ما برای گسترش دموکراسی تلاش می‌کنیم و این‌گونه می‌اندیشیم که ما دانش‌جوی «حالت دوم» هستیم و این «استاد» است که دارد اشتباه می‌کند. دست‌آوردهای تجربیِ علوم انسانی و نمونه‌هایی عملی از جوامع موفق، نشان‌مان می‌دهند که «دانش‌جو» دارد درست می‌گوید و حق با اوست. این‌جا مجال آن نیست که ثابت کنیم چرا دموکراسی گزینه‌ی به‌تری است، این را هم می‌دانیم که دموکراسی یک مفهوم مطلق نیست و چند برداشت متفاوت از آن می‌شود. صحبت در مورد کسانی است که سال‌هایی از زندگی خود را در زمینه‌ی مبحثی که امروز آن را نمی‌پذیریم، صرف کرده‌اند. مثلاً وبلاگ‌نویسی را فرض کنید که چهارسال است دارد خلاف جهت دموکراسی مطلب می‌نویسد. ما در راهِ رسیدن به هدف‌مان – که با هدف وبلاگ‌نویس مفروض، تفاوت دارد – دوست داریم او را قانع کنیم و به او ثابت کنیم که دموکراسی مناسب‌تر از هدف اوست. او، حتی اگر از دلایل ما استقبال کند، آیا چهارسال فعالیتِ نوشتاری‌اش به او اجازه می‌دهد که دلایل را قبول کند؟ تلاش‌های او مدام در مقابل چشمان‌اش می‌آیند و می‌روند. هزینه‌هایی که صرف کرده‌است، وقتی که گذاشته‌است در راه نوشتن، خواننده‌هایی که جذب کرده‌است برای وبلاگ‌اش، این‌ها را چه کند؟ پاسخ او به پذیرش دلایل ما، «نه» است. «نه» ای که از عقل او بر نمی‌آید، از «ناخودآگاه»ِ او بر می‌آید، از «ترسِ نابودیِ حیثیت» بر می‌آید. او حسِ کسی را دارد که سال‌ها از «آفرینش» سخن می‌گفته و حالا دیگران آمده‌اند و می‌گویند «تکامل» درست است.

عنوان مطلب، باز هم یک طرحِ بحث است و مطمئناً چیزی که نوشته شد، تنها دلیل رد ِ دموکراسی از طرف مخالفان آن نیست، اما یکی از مهم‌ترین و عجیب‌ترین دلایل آن است. باید به مخالفان کمک کرد. نباید آن‌ها را به «نداشتن ثبات فکری» متهم کنیم. هر یک از ما ممکن است دچار تحول فکری شویم و حتی نوشته‌های پیشین خود را نپذیریم. حیثیت آدم‌ها به ثبات فکری نیست، به تلاش برای به‌تر شدن تفکر است. باید به «استاد» ِ «حالت دوم» فرصت تصمیم‌گیری داد.

من چنین فکر می‌کنم (یا تمایل دارم چنین فکر کنم) که تشکیل یک دیکتاتوری – نه فقط در قالب نظام سیاسی، حتی در همین وب خودمان – مصداق همان بیماری تصدیق جمعی است. از میان خود، یکی را که کاریزما دارد، بزرگ خطاب می‌کنیم و او می‌شود تصمیم‌گیرنده‌ی اعمال‌مان. دیکتاتور را می‌سازیم و بعد راه او را تقلید می‌کنیم، و شاید خود او نداند که چرا انتخاب شده‌است، یا راه به‌تر کدام است. براساس آزمون و خطا ما را جلو می‌برد (یا عقب؛ بستگی به آن دارد که چه چیز را جلو و چه چیز را عقب بنامیم) و وقتی که می‌فهمد مسیر اشتباه بوده، دیگر خیلی دیر شده. ازمیان‌بردن دیکتاتوری توسط خود او ممکن نیست، چون به حیثیت او بسته است و دیگران هم نمی‌توانند آن را از میان ببرند، چون هنوز مدافعانی دارد. باید پذیرفت که اگر دیکتاتوری از جایی سر بر می‌آورد، زمینه‌اش را خودمان فراهم کرده‌ایم، و اگر می‌خواهیم دیگر نباشد، باز این خودمان هستیم که باید کناره‌گیری‌اش را بپذیریم. کم‌تر کسانی هستند که به تنهایی به اعتیاد روی می‌آورند، و در واقع اکثر اعتیادها را تصمیم جمع باعث می‌شود.

دیگر این‌که درمان‌اش چه هست؟ نمی‌دانم. شاید ترویج فردگرایی نوعی درمان باشد،‌ اما ممکن است از آن طرف بام، ما را پرت کند پایین. شاید ازمیان‌برداشتن «بزرگ جمع» راه‌کار باشد، ولی او هم انسان است، چرا نباید زندگی کند؟ باور کنید دیکتاتور هم حق زندگی دارد. آدم‌ها را نمی‌توان به طور کلی کنار گذاشت. آدم‌ها مثل کتاب‌اند. اگر من با صفحه‌ای از این کتاب مشکل دارم، باید کتاب را به آتش بکشم؟ به جای این افکار، بیاییم به راه‌کار فکر کنیم. فکر کنیم به جای‌گزینی برای آن‌چه امروز داریم. از این پس دنبال آن باشیم که ریشه‌ی اعتیادمان چه بوده. دراین‌باره بحث کنیم.

-
درباره‌ی «جشنواره وب ایران»

-
* عکس را ببینید: Espoirs 2012 Génération spontanée

به‌روزرسانی: عکس از مجموعه‌ی بالا حذف شده، می‌توانید این‌جا ببینید.

اما عکس انتزاع هم به صورت یک پدیده‌ی فراگیر شایع است، به این معنی که یک واژه‌ی مستعمل عمومی را محدود به یک حقیقت خصوصی کنیم، یا به بیان به‌تر، یک مفهوم کلی را به یک جزء ساده خلاصه کنیم. چنین پدیده‌ای را هنگام استفاده از واژه‌هایی مثل «دولت» یا «مردم» می‌توان دید. یک آدم فرضی می‌گوید: «وضع همه‌ی ما خراب است، پس چرا “دولت” کاری نمی‌کند؟» گویی دولت یک شخصیت مفرد است که حکم‌ران کشور شده و هر کاری از دست او (و نه آن‌ها) بر می‌آید. در واقع فراموش می‌کنیم دولت دسته‌ای از آدم‌هاست و تعدادشان بیش از یک نفر است. در شعارهایی که می‌دهیم نیز عکس انتزاع رخ می‌دهد. یعنی شعاری که می‌دهیم دسته‌ای از مفاهیم را تحت پوشش قرار می‌دهد اما فراموش می‌کنیم که کدام مفهوم مورد نظر ماست یا تعداد اجزاء دسته را یکی در نظر می‌گیریم. برای درک تمثیلی، می‌توان به شعارهای سیاسی اشاره کرد. پیش از به‌نتیجه‌رسیدن انقلاب سال ۱۳۵۷، شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» می‌دادیم و فراموش می‌کردیم این کلمات انتزاعی هستند. فکر می‌کردیم همه‌ی شعاردهنده‌ها یک برداشت مشخص از استقلال یا آزادی دارند و برای‌مان گستردگی این کلمه‌ها مخدوش شده بود و جایش را هیجان گرفته بود. آدم فرضی ما وقتی «استقلال» را به زبان می‌آورد، نمی‌دانست منظورش از این کلمه، کدام بُعد جزئی آن است: آیا منظور «استقلال اقتصادی» است؟ «استفلال از دین» است؟ «استقلال از ملی‌گرایی» است؟ اگر قصد ما «استفلال سیاسی» است، دقیقاً استقلالْ در سیاست به چه معناست؟ نیز این پدیده در مورد «آزادی» هم قابل بیان است: منظور «آزادی آنارشیستی» است؟ منظور «آزادی لیبرالیستی» است؟ «آزادی مبتنی بر حقوق بشرِ مصوبِ سازمان ملل» را مورد نظر قرار داده‌ایم؟
در شعارهای سیاسی پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) هم این معضل را می‌توان پیدا کرد. وقتی آدم فرضی ما «جمهوری ایرانی» را فریاد می‌کرد، منظورش از ایرانی‌بودنِ جمهوری چه بود؟ آیا «جمهوری مبتنی بر ملی‌گرایی» را می‌خواست؟ هدف او «جمهوری پان‌ایرانیستی» بود؟ یا چه؟
آن‌چه را که می‌خواهیم باید کامل توضیح دهیم. شاید ما یک گاو نر احتیاج داریم اما هنگام درخواست‌کردن می‌گوییم: «ممکن است یک گاو به من بدهید؟» آن‌وقت نباید توقع داشته باشیم گاوی که به ما داده می‌شود، الزاماً نر باشد؛ شاید همان به‌تر که شکل گاو را روی دیواره‌ی غارمان نقاشی کنیم.

نوشته‌ای که در تصویر بالا دیده می‌شود: «خبر بسیار مهم: جادوگران با [استفاده از] گربه، جادو می‌کنند. راه حل: کشتن گربه‌های محل زندگی.»

خردادماه امسال خبر از یک حرکت خرافی کم‌نظیر منتشر شد، با این توضیح که برخی، قصد کشتن گربه‌های محل زندگی‌شان را – به جرم جادوگری یا جادوشدگی – دارند تا برای مقابله با کسی که او را «جادوگر» می‌خوانند، اقدامی کرده باشند. الآن اما گذشتن از خیابان‌های تهران و با چشم خود دیدنِ گربه‌های کشته‌شده، پذیرش خواسته‌ی کشتن گربه‌ها را نشان می‌دهد و فرق چندانی نمی‌کند که این پذیرفتن، با اراده‌ی عده‌ی زیادی از مردم هم‌راه باشد یا نباشد. حالا مجالی برای فکرکردن به علت این کارها فراهم شده، چرا که مسئله‌ی گربه‌ها، جزئی از یک کل گسترده و شاید عضوی از مجموعه‌ی بزرگِ اقدام‌های خرافه‌گرایانه است. این‌که زیستن گربه‌ها در شهر بزرگی چون تهران، پدیده‌ای قابل قبول است یا خیر، موضوع این بحث نیست؛ موضوع اصلی گسترش خرافه‌باوری در سطح جامعه‌ی ایران و نتایج دردآمیخته‌ی آن است. کلاه‌برداری، اسیدپاشی و سوء استفاده‌ی جنسی از روی‌دادهای متداولی است که از رواج خرافه‌باوری منتج می‌شوند. مقابله با خرافه‌گرایی و گسترش آن، مستلزم شناخت دقیق و علت‌یابی مردم‌شناسانه است، تا جایی که یک باور فلسفی قدیمی می‌گوید: «خطاکار هم خطایی نمی‌تواند کرد مگر با اراده‌ی پنهان همه‌ی شما.» *

به سرم زد خرافه را بررسی کنم که شاید بتوانم بارِ این نگرش بیمارگونه‌ی روانی را از دوش خیلی‌ها بردارم. به ویکی‌پدیا نگاه انداختم: «خرافه به معنی اعتقاد غیرمنطقی به تأثیر امور ماورای طبیعت و خلاف عقل، علم و تجارب شهودی در امور طبیعی است. خرافه، به عبارت دیگر، هر نوع اندیشه‌ی باطل و خلاف واقع است. معمولاً در خرافه، روی‌دادها و حوادثی که با هم ارتباط منطقی ندارند، به یک‌دیگر ربط داده می‌شوند و یا علت و معلول یک‌دیگر دانسته می‌شوند.» این تعریف، از دیدگاه تجربی من ناقص به نظر آمد: خیلی‌ها را می‌شناخته‌ام که بدون باور به «امور ماورای طبیعت» خرافه را موکد می‌شدند و آن را تغییردهنده‌ی اوضاع و تأثیرگذار بر زندگی‌شان می‌دانستند. به هر حال باید از جایی شروع می‌کردم. این بود که ادامه‌ی تعریف بالا را مبنای بررسی خود قرار دادم، آن‌جا که افراد، حوادثی را که بدون ربط منطقی نسبت به یک‌دیگر هستند، علت و معلول یک‌دیگر می‌دانند. این نکته برایم یادآور مغالطه‌ی «تعمیم شتاب‌زده»** بود، که در آن، مغز به هنگام دریافت تعدادی اندک از نمونه‌ها، حکمی کلی برای همه‌ی نمونه‌ها صادر می‌کند. برای خودم مثالی خرافی دست‌وپا کردم: “کشتن گربه منجر به کوری می‌شود.” و یک داستان طراحی کردم: سال‌ها پیش، فردی در حال کشتن گربه، کور شد. چند روز پس از آن واقعه، فردی دیگر برای گرفتن انتقام، اقدام به کشتن گربه‌ای دیگر کرد. او نیز کور شد. دیگران پنداشتند که کشتن گربه منجر به کوری می‌شود و ابداً فرض‌های دیگر را بررسی نکردند؛ آیا ممکن بوده‌است کوری آن دو به دلیل خشم یا استرسِ ناشی از حمله به حیوان، حمله‌ی عصبی، ترس، اختلال روان‌زاد،‌ و یا عامل دیگری صورت گرفته باشد؟ آیا آن‌ها تظاهر به کوری نمی‌کردند؟ آیا می‌شود کوری آن‌ها را نتیجه‌ی یک بیماری میکروبی در بدن حیوان و پی‌آمد تماس فیزیکیِ حمله‌کننده‌ها با گربه‌ی بیمار در نظر گرفت؟

در گیر و دار ساخت و پرداختِ داستان خیالی خود بودم که یک‌مرتبه به تقابل میان دو باور خرافی موجود، برخوردم: از یک‌سو “کشتن گربه، راه حلِ نجات از جادوی جادوگران است (عامل تشویق‌کننده)” و از طرفی “هرکس گربه‌ای بکشد، کور خواهد شد (عامل بازدارنده)”. تناقض میان این دو گزاره به اندازه‌ای بارز و مشهود بود که تناقض موجود در جمله‌ی “قسمت مشخصی از زمین می‌تواند در آن واحد، هم خشک باشد و هم مرطوب”. ناگهان همه‌چیز خنده‌دار شد. من از بررسی پدیده‌ی خرافه، به یک راه‌حل کارآمد برای کنارزدن آن رسیدم: ایجاد فرصت برای تقابل میان دو بینش خرافی. با استفاده از همین راه‌کار، دو بینش دیگر را هم به تناقض کشاندم؛ به این صورت که عدد ۱۳ (سیزده) برای گروهی از مردم جهان، مقدس است و برای گروهی دیگر از آن‌ها، نحس و بدیُمن. این در حالی است که هر دو گروه – با بینش‌های‌شان پیرامون این عدد – در حال زندگیِ مورد طلب خود هستند و نگرش خرافی آن‌ها، هیچ‌گونه زایشِ علیتی (تأثیرگذاری) از خود نشان نمی‌دهد. نتیجه‌ی نهایی بررسی من در خصوص خرافه‌گرایی، به این تفکر انجامید که برای مقابله با شیوع خرافه‌باوری، می‌توان فرصت رویارویی دو بینشِ متناقض (یا حداقل متضاد) را در برابر فرد خرافه‌پذیر به وجود آورد تا غریزه‌ی خردگرایی او، به کنار زدن بینش مفروض، کمک کند.

* ر.ک. خلیل جبران، «پیامبر»، بخش «جرم و جزا».

** نام علمی این مغالطه «Hasty generalization» است. از دیگر علل به‌وجودآمدن دیدگاه‌های خرافی می‌توان به مغالطه‌ی «علت شمردن مقارن» اشاره کرد.

نوشته‌اند دانش‌جویان حزب‌اللهی به سفارت انگلیس حمله کرده‌اند. دانش‌جویان پی‌روی خطی ایدئولوژیک، «وارد این سفارت‌خانه شدند و پرچم انگلیس را پایین کشیده و به آتش کشیدند.» نوشته‌اند که «دانش‌جویان خشم‌گین که قصد تصرف سفارت را داشتند، کوکتل ‌مولوتوف و سنگ داخل سفارت پرتاب کردند.» هر چه اخبار را مزه می‌کنم، «دانش‌جو» زیر زبانم نمی‌آید. می‌گویند آن‌ها نسبت به سیاست‌های اخیر انگلیس خشم‌گین بوده‌اند. دبیر «اتحادیه‌ی انجمن‌های اسلامی دانش‌جویانِ مستقل» در گفت‌وگو با یک خبرگزاری گفته‌است: ‌«سفارت انگلستان را با خاک یک‌سان می‌کنیم.»

شاید من خوش‌بینی‌ام آرمان‌گرایانه است. من هم دانش‌جو ام، خیلی از ما دانش‌جوییم؛ ما یاد می‌گیریم به دانش متعهد باشیم، استدلال می‌آموزیم، که حرف بزنیم و بشنویم، که «دشمن»تراشی و «دوست»‌شناسی، مطلق‌بینی صرف هستند، که هزار راه‌کار وجود دارد برای درک طرف مقابل، برای کوتاه‌آمدن، برای پذیرفتن این‌که شاید داریم اشتباه می‌کنیم و حق با طرف مقابل باشد. «من» وقتی پای تلویزیون می‌نشینم و می‌شنوم که زیرساخت‌های دموکراسی در کشورمان دارد فراهم می‌شود، خوش‌حال می‌شوم. حس می‌کنم این واقعیت است، چون با امیدواری من، سرِ سازش دارد. این یک تکانه‌ی مغزی است و نه عقلی. این حس‌کردن است، چیزی‌است که دانش آن را برنمی‌تابد و ردش می‌کند. آن دانش‌جوی حمله‌گر هم اگر به‌راستی دانش‌جو بوده‌است، خوب می‌داند پژوهش چی‌است. وقتی روی یک کنش مفروض تحقیق می‌کنیم، کنترل‌شده عمل می‌کنیم. هربار از مرحله‌ی پیشین عبرت می‌گیریم. من هم می‌توانم با سیاست انگلیس موافق نباشم، اما بایستی دانش‌جو بودن را مساوی با شورش‌گربودن فرض کنم؟ نباید یک‌بار از خودم بپرسم چرا سیاست انگلیس در قبال من این است؟ شاید یک‌درصد هم که شده، مشکل از من باشد. شاید به «مرحله‌ی پیشین» نگاه نکرده‌ام. از تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۵۸ به بعد، کم سوخت داده‌ام؟ آیا وقتی به فکر حمله‌کردن به یک سفارت دیگر هستم، به آینده‌ی محتوم هم فکر می‌کنم؟

«گرداری لعل تیکو» وقتی در ۱۹۷۲ برای تحقیق روی ادبیات فارسی به ایران آمد، به این دریافت فرهنگی رسید که جامعه‌ی ایران به‌تدریج در حال گذار به سوی جدایی از مذهب پیش می‌رود و مصمم شد اثر خود را برپایه‌ی این تز بنویسد. اما با رخ‌داد انقلاب، امپرسیون فرهنگی او مبدل به یک «آنتی‌تز» شد و طرح کتاب خود را به بایگانی سپرد. به گمان من، او به یک خوش‌بینی آرمان‌گرایانه مبتلا بود که مانع بینش حقیقت می‌شد. امروز که اوضاع را نگاه می‌کنم، می‌بینم ما هم به این خوش‌بینی مبتلا هستیم، با این تفاوت مهم که دست زیر چانه می‌گذاریم. تیکو – حداقل برای رسیدن به شهرت – در حال راه‌رفتنْ خوش‌بینانه رفتار می‌کرد. ما می‌پنداریم وضعیت‌مان خوب است، به‌خصوص وقتی بیرون از ایران هستیم. فکر می‌کنیم وقت آن رسیده‌است که در مورد موانع فرهنگی و بایدها و نبایدها صحبت کنیم و فرض را بر آن می‌گیریم که همه همین‌طور هستند. اما اکنون که به این نتیجه رسیده‌ایم، آیا طرح کتابی داشته‌ایم که مانند تیکو آن را به بایگانی بسپاریم؟ حرف من یک نظریه‌ی وهم‌آلود دباشی‌وار نیست*، با این حال، من نه تحریم‌های سنگین‌تر را حمایت می‌کنم و نه حمله‌ی نظامی علیه کشورم را. دلیل من نه ناسیونالیستی است و نه ایدئولوژیک. فقط می‌دانم این دو راه‌کار احتمالی غرب – برای مقابله با سیاست‌های حاکمیتِ ایران – انسانی نیستند، که زندگی مردم متعارف و غیرنظامی‌ها را ناخواسته هدف می‌گیرند. حرف من آن است که شاملوها تکرار کرده‌اند: «ایرانی‌ها از تاریخ نمی‌آموزند.» وقتی در همین بلاگ‌ستان خودمان، دو بلاگ‌نویس بحث می‌کنند و در پایان، لینک یک‌دیگر را از بلاگ‌‌رول خود حذف می‌کنند، یعنی در یکی از فرهیخته‌ترین بخش جامعه‌ی ایران، هنوز زیرساخت‌های دموکراسی فراهم نشده‌است. حالا بیاییم آرمان‌گرایانه خوش‌بین باشیم. دردی درمان می‌شود؟ با ذکر یک نمونه، نمی‌خواهم کل جامعه را به مثابه‌ی یک پدیده‌ی منفرد، شبیه یک‌دیگر بدانم اما قشر گسترده‌ای را می‌توانم هر روز در مترو و اتوبوس‌های شهر ببینم که این‌گونه رفتار می‌کنند (پس این‌گونه می‌اندیشند). این‌جا استفاده از «پس» خطر ندارد، چون اگر بخواهم علمی‌تر رفتار کنم، به یک کیفیت متوسط درباره‌ی جامعه می‌رسم که شاید با قشر تأثیرگذار آن متفاوت باشد.

حمله به یک سفارت‌خانه، پیش از آن‌که یک حرکت فیزیکی باشد، یک واقعه‌ی معنادار است، پشت آن هدفی بوده‌است. می‌تواند یک پاسخ باشد، یک زنگ خطر برای طرف مقابل. آن‌ها که بازی‌گرهای فیلم «پاسخ» هستند، فقط نقش بازی می‌کنند، درست مثل بازی‌گری که فقط مونولوگ خود را حفظ کرده‌است و از باقی فیلم‌نامه چیزی نمی‌داند.

* اشاره به ستون پنجمِ پسامدرن، از حمید دباشی.

“توسعه‌دهنده‌ی وب، یک متخصص نرم‌افزارهای تحت وب یا به بیانی دیگر، یک برنامه‌نویس زبان‌های کدنویسی وب است که بیشتر فعالیت او در زمینه‌‌ی توسعه‌ی نرم‌افزارهای تحت وب (web applications)،  به منظور گسترش وب جهان‌گستر است؛ در واقع هر برنامه‌نویسی که جهت ایجاد، گسترش و برطرف‌کردن نقص‌های برنامه‌های کاربردی در قالب پروتکل‌های HTTP -و متعلقات آن پروتکل- به فعالیت می‌پردازد، توسعه‌دهنده وب لقب می‌گیرد”.

در عرصه‌ی وب، به طور کلی دو دسته توسعه‌دهنده وجود دارد: توسعه‌دهنده فنی و توسعه‌دهنده معناگرا. توسعه‌دهنده فنی بایستی به دو شیوه‌ی کدنویسی وب مسلط باشد: نخست- کدنویسی بر پایه‌ی مرورگر و سیستم کاربر (client)، و دوم- کدنویسی تحت کارگزار (server). کدنویسی بر پایه‌ی مرورگر شامل الگوهای آبشاری (CSS)، زبان نشانه‌گذاری استاندارد وب (HTTML) و وابسته‌های دیگر آن چون XHTML و هم‌چنین زبان اسکریپت‌نویسی جاوااسکریپت است که توسعه‌دهنده فنی باید به دست‌کم دو مورد از زبان‌های اشاره شده تسلط کافی داشته‌باشد. شیوه‌ی دوم، برنامه‌نویسی بر مبنای سیستم کارگزار یا همان server است که این شیوه از گستردگی زیادی برخوردار است. زبان‌های قابل استفاده در این شیوه، بسیار گوناگون و پلتفرم‌های آن، کاربردی‌تر هستند. از زبان‌های برپایه‌ی کارگزار می‌توان به پایتون، روبی، php، جاوا و زبان‌های دات‌نت‌ی چون asp.net اشاره‌کرد.

با مطرح شدن بحث «وب معناگرا» (Semantic Web) شاخه‌ی جدیدی از توسعه‌ی وب ایجاد می‌شود که به آن “توسعه‌ی محتوایی” یا “معناگرایی”  گفته می‌شود. برای درک بهتر مطلب، نخست باید با وب معناگرا آشنا شوید. این وب به این دلیل معناگرا نام گرفته‌است که باطن آن این گونه‌است. همان‌طور که در وب ۲، اسناد میان ما تبادل می‌شد، در نسل آینده‌ی وب، معناها تبادل خواهند شد. این همان چیزی‌است که بعضی از متخصصان با عنوان نسل سوم وب از آن یاد می‌کنند. منظور از معناها، اطلاعات است. اطلاعاتی که زندگی ما با آن‌ها جریان دارد. در نسل‌دوم وب، ما همه‌ی تلاش‌مان بر تقسیم اسناد بین کاربران شبکه‌های اجتماعی بوده‌است؛ این اسناد چیزی نیستند جز همین متن‌هایی که در وب می‌خوانیم و عکس‌هایی که در سرویس‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذاریم و قطعه‌های موسیقی که آنلاین می‌شنویم. منظور از تبادل اسناد در این بحث، معرفی لینک‌ها به دیگران، و تقسیم خوراک‌ها (feeds) است. با اطمینان می‌توان گفت که این تبادل با ورود به نسل سوم نیز پا برجا خواهد ماند اما روش ارتباطی ما دگرگون خواهد شد. با آشکار شدن وب معناگرا، با روش‌های جدیدی آشنا می‌شویم که نیاز ما را به کامپیوترهای شخصی‌مان کاهش می‌دهد. برای مثال، یک دستگاه پخش‌کننده‌ی موسیقی را فرض کنید (برای مثال iPod)؛ این دستگاه به صورت آنلاین به شناسه‌ی شما در یک سرویس اجتماعی تحت وب متصل است و هر زمان که ترانه‌ای می‌شنوید، نام ترانه و اطلاعاتی را درباره‌ی سازنده‌ی آن و توضیحاتی از قبیل این‌که شما چه‌مدت این ترانه را شنیده‌اید و چه تعداد دفعاتی آن‌را بازپخش کرده‌اید، به آن سرویس مخابره می‌کند. با این‌کار مخاطبان/دنبال‌کنندگان شما بدون این‌که خودتان چیزی بنویسید، از موسیقی دل‌خواه‌تان با خبر خواهند شد. این یک مثال ساده‌ی وب معناگراست؛ در واقع شیوه‌ی مخابره‌ی پیام‌ها و محتواها دگرگون خواهد شد. ارتباط با اینترنت از راه تلفن‌های همراه، دستگاه‌های پخش موسیقی و Tablet ها، جایگزین ارتباط سنتی کاربران از طریق کامپیوترهای شخصی به اینترنت خواهد شد. در وب معناگرا، جستجوگرهای وب قادر به کاوش میان ملودی‌های موسیقی، سکانس‌های فیلم‌های سینمایی با فرمت مشخص، تشخیص چهره‌ها از روی تصویر پروفایل شخصی و تمایز میان مفاهیمی چون پرسش‌های مطرح شده توسط جستجوکننده از سایر اطلاعات، خواهند بود. در واقع، وب معناگرا کتاب‌خانه‌ی عظیمی از اطلاعات نگارشی، صوتی، تصویری و محاسباتی است که با استفاده از محاسبات هوشمند ماشینی به یکدیگر مرتبط شده‌اند.

با اطمینان وب معناگرا، نیاز به توسعه‌دهنده‌هایی فراتر از توسعه‌دهنده‌های فنی دارد. آدم‌هایی با خصوصیات و مشخصات جدید که با دسته‌ی اول توسعه‌دهنده‌ها متفاوت‌اند. این گروه جدید علاوه بر توانایی کافی در زمینه‌ی کدنویسی و مهارت‌های برنامه‌نویسی برپایه‌ی وب، بایستی محاسبات برپایه‌ی الگوریتم، فلسفه‌ی اعداد، هستی‌شناسی انسان به منظور درک نیازهای کاربران هنگام جستجو در شرایط مختلف زمانی و مسائلی این چنین را به دانسته‌های خود بیافزایند. به چنین آدم‌هایی، توسعه‌دهنده‌های وب معناگرا (Semantic Web Developers) گفته می‌شود. اگر شما توسعه‌دهنده هستید و قصد دارید خود را برای وب معناگرا که نسل آینده‌ی وب خواهد بود آماده کنید، به چیزی فراتر از برنامه‌نویسی نیاز دارید. شما از این پس باید به دنبال مفاهیمی فراتر از برنامه‌نویسی‌های منطقی سنتی باشید؛ با نگاهی به موتور دانستنی‌های محاسباتی Wolfram Alpha که از نشانه‌های ظهور وب سمانتیک است، درخواهید یافت که تنها آموختن زبان‌های برنامه‌نویسی برای توسعه‌دهنده‌‌ی معناگرا شدن کافی نیست و شما باید اطلاعات بیشتری در زمینه‌های علمی مختلف از جمله منطق و علوم وابسته به آن کسب کنید. باید با محاسبات ریاضی بیشتری آشنا شوید و از طرفی با پرس‌و‌جو از کاربران، با نیازهای آن‌ها آشنا شوید. وب آینده، برای بر طرف‌کردن نیاز‌های مردم خواهد بود. برای شروع فرآیند توسعه‌دهنده‌ی معناگرا شدن، به مستنداتی نیاز است که با دانستن آن‌ها می‌توان زمینه‌ی وب سمانتیک را فراهم کرد. در ادامه چند مستند گردآوری شده‌است:

OWL Web Ontology Language

Semantic Web Activity Statement

Semantic Web Tools

What is RacerPro

Semantic Web Architecture

مدتی‌است خرچنگ‌زاده‌ای در وبلاگش، شروع به ایراد اتهامی بی‌اساس نسبت به آرش آبادپور (نویسنده بلاگ کمانگیر) کرده‌است. هاتف خالدی، نویسنده‌ی وبلاگ خرچنگ‌زاده، در ۱۲ آگوست، پست‌ی منتشرکرده‌است که در آن، آبادپور متهم به استفاده از واژه‌هایی چون: “و-یا-گ-ر-ا” و “زان-ا-ک-س” در عنوان بلاگش در رکوردهای جستجوگر گوگل -برای جذب بیشتر مخاطب- شده‌است. این درحالی‌است که آبادپور، پیش‌تر چنین روش‌هایی را برای جذب مخاطب ناپسند خوانده‌بود. نویسنده‌ی پست یادشده در وبلاگ خرچنگ‌زاده مدعی‌است که بلاگ کمانگیر از همان روشی که خود آن‌را مذموم می‌داند برای هدایت‌کردن جستجوگران داروهای جنسی و روان‌گردان به سوی خود، استفاده می‌کند.

متهم‌کننده مدعی‌است که آبادپور با استفاده از ابزار Google Webmaster عبارات داروهای جنسی و روان‌گردان را به رکوردهای سایت خود افزوده‌است. درست است که وبلاگ کمانگیر از متا تگ ابزار وب‌مستر گوگل استفاده می‌کند، اما چنین اتهامی در همان ابتدا قابل رد است؛ اگر این اتهام صحت داشت، می‌بایست نتیجه‌ی جستجو فقط در جستجوگر گوگل شامل عبارات داروهای جنسی و روان‌گردان می‌شد. اما با یک جستجوی ساده  در جستجوگرهای دیگری چون Yahoo و Bing به نتیجه‌ی مشابه دست‌یافتم: + و +. نتیجه: اگر آبادپور با استفاده از ابزار وب‌مستر گوگل، عبارات داروهای جنسی و روان‌گردان را به رکوردهای سایت خود اضافه کرده‌بود، نتیجه‌ی جستجو فقط در گوگل شامل آن عبارات می‌شد؛ اما نتیجه‌ی مشابهی در دو جستجوگر یاهو و بینگ به دست آمده‌است. این نتیجه سند محکمی برای رد اتهام از کمانگیر است. تشابه عبارات در گوگل، یاهو و بینگ ثابت می‌کند آبادپور از ابزار وب‌مستر گوگل برای درج آن عبارات استفاده نکرده‌است. چنین چیزی واقعا محال است که آبادپور در سرویس وب‌مستر گوگل آن عبارات را وارد کند و نتیجه در یاهو و بینگ نیز همان باشد.

کسی که پست اتهام علیه آبادپور را با عنوان “شارلاتانیسم سایبری و شاید هم کمی بدتر” نوشته‌است؛ احتمالا ناشی است و اطلاعات کمی درباره‌ی فناوری موتورهای جستجو دارد. با اطمینان پژوهش بیشتر و کمی اندیشیدن پیش از انتشار یک نوشته، می‌تواند از گسترش شایعاتی این‌چنین در وب فارسی جلوگیری‌کند. جالب این‌جاست که هاتف خالدی، اصل ادب را زیر پا گذاشته‌است و در وبلاگی دیگر با لحنی نه‌چندان مناسب، اتهام بی‌اساس علیه آبادپور را به استهزا، تکرار کرده‌است.

اما به‌راستی اصل ماجرا چیز دیگری بوده‌است. چند وقت پیش متوجه وجود عبارات یادشده در مقابل نتایج جستجوی “kamangir” شده‌بودم و متناسب با اطلاعاتی که درباره‌ی حمله‌های Pharma Hack داشتم، گمان کردم که کمانگیر نیز قربانی چنین حمله‌ای شده‌است. خود آبادپور در پست تازه‌ی خود -پس از ایراد اتهام- درباره‌ی این حمله به سایت‌ش، نوشته‌است و خبر از پاک‌سازی زیردامنه‌های وب‌سایت‌ش از آلودگی به فارما داده‌است. کاربران حرفه‌ای وردپرس به خوبی می‌دانند که حمله‌ی فارما به فایل‌های php نرم‌افزار وبلاگ، یکی از رایج‌ترین حملات به فایل‌های هسته‌ی وردپرس است. با کاوشی ساده در انجمن وردپرس می‌توانید از رواج این مسئله مطمئن شوید. Pharma یا نام درست‌تر آن: Cloaking Hack یک روش Malware برای تغییر دادن عباراتی‌است که در نتیجه‌ی جستجوی همه‌ی جستجوگرها نمایش داده می‌شوند و علاوه بر وردپرس، در بسیاری از سیستم‌های مدیریت محتوا نیز قابل ایجاد است. نام فارما (/داروسازی) به دلیل معرفی‌کردن داروهای جنسی و روان‌گردان، روی این حمله گذاشته شده‌است. روش این حمله به این صورت است که فارما کد دست‌رسی promotion را در هسته‌ی وردپرس وارد می‌کند و بعد به خودش اجازه‌ی ویرایش دل‌خواه و دست‌کاری در پایگاه داده و پلاگین‌هایی چون Akismet (که برای جلوگیری از spam ها نوشته‌شده‌است) می‌دهد. پاک‌سازی این حمله واقعا کار دشواری‌است، به خصوص برای وب‌سایت‌های با چند sub domain که همه‌ی آن‌ها شامل تعداد زیادی پلاگین نصب شده‌اند. به عنوان مثال فایل‌های زیر از پلاگین‌های Akismet، Pagenavi، Tweetme  را باید اصلاح‌کرد و ضمن پیدا کردن کد فارما، باید آن‌فایل‌ها را حذف و بازسازی کرد:

akismet/wp-akismet.php
wp-pagenavi/db-pagenavi.php
tweetmeme/.tweetmem.old.php

قربانی چنین حمله‌ای علاوه‌بر گرفتن نسخه پشتیبان و پاک‌سازی پایگاه داده‌ی وبلاگ خود، مجبور است پلاگین‌ها و زیردامنه‌های سایت خود را نیز زیر و رو کند تا بتواند به طور کلی پاک‌سازی نماید؛ به این ترتیب، قربانی مجبور است وقت زیادی (۲ تا ۴ ساعت، متناسب با شدت گستردگی فارما) برای پاک‌سازی وب‌سایت خود صرف‌کند. خوب‌است بدانید وب‌سایت‌های امنیتی معتبری چون Sucuri تا به حال در مورد این حمله نوشته‌اند و روش‌هایی را برای مقابله با آن بیان کرده‌اند. این‌را هم باید گفت که پس از پاک‌سازی، باید به خزنده‌ها یا crawler های جستجوگرها، فرصت داد تا داده‌های جدید را پالایش کنند.

با جستجویی در گوگل می‌توانید مشاهده کنید که این حمله در وب جهانی بسیار شایع است. متهم‌کردن وبلاگ‌نویس با سابقه‌ای چون آرش آبادپور به استفاده از روش نادرستی که خودش آن را ناپسند می‌داند، کاری غیرقابل قبول است و من این اشتباه را از طرف هاتف خالدی و بعضی دوستان در وب فارسی -که متاسفانه به شدیدتر شدن این اتهام دامن زدند- به حساب نداشتن اطلاعات کافی در زمینه‌ی سامانه جستجوگرها و نکات امنیتی وب‌سایت‌ها می‌گذارم و امیدوارم در آینده شاهد چنین اشتباه‌هایی نباشیم. در پایان، دوباره مانند پست پیشین بلاگم از وب‌نویسان می‌خواهم به نقدنویسی سازنده و مثبت بیاندیشند تا وبی سالم داشته باشیم.

پ.ن: دیدگاهی در بلاگ خرچنگ‌زاده نوشتم که هنوز تایید نشده‌است.

برای شروع نقد، به یک الگو یا خط فکری نیاز داریم تا نقد را از آن خط فکری شروع‌کنیم. در مقوله‌های مختلف، نقد را از چند بعد متفاوت بررسی می‌کنند. پیشنهاد من برای وب فارسی، نقد دو بعدی است؛ یعنی دسته‌بندی کلی نقد به دو بعد اصلی: نخست- بعد قالب، سپس- بعد محتوا. می‌توان این دو دسته را به دو گروه مختلف سپرد تا آن‌ها با توجه به تخصص‌شان، نقد بنویسند. اگر بخواهم این دو بعد اصلی را بیشتر بازکنم، باید با یک مثال شروع‌کنم. شما مقوله‌ی فیلم‌سازی را در نظر بگیرید؛ منتقدان “قالب”، در مورد نحوه‌ی تصویربرداری، صدابرداری، صحنه‌آرایی، نورپردازی، محیط فیلم، بازی‌گردانی و خیلی موارد دیگر از همین قبیل ابراز عقیده می‌کنند. برای مثال می‌گویند که بازی‌گردانی فیلم بسیار ضعیف بوده اما تصویربرداری آن، تحسین‌برانگیز است. چنین نقد کوتاهی را در بعد قالب جای می‌دهیم؛ یعنی نقدی که قالب را با معیارهای استاندارد می‌سنجد. در نقطه‌ی مقابل، محتوای فیلم، داستان فیلم، فیلم‌نامه، کارگردانی، موفقیت یا عدم موفقیت در برقراری ارتباط با مخاطب و خیلی چیزهای دیگر را در بعد “محتوا” قرار می‌دهیم.

نمونه‌ی بالا، مثال ساده‌ای از نقد دو بعدی بود. حال اگر بخواهیم چنین نقدی را برای وب فارسی تعمیم بدهیم، باید درمورد یک وب‌سایت فارسی، ظاهر وب‌سایت، زبان برنامه‌نویسی استفاده‌شده، فناوری‌های به کار رفته، قالب‌بندی، رنگ‌بندی متناسب با موضوع، رعایت استانداردهای W3 و همه‌ی مواردی را که می‌توان به عنوان پایه و قالب وب‌سایت مورد بررسی قرار داد، در بعد قالب بگذاریم و از کسانی که توسعه‌دهنده‌ی وب هستند و با اصول طراحی و به کارگیری فناوری‌های به روز وب آشنا هستند، بخواهیم به انتقاد از یک وب‌سایت بپردازند. باز هم در طرف مقابل بایستی، محتوای وب‌سایت، موضوع، دسته‌بندی، رعایت اصول ویرایشی در نوشتن، ساختار نوشته‌های نویسنده و خیلی موارد دیگر را تحت عنوان محتوا، مورد نقد قرار دهیم.

این دو بعد، هسته و ساختار نقد ما را تشکیل خواهند داد. در این‌میان، می‌توان به حاشیه‌های مفید اشاره‌کرد و به عنوان مثال از نکته‌های مثبت و منفی وب‌سایت مورد بررسی، یاد کرد و یا از تیم توسعه‌دهنده‌ی آن سایت، درخواست‌کرد که نقد را مورد بررسی قرار دهند و در سایت‌شان تجدید نظر کنند. در مقاله‌ی انتقادی می‌توان پرسش‌هایی را بدون پاسخ مطرح کرد که نوعی گوش‌زد به مدیر سایت مورد بررسی است؛ آن مدیر می‌تواند به پرسش‌ها پاسخ‌دهد و یا با آوردن دلایلی، خود را تبرعه کند.

رعایت احترام در تمام مراحل فرآیند انتقاد، سفارش می‌شود و همچنین بهتر است برای یکنواخت بودن نقد، هر کس متناسب با تخصص خود به نوشتن بپردازد؛ یعنی توسعه‌دهنده‌ی وب، نقدی در بعد قالب بنویسد و به عنوان مثال یک ویراستار، به نقد محتوایی بپردازد. ادبیات انتقادی می‌تواند محاوره هم باشد که این شیوه، از طنز هم می‌تواند بهره بگیرد. بررسی و انتقاد تنها برای وب‌سایت‌ها نیست؛ منتقدان می‌توانند بررسی وبلاگ‌ها و حتی مجله‌های اینترنتی را هم در برنامه‌ی خود قرار دهند.

در مجموع وبی که با نظارت همگانی جلو برود و در مدیریت، از دیدگاه کاربرانش هم بهره ببرد، بدون شک موفق خواهد شد و راه درستی را خواهد رفت. اگر نقدنویسی در وب فارسی باب شود، وبی سالم‌تر، پر محتواتر و کاربرپسندتری خواهیم داشت. در پایان از وب‌نویسان متخصص دعوت می‌کنم از این پس، به نقدنویسی توجه بیشتری کنند.

دو نمونه نقد از وب فارسی»

+ جشنواره وب ایران و سوالاتی در ذهن

+ نقدی بر سایت های خبری اصول گرا

PHP Development Tools Project نام کامل یک بسته‌ی نرم‌افزاری خوب و کامل است که به‌اختصار PDT Project نام‌گذاری شده‌است. این پروژه‌ی نرم‌افزاری، یک محیط توسعه مجتمع کامل برای توسعه‌دهندگان زبان PHP است که بیشتر/همه‌ی component های مورد نیاز یک توسعه‌دهنده PHP را فراهم می‌سازد. این محیط توسعه برای پلتفرم Eclipse ساخته شده‌است تا قدرت این پلتفرم را به نمایش بگذارد. در مورد Eclipse SDE باید بگویم که یک محیط توسعه نرم افزار چندزبانه است که به صورت نرم‌افزار آزاد و بازمتن منتشر می‌شود. PDT برای Eclipse ساخته شده‌است و کسی‌که بخواهد PHP را در لیست چند زبانه Eclipse داشته‌باشد، می‌تواند از آن استفاده‌کند. این پروژه کاملا cross-patform است و زنجیره‌ی ابزار آن برای توسعه PHP در سیستم‌عامل‌های مختلف قابل استفاده‌است. این نرم‌افزار تحت اجازه نامه عمومی Eclipse منتشر می‌گردد که توسط بنیاد Eclipse تنظیم شده‌است. این بنیاد یک کنسرسیوم متشکل از تعداد زیادی از شرکت‌های بزرگ جهانی است که از شرکت‌های پایه‌ی آن می‌توان به Oracle، Nokia و IBM اشاره‌کرد. بنیاد یادشده در سایت رسمی خود اعلام کرده‌است که تا این لحظه ۱۷۰ شرکت کوچک و بزرگ به عضویت این نهاد در آمده‌اند*. به هر حال PDT یک جایگزین مناسب برای همه نرم‌افزارهای غیرآزادی است که در همین زمینه به فعالیت می‌پردازند. اگر یک محیط توسعه مجتمع کامل برای توسعه PHP در سیستم‌عامل مورد استفاده‌ی خود نیاز دارید و می‌خواهید باز متن و آزاد هم باشد، PDT Project را دریافت کنید.

این نرم‌افزار با استفاده از زبان برنامه‌نویسی سی‌++ نوشته شده که می‌توانید مراحل توسعه‌ی آن‌را از این‌جا دنبال کنید. توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای آزاد می‌توانند برای هم‌کاری در این پروژه، نسخه‌های مختلف آن‌را با کاربردهای مختلف (برای مثال کامپایل‌های سیستم‌عامل‌های غیر از لینوکس) آماده‌سازی کنند و از این‌صفحه، توسعه‌ی خود را به اطلاع توسعه‌دهندگان اصلی بلاگیلو برسانند. برای دریافت نرم‌افزار بلاگیلو متناسب با سیستم عامل مورد استفاده‌ی خود می‌توانید به صفحه‌ی دریافت برنامه، مراجعه کنید.

نمی‌دانم تشکر و قدردانی از طریق نوشتن در یک بلاگ شخصی تا چه حد می‌تواند موثر باشد؛ اما به هرحال من از همین پست از نجف دریابندری به‌خاطر همه‌ی کتاب‌هایی که برای فارسی‌زبان‌ها ترجمه‌کرد، به‌خاطر تک‌تک واژه‌های زیبایش، سپاس‌گزاری می‌کنم و امیدوارم باز هم شاهد فعالیت‌های ایشان باشم.

گوش کنید.

گسترش کوتاه‌نویسی (Minimal) که این‌روزها بسیار چشم‌گیر است * ، از دلایلی‌است که پدیده کاهش تولید محتوا را سبب شده‌است. افزایش مشغله‌های فکری و کم‌بود وقت کافی باعث شده بسیاری از وبلاگ‌نویسان به این شیوه‌ی تولید نوشته، روی بیاورند. مینی‌مال که انواع مختلفی دارد ممکن است یک جمله باشد یا در نهایت به یک پاراگراف ختم شود. پس به جز ایده‌ی نوشتن مینی‌مال (که واقعا یک هنر محسوب می‌شود)، تمامی مراحل تولید این نوع نوشته به سرعت صورت می‌گیرد: بلاگر ایده‌ای در ذهن دارد، آن‌را شکل می‌بخشد و در فرصت کوتاهی در وبلاگ‌ش منتشر می‌کند. آن پست در سرویس‌های اجتماعی اینترنت به اشتراک گذاشته می‌شود و خواندن آن هم برای مخاطبان بسیار آسان‌تر و سریع‌تر از خواندن یک پست طولانی در یک وبلاگ تخصصی‌است. پس کوتاه‌نویسی باعث شده وبلاگ‌ها از تخصصی بودن خارج شوند و به جملات کوتاه – و در عین حال زیبا – بسنده‌شود. این سبک از نوشته‌ها زمانی زیبا و خواندنی هستند که مخاطب وبلاگ‌های فارسی، پس از خواندن تعداد زیادی پست نسبتا حجیم، آن‌ها را بخواند و از تضادی که بین دو سبک نوشته‌ها وجود دارد لذت ببرد. اما این‌روزها تعادل میان کوتاه‌نویسی و بلندنویسی در وب فارسی بر هم خورده و این موضوع علاوه بر منفی کردن شتاب تولید محتوا، لذت خواندن نوشته‌های کوتاه را نیز کم‌تر کرده‌است.

سایت‌های اجتماعی، مسبب دیگر کاهش نوشته‌های جدید در وب‌فارسی است. استقبال از سایت‌های اجتماعی جذابی چون Google Reader  و Facebook، باعث شده تولید محتوا، از وبلاگ‌ها به آن‌سرویس‌ها منتقل شود. در واقع بسیاری از بلاگرها به‌جای انتشار محتوای خود در وبلاگ‌شان، آن نوشته را مستقیما از طریق سایت‌های اجتماعی منتشر می‌کنند و به‌اشتراک می‌گذارند. پس در این بحث به‌این نتیجه می‌رسیم که تولید نوشته وجود دارد، اما در سایت‌های اجتماعی محدود شده‌است. به بیان بهتر، پست‌های منتشر شده در اختیار مخاطبان کم‌تری نسبت به مخاطبان وبلاگ‌ها قرار می‌گیرد. هر یک از ما که در سایتی اجتماعی مانند Google Reader فعالیت داریم، در نهایت ممکن‌است مخاطبان‌مان به عدد خاصی محدود شوند؛ اما مخاطبان وبلاگ‌ها به هیچ عددی محدود نمی‌شوند.

نبود انگیزه برای تولید محتوا عامل دیگری‌است که وبلاگ‌نویسی به زبان فارسی را تحت تاثیر قرار داده‌است. بسیاری از بلاگرهای امروزی بر این باورند که نوشتن، هیچ فایده‌ای برای‌شان ندارد و به همین دلیل دست از نوشتن می‌کشند! در واقعیت، آن‌ها انگیزه‌ای برای ادامه فعالیت‌شان ندارند پس ترجیح می‌دهند که یا ننویسند، یا کوتاه و بدون موضوع بنویسند. درحالی که این باور، اشتباه‌است. نوشتن -حتی اگر مخاطبی در کار نباشد- همیشه برای نویسنده مفید است، کسی که می‌نویسد، میل به پیشرفت دارد و هر بار سعی‌ش برآن‌است که بهتر بنویسد و در پایان از نظر موضوع نگارش، شیوه نگارش و خیلی چیزهای دیگر پیشرفت خواهد کرد.

پدیده کاهش شتاب وبلاگ‌نویسی در وب‌فارسی، به عقیده من زودگذر خواهد بود، اما برای این‌که هرچه زودتر آن‌را پشت سر بگذاریم، به چند پیشنهاد اشاره می‌کنم. ابتدا این‌که نویسندگان وبلاگ‌ها، خودشان را به کوتاه‌نویسی محدود نکنند. کوتاه‌نویسی زمانی زیباست که در تضاد با نوشته‌های حجیم باشد. دوم این‌که نوشته‌های‌تان را ابتدا در وبلاگ‌تان منتشر کنید و سپس آن‌را در سایت‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارید؛ به این ترتیب هم وبلاگ‌تان پرطرف‌دار می‌شود، هم در آن‌سایت اجتماعی طرف‌دار خواهید داشت و هم چرخ وبلاگ‌نویسی فارسی، باز خواهد چرخید! و در آخر از بلاگرها می‌خواهم با هدف به کارشان ادامه بدهند تا انگیزه‌ی وبلاگ‌نویسی از بین نرود و زبان فارسی هم‌چنان به عنوان یکی از زبان‌های پیشگام در وبلاگ‌نویسی به شمار بیاید.

—

*: به هیچ‌عنوان قصد زیر سوال بردن سبک زیبای کوتاه‌نویسی را ندارم.

گسترش روز افزون اطلاعات و ارتباطات، پیشرفت سریع دانش و فناوری، افزایش شتاب در انجام امور روزمره و موارد بسیاری از این قبیل، همه و همه حاکی از وجود پدیده‌ای است که بسیاری از فعالیت‌های زندگی ما را دگرگون ساخته و تحت تاثیر خود قرار داده‌است.
این پدیده‌ی شگرف که انقلابی در زمینه‌ی توزیع اطلاعات در جهان به راه انداخته، همان اینترنت است که بسیاری از ما از آن استفاده می‌کنیم یا دست کم نام آن را از رسانه‌های مختلف شنیده‌ایم و یا مطالبی درباره‌ی آن در روزنامه‌ها، مجلات و کتاب‌های متعدد خوانده ایم.
اینترنت، عظیم‌ترین منبع اطلاعاتی جهان و گسترده‌ترین شبکه‌ی اجتماعی انسان‌ها، زندگی ما را به طور قابل ملاحظه‌ای تحت تاثیر خود قرار داده و همه‌ی ما درگیر آن شده ایم. حتی بسیاری از کسانی که از این سرویس استفاده نمی‌کنند یا شرایط استفاده از اینترنت برایشان فراهم نیست، خواسته یا ناخواسته وارد جریان تاثیرگذار اینترنت شده‌اند؛ البته به صورت غیرمستقیم.
امروزه جوانب مختلف زندگی بشر به اینترنت وابسته شده است. از اولین دوره‌ی تکامل انسان – که همان دوره‌ی یادگیری در مدارس است – تا باقی دوره‌ها، حضور شبکه‌ی اینترنت به خوبی احساس می‌شود. این روزها در سطح جهان، کمتر دانش آموز یا دانشجویی پیدا می‌شود که از فناوری‌های وابسته به اینترنت استفاده نکند و از اهمیت آن بر سیر تکامل آموزشی خود چشم بپوشد. در مدارس و دانشگاه‌ها، پژوهش‌ها و تحقیقات به طرز شگفت‌آوری به شبکه‌ی جهانی وب – که از فناوری‌های تحت پوشش اینترنت است – وابسته شده‌است و تقریبا بدون یاری گرفتن از وب سایت‌های اینترنتی، انجام پژوهش‌های بزرگ غیرممکن است.
آسان‌تر از این نمی‌شود! شما موضوعی در اختیار دارید که موظف به انجام پژوهشی پیرامون آن هستید. به اینترنت متصل می‌شوید، نرم افزار مرورگر اینترنتی دل‌خواه خود را اجرا می‌کنید، وارد موتور جستجوگر مورد نظر خود می‌شوید و موضوع مذکور را تایپ می‌کنید؛ تنها با یک کلیک ساده، به انبوهی از اطلاعات دست می‌یابید که هر کدام در وب سایتی متمایز، بایگانی شده است. صفحات متعدد با سلیقه‌های مختلف، فقط درباره‌ی یک موضوع، کاربر را وسوسه به انجام پژوهش‌ها و کاوش‌های بیشتری می‌کند. هربار، نتیجه‌ها بیشتر از قبل خواهند بود؛ صفحات گسترده تر می‌شوند؛ برای هر موضوع زیرمجموعه‌های فراوانی پیدا می‌شوند و انبوه اطلاعات، چنان کاربر را در خود غرق می‌کند که گذر زمان احساس نمی‌شود و کاربر پس از رسیدن به نتیجه‌ی دلخواه، متوجه می‌شود که علاوه بر رسیدن به مطلوب خود، حجم عظیمی از اطلاعات را به گنجایش مغز خود افزوده‌است و دانستنی‌های خود را چند برابر ساخته؛ آن‌هم در فرصتی اندک و در نهایت آرامش خاطر.
با اینترنت، کاربر برای رسیدن به خواسته‌ی خود، حق انتخاب دارد و دامنه‌ی این حق بسیار گسترده‌است. این دامنه‌ی وسیع، هنگامی دو چندان می‌شود که جستجوها به زبان بین‌المللی نیز انجام شود. هنگامی نتیجه‌ی کاوش‌های اینترنتی واقعا ایده‌آل خواهند بود که کاربر به زبان انگلیسی هم مسلط باشد و بتواند جستجوی خود را در سطح جهانی نیز تکرار کند. مقایسه‌ی نتیجه‌ها در دو زبان مختلف، با وجود فرهنگ‌ها و سلایق متعدد، واقعا دلچسب است و در کاربر حسی را به وجود می‌آورد که اصطلاحا به آن “اندیشه‌ی چند بعدی” گفته می‌شود. این که دریچه‌های ذهن ما باز شود و عقاید مختلف درباره‌ی موضوعی واحد را با هم داشته باشیم، به ما در از دست دادن تعصب‌های بی دلیل، کمک شایانی می‌کند.
پهنای تاثیرات اینترنت به همین‌جا محدود نمی‌شود؛ اثرات مستقیم این فناوری روی کار و فعالیت‌های شغلی ما تمرکز کرده و آن را مورد هدف قرار داده‌است. انجام پروژه‌های مختلف به صورت آنلاین، خرید و فروش‌های پر رونق اینترنتی، تجارت و مدیریت تحت وب و بسیاری دیگر، از وابستگی مشغله‌های زندگی ما به اینترنت و متعلقات آن خبر می‌دهد. شبکه‌های بین بانکی از جمله‌ی همین متعلقات است. با ظهور اینترنت، فعالیت‌های بانکی چنان تحولی پیدا کرد که کمتر کسی فکر آن را می‌کرد. حتی تصور این که روزی به عصر پیش از اینترنت باز گردیم و از بانکداری اینترنتی، سیستم‌های خودپرداز بانکی و این دسته از خدمات چشم‌پوشی کنیم، برای‌مان بسیار دشوار است.
به عنوان مثال، بسیاری از ما عادت کرده‌ایم برای پرداخت قبوض مختلف به جای اتلاف وقت در صف‌های طولانی بانک‌ها، از روش پرداخت اینترنتی استفاده کنیم و با گذشت زمان این عادت در ما قوی‌تر شده، به طوری که دیگر نظام بانکداری سنتی را منسوخ می‌دانیم.
هرچه بیشتر نکته‌بین باشیم، از تاثیر اینترنت در همه‌ی ابعاد زندگی بیشتر خبردار می شویم. همان‌گونه که می دانید، یکی دیگر از ابعاد مهم زندگی همه‌ی ما، زندگی اجتماعی درکنار آشنایان و دوستانمان است و تجربه ثابت کرده‌است که وابستگی بشر به زندگی اجتماعی‌اش غیرقابل انکار است. در ابتدای ظهور اینترنت، بسیاری فکر می‌کردند که این فناوری منجر به کاهش ارتباطات میان مردم می‌شود و ممکن‌است باعث انزوای انسان‌ها و کاهش اجتماعی بودن آن‌ها شود. اما این روزها شاهد آن هستیم که اینترنت نه تنها روابط ما را کاهش نداده، بلکه آن را بیشتر هم کرده و حتی این رابطه‌ها را به صورت جهانی ساخته‌است.
امروزه کم‌تر کاربری یافت می‌شود که از اینترنت استفاده کند اما عضویتی در یکی از شبکه‌های اجتماعی مجازی نداشته باشد. شبکه‌های اجتماعی در اینترنت، موجب گسترده‌تر شدن دامنه‌ی ارتباطات ما هم شده‌است؛ ما می‌توانیم آشنایانی را که مدت بسیاری است از آن‌ها خبر نداریم یا از آن‌ها بسیار دور هستیم، در فضای مجازی پیدا کنیم و معاشرتمان را با آن‌ها از سر بگیریم. دوستانی را که زمان درازی‌است ندیده‌ایم، بار دیگر می‌بینیم و در مجموعه‌ای گسترده‌تر، به دوستی‌مان ادامه می‌دهیم. می‌توانیم از کتاب‌ها، فیلم‌ها، سلایق و عقاید یکدیگر استفاده کنیم و آن‌ها را با سایر دوستانمان به اشتراک بگذاریم؛ آن‌هم با چند کلیک. در حالی که این کارها، پیش‌تر بسیار وقت‌گیر بودند و نیاز به حوصله‌ی فراوانی داشتند و همه‌ی این‌ها در نهایت به رشد فکری و تکامل دسته‌جمعی کاربران کمک می‌کند.
*
صحبت از اثرات اینترنت بر زندگی ما چنان وسیع‌است که نیاز به تالیف متون متعدد احساس می‌شود و نمی‌توان تنها به یک مقاله بسنده کرد. هر قدر ابعاد زندگی ما وسیع‌تر شود، تاثیر مستقیم و غیر مستقیم اینترنت نیز بر زندگی ما گسترده‌تر می‌شود و این‌دو تا زمانی‌که کمالات و دانستنی‌های بشر نامحدود باشند، به یکدیگر وابسته خواهند بود و تا زمانی که تکنولوژی دیگری جایگزین اینترنت نشود، زندگی ما هم مستقل از این شبکه‌ی جهانی نخواهد شد.
این‌چنین است که جهان انسان‌ها به کامپیوترها وابسته شده‌است و جدا کردن انسان‌ها از کامپیوترهایشان امری غیرممکن تلقی می‌شود. به‌آسانی می‌توان دریافت که تلاش برای دورکردن بشر از اینترنت، امری کاملا بیهوده‌است و مطمئنا چنین تلاشی بی‌نتیجه خواهد ماند.

امی مک‌دونالد به‌تازگی (در ۸ مارس ۲۰۱۰) آلبومی منتشر کرده به نام A Curious Thing که برگردان این نام به فارسی می‌شود: ‘یک چیز غریب’ یا ‘چیزی غریب’. سبک اصلی آلبوم یک چیز غریب همان Soft Rock است، با این حال بسیاری از طرف‌داران موسیقی امی، این آلبوم را در ژانر Rock قرار می‌دهند. فضای این آلبوم به عقیده‌ی من کاملا با نامش هماهنگ است؛ همه‌چیزش غریب است، ملودی‌ها برای شنونده ناآشنا هستند و موسیقی آن طوری‌است که انگار تا به‌حال چنین سبکی نشنیده‌اید. پیش از انتشار آلبوم، امی برای هوادارانش نوشته بود: “در حال نوشتن ترانه‌ها برای آلبوم هستم… چند دمو از کار را شخصا رکورد کردم… بعضی از ترانه‌ها واقعا شگفت‌انگیز هستند… فقط صبر کنید تا آلبوم آماده شود…”. این ذوق خواننده‌ی ۲۲ ساله پیش از انتشار آلبوم، نشان‌دهنده‌ی تازه‌کار بودن او نیست؛ بیان‌گر علاقه‌ی شدیدی‌است که به کار خود دارد و نشان‌دهنده‌ی این‌است که او گفته‌هایش را خیلی زود عملی می‌کند. همان‌طور که در سایت رسمی امی نوشته‌شده؛ امی در بهار ۲۰۰۹ شروع به نوشتن ملودی‌های آلبوم می‌کند. او ایده‌ی هر Track را از زندگی روزمره‌اش الهام می‌گیرد. روزانه شعرها و ایده‌هایش برای نوشتن ترانه‌ها را در دفتر یادداشت‌های روزمره‌اش می‌نویسد و سپس در استودیو، آن‌ها به زبان موسیقی ترجمه می‌شوند. در این آلبوم، امی علاوه بر خواندن، نوازندگی گیتار را هم برعهده دارد. آلبوم از ۱۴ قطعه (Track) تشکیل شده و زمان کل آلبوم ۵۰:۱۸  است.

امی مک‌دونالد: یک چیز غریب

سه موضوع کلی “یک چیز غریب” را تشکیل می‌دهد: امید به زندگی، عشق، فرار از تنهایی. در جوامعی که مردم غرق در زندگی شهری شده‌اند، احساس و نیاز به حس‌کردن را از بین برده‌اند یا دلیلی برای ادامه‌ی زندگی ندارند، یک چیز غریب با ۱۴ ترانه به آن‌ها کمک می‌کند دوست داشته‌باشند، زندگی‌کنند و از موسیقی لذت ببرند. اگر قرار بود این آلبوم مثل بسیاری دیگر از آلبوم‌های غربی فقط برای فروش بیشتر ساخته شود، خواننده‌اش به فروش بیشتر آلبوم پیشین خود ادامه می‌داد و یا تور‌های بسیاری برای اجرای ترانه‌های قبلی‌اش برپا می‌کرد و آن‌قدر پول جمع می‌کرد تا دیگر به خواندن آلبوم جدیدی نیاز نداشته‌باشد. منتقدان غربی، امی مک‌دونالد را خواننده‌ای می‌خوانند که صنعت موسیقی را انتخاب نکرده و به‌جای آن به هنر موسیقی روی‌آورده‌است. یک چیز غریب، آلبومی‌است که BBC Music رتبه‌ی very positive به‌آن داده و وب‌سایت بریتانیایی OMHMusic – که در امتیازدهی کمی سخت‌گیراست -از ۵ نمره به آن ۳٫۵ داده‌است.

نخستین ترانه‌ی آلبوم “Don’t Tell Me That It’s Over” (به من نگو تمام شده‌است) با نوازندگی گیتار آکوستیک توسط خود امی، فضای آهنگ را شخصی‌تر کرده و با وجود این‌که گروهی متشکل از Sarah Erasmus و Bob Clearmountain و Jolyon Dixon – که همگی آن‌ها شهرتی نسبی در کشور خود دارند – در مراحل تهیه‌ی این آهنگ نقش به‌سزایی داشته‌اند؛ تمام آهنگ برپایه‌ی سلیقه‌ی خود امی مک‌دونالد نوشته‌شده و تهیه شده‌است. موضوع آهنگ که ترانه اصلی آلبوم به شمار می‌رود، نشان‌دهنده‌ی احساس خواننده نسبت به شرایط زندگی در جوامع امروزی‌است. خواننده در این آهنگ به دور شدن از زندگی مادی و این‌که پول نمی‌تواند زشتی‌ها را پنهان کند، اشاره می‌کند و می‌گوید که می‌خواهد زندگی کند – نه آن زندگی که دیگران می‌شناسند -. ژانر دقیق این ترانه، Folk Rock اسکاتلندی است؛ شاخه‌ای از راک که عناصر موسیقی بومی اسکاتلند را در خود جای داده‌است و این عناصر موسیقی، شنونده‌ی باتجربه را به یاد روزهای خاکستری اما پر امید ِ زندگی در اسکاتلند می‌اندازد.

‘یک چیز غریب’ با آلبوم قبلی خواننده تفاوت دارد، از سبک پیشین خواننده فاصله گرفته و به راک نزدیک‌تر شده‌است. این آلبوم مطمئتا دلخواه مخاطبان شرقی نیست، تناسبی با موسیقی و فرهنگ فارسی نیز ندارد، اما همه‌ی انسان‌های جهان در چیزهای زیادی باهم مشترک‌اند و موسیقی زبانی‌است جهانی؛ پس شنیدن ترانه‌های ‘یک چیز غریب’ با هدف زنده‌کردن عشق و امید به زندگی، به همه توصیه می‌شود؛ اگر خارج از ایران هستید، می‌توانید این آلبوم را از مراکز موسیقی خریداری کنید هم‌چنین خرید اینترنتی آلبوم بهترین گزینه به شمار می‌آید. نسخه‌ی دیجیتالی این آلبوم برای طرف‌داران iPod  روی سرویس iTunes هم قابل دریافت است.

موزیک‌ویدئوی ترانه Don’t Tell Me That It’s Over را از این‌جا مشاهده کنید.

+ وب‌سایت شخصی Amy Macdonald

+ Page رسمی آلبوم A Curious Thing

اگر این ایده توسط یکی از وبلاگ‌نویسان به صورت یک بازی وبلاگی مطرح بشود، مطمئنا جذابیت بیشتری خواهد داشت. مثلا وبلاگ‌نویسان از یکدیگر دعوت کنند که از سیستم عامل‌های مختلف استفاده کنند و تجربه‌ی خودشان را در قالب پست‌هایشان به خواننده‌ها گزارش بدهند. البته مشکلاتی چون پایین بودن سرعت اینترنت و نداشتن امکانات کافی برای مهاجرت های مداوم از سیستم عامل‌ها به یکدیگر ممکن است مانع گسترش چنین بازی وبلاگی شود؛ به همین دلیل است که خودم بازی را مطرح نکردم.

خوب‌است بگویم خواندن نوشته‌هایی از وبلاگ جادی، در شکل‌گیری این ایده، نقش زیادی داشت.

+ دریافت نرم‌افزار LMMS

+ وب‌سایت پروژه

همه‌ی فیلدهای یک فرم، دارای مشخصه‌های خاص خود هستند. از جمله این مشخصه‌ها، name است. در فرم‌های مخصوص نظرات وبلاگ‌ها، فیلدهایی مثل نام، ایمیل و آدرس وب‌سایت وجود دارد و پس از آن‌هم فیلد بزرگ‌تری برای درج دیدگاه کاربر قرار گرفته‌است. یکی از نکاتی که در ساختن فرم‌های وب به آن دقت نمی‌شود، استفاده از name درست و استاندارد برای فیلدهاست. یک طراح وب نباید از هر اسمی برای فیلدهای خود استفاده کند. برای مثال اگر یک فیلد قرار است نام کاربر را در خود جای دهد، استفاده از کلماتی مثل yourname و firstname ایرادی ندارد، اما مناسب‌تر آن‌است که از واژه‌ی author یا name برای فیلد “نام کاربر” استفاده‌کنیم. به عنوان مثال، اگر به بخش کامنت‌های یک وبلاگ که توسط وردپرس پشتیبانی می‌شود مراجعه کنید، می‌بینید که برای name فیلد “نام کاربر” از واژه author استفاده شده‌است.

کد زیر یک فیلد “نام کاربری” با name استاندارد را بیان می‌کند:

<input name=”author” id=”author” type=”text” value=”Your Name” />

و برای یک فیلد که ایمیل کاربر را دریافت می‌کند، استفاده از مشخصه‌ی email مناسب‌است:

<input name=”email” id=”email” type=”text” value=”Your Email” />

و برای یک فیلد که آدرس وب‌سایت/بلاگ کاربر را دریافت می‌کند، استفاده از مشخصه‌ی url مناسب‌است:

<input name=”url” id=”url” type=”text” value=”Your Website” />

برای  فیلد اصلی که دیدگاه و نظر کاربر را در خود جای می‌دهد، استفاده از مشخصه‌ی comment مناسب‌است:

<textarea name=”comment” id=”comment”></textarea>

اگر در فرم‌های وب، از مشخصه‌هایی که ذکر شد استفاده کنیم، کاربری که وارد سایت شما شده، از cache مرورگر خود برای پرکردن فیلدهای فرم شما استفاده می‌کند؛ زیرا اطلاعات خود را پیشتر در یک وب‌سایت که فرم‌های استاندارد دارد (مثل بلاگ‌های وردپرس) وارد کرده و آن‌ها در مرورگر کاربر ذخیره شده‌اند. یا کاربر می‌تواند به کمک نوارابزار گوگل (که روی مرورگرش نصب شده) به صورت خودکار فیلدهای فرم شما را کامل کند؛ چون قبلا اطلاعات خود را در سیستم نوارابزار مذکور، ثبت کرده‌است. اما سوالی که پیش می‌آید این‌است که آیا این مشخصه‌ها واقعا استاندارد هستند؟ یا این‌که منبع این استانداردها کجاست؟ پاسخ به این سوال‌ها، وب‌سایت‌های معتبر است. شما اگر به سیستم‌های وبلاگ‌نویسی برتر سر بزنید، می‌بینید که آن‌ها هم از همین مشخصه‌ها برای  name فیلدهایشان استفاده کرده‌اند. پس اگر شما توسعه‌دهنده‌ی یک سیستم وبلاگ‌نویسی یا طراح یک سیستم مدیریت محتوا هستید، برای بخش کامنت‌های سیستم‌تان، از مشخصه‌های معتبر استفاده کنید تا یک سرویس کاربر پسندتر داشته باشید.

- مرتبط با:

مشخص کردن لینک‌های متعارف (rel canonical)

استودیوی بازی سازی فنائی بازی جدیدی منتشر کرده که شخصیت اول آن “عرفان“٬ خواننده و رپر ایرانی‌است. داستان بازی به این‌صورت است که عرفان به همراه دوستانش (خشایار و افرا) قصد دارند به ایران بازگردند. اما در طول راه، هواپیمای آن‌ها به دلیلی نامعلوم، سقوط می‌کند و بعد از این‌که عرفان به هوش می‌آید، اثری از دوستانش نیست. در این بازی، عرفان باید به دنبال دوستانش بگردد تا راز این حادثه را کشف کند و در ادامه‌ی بازی اتفاقاتی عجیب برایش رخ می‌دهد.

بازی “خط من”، یک بازی ٢ بعدی در سبک پلتفرم-اکشن است که به‌صورت رایگان عرضه شده و برچسب وطنی به‌ش خورده. گرافیک بازی قابل قبول است و ماجرا و داستان بازی هم بسیار سرگرم کننده‌است. در پایان بازی می‌توانید یکی از آهنگ‌های عرفان را٬ به عنوان جایزه٬ بازی کنید.  برای دریافت بازی و مشاهده اطلاعات بیشتر، به وب‌سایت خط من مراجعه کنید.

قابل توجه دوستان لینوکسی: این بازی با استفاده از برنامه Wine قابل اجرا روی لینوکس است.

مشاهده ویدئو کلیپ ترانه :

Wrong

]]> http://www.ahighway.net/2009/10/03/depeche-mode-wrong/feed/ 0 http://www.ahighway.net/2009/09/17/criticism-on-free-software-day-carnival-in-iran/ http://www.ahighway.net/2009/09/17/criticism-on-free-software-day-carnival-in-iran/#comments Wed, 16 Sep 2009 23:45:08 +0000 کیا طاهری http://kptools.wordpress.com/?p=431 جشن روز آزادی نرم‌افزار در تهران برگزار شد اما آن‌طور که من فکرش را می‌کردم، نبود و چنگی به دل نزد! این جشن که بیش از ۵ پشتیبان و برگزارکننده داشت؛ علی‌رغم توقعی که جامعه‌ی کاربران واقعی نرم‌‌افزارهای آزاد داشتند؛ درخور یک مراسم رسمی و در شان دنیای نرم‌افزارهای آزاد، نبود. شاید ملاقات دوستان اینترنتی از نزدیک، مهم‌ترین دستاورد این جشن به شمار بیاید. اما پیش از ادامه‌ی کار بگویم این دیدگاه شخصی من نیست؛ بسیاری از دوستان شرکت‌کننده که پس از مراسم با من صحبتی هرچند کوتاه داشتند، با من هم‌عقیده‌اند. مطلبی وجود دارد که باید آن‌را عرض کنم. در این جشن، حضور علاقه‌مندان به نرم‌افزارهای آزاد بسیار چشم‌گیر بود و استقبال خوبی به عمل آمد. طوری که من مانند آن‌را در سه‌سال گذشته ندیده بودم. اما مشکل اینجاست که مکان درنظرگرفته‌شده برای این جشن، گنجایش این‌همه علاقه‌مند را نداشت. من نمی‌دانم اگر مسئولان برگزارکننده از فضای کوچک این سالن درنظرگرفته‌شده، اطلاع داشتند؛ چرا هم‌چنان به ثبت‌نام‌های بیش‌از حد و بدون مرز در وب‌سایت مخصوص این جشن اجازه دادند؟

فردی در این جشن بود که ادعای برنامه‌نویسی می‌کرد و صحبت‌های زیادی درباره‌ی تخصص شخصی‌اش به حاضران مجلس ارائه می‌داد. من از این فرد (که اسم‌ش را مطرح نمی‌کنم) سوالی دارم: شما که تا این حد بر تخصص شخصی‌تان تاکید کردید، چطور نتوانستید یک سیستم ثبت‌نام با تعیین گنجایش محدود برای وب‌سایت این جشن طراحی کنید؟ امیدوارم پاسخ مناسبی برای این سوال (که در ذهن بسیاری از حاضران پیش آمده‌بود)‌ داشته‌باشید. لازم به ذکر است که بسیاری از علاقه‌مندانی که در سایت این جشن به صورت رسمی ثبت‌نام کرده‌بودند؛ نتوانستند وارد سالن جشن بشوند! آن‌هم به دلیل آن‌که این سالن کوچک گنجایش این علاقه‌مندان را نداشت. اما برای این‌که به عمق ماجرا پی ببریم، یک مثال مطرح می‌کنم. فرض کنید فردی که علاقه‌مند به دنیای نرم‌افزارهای آزاد است، تصمیم می‌گیرد که در جشن روز آزادی نرم‌افزار شرکت کند. او با رفتن به سایت این جشن، درخواست خود را برای شرکت در این جشن ثبت می‌کند و کد مربوط به شرکت او در این مراسم صادر می‌شود. این درحالی‌است که محل زندگی این فرد تا مکان برگزاری مراسم، چندین ساعت راه‌است. فرد موردنظر ما با کمال خوش‌حالی از چند ساعت قبل، منزل خود را به قصد شرکت در مراسم روز آزادی نرم‌افزار ترک می‌کند اما هنگامی که به فرهنگسرای آی‌تی (مکان برگزاری جشن) می‌رسد، به او می‌گویند که ظرفیت سالن تکمیل شده و او اجازه ندارد در مراسم حاضر شود؛ درحالی که اسم و ایمیل او در سیستم ثبت شده و کد شرکت در مراسم برای او صادر شده‌است. حالا خودتان را جای این شخص بگذارید. از ندانم‌کاری‌های دستندرکاران این جشن، فرد مورد نظر ما، هم وقت خود را برای رسیدن به این جشن تلف کرده، هم هزینه‌ی زیادی را برای رسیدن به این مکان صرف کرده. درحالی که هیچ نتیجه‌ای برای او نداشته! اگر مسئولان می‌دانستند که ظرفیت سالن این فرهنگسرا چه میزان است، باید سیستم ثبت‌نام‌های خود را به گونه‌ای می‌نوشتند که در صورت تکمیل ظرفیت سالن، ثبت‌نام جدید امکان‌پذیر نشود.

به‌خود جشن می‌رسیم. مجری‌های برنامه (که گویا افراد کلیدی انجمن صنفی نرم‌افزارهای آزاد ایران هم بودند) از همان ابتدا از مسیر معین‌شده خارج شدند. در لیست برنامه‌ی جشن نوشته‌شده بود: “معرفی فلسفه و تاریخچه روز آزادی نرم افزار”،‌ اما خبری از ارائه‌ی تاریخچه‌ی این‌روز نبود. فقط مقدمه‌چینی‌هایی شنیدیم که آن‌ها را از قبل می‌دانستیم. این برنامه پشتیبانان زیادی داشت. پس فکر نمی‌کنم مشکل مالی‌ای وجود داشته. مسئولان می‌توانستند از یک مجری مسلط برای این مراسم رسمی دعوت‌کنند؛ اما متاسفانه خود مسئولان نقش مجری را هم بازی می‌کردند. من ایرادی به این مورد نمی‌گیرم، اما ای‌کاش قبل از حاضر شدن درمقابل مردم، کمی تمرین می‌کردند تا روان‌تر صحبت کنند.

مطلب دیگری که باید اشاره‌کنم، این‌است که درست‌است که ما طرف‌دار نرم‌افزارهای آزاد هستیم، اما این دلیل نمی‌شود که جنبش نرم‌افزارهای اختصاصی را تخریب کنیم. در طی سخنرانی‌های دوستان، بارها صحبت از شرکت‌های حامی نرم‌افزارهای اختصاصی به میان آمد از جمله مایکروسافت. کسی که صحبت می‌کرد، این شرکت و بنیان‌گزار آن را به نوعی تخریب می‌کرد که این موضوع به هیچ‌وجه درست نیست.

من شخصا فکر می‌کنم که دنیای نرم‌افزارهای آزاد در این جشن، از آزاد بودن خارج شد و محدود شد. یکی از کسانی که در این مراسم صحبت می‌کرد، دست خود را به سمت نهادهای دولتی دراز کرد تا از آن‌ها برای حمایت از جنبش نرم‌افزارهای آزاد کمک بگیرد. همین فرد، چندین بار اشاره کرد که دولت می‌تواند نهادهای زیردست خود را مجبور به استفاده از نرم‌افزارهای آزاد بکند. به نظر من اجبار به استفاده از نرم‌افزارهای آزاد، ناقض قوانین تعریف شده‌ی foss است. او همچنین جامعه‌ی آزادی نرم‌افزار را به سیاست و اشخاص سیاسی محدود کرد. من عقیده‌دارم فردی که از یک نرم‌افزار آزاد استفاده می‌کند، باید خودش به این نتیجه رسیده‌باشد که نرم‌افزارهای آزاد مناسب‌تر هستند؛ نه آن‌که مجبور به استفاده شود.

مورد دیگری که من دیدم، محدود کردن نرم‌افزارهای آزاد به سیستم عامل لینوکس بود. فقط و فقط صحبت از لینوکس مطرح می‌شد و صحبتی از نرم‌افزارهای آزاد تحت سایر سیستم‌عامل‌ها به میان نیامد. استفاده از عبارات ساختگی (مثل: “سورس بسته”!) و تبیلغات زیاد  فروشگاه‌های عرضه‌کننده‌ی محصولات آزاد و همچنین کلی گویی در مورد برنامه‌نویسان php از موارد دیگری بود که بی‌تجربه بودن سخنران را می‌رساند. سخنران مذکور که یک انجمن اینترنتی در زمینه php نیز دارد، در صحبت‌های خود، اکثر برنامه‌نویسان php را به آشفته‌نویسی محکوم کرد، اما خودش و تیم خودش را جدا از آن‌ها می‌دانست.

من خواهشی از سخنران‌های آینده‌ی این جشن‌ها دارم. اگر تلفظ صحیح اصطلاحات کامپوتری را نمی‌دانید؛ چرا تا این‌حد اصرار دارید که از آن‌ها درمیان کلام‌تان استفاده کنید؟ می‌توانید معادل‌های فارسی آن‌ها را در صحبت‌های‌تان به‌کار ببرید. اگر قرار باشد فیلم یکی از این جشن‌ها به کشورهای توسعه‌دهنده‌ی نرم‌افزارهای آزاد فرستاده شود؛ این‌همه اشتباهات تلفظی باعث کاهش اعتبار ما نزد آن کشورها می‌شود.

از برنامه‌های این جشن، اجرای موسیقی زنده بود. ضمن این‌که از گروه موسیقی یاران به‌خاطر نوازندگی زیبایشان سپاس‌گذارم؛ از آن‌ها دلخور هم هستم. چرا در یک جشن (که باید شادی در آن حکم‌فرما باشد) از موسیقی خسته‌کننده که خواب‌آلودگی حضار را به همراه داشت؛ استفاده کردید؟ آیا یک جشن نباید با موسیقی‌های شاد همراه باشد؟

از آخرین برنامه‌های این مراسم، معرفی جلوه‌های ویژه‌ی لینوکس بود، نه صرفا محیط KDE. قرار بود جلوه‌های ویژه‌ی لینوکس معرفی شود اما نه فقط محیط میزکار kde. متاسفانه بدون این‌که صحبتی از سایر میزکارهای لینوکسی (از جمله gnome که جلوه‌های ویژه‌ی خوبی هم دارد) به میان بیاید، فقط به معرفی kde بسنده‌شد.

مطالب زیادی وجود دارد که می‌توانستم آن‌ها را هم در این پست بگنجانم، اما تا حدی زیاده‌روی هم کردم؛ قبول دارم! این جشن خوبی‌های بسیاری هم‌داشت، همین که این دنیای آزاد به دیگران معرفی شد،‌ از مهم‌ترین ویژگی‌های جشن بود. یا کارهای دیگری که ارائه‌شد؛ مثل بروشوری  درباره‌ی نرم‌افزارهای آزاد که بین حاضرین پخش شد یا هفته نامه‌ی “بزرگراه فناوری” که به رایگان در اختیار شرکت‌کنندگان قرار گرفت و خیلی چیزهای دیگر. در کل، هدف من از جمع‌آوری مشکلات و نقص‌های این جشن، تنها کمک به برگزاری جشن‌های بهتر است؛ تا شاهد برگزاری مراسم بهتری در آینده باشیم با کیفیت بهتر و بازده بیشتر.

یک پست جالب:‌ کپی رایت و داعیه داران متن باز ایرانی

<link rel=’stylesheet’ href=’CSS DOCUMENT ADDRESS’ type=’text/css’ />

با استفاده از آن می‌توانید به صفحه‌ی HTML خود، سندهای استایل خود را وارد کنید.

به‌تازگی موتورجستجوهای معروف، اعلام کرده‌اند که از نوع جدیدی از ویژگی لینک، پشتیبانی می‌کنند. این ویژگی لینک جدید که canonical نام دارد، برای مشخص کردن نسخه‌های متعارف و غیرمتعارف یک صفحه ساخته شده‌اند. برای مثال، فرض کنید که وب‌سایت بسیار بزرگی دارید که این وب‌سایت پر از صفحات داخلی است. مثلا سایت شما ۱۲۰ صفحه دارد و شما در ۱۰۰ صفحه از وب‌سایت‌تان به مقاله‌ی زیر لینک داده‌اید:

http://www.mysite.ir/product.php?item=MYITEM&category=MYCAT

اما در ۲۰ صفحه‌ی دیگر به مقاله‌ی زیر لینک داده‌اید:

http://www.mysite.ir/product.php?item=MYITEM&trackingid=0000&sessionid=0000

درحالی که هر دو آدرس، یک مقاله را نمایش می‌دهد. در واقع تفاوت دو آدرس فقط در ظاهر آدرس‌شان است و هیچ تفاوتی در خود صفحات وجود ندارد. شما به خوبی می‌دانید که این دو صفحه، یکی هستند و با هم تفاوتی ندارند، اما یک موتورجستجو مثل شما فکر نمی‌کند و بین این دو صفحه، فرق می‌گذارد. این مسئله باعث بروز مشکلاتی چون عدم هماهنگی وب‌سایت با استانداردهای موتورهای جستجو می‌شود یا مثلا دوستان شما در وبلاگ‌شان به آدرس دومی که نامتعارف است لینک می‌دهند و این موضوع باعث می‌شود که آدرس اصلی (که آدرس اولی است) دچار بحران rank در جستجوگرها شود. یا بازدیدکنندگان آدرس دوم را آدرس اصلی مقاله فرض خواهند کرد. اما راه حل جدیدی که جستجوگرها ارائه کرده‌اند، استفاده از rel=canonical است. شما باید در صفحه‌ای که دچار مشکل دو آدرسی بودن شده،  یک تگ جدید به Head اضافه کنید و با استفاده از آن به crawler ها بفهمانید که شما باید به لینک متعارف این مقاله مراجعه کنید. با این‌کار مثلا اگر عنوان مقاله‌ی شما توسط شخصی در گوگل  جستجو شود؛ آدرس اصلی آن مقاله به عنوان نتیجه نمایش داده می‌شود نه آدرس فرعی آن. اکنون برمی‌گردیم به مثال خودمان. در مثال بالا من در صفحه‌ام که دو آدرس دارد، در بخش <Head> تگ زیر را وارد می‌کنم:

<link rel=’canonical’ href=’http://www.mysite.ir/product.php?item=MYITEM&category=MYCAT‘ />

با این‌کار موتورهای جستجو به صفحه‌ای که در تگ بالا مشخص کردم، اهمیت “تعارفی” می‌دهند، یعنی آدرس اول صفحه‌ی من، متعارف می‌شود و آدرس دوم نامتعارف.

نکات:

1. این‌کار باعث حذف آدرس دوم از جستجوگر نمی‌شود. تنها موجب مشخص شدن آدرس اصلی می‌شود.
2. استفاده از این ویژگی در وب‌سایت‌هایی با لینک‌های اتفاقی (random) موجب خرابی لینک‌ها در جستجوگرها و شناخته نشدن آن‌ها می‌شود.
3. اگر به دنبال رعایت استانداردها به صورت کامل هستید، باید بگم که این روش هنوز استاندارد نیست.
4. گوگل، یاهو، Bing و Ask جستجوگرهایی هستند که این link-tag را پشتیبانی می‌کنند و آن‌را پذیرفته‌اند.
5. این روش را به توسعه دهندگان سیستم‌های wiki نویسی و سیستم‌های وبلاگ نویسی، پیشنهاد می‌کنم.
6. در این tag نمی‌توانید صفحه‌ای را به‌طور کامل به یک دامنه‌ی دیگر ارجاع دهید.
7. سیستم وبلاگ‌نویسی وردپرس، برای صفحات داخلی و هم‌چنین لینک‌های دائمی،‌ از این روش استفاده می‌کند.

اگر به اطلاعات بیشتری در این زمینه نیاز دارید، این مقاله بهترین مرجع برای شماست.

بنیاد موزیلا (سازنده‌ی مرورگر فایرفاکس) از موتوری به نام Gecko استفاده می‌کند که بازمتن است و با زبان سی‌پلاس‌پلاس نوشته‌شده‌است. Gecko ابتدا در آزمایشگاه شرکت Netscape طراحی‌شد. اصل این موتور برای مرورگر Netscape Navigator نوشته‌شده‌بود که پس از شروع‌به‌کار پروژه‌ی موزیلا در ۱۹۹۸، نسخه‌ی بازمتن (Open Source) این موتور، منتشر شد. در ابتدا با استانداردهای کنسرسیوم جهانی وب (W3) مشکل داشت، سرعت آن از مرورگر IE بیشتر بود، اما صفحات DHTML را به‌خوبی نمایش نمی‌داد. این‌بود که توسعه‌دهندگان موزیلا تصمیم گرفتند روی این موتور کار کنند تا به یکی از بهترین مروگرهای جهان تبدیل شود. هم‌اکنون این موتور به عنوان یکی از بهترین موتورهای مرورگر جهان، روی مرورگرهایی چون Firefox، Flock، Camino، SeaMonkey درحال استفاده‌است. Gecko موتوری‌است که با آخرین فناوری‌های تولید وب‌سایت هماهنگ و سازگار است و از HTML 5 ، CSS 3، XML 1.0 و آخرین نسخه DOM پشتیبانی می‌کند. نام اصلی جکو، NGLayout یا New Generation Layout Engine به معنای نسل جدید موتور طرح (مرورگر) است.

مروگرهای Google Chrome و Apple Safari از موتور Webkit استفاده می‌کنند؛ موتوری که بازمتن است و تحت لیسانس  GNU LGPL منتشر می‌شود. وب‌کیت درآغاز توسط شرکت اپل پرده‌برداری شد و با هدف سرعت بالا در پردازش و نمایش کدهای صفحه و جاوااسکریپت‌ها ساخته‌شد. وب‌کیت که بسیار جوان‌تر از سایر هم‌نوعان خود بود، به‌سرعت پیش رفت و به جایی رسید که هم‌اکنون شرکت‌های بزرگی چون Google و Nokia از آن پشتیبانی می‌کنند. این موتور، یک کپی آزاد از موتور KHTML بود که توسط KDE ساخته شده‌بود. KHTML که در مرورگر Konqueror استفاده‌شده، کاملا متن‌باز بود و توسعه‌دهندگان Apple از این خاصیت KHTML استفاده‌کرده و آن‌را توسعه دادند. از جمله توسعه‌های داده شده این‌بود که حجم کدهای Webkit بسیار کم‌تر از کدهای KHTML شد و موتور جاوااسکریپت Webkit سریع‌تر و دقیق‌تر از قبل شد. شرکت نوکیا هم برای سیستم عامل گوشی‌های خود (symbian) از Webkit استفاده کرد و هم‌اکنون مرورگرهای گوشی‌های نوکیا به این موتور مجهز اند. شرکت گوگل که کار روی سیستم عامل Android را از سال ۲۰۰۵ آغاز کرده‌بود، برای مرورگر این سیستم عامل، webkit را برگزید. گوگل کروم هم از این موتور طرح برای نمایش وب‌سایت‌ها استفاده کرد. KTHML تحت فریم‌ورک KPart با زبان سی‌پلاس‌پلاس نوشته شده اما گوگل پس از توسعه‌ی webkit برای Chrome، هم از سی‌پلاس‌پلاس و هم از Assembly استفاده کرده‌است.

اما می‌رسیم به مرورگر Opera. این مرورگر از موتوری به‌نام Presto استفاده می‌کند که Cross-Platform است اما نرم‌افزاری غیرآزاد است. بیشتر آن با سی‌پلاس‌پلاس نوشته‌شده و درسال ۲۰۰۳ ارائه شد. شرکت Opera سازنده‌ی این موتور ادعا می‌کند که سریع‌ترین موتور را ساخته، آما آزمایش‌ها نشان می‌دهد مرورگرهای برپایه Webkit سریع‌ترین مرورگرها هستند (×). Presto هیچ‌گاه از نسخه‌های تحت توسعه‌ی استانداردهای وب پشتیبانی نکرده‌است. برای مثال CSS 3 که تحت توسعه به سر می‌برد؛ در مرورگر Opera پشتیبانی نمی‌شود. همچنین سورس‌های DLL آن به صورت عمومی منتشر نشده (طبق قوانین نرم‌افزارهای غیر آزاد) و توسعه‌ی عمومی ندارد.

شرکت مایکروسافت نیز برای مرورگر پیش‌فرض ویندوزهایش (IE) از موتور Trident استفاده می‌کند که غیرآزاد است و حتی Cross-Platform هم نیست. از پروژه‌های تحت توسعه پشتیبانی نمی‌کند و روی مرورگرهایی چون Internet Explorer و Avant Browser نصب است. مزیت این موتور نسبت به Presto انتشار DLL های Triedent به صورت عمومی است.

برداشت آزاد از مقاله ویکی‌پدیا: Layout Engine

از تاریخ ۴ سپتامبر، لوگوی صفحه‌ی خانگی گوگل به یک لوگوی ویژه تغییر کرد و به صورت لوگوی بالا در آمد و یک UFO یا بشقاب پرنده را نمایش می‌دهد. اگر روی آن لوگو کلیک کنید متوجه می‌شوید که عبارت  Unexplained Phenomenon به لوگوی جدید گوگل لینک شده‌است و آن عبارت را در جستجوگر گوگل سرچ می‌کند. معنی عبارت Unexplained Phenomenon به فارسی می‌شود: “پدیده‌ی غیرقابل توضیح”. اما برای این‌که داستان از همیشه جالب‌تر و جذاب‌تر بشود (!)، گوگل یک متن کدگذاری‌شده را هم در پروفایل گوگل در توییتر، منتشر کرده‌است که عبارت کدگذاری‌شده به این شکل‌است:

۱٫۱۲٫۱۲ ۲۵٫۱۵٫۲۱٫۱۸ ۱۵ ۱٫۱۸٫۵ ۲٫۵٫۱۲٫۱۵٫۱۴٫۷ ۲۰٫۱۵ ۲۱٫۱۹

اما اگر با استفاده از رمزنگاری تقدم حروف، عبارت بالا را به صورت بدون رمز تبدیل کنیم (decrypted) معنی عبارت می‌شود: “All your O are belong to us”. به فارسی می‌شود: “همه‌ی o های شما به ما تعلق دارد” یا یه همچین چیزی. در لوگو می‌بینیم که بشقاب پرنده‌ی غیرقابل توضیح دارد o ی لوگوی google را با خود به آسمان می‌برد! مثل همان چیزی که در فیلم‌های علمی‌تخیلی دیده‌ایم! اما منظور گوگل از این‌کار هنوز مشخص نیست. بسیاری از مردم بر این باورند که این لوگو به دلیل مصادف شدن با حادثه‌ی “اکستر” در صفحه‌ی خانگی گوگل قرار گرفته‌است. چون حادثه‌ی اکستر هم در سپتامبر سال ۱۹۶۵ رخ‌داده‌است. البته بعضی‌ها هم فکر می‌کنند منظور گوگل از این‌کار عبارت مقابل بوده‌است: “all your OBJECTS belong to us” !

به‌هر حال این لوگوی عجیب (که در ایران قابل مشاهده نیست البته!) هیاهوی بسیاری در وب انگلیسی به‌راه انداخته‌است. ممکن‌است این لوگوی جالب به “Exter UFO Festival” هم ربطی داشته باشد. یک نفر هم ادعا کرده که یک بشقاب پرنده را بالای خانه خود دیده است و فیلمی از آن را روی یوتیوب منتشر کرده. اگر ویدئوی آن به دستم رسید برایتان قرار خواهم داد.

–

پی نوشت: دیکریپت‌کردن کد را من انجام ندادم، اینجا بود.

منبع: +