolculara çokta güven vermiyorlar yaşanan problemlerde.

“Kendimi star gibi hissediyorum” derken Amsterdam’da “Star gibi öldüm” mottosu ile karşılaşınca bu tedirginlik tüm yolcuları da sarmış, kabin ekibiyle beraber.

Hava şartları kötü olunca Denizli’ye iniş yapmaya çalışan uçağımız havada benim bunca senedir yaşamadığım bir türbülansa kapılınca ya da daha doğrusu savrulunca (daha önce çok türbülans yaşamış biri olarak buna pek türbülans diyemiyorum) tabi ki ürktük. Pilot da ürkmüş olacak ki pisti tekrar denemeden Antalya’ya doğru yol aldı.

İşte krizi yönetme problemi de burada başladı. Biz yaklaşık 30 dk. daha yolculuk yaparak Antalya’ya geldik. Bu süreçte Antalya’ya iniş yapacağımız belli olmasına rağmen, THY Antalya ekibi Denizli’ye otobüs ile sevki ancak 1 saat geçtikten sonra ayarlayabildi.Üstelik ayarladıkları otobüste ne bir THY yetkilisi ne de yolu bilen bir şoför vardı.  Sularımızı aldık, yere sağ salim indiğimiz için şükrettik ve başımızın çaresine bakmamız için otobüse bindirildik. 3,5 saatlik yolu 5,5 saatte uçak yolcularının tarifiyle ancak tamamlayabildik.Bir de ne gereği olduğunu anlamadığımız şekilde inemediğimiz Denizli Çardak Havaalanı’na da THY’nın telefonla talimatı üzerine uğradık İndiremedik ama bir şekilde getirdik der gibi

THY’nın imajı hızlı bir şekilde erimekte. Bu kadar büyük ve gelişmiş bir şirketin sadece Kevin Costner’ı reklamlarında oynatarak Star Alliance üyesi olamayağını, bunun ciddi bir plan, program ve kurum kültürü gerektirdiği aşikardır.

Önlem alınmazsa imaj erozyona uğrayacaktır. Bir motivasyon süreci bu dönemde oldukça faydalı olur diye düşünüyorum.THY SOS veriyor, acil önlem almak gerekiyor.

Araştırma 18-65 yaş arası 13.000 katılımcı ile Brezilya, Bulgaristan, Kanada, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, Japonya, Hollanda, Polonya, Rusya, Sırbistan, Slovakya, Güney Afrika, Tayvan , BAE ve ABD’yi kapsayan 17 ülkede gerçekleştirilmiş.

“Pazarlama dünyasının içinde yer alıyorsanız, pazarlama okuyor, hakkında konuşuyor, kampanyalar planlıyor, araştırmalar yapıyorsanız, en basit şeyleri bile gözden kaçırabiliyorsunuz. O yüzden araştırmamızı en basiti sorarak başlatmak istedik diyor Synovate’in Global Medya Araştırmalarının Yöneticisi Steve Garton ve soruyor:” Sosyal Ağın ne olduğunu biliyor musunuz?“”

“Ve böylece ilk efsane yıkıldı. Sosyal ağların tüm dünyayı kapladığı efsanesini. En azından henüz değil.” diye ekliyor Garton. Tabi ki bir de bu araştırmanın geniş bir yaş dağılımı içerisinde yapıldığını da göz önüne almak lazım. Sadece gençler üzerinde yapılsaydı sonuç farklı olurdu kuşkusuz.

Web Girişim’deki yayınlanan yazının tamamını buradan okuyabilirsiniz.