Intervistoi Ersejla Murati – Athinë

Çdo dekadë e jetës suaj ka sjellë ndryshime të mëdha: në 1992 largoheni nga Shqipëria, duke braktisur profesionin e piktorit dhe duke filluar një jetë të re në Greqi; në 2002 realizoni filmin tuaj të parë me metrazh të shkurtër “Katoi” dhe në 2011- 2012 filmin e parë me metrazh të gjatë “Amnistia”. I konsideroni kulm dhe pjekuri profesionale dekadat apo janë thjesht një koincidencë datash?

Koincidencë, por po, e vërtetë është kjo që keni vënë re. Ndërkohë, duhet të përfundoj dy filma brenda 2012 akoma, njëri skenar që e kam gati që nga 2011 është filmi “Gold”, ku bashkëpunëtore është kompania spanjolle “Guerrillas Cinema”. Filmi i dytë do të realizohet në gusht- shtator dhe xhirimet do të bëhen në New York, brenda qytetit.

Shumë punë intensive…

I bindem kohës sime. Nuk bëhet ndryshe.

Ngjan kinemaja me artin pamor apo filmi me një pikturë?

Ngjan shumë, absolutisht. Mbaj mend dy raste, kur shikonim planet e “Amnistisë”, në një moment pati një ekzaltim nga stafi për cilësinë e fotografisë dhe drejtori i fotografisë mu përgjigj që kështu është kur regjisori është edhe piktor. Ndërsa kur vjet bëra një projekt- pilot për një serial tv, drejtori i fotografisë më pyeti se ku të bazohej dhe i thashë që të shikonte katalogët e pikturave të autorëve të mëdhenj. Kinemaja është dritë. Kinematografia është foto në lëvizje.

E kuqja, në hyrje dhe mbyllje të filmit, çfarë simbolike ka?

Për një regjisor ka shumë rëndësi plani i parë i filmit, ai është i gjithë subjekti i tij. Çështja është që ky plan të mos jetë i stisur. Në rastin tim, del vet nga dekori, lokacioni ku vendoset filmi. Tek Amnistia është vaska e bojës, ku i kërkova drejtorit të fotografisë që me këtë plan të dilte skena e parë e filmit. Pra dashuri dhe gjak. Ka edhe një ndikim nga antikiteti.

Sikurse jeni shprehur për një media spanjolle, një motiv i filmit është të konsideruarit e femrës në Shqipëri si një objekt seksual. Në këtë rast ajo është objekt i tillë për burrin apo për të dashurin, pasi në film e shohim të implikuar seksualisht në të dy rastet…?

Është vetëm për të zyrtarizuarën, martesën. Ne në film nuk pamë më shumë nga lidhja paralele jashtëmartesore. Në thelb është ajo se çfarë ofrohet? Në këtë rast janë të gjitha ato që jepen. Pyetja që lind këtu është mos vallë ata njerëz që jetojnë në periferi nuk kanë çfarë të ofrojnë? Të paktën i dashuri asaj ia ofron. Ndërsa ajo në martesë dëshiron të mos dhunohet, dmth të mos vuajë nga patriarkalizmi. Ne nuk arrijmë të shohim sesi do të mund të vazhdonte lidhja e tyre, sesi do të mund të jepnin trupin e njëri – tjetrit, pasi doli amnistia.

Mua më tërheq shumë bota e femrës shqiptare, mendoj ndonjëherë se nuk do më dalë jeta për të realizuar filma rreth tyre. Nuk është parë tek vetmia e saj, nuk ka qenë në qendër të vëmendjes, por është parë në mënyrë sipërfaqësore. Që nga patriarkalizmi i vjehrrit, konsumimi i martesës, dëshira për diçka jashtë kësaj, tek parfumi që ajo do donte të kishte. Sa për femrat e administratave, ato që duan të bëjnë jetë high- style, do më pëlqente të bëja një komedi rreth tyre.

Sa i besoni instiktit si regjisor? Është ai një shtysë fantazie apo një liri jashtë kontureve të zakonshme të kinemasë?

Shumë i besoj instiktit. Megjithatë nuk dua të dal nga konturet e atyre që bëjnë regjisorët e tjerë dhe as nuk dua t’ia di se çfarë bëjnë ata. Jam shumë mirë në botën time. Jam njeri me dilema, përpiqem të gjej ato dilema dhe makthet që ne i mbartim me vete dhe për të cilat vetëm krijimtaria, arti, mund të na lehtësojnë shpirtin. Siç thotë Bertold Breht, nuk dua t’ia di fare në më do ajo apo jo… edhe unë them që nuk dua të jem si regjisorët e tjerë. Unë dua të jem unë.

Në këtë llogjikë, besoj se nuk e keni të lehtë të ndani ndikimin e vetë jetës suaj në filmat që realizoni? Jo më kot e theksoj, pasi jeni shprehur se në filmin “Amnistia” gjeni të përbashkëta mes dy personazheve kryesore dhe prindërve tuaj në jetë… Ka njerëz të tjerë në jetën tuaj që ju kanë frymëzuar në të njëjtën mënyrë?

Ka plot personazhe, si psh personazhi i Luli Bitrit është një ndërtim njerëzish, ku çdo kat është një njeri i përditësuar në jetën time. Sa vend zë nëna, aq edhe femrat që unë kam njohur. Por absolutisht jo e keqkuptuar. Ne shpesh kemi miq dhe mikesha, që na flasin për jetën e tyre pa patur kontakte fizike. Artisti është sfungjer, thith nga kudo. Është ajo që përmenda në Tiranë, ku thashë se shoh shumë filma pornografikë. Dhe gazetarët u shokuan. Ata që thonë që nuk shohin, gënjejnë. Çështja është sesi ti e bën mënyrë të sjelluri, manierë tënden apo jo. Jo gjithçka e jetës tënde do shfaqet në filma. Ka kënde dhe dhoma, ku nuk hapen kurrë dyert. Janë absolutisht të miat. Njeriu, artisti, pa këto dhoma nuk ka kuptim. Janë pikërisht këto dhoma surpriza e atyre që ai jep. Ndoshta ngaqë është shumë errët aty, nuk shterr kurrë së nxjerri gjëra. Pak a shumë si Toka, si Gjithësia, ku po të heqim yjet dhe planetet, është e errët. Po ndoshta kjo na mban gjallë, është një arsye për të jetuar.

Nëse do të më jepnit një përcaktim për kinemanë shqiptare të pas viteve ’90, cili do të ishte?

Regjisorët shqiptarë ranë në grackën e trajtimit të temave të komunizmit apo emigracionit. Dhe ndoshta ishte llogjike për atë kohë, por nuk mundën të shkëputeshin dot kurrë. Jemi akoma në fazën e të kërkuarit të vetes. Në Shqipëri mungojnë stilet në kinema. Në shqipëri të gjithë filmat janë njësoj. Vetëm për këtë arsye jam krenar për filmin tim “Amnistia” dhe për këtë mund edhe të më akuzojnë për snobizëm. Rrallë regjisorëve në Shqipëri u intereson sesi do të jetë fotografia e filmit dhe harrojnë se ky është një përbërës shumë i rëndësishëm.

Si skenarist i filmave tuaj, keni një prirje drejt të shkruarit dhe letërsisë. Por le të ndalemi tek Niçe: keni një lidhje shpirtërore me këtë shkrimtar / filozof të madh…? Çfarë gjeni tek ai?

Gjej shumë gjëra të përbashkëta në filozofinë e Niçes dhe ajo nuk i takon njerëzve të zakonshëm, pasi jo të gjithë mund ta kuptojnë. Niçe analizon laboratorin e vërtetë të artistit, jetonte vetëm dhe nuk kishte frikë të shfaqte ankthet e veta, reminishencat e fëmijërisë. I shikonte nga lart gjërat, me trurin e tij kishte shkuar përtej, matanë mendjes. Ishte si të bënte xhiron nga jeta në vdekje dhe kishte frikën se nuk do mund të bënte aq shumë libra sa donte. Njësoj ndihem edhe une, kur dua të bëj aq shumë filma sa dua dhe kam frikë se nuk do mundem t’i bëj dot të gjitha. Njerëzit kanë frikë nga jeta, nga divorci, nga tundimet. Sa më shumë e lexoj, aq më shumë e kuptoj dhe i jap të drejtë… dhe shokohem. Niçe është përtej nesh.

Cili është tragjizmi dhe komizmi i popullit shqiptar? Jeni shprehur që “ka njerëz që nuk dinë pse jetojnë dhe si jetojnë” apo “nuk kanë mundësi të ikin, të fluturojnë”, në mënyrë figurative…?

Është si një sonambulizëm, ashtu siç janë pjesa më e madhe e njerëzve në botë, duke jetuar ashtu siç vjen dhe pa menduar më tej. Të kërkosh të drejtat sociale është e kotë, pasi këto në Shqipëri nuk jepen. Sindikatat janë marioneta të forcave politike. Jam ndodhur në një dilemë me “Amnistinë”, por pasi lexova lajmin që në burgjet shqiptare hapen dhoma të veçanta për takime erotike ishte një lajm “Uau”, që për një vend si Shqipëria bën një hap që është për tu admiruar. Pikërisht kjo kontradiktë më bëri të mendoj se ky do të jetë filmi im i ardhshëm. Por duhet të dish ta zgjedhësh, nuk e bëra për të bërë skup me sinopsisin. Filmi ka brum, përmbajtje.

CineFier, si lindi kjo iniciativë? Mos ndoshta pas eksperiencës suaj si regjisor, tashmë po ngre krye dëshira për tu mësuar të tjerëve atë që ju dini, mënyrën e të bërit kinema?

Artisti ka edhe një obligim përtej të puthurit të flamurit, shumë më të madh se ky, që të edukojë profesionalisht njerëz dhe të ndajë me ta ato që di më mirë. Mendimi im është se në Shqipëri filmi nuk bëhet edhe aq mirë kinemaja dhe prandaj vendosa që të kthehem në qytetin tim dhe të bëj një kurs 1- mujor për të rinjtë që duan të vazhdojnë rrugën e filmit. Zbulova se nga 20 prej tyre, 4- 5 kanë talent për të shkruar skenare. Pra, u mësova atyre sesi rroket ideja më e mirë, sesi ngjarja shtrohet në letër dhe dialogohet, sesi kalohet më pas në fazën e produksionit, gjetja e vendeve të xhirimit, përzgjedhja e kastit, deri në postproduksion, pra montazh. Kam rreth dy javë që e kam përfunduar kursin dhe më thonë se u mungoj, shpresoj të jetë e vërtetë (qesh). Ishin të gjithë të lirë të sillnin mendimet e veta dhe secili lexonte skenarin, në një takim të tillë që unë e quaj psikanalizë kinematografike: vendosemi në formë rrethi dhe lexojmë me radhë skenarin dhe diskutojmë idetë. Kisha marrë me vete rreth 25 filma me metrazh të shkurtër, fitues të çmimeve Oscar dhe Palma e Artë dhe që ishin shumë afër gjërave që ne po bënim.

Aktori flet pas intervistës për të bijën e tij 15-vjeçare, e cila jeton në Greqi, ku ndjek shkollën e mesme. Deri më sot, ka luajtur në 5 filma, realizime grekë, por në media nuk është folur për këtë, pasi edhe vetë regjisori shprehet se nuk dëshiron të ndikojë në rrugën e profesionit të saj. “Më thonë se është shumë e talentuar dhe unë për këtë jam krenar. Në shkollë, është në krye të Klubit të Kinemasë, siç quhet këtu, me aktorë dhe regjisorë amatorë të shkollave. Jam krenar për të, por nuk ia tregoj”. Sabrina Alimani së shpejti do të paraqitet në festivalin e Venecias me një film ku interpreton në një rol kryesor, së bashku me trupën e aktorëve.

Sa shpresë dhe talent shihni tek brezi i ri i kineastëve? Duke qenë se hapja me botën ka qenë e cunguar, a mendoni që kjo ka kushtëzuar edhe formimin e regjisorëve apo edhe tematikat e tyre (i referohem këtu filmave me tema nga retrospektiva, komunizmi)…

Shpresa ime është tek brezi i ri, por e keqja është se ky brez nuk është në opozitë me atë që është bërë deri më tani. Janë të varur plotësisht nga buxhetet kombëtare të filmave, por aktualisht në QKK buxheti vjetor është përgjysmuar me vendim qeverie. Kjo nuk do të thotë që të mos bëhen më filma. Prandaj i këshilloj ata që më mirë të bëjnë filma pa buxhet, sesa mos të bëjnë filma fare.

“Për mendimin tim, autoritetet kanë një dritare tremujore gjatë të cilëve do të mundnin ende të korigjonin gabimet e tyre dhe të ndryshojnë tendencat e deritanishme. Duke thënë autoritetet kam parasysh kryesisht qeverinë gjermane dhe Bundesbank-un, pasi në një krizë fuqinë e kanë kreditorët dhe asgjë nuk mund të bëhet pa mbështetjen e Gjermanisë”, theksoi George Soros në një ligjëratë që publikohet në uebsajtin e tij.

“Pres që opinioni publik grek do të frikësohet mjaft nga perspektiva e përzënies nga bashkimi Europian, dhe t’i japë një shumicë të vogël një koalicioni (qeveritar) që është i gatshëm të zbatojë marrëveshjen e sotme” me BE, BQE dhe FMN, shtoi Soros.

Mirëpo, “asnjë qeveri nuk mund të plotësojë kushtet e marrëveshjes dhe kriza greke ka gjasë të arrijë kulmin në vjeshtë. Deri atëherë edhe ekonomia gjermane do të jetë dobësuar dhe do të jetë akoma më e vështirë për kancelaren gjermane të bindë opinionin e vet publik që të marrë më shumë përgjegjësi europiane. Kjo krijon dritaren e tre muajve”, shpjegoi Soros.

Tentoi të ngrejë “gurin e Sizifit” por i ra në këmbë. Shkroi drama por u shndërrua vetë në një personazh drame absurde. Mbarroi 2 shkolla dhe jetoi në tre burgje. Dashnor i përplasjes dhe promovues i mendimit ndryshe. Kështu do ta perifrazonim jetën 74-vjeçare të Miho Gjinit, këtij Robinson Kruzoi të “pandreqshëm” dhe të papenduar. Ndiqni më poshtë intervistën:

Zoti kryetar, spikatët në vitet e rinisë tuaj si artist por u ndëshkuat nga sistemi diktatorial si djal “plangëprishës”. Ç’ kujtoni nga kjo periudhë që u kushtoi vite burgu, internimi dhe shumë privime të tjera?

E gjithë kjo periudhë e errët dhe e largët më shkakton ende drithma e nuk dua që ta kujtojë fare. E megjithatë nuk me shqitet nga mendja kursesi. U mora me drama, jetova si në një dramë e perfundova tragjikisht, si një personazh drame absurde. Nuk isha “plangëprishës”, po vetiu u quajta i tillë,-mandejë armik (pa qenë kurrë i tillë) dhe “guri i Sizifit” që ngrita me mundim gjer në –majë të malit, rra befas në këmbët e mia, në fundin e humnerrës, fare afër “ferrit”. Dhe pastaj FERRI I VËRTETË.

Një figurë komplekse si ju që e stolisin dafinat e “Mjashtrit të Madh”, çuditërisht edhe pas rrëzimit të diktaturës nuk përfshihet në nomeklaturën e re të shoqërisë demokratike. Arsyet?

Si unë, edhe shokët e mi, në atë kohë – ndrim sistemesh, ishim kthyer në “fantazma” dhe askush nuk na quante njerëz normal, kur edhe “forcat e reja” lindën nga po ai sisistem i vjetër i traditës komuniste. Fare pak prej nesh u përfillën e u vendosën në disa vende, si të thuash “nën hije” që të dukeshin si kontorno të pushtetit të ri. I gjithë kontigjenti dërmues i të burgosurve politikë u lanë në harresë dhe iu nënshtruan rrishtazi punëve të rëndomta që mezi i gjenin. Një pjesë e madhe e tyre emigroi. Kështu bëra edhe unë, pas nje pune rraskapitëse në Komunalen e Tiranës, ku shoku im, poeti Stefan Mertiko, -sikundër më thotë tani, më shihte me keqardhje e me një brengë të thellë.

Miho Gjini me ambasadorin Bashkim Zeneli i cili i dorëzoi Urdhërin Mjeshtër i Madh.

Pas kalvarit të vuajtjeve në Shqipëri, 20 vjet kurbet në Greqi. Si ishte kjo periudhë për ju?

Përsëri si vazhdim i ndëshkimit, i po atij kalvari vuajtjesh pa mbarim që kisha nisur. Bëja punë të rënda krahu në periferi të Athinës e jetoja i vetmuar, si një Robinson Kruzo. Punoja që të mbijetoja dhe shkruaja vazhdimisht që të mos bija shpirtërisht. Më qe mbyllur sipari i teatrit, por unë hapa një dritare nga letërsia. Dhe nuk bëra keq. Në vitin 2003 dikush u kujtua që jetoja edhe unë, diku nëpër botë dhe më erdhi dekorimi me urdhërin më të lartë të Shtetit Shqiptar. Në Hotel Zapolja në Athinë më dorëzuan Urdhërin e Presidentit të Republikes në një ceremoni shkëlqyese dhe, të nesërmen, në orën 5 të mëngjesit, unë do të vishja kominozhet e punës dhe do të “prisja kokën” në një makinë metalprerëse. Paradoksi i jetës time do të vazhdonte më tej…

Çaste pune në “Liter - Art”.

Zoti kryetar, sa i organizuar është komuniteti shqiptar në Greqi? Sa ndihmon shteti amë – të paktën ambasada dhe shërbimet konsullore – në këtë drejtim?

Komuniteti shqiptar në Greqi ka qenë gjithmonë në një “çorganizim të organizuar”. Ka kurdoherë formalizëm, etje për të bërë sa më shumë shoqata si dhe shoqatabërës që ua kanë marrë dorën këtyre punëve… Gjënden plotë njerëz që skanë ç’të bëjnë tjetër e bëjnë shoqata, tipa mediokër që skanë bërë hajer kurrë e tani kërkojnë që të duken dhe “kacavjerrsa” siç i kam quajtur unë. Më me vend konsideroj disa shoqata të qyteteve që mblidhen pranë njëri – tjetrit. Ndikimi i shteti gati është i papërfillshëm. Qoftë edhe për ironinë e përdorur nga shteti, duke dërguar në Ambasadë (në shumicën e rasteve) konsuj kulturor që s’ janë marrë kurrë me kulturën. Si edhe për sarkazmën e hapur gjatë 10 vjetëve të fundit se do të ngrihen në Athinë e në Romë QENDRA KULTURORE. Gënjeshtër e hapur! Dhe pastaj vjen “mandati” i shkurtimit të konsullit kulturor si njeri i “ tepërt”! Po edhe fjalët e tjera janë të tepërta…

Me ambasadorin Vili Minarolli në ekspozitën e piktorit Leonidha Bullgari.

Po njerëzit e letrave dhe artistët sa dhe si u ndihmuan deri tani? Çdo propozonit për të ardhmen?

Njerëzit e letrave dhe artistët shqiptarë në Greqi e filluan jetën si argatë të zakonshëm dhe rrallëherë si krijues. Kanë qenë raste të veçanta kur muzikantë ose aktorë profesionistë janë inkuadruar në jetën letraro-artistike të vendit fqinj. Por, kur janë evidentuar në shfaqje e role të veçanta, kanë demonstruar vlera e dinjitet, madje në shkallë superlative… Nuk ka qenë e lehtë, bie fjala, që një piktor shqiptar si Leonidha Bullgari të sfidonte afro 400 piktorë grekë, duke u rrëmbyer atyre çmimet e para tre herë me rradhë, apo një regjisor shqptar si Bujar Alimani që ka përfaqësuar Greqinë disa herë nëpër Festivale Ndërkombëtare të filmit duke fituar nje rradhë çmimesh të rëndësishme!

Pas premierës së filmit grek “Akademia Platon” me regjisorin Filipos Citos (djathtas) me aktorin shqiptar Anastas Kozdine, dhe majtas aktori grek Andonis Kafexhopulos.

Z. Kryetar, shkrimtarët dhe artistët e vërtetë konsiderohen ambasadorë nderi të mirëkuptimit, paqes dhe bashkëpunimit midis popujve. Si e ka luajtur lidhja juaj si subjekt këtë rol?

Lidhja e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë në Greqi “LITER-ART” është përpjekur që të ndërtojë një “urë shpirtërore” me kolegët grekë si domosdoshmëri afrimi midis popujve. Jemi të parimit se atë që, nganjëherë, nuk e bën politika e qeveria, mund ta arijnë shkrimtarët e artistët e të dy vendeve.

Miho Gjini me aktoren greke Titika Sariguli.

Në bashkpunim me Lidhjen e Përgjithëshme të Shkrimtarëve të Greqisë dhe me shoqatën analoge të artistëve grekë ne kemi zhvilluar aktivitete e veprimtari të përbashkëta që kanë qenë frytëdhënëse në krijimin e një klime tejet njerëzore.

Marrëdhëniet shqiptaro-greke 20-vitet e fundit kanë shënuar një zhvillim të dukshëm pozitiv por ndërkohë nuk kanë munguar edhe oshilacionet, dimra të vegjël por shumë herë të acartë që kanë penguar zhvillimet pozitive. Dy shtetet nuk kanë pretendime teritoriale ndaj njëri tjetrit dhe kanë nënshkruar një traktat miqësie e bashkëpunimi këtu e 15 vite më parë, por miqësia i ngjan bajames që lulëzon në Shkurt e mbushur me flokë dëbore. Si një njohës i mirë i dy real-politikeve ç’ mendoni se do korigjuar?

Nuk dëshiroj të japë mendime rreth politikës së të dyja vendeve, pasi e di se, që nga ky çast fillon marrja me politikë. Ca më tepër, si artist i paangazhuar në jetën politike. Por, gjithmonë e më tepër e ndjejmë pasojën e politikave dështake që bien sidomos mbi kurriz të emigrantëve shqiptarë.

Në Amerikë me shkrimtarin Naum Prifti.

Herë pas here vizitoni vatra të shumta të ngulimeve shqiptare në shtete të ndryshme. Si i përjetoni këto kontakte? Ndonjë kujtim i veçantë?

Politika kulturore nuk mund të bëhet në kafene apo rrugëve. Edhe krijimtaria, edhe pse kryhet vetëm, ka nevojë për afërsinë sociale, për shkëmbime mendimesh, përvojash e eksperiencash. Ndaj kam këmbëngulur për një mjedis ku të mblidhemi e të diskutojmë me njëri-tjetrin, të promovojmë libra e vlera të veçanta. Në mungesë të një QENDRE KULTURORE, ne e kemi ushtruar në mjediset e zyrës tonë këtë veprimtari, duke e konsideruar veten si pjesë integrale e kulturës shqiptare. Kemi bërë madje edhe lëshime, duke pranuar në rradhët tona, krahas shkrimtarëve e artistëve profesionistë, edhe letrarë të rrinj e amatorë të artit që mund të mësojnë nga më të vjetërit dhe të ecin më përpara. Po ka edhe më mirë se ne, si “VATRA” e famshme e Bostonit apo “BIJTE E SHQIPES” në Filadelfia të Amerikës, të cilat i kam parë vetë e i admiroj për punën që bëjnë…

Kush është Miho Gjini:

Miho Gjini ka lindur në Piqeras të Sarandës më 20.3.1938, ku kreu edhe arsimin fillor, vazhdoi shollën 7-vjeçare në Durrës (ku punonte i ati) dhe të mesmen në Kuçove e Tiranë.

Më pas specializohet për elektricitet në mjekësi dhe punon tre vjet në Qarkun e Gjirokastrës si Teknik Rontgeni. Me çeljen e Shkollës së Lartë të Aktorëve “Aleksandër Moisiu” merr pjesë në konkurs dhe fiton. E përfundon këtë shkollë duke u diplomuar si aktor, regjisor e kritik teatri. Emërohet në Elbasan si regjisor e drejtor i Teatrit “Skampa”, ku vë në skenë disa shfaqje dhe interpreton role të ndryshme.

Tre vjet më vonë transferohet në Minisrtinë e Arsimit e të Kulturës si Inspektor i Përgjithshëm i Teatrove dhe Estradave të Republikës. Paralelisht jep mesime si pedagog i jashtëm në Akademinë e Arteve (dega e dramës) për 13 vjet me rradhë. Goditet nga diktatura komuniste për pikëpamje liberale në fushën e artit dhe dramaturgjisë, shkarkohet nga detyra dhe internohet me punë korrektonjëse në minieren e Memaliajt. Pas tre vjetësh burgoset me akuzen e agjitacionit e propagandës kundër partisë së shtetit.

Kryen dënimin në burgjet e Tepelenës, Ballshit e të Spacit dhe lirohet në vitin 1982 me Amnistinë e Përgjthëshme. I nenshtrohet për afro 10 vjet kalvarit të Luftës së Klasave dhe me permbysjen e regjimit të vjetër, detyrohet të emigrojë në Greqi. Ka filluar të shkruaj nëpër gazetat e kohës qysh në vitin 1962. Libri i tij i parë me artkuj kritike botohet në vitin 1965. Prej asaj kohë e gjer më sot ka botuar 18 libra në gjini të ndryshme të artit e të letërsisë dhe në vitin 2003 është nderuar me Urdhërin e Lartë Shtetëror MJESHTER I MADH.

Me një grupim shkrimtarësh e artistësh ka krijuar në Athinë lidhjen “LITER ART”.

Me drejtorin e Revistës “Pegasi”, Grigor Jovani.

Gjithashtu bashkëpunon në revistën letraro-artistike të Grigor Jovanit “PEGASI” per vite me rradhë në detyrën e kryeredaktorit.

Pas një viti e gjysmë trajtim në një klinikë speciale të Parisit, djaloshi është kthyer tashmë në Selanik, në gjendje të mirë shëndetësore, dhe tepër mirënjohës, pasi peripecia e tij ishte shkaku dhe shembulli i gjallë i solidaritetit ndërmjet dy popujve fqinjë, por edhe i humanizmit të një shoqërie që sfidoi pengesat e dallimeve raciale.

Elton Demiri nga Korça, nxënës atëherë në klasën e 5-të të skollës demotike të Efkarpias, u dignostikua në vitin 2008 se vuante nga sëmundja e rëndë e osteosarkomës (gangrenë) në këmbë, çka ishte e sigurt se do ta çonte drejt vdekjes.

Prindërit e nxënësit vunë në dijeni arsimtarët dhe me iniciativë të drejtorit të shkollës, Aleksandros Filipidis, u krijua një rrjet mes të gjitha shkollave, por edhe qytetarëve të vendit, me qëllim që të grumbulloheshin mbi 80.000 euro për ndërhyrjet e domosdoshme kirurgjikale dhe kimioterapitë e djaloshit.

Sensibilizimi i njerëzve ishte i madh dhe përfundimisht u mblodhën 120.000 euro, brenda një viti e gjysmë që Eltoni qëndroi për kruim në Paris.

“Shpenzimet ishin të mëdha, pasi përveç terapisë që zgjati 18 muaj, nevojiteshin para edhe për nevoja të tjera, si qëndrimi i prindërve, barnat etj.”, i thotë AMNA-s, z.Filipidis.

Babai i Eltonit kujton vështirësitë me të cilat u përballën për gjetjen e klinikës speciale në Paris (në Greqi nuk ka klinikë të tillë), vështirësitë e komunikimit (u desh përkthyes), por edhe vendimin e madh për t’u ndarë për një periudhë të madhe kohore nga vajza e tyre e vogël, të cilën e lanë tek gjyshërit në Shqipëri.

“Ishte një periudhë shumë e vështirë, kryesisht për arsye ekonomike, sepse duhej të mbulonim shpenzimet sa në Francë, aq edhe Greqi ku kishim lënë gjysmën e familjes”, tregon z. Demori.

Në pranverë 2010 familja u bashkua përsëri, teksa nxënësi e përfundoi terapinë dhe u kthye me prindërit në Selanik. Siç informon agjencia greke e lajmeve AMNA, tani ai ndjek mësimet në klasën e parë gjimnaz në Efkarpia dhe, siç thonë prindërit dhe mësuesit, ndonëse e ka humbur njerën këmbë, është optimist, i mbushur jetë e fuqi dhe me interesim të madh për mësimet e tij.

“U lidhëm shumë me banorët e Efkarpias, që treguan me vepra bashkë me grekët e tjerë, dashurinë e tyre. Greqia është në zemrën tonë, është në vendin e parë dhe do të bëjmë gjithçka për t’ia dëshmuar këtë njerëzve”, thotë me mirënjohje zoti Demiri.

Lideri i Koalicionit të së majtës radikale (SYRIZA), Aleksis Tsipras, ka garantuar ambasadorët e 20 vendeve më të zhvilluara të botës (G20), se partia e tij “nuk e ka në program daljen e Greqisë nga euro”.

Tsipras u paraqiti ambasadorëve në pallatin Zappeion, qëndrimet për politikën e jashtme dhe ekonominë, ashtu siç pasqyrohen në programin qeveritar të SYRIZA-s, përgatitur për zgjedhjet e 17 qershorit.

Mbi bazën e tezës kryesore se memorandumi e shpie vendin në katastrofë dhe duke dashur të garantojë diplomatët e huaj për orientimin konstant proeuropian të partisë, Tsipras tha se programi i SYRIZA-s nuk është program për daljen e Greqisë nga Bashkimi Europian dhe Eurozona. Përkundrazi, shtoi, është një program që përbën të vetmen rrugë për daljen nga kriza dhe shndërrimin e Greqisë në një partner të barabartë

Për marrëdhëniet greko-turke, Aleksis Tsipras u shpreh në favor të dialogut, mbi bazën e të drejtës ndërkombëtare dhe të respektit reciprok të sovranitetit kombëtar. Më tej u shpreh në favor të anëtarësimit të Turqisë në BE, por me kusht, siç tha, se do të abrogohet kërcënimi me luftë ndaj Greqisë, do të çohet në gjykatën e Hagës çështja e shelfit kontinental, ndërsa kriter do të jetë edhe arritja e një moratoriumi për armatimet.

Për Ballkanin, Tsipras theksoi se SYRIZA do të promovojë bashkëpunimin ballkanik dhe idenë e një harte ekologjike ballkanike, ndërsa përsëriti qëndrimin e partisë së vet për çështjen e emrit të FYROM, duke u shprehur në favor të një emri për përbërë, me referencë gjeografike, për çdo përdorim

Shkolla Shqiptare e Athinës ju fton të gëzojmë të gjithë së bashku kurorëzimin me sukses të një viti tjetër pune dhe mësimi të fëmijve tanë.

Ceremonia e mbylljes së vitit shkollor  do të zhvillohet ditën e Diel, 10/6/2012 në orën 11:00 në sallën e teatrit Polihoro “Ana Maria Kaluta” të Bashkisë së Athinës, adresa Timokreontos 6A, në Neo Kosmo. (Stacioni Agio Sosti nga Singru dhe me Tram stacioni Egjeu).

Hyrja është e lirë dhe për më shumë informacion dhe ftesa mund të drejtoheni në Shkollën Shqiptare të Athinës në adresën: Ferron 15, Platia Viktorias, Athinë si dhe në numrin e telefonit 210520317.

Jeni të gjithë të mirëpritur!

Revista për femra “Health” ka bërë një renditje me 10 femrat që kanë trupin më hot për vitin 2012. Julianne Hough mban vendin e parë për trupin më të bukur me bikini, ndërsa më poshtë shihni edhe 9 femrat e tjera që vijnë pas Hough.

Kim Kardashian ka arritur të ketë plot 15 milionë fansa në Twitter. Dhe, për t’i falenderuar, ajo ka vendosur që të postojë disa foto të nxehta, por edhe foto kur ajo ka qenë fëmijë. Fundja, kjo është mënyra e vetme me të cilën Kim mund të tregojë mirënjohjen e vet ndaj fansave.

Në Kosovë zhvillohen sot veprimtari për 1 Qershorin, Ditën Ndërkombëtare të Fëmijëve, në prag të së cilës është bërë “Lansimi i raportit mbi Gjendjen e Zhvillimit dhe Edukimit të Hershëm të Fëmijëve në Kosovë”, organizuar nga Zyra e UNICEF-it.

Më këtë rast është theksuar se “ambienti i gjithanshëm, për promovim të zhvillimit të hershëm të fëmijëve në Republikën e Kosovës, bazohet në kornizën ndërkombëtare e cila është e mbështetur në Konventën për të Drejtat e Fëmijëve, si dhe kornizën ekzistuese nacionale ligjore dhe politike”.

Gjatë publikimit të raportit të UNICEF-it gjithashtu është thënë se “Kosova nuk është duke i zbatuar të drejtat e fëmijëve dhe shkak kryesor duket të jetë varfëria”.

Kuvendii i Republikës së Kosovës sapo ka filluar një seancë plenare më të vetmën pikë të rendit të ditës – Debat parlamentar lidhur me Ditën Ndërkombëtare të Fëmijëve.

Raportuesja për Kosovën në Parlamentin Evropian, Ulrike Lunaçek përmes një videoparaqitje në fillimin e seances së Kuvendit dha mesazhin për më shumë angazhime për një të ardhme më të mirë të fëmijëve kosovarë.

Ndër veprimtaritë e shumta që do zhvillohen për Ditën Ndërkombëtare të Fëmijëve janë edhe ato që organizohen në sheshet kryesore të kryeqytetit, organizuar nga komuna e Prishtinës.

Nderkohe qe temperaturat e ujit ende nuk jane te pershtatshme per zhytje ne det, bashkia e Sarandes eshte duke e administruar kete periudhe per te vijuar nderhyrjen ne plazh, per ta bere sa me te pershtashem per turistet.

Sipas nje projekti me vlere 2,5 milion leke, nderhyrja ka nisur ne plazhin përpara shëtitores “Hasan Tahsini”, qe po i nënshtrohet një rehabilitimi të plotë. Kjo, thote Agron Tepelena, drejtor i drejtorise se sherbimeve ne Bashki, behet per shkak te problemeve qe krijuan shirat e rënë gjatë ditëve të fundit, si dhe per pastrimin e rërës nga lendet e ndryshme inerte, duke krijuar keshtu kushte sa me optimale per pushuesit e shumte.

Me punimet e kryera, plazhi ka pësuar edhe një zgjerim ne gjeresi me gati në 2 metra duke shtuar dukshem kapacitetin akomodues për pushuesit. Pas disa ditesh, kur te kene perfunduar punimet rehabilituese, ne këtë plazh do te instalohen cadrat dhe shezllonget, qe do të jenë nën administrimin e plotë të Bashkisë e do te ofrohen me gjysmen e çmimit qe aplikon sherbimi privat i ketij lloji, çka perben risine e ketij sezoni turistik per Saranden.

Qëndrimi i Greqisë në eurozonë ka rëndësi vendimtare për zhvillimet jo vetëm në vend e në Europë, por në të gjithë botën”, theksoi profesori i njohur i universitetit amerikan Columbia, Jeffrey Sachs, duke folur në asamblenë e përgjithshme të Ligës së Industrialistëve Grekë (SEV), informon agjencia greke e lajmeve AMNA. Ai shtoi se zhvillimet janë të rrufeshme dhe se javët e ardhsme ato do të jenë vendimtare.

Sachs kritikoi Gjermaninë për politikën që i imponon Europës, por edhe bankën Qendrore Europiane për faktin se ngurron të ndërmarrë rolin e bankave qendrore dhe të funksionjë si huadhënës i strehës së fundit.

“Nuk mundet që vendimet të merren pa diskutime dhe analiza. Gjerm,ania nuk mund të lëvizë fijet në mënyrë të njëanshme”, theksoi Sachs.

Sipas tij, kriza në Greqi nuk mund të përballohet nëse nuk sigurohet likuiditet për ekonominl, sepse anjë ekonomi në botën moderne nuk mund të funksionojë pa akses në kreditimin bankar. Siç theksoi, ky aspekt i krizës nuk është diskutuar në BE, sepse e vetmja gjë që diskutojnë gjermanët është deficiti financiar i Greqisë. “FMN e ka kuptuar problemin, por politika hartohet në Berlin”, tha shprehimisht.

Rezultati, sipas tij, është që Greqia të luftojë për arritjen e një objektivi të lëvizshëm, pasi shtrëngesa shkakton më shumë recesion dhe rritje të deficiteve.

Gjithsesi, Sachs theksoi se kriza në Greqi nuk mund të përballohet me rritje të deficitive, por me zbatimin e programit që ka rënë dakord Greqia.

Një sërë aktivitetesh janë planifikuar të zhvillohen në Tirane ku presidenti i vendit Bamir Topi do të presë një numër të konsiderueshëm femijësh jetimë në Pallatin e Brigadave. Po ashtu, me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Fëmijëve, nën kujdesin e veçantë të Zonjës Liri Berisha, Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve në bashkëpunim me Bashkinë e Tiranës dhe Drejtorinë Arsimore Rajonale të Tiranës do të organizojnë një sërë aktivitetesh përgjatë bulevardit kryesor të kryeqytetit.

Për realizimin e këtyre aktiviteteve janë angazhuar 55 shkolla të kryeqytetit ku jane përfshirë dhe artistët e vegjël të Cirkut Kombëtar dhe Teatrit të Kukullave, Sheshet ku do të organizohen performancat artistike janë, Sheshi tek hyrja e Rrugës “Pedonale”, Sheshi para portës hyrëse të Kalasë së Tiranës, Sheshi para portës hyrëse dhe pjesës së brendshme të Galerisë së Arteve, Sheshi midis GKA dhe Hotel “Dajtit’, Sheshi përpara Lulishte “Milenium”,Sheshi këndor tek “Këmbana e Paqes” si dhe sheshi para hyrjes së Qendrës Ndërkombëtare të Kulturës.

Gjithashtu aktivitete do të ketë edhe tek Parku Rinia, lulishtja “3 Vëllezërit Frashëri”, sheshi para Kryesisë së Kuvendit si dhe tek sheshi para Hotel “Rogner’.

Koncerti përmbyllës do të organizohet në sheshin para Pallatit të Kongreseve ku do të performojnë artistët e vegjël nga shkolla artistike “Jordan Misja”, shkolla Koreografike dhe Qendra Kombëtare Kulturore e Fëmijëve.

Ministria e Punës, Cështjeve Sociale dhe Shanseve të Barabarta dhe Agjensia Shtetërore për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijëve organizojnë Konferencën Kombëtare “Të Drejtat e Fëmijeve, Prioritet për Integrimin Evropian”, Në Konferncë do të raportohet monitorimi një-vjecar i zbatimit të legjislacionit për mbrojtjen e të drejtave të fëmijëve nga të gjitha institucionet (mbrojtjen nga dhuna, nga trafikimi, nga puna e detyruar – përfshi lypjen, etj.).

1 Qershori tashmë vec ceremonive festive mbart me vete edhe apelin për më shumë vëmendje ndaj fëmijëve të varfër dhe jetimë. Në fakt 1 Qershori e ka origjinën nga Shtetet e Bashkuara dhe Kina. Në vitin 1925 konsulli i përgjithshëm Kinez në San Francisko mblodhi sëbashku një numër të konsidesueshëm fëmijësh jetim Kineze të celebronin në festivalin e ”Anijes së Dragoit”.

Kjo gjë rastisi të ishte në të njëjtën ditë me konferencën në fjalë. Festa e 1 Qershorit filloi të festohet pas dy vitesh. Shumë vende të botës e kanë pranuar atë si festën ndërkombëtare të femijëve dhe realizojnë festime të cilat kanë si qëllim të rrisin vëmendjen në drejtim të mirëqënies së tyre. Sot kjo ditë festohet në të gjithë botën./a.g/

Kandidati konsensual për president i maxhorancës qeverisëse, Xhezair Zaganjori zhvilloi sot një takim në selinë rozë, me Kryetarin e Partisë Socialiste, Edi Rama, ku parashtroi arsyet e kandidimit të tij për postin e Kreut të Shtetit.

“Kemi pasur një njohje me njëri- tjetrin nga larg dhe në këtë takim u prezantuam më nga afër dhe patëm rastin të diskutojmë me njëri-tjetrin. Unë i parashtrova arsyet të cilat më kanë shtyrë për të marrë vendimin për të kandiduar për President, gjë që nuk e kam pasur të lehtë. Mendoj se ky takim është në të mirën e debatit dhe procesit që po zhvillohet. Këtë takim e kërkova unë, ndërkohë që me z. Rama bëmë një bisedë ku unë nuk i kërkova të shprehej për këtë çështje dhe ai nuk kishte detyrim që të përgjigjej”, tha Zaganjori për mediat, pas takimit 1 orësh me kreun e PS-së.

Ndërkohë, Kryetari i PS-së Edi Rama nuk pranoi të komentonte për mediat takimin me Zaganjorin.

Këto skena janë shumë të nxehta. Në filmin e ri “Hemingway&Gellhorn”, Nicole Kidman dhe Clive Owen do e ndezin ekranin. Produksioni prej 20 milion dollarësh i HBO tregon për historinë e dashurisë së Ernest Hemingway dhe gruas së tij të tretë, reporteres së luftës Martha Gellhorn. Në qendër të historisë, jeta seksuale e këtij çifti.

“I kam thënë regjisorit Phil Kaufman disa herë, a është kaq i rëndësishëm seksi për këtë histori,” thotë Nicole Kidman.

Gjithmonë e më shpesh i shohim Nicole Kidman dhe Clive Owen në krevat bashkë në film.

“Gjithkush e di që Phil dashuron skenat e mira të seksit. Duhet të jem i ndershëm, përpara se të nisnim xhirimin nuk ka folur për gjë tjetër përveçse për këto skena. Shpesh i thoshim: Phil, ka edhe skena të tjera,” thotë Owen.

Kancelarja Angela Merkel është politikania më popullore në Gjermani, ky është konkluzioni që del nga një sondazh i ditëve të fundit.

Angela Merkel ka marrë 64 pikë në sondazhin ku pjesëmarrësve u kërkohej të jepnin nga zero deri në 100 pikë për politikanët e vendit të tyre.

Në vend të dytë me 59 pikë është një tjetër grua, por e një force tjetër politike në Gjermani, nga radhët e socialdemokratëve.

Ajo është kryeministrja e provincës Raina, në Vestfalinë Veriore, Hanelore Kraft, e cila fitoi në zgjedhjet rajonale të këtij muaji.

Tre kundërshtarë të Merkelit, liderë opozitarë dhe kandidatë potencialë për funksionin e kancelarit janë larg saj.

Ish-ministri i Financave, Peer Steinbruck, i Partisë Socialdemokratike gjermane dhe kryetari i grupit parlamentar i kësaj partie, Frank Watler Steinmeyer kanë nga 54 pikë.

Kreu i Shtetit bëri një përshkrim të reformave në Shqipëri në drejtim të forcimit të demokracisë e shtetit ligjor, duke theksuar se një rol kyç gjatë këtij procesi luan dhe institucioni legjislativ, sidomos në realizimin e reformës zgjedhore, asaj parlamentare dhe zgjedhjes së Kreut të ri të Shtetit përmes një procesi të hapur dhe transparent, për t’i dhënë vendit garantuesin e ekuilibrave dhe pavarësisë së institucioneve kushtetuese.

Në vlerësim të marrëdhënieve shumë të mira mes dy vendeve, Presidenti vuri në pah rëndësinë e forcimit të mëtejshëm të tyre në fusha të ndryshme, duke shprehur falënderime për mbështetjen e pandërprerë të Gjermanisë në rrugëtimin integrues të Shqipërisë, si dhe të rajonit ballkanik, në strukturat evropiane. Me këtë rast, ai theksoi vendosmërinë dhe seriozitetin që shteti shqiptar do të tregojë në rrugën drejt integrimit në Bashkimit Evropian, për të fituar sa më parë statusin kandidat për anëtarësim.

Përfaqësuesit e Grupit Parlamentar gjerman vlerësuan rolin kyç të Shqipërisë e faktorit shqiptar në drejtim të forcimit të paqes e sigurisë së popujve të Ballkanit, të projektuar tashmë qartazi drejt integrimit në strukturat euro-atlantike.

Në takim ishte e pranishme dhe Ambasadorja e Republikës Federale të Gjermanisë në Shqipëri, Karola Myler-Holtkemper.

Më e forta ka qenë e fuqisë 2.7 ballë dhe është ndier në provincën e Mantovës, rreth orës 04:16 të mëngjesit të sotëm.

Tërmeti i të martës në Italinë Veriore u mori jetën 17 vetave, 300 të tjerë u plagosën, ndërsa mijëra të tjerë mbetën të pastrehë.

Banorët e zonave të goditura gjenden prej ditësh në panik, për shkak të frikës se një tjetër lëkundje të papritur të tokës.

Presidenti i Bankës Qendrore Evropiane (BQE), Mario Draghi u kërkoi sot zyrtarëve evropianë për të qartësuar vizionin e tyre për të ardhmen e euros, një etapë kyçe për zgjidhjen e krizës që po kalon rajoni aktualisht.

“Ky do të ishte kontributi më i mirë për rritjen ekonomike, sepse një qartësim i tillë do të mundësonte reduktimin e ndryshimeve të përqindjeve mes vendeve të zonës euro dhe armiqësive në rrezik të investitorëve”, theksoi Draghi, i cili u shpreh para komisionit të çështjeve ekonomike dhe monetare të Parlamentit Evropian në Bruksel.

Lexoni më shumë në newscode.gr

Qëndrimi rus për Sirinë është i ekuilibruar dhe logjik dhe nuk do të ndryshojë nën presion, deklaroi sot zëdhënësi i presidentit rus, Vladimir Putin.

“Qëndrimi i Rusisë është i njohur, ai është i ekuilibruar, konstant dhe absolutisht logjik dhe themi se ky qëndrim nuk do të ndryshojë nën presion”, deklaroi Dmitri Peskov për agjencinë e lajmeve Interfax.

Nja vajzë e re kosovare është rrëmbyer me dhunë mbrëmjen e të mërkurës nga dy persona, të cilët e kanë rrëmbyer rrugës duke e futur dhunshëm në makinën e tyre.

Ngjarja ka ndodhur në Prugovcë në Prishtinë.

Policia e Prishtinës bën me dije se dy kosovarët e kishin tërhequr zvarrë femrën e re dhe e kishin marrë me vete në makinë.

Por, akti i tyre është zbuluar nga policia, e cila ka arritur të ndalë në kohë makinën, duke arrestuar njërin prej meshkujve.

Ndërkohë, personi i dytë nuk është arrestuar ende, pasi ai mundi të largohej nga vendi i ngjarjes.

Policia e Prishtinës po vijon hetimet për ngjarjen dhe për kapjen e rrëmbyesit tjetër.