2018-05-27T16:03:38+00:00 https://alip.github.io Ali Polatel alip@exherbo.org 2017-01-11T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2017/01/11/yuvasini-basina-yiktigim-fareye <p><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/UESqk6Hu5Bs">kaotik/UESqk6Hu5Bs</a></p> <p><em>Fareler ve İnsanlar</em>‘a esin kaynağı olan delibozuk <em>Robert Burns</em> şiiridir. Afiyet ola.</p> <blockquote> <h2 id="yuvasını-başına-yıktığım-fareye">Yuvasını başına yıktığım Fare’ye</h2> <p>Robert Burns, 1785<br /> ç: hayaliali, 2017</p> <p>Şşşt lan bana bak gudubet<br /> Pıt pıt mı atıyor yüreğin?<br /> Öyle alelacele davranmasan<br /> Laflarını yatıştırsan ya!<br /> Çaresiz, koşarım kovalarım.<br /> Elimde sopa, elimde ölümün.</p> <p>Gerçekten üzgünüm, erkeğin egemenliği<br /> Bozduysa Doğa’nın toplumsal birliğini<br /> Haklı kıldıysa hasta ruhumu.<br /> Benim garip, ölümlü, dünyalı yoldaşım,<br /> Üzgünüm donduruyorsam kanını.</p> <p>Kuşkum yok, çalarsın benden,<br /> Ne olmuş? Seni küçük gudubet, yaşayasın!<br /> Bir demet başağım var, birini almışsın..<br /> Eksiltecek mi beni? Yeter de artar gerisi.<br /> Umrumda değil ötesi…</p> <p>Senin de küçük evin darmadağın!<br /> Cılız duvarları, rüzgar süzülür içeri!<br /> Nasıl etmeli, yeni bir ev dikmeli,<br /> Yeşil yapraklarla bezemeli!<br /> Sert eser aralık yeli,<br /> İçine işler, titretir seni!</p> <p>Gördün heba olan çorak tarlaları,<br /> Koşar adım gelirken kış,<br /> Soğuğa siperdi burası, mutluydun.<br /> Yerleşmek istiyordun.<br /> Gaddar bir sopa gümbürtüyle<br /> Hücrene girmeden evvel!</p> <p>Şu ufak yaprak ve anız yığını için<br /> Günlerce kemirdin, taşıdın durdun!<br /> Kaldın şimdi açıkta, emeklerin boşuna<br /> Geride ne bir ev, ne yatacak bir yer.<br /> Katlanmak zor kışa, kara,<br /> ve donduran soğuğa.</p> <p>Merak etme minik Fare<br /> Bir sen değilsin hayalleri suya düşen.<br /> Fareler ve insanların en sıkı tasarıları dahi<br /> Sıklıkla ters gider,<br /> ve vadedilen mutluluktan geriye<br /> Acı ve keder kalır.</p> <p>Yine de şanslı sayılırsın bana göre!<br /> Hep burada, şimdiki zamandasın:<br /> Ama, of! Gözlerim geçmişe bakar benim,<br /> Kaçan fırsatları arar,<br /> Ve geleceğe bakarım, göremesem de daha,<br /> Tahminler yapar, korkarım!</p> <h2 id="tae-a-moose-on-turning-her-up-in-her-nest-with-the-plough">Tae a Moose, on Turning Her Up in Her Nest with the Plough</h2> <p>Robert Burns, 1785</p> <p>Wee, sleekit, cow’rin, tim’rous beastie,<br /> O, what a panic’s in thy breastie!<br /> Thou need na start awa sae hasty,<br /> Wi’ bickering brattle!<br /> I wad be laith to rin an’ chase thee,<br /> Wi’ murd’ring pattle!</p> <p>I’m truly sorry man’s dominion,<br /> Has broken nature’s social union,<br /> An’ justifies that ill opinion,<br /> Which makes thee startle<br /> At me, thy poor, earth-born companion,<br /> An’ fellow-mortal!</p> <p>I doubt na, whiles, but thou may thieve;<br /> What then? poor beastie, thou maun live!<br /> A daimen icker in a thrave<br /> ‘S a sma’ request;<br /> I’ll get a blessin wi’ the lave,<br /> An’ never miss’t!</p> <p>Thy wee bit housie, too, in ruin!<br /> It’s silly wa’s the win’s are strewin!<br /> An’ naething, now, to big a new ane,<br /> O’ foggage green!<br /> An’ bleak December’s winds ensuin,<br /> Baith snell an’ keen!</p> <p>Thou saw the fields laid bare an’ waste,<br /> An’ weary winter comin fast,<br /> An’ cozie here, beneath the blast,<br /> Thou thought to dwell-<br /> Till crash! the cruel coulter past<br /> Out thro’ thy cell.</p> <p>Thy wee bit heap o’ leaves an’ stibble,<br /> Has cost thee mony a weary nibble!<br /> Now thou’s turn’d out, for a’ thy trouble,<br /> But house or hald,<br /> To thole the winter’s sleety dribble,<br /> An’ cranreuch cauld!</p> <p>But, Mousie, thou art no thy lane,<br /> In proving foresight may be vain;<br /> The best-laid schemes o’ mice an’ men<br /> Gang aft agley,<br /> An’ lea’e us nought but grief an’ pain,<br /> For promis’d joy!</p> <p>Still thou art blest, compar’d wi’ me<br /> The present only toucheth thee:<br /> But, Och! I backward cast my e’e.<br /> On prospects drear!<br /> An’ forward, tho’ I canna see,<br /> I guess an’ fear!</p> </blockquote> 2014-01-10T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2014/01/10/kazandiran-satranc <p><em>Açıklamalarıyla Kazandıran Satranç</em>, Paraguay'lı Uluslararası Büyük Usta <a href="https://www.google.com.tr/search?hl=tr&amp;tbo=p&amp;tbm=bks&amp;q=inauthor:%22Zenon+Franco%22">Zenón Franco Ocampos</a> tarafından yazılan ve kaynak dili olan İngilizce'de adı <a href="http://books.google.com.tr/books?id=7j5rAAAACAAJ&amp;dq=isbn:1904600468&amp;hl=tr">Winning Chess Explained</a> olan kitabın Türkçe çevirisidir. Özgün kitap ile ilgili bağlantıları aşağıda bulabilirsiniz.</p> <p>Kitap ile ilgili söyleyeceklerim bu kadardır. Geriye kalanları anlatmayı ise öncelikle kitabın kendisine sonra da <a href="http://analizsatranc.com/">Analiz Yayıncılık</a>'a ve bu süreç boyunca benden destek ve güvenini esirgemeyen arkadaşım Alper Efe Ataman'a bırakıyorum.</p> <p><img src="https://alip.github.io/images/aciklamalariyla-kazandiran-satranc-on-kapak.png" alt="Açıklamalarıyla Kazandıran Satranç" title="Açıklamalarıyla Kazandıran Satranç" /></p> <p>Özgün kitap ile ilgili bilgi ve bağlantılar:</p> <ul> <li>Yazar: <a href="https://www.google.com.tr/search?hl=tr&amp;tbo=p&amp;tbm=bks&amp;q=inauthor:%22Zenon+Franco%22">Zenón Franco Ocampos</a></li> <li><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/ISBN">ISBN</a>: <a href="http://isbndb.com/book/winning_chess_explained">1904600468</a></li> <li>Çeşitli bağlantılar: <a href="http://www.anobii.com/books/Winning_Chess_Explained/9781904600466/010f89491ff6287405/">aNobii</a>, <a href="http://www.goodreads.com/book/show/2895835-winning-chess-explained">Goodreads</a>, <a href="http://books.google.com.tr/books?id=7j5rAAAACAAJ&amp;dq=isbn:1904600468&amp;hl=tr">Google Books</a>, <a href="http://isbndb.com/book/winning_chess_explained">ISBNdb</a>, <a href="http://www.librarything.com/work/2765486">LibraryThing</a>, <a href="https://openlibrary.org/books/OL8772521M/Winning_Chess_Explained">Open Library</a>, <a href="http://www.ottobib.com/isbn/1904600468">OttoBib.com</a>, <a href="http://www.shelfari.com/books/828025/Winning-Chess-Explained">Shelfari</a>, <a href="http://www.worldcat.org/title/winning-chess-explained/oclc/63186941&amp;referer=brief_results">Worldcat</a></li> </ul> <p>Bir öğrenci, çeviri emekçisi ve gönüllüsü olarak kitabı çevirmekten aldığım keyif paha biçilmezdir. Bu bağlamda başta Dolunay Kumlu ve İnönü Korkmaz hocalarım olmak üzere <a href="http://edebiyat.trakya.edu.tr/akademik-yapi/ingilizce-anabilim-dali/ogretim-elemanlari/">Trakya Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Bölümü İngilizce Anabilim Dalı</a>'nda görev yapan ve öğrencilerinin akıllarına aydınlık, yüreklerine ilaç olan bütün öğretim görevlilerine teşekkür ederim.</p> <p>Bir satranç oyuncusu olarak satranç çalışırken çektiğim anadildeki kaynak yetersizliği sorunu, kitap çevirisini benim için bir mutluluk kaynağından öteye götürmüştür. Bu bağlamda merhum hocamız Hayri Özbilen'i anmak gönül borcumdur. Kitabın satrançseverlerin ilgisini çekeceğini diler, yetersizliklere bir nebze de olsa derman olmasını umarım.</p> <p>Son olarak da <span style="color:#f5a2c6">n</span><span style="color:#23af4c">ü</span><span style="color:#fba919">n</span><span style="color:#ff5356">ü</span> 'me teşekkür ederim. O olmasa olmazdı.</p> <p>Aşk için gelir insan<br /> Aşk diye dönen dünyaya<br /> Aşk olursa olur ne olursa…</p> 2013-11-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/11/15/imdAT <p><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/Ks4V6RhrsmY">kaotik/Ks4V6RhrsmY</a></p> <blockquote> <h2 id="imdat">imdAT</h2> <p>Söndür artık şu sigarayı at<br />     Bence git denize at<br /> Çıkar şu torbaları çöpe at<br />     Bence git denize at<br /> Şu eskilerini de kaldır at<br />     Bence git denize at<br /> Elbisemin haline bak<br />     Bence git denize at<br /> Ne yani çıplak mı kalayım?<br />     Gözlerindeki maviye bak</p> <p>Sen de kaldır kafanı yüzüme bak!<br />     Aynalar değil ki özlemim<br /> Anlat o zaman nedir derdin?<br />     Eyvallah…</p> <p>    Tırnaklarımı yedim derdimden<br /> Sen de git denize at<br />     Ağladım, düştü yaşlar gözümden<br /> Sen de git denize at<br />     Rakı şişesinde balık gibiyim hasretimden<br />     Ne olur beni denize at!</p> <p>Madem öyle koyverelim gitsin<br />     İşte köprü, işte Boğaz<br /> Çıkalım bir bak<br />     Alacaksa sular hepimizi<br />     İkimiz yetmeyiz, önce Galata’yı at<br /> Pahada ağır olsun, sarayları at<br />     Durma haydi!<br /> Madem ki benliğimizi atacağız<br />     Yedi tepenin yedisini de at<br /> Batsın bu şehir, bu dünya<br />     Öylece izlerken, atlamadan daha<br />     Kaldır kafanı havaya<br /> “Batıyor kaptan!”<br />     Avazın çıktığı kadar ama…</p> </blockquote> 2013-07-27T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/07/27/yolda <p><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/q63RrUtgZDs">kaotik/q63RrUtgZDs</a></p> <p>Jack Kerouac güvercin olmuş, omzuma konmuş.</p> <blockquote> <h2 id="yolda">Yolda</h2> <p>Aslolan yürümektir<br /> Son yoksa sonunda.<br /> Sonu beklemeye değer<br /> Zaman duracaksa yolunda.</p> <p>Böyle yol seçen kendine<br /> Ne aklından yoksun, ne divane<br /> Öldükten sonra bile kendine<br /> Yol ancak yürüyenindir.</p> <p>Dönüp ardını yürüse de<br /> İki ileri bir geri yürüse de<br /> Hiç durmayıp öylece düşünse de<br /> Yol ancak yürüyenindir.</p> <p>Yorulmaktan anlamayanın hakkı kötektir.<br /> Cahildir, aşıktır, delidir.<br /> İki ayakla değil, ellerinle yürüsen de<br /> Yol ancak yürüyenindir.</p> <p>Kendi kendine gülene deli,<br /> Ağlayana veli deseler de<br /> Sana koca dünyanın gamı varken<br /> Yol ancak yürüyenindir.</p> <p>Sınırsız, çare ise artık dert yok.<br /> Sonsuz, adım başında ise artık tasa yok.<br /> Zamansız atarken her adımını<br /> Yol senindir, yürüyenindir.</p> <p>Hazineyi bulunca durdu.<br /> Korktu, ağladı, yas tuttu.<br /> Ama durmak da yürümektir.<br /> Yol dursa da yürüyenindir.</p> <p>Hayali’ye bu laflar boşuna<br /> Haydi benliğim git işine<br /> Kanar mıyım hiç yıllanmış başıma<br /> Yol kendine rağmen yürüyenindir.</p> </blockquote> 2013-06-10T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/06/10/yamali-sesler <p>Cep delik, cepken delik ve kıçımız başımız yamalıyken noktasız seslileri kullanmadan yapamaz mıyız deyu kafa yordum veya başka bir ifadeyle yine delirdim işte…</p> <p>Çağırın!</p> <p>Güneşin zaptı artık daha da yakın!</p> <p><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/K41HU21TvH4">kaotik/K41HU21TvH4</a></p> <blockquote> <p>Zihnimin izin günüydü<br /> Bir düş büyütmüştüm<br /> Gülü gördüm, iyi ki gördüm<br /> Güldüm, bülbüldüm</p> <p>Hüznümün ölüm günüydü<br /> Bütün kibirimi söndürmüştüm<br /> İzmir’i gördüm, iyi ki gördüm<br /> Gittim, zincirsizdim</p> <p>Hiçliğimin düğün günüydü<br /> Kimliğimi yitirmiştim<br /> Gökyüzünü gördüm, iyi ki gördüm<br /> Öldüm, ölümsüzdüm</p> <p>Sözlüksüz bildim, sözün özüydü<br /> Gözlüksüz gördüm, gözüm gönlümdü<br /> Özgürlüğü çizdim, bülbülün gülüydü<br /> Yüzü büyülüydü, ismi nünüydü…</p> </blockquote> 2013-05-24T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/05/24/hayat-berbat <p> Aşağıda iki şarkının sözlerinin İngilizce ve Türkçe çevirileri vardır. Algılarınızın sapıtması ve yüzünüzde bir tebessüm yaratması için tercümeleri okuduktan sonra şarkıları dinlemenizi içtenlikle tavsiye ederim. </p> <p> Below you may find lyrics of two songs in English and Turkish languages. I sincerely recommend you to listen to the songs after you read the translations to get your senses go haywire and to have a smile on your face. </p> <p>Rest in peace, Dylan!</p> <p>Nur içinde yat, Baba!</p> <table border="0" summary="Mr. Tambourine Man ve Hayat Berbat"> <tr> <th><b>Mr. Tambourine Man</b></th> <th><b>Hayat Berbat</b></th> </tr> <tr> <td><i>Bob Dylan, 1965</i></td> <td><i>Müslüm Gürses, ?</i></td> </tr> <tr> <td> <iframe width="420" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/KE_hDWMftgc?rel=0" frameborder="0"> </iframe> </td> <td> <iframe width="420" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/z8rDRGKDcZg?rel=0" frameborder="0"> </iframe> </td> </tr> <tr> <td style="vertical-align: top;"> <blockquote> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> I'm not sleepy and there is no place I'm going to<br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> In the jingle-jangle morning I'll come followin' you<br /> <br /> Though I know that evening's empire<br /> Has returned into sand<br /> Vanished from my hand<br /> Left me blindly here to stand but still not sleeping<br /> <br /> My weariness amazes me<br /> I am branded on my feet<br /> I have no one to meet<br /> And the ancient empty street's too dead for dreaming<br /> <br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> I'm not sleepy and there is no place I'm going to<br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> In the jingle-jangle morning I'll come followin' you<br /> <br /> Take me on a trip upon your magic swirling ship<br /> My senses have been stripped, my hands can't feel to grip<br /> My toes too numb to step<br /> Wait only for my boot heels to be wandering<br /> <br /> I'm ready to go anywhere, I'm ready for to fade<br /> Into my own parade<br /> Cast your dancing spell my way<br /> I promise to go under it<br /> <br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> I'm not sleepy and there is no place I'm going to<br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> In the jingle-jangle morning I'll come followin' you<br /> <br /> Though you might hear laughing spinning, swinging madly across the sun<br /> It's not aimed at anyone<br /> It's just escaping on the run<br /> And, but for the sky, there are no fences facing<br /> <br /> And if you hear vague traces of skipping reels of rhyme<br /> To your tambourine in time<br /> It's just a ragged clown behind<br /> I wouldn't pay it any mind<br /> It's just a shadow you're seeing that he's chasing<br /> <br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> I'm not sleepy and there is no place I'm going to<br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> In the jingle-jangle morning I'll come followin' you<br /> <br /> Then take me disappearing through the smoke rings of my mind<br /> Down the foggy ruins of time, far past the frozen leaves<br /> The haunted, frightened trees, out to the windy beach<br /> Far from the twisted reach of crazy sorrow<br /> <br /> Yes, to dance beneath the diamond sky with one hand waving free<br /> Silhouetted by the sea, circled by the circus sands<br /> With all memory and fate driven deep beneath the waves<br /> Let me forget about today until tomorrow<br /> <br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> I'm not sleepy and there is no place I'm going to<br /> Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me<br /> In the jingle-jangle morning I'll come followin' you </blockquote> </td> <td style="vertical-align: top;"> <blockquote> Ah felek söyle bana ne yapmam gerek<br /> Hayat berbat gel bu eli saymayalım<br /> Ah felek söyle bana ölmem mi gerek<br /> Hayat berbat biz yeniden başlayalım<br /> <br /> Doğan pişman doğduğundan pes ettim bundan<br /> Çekil hayatımdan<br /> Git başımdan hayır öyle bela istemem<br /> <br /> Doğan pişman doğduğundan ben bıktım bundan<br /> Düş artık sırtımdan<br /> Git başımdan felek böyle oyun olmaz olsun<br /> <br /> Ah felek söyle bana ne yapmam gerek<br /> Hayat berbat gel bu eli saymayalım<br /> Ah felek söyle bana ölmem mi gerek<br /> Hayat berbat al sırtımdan kamburunu<br /> Biz yeniden başlayalım </blockquote> </td> </tr> <tr> <td><b>Tefçi Efendi</b></td> <td><b>Life Sucks</b></td> </tr> <tr> <td>Çevirmen: <i>Ali Polatel, Nisan 2013</i></td> <td>Translated by: <i>Ali Polatel, May 2013</i></td> </tr> <tr> <td style="vertical-align: top;"> <blockquote> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Ne uykum var, ne de gidecek bir yerim<br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Çınlat sabahı da peşinden geleyim<br /> <br /> Bilsem de gecenin krallığı<br /> Toz toprak olmuş<br /> Ellerimden yok olmuş<br /> Kör ve uykusuz bırakmış beni burada<br /> <br /> Bitkinliğim şaşırtıyor beni<br /> Ayaklarım yere mıhlanmış gibi<br /> Buluşacak kimsem de yok<br /> Ve ne mümkün bu eski, boş sokaklarda hayal kurmak<br /> <br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Ne uykum var ne de gidecek bir yerim<br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Çınlat sabahı da peşinden geleyim<br /> <br /> Büyülü bir sema içinde al götür beni geminle<br /> Duyularımdan sıyrılmışım ve ellerim hissiz artık<br /> Adım atmaya korkan ayak parmaklarım<br /> Yalnızca topuklarını bekliyor çizmelerimin<br /> <br /> Hazırım gitmeye istediğin yere<br /> Hazırım unutulmaya bu geziyle<br /> Yap büyünü de raks edeyim<br /> Söz veriyorum kendimden geçeceğim<br /> <br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Ne uykum var ne de gidecek bir yerim<br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Çınlat sabahı da peşinden geleyim<br /> <br /> Güldüğümü, delice döndüğümü görsen de güneşe doğru<br /> Yoktur kimseye kötülüğüm<br /> Sadece kaçmak için her şey<br /> Ve gökyüzünde çıkmaz karşımıza duvarlar<br /> <br /> Ve eğer fırıl fırıl tınılar işitirsen<br /> Çaldığın teften bir gün<br /> Garip bir palyaçonun işidir bu<br /> Hiç kafana takma<br /> Seni kovalayan o değil, gölgendir<br /> <br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Ne uykum var ne de gidecek bir yerim<br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Çınlat sabahı da peşinden geleyim<br /> <br /> Sonra al götür beni, geçir zihnimin buğulu çemberlerinden<br /> Zamanın sisli kalıntıları boyunca, donmuş yapraklardan uzağa<br /> Rüzgarlı sahildeki lanetli, ürkütücü ağaçlardan uzağa<br /> Çılgın kederimin ulaşamayacağı kadar uzağa<br /> <br /> Evet, yalnızca dans etmek için berrak gökyüzünden el sallayarak<br /> Gölgem düşerken denize, çevrelenmişim sirkin kumlarıyla<br /> Bütün hatıralar ve kader dalgalarla derinlere batarken<br /> Unutayım bugünü yarına kadar<br /> <br /> Hey Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Ne uykum var ne de gidecek bir yerim<br /> Haydi Tefçi Efendi, bana bir şarkı çal<br /> Çınlat sabahı da geleyim peşinden </blockquote> </td> <td style="vertical-align: top;"> <blockquote> Oh, fate tell me what I have to do<br /> Life sucks, let's count this one out<br /> Oh, fate tell me what I have to do<br /> Life sucks, let's start over<br /> <br /> With everyone sorry for being born and I give up<br /> Get out of my life<br /> Get out of me, I don't want that kind of trouble<br /> <br /> That everyone sorry for being born, I can't bear anymore<br /> Stay off my back<br /> Go away fate, I despise your game<br /> <br /> Oh, fate tell me what I have to do<br /> Life sucks, let's count this one out<br /> Oh, fate tell me do I have to die<br /> Life sucks, get your hunch out of my back<br /> Let's start over </blockquote> </td> </tr> </table> <b>Çevirmenin Notu</b> <p> Bob Dylan'ın <i>Mr. Tambourine Man</i> adlı şarkısının sözleri 2013-05-24 tarihinde <a href="http://lyrics.wikia.com/Bob_Dylan:Mr._Tambourine_Man"> http://lyrics.wikia.com/Bob_Dylan:Mr._Tambourine_Man </a> adresinden, Müslüm Gürses'in <i>Hayat Berbat</i> adlı şarkısının sözleri ise yine 2013-05-24 tarihinde <a href="http://www.akormerkezi.com/muslum-gurses-hayat-berbat-sarki-sozu_sarki-jrhfdf.html"> http://www.akormerkezi.com/muslum-gurses-hayat-berbat-sarki-sozu_sarki-jrhfdf.html) </a> adresinden alınmıştır. Çeviriler hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <b>berbat olan hayatını çekilir kılan tefçi kıza minnettar olan</b> çevirmenin başının üstünde yeri vardır. </p> <b>Güncellemeler</b> <ul> <li>2013-06-10: İlk şiir çevirisinin nakaratında geçen <i>"bir şarkı çal bana"</i> kalıbı <i>"bana bir şarkı çal"</i> olarak değiştirildi.</li> <li>2013-06-10: İlk şiir çevirisinin son kıtasının son mısrası olan <i>"Çınlat sabahı da peşinden geleyim"</i> cümlesi <i>"Çınlat sabahı da geleyim peşinden"</i> olarak değiştirildi. </li> </ul> 2013-04-03T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/04/03/sidik-zoru <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/qou0kwn1-Dw">kaotik/qou0kwn1-Dw</a></li> </ul> <blockquote> <p>sözüm ona başım darda<br /> bırakmışım can dostumu bir çöp kovasında<br /> bekler durur çöpçüleri avare<br /> bense gülerim delice<br /> rakı şişesinde balık olmaya para yok belki<br /> ama bira şişesinde öyle bir arpa olmuşum ki<br /> koca göbekleriniz<br /> uzun sigaralarınız<br /> yüzünüzdeki pişkin gülüş<br /> üzmez, bitirmez beni<br /> inadına gülerim<br /> içten gülerim<br /> gönülden gülerim<br /> en önemlisi de sizler gibi<br /> içine ettiğiniz şu koca dünyada<br /> işemek için belki de tek temiz kalan yeri<br /> yani helayı seçmem<br /> utanmam, sıkılmam<br /> köşebaşında çöp kovalarına işerim<br /> çatallı da değil ha<br /> sol yumruğum gibi düz, dimdik!</p> </blockquote> 2013-04-03T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/04/03/hayal-icinde-hayal <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/Vsebxju0owk">kaotik/Vsebxju0owk</a></li> </ul> <blockquote> <p>kuşlar bağdattan gelmiş o aydınlık gün<br /> oturmuş, seyreylemişiz sinan ile ben<br /> söz vermiş kuşlar, ayrılmayız gayrı bu diyardan diye<br /> inanmışız, kanatlanmışız, uçmuşuz meriçe doğru</p> <p>aylar geçmiş, yıllar geçmiş, asırlar geçmiş<br /> sinanım ölmüş, ruhumu götürmüş<br /> kuşlar eylemiş terk-i diyar<br /> olmuşum hayali, zaman mekan bilmem</p> <p>gayrı unutmuş herkes beni<br /> ekmek çalarım görmez kimse elimi<br /> şarap içerim ama tatmaz kimse yıllanmış dilimi<br /> biliyorum, atlasam koca selimiyemin minaresinden<br /> koklamayacaksınız bu hayali cesedimi…</p> <p>aylar geçmiş, yıllar geçmiş, rüzgarlar esmiş<br /> yağmurlarla sırılsıklam başım<br /> düşündükçe bulanmış aklım<br /> gün gelmiş, uzanmışım meriçin kıyısında<br /> ben duyarım herkesi, kimse duymaz beni<br /> gözlerim açık, benzim soluk dalmışım düşlere<br /> bir güzel görmüşüm, o da beni görmüş<br /> şaşırmışım, utanmışım, üstüm başım pislik<br /> gülmüş bana, gelmiş yanıma<br /> sevmişim, sevmiş beni</p> <p>hayal içinde hayaliyim<br /> sanki beklemişim, iple çekmişim<br /> doğmuşum, aşk ile yoğrulmuşum<br /> alev almış, yanmışım<br /> gayrı ne sinan, ne kuşlar, ne bağdat<br /> gayrı hem sinan, hem kuşlar…<br /> ver elini bağdat!</p> </blockquote> 2013-03-23T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/23/soyunmacasina-satrancin-resmi-kurallari <p><strong>Soyunmacasına Satrancın Resmi Kuralları (sürüm 1.1)</strong><br /> <em>Ceribia, Keri’nin katkılarıyla</em></p> <p><strong>İçindekiler</strong></p> <ol> <li>Sorumluluk Reddi</li> <li>Temel Sistem</li> <li>Seyircilerin Uyması Gereken Kurallar</li> <li>Özel Durumlar</li> </ol> <p><strong>1. Sorumluluk Reddi</strong></p> <p><strong>Soyunmacasına Satrancın Resmi Kuralları</strong>‘nın yazarları olarak biz, bu belge ve içeriği ile yapacaklarınızdan sorumlu değiliz. Bu, metnin içeriğindeki tasvir edilen hareketlerin uygulanması sırasında ortaya çıkacak zararları kapsar ancak sadece bunlarla sınırlı değildir. Eğer bu oyun yaşadığınız yörede yasalara aykırı ise sakın oynamayın. Özetle bize dava açmayın.</p> <p><strong>2. Temel Sistem</strong></p> <p><strong>Soyunmacasına Satranç</strong>, birçok farklı soyunmacasına oynanan oyunda uygulanan “Taş Başına Parça Kıyafet Sistemi” (asıl adıyla <strong>Piece per Piece System</strong>) diye adlandırılan sistemin bir çeşidi üzerine kuruludur. Sistem aşağıda belirtildiği gibi tasarlanmıştır:</p> <ul> <li> <p><strong>Piyon</strong>: Kayıp, çorap veya herhangi farklı küçük bir kıyafet parçasının çıkartılmasını gerektirir. İlk kaybedilen piyonun ardından kaybedilen piyonlar için eğer oyuncunun başka küçük bir kıyafet parçası kalmamışsa ceza uygulanmaz.</p> </li> <li> <p><strong>Filler ve/veya Atlar</strong>: Bu iki taş tipinden kaybedilen her ikili oyuncunun üstünde giyili olan gömlek, mintan, atlet vs. gibi kıyafetlerin hepsini çıkarmasını gerektirir. Bu kıyafetler kızlar için sütyenin üstündeki bütün üst kıyafetleri, erkekler için ise deriye gelene kadar giyilmiş bütün üst kıyafetleri kapsar. Geriye kalan taş ikilisinin kaybedilmesi halinde uygulanan herhangi bir ceza yoktur. Sütyen giyilmemiş olması cezanın yaptırımında farklı bir uygulamaya yol açmaz.</p> </li> <li> <p><strong>Kaleler</strong>: İki kalesini birden kaybeden oyuncu alt kıyafetini (pantolon, etek vs.) çıkarmakla yükümlüdür. İç çamaşır giymemiş olmak oyuncunun sorunudur.</p> </li> <li> <p><strong>Vezir</strong>: Eğer oyuncu kızsa sütyenini çıkarmak durumundadır. Dikkat edilmesi gereken husus bu kuralın, oyuncunun sütyeninin üzerine giymiş olduğu herhangi bir kıyafeti çıkarması anlamına gelmediğidir. Şayet oyuncu sütyen giymiyorsa alt kıyafetini çıkarmak zorunda kalır. Buna ek olarak oyuncunun altında da herhangi bir kıyafet olmaması hali kurallar kapsamına henüz dahil edilmemiş bir haldir.</p> <p>Eğer oyuncu erkekse, vezirini kaybetmesi durumunda üst kıyafetini mi alt kıyafetini mi çıkaracağı rakibinin kararına bırakılır. İkisini de çıkarmış olması durumunda iç çamaşırını çıkarmalıdır.</p> </li> <li> <p><strong>Şah</strong>: Şah, mat veya terk etme sonrasında kaybedilmiş sayılır. Şahın kaybedilmesi iç çamaşırın çıkartılması anlamına gelir. Dikkat edilmesi gereken husus bu kuralın iç çamaşırın üstündeki herhangi bir kıyafeti bağlamamasıdır. Örneğin, iki kalesini kaybetmeden mat olan bir oyuncu, iç çamaşırını çıkarmak zorunda olsa da ardından pantolonunu tekrar giyme hakkına sahiptir.</p> </li> </ul> <p><strong>3. Seyircilerin Uyması Gereken Kurallar</strong></p> <p>Bir soyunmacasına satranç oyununu izleyen her seyirci bir oyuncunun tarafını tutmak zorundadır. Oyuncuya uygulanan her ceza bahsedilen oyuncunun tarafını tutan tüm seyircilere de aynı şekilde uygulanır.</p> <p><strong>4. Özel Durumlar</strong></p> <p><strong>Piyon Terfisi</strong></p> <p>Eğer piyon son yataya ulaşarak terfi ederse piyonun sahibi olan oyuncu, piyonun terfi ettiği taşın kaybı yüzünden ona uygulanan cezaları geri alabilir. Ancak terfi edilen taşın bir at, fil veya kale olması durumunda terfi edilen taş ile birlikte tahtada eşit değerde kabul edilen taşların sayısının ikiden fazla olması gerekir. Terfi edilen bir piyon kaybedilmiş sayılmaz.</p> <p><strong>Örnek 1</strong>: Oyuncu 1, piyonunu terfi ettirerek bir ata çevirmiştir ve oyunda hali hazırda iki fili bulunmaktadır. Oyuncu üst kıyafetlerini geri giyebilir.</p> <p><strong>Örnek 2</strong>: Oyuncu 1, piyonunu terfi ettirerek bir ata çevirmiştir ancak oyunda yeni oyuna giren at dışında sadece bir atı vardır ve hiç fili yoktur. Oyuncu üst kıyafetlerini geri giyemez.</p> <p><strong>Örnek 3</strong>: Oyuncu 1, piyonunu terfi ettirerek bir kaleye çevirmiştir ancak oyunda başka kalesi yoktur. Oyuncu alt kıyafetini geri giyemez.</p> <p>Bununla birlikte eğer piyon, oyuncunun kaybı vesilesiyle herhangi bir cezaya tabi tutulmadığı bir taşa terfi ederse bu terfi ceza hesabına dahil edilmez.</p> <p><strong>Örnek 1</strong>: Oyuncu 1, bir at kaybetmesinin ardından piyonlarından birini terfi ettirerek bir ata çevirmiştir. Oyuncu 1, ikinci atını kaybettiğinde üst kıyafetini çıkarmak zorundadır çünkü kaybedilen toplam at sayısı iki olmuştur. Şayet ardından oyuncu piyonlarından bir başkasını terfi ettirerek ata çevirirse üst kıyafetini geri giyebilir.</p> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu resmi belge, Ceribia ve Keri tarafından kaleme alınan “The Official Rules of Strip Chess v1.1” başlıklı belgenin Türkçe çevirisidir ve 22-03-2013 tarihinde <a href="http://www.textfiles.com/uploads/stripchess.txt">http://www.textfiles.com/uploads/stripchess.txt</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>ne kadar rezil olursa o kadar iyi olacağını düşünen</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> 2013-03-23T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/23/ilhamimiz-linux <p><img src="/images/2013-03-23-ilhamimiz-linux.jpg" alt="Brian Beck'in T-Shirt Tasarımı" title="Neden mi? İşte!" /></p> <p>Gördüğünüz resim Brian Beck tarafından tasarlanan ve <a href="https://www.linux.com/news/featured-blogs/200-libby-clark/591582-announcing-the-finalists-in-our-2012-t-shirt-design-contest">2012 yılı Linux T-Shirt Tasarım Yarışması</a>‘nda birincilik ödülünü alan t-shirt tasarımıdır. Tasarımda kullanılan metnin çevirisi ise şöyledir:</p> <blockquote> <p>çünkü… dünyanın bilmesi gerekli… çünkü… TAKIM olmak, birlikte daha fazlasını başarmaktır… çünkü… bir çocuğun teknolojiye ulaşabilmesi, asla satın alma gücüne bağlı olmamalıdır… çünkü… bir seçeneğimiz var… çünkü… annem bana paylaşmayı öğretti… çünkü… biz insanlar, açık kaynak topluluğunun bireyleriyiz… çünkü… paylaşmak önemsemektir… çünkü… özgürlüğe aşığız… çünkü… sizin işletim sisteminiz çok kısıtlayıcı… çünkü… biz erken ve sık yayınlarız… çünkü… bazı insanlar açgözlülük ile güdülenmemiştir… çünkü… daha az ile daha da fazlasını yapabileceğimize inanıyoruz… çünkü… bir ateşi yakmak için sadece bir kıvılcım gereklidir… çünkü… onlara balık tutmayı öğretirsem hayatları boyunca balık yerler… çünkü… biz açık fikirliyiz… çünkü… yazılımlarımızı yasalar dahilinde armağan edebiliriz… çünkü… daha çok insanın hayatını etkileyebiliriz… çünkü… kafesteki bir kuş uzaklara uçamaz… çünkü… bizim de bir fikrimiz var… çünkü… bir karşılık verebiliriz… çünkü patent canavarları çirkin ve iğrenç yaratıklardır…</p> </blockquote> <blockquote> <p>Linux’tan esinlenmiştir.</p> </blockquote> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Resim ve metin, 23-03-2013 tarihinde <a href="https://www.linux.com/news/featured-blogs/200-libby-clark/591582-announcing-the-finalists-in-our-2012-t-shirt-design-contest">https://www.linux.com/news/featured-blogs/200-libby-clark/605715-congratulations-to-our-t-shirt-design-contest-winners</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>daha güzel bir dünya için penguenlerle omuz omuza yürüyen</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> <p><strong>Güncellemeler</strong></p> <ul> <li>23-03-2013: Metindeki küçük bir yazım hatası düzeltildi.</li> </ul> 2013-03-23T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/23/acilis-kitaplarina-guvenmeyin <p>Hatasız kitap yoktur elbette ancak satranç oynuyorsanız özellikle açılış safhasında itimat ettiğiniz kitapların hatalı olmasının büyük sonuçları olabilir. 19. yüzyılda yazılmış bir açılış kitabında böyle çarpıcı bir hataya rastlamak mümkün. Kitap, Kabul Edilmeyen Vezir Gambiti’nin şu devam yolunu veriyor:</p> <div class="highlighter-rouge"><div class="highlight"><pre class="highlight"><code> 1. d4 d5 2. c4 e6 3. Ac3 c5 4. Af3 cxd4 5. Axd4 e5 6. Adb5 d4 7. Ad5 Aa6 8. Va4 Fd7 9. e3 Ae7 </code></pre></div></div> <p><img src="/images/2013-03-23-acilis-kitaplarina-guvenmeyin.png" alt="Kabul Edilmeyen Vezir Gambiti" title="Ahanda mat!" /></p> <p>Yazarlara göre ortaya çıkan konumda üstün olan taraf siyahlardır. Sizce de bu biraz iyimser bir değerlendirme değil mi?</p> 2013-03-22T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/22/bicimbilim <div style="float: center"> <img src="/images/2013-03-22-bicimbilim.jpeg" alt="Vladimir Nabokov'un Dönüşüm kitabı" title="Gregor, sen garip böceksin" /> </div> <p>Gördüğünüz resim Vladimir Nabokov’a ait olan <strong>Franz Kafka</strong>‘nın yazdığı <strong>Dönüşüm</strong> kitabının ilk sayfasıdır. Böcekbilim eğitimi almış olan Nabokov, Kafka’nın bu kısa romanına özel bir ilgi duymaktaydı. Aşağıdaki metin Cornell’deki ders notlarından bir alıntıdır:</p> <blockquote> <p>Pekala, zavallı, köhne bir satış elemanı olan Gregor’un aniden dönüştüğü ‘haşarat’ tam olarak hangi türdendir? Böcekler, örümcekler, kırkayaklar ve kabukluların dahil olduğu “eklembacaklılar” (Arthropoda) ailesinin bir üyesi olduğu açıktır. … Sıradaki soru: Hangi böcek? Eleştirmenlerin hamamböceği olduğunu ifade etmeleri açıkça mantık dışıdır. Hamamböceği yayvan şekilli uzun bacaklı bir böcektir ancak Gregor kesinlikle böyle bir şekle sahip değildir: hem karın hem de sırt tarafı dışbükey bir biçimdedir ve bacakları kısadır. Hamamböceğine benzediği bir tek nokta vardır: rengi kahverengidir. Sadece bu kadar. Bunun dışında, parçalara ayrılmış büyük, tümsek karnı ile sert, yuvarlak sırtı kanatlı türleri andırmaktadır. Kınkanatlılarda bu tip özellikler, küçük ve zayıf kanatlara işaret eder. Bu kanatlar açılarak kınkanatlıyı hantal bir uçuşun sonrasında kilometrelerce uzağa taşıyabilir. … Ayrıca, alt çene kemikleri güçlüdür. Çenesini, üçüncü arka ayak çiftinin (küçük, güçlü bir çift arka ayak) üzerinde dik dururken kilitteki anahtarı çevirmek için kullanır ve bu da bize gövde boyunun bir metre civarında olduğunu gösterir. … Metnin Almanca aslında yaşlı hizmetçi kadın ona seslenirken ‘bokböceği’ anlamına gelen <strong>Mistkafer</strong> kelimesini kullanır. İyi bir kadın olan hizmetçinin bu lakabı cana yakın olmak için kullandığı açıktır. Gregor, teknik olarak bir bokböceği değildir. Sadece büyük bir kınkanatlıdır.</p> </blockquote> <p>“İşin ilginç yanı”, diye ekliyor Nabokov, “Böcek Gregor sırtını kaplayan sert kabuğun altında bir çift kanadı olduğunu hiç öğrenemiyor. Bu, bana göre, hayatın kıymeti adına yapılmış çok güzel bir gözlemdir. Bazı <em>Gregor</em>lar, <em>Joe</em>lar ve <em>Jane</em>ler kanatları olduğunun hiç farkına varmıyorlar.</p> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu alıntı, <em>Futility Closet</em> editörleri tarafından kaleme alınan “Morphology” başlıklı yazının Türkçe çevirisidir ve 22-03-2013 tarihinde <a href="http://www.futilitycloset.com/2013/01/15/morphology/">http://www.futilitycloset.com/2013/01/15/morphology/</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>kanatları olduğunun henüz yeni farkına varan</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> 2013-03-21T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/21/johnny-cash-folsom-prison-blues <p><strong>Folsom Prison Blues</strong><br /> <em>Johnny Cash</em></p> <p>duyuyorum geldiğini trenin<br /> raylarda delice giden<br /> ve güneş ışığına hasretim<br /> kim bilir ne zamandır<br /> tıkılmışım folsom hapishanesine<br /> ve zaman geçmek bilmiyor<br /> ama gitmeye devam ediyor tren<br /> ta san antone’a kadar</p> <p>daha ben bir bebekken<br /> annem bana dedi ki, “oğlum,<br /> iyi bir çocuk ol hep,<br /> sakın oynama silahlarla”<br /> ama birini vurdum reno’da<br /> sadece ölüşünü izlemek için<br /> duyduğumda trenin düdüğünü<br /> başımı öne eğer ağlarım</p> <p>eminim yemek yiyen zenginler vardır<br /> süslü bir yemek vagonunun içinde<br /> ve kalın purolarını tüttürüyorlardır<br /> ama hak ettiğimi biliyorum<br /> özgür olamam biliyorum<br /> ama o insanlar hayatlarını yaşıyorlar<br /> ve bu bana ıstırap veriyor</p> <p>eğer bu hapishaneden kurtulsaydım<br /> eğer o tren benim olsaydı<br /> eminim uzaklara giderdim<br /> tren yolu boyunca uzaklara<br /> folsom hapishanesinden uzağa<br /> ondan uzakta yaşamak istiyorum<br /> ve bırakmak kendimi trenin düdüğüne<br /> içimdeki <em>blues</em>‘u uzaklara üflesin diye</p> <iframe width="420" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/i1xSt7iganA?rel=0" frameborder="0"> </iframe> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu şarkı sözleri, sözü ve müziği <em>Johnny Cash</em>‘in olan <em>Folsom Prison Blues</em> şarkısına aittir ve 21-03-2013 tarihinde <a href="http://www.lyrics007.com/Johnny%20Cash%20Lyrics/Folsom%20Prison%20Blues%20Lyrics.html">http://www.lyrics007.com/Johnny Cash Lyrics/Folsom Prison Blues Lyrics.html</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>kendini, tıkılı kaldığı şehirde tutsak hisseden</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> 2013-03-20T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/20/bebeginize-okumayi-ogretmeyin <p><strong>Bebeğinize Okumayı Öğretmeyin</strong><br /> <em>Marya Bloom</em><br /> <em>CoEvolution Quarterly (Kış 1981)</em></p> <p>Sevgili Stewart Brandt:</p> <p>Size <em>CoEvolution Quarterly</em>‘nin sonbahar sayısına dahil ettiğiniz Lois Britton’un kaleme aldığı, Glen Doman’ın <strong>Bebeğinize Okumayı Nasıl Öğretirsiniz</strong> (<strong>How to Teach Your Baby to Read</strong>) başlıklı yazısı ile ilgili incelemeyi eleştirmek için yazıyorum.</p> <p>Eski bir ilkokul öğretmeni olarak okuma mevzusunun üstünde çok durmamızın çocuklara verdiği zarar konusunda bilgiye sahibim. Çocukların büyük çoğunluğu üç ve sekiz yaşları arasında, insanın konuşmaya olan dürtüsünün doğal bir uzantısı olarak, okuma ve yazmaya hazır oldukları ciddi bir döneme girer. Bu hazır oluşa uygun davranmanın yolu okumaya uygun bir bakış açısıyla yaklaşarak öğretmenin rolünü cana yakın olacak şekilde en aza indirgemektir. Çocuğu okumayı sökmesi için acele ettirmek (dersler ne kadar kısa, öğretmen ne kadar cana yakın ve çocuk ne kadar hevesli olursa olsun) hem çocuğu hem de okuma eylemini hor görmektir.</p> <p>Benim için 15 aylık bir çocuğun okumayı söktüğünü görmek şaşırtıcı değildir. 15 aylık çocuklar parlak zekalıdır ve zekice (ve çoğu kez hatalı da olsa) günün her dakikasında etraflarındaki dünyaya anlam vermeye uğraşırlar. Piaget’in ifade ettiği gibi düşünsel anlayış gelişime bağlıdır. Çocukların sözsel yetenekleri, taklit becerileri ve sosyal ustalıkları, bizleri (farkına vardığımız anlarda) sık sık şaşırtan ve hoşnut eden karmaşaları gizlemektedir. Bu karmaşalar, çocuk adamakıllı konuşmaya başlamadan önce okumayı sökmesi istendiğinde katlanarak artmaktadır.</p> <p>Bayan Britton’un örneğini ele alalım. 15 aylık oğlu, 10 kiloluk bir “Friskies okyanus aromalı kedi maması” paketine bakıp “Balık” kelimesini okuyor. Çocuğun evinde kedi olmadığını ve (daha az muhtemel olsa da) televizyondaki Friskies reklamlarını izlemediğini varsayalım. Bu açık renkli tepenin aslında bir kese kağıdı olduğunu fark edebilir miydi? Peki ya açılabileceğini ve içinde bir şeylerin olduğunu? Aklına bir balık gelir miydi? Paketin içinde yüzen bir balığın olduğunu mu düşünürdü? “Balık Aromalı” yazısının, çuvalın içinde ne olduğunu anlamak için etiketin geri kalanını okuması gerektiği anlamına geldiğini idrak eder miydi?</p> <p>Bayan Britton otobanda araba kullanırken henüz bir yaşındaki çocuğunun yol kenarında duran 10 metre uzunluğundaki <em>“KOOL”</em> marka sigara reklamlarına bakıp sigara içmenin havalı, mantıklı ve doğru bir şey olduğunu düşünmesini mi istiyor? 5 yaşındaki bir çocuğun dahi bize okudukları hakkında yönelttiği soruları yanıtlamak zordur. 2 yaşındaki bir çocuğun ise doğru ve yanlış reklamlar hakkında bir ayırım yapmasına imkan yoktur; doğruluğun ve yanlışlığın ne olduğunu henüz anlayabilecek yaşta değildir. Merak ettiği soruları açık bir şekilde ifade etmesinin bir yolu yoktur.</p> <p>Bir çocuk okur-yazar hale geldiğinde, artık geriye dönüş imkansızdır. Bir müzenin içinde gezinin. Okur-yazar yetişkinlerin, neyi göreceklerinden emin olmak için, tablolardan önce, bu tabloların altındaki tanıtıcı kartları okuduklarını göreceksiniz. Hatta, sadece kartları okuyup, tabloları tamamen es geçmelerine bile tanık olabilirsiniz… Okuma-yazma öğrenme kitaplarında da belirtildiği gibi, okuma kişinin önüne çeşitli kapılar açar. Ne var ki, bu kapılar bir kez açıldığında, bu kapılardan bakmaksızın dünyayı görmek neredeyse imkansız hale gelir. Ve çocukluğun fotoğrafsı anıları ile sözsel anlatımını geri getirmenin bir yolu yoktur.</p> <p>Doman’ın yazısıyla alakalı önemli bir sorun daha vardır ve bu sorun ebeveyn-çocuk ilişkisi ile ilgili olup ebeveynin kendi rolünü tanımlaması ve anlamasında yatar. Çocuklarımıza bir şeyler öğretmemiz kaçınılmazdır. Çoğu kez kızımın benden bir şeyler öğrenmeyi bırakarak daha iyi bir model seçmesini dilerim. Genellikle bizim onlara öğrettiğimizi düşündüklerimiz ile onların aslında öğrendikleri arasında farklar vardır. Okumayı 5 yaşında söken bir çocuk, hazır olduğunu hissederek kendi rızasıyla bunu yapar. Okuma öğretilen bir bebek ise okumayı bunun annesine vereceği zevk yüzünden öğrenir. Sevgiyi bu şekilde kullanmak büyük bir sorumluluktur. Britton’un çocuğunun başarısından aldığı haz açıkça üzücüdür. Çocuk için okumaya orantısız bir önem verilmiştir ve bu, gelecekte, ebeveyn-çocuk ilişkilerinin kızıştığı zamanlarda ters tepebilir. Komşusunun kıskanarak izlediği Britton’un çocuğuna asıl öğrettiği şey ise kendi güvensizliği ve çocuğunun gelişimsel bütünlüğünü kabul edemeyişidir; kendi güven eksikliğini çocuğuna taşımaktadır.</p> <p>2 yaşında bir çocuk annesi olarak çocuğuma bir şeyler öğretmekten kaçınmayı bir şeyler öğretmeye göre daha zor buluyorum. Kendi kitaplarımı sevdiğim gibi onun kitaplarını da seviyorum ve ona kitap okumak benim için bir huzur ve neşe kaynağı. Daha çok çaba gerektirse de nihayetinde dünyayı onun gözlerinden görmeye çalışmak ona dünyayı benim gözlerimden görmesine “yardım” etmekten daha tatmin edici. Bu karışık ve genellikle zor dönemlerde küçük çocuğun kendi kaynaklarını korumak önemlidir; onu yazılı değil gerçek olan dünyanın içine sokmak; yazılı kelimeleri öğretmeden önce sözsel anlatımı öğretmek; aceleciliğimiz yüzünden onları zorlamak yerine hazır olup olmadıklarını anlamaya çalışmak. Çocuklar zaten çok hızlı büyürler ve bizler de aynı şekilde yaşlanıyoruz.</p> <p><em>CoEvolution Quarterly</em>‘nin uzun zamandır sıkı bir takipçisiyim ve sizlerden birçok şey öğrendim. Ancak ebeveynlik ve çocuk yetiştirme konusunda <em>Parent’s Magazine</em>‘in durduğu yere yakın duruyorsunuz. Bu konu, hasta olduğumuzda çare aramak konusundan daha detaylı olmakla birlikte en az güneş enerjisi ile ısınma gibi konular kadar önemlidir.</p> <p>En içten dileklerimle,<br /> Mayra Bloom<br /> Nyack, New York</p> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu metin, Mayra Bloom’un <em>CoEvolution Quarterly</em> dergisinin editörü Stewart Brandt’a yazdığı ve derginin 1981 Kış sayısında yayımlanan mektubunun çevirisidir. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>bilinçli varlıkların üremesinin mantıklı olup olmadığı konusunda derin şüpheleri olan</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> <p><strong>Güncellemeler</strong></p> <ul> <li>20-03-2013: Glenn Doman’ın yazısının başlık çevirisi düzeltildi.</li> <li>21-03-2013: Altıncı paragrafta yer alan bir yazım hatası düzeltildi.</li> </ul> 2013-03-19T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/19/insan-kendi-dedesi-olabilir <div style="float: left"> <img src="/images/2013-03-19-insan-kendi-dedesi-olabilir.png" alt="İnsan kendi dedesi olabilir" title="Dedem kim lan benim?" /> </div> <p><em>The World of Wonders, 1883</em></p> <p>“Hikayenin kahramanları <em>Anne</em> adlı bir dul kadın, kızı <em>Jane</em> ile <em>George</em> isimli bir adam ve oğlu <em>Henry</em>‘dir. Dul kadın adamın oğluyla, kız ise adam ile evlenir. Dolayısıyla dul kadın, kocasının babasının (kayın) annesi ve kendi kocasının ise büyük annesi olur. Kadının bu kocasından <em>David</em> isimli bir oğlu olur. Kadın aynı zamanda çocuğunun büyük büyük annesidir. Bir büyük büyük annenin çocuğu ise annesinin büyük büyük annesi olduğu kişinin ya büyük babası ya da büyük amcası/dayısıdır. Ancak <em>Anne</em>, <em>David</em>‘in büyük büyük annesidir. Yani <em>David</em> kendisinin dedesidir.”</p> <p><em>Hood’s Magazine (1846)</em> şöyle ekler: “Bu durum Norwich’te bir okulda okuyan bir çocuk için gerçekten de doğrudur.”</p> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu kısa metin, <em>Futility Closet</em> editörleri tarafından kaleme alınan “Proof That a Man Can Be His Own Grandfather” başlıklı yazının Türkçe çevirisidir ve 19-03-2013 tarihinde <a href="http://www.futilitycloset.com/2009/05/06/proof-that-a-man-can-be-his-own-grandfather/">http://www.futilitycloset.com/2009/05/06/proof-that-a-man-can-be-his-own-grandfather/</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>dedelerini görme şansı yakalayamadığı için kendi dedesi olmayı bir hayat amacı edinen</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> <p><strong>Güncellemeler</strong></p> <ul> <li>22-03-2013: Resim ve çevirmenin notu eklendi.</li> </ul> 2013-03-19T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/19/cagdas-duzyazi-icin-inanc-ve-teknik <p><strong>Çağdaş Düzyazı için İnanç ve Teknik</strong><br /> <em>Jack Kerouac</em></p> <ol> <li>Kendi zevkin için gizli karalama defterleri ve daktiloyla hoyratça yazılmış sayfalar</li> <li>Herkese karşı alçakgönüllü, açık ve herkesi dinleyen</li> <li>Kendi evinin dışında sarhoş olmamaya çalış</li> <li>Hayatına aşk ile bağlı ol</li> <li>Hissettiğin şeyler kendi biçimini bulacaktır</li> <li>Aklına yararlı olmak için çılgın, dilsiz bir aziz ol</li> <li>Düşebildiğin kadar derine düş</li> <li>Ne istiyorsan onu, zihninin en derininden getirerek sınırsızca yaz</li> <li>Bireyin kelimelerle anlatılamaz önsezileri</li> <li>Şiir için zaman yoksa ne için var ki</li> <li>Göğsünü titreten hayalperest çarpıntılar</li> <li>Kendinden geçmiş bir hareketsizlikle karşında duran nesneyi düşlemek</li> <li>Yazınsal, dilbilgisel ve sözdizinsel engelleri kaldır</li> <li> <p>Proust gibi döneminin bunak bir ayyaşı ol</p> </li> <li>Dünyanın gerçek hikayesini içsel monolog ile anlatmak</li> <li>İlginin kıymetli merkezi gözün içindeki gözdür</li> <li>Kendini hatırlayarak ve gönlünü eğlendirerek yaz</li> <li>Keskin üçüncü gözünden yola çık, dil denizlerinde yüzen</li> <li>Sonsuza dek yenilgiyi kabul et</li> <li>Yaşamın yüceliğine inan</li> <li>Zihinde eksiksiz var olan akıntının taslağını çizmek için uğraş</li> <li>Takıldığında kelimeleri düşünme, resmi daha iyi görmeye çalış</li> <li>Sabahında yüceltilmiş her günün, tarihin farkında ol</li> <li>Tecrübenin, dilinin ve bilginin yaratacağı itibardan korku veya utanç duyma</li> <li>Dünyanın okuması için ve onu nasıl hayal ettiğini görmesi için yaz</li> <li>Kitap filmi kelimelerin filmidir, görsel Amerikan biçimi</li> <li>Kasvetli, acımasız yalnızlığın kişiliğine olan övgü</li> <li>Vahşi, disiplinsiz, saf, içinden gelerek, ne kadar çılgın olursa o kadar iyi</li> <li>Tüm zamanların dahisi sensin</li> <li>Cennetin sponsorluğunda melekleştirilen dünyevi filmlerin yazarı ve yönetmeni</li> </ol> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu metin, Jack Kerouac tarafından kaleme alınan “Belief &amp; Technique for Modern Prose” başlıklı yazının çevirisidir ve 19-03-2013 tarihinde <a href="http://www.writing.upenn.edu/~afilreis/88/kerouac-technique.html">http://www.writing.upenn.edu/~afilreis/88/kerouac-technique.html</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>kalbinin bir köşesinde çiçek çocuklarıyla çırılçıplak koşmakta olan</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> 2013-03-18T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/18/bir-programi-akilda-tutmak <p><strong>Bir Programı Akılda Tutmak</strong><br /> <em>Paul Graham</em><br /> Ağustos 2007</p> <p>Tıpkı bir matematikçinin çözmeye çalıştığı bir problemi aklında tutması gibi kendi yazdığı bir program üzerinde yoğun olarak çalışmakta olan iyi bir programcı da bu programı aklında tutabilir. Matematikçiler, okulda çocuklara öğretilenin aksine sorulara kağıt kalem ile çözüm aramazlar. Zihinlerinde daha fazlasını yaparlar: problemi etraflıca anlamaya çalışıp böylece tıpkı sizin büyüdüğünüz evin hatıraları arasında gezinebileceğiniz gibi bu problem uzayında dolaşabilirler. Uygun hallerde programcılık da bu şekildedir. Bütün programı aklınızda tutar, onu dilediğiniz şekilde işlersiniz.</p> <p>Bu özellikle bir projenin başlangıç aşamasında önemlidir çünkü öncelikle en önemli olan şey yaptığınızı değiştirebilmektir. Problemi farklı bir yolla çözmenin yanı sıra çözdüğünüz problemi de değiştirmek.</p> <p>Yazmakta olduğunuz kod, keşfetmekte olduğunuz problemi anlayışınızı yansıtır. Dolayısıyla ancak bu kod zihninizde bir yer edindiğinde gerçekten problemi anlamışsınız demektir.</p> <p>Bir programın zihninizde yer etmesi kolay değildir. Bir projeye birkaç ay boyunca ara verirseniz geri döndüğünüzde onu tekrar anlamanız günlerinizi alabilir. Program üzerinde etkin olarak çalıştığınız zamanlarda bile her gün çalışmaya başlarken onu zihninize yüklemeniz yarım saatinizi alabilir.</p> <p>En iyi programcılar dahi her zaman üzerinde çalıştıkları programın tümünü zihinlerinde taşımazlar. Ancak yapabileceğiniz birkaç şey işinizi kolaylaştırabilir:</p> <ol> <li> <p><strong>Dikkatinizin dağılmasını önleyin.</strong> Dikkat dağınıklığı, çeşitli birçok iş için kötü olmasının yanı sıra program yazarken özellikle kötüdür çünkü programcılar ancak üstesinden gelebilecekleri seviye ölçüsünde detaylı çalışabilirler.</p> <p>Dikkat dağınıklığının yol açtığı risk, ne kadar sürdüğüne değil aklınızı ne kadar karıştırdığına bağlıdır. Bir programcı zihnindeki kodu unutmadan ofisinden ayrılarak bir sandviç alıp gelebilir. Ancak yanlış tipte bir kesinti 30 saniyede zihninizi boşaltabilir.</p> <p>İşin tuhaf tarafı ise planlı oyalanmaların planlı olmayanlara göre daha kötü olabilmesidir. Şayet bir saat sonra bir toplantınız varsa meşakatli bir şey üzerinde çalışmaya başlamazsınız bile.</p> </li> <li> <p><strong>Çalışmalarınızı uzun zamanlara yayın.</strong> Program üzerinde çalışmaya her başladığınızda belirli bir çaba harcamak zorunda olduğunuzu dikkate alırsak çalışmanızı birçok kısa oturum yerine birkaç uzun oturuma bölmeniz daha verimli olacaktır. Elbette yorulduğunuz için saçmalamaya başladığınız anlar gelecektir. Bu zaman dilimi kişiden kişiye değişir. 36 saat boyunca durmadan program yazabilen insanlar olduğunu duydum fakat benim altından kalkabildiğim en uzun süre 18 saattir ve işimi 12 saati geçmeyen zaman dilimlerine böldüğüm zaman aldığım verim en üst düzeyde oluyor.</p> <p>İdeal olanı ise fiziksel olarak kaldırabileceğiniz limit değildir. Bir projeyi parçalara ayırmanın yararlarının yanı sıra bedelleri de vardır. Bazen dinlendikten sonra bir probleme geri döndüğünüzde bilinçaltınızın sizin için bir cevap bulduğunu görürsünüz.</p> </li> <li> <p><strong>Kısa ve öz olan programlama dilleri kullanın.</strong> Programlama dili ne kadar güçlüyse yazılan programlar da o denli kısa olur. Ve programcılar yazdıkları programı kısmen de olsa yazdıkları dilin çerçevesinde düşünürler. Dilin ifade gücü ne denli yüksekse program da o kadar kısa olur ve zihninize yükleyerek hatırda tutmanız da o kadar kolay olur.</p> <p>Alttan üste diye tabir edilen programlama tarzıyla yazdığınız programı alt katmanların üst katmanlar için bir programlama dili vazifesi göreceği birçok parçaya bölebilirsiniz. Bunu doğru yapabilirseniz sadece en üstteki katmanı aklınızda tutmanız yeterli olacaktır.</p> </li> <li> <p><strong>Programınızı yeniden yazmaktan vazgeçmeyin.</strong> Programı yeniden yazmak sıklıkla daha sade bir tasarım üretmenizi sağlar. Böyle bir tasarım ortaya çıkmasa da yeniden yazmanın yararları vardır: bir programı yeniden yazmak için onu bütünüyle anlamalısınız. Yani programı zihninize yüklemenin daha iyi bir yolu yoktur.</p> </li> <li> <p><strong>Yeniden okunabilir kod yazın.</strong> Her programcı okunabilir kod yazmanın iyi olduğunu bilir. Ancak en önemli okuyucunun kendiniz olduğunu unutmayın. Özellikle başlangıçta; programın ön modeli kendinizle yaptığınız bir söyleşiden ibarettir. Başkaları için yazıyorsanız kodun anlaşılmasının güç olmamasına özen gösterebilirsiniz. Programın belli bölümleri geniş tutulduğunda tıpkı başlangıç seviyesinde bir ders kitabı gibi okuması kolay hale gelir. Bununla birlikte eğer zihninize yüklenmesi kolay olacak şekilde kod yazmak istiyorsanız kısa ve öz olmak en iyi tercih olabilir.</p> </li> <li> <p><strong>Küçük gruplar halinde çalışın.</strong> Zihninizde bir programla oynarken ufkunuz kendi yazdığınız kodun sınırlarının sonuna kadardır. Diğer kısımları ise anlamıyor ve daha da önemlisi üzerilerinde serbestçe oynamalar yapamıyor olabilirsiniz. Dolayısıyla programcıların sayısı ne kadar azsa proje de o denli eksiksiz evrilebilir. Eğer sadece bir programcı varsa - başlarken neredeyse hep böyledir - projeyi bütünüyle yeniden tasarlayabilirsiniz.</p> </li> <li> <p><strong>Birden fazla kişi aynı anda aynı kodu değiştirmesin.</strong> Başkalarının yazdığı kodu hiçbir zaman kendinizinkiler kadar iyi anlayamazsınız. Ne kadar dikkatli okursanız okuyun sadece okumuş olursunuz, yazmış olmazsınız. Yani bir kod parçası birden fazla yazar tarafından yazıldıysa hiçbiri kodu tek bir yazarın anlayacağı kadar iyi anlayamaz.</p> <p>Ve elbette diğer insanların üzerinde çalıştıkları bir şeyi kolayca yeniden tasarlayamazsınız. İzin istemeniz gerekeceğinden değil böyle şeyleri yapmayı düşünmekten bile kendinizi alıkoyduğunuz için bunu yapmazsınız. Birden fazla yazarı olan kodu değiştirmek yasaları değiştirmeye benzer; yalnız kendi kontrolünüzde olan kodu yeniden tasarlamak ise çok anlamlı bir resmi farklı bir biçimde yorumlamak gibidir.</p> <p>Eğer birden fazla kişiyi bir projede çalıştırmak istiyorsanız projeyi bölümlere ayırın ve her bölümü bir kişiye verin.</p> </li> <li> <p><strong>Kolay işlerle başlayın.</strong> Bir programa aşina oldukça onu zihninizde tutmanız da kolaylaşacaktır. Henüz bütünüyle keşfetmediğiniz bölümleri kara kutu gibi görmekle başlayabilirsiniz. Ancak ilk kez bir proje üzerinde çalışmaya başlıyorsanız her şeyi görmeye mecbursunuz. Çözmek için gereğinden büyük bir problem ile işe başlarsanız bu problemi hiçbir zaman bütünüyle çözemeyebilirsiniz. Dolayısıyla eğer büyük, karmaşık bir program yazmak zorundaysanız işe başlamanın en iyi yolu program için bir tanımlama yazmaktan ziyade problemin sadece belli bir kısmını çözen öncül bir model yazmaktır. Plan yapmak yararlı olsa da çoğu kez programı zihninizde tutabilmenin getirdiği yararlar daha ağır basar.</p> </li> </ol> <p>Programcıların sıklıkla bu sekiz noktaya rastlantı sonucu ulaşmaları çarpıcıdır. Bir programcının aklına yeni bir proje fikri gelir fakat resmi olarak onaylanmadığı için bu proje üzerinde boş vakitlerinde çalışmak durumunda kalır ve bu durum dikkatini daha az dağıttığı için daha üretken olmasına yol açar. Yeni bir projeye başlamanın verdiği coşku ile uzun saatler boyunca çalışır. Başlangıçta bir deneyden ibaret olduğu için bir “üretim” dilinden ziyade aslında daha güçlü olan bir “betik” dili kullanır. Programı defalarca yeniden yazar; resmi bir projede bu mazur görülemez olsa da bu bir aşk işidir ve onun mükemmel olmasını ister. Ve kendinden başka kimse görmeyeceği için kendi için yazdığı notlardan başka herhangi bir açıklama yazmaz. Belki bu fikri başkasına henüz açmadığından belki de başkalarının program üzerinde çalışmasına izin vermeyişinin projeyi gelecek vadetmeyen bir proje gibi göstermesinden, çaresiz sadece küçük bir grup ile çalışır. Bir grup olsalar bile aynı anda aynı kodu değiştirmezler çünkü kod bunu mümkün kılamayacak seviyede hızlı gelişmektedir. Ve proje küçük işlerle başlar çünkü fikir başlangıçta basittir; sadece denemek istediği havalı bir hack.</p> <p>Daha da çarpıcı olan bütün bu sekiz noktayı da yanlış yapan resmi izinli projelerin sayısıdır. Gerçekten de çoğu kurumda yazılımların nasıl yazıldığına bakarsanız sanki bunları özellikle yanlış yapmaya çalışmaktadırlar. Aslında bir anlamda da öyledir. Bireyleri değiştirilebilir parçalar olarak görmek kurumların miladından bu yana onları tanımlayan özelliklerden biri olagelmiştir. Bu yaklaşım daha çok paralelleştirilebilen görevler için işe yarar, örneğin bir savaşta çarpışmak gibi. Tarih boyunca profesyonel askerlerden oluşan ordular, yiğit, bireysel savaşçılardan oluşan ordular üzerinde üstünlük sağlamıştır. Ancak bir fikir sahibi olmak pek de paralelleştirilebilir değildir. Ve programlar da aslında fikirlerin bir yansımasıdır.</p> <p>Kurumların bireysel dahilere bel bağlamaktan hoşlanmadığı doğru olduğu gibi bahsedileni ifade etmenin farklı bir yoludur. Bu tavır kurum olma tanımının bir parçasıdır. En azından şimdiki kurum kavramımız için.</p> <p>Belki de bireylerin çabalarını, onların değiştirilebilir olmalarını gerektirmeden, birleştiren yeni bir kurum çeşidi tanımlayabiliriz. Tartışmaya açık olsa da pazar bu tip bir yapıdır. Yine de pazarı bozulmuş bir durumun sonucu olarak tanımlamak daha doğru olacaktır zira bir kurum oluşturmanın mümkün olmadığı noktada önümüze çıkan şey odur.</p> <p>Belki de yapılabilecek en iyi şey bir çeşit cinlik yaparak kurumun program yazan parçalarının diğerlerine göre farklı çalışmalarını sağlamaktır. Belki büyük şirketler için en iyi çözüm fikir geliştirmeye çalışmak yerine fikir satın almaktır. Çözüm ne olacaksa olsun, ilk adım bir sorun olduğunu kabul etmektir. “Yazılım şirketi” ifadesinde bile bir çelişki vardır. İki kelime farklı yönleri göstermektedir. Büyük bir kurumun içindeki her iyi programcı kurumla itilaf halinde olacaktır zira kurumlar programcıların arzuladıkları şeyleri engelleyecek şekilde tasarlanmıştır.</p> <p>Her şeye rağmen iyi programcılar iyi bir iş çıkarmayı başarıyorlar. Ancak bu, çoğu kez kendilerini işe alan kuruma karşı pratik olarak isyankar sayılabilecek bir tavır takınmalarını gerektirir. Programcıların yaptıkları işin gerektirdiği gibi davranmaya çalıştıklarını daha fazla insanın anlaması belki işe yarayabilir. Uzun süreler boyunca hiçbir zorunluluğu kafaya takmadan çalışmaları, başlangıçta herhangi bir tanımlama yazmadan hemen programlamaya girişmeleri ve zaten çalışmakta olan bir kodu yeniden yazmaları sorumsuzluklarından değildir. Yalnız çalışmayı tercih etmeleri ve geçerken selam veren insanlara hayıflanmaları arkadaş canlısı olmadıklarından değildir. Bu gelişigüzel görünen rahatsız edici alışkanlıklar bütü<span style="color:#f5a2c6">n</span><span style="color:#23af4c">ü</span><span style="color:#fba919">n</span><span style="color:#ff5356">ü</span> n tek bir açıklaması vardır: programı zihinde tutma gayreti.</p> <p>Bunu anlamak büyük kurumlara yardım eder mi bilinmez ama rakiplerine yardım edeceği kesin. Büyük şirketlerin en zayıf noktası bireysel programcılara muhteşem işler çıkarma şansını tanımamalarıdır. İşe yeni başlıyorsanız onları eleştireceğiniz nokta bu olmalıdır. Bir büyük beyin tarafından çözülmesi gereken sorunlar üzerine yoğunlaşın.</p> <p>Sam Altman, David Greenspan, Aaron Iba, Jessica Livingston, Robert Morris, Peter Norvig, Lisa Randall, Emmett Shear, Sergei Tsarev, and Stephen Wolfram’a bu yazının taslağını okudukları için teşekkür ederim.</p> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu metin, Paul Graham tarafından yazılan “Holding a Program In One’s Head” başlıklı yazının Türkçe çevirisidir ve 18-03-2013 tarihinde <a href="http://www.paulgraham.com/head.html">http://www.paulgraham.com/head.html</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>bir programı aklında tutmak şöyle dursun, dostlarının yüzlerini bile unutmaya başlayan</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> 2013-03-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/15/ilkelcilige-karsi-sik-yapilan-5-itiraz <p><strong>İlkelciliğe Karşı Sık Yapılan 5 İtiraz</strong><br /> <strong>ve Neden Yanlış Olduklarına Dair</strong><br /> <em>Jason Godesky</em></p> <p><strong>1. İlkelcilerin çağdaş teknolojiyi kullanmaları ikiyüzlülük değil midir? Şayet ilkelce yaşamayı bu denli çok istiyorlarsa neden ormanlara kaçıp istedikleri gibi yaşamıyorlar?</strong></p> <p>İlkelcilerin hepsi özünde teknolojiye karşı değildir. Birçok ilkelci teknolojinin belirsiz bir doğası ve önemi olduğu görüşünü savunurlar. Tüm “ilkel” toplumlarda teknolojiye belli ölçülerde rastlamak mümkündür, dolayısıyla kabul edilebilir bir teknolojik düzeyin varlığı aşikardır. İlkelciler arasında bu düzeyin ne olduğu konusunda büyük anlaşmazlıklar vardır. Ancak hepsinin kabul ettiği nokta bahsedilen düzeyin günümüzdeki teknolojik düzey olmadığıdır. Evet, teknolojinin daha düşük bir seviyede olmasını istiyoruz fakat teknolojinin kendisiyle bir sorunumuz olmadığını göz önünde bulundurursak çağımızın durmadan gelişen teknolojilerini kullanmaktan neden kaçınalım ki? Sonuç olarak bir insanın çekiç ile çivi çakmak için bu çekicin insanlığın en büyük eseri olduğuna, bizleri bütün hayvanlardan daha asil kıldığına ve dünya üzerindeki hakimiyetimizi meşrulaştırdığına inanması gerekmez. Aynı husus bilgisayar için de geçerlidir. Bir yandan bilime büyük bir değer verirken diğer yandan bilimin gerçekliğin tek veya en kuvvetli otoritesi olmadığına inanmak olasıdır zira bu iki görüş birbiriyle çelişmez. Ve internet, bu “uluslararası ağ” ile onu destekleyen altyapının sonunun geleceğini ifade eden bir iletiyi yaymak için kullanılabilir.</p> <p>Dolayısıyla ikiyüzlülükten bahsetmek ancak kimi ilkelcilerin inançlarını bütün ilkelcilere veya ilkelciliğin kendisine mal edersek mümkündür. Şimdi ikinci soruya gelelim, neden ilkelciler ormanlara kaçmıyorlar?</p> <p>Bu konudaki iki sorundan ilki eğitimdir. Hepimiz, çocuklarına haklı sebeplerle onların diğer insanlardan bağımsız hayatta kalmalarının değersiz olduğunu benimseten medeniyetin içinde yetiştirildik. Uygar kültürel sistem ise iyi uyum sağladı; kendini tam da bireylerin kişisel yeterliliğe en yakın olduğu alanlarda memetik olarak güçlendirdi, böylece aslında herhangi bir bağımlılıktan bahsetmek zorken bir bağımlılık hissi yaratmış oldu. Her şeye rağmen altı yaşına giren her “ilkel”in sahip olabileceği hayatta kalma yeteneği, çoğu ilkelcide ortalama bir insandakine göre daha fazla değildir. Çoğu ilkelci bu durumu iyileştirmek üzerinde çalışmaktadır fakat sizlerin nasıl borsada bankerlik yapma hayalleri kuran bir !Kong yerlisine hemen Wall Street’e gitmesini söylemek yerine önce borsa hakkında birkaç şey öğrenmesini tavsiye edeceğiniz gibi bizler de yaşamlarımızı belli yeteneklere bağlamadan önce bu yetenekleri geliştiriyoruz. “Ormanlara kaçmak” bir amaçtır fakat bu hemen karar verip uygulanacak bir amaç olmaktan ziyade nihai bir amaçtır. Eğri oturalım doğru konuşalım, eğer bu denli kolay olsaydı sizi temin ederim bu yazıyı okuyor olmazdınız.</p> <p>İkinci sorun ise toprak ve yasalar ile ilgilidir. Medeniyet, “ormanlara kaçmanın” bir seçenek olmasının ö<span style="color:#f5a2c6">n</span><span style="color:#23af4c">ü</span><span style="color:#fba919">n</span><span style="color:#ff5356">ü</span> epey iyi kapatmıştır. Avcılık düzenlemeleri ciddi engeller oluşturmaktadır. Avcılık ve balıkçılık ruhsatlarının yanı sıra toprağa biçilen verginin ödenmesi için belli bir gelir gereklidir. Nihayetinde bu tip bir “küçük çaplı göç” medeniyet var olduğu sürece ihtimaller dahilinde değildir; giderek artan güçlüklerin doğuracağı ihtiyaçlar ve dolayısıyla uygulanacak baskı bizlerin medeniyete, gerekirse zorla, geri döndürülmemiz ile sonuçlanacaktır. Önemli olan çıkmaz şudur: eğer medeniyet bizlerle beraber var olmak hususunda istekli olsaydı, bizler de aynı şekilde istekli olmaktan mutlu olurduk. Fakat nihayetinde medeniyet kendinden başka bir şeyin var olmasına izin vermek gibi bir yetiye sahip değildir. Bizlerle yan yana yaşamak isteyen herkes ile bu hayatı paylaşmaktan mutluluk duyarız fakat medeniyet bunu istememektedir. Medeniyet var olduğu sürece “ormanlara kaçmak” ancak bizlerin medeniyet tarafından eninde sonunda vahşice yok edilmemizi garanti edecektir.</p> <p><strong>2. Besinlerimiz bol ve düzenli olarak sağlanıyor. İlkelciler hayatımızın geri kalanını bir sonraki yemeğin nereden geleceğini çaresizce bekleyerek geçirmemizi istiyorlar.</strong></p> <p>İyi o zaman da neden yalnız tarımcılar açlıktan ölür? Aslında medeniyetin besin temini hep güvenilmez ve yetersiz olagelmiştir. Sanayileşen milletler henüz yakın zamanda üretimi “kötü beslenme bolluğu”ndan kar etmeye yetecek kadar arttırmışlardır. Çağdaş yaşamda başarının anahtarı budur. Hala fizyolojimize bütünüyle uyumsuz olan besinler tüketiyoruz fakat bu besinleri öylesine olağanüstü miktarlarda yiyoruz ki 70 sene olan normal insan yaşam süresi boyunca (sağlıksız ve güçten düşmüş dahi olsak) hayatta kalabiliyoruz. Bu yaşam süresi Orta Çağ Avrupası’ndaki soyluların yaşam süresinden daha uzun olsa da Orta Taş Çağı’ndaki (Mezolitik Çağ’daki) atalarımızınkinden daha kısadır.</p> <p>Dünya sistemimizin seçkin kısmı olan sanayileşmiş dünyanın bu yaşam koşullarının tadını çıkarması, sanayileşmemiş dünyanın müzmin beslenme yetersizliği ve açlığı sayesinde mümkün olabiliyor. Buna karşın hem etçil hem otçul olan avcı ve toplayıcılar bu gezegendeki en kolay uyum sağlayabilen yaratıklardır. Avcı ve toplayıcılar Tierra del Fuego Adaları, Kuzey Kutbu’nun donmuş arazileri, Kalahari Çölü ve Kongo’nun balta girmemiş ormanları gibi herhangi bir ekinin yetişemeyeceği öylesine sapa ve ıssız yerleri kendilerine ev belleyebilmişlerdir. Avcı ve toplayıcıların açlıktan ölmeleri tarihin henüz tanık olmadığı derecede büyük ve neredeyse tüm çok hücreli hayatın son bulacağı çapta bir toplu yok oluşu gerektirir. Ancak birkaç çiftçinin açlıktan ölmesi için kuru geçen bir yaz mevsimi yeterlidir.</p> <p>Tarımın bereketli ve düzenli bir besin temini sağladığı fikri bariz bir biçimde bir hatadan ibarettir. Hayal ürünüdür. Tarımcılar, evcilleştirilebilen birkaç türe bel bağlamaktadır ve bu türler de birbirleriyle yakından ilişkilidir. Bu tutum, “bütün yumurtalarını bir sepete koymak” benzeri bir safsatadır. Buna karşın avcı ve toplayıcılar çok daha fazla sayıda türün yanında daha geniş çeşitlilikte olan türlere bel bağlamaktadır. Yani aslında ilkelciler gerçekten düzenli ve bereketli olan bir besin temini için güvenilirliği şüpheli ve kıt bir besin temini yönteminden vazgeçmek gerektiğini savunurlar.</p> <p><strong>3. İlkelcilik yaşam kalitesinde muazzam bir düşüş anlamına gelir. İlaçlar yok, sanat ve müzik yok. Buna karşılık elimize geçecekler ise ötenazi, çok büyük yüzdelerde bebek ölümleri ve 30 yaş civarında bir ortalama yaşam süresidir.</strong></p> <p>“Ötenazi” suçlaması bir dönem üzerilerine, yaşlılarını yüzen buz kütlelerinin üzerinde ölüme terk ettikleri iftirası atılan Inuitler’den kaynaklanmaktadır. Bu nadir geleneğin aslı, yaşlıların bazen kendilerini topluluklarının iyiliği adına ve topluluk üyelerinin yalvaran itirazlarına rağmen gönüllü olarak kurban etmeleri şeklindeydi. Inuitler’in yaşamı bu tür, kuralı kanıtlayan istisnalarla doludur çünkü bir avcı ve toplayıcı için dahi Kuzey Kutbu sert ve acımasız bir yerdir.</p> <p>Bebek ölümleri ise tamamen yanlış yorumlanmıştır. Evet, bebek ölümleri avcı ve toplayıcılar arasında fazladır fakat bahsedilen suçlamanın ardında yatan nedenlerden ötürü değil. Yani neden salgın hastalıklar ya da kötü beslenme değildir. Zira bu sorunlar çağdaş toplumlara özgüdür. Tıpkı bizim hayatın gebelikle mi yoksa doğumla mı başladığını tartışmamız gibi avcı ve toplayıcılar genellikle yaşamın ikinci yaşa kadar başlamadığına inanırlar. Avcı ve toplayıcılar yeni doğmuş bebeklerin öldürülmesine bizim kürtaja bakış açımıza çok benzeyen bir şekilde bakarlar. !Kung bir hamile kadın doğum sırasında çalılıkların içine doğru yürür. (Bana çocuk doğurmanın kötü beslenmeyenler için kayda değer derecede az çileli olduğu söylendi.) Ya bir bebek ile geri döner ya da bebeksiz. Her halükarda hiçbir soru sorulmaz. Dolayısıyla avcı ve toplayıcı yaşam sürelerini hesaplama yöntemimiz hiç de adil değildir. Şayet onların bebek ölümlerini hesaba katacaksak bizim de kürtajlarımızı hesaba katmamız gereklidir. Gerçekten bunlar hesaba katıldığında avcı ve toplayıcıların yaşam sürelerinin bizimkilerle hemen hemen aynı ve hatta bazı dönemler daha uzun olduğunu görürüz.</p> <p>İlaçlar ile ilgili suçlama yaygındır fakat ekseriyetle insan merkezlidir. İlaç antropolojisinde bir kültürün “ilaç” olarak kabul ettiği her şeye “etnik ilaç” adı verilir. İlaç olarak kullanılan besinler ile olan çakışmalar göz önüne alındığında bu tanım bir kültürün renk tayfını bölümlemesi kadar keyfidir. Batının ilaçları <em>bizim</em> etnik ilaçlarımızdır. Her kültür <em>kendi</em> etnik ilaçlarının değerli olduğuna ve diğer hepsinin önemsiz ve boş inançların ürünü olduğuna inanır. Yani açıkça etnik merkezlilik söz konusudur. İlkelcilik, bahsedilen suçlamanın temelinde bu etnik merkezliliğin yattığını öne sürer. Gerçekte dünyadaki çeşitli etnik ilaçların asıl tesirine bakarsak çok az çeşitlilik olduğunu görürüz. Çoğu etnik ilaç bizimkiler gibi oldukça etkilidir; çoğunun açıkça başarısız olduğu bir veya birden fazla alan mevcuttur (biz plaseboyu kullanmaktan ziyade göz ardı ederiz; şamanizm ise tam tersidir ancak herhangi bir ameliyat kavramı yoktur, vesaire) ve hepsi tesirleri çerçevesinde ele alındığında birbirlerinin yerini alabilir. Dolayısıyla ilkelcilik herhangi bir şekilde ilaçların sonunun gelişi anlamına gelmez. İfade ettiği şey oldukça farklı fakat eşit düzeyde etkili bir tıp şeklidir. Şayet çeşitli etnik ilaçların en iyilerini birleştirmeyi amaç edinen bir tıp yaratmaya çabalarsak belki de gerçekten daha etkili olan bir tıbbi sistem geliştirebiliriz.</p> <p>Son olarak ilkelciliğin sanatın ve müziğin sonu anlamına geleceği suçlaması düpedüz yanlıştır. Sanat, müzik ve diğerlerinin 30000 yıl önce dahi, henüz medeniyet ortada yokken, ilkeller arasında evrensel bir yeri vardı. Bu olgulara medeniyetin varoluş süresinin dört katı bir süredir sahipler. Lascaux mağaralarındaki mağara sanatını Michelangelo ile karşılaştırabiliriz ve Kongo’daki Pygmy kabilelerinin söylediği şarkılar Avrupa’nın 14. yüzyıla kadar erişemediği seviyede çok sesli bir çeşitlilik içerir. İlkel insanların sanat ve müzikten bihaber olduklarını iddia etmenin tek yolu ancak “sanat”ı ve “müzik”i etnik merkezli bir biçimde “beyaz adam yapmadıysa sayılmaz” diyerek tanımlamaktır. <strong>“Vahşiler ve Medeniyet”</strong> (<strong>Savages &amp; Civilization</strong>) adlı kitabında Jack Weatherford medeniyetin bilimsel, sanatsal ve müziksel alanlardaki bütün edinimlerini vahşilerle olan iletişimine borçlu olduğu ilham ile kotardığı savını ortaya atar. Eğer herhangi bir kültürün “üstün” olması mümkünse, ilkelciler böyle bir kültürün ilkellere ait olduğunu savunurlar; bizim bütün başarılarımıza ilham veren ve hiçbir kusurumuza sahip olmayan ilkellerin kültürü.</p> <p><strong>4. İlkeller insancıl değildir.</strong></p> <p>Bu suçlama “insancıl” olmak kavramının eşsiz bir tanımlamasını gerektirir fakat sık sık aşağıda bahsedilecek olan itiraz ile ilintilendirilir. Bu savı öne sürmek için konuşmacı önce insanlık ve medeniyeti, medeniyetin geçici bir anormallikten ziyade insanoğlunun doğal olan alın yazısı olduğunu ifade eden efsanelerle harmanlar. Aslında medenileşmiş <em>Homo Sapiens</em> bütünüyle uyumsuz olduğu, can çekişen bir varoluşa bağımlıdır ve acınacak bir tutsaklık hali içindedir. Vahşi doğadaki insanlar hayatı, medenileşmiş olanların idrak edemeyeceği seviyede bir özgürlükle ve bolluk içinde yaşar. Tıpkı Eflatun’un baş kahramanının duvara çivilenmiş zavallı insanlara mağara alegorisiyle ile açıklayamadığı gibi. İlkelciliğin hedefi vahşi dünyaya geri dönüştür, mümkün olduğu kadar çok sayıda <em>Homo Sapiens</em>‘i o mutlu, doğal hale geri döndürmek.</p> <p>İlkelciye göre aslında insancıl olmayanlar ilericilerdir. O ilericiler ki insanlık için doğal olanın diğerlerinin iyiliği için uğraşmak ve despotlar tarafından yönetilmek olduğunu savunurlar; en iyi ihtimalle iyi yürekli ve kanunlara uygun olarak seçilmiş despotlar, yine de despot despottur. O ilericiler ki insanlığın kendi kendine yetemeyeceğini, ancak Bilim ve Felsefe ile kendini yüceltip ilkel korku ve şiddetten Teknoloji ile kurtulabileceğini düşünürler. İlericiler, geçmişimizde acıdan başka bir şey görmedikleri gibi ruhumuzda reddedilmesi, sindirilmesi gereken bir vahşilik ve geleceğimizde ise soğuk, ilgisiz bir tanrılık, nanoteknoloji ile gelecek ilahlaşma ve dünya hakimiyetimizin getirdiği, bu dünyanın bir <em>parçası</em> olduğumuz fikrinin dahi önüne geçen bir yabancılaşma görürler. İlericiler insan olgusuna gerçekten soğuk bakarlar: tutkular bastırılmalı, vahşi olan doğasından arıtılmalı ve normal hali, hiç bitmeyen bir Hobbes kabusu olmalı.</p> <p>İlkelci bunların hepsinin peri masallarından ibaret olduğunu bilir. İlkel toplulukların böyle bir kabustan ziyade Marshal Sahlins’in ifade ettiği gibi “asıl zengin topluluklar” olduklarını biliyoruz. Dünya üzerinde bu gezegene kolay uyum sağlayamayan tek tür olarak evrimin unutulmuş çocukları olmadığımızı biliyoruz. İnsan doğasının ne şeytani ne de melek gibi olmadığını biliyoruz. İnsanı günahkar ve düzeltilmesi gereken bir varlık olarak görmüyoruz; belli sayıda tanrı inancına göre (birçok, tek veya hiç olması fark etmez) ya da felsefeye veya teknolojiye göre. İnsan olmanın muhteşem bir şey olduğuna inanıyoruz. Ayrıca ilerici tutumun insanlığa köstek olduğunu ve medeniyetin bizi insanlığımızdan ederek türümüz ile ilgili güzel olan her şeyi bizden aldığını görebiliyoruz.</p> <p>İşte insanlığa olan inancımıza sadık kalmamızdan ve insanlığın kesinlikle bozulmuş olmadığını ve bizim “tamir” etmemize ihtiyaç duymadığını savunan görüşümüzden dolayı bizler için “İnsancıl” (Antropik) adını seçtim. “Hümanist” terimi eğer ilericilerin belli bir grubu için (bence uygunsuz bir şekilde) kullanılıyor olmasaydı iş görebilirdi. Verdiğim isim “misantropik” (insan sevmeyen) teriminin karşısında da güzel duruyor. İlericiler misantropiktir; antropik olanlar ise ilkelcilerdir.</p> <p><strong>5. İlkelcilerin planladıkları “ütopya”, bu soykırımcı manyakların insan nüfusunun %99’unu topyekün katletmelerini gerektirir.</strong></p> <p>En iyisini sona sakladım. Bu itiraz ilerici kamp tarafından ilkelcilere karşı yapılan en güçlü saldırıdır.</p> <p>Dünya nüfusunun çağdaş medeniyet olmadan aynı seviyede tutulamayacağı reddedilemez bir gerçektir. Elbette, çağdaş medeniyetin de sürdürülebilir olmadığı fazlasıyla açıktır. Bu iki gerçek göz önünde bulundurulduğunda bir tür toplu ölümün kaçınılmaz olduğu ortaya çıkar. Bu toplu ölüm bir soykırım yoluyla olabilir ancak ilkelcilerin çok küçük bir azınlık olduğu (ve hep öyle kalacağı) göz önünde bulundurulursa bu kırımın sorumlusunun bizler olacağı olasılık dışıdır. Bizim olup olacağımız yakınlıkla karşılaştırılamayacak ölçüde iktidara yakın olan birçok partinin kendi menfaatleri için soykırımlara çok daha büyük ilgisi vardır. Diğer seçeneğin açlık ya da salgın hastalıklar sebebiyle yok olmak olduğu düşünülürse soykırım, can çekişen bir hayvanın acısına son vermek için vurulan son bir darbe gibi nazik bir yöntem olarak görülebilir. Ancak en nihayetinde bu çapta bir soykırım kesinlikle olanaklar dahilinde değildir ve ölümler kaçınılmaz olsa da bu ölümlerin bir soykırım ile gelmeyeceği neredeyse kesindir.</p> <p>Bilakis, bir çöküşün gerçekleşmesi ihtimali her zamanki gibi daha büyük bir olasılıktır. Karmaşanın veriminin azalması artık medeniyetimizi öyle bir hale getirdi ki artık eskiden kolaylıkla üstesinden gelinebilecek küçük bir çalkantı bile onu yok edebilir - tıpkı bir AIDS hastasının AIDS yüzünden değil de sağlıklı bir insanın dert etmeyeceği basit bir hastalık yüzünden ölmesi gibi. Belki petrol krizi, belki de küresel ısınma… Zararı doğuracak sebep ne olursa olsun besin üretme kabiliyetimiz son bulacak. Açlık, besin kaynaklı ayaklanmalara sebep olacak ta ki sonunda hayatta kalanlar yamyamlaşana dek. Şehirler savaş alanlarına dönüşecek ve ancak yüzünü doğaya çevirip onun içinde yaşayabilenler, birilerinin onlar için yetiştirmesine gerek duymadan besin bulabilenler - yani tekrar ilkelleşebilenler - diğerlerinin aklından bile geçmeyen zengin kaynaklara erişebilecekler.</p> <p>Evrim hep böyle süregelmiştir. “Oksijen Felaketi”, karbondioksit soluyarak dışarı oksijen gazı veren mikropların aşırı artışı sebebiyle meydana gelmiştir. Sonunda atmosferin alaşımını değiştirdiler ve oluşan zehirli ortamda boğularak öldüler. Ancak zehirli oksijeni soluyabilecek şekilde uyum sağlayan mikroplar su yüzüne çıktı ve hızla çoğaldı. Böylece ataları olan karbondioksit soluyan mikroplarla bir denge kurdular ve günümüzde de atmosferi düzenleyen oksijen döngüsü başlamış oldu. Yani şimdi de çöküş, medeniyete, dolayısıyla insanlıktan çıkmış uygarlaşmaya ve <em>Homo Sapiens</em>‘in tutsaklığına son verirken dünyayı tekrar ilkelleşen insanlara miras bırakacaktır.</p> <p>Hayal ürünü olan soykırım senaryosu bazı ilkelciler tarafından sahipleniliyor olsa da bu açıkça deliliktir ve tarif edilemez derecede şeytanidir. Daha önce de ifade ettiğim gibi ölmek üzere olanlar için bir silah atışı ile çabuk ölmek, açlıktan veya salgın hastalıktan ölmeye göre tercih edilebilir olabilir, veya şehirlerinin savaşçı yamyam çetelerce yerle bir edildiğini görmekten… Ancak böyle bir seçeneğin ihmal ettiği evrimsel bir incelik vardır. Dünyadaki her bireyin bir seçimi olacaktır. Acı sona kadar kültürlerinin bir parçası olmayı ve onunla ölmeyi ya da yeni bir kültürü ve kendi insanlıklarını benimseyerek yeni bir dünyada var olmayı seçmekte özgür olacaklardır. Soykırım eylemi bunu ihlal eder. Böyle bir eylemi gerçekleştirmek suçunu işlemek kendini tanrı yerine koymaktır (tıpkı ilericilerin insanlarla gezegendeki diğer bütün canlıları birbirinden ayıran saçma, mantıksız ve insan merkezli endişeleri olmasaydı yapacakları gibi), yani kimin yaşayıp kimin yaşamayacağına karar vermektir. İşte bu yüzden Ted Kazcynski’nin yaptıklarının şeytani olduğuna inanıyorum: sorumlu olduğu terörün bütünüyle yararsız olmasını bir kenara bırakın, medeniyetin de işlemiş olduğu en büyük günahı işledi. Kendini ölümü ve yaşamı dikte eden bir tanrı yerine koydu.</p> <p>Çoğunluk ölmeyi seçecektir belki; bunu değiştiremeyiz. Tıpkı Kaczynski’nin diğerlerini ölmeye zorladığı gibi onları da yaşamaya zorlamak yanlış olur. Elimizden geldiğince uğraşmamız <em>gereken</em> şey ise bunun herkesin yüzleşeceği bir tercih olacağını anlamasını sağlamaktır.</p> <p>Bu savunmayı duyan birçok ilerici, bizlerin böyle bir şeyin olmasına “izin” vermeye istekli olmamızın canavarca olduğunu iddia edecektir. Öncelikle bu tip bir ifadenin altında yatan böbürlenme manasızdır; bizim böyle şeylerin olmasına “izin” vermek gibi bir durumumuz yok. Güneşin doğmasına ya da yağmurun yağmasına “izin” vermediğimiz gibi. Buna karşın ilkelciler bir şemsiye veya güneş kremi yaparken ilericiler havayı nasıl kontrol edebileceklerini bulmanın bir yolunu düşlerler. Aramızdaki fark budur; ilericiler bu tip bir kutsal kontrolü arzularken ilkelciler bu dünyanın tanrısı değil bir parçası olduklarını kabullenirler ve buna göre davranırlar.</p> <p>Ancak böyle saçma bir ifadenin ana fikrine değinmek gerekirse - yani bizlerin böyle bir çöküşü durdurmak için ahlaki bir zorunluluğumuz olduğu fikrine - hasta bir çocuğu düşünün. Kardeşimi düşünün. Bu benim en eski hatıralarımdan biridir. Doktorlar bütün belirtiler bunu gösterse de hastalığının menenjit olmadığını söylediler - elbette, bu nasıl mümkün olabilirdi ki? Henüz birkaç gün önce vücuduna büyük miktarda menenjit patojeni enjekte edilmişti ve aşılandığı düşünüldüğünde bu ihtimaller dahilinde olamazdı. Böyle bir şeyin olması bilimin ve tıbbın hatalı olduğu anlamına gelirdi.</p> <p>Annem izlemememi söylese de gizlice izledim ve gördüklerim sonsuza dek beynime kazındı. Küçük kardeşim acılar içinde çığlık atarken vücudu babam ve bir doktor tarafından hareketsiz tutuluyordu ve diğer bir doktor ise küçük kardeşimin neredeyse boyu uzunluğunda bir iğneyi onun omurgasına sokuyordu.</p> <p>Kardeşimin çektiği acıyı hayal bile edemiyorum - veya babamın onu böyle bir şey için tutuşunu. Ancak o doğru olanı yaptı - zor olanı yaptı. Kardeşim o gece öldü ancak babam bu acıdan kaçmanın tek yolunun ölüm olduğunu biliyordu ve yaşamayı seçti. Büyük bir acıydı fakat geçtiğinde tekrar hayata döndük.</p> <p>Bu olay tıpkı insan ırkının şu anki durumuna benzemektedir. Medeniyetimiz eğer Tunç Devri’nde çökseydi milyonlarca ölüme ve Akdeniz boyunca ekolojik tahribata neden olurdu. Bu gerçekleşmedi ve bunun yerine savaşları, imparatorlukları ve Yeni Dünya’daki katliamları gördük. Şimdi yine aynı uçurumun kenarında duruyoruz. Çöküş bugün milyarlarca insanı yok edebilir ve geri dönüp baktığımızda medeniyetimiz Tunç Devri’ni atlatmasaydı daha iyi olurdu diyebiliriz. Ancak medeniyetimiz, bizleri bugün de ilerlemeye iten baskılar yüzünden bunu atlattı. Şayet mucizevi şekilde bir “deus ex machina” (ç.n. tanrı makinesi) daha bulursak işler yine kötüye gidecek - trilyonların ölümü, türümüzün ve dünyadaki diğer bütün çok hücreli canlıların yok oluşunun gerçek bir ihtimal haline gelmesi…</p> <p>Çöküşün bedeli büyüktür. Atalarımız tarafından ödenmeliydi bu bedel ve lanet olsun onlara bunu ödemedikleri için! Bedeli çok daha küçük olabilirdi. Bunun yerine sorumluluk bizim üstümüze kaldı ve bu bedel katlanabileceğimizden fazla olabilir. Fakat buna katlanmalı ve bu bedeli ödemeliyiz. Eğer yaparsak insanlık yeniden özgür olacaktır. Yapmazsak bedelini çocuklarımız ödeyecek ve bunun yükü katlanabileceklerinin ötesinde olacak - bizleri tıpkı bizim atalarımızın zayıflıklarını lanetleyişimiz gibi lanetleyecekler zira bizim zayıflığımız yüzünden artık bedelin ödenmesinin ardından parıldayan bir umut olmayacak. Onlar için bedel öyle büyük olacak ki türümüzün yok oluşuyla ödemeleri gerekecek.</p> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu metin, Jason Godesky tarafından yazılan “5 Common Objections to Primitivism, and Why They’re Wrong” başlıklı yazının Türkçe çevirisidir ve 15-03-2013 tarihinde <a href="http://theanarchistlibrary.org/library/jason-godesky-5-common-objections-to-primitivism-and-why-they-re-wrong">http://theanarchistlibrary.org/library/jason-godesky-5-common-objections-to-primitivism-and-why-they-re-wrong</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>rüyalarında tarzan ile aşık atan</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> <p><strong>Güncellemeler</strong></p> <ul> <li>2013-03-15: 5. maddenin başlığındaki anlam düşüklüğü giderildi.</li> <li>2013-03-20: 5. maddenin başlığı yeniden, daha açık olarak ifade edildi.</li> </ul> 2013-03-14T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/03/14/ilkelcilik-nedir <p><strong>İlkelcilik Nedir?</strong> (sürüm: 1)<br /> <em>John Filiss</em></p> <p>Bu yazıda ilkelciliği kendi cümlelerimle ifade etmeye çalışacağım.</p> <p>İlkelcilik teknolojik gelişime, onun yabancılaştıran atalarına ve bu unsurlar tarafından yapılmış değişimlerin bütününe karşı duran yaşam yollarının izlenmesidir.</p> <p>Teknoloji burada iş bölümüne dayalı alet kullanımı olarak tanımlanmıştır… Yani alet üretimi ve kullanımı öyle karmaşık hale gelmiştir ki uzmanlaşmayı zorunlu kılmıştır. İçinde hem bölünmeyi hem de toplumdaki bireyler arasındaki nihai sınıf ayrımını barındıran uzmanlaşma ise özelleşen ve tekrarlanan işler yoluyla emeğin artmasına yol açmıştır.</p> <p>Teknolojik gelişimin geçmişi hakkında çeşitli varsayımlar vardır fakat sorunun cevabı henüz açıklık kazanmış değildir. Bu konuda en iyi bilinen yazılar sembolik kültürü ve bu kültürün sayı, dil, din ve adetlerdeki göstergelerini sorgulayan <em>John Zerzan</em>‘a aittir. İlk öne sürüldüğü dönem anarşist çevreler tarafından tam anlaşılmamış olsa da bu tür araştırmalar özellikle konunun iç yüzünü anlamaya ve çözümler geliştirmeye yarayacak çıkarımlar içerdiği için değerlidir.</p> <p>Belki de ilkelciliği anlamanın en kolay yolu onu teknolojinin çekim kuvvetine karşı koyan bir kuvvet olarak düşünmektir. İlkelcilik bütünüyle teknolojik ilerlemenin itiş gücüne karşı yönde bir güç uygulamaktır. Teknolojik gelişimin bütünleşmiş doğası göz önüne alındığında ilkelcilik teknolojiye karşı verilen ve teknoloji kapsamında sınıflandırılamayacak ölçüde ileri giden tek insan merkezli yanıt<sup id="fnref:1"><a href="#fn:1" class="footnote">1</a></sup> olabilir.</p> <p>İlkelciliğin gerekliliğini gösteren birçok etmen sayılabilir. Bunlardan birkaçı şöyle sıralanabilir:</p> <ul> <li> <p>Tarih boyunca ve tarih öncesinde bazı toplulukların bizlere göre birçok açıdan daha önde olmalarının farkında olmak. Bunun en iyi örneği göçebe avcı, toplayıcı topluluklardaki insanların hiç durmadan işleyen çağdaş sanayi toplumundaki insanlara göre daha fazla boş zamanlarının olması olabilir.</p> </li> <li> <p>Teknolojik gelişime görünüşe göre kaçınılmaz olarak eşlik eden çevresel yıkımı idrak etmek.</p> </li> <li> <p>Teknolojik ilerleme hakkında <em>Kurzweil</em>, <em>Moravec</em> ve diğerlerinin <sup id="fnref:2"><a href="#fn:2" class="footnote">2</a></sup> yaptığı genetik mühendislik, nanoteknoloji ve bilhassa yapay zeka sistemlerinin hızlı gelişiminin insanları türümüzün başa çıkamayacağı seviyede ekonomik ve çevresel baskılara maruz bırakacağını tasvir eden öngörüleri hakkında endişe duymak.</p> </li> </ul> <p>Aslında ilkelci kuramın olası değerini kabul etmek teknolojiye inanan bakış açısından ufak da olsa bir sapma ile mümkün olabilir… Teknolojik ilerlemeye karşı duyduğu hatırı sayılır ölçüdeki inancına rağmen toplumumuzda neredeyse geniş kapsamlı olan bir sapmadan söz ediyorum.</p> <p>Günümüzde ilkelcilik özellikle amacının ne denli büyük olduğu göz önünde bulundurulduğunda henüz gelişmemiş bir eğilimden ibarettir. Özgür bir toplumun kapsamı içinde ilkelciliğin başarılı olması ilkelci yaklaşımın teknolojik yaklaşıma insanlığın refahı ile ilgili olan hemen her alanda açıkça üstünlük sağlamasını gerektirir. Bunun üstesinden gelme konusunda yetersiz kalan her şey ilkelci yaklaşımın teknolojik yaklaşımın yerini almasından ziyade toplumumuzda bu yaklaşımların bir sentezine yol açabilir.</p> <p>Çağdaş ilkelciliğin birçok anlayışının aksine burada ifade edilen temel mesele siyasi bir sorun olmaktan ziyade birçok teknik sorun içerir<sup id="fnref:3"><a href="#fn:3" class="footnote">3</a></sup> ve siyasi kuramlar hakkında yapılan birçok tartışmadan farklı olarak ilkelci tasarıları, örneğin sağlık konusunda yapılabilecek iyileştirmeleri, geliştirmek için gerekli olan sorun çözme ve farkındalık yaratma yolları çoğu zaman zihinsel hobilerin ötesinde kişisel amaçlara hizmet edebilir ve hatta toplumda genel olarak kabul görmeyi amaçlayabilir. İlkelciliği araştırma alanı olarak seçmek bireye siyasi felsefelerin birçoğuyla ilgilenmek ile karşılaştırıldığında çok daha tatmin edici bir uğraşı alanı sunmaktadır. İddialarının gerçekleşmesi sorunsalı ise toplumsal çerçevede başarılı olup olmayacağı ile ilgilidir.</p> <p>İlkelciliğin izlediği yol başlı başına insanlara en iyi varoluş biçimini sunabilir mi? Bu soru kimsenin yanıtlayamayacağı türdendir. Önümüzdeki günlerde açıkça düşünmemiz gereken asıl soru ise yolumuzun ilkelcilik mi, teknoloji mi yoksa bu ikisinin bir sentezi mi olduğudur. Önemli olan yaşam koşullarını iyileştirecek bir dizi seçenek üretmektir ve ancak bu seçeneklerin artmasıyla mümkün olan en iyi yaşama giden yolu bulabiliriz.</p> <p><strong>Çevirmenin Notu</strong></p> <p>Bu metin, John Filiss tarafından yazılan “What is Primitivism? (v. 1)” başlıklı yazının Türkçe çevirisidir ve 14-03-2013 tarihinde <a href="http://www.primitivism.com/what-is-primitivism.htm">http://www.primitivism.com/what-is-primitivism.htm</a> adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, <strong>ne kadar kötü kokarsa o kadar iyi olacağını düşünen</strong> çevirmenin başının üstünde yeri vardır.</p> <div class="footnotes"> <ol> <li id="fn:1"> <p>Derin ekoloji ve benzer aşırı çevreci yaklaşımlar genellikle sanayi toplumunun teknoloji sebebiyle meydana gelen çevresel bozulmaların getireceği farkındalık ile oluşacak iyi niyet tarafından kurban edileceğini savunur. Çok az insan bu tip bir görüşü ilgi çekici bulmaktadır. <a href="#fnref:1" class="reversefootnote">&#8617;</a></p> </li> <li id="fn:2"> <p><em>Ray Kurzweil</em> başarılı bir mucit ve <strong>Ruhani Makineler Çağı</strong> (<strong>The Age of Spiritual Machines</strong>) kitabının yazarıdır. Hans Moravec dünyanın önde gelen robotik bilimcilerinden olup başta <strong>Zihin Çocukları</strong> (<strong>Mind Children</strong>) olmak üzere iki kitabın ve pek çok makalenin yazarıdır. Her ikisi de gelecek teknolojilerin yönüne ilgi duyanlar için okumaya değerdir. Her ikisi de teknolojiye iyimser baksalar da özellikle <em>Moravec</em>‘in öngörüleri benimkilerin bile ötesine geçecek derecede ciddidir… Elbette onun insanların yapay zeka nedeniyle yüzleşecek oldukları müthiş sıkıntı konusundaki farkındalığını sorgulamıyorum. <a href="#fnref:2" class="reversefootnote">&#8617;</a></p> </li> <li id="fn:3"> <p>Öne sürdüğü tasarının neredeyse tümünün özel siyasi çözümlerin bulunduğu alanın dışında kalmasına rağmen ilkelciliğin çoğunluk tarafından siyasi bir bakış açısı gibi görülmesi bir talihsizliktir. <a href="#fnref:3" class="reversefootnote">&#8617;</a></p> </li> </ol> </div> 2013-02-27T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2013/02/27/nurlu-bakkal <p><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Ebru">Ebru</a> sanatı gerçekten değişik hisleri insanın bünyesinde buluşturabiliyor. Bunun çok güzel örneklerini <a href="http://nurlubakkal.blogspot.com/">Nurlu Bakkal</a> isimli internet günlüğünde sergilenen çalışmalarda bulabilirsiniz. Battal ebru üzerine akrilik boya ile yapılan portreler bir yandan ebrunun mistik güzelliğini taşırken diğer yandan da desenlerin yarattığı ahenk insana 60’lı yılların çiçek çocuklarını hatırlatıyor.</p> <p>Günlüğün adresi: <a href="http://nurlubakkal.blogspot.com/">http://nurlubakkal.blogspot.com</a></p> <p>Sanatçının diğer çalışmaları: <a href="http://monkeydelic.deviantart.com/">http://monkeydelic.deviantart.com</a></p> <p>Yüreğinizden aşk eksik olmasın!</p> 2012-10-21T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/10/21/hice-uc-kala <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/hyhlvtFwdYE"><code class="highlighter-rouge">kaotik/hyhlvtFwdYE</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Vakit yokken de vardı insan<br /> Tarih yokken de bildi insan<br /> Lisan yokken de sevdi insan<br /> Hem de ne sevmek!</p> <p>Taşı cilalamadan önce insan<br /> Taşı yontmadan önce insan<br /> Taşı tanımadan önce insan<br /> Reddi karanlığından değil aşkındandı!</p> <p>Vakite nakit dedik<br /> Tarihe bilim dedik<br /> Lisana sanat dedik<br /> Aşksız kaldık delirdik!</p> <p>Delirdik ekin ektik<br /> Delirdik adam kestik<br /> Delirdik bina diktik<br /> Çağdaş dediğimiz karanlıktır bilemedik!</p> <p>Hayali der ki harbe oturak<br /> İlkel geçmişten gelecek getirek<br /> Nerde taş var orda bitirek<br /> Koşun hayallerim Hiç’e doğru!</p> </blockquote> 2012-10-20T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/10/20/deve <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/p-_QWAGKgO8"><code class="highlighter-rouge">kaotik/p-_QWAGKgO8</code></a></li> </ul> <p>Mutlu, mesut kayığına binip açılmak varken beklemeyi yeğlemişti. Henüz bir gün önce boylu poslu bir delikanlıyken sabah uyandığında kendini evinde bir böcek olarak bulan adaşı Gregor’a atıfta bulunan bir şiir yazmayı düşündü. Zira küçük dünyasında daha yakın hissettiği kimse yoktu. Aylardır eve hapsettiği bedeni artık aynalarda kendisine görünmüyordu. Banyodaki bir dönem ona yaşama sevinci veren aynaya baktığında gördüğü varlık yansıması değildi. Kesinlikle emindi. Kuş kafalı bir deveye benziyordu. Hörgüçleri su ile değil, intikam duygusuyla doluydu. Kendini bu hale getiren canavar bunu canıyla ödemeliydi.</p> <p>Planı hazırlamıştı ve geriye kalan sadece son adımı oynamaktı. Telefonu açtı ve numarayı çevirdi:</p> <ul> <li>Wulf, ben Gregor. Evde misin?</li> <li>Evet dostum. Evdeyim. Sen nerelerdesin?</li> </ul> <p>Wulf’un sesindeki pişkinlik Gregor’un kararında ne kadar haklı olduğunu kanıtlar gibiydi. Canavar Wulf’un işini bugün bitireceklerdi. Gregor önce duraksadı. Sonra cesaretini topladı ve şeytani oyununu oynamaya koyuldu.</p> <ul> <li>Aşağıdayım, Wulf. Kapıyı aç dostum. İlaçlarım bitti. Aylardır evden çıkamıyorum.</li> <li>Ne? Aşağıda mısın? Yukarı gel, konuşalım Gregor.</li> </ul> <p>Evin önünde bekleyen kiralık katil açık kapıdan girerek merdivenleri çıkmaya başladı. Wulf’un odasına yavaşça girerek onu ince bir bıçakla doğramaya girişti. Gregor ise açık kalmış telefondan olanları dinlerken garip bir haz duyuyordu.</p> 2012-10-19T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/10/19/cocugunuza-okumayi-ogretmeyin <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/mrQ0KgITOYk"><code class="highlighter-rouge">kaotik/mrQ0KgITOYk</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Merhaba,</p> <p>Gecenin bu vakti önemli olduğunu düşündüğüm birkaç paylaşım yapmak istiyorum:</p> </blockquote> <blockquote> <span> Bir çocuk okur-yazar hale geldiğinde, artık geriye dönüş imkânsızdır. Bir müzenin içinde gezinin. Okur-yazar yetişkinlerin, neyi göreceklerinden emin olmak için, tablolardan önce, bu tabloların altındaki tanıtıcı kartları okuduklarını göreceksiniz. Hatta, sadece kartları okuyup, tabloları tamamen es geçmelerine bile tanık olabilirsiniz... Okuma-yazma öğrenme kitaplarında da belirtildiği gibi, okuma kişinin önüne çeşitli kapılar açar. Ne var ki, bu kapılar bir kez açıldığında, bu kapılardan bakmaksızın dünyayı görmek neredeyse imkânsızdır." </span> </blockquote> <blockquote> <p>Mayra. Bloom, “Çocuğunuza Okumayı Öğretmeyin,” (editöre mektup), Co-Evolution Quarterly (Kış 1981), s.102.</p> <p>Doğru söze ne hacet, bir kapıyı açan insanoğlu, ne yazık ki farkında<br /> olmadan(!) binlerce kapıyı kapatmıştır…</p> </blockquote> <blockquote> <span> "Aşıkların kelimelere ihtiyacı yoktur" deyiminde oldukça derin bir gerçek yatmaktadır. Mesele tam da böyle bir dünyaya sahip olmaktır; aşıkların dünyasına, isimlerin bile unutulabileceği bir dünyaya, cahilliğin karşıtının büyülenmişlik olduğunu bilen bir dünyaya sahip olmak. Bu yüzden, anlamlı olabilecek tek politika, dili ve zamanı ortadan kaldıran ve böylece şehvet derecesinde bir vizyon sahibi olan politikadır. </span> </blockquote> <blockquote> <p>John Zerzan, “dil: kökeni ve anlamı”, Gelecekteki İlkel, Kaos Yayınları (Kasım 2009), s.82.</p> <p>Okumak köreltmiş, yazmak köleleştirmiştir. Ancak çağırarak özgürleşebiliriz artık! Hepinize kolay gele, iyi geceler…</p> </blockquote> 2012-09-19T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/09/19/cuce <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/By6cSXjxt_4"><code class="highlighter-rouge">kaotik/By6cSXjxt_4</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Papatya gözlü cüce çiçekleri koklarken aldığı hazzı bu çölün ortasında bulamıyordu. Belki seraplar bile daha yakındı uzak düşlerinden. Güneş cılız gövdesini yakarken bu cüce sudan çok karanlığı özlüyordu. Düşüncelerinin karmaşasına aldırmadan sol cebinden aynasını sağ cebinden de cımbızını çıkardı. Papatyaların yapraklarını birer birer çekmeye başladı. Bir adım, bir adım, bir adım… Yaprakların gölgesinden sıyrılan gözleri daha da fazla kamaşmıştı. Artık hiçbir şey göremez olmuş, ışıyan karanlığına geri dönmüştü. Çiçeğinden koparılan yapraklar ise çöl rüzgarıyla uçuşurlarken ağlamıyorlardı. Ölüme yakınlardı ve dermanı da yoktu. Solup toprak olma vakti geldiğinde huzurlu olan her yaprak gibi heyecanlıydılar.</p> <p>“İşte ölüm” dedi minik cüce. “Bu ışıl ışıl karanlığın içinde beni asla bulamayacak.” Haklıydı. Günlerdir kaçtığı ölüm meleği onu bu koca çölün ortasında nasıl bulabilirdi ki? Kaçmak, saklanmak onun işiydi. Yıllarca kendisine ucube gibi bakan insanlardan kaçmıştı. Küçük gövdesi ile sığınacak bir delik bulması zor olmuyordu. Elbette, aradan geçen yıllar koca bir ormanı çöle dönüştürmüş ve onu bu ıssız çölün ortasında yapayalnız bırakmıştı. Artık etrafta ne bir ağaç kovuğu ne de bir yaprak gölgesi kalmıştı. Cehennem sıcağında sesi ölüme çalan rüzgarın uğultusu dışında bir çıt bile çıkmıyordu. Korkusunu dizginleyemediğinden tek yoldaşı olan canım yaprakları da yolmuştu.</p> <p>Bir adım, bir adım, bir adım… Gittiği yoldan, varacağı yerden bihaber umarsızca yürüdü. Zamanın unuttuğu bu çölde saatler, günler ve belki de aylar geçti. Gözlerini görmez eyleyen koca güneşe aşık oldu. Artık geceleri de gözlerini açmıyordu. Bütün yaprakların kanını donduran bu karanlık onun huzuru olmuştu.</p> <p>Ölüm meleği olanca heybetiyle cücenin karşısına çıkıp “Merhaba, eski dost” dediğinde cüce ancak bir ayyaşın takınacağı bir tavırla mutluluğu bütün benliğinde hissederek gülmeye başladı. Korkusundan eser yoktu. Melek şaşırdı. Nasıl olmuştu da gözleri görmez bir cüce koca bir çölün ortasında içindeki bu büyük aşkı anlayabilmişti? Merakla sordu: “Biliyorsun ki senin canını almaya geldim. Bu tebessümün sebebi nedir? Büyük bir çelişkinin ortasında aklını kaçırmış gibisin.” Cüce heyecanını gizlemekte zorlanıyordu. Diz çökerek kollarını havaya kaldırdı ve yanıtladı: “Melek kardeşim, vakit bir olup göğe yükselme vaktidir. Hasret kaldığım ateşin kıvılcımını çakmaya geldin. Minnetim sana, gövdemi kavuran aşkım ise gökleredir. Artık beni yakabilirsin.” Melek hafif tebessüm ederek cüceyi ateşe verdi. Dumanı soluyan bütün yapraklar bildiler ki bu koku, bu ışık, bu ateş aşktan gelir ve yine aşka gider…</p> </blockquote> 2012-08-18T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/08/18/korku <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/OzGUQO42WFY"><code class="highlighter-rouge">kaotik/OzGUQO42WFY</code></a></li> <li><a href="http://sutros.com/songs/24519"><code class="highlighter-rouge">sutros/24519</code></a></li> </ul> <p>Merhaba,</p> <blockquote> <p>Yüzleşmedikçe yüz bulan korkularımız beyni yemeye başladığında insan ister istemez tutunacak bir dal arıyor. Oysa bu bulanık sularda yüzebilmek güç olmasa gerek, değil mi? Kuralı, kaidesi değişmedi ki yüzyıllardır. Balık olsaydım diye hayıflandıkça ağırlaşırsın. Ağırlaşırsan da batarsın. Hafiflemek için artık atılacak torba kalmadığında balondan, çaresizim sanarsın.</p> <p>Ağlarsın…<br /> Ağladıkça,<br /> Ağladıkça,<br /> Ağladıkça,<br /> Hafifler gövden<br /> Su yüzüne çıkarsın…</p> </blockquote> 2012-08-09T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/08/09/yol <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/c5FThXcrfbo"><code class="highlighter-rouge">kaotik/c5FThXcrfbo</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Güzelliğin, kabusların ve yolların<br /> Sonu vardır elbet<br /> Ama başından bunu kestirmek ne olası ne de öngörülesi<br /> Evet! Onlar benim cinlerim!<br /> Utancım yoktur<br /> Yazıyorsam<br /> Haklı olduğumdan değil<br /> Bir ışık yaktığındandır<br /> Böyle biline<br /> Benim güzelim, ışığım<br /> Bir eski şehirdedir<br /> Kazınmış kafatasımın çölünde güller açıyorsa<br /> O şehirden<br /> O ışıktan<br /> O güzeldendir<br /> Böyle biline<br /> Ana rahminde aradığın ışık<br /> Nefes alırken bulamadığın huzur<br /> Yürüdükçe bitmeyen yolun başı da sonu da O’dur<br /> O’ndan ötürüdür<br /> Gayrı bu garip adama dert yoktur<br /> Sahilde kumlarda<br /> Kanlar içinde yatıyorsam<br /> Bilin ki gitmiştir<br /> Yoktur demek olmaz<br /> Zira oradadır ve buradadır<br /> Nereye baksam,<br /> Neye dokunsam,<br /> Ne içsem,<br /> Ne solusam,<br /> Neyi bilsem,<br /> Neyi merak etsem,<br /> Ne kadar uğraşsam,<br /> Ne kadar yürüsem,<br /> Ne denli düşünsem nafile<br /> Başı da sonu da O’ndandır<br /> Basit olduğu kadar şaşkınlık vericidir<br /> Büyüler ve gözden kaybolur<br /> Evlat acısı gibi burkar yüreği gitmek<br /> Ne başka bir ışık paklar adamı<br /> Ne de başka bir ıslığı duyar kulakları<br /> Kardeşini öldüren çekmez bu acıyı<br /> Ölmek istersin<br /> Öldürmez<br /> Düğümlenir boğazına<br /> Boğar<br /> Ama öldürmez<br /> Sevdiğin, sevebileceğin gayrı dahası yoktur<br /> Yazmaya kalem, anlatmaya dil yetmez<br /> Yine de anlatır<br /> İster istemez yazarsın<br /> Ama o kıvılcımı sen yakamazsın<br /> Ne yakana mani<br /> Ne yanana derman olabilirsin<br /> Yanarsın<br /> Saatler, günler, aylar sürer<br /> Sönmezsin<br /> Ateş bir türlü sönmez<br /> Sen yanmaya devam edersin<br /> Yanarken anlamak da<br /> Yanana meram anlatmak da<br /> Zordur<br /> İç çekersin<br /> Anlar dersin<br /> İlla ki anlar<br /> Yanarsa anlar<br /> Yandıkça anlar<br /> Sönmeyince ateş<br /> Dinmeyince duman<br /> Allah’ın en avare kulu olsa dahi anlar<br /> Bitmeyen ateşi yakan neyse<br /> Sen de O’sun<br /> Birdir ve gerisi hiçtir…</p> <p>demişti kraliçe karınca. Yağmur yağdıkça inşa ettikleri devasa delik kapanıyordu. Hazırlıklar tamamdı ama nedense havadaki felaket kokusu bütün karıncaların iliklerine işlemişti. Biri hariç… İşte o kraliçe karınca son vaazında “Bizi çirkin yapan hırstır yavrularım” diye vurgulamıştı. Kraliçe içeri, deliğe girmeyecekti. Düşen yağmur taneleri onu boğacaktı ama aynı zamanda da söndürecekti. O yüce yükseklikten düşen tanrısal su aklını alsa da bitirecekti yangını. Narin kafasına bir damla vurdu. Sol antenini kırdı. Gözünden bir damla yaş aktı. İnadına güldü. Ölse de sönecekti çünkü sönmezse ölecekti. Diğerleri onu anlamıyorlardı. Anlayamadıkça, çare bulamıyor, deliği kapatamıyor ve onlar da boğuluyorlardı. Yasa kutsaldı. Kraliçe içeri girmedikçe delik kapanmazdı. Yaşayacak başka günlerinin kalmadığını bilseler yine böyle davranırlar mıydı? Elbette, hayır. Kim evinde boğulmak ister ki?</p> <p>Kim?</p> <p>“Ben!” dedi küçük velet. O evi ben yaktım. Hakim şaşırmıştı. Yedi yaşında küçük bir çocuk nasıl olmuş da evini yakabilmişti? Neden mi? Çünkü ona kimse koşmayı öğretmemişti. Kapatıldığı delik, örülen duvarlar, kırılan kanatlar ve zamanı asla gelmeyen özgürlük… Nasıl mı? Bir mum dibini aydınlatmaz belki ama ona bir tekme atarsan bütün şehri aydınlatabilirsin. Elbette annesi sevmişti onu. Elbette babası da… Ama çocuğun minik aklında sevgi duvarsız olmalıydı.</p> <p>Yandı<br /> Yaktı<br /> Buz eridi ve geldiği gibi suyun dibine geri döndü.<br /> Gerçek değil bir yalandı belki<br /> Ancak ölesiye doğru, ölesiye aşık<br /> Barut gibi de sarhoştu!</p> </blockquote> 2012-04-03T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/04/03/olum <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/ImCMgXvP_J8"><code class="highlighter-rouge">kaotik/ImCMgXvP_J8</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Papatyaların içinde buldum ölümü<br /> Uçsuz bucaksız sarının içinde<br /> Boylu boyunca yatmış deli mi ne<br /> Kanatlarını vermiş şehvete<br /> Nefesini almak için geriye<br /> İmkansız karanlığımı bırakıp ellerimden<br /> Sarıldım beline<br /> Şehvetin dalgınlığını fırsat bilip<br /> Teni tenime<br /> Tenim tenine<br /> Nefes nefese<br /> Ölümün bacaklarını ayırdım o gece…</p> </blockquote> 2012-03-30T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/03/30/kayikci <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/A71vr5p1kxo"><code class="highlighter-rouge">kaotik/A71vr5p1kxo</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Bir durakta durmuşum<br /> Rüya mı gerçek mi bilmem<br /> Yanımda huysuz bir leylek<br /> Üstümüz başımız hep tezek<br /> Ucuz şairlere inat<br /> Kendimize inat<br /> Hem aşk hem bok kokuyoruz</p> <p>Yine bir durak<br /> Düşündükçe bulanan aklım<br /> Gözlerimden fışkırmış<br /> Parmaklarımın arasından<br /> Meriçe dalıyor<br /> Battıkça sövüyorum<br /> Leyleğin şarap çanağına<br /> Arşimete inat<br /> Kendime inat<br /> Hem aşk hem yosun kokuyorum</p> <p>Artık rüyadayım belli<br /> Üstüm başım temiz pak<br /> Sol elimde bir demet çiçek<br /> Sağ elimde istekli bir kürek<br /> Almışım kayığı çıkmışım yola<br /> Dönüyorum etrafımda<br /> Çarptıkça alevlenen kalbim<br /> Ciğerimi delmiş<br /> Kaburgalarımı kırmış<br /> Porsuktan çıkıyor<br /> Gün yüzüne<br /> Gül yüzlüme<br /> Yine aşk hep aşk kokuyorsun</p> </blockquote> 2012-03-29T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/03/29/dol <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/3zL1EEv9KCM"><code class="highlighter-rouge">kaotik/3zL1EEv9KCM</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Tarihçiler şaraplarını yudumlayadursun<br /> Şu cahil kunduz yavrusu işgal etti<br /> Kafatasımı, aklımı, karanlığımı…<br /> Yalnız beraberken doğan güneş döndü yüzünü<br /> Günahlarıma tav olan İsa’ya,<br /> Anlamsız huzuruma, umutlarıma, yalnızlığıma…<br /> Aşka giden patikada ciğerini yardığında Sinan,<br /> Garda buldular cesedimi<br /> Açlık, susuzluk, uykusuzluk…<br /> Akıl yenik düştü tutkulara<br /> Emdiler kanımı,<br /> Kemirdiler etimi,<br /> Yaktılar kemiklerimi,<br /> Bulutsuz gökyüzünü sardı duman<br /> İsa’yı gördüm<br /> O’nu gördüm<br /> Kendime öldüm<br /> Gayrı dölüm hükümsüzdür…</p> </blockquote> 2012-02-14T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2012/02/14/uzum <p><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/-9sv6xoslw4">kaotik/-9sv6xoslw4</a></p> <blockquote> <p>sözüm meclisten dışarı dostlar<br /> bu günlerde kendimi üzüm gibi hissediyorum<br /> hani koparıp sapımı ezseler beni<br /> marmara ege karadeniz ve hatta akdeniz<br /> şarap olur diyorum</p> <p>sevgim öylesine büyük ki dostlar<br /> kırka yarıp yine kırka bölseler<br /> ve kırk bebeğe balon diye verseler<br /> kırk bin tane zeplin olur da<br /> kırk bin aşığa kanat olur diyorum</p> <p>ne oldu bana böyle durup dururken<br /> şermin aldı başını gitti<br /> babu zaten lafımı dinlemezdi<br /> elim kesik kulağım delik<br /> oraya buraya kaçan keçiler<br /> bir de keçiler inatçıdır derler<br /> penguenin de kafası delik suratında iğneler<br /> uğurböceği bile suratıma bakıp bakıp susuyor</p> <p>övünmek gibi olmasın ama dostlar<br /> kendimi üzüm gibi hissediyorum<br /> hani soyup kabuğumu ezseler beni<br /> akdeniz şarap olur diyorum<br /> ve hatta atlas okyanusu<br /> ve hatta hint okyanusu<br /> ve hatta hatta porsuk çayı bile<br /> şarap olur diyorum<br /> böyle şaraba aşık mı dayanır</p> <p>çivi çiviyi söker derler<br /> soğuktan donanı buzla ovarlar<br /> ben zaten yanmışım dostlar<br /> peki beni askere mi alsalar</p> <p>ılık süt ile kuru ekmek<br /> böyle gelmiş böyle gidecek</p> </blockquote> 2011-12-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/12/15/kecice-felsefe <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/XFohgvE9cTw"><code class="highlighter-rouge">kaotik/XFohgvE9cTw</code></a></li> </ul> <p>Şems, ki bence Ay’a giden ilk ve tek insandır, bir keçi bulsaydı orda adını Rûmi koymazdı. Hâl böyle olunca, “eğer bir insanı Ay’a koyduklarına inandıysan ve kart sakladığına da inanmıyorsan, yolunda giden hiçbir şey yok!”¹</p> <p>¹: <a href="http://www.youtube.com/watch?v=1hKSYgOGtos"><code class="highlighter-rouge">youtube/1hKSYgOGtos</code></a></p> <blockquote> <p>Mors alfabesiyle konuşmak bu kadar mı zor? Sürreal sandığımız altı gözlü keçiler bir gün kanatlanıp gökyüzünde halaya durursa, hislerimizi tarif edecek gücü bize kim verecek?</p> <p>Konuşurken ustalar, susmak yanlış, hep yanlış, en yanlış! Çünkü susmanın zıttı konuşmak değil, düşünmemektir! Düşüncesizlik ile kontrolsüz salt farkındalık ne kadar yakın gözükse de aldatıcı bir yakınlıktır kanımca. Tam aksine, beklemek ile umut etmek yakın anlamlıdır.</p> <p>Kelimelerin renkleri olsa ya, sarı kelimeler, mavi kelimeler… Yazın daha kolaylaşır mıydı? Yoksa aralarındaki uyumu arayan mükemmeliyetçiliğimiz yine her şeyi berbat mı ederdi?</p> </blockquote> 2011-12-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/12/15/kadim-krallik <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/2qIJoI5JgsY"><code class="highlighter-rouge">kaotik/2qIJoI5JgsY</code></a></li> </ul> <p>Evi düzenlerken birkaç çağrışıma rastladım.<br /> Paylaşmak istedim.<br /> Çağırın! Kuşların zaptı yakın!</p> <blockquote> <p>Yoldayım, sapa caddeler… Hafif tedirginim. Saat gece yarısını geçmiş. Nasıl da unuttum? Atın da yemini vermedim bu sabah. Hava sıcak. Terliyim. Rahip azarlayacak. Kim bilir kaç saattir bekliyor. Durağa da epey uzağım. Aptal kafam! Düşüneceğine koşsana be adam!</p> <p>Cadde, nefesime uzun geldi. Kesildim. Yürümeye devam… Acaba aldığım boyaları beğenir mi? Aksi şeytan, para da ancak buna yetti. Ara bir sokağa girdim. Burası daha kestirme olmalı. Arkamdan da talihsizlik dönmüş olacak, ayakkabımın bağları çözüldü. Eğildim. Etraf karanlık. “Miyav” dedi. Kafamı kaldırdım. Gözlerimi de iyice açtım. Ne tatlı kedi! Karnı da aç belli. Yürü dedim gidelim, takıldı peşime. Eski hayatında Bâbil’de ressammış. Zaten bu kedi bedenine sığamadığı belliydi. Gözleri fal taşı gibi açıktı. Efkarlısındır, dedim. Şeytana uyduk. Köşedeki meyhaneye girdik. İnanın, rakı su gibi gitti. Muhabbetler devlet kurtarırken, boyaları uzattım. Al dedim, belki algılarına tercüman olurlar. Öyle bir resim çizdi ki yerden tavana, sahne değişti. Karşımda rahip, yanında da kedisi Nünü…</p> </blockquote> 2011-12-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/12/15/denemeler <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/WzAgtHfYcew"><code class="highlighter-rouge">kaotik/WzAgtHfYcew</code></a></li> </ul> <p>Sayıların ifade ettiği bir anlam yoktur(!)</p> <blockquote> <h3 id="dakika-3---deneme-1">Dakika 3 - Deneme 1</h3> <p>Geliyorum dedi çocuk. Biraz ürkmüştü. Onu çağıran tavşan, daha önce gördüğü tavşanlara hiç benzemiyordu. “Hayatın boyunca koşsan da bana yetişemezsin!” dedi tavşan. Gülüşü epey kibirliydi. En azından çocuğa öyle gelmişti. Merağı, korkusunu yendi. Tavşansa dönüp koşmaya başlamıştı…</p> <h3 id="dakika-8---deneme-2">Dakika 8 - Deneme 2</h3> <p>Sabırsız unutkan vücutlar<br /> Çağrışım yoksunu karanlık beyinler<br /> Sessiz şarkılar,<br /> Noktasız cümleler<br /> Birleşmek yerine başkalaşan toplumlar<br /> Girdaplar, dikkatsiz çığlıklar!<br /> Seslenmiyorum, çağırmıyorum…<br /> Acımıyorum, şefkat beslemiyorum.<br /> Sadece bir bardak soğuk su içiyorum.<br /> Nefes aldıkça, ağladıkça…</p> <h3 id="dakika-17---deneme-3">Dakika 17 - Deneme 3</h3> <p>Çığlıklar içinde, dümdüz bir yolda görmüştü çocuk ilk defa tavşanı… Davul çalan çekirge ile aslan miyavlıyorlardı. Yoldan geçen yavru kurbağa, tavşana döndü ve sordu:</p> <p>- Burdan Venüs’e nasıl giderim?</p> <p>Kurbağanın annesi Venüs’te yaşıyordu. Çocuğun telaşlı bakışları arasında bir uzay gemisi yapmaya koyuldular…</p> </blockquote> 2011-12-10T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/12/10/radyo <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/cUY3beYkZjo"><code class="highlighter-rouge">kaotik/cUY3beYkZjo</code></a></li> <li><a href="http://sutros.com/songs/20057"><code class="highlighter-rouge">sutros/20057</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>İyi sabahlar sayın dinleyenler!<br /> Civataları gevşemiş radyomuz ile güne merhaba demeye hazır olun!</p> <p>Bugünkü söyleşimizin konusu kuştur. İstatistiklere göre kuş olma vakası yüksek eğitimlilerde, yalnızlarda ve işsizlerde daha çok görülür. Daha da ilginç bir istatistiğe göre ise kışın doğanların kuş olma olasılığı, yazın doğanlara göre yüzde on daha fazladır.</p> <p>Değerli dinleyenler, bu uykunuzu açmadıysa hâlâ bir de şunu dinleyin. Uzmanlara göre, annenin hamileliğinin ikinci döneminde geçirdiği grip bebeğin kuş doğma olasılığını arttırır.</p> <p>Dostlarım, sizi müzikle başbaşa bırakmadan kuş olma belirtilerini de anlatmak isterim ki farkında olasınız. Kuşlar ağır ilgisizlerdir. Tike benzer devinimsel hareketler yapabilirler. Duygu azalması ve göz iletişiminin eksikliği dikkat çeker.</p> <p>Son olarak sayın dinleyenler, ego sınırlarını yıkan kuşlar şüphelendikleri ya da korktukları kuşlardan bahsederken gülerler.</p> <p>Sabrınız için teşekkür ederim.</p> <p>Bu sıcak Mayıstos sabahı Erkin Koray’dan geliyor, Şaşkın!</p> </blockquote> 2011-12-10T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/12/10/mevlanaya <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/qad3PC6MyaE"><code class="highlighter-rouge">kaotik/qad3PC6MyaE</code></a></li> </ul> <blockquote> <div class="highlighter-rouge"><div class="highlight"><pre class="highlight"><code> Hiç Olduğum Ev AyşeKadın/Edirne 6 Kasım 2011 </code></pre></div> </div> <p>Mevlana Celaleddin-i Belhi Rumi<br /> Ne Başı Ne Sonu Olan Ülke</p> <p>Aynaların Gerçek Sahibi’ne,</p> <p>Efendim, yüzyıllar önce ya da yüzyıllar sonra buluştuğumuz bugün, sizin deyiminizle “Vuslat”a giden yolun hem başındayım hem de sonundayım. Bu mektubumda, sizi gördüğüm, sizinle konuştuğum bir rüyadan bahsedeceğim. Işığımı etrafımdaki bütün ışıklara gözümü kapatıp içime yöneldiğim bu derin uykudayken buldum.</p> <p>Adım Nünü, Selimiye’nin şehri Edirne’de bir öğrenciyim. Gündüzleri okuluma gider, geceleri ise küçük ve şirin evimde otururum. Aynalarda kendimi seyrederim. Birbirlerine, daha da acınası kendilerine yabancılaşan insanlara inat, hayata dair, aşka dair düşler kurarım. Buna rağmen benim de içimden çözümünü bulamadığım bir umutsuzluk hiç eksik olmadı. Ta ki o güne kadar…</p> <p>Bir sabah kapı sesine uyandım. Sabahın bu erken saatinde kimin bana bir söyleyeceği olabilirdi ki? Yavaşça doğruldum ve kapıya yöneldim. Üstüme çekidüzen verip kapıyı açtım. Kimsecikler yoktu. Etrafa bakınırken yerde bir mektup gördüm. Merak içinde eğilip mektubu aldım. Odama geri döndüm ve köşedeki koltuğa oturdum. Zarfı hızlıca yırttım. Okumaya başladım. Mektubu “Canbaz” isimli biri yazmıştı. Yazısı hiç okunaklı değildi. Aceleyle yazdığını düşündüm. Nereye gidiyordu acaba?</p> <p>Yazısının aksine anlatımı epey hoşuma gitti. Kendimi kelimelerin büyüsüne kaptırdım. Zaman zaman anlamakta zorlandım. Anlamadığımı anladıkça hevesim arttı. Okumaya devam ettim. Eski bir şarkıdan yaptığı alıntıyla düşüncelere daldım. Mektup kısaydı ama ben sonuna gelene kadar uzun bir zaman geçti. Neredeyse her satırında aşktan bahsediyordu. Dediğine göre aynaya baktığımda gördüğüm kendim değildi. Gerçek yüzümü görmem için aşık olmam gerekiyordu.</p> <p>Kendimle başbaşa, düşüncelerimin olanca kargaşasına aldırmadan, kahvaltımı yaptım. Giyindim ve okula gittim. Sınıfa giden koridor bana uzun bir yol gibi geldi. İki yanındaki öğretmen odaları ve kapılarında yazan isimler, sanki hepsi birden anlam kazanmaya başlamıştı…</p> <p>O gece rüyamda, ucu bucağını gözlerimin seçemediği bir yolun ortasında, yalnız, küçük bir çocuktum. Önce ne yapacağımı bilemedim. Biraz etrafıma bakındıktan sonra usulca yere oturdum. Gözlerimi ovuşturmaya başladım. Nemli olduklarını hissettim. Belli ki ağlamıştım. Çaresizlik içinde düşünürken yolun iki yanındaki ağaçların hışırtıları dikkatimi çekti. Fazla zaman geçmeden anladım. Hep bir ağızdan “aşk” diyorlardı. Ayağa kalkıp yürümeye koyuldum. Yolun sonu hiç gelmeyecek gibiydi. Yürüdükçe uzuyordu yol, uzadıkça umudum azalıyordu.</p> <p>Sabaha karşı, güneşin doğuşuna yakın, ter içinde uyandım. Bu rüyayı pek umursamadım. İkinci gece uykuya daldığımda yine aynı yolda küçük bir çocuktum. Bu sefer ağaçlara yolun sonunu sordum. Yanıt alamadım. Sinirlendim. Koşmaya başladım. Yolun sonu olduğunu düşündüğüm yere gitgide yaklaşıyordum. Hırsım arttıkça hızlanıyordum. Aradan ne kadar zaman geçti bilinmez ama rüyada bana bir ömür gibi geldi. İstediğim yere vardığımda, karşımda bir çıkış değil devasa bir ayna vardı.</p> <p>Yine sırılsıklam uyandım. Uzun uzun düşündüm ama bir anlam veremedim. Üçüncü gece, yanlış yönü seçtiğimden emindim. Yüzümü diğer tarafa döndüm. Var gücümle koştum. Sonuç farksızdı. Karşımda yine bir ayna vardı. Çıkışı olmayan, bir yere varmayan bu yolun ortasında ben ne arıyordum? Ağaçların yükselen sesleri eşliğinde başka bir yol aradım. Bir patika bile bulamadım. Yoruldum. Üzüldüm çünkü kendimi tutsak gibi hissettim.</p> <p>Ustam, gecelerin birbirine benzemesi, gündüzlerin de benzemesine neden olmuştu. Odamda bütün gün ileri geri yürüyor ve kendimi dinliyordum. Duvara astığım bir sözünüz ise aklımdan hiç çıkmıyordu:</p> <p>“Yanlış ve doğru davranmayla ilgili fikirlerin ötesinde bir yer var. Seninle orada buluşacağım…”</p> <p>Benimle buluşacağınızdan şüphem yoktu ama neredeydiniz? Gecelerim sizi aramakla geçti. Altıncı gece, yine rüyamda, arayışımın yersiz olduğuna karar verip aynanın karşısına geçtim. Uzun süre kendime baktım durdum. Yansımamı değil düşüncelerimi izlediğimi hissettim. Yuvasına yiyecek getiren bir kuşun telaşında kafamın içine girip fazla duraksamadan ayrılıyorlardı. Denediğim diğer yolların aksine bu beni epey rahatlattı. Gözlerim yavaş yavaş yolun diğer ucundaki aynayı seçmeye başladı. Sonrasında diğer aynanın içinden karşısında durduğum aynayı gördüm. Sizi gitgide daha iyi anladım. Sonsuzluğun yanı başında, düşüncelerimin, yargılarımın esiri olmuştum.</p> <p>Pirim, ardına kadar açılan gözlerim bir garipliği sezmeme yardım etti. İki ayna içinden, olmam gereken yere baktığımda karşıma yansımam değil, alevi gittikçe büyüyen bir mum çıktı. Bir süre sonra pırıl pırıl parlayan alevin kamaştırdığı gözlerim başka bir şey görmez oldu. Kalbim ölesiye çarpıyordu. Ağlarken gülümsüyordum. Karşımda olanca güzelliğiyle duran muma kavuşmak için can atıyordum. Cesaretimi topladım ve aynanın içine bir adım attım.</p> <p>Benim için tarifi güç bir andı. Yüreğim yerinden çıkacaktı. Aynanın içinden yavaşça geçtim. Etrafa bakındım. Önce bir fark sezemedim. Geldiğim yere geri dönmüş gibi hissettim. Şaşkın bir halde yüzümü tekrar aynaya döndüğümde anladım. Biraz önce uçan kuşlar gibi kafamda süzülen düşünceler gitmişlerdi. Benliğimi, “ölüm zehiri ile dolu beden testimi”, aynanın diğer tarafında bırakmıştım.</p> <p>Mirim, artık gözlerim her şeyi daha iyi seçiyordu. Biraz önce mumu gördüğüm yerde bu sefer siz de vardınız. Olanca heybetinizle karşımda duruyordunuz. Mum ile bir olmuş yanıyordunuz. Küçük fakat hızlı adımlarla yanınıza geldim. İkimizin de o sırada aklına gelmiş olacak ki aynı anda birbirimize soruverdik:</p> <p>“Madem ki sen bensin, ben de senim, niceye şu senlik benlik?”</p> <p>Gülüyorduk. Yürekten gülüyorduk. “Ab-ı hayat ile dopdoluyduk.”</p> <p>Yedinci gün yine erkenden, sabaha karşı uyandım. İçim huzur doluydu. “Aşk” deyip duruyordum. Baktığım her varlık mumun farklı bir görünüşü, farklı bir yüzü gibiydi. Hislerime hükmetmek için hiç gayret etmedim. En sevdiğim kıyafetlerimi giydim. Dışarı çıkacaktım. Önce kapının deliğinden bakmak istedim. Bir türlü yetişemedim. Şaşkınlıkla cebimdeki küçük aynayı çıkarıp kendime baktım. Boyum iyice kısalmıştı. Küçük bir çocuk olmuştum.</p> <p>Bir süre öylece kalsam da içimde giderek büyüyen huzurun şaşkınlığımı yenmesi uzun sürmedi. Odama geri döndüğümde yatakta uyumakta olan kendimi gördüm. Ona bir mektup yazmaya karar verdim. Hemen bir kağıt kalem buldum. Nedense her zaman kalem tutan sağ elimle değil sol elimle yazmaya başladım. Yazarken zorlansam da kağıda içimdeki bütün aşkı döktüm. Bir süre mektubu nereye bıraksam diye düşündüm. Rafta duran zarflardan birini aldım. Gözlerimin yaşını kağıda sildim. Sonra zarfın içine koydum kağıdı ve kapının önüne bıraktım. Zili çalıp koşarak kaçtım. Bastıran yağmura aldırmadan okula doğru yürümeye koyuldum.</p> <p>Okula vardığımda sırılsıklam olmuştum ama nedense üşümüyordum. Sınıfa giden koridor yavaş yavaş rüyamdaki yola benzemeye başladı. Bense yolun sonunun nerede olduğunu hiç umursamıyordum. Yürüdükçe uzuyordu yol, uzadıkça umudum artıyordu. Ağlarken gülümsüyordum. Yolun iki yanında, öğretmen odalarının olduğu yerde, birer birer yükselen ağaçları gördüm. İşte o ağaçlar, tek sözü “aşk” olan bir şarkı söylerlerken, ben artık ucu bucağını gözlerimin seçemediği bu yolun ortasında yalnız başınaydım.</p> <p>Sevgili dost, gerçekten uyandığımda, artık içimde umutsuzluktan eser yoktu. Rüyada geçen yedi gün aslında uykuda geçirdiğim yedi saatti. Prensesim Nünü’nün yatağımın yanı başında asılı olan resmine baktım. Işıl ışıldı. Aklıma aynaların ardında gördüğüm mum geldi. Yatağımdan kalktım. Yavaşça kapıya yöneldim. Üstüme çekidüzen verip kapıyı açtım. Hızla uzaklaşan çocuğu seyrederken yüzümde güller açtı. Gözlerimin yaşı ile ıslanan bu mektup, yağmura aldırmadan koşan çocuğun kapımın önüne bıraktığı mektuptur.</p> <p>Anladım ki insan aynaları görünce, karşısında bütün çıplaklığıyla duran gerçeğe sırt çevirip geri dönebilir. Yolun sonuna geldiğini zanneder ve baştan başlar. Oysa yol aynanın içinden geçer. İnsan, benliğinden sıyrılıp aynanın içine adım atınca uyanır. “Bütün benlikler onun olur.” Kavramak güç de olsa aynalar mumdan başkasını yansıtmazlar. Ağaçlar “aşk” diye hep ona seslenirler. Muma, yani aşka giden yol da aşkın ta kendisidir. Düşüncelerimin artık beni rahatlatan bu kargaşasında eski bir şarkıya kulak veriyorum ve seni anıyorum.</p> <p>“Her tutsağın bir kaçışı, uykunun uyanışı da vardır…”</p> <p>İşte divane aşık, akıp geçen yüzyıllar ile birlikte insanoğlu aldanmaların, uyutan dikkat dağıtışlarının tutsağı oldu. Bu büyüyü kırmak için, akıllarımızın açık kapıları ardında yatan “gizli merdivenlere” tırmanmaya ihtiyacımız var. Rüyama girip bana gerçek yüzümü göstermeseydin, belki ben de bunu hiç anlamayacaktım. İçtenlikle teşekkür ederim.</p> <p>Geçen zaman isimleri değiştirdi belki,<br /> Rumi ile Şems, Nünü ile Canbaz…<br /> Oysa yazılan mektup da edilen söz de bir.<br /> “Belki dünü, bugünü, yarını olmayan bir sohbet.”<br /> Aşktan gelip, aşka gider.<br /> Aynalar şahidim olsun ki seni seviyorum.<br /> Gönül aynamda güneş gibi doğan Nünü’yü seviyorum.<br /> Alınır, satılır, doğar, ölür ya aynalar,<br /> Ama yansıttıkları da sahipleri de birdir ya,<br /> İşte ben o Bir’i seviyorum.<br /> Aşığım, dürüstçe, özgürce ve ışıl ışıl…</p> <div class="highlighter-rouge"><div class="highlight"><pre class="highlight"><code> Küçük dostun, Canbaz </code></pre></div> </div> </blockquote> 2011-10-17T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/17/interesting-attempt <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/jjWIO2JriPg"><code class="highlighter-rouge">kaotik/jjWIO2JriPg</code></a></li> </ul> <p>Merhaba,</p> <p>Serbest çağrışımlarımızı anadilimiz olmayan bir dilde anlatmaya çalışmak ne kadar farklıdır? Benim için değişik bir tecrübeydi, paylaşmak istedim.</p> <p>Greetings to non-Turkish readers,</p> <p>How different is it to explain our free associations in a non-native language? It was a different experience for me, which I’d like to share.</p> <blockquote> <h2 id="the-wall">The Wall</h2> <p>The theory that my “other” personality might be an English speaker made me give this a try. As I took another sip from my tea, this room felt a bit different. Different in such a way that is enabling me to let my subconsciousness take over.</p> <p>Staring at the wall against me, I realized how it started to turn into a door. A door, made of small curved mirrors… All the paintings on the wall faded away slowly. There I was, left alone with a door to enter. Was this a question of bravery? I was astonished to dream where the door might lead me to. “Temptation, temptation…” So I heard the voices sing. I must admit, I felt kind of scared. Like a baby felt giving birth to her first mother. Feeling I might change my mind, I quickly grabbed my book and opened the door. I was expecting a forest, green and huge. Quite the contrary, the door led me to another room with mirrors on all of its walls, ceiling and base. I could see the reflection of everything but myself. The door was no longer there and my book looked a lot different to me. What was I about to do here? What exactly did I leave behind? The lack of which made me smile like a mother smiled giving birth to her own mother…</p> <p>Leaving my book in a corner of the room, I started observing the mirrors. Why was my reflection not there? In a room like that, how could I figure out the difference this journey might have caused? After a couple of minutes, I was shocked when I started to wonder why I couldn’t see the reflections of the things that “touch” me, unlike all the other things in the room. My clothes, my shoes, my earring… All became visible as I took them off. “The book!”, I said, “where is it?” turning to the corner where I left it. Its reflection was there though. Looking at me and smiling like my mother smiled, giving birth to my grandmother…</p> <p>Somehow, I knew the cure was in this room but where? The endlessness, which the mirrors have formed, gave me an idea. Why was I thinking that the other side of the mirror was inaccessible to me? “Temptation, temptation…” So I heard the voices sing. I must admit, I felt kind of scared. Like a warrior felt, being slain by his new-born baby… Feeling I might have found the cure, I took a step into the mirror. There I saw my “other” self sitting in that room, looking at the wall, writing a truly weird story… I can’t say he was astonished though, seeing me standing against him, naked.</p> </blockquote> 2011-10-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/15/tibet <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/99QUfEq20ak"><code class="highlighter-rouge">kaotik/99QUfEq20ak</code></a></li> </ul> <p>Chögyam Trungpa’nın “ilk düşünce, en iyi düşünce” isimli şiir kitabından bu şiir ilginizi çeker diye düşünüyorum:</p> <blockquote> <h3 id="dohadan-derlenen">Doha’dan Derlenen</h3> <p>Doğmamış kaya<br /> Donakalmış gökyüzü<br /> Topallayan “rüzgar atı”¹<br /> Dilsiz kafatası<br /> Mavi kırmızı –<br /> Bunları düzene sokamazsan,<br /> Dilini, bala bulanmış usturayla kesme:<br /> İğnenin üstünde dans ederek neşelen.</p> <p>¹: “rüzgar atı” ya da Tibetçesiyle “lungta” Orta Asyadaki şaman geleneğinin insan ruhu için kullandığı bir kinâyedir.</p> </blockquote> 2011-10-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/15/nokta <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/iux776Oye-4"><code class="highlighter-rouge">kaotik/iux776Oye-4</code></a></li> </ul> <p>Aşağıda yazılı kısa çağrışımla geldiğim noktada, ya da sizin çağırdığınız başka bir noktada görüşelim, tartışalım!</p> <blockquote> <p>Bakır eldivenlerini çıkar.<br /> Koşarak yanıma git.<br /> Kopan tüylerimi kanat yapıp tak.<br /> Gizlediklerin çıkacak karşına.<br /> Aşkı hisset ama ona felsefende yer ayırma.<br /> Çünkü varlığımız karşında duran devenin ayak ucunda.</p> <p>Not: Yedinci gün damdan düşmüşüm. Kirpi kurtarmış beni. Berberin çizdiği resime inanmış sincap sanıyor kendini…</p> </blockquote> 2011-10-15T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/15/efkar <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/W63GFV1yg7A"><code class="highlighter-rouge">kaotik/W63GFV1yg7A</code></a></li> </ul> <blockquote> <p>Efkârı giderek artan bir dostumuza acele ışık nakli gerekmektedir. An itibariyle ona içindeki zehiri emme çabasında bir şaman refakâtçilik etmektedir. Ne yazık ki dostumuz hâlâ kendine gelememiş, refakatçisini etrafında uçan bir sinek sanmaktadır. Vuku bulan farkındalığı, dostumuza birleşme ve göğe fışkırma duygusunu beraberinde getirmiştir.</p> <p>Sol kulağımdan beynime doğru yavaş yavaş yürümeye koyulan bu dostumuzdan yakamoz tadında, ışıl ışıl çağrışımlarınızı eksik etmeyiniz!</p> </blockquote> 2011-10-13T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/13/samuel-beckett <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/pPgrZ3dcqTo"><code class="highlighter-rouge">kaotik/pPgrZ3dcqTo</code></a></li> </ul> <p>Merhaba,</p> <p>Gecenin bu saati politik ve paranormal bir çağrışım amaçlıyorum…</p> <blockquote> <p>İrlandalı bir sanatçı olan Samuel, avangard tarzı ve “arıza” sözleriyle benim için bu gecenin önemli insanlarından biri oldu. Biraz paylaşmam gerekirse:</p> <ul> <li>“…like a hunk of meat. There was no-one there. He was absent.”</li> </ul> <p>diyerek tasvir ediyor bir hastayı Samuel. Baktığı varlığın sadece iri bir et parçası olduğunu ve “o”nun artık orda olmadığından bahsediyor.</p> <ul> <li>“We are all born mad. Some remain so.”</li> </ul> <p>Samuel’in hepimizin deli doğduğunu ve bazılarımızın öyle kaldığını anlattığı bu söz amiyane tabiriyle çok iddialı. Beni özellikle doğumumuz hakkında düşünmeye itiyor.</p> <p>Samuel Beckett, 1969 tarihinde Nobel Edebiyat ödülüne layık görülmüş fakat ödülü almaya gitmemiştir. Karısı bu ödülü onu yalnız yaşamaktan alıkoyacağı için bir felaket olarak nitelendirmiştir. İsveç Akademisi’ne göre “modern insanın çektiği yokluğu yüceltmesi” ona bu ödülü kazandırmıştır.</p> <p>1969 senesinde olan diğer olaylar düşünüldüğünde, modern insanın çektiği yokluk ve girdiği büyük arayış iyice açığa çıkıyor.</p> <p>5 Ocak: Sovyetler Birliği “Venera 5” adlı uzay aracını Venüs’e gönderdi.</p> <p>6 Ocak: ABD Büyükelçisi Komer’in arabası ODTÜ’de yakıldı, ve ertesi gün ODTÜ işgal edildi.</p> <p>16 Ocak: Öğrenci Jan Palach, Prag’ın Wenceslas Meydanı’nda Sovyetlerin Çekoslovakya’yı işgalini protesto etmek için kendini ateşe verdi ve üç gün sonra öldü.</p> <p>… ve artarak devam ediyor:</p> <p>20 Temmuz : Tarihte ilk kez insanlı bir uzay aracı Ay’a ulaştı.</p> <p>15 Ağustos - 18 Ağustos: İlk Woodstock Festivali, “çiçekler” açtı!</p> <p>23 Eylül: Dünyanın dört bir yanında Vietnam savaşı karşıtı eylemler sürerken, ODTÜ işgaline önderlik edenlerden Taylan Özgür, İstanbul’da vurularak öldürüldü.</p> <p>Bir de ‘69 senesinde doğanlara baktığımızda bu arayışın insanların içinde yarattığı büyük enerji göze çarpıyor:</p> <p>12 Şubat: Darren Aronofsky 18 Ağustos: Edward Norton 28 Aralık: Linus Benedict Torvalds</p> <p>Buna ek olarak, UNIX tabanlı işletim sistemlerinde 31 Aralık 1969 tarihinin sıfır noktası yani “tarihin başı” olarak kabul edilmiş olması bana biraz da olsa tesadüften öte geliyor.</p> <p>Soru: İçimizdeki çiçeklerin tekrar açması için ne gerekiyor?</p> </blockquote> 2011-10-13T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/13/nefis <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/5tqEiv6iSaM"><code class="highlighter-rouge">kaotik/5tqEiv6iSaM</code></a></li> </ul> <p>Merhaba,</p> <p>Bu yazımda, İskoç psikiyatrist Ronald David Laing’den bir alıntı yapıp bunun üzerinden nefsi öldürmenin aklı öldürmekle eş değer olup olmadığını “serbest” tartışacağım.</p> <p>Tunca, bu konuda beni anlaman önemli, yapacağın yorum da değerlidir, paylaşırsan sevinirim.</p> <p>Yazıma yapacağım alıntının “serbest” tercümesiyle başlayacağım. Aslını merak edenler için:</p> <blockquote> <p>“he is an alien, a stranger, signalling us from the void in which he is foundering, a void which may be peopled by presences that we do not even dream of. They used to be called demons and spirits, and they used to be known and named. He has lost his sense of self, his feelings, his place in the world as we know it. He tells us he is dead.”</p> <div class="highlighter-rouge"><div class="highlight"><pre class="highlight"><code> (Laing 1967, sayfa: 110) </code></pre></div> </div> </blockquote> <p>Bu alıntı yardımıyla “hasta”yı hayalimde canlandırarak e-postamın konusunda belirttiğim soruya yanıt arayacağım. Çağrışım boyunca bu “hasta”dan “Ay” diye söz edeceğim.</p> <blockquote> <p>“o bir uzaylı, bir yabancı… bize kendi yarattığı hiçlikten sinyaller gönderiyor. Hayal bile edemediğimiz varlıkların insanın yerini aldığı bir hiçlik. Eskiden onları iblisler ve ruhlar diye isimlendirirdi, yani bilinirler ve adlandırılırlardı. Gözlerimizin önünde, benlik duygusunu diğer duygularıyla beraber yitirdi. Dünyadaki varlığını da öyle… Bize ölü olduğunu söylüyor.”</p> <p>Soru 1: Ay’ın mutlu olması olası mıdır?</p> <p>Öncelikle sınırlı fizik bilgim yardımıyla söyleyebilirim ki bize göre Ay hem mutludur, hem de mutsuzdur. Çünkü onun gözlerinden Güneş’e bakmamız mümkün değildir. Sorunun yanıtı bu olasılığın varlığında gizlidir.</p> <p>Soru 2: Saçtığı ışığın kendine ait olmayışı, Ay’ı değersizleştirir mi?</p> <p>Yine görecelik üzerinden hareketle, “değer” kavramının referans aldığımız sisteme bağlı olduğunu söyleyebiliriz ama soruya verilen bu yanıtın eksikliği apaçıktır.</p> <p>Ay, Güneş’in etrafında dönen Dünya’nın etrafında dönmektedir. Tahmin ediyorum ki uzaktan bakıldığında spiraller çizdiği gözlemlenebilir. Bu tahmin, bana yanıta giden yolda bir fikir veriyor. Dünya’yı küçük bir çocuğa, Ay’ı da çocuğun elindeki pırıl pırıl parıldayan fosfor yeşili oyuncağa benzetiyorum. Çocuk için bu oyuncağın ışığı nasıl emdiğinin, ya da ürettiğinin göreli olarak değeri varsa bile çok azdır. Çocuğu asıl eğlendiren, güldüren ve mutlu eden Ay’ın karanlıkta bütün saflığıyla ışıl ışıl olmasıdır.</p> <p>Soru 3: Nefsini öldüren bir dervişle Ay arasındaki fark nedir?</p> <p>Bu iki yaratık arasındaki benzerlikler sayılamayacak kadar çoktur. Kuşkusuz iki varlık da bir döngü içinde ya da diğer bir bakış açısıyla “zikr” halindedir. Fark, yaptıkları yolculuğun yönüne dikkat ettiğimde karşıma çıktı.</p> <p>Derviş saat yönünde, yani soldan sağa doğru döner. Bilinen her varlık gibi zamanın akışına karşı koymaz. O, Abdülcanbaz misali, “bazen masal dünyalarında, bazen günümüzde sürdürür yaşantısını, bazen de uzayı adımlar…”</p> <p>Ay ise zamana karşı durur. Aynı Dünya’nın Güneş etrafında döndüğü yön gibi, Ay da saatin ters yönünde döner. Bu haliyle diğer varlıklarla uyumsuzdur, iletişim kurması çok zor, anlaşılması ise imkansız gibidir. Sadece zaman zaman, yarattığı ya da kavuştuğu hiçliğin içinden göz kırpar bu aleme…</p> </blockquote> 2011-10-12T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/12/seviyeler <p><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/4jElxgUbKJQ"><code class="highlighter-rouge">kaotik/4jElxgUbKJQ</code></a></p> <p>Merhaba,</p> <p>John Smotherman isimli tip şu yazısında bilinç seviyelerinden bahsetmiş: <a href="http://www.pagannews.com/cgi-bin/spirit.pl?50">http://www.pagannews.com/cgi-bin/spirit.pl?50</a></p> <p>Ben de bu maddeler üzerinden kısa kısa çağrışıyım dedim. Başlık çevirilerinin bazıları aklıma yatmadı, her zaman olduğu gibi yeni fikirlere açığım.</p> <blockquote> <h3 id="önsöz">Önsöz</h3> <p>Dünyaya iletmek istediğim herhangi bir ileti yoktur. Tek amaç, serbest çağrışım temelli kavram kargaşasıdır.</p> <h3 id="i̇çgüdü">İçgüdü</h3> <p>Mutluluğun temeli hayatta kalmak değil midir? Dini ya da öğretiyi bir kenara bırakırsak kaos içinde de mutlu olunabileceğini söyleyen biri bize göz kırpar. O halde düzeni mi bozmalı? Ne gerekli? Düzenin karşıtı düzensizlik… Tabii düzen de göreli, kaynağı beyin olduğuna göre basit bir seçenek karşıma çıktı: “Aklını öldür, mutlu ol!”</p> <h3 id="birey">Birey</h3> <p>Birey olduğunun kâbulü “hiçlik” duygusuna zıt mıdır? Bence, tam aksine, farkındalık “hiçlik” yolundaki ilk adımdır. Takdir edersiniz ki bir koyun kendini yok etmez fakat bir çoban için bu görece daha fazla imkan dahilindedir.</p> <p>Yokluk ile hiçlik aynı kavram mıdır? Bence yokluk genel bir kavramdır, hiçlik ise yokluğun kişiye indirgenmiş halidir.</p> <p>Salt yokluk diye bir çözüm olabilir, fakat öyle bir çözüm yoktur…</p> <h3 id="toplum">Toplum</h3> <p>Benim toplum içindeki bireyi tasvir etmem son derece güç. Hele bir de aklıma bir prenses takıldıysa! Kuş uğultusu ve uğultu kuşu…</p> <p>“Plastik fakat fantastik oyuncaklar adlı bir hayvan ailesi yoktur, fakat olmalıdır, olacaktır!” - Mohandas Karamchand Ghandi</p> <h3 id="mantık">Mantık</h3> <p>Çok korkarken insan mantığının kontrolünde midir? Sen eğer mantığını kontrol ediyorsan, bu “kontrolcü” sen de kim? Peki mantığın “sen” değil misin? Kimsin? Kimiz? Önemi var mı bilinmez ama eğer yoksa bir hiçsin, su götürmez…</p> <h3 id="çoğul">Çoğul</h3> <p>Düzensizliğin çoğullaştırılması mümkün müdür? Peki ya düzen çoğul mudur? Kısmi bir çoğunluğun olduğu kuşkusuz fakat salt bir çoğunluğun olmadığı da aşikâr…</p> <h3 id="bütün">Bütün</h3> <p>Bir merdiven olarak farkındalığı değerlendirdiğimizde, karşımıza önce üç kavram belirir:</p> <ul> <li>Birey olduğunun farkına varmak</li> <li>Toplumun içinde “mucizevi” bir tip misin?</li> <li>3 yok! Bütünsün artık! Hem herkessin, hem de hiç kimse!</li> </ul> <h3 id="sınırların-ardında">Sınırların Ardında</h3> <p>Birden renkler ya da senin renklere verdiğin anlam değişirse, belki de olmuştur. Bulutlu bir gün masmavi gökyüzü göründü mü parıldayan gözlerine, belki tam ordasındır. Yine günlerden bir gün, bir ışık tanesi sana diğer tanelerden farklı görünürse, yakınındasın, çok yakınındasın artık…</p> <p>Aydınsın, ışıl ışıl aydınlanmışsın!</p> </blockquote> 2011-10-12T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/12/serbest <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/0gLupX7BgeQ"><code class="highlighter-rouge">kaotik/0gLupX7BgeQ</code></a></li> </ul> <p>Merhaba,</p> <p>Bence “Chapter 24” Pink Floyd’un kaotik eserlerinden biri. Şarkının sözlerini yazarken kuş adamın kadim Çin kitaplığının “I Ching” yani “Değişimler Kitabı” isimli eserinin 24. bölümünden esinlendiği söylenir.</p> <p>Şarkının asıl sözleri ve benim serbest çağrışım temelli tercümem aşağıdadır. Çevirimi okurken bir insanın işlerinin rastgitmesine neden “şansı dönmek” tabirinin kullanıldığına değişik, “serbest” bir açıklama getirdiğimi düşündüm. Benim için daha da ilginci, yedi sayısının “genç ışığın sayısı” olarak nitelendirilmesidir. Karanlığımızı yok eden, bizi ise hiç eden genç ışık, ve onun sayısı yedi.</p> <p>Neden? Sormadan edemedim. Biraz araştırdım. <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Chapter_24">http://en.wikipedia.org/wiki/Chapter_24</a> bağlantısındaki viki sayfasında şarkının kuş adamın esinlendiği söylenen kitapla arasındaki bağlar biraz yorumlanmış. Yazıda, eserin “…for seven is number of the young light…” yani Türkçe’siyle “…çünkü yedi genç ışığın sayısıdır…” dediği kısmın kuş adamın esinlendiği söylenen değişim kitabında olmadığı ve bunun bir “bozulma” olduğundan bahsediliyor.</p> <p>Kuş adam bu “bozulma” ile neyi amaçlamış olabilir? Tunca, Can belki yorumlarınızla yardım edebilirsiniz. Yazımın karbon kopyasını bu yüzden size de gönderiyorum.</p> <blockquote> <h3 id="chapter-24">Chapter 24</h3> <p>All movement is accomplished in six stages,<br /> and the seventh brings return.<br /> The seven is the number of the young light.<br /> It forms when darkness is increased by one.<br /> Change return success.<br /> Going and coming without error.<br /> Action brings good fortune…<br /> Sunset.</p> <p>The time is with the month of winter solstice,<br /> when the change is due to come.<br /> Thunder in the Earth, the course of Heaven.<br /> Things cannot be destroyed once and for all.</p> <p>Change return success.<br /> Going and coming without error.<br /> Action brings good fortune…<br /> Sunset.<br /> Sunrise.</p> <p>All movement is accomplished in six stages,<br /> and the seventh brings return.<br /> The seven is the number of the young light.<br /> It forms when darkness is increased by one.</p> <p>Change return success.<br /> Going and coming without error.<br /> Action brings good fortune…<br /> Sunset.<br /> Sunrise.</p> <h3 id="bölüm-24">Bölüm 24</h3> <p>Hareket altı safhadan ibarettir,<br /> ve yedinci safha geri dönüşün habercisidir.<br /> Çünkü genç ışığa aittir yedi.<br /> Karanlıkta uyanan genç ışığa…<br /> Geri dönüş başarıya dönüşür.<br /> Gidip gelmek hatasız,<br /> ve ayağa kalkmaktır şans.<br /> Güneş batar.</p> <p>Zaman, kış dönümüne doğru aktığında,<br /> Dönüşümün geleceği ana doğru gittiğinde,<br /> Dünyaya düşen yıldırım, cennet yönündedir.<br /> Her şeyi bir anda yokedemezsin.</p> <p>Dönüşmeyi başarmalı,<br /> bu çemberin üzerinde hatasız dönerek.<br /> Talih, dönenlerin yanındadır…<br /> Gün batar,<br /> ve gün doğar.</p> <p>Her adım, altı çizgidir,<br /> ve yedinci çizgi dönüşümdür.<br /> Çünkü yedi, genç ışığın sayısıdır.<br /> Karanlığını aydınlatan genç bir ışığın.</p> <p>Dönüştün ve başardın.<br /> Git gel artık bu çemberin üstünde hatasız,<br /> Talih yürüyenin yanındadır.<br /> Gün batar,<br /> ve bambaşka bir gün doğar.</p> </blockquote> 2011-10-12T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/12/kunduz <ul> <li><a href="https://groups.google.com/forum/?fromgroups=#!topic/kaotik/VZTnYtSVEXI"><code class="highlighter-rouge">kaotik/VZTnYtSVEXI</code></a></li> </ul> <p>Merhaba,</p> <p>Aşağıda yazılı olan üç günlük bir çağrışım derlemesidir. Mükemmelden mükemmele geri gelene kadar çağırdıklarımdır.</p> <blockquote> <p>Dönüp durmak gereksiz. Dalıp gitmek de anlamsız. Bunun gibi kılıf taktığımız onlarca davranış ya da düşünce kalıbını mükemmeliyetçiliğimiz yüzünden terk etmiyor muyuz?</p> <p>Uyum sorunu, anlatım bozukluğu, yaşanmışlığın eksikliği, küfür gibi insanın suratına vurur. Anlamak güç de olsa “hiç” umursamamak, varlığın yanında yok olduğunu hissetmek ve bunun verdiği dinginlik paha biçilmez.</p> <p>Arayışı bırakıp içine dönünce yaşadığını sandığın kavram kargaşası aslında sensin, benim. Lanet olası bir kaos bu, ancak farkındalık işe yarıyor gibi…</p> <p>Çoğu azı yok! Hep yazmak… Güvercinlerin uçması kadar doğal. Mesela, hamile kalan genç bir kunduz ile yaşlı ve bakire bir su samuru karşılaşırsa ne olur? Bir dönem üçgenlerin, piramitlerin hükmettiği dünyanın bugünkü hakimi hangi şekil? Hiç ayağında sandalet ile gezen bir şövalye gördün mü? Nefes alıyor musun? Elbette, ama aldığın derin nefeslerin gücünün farkında mısın? Doğuyoruz, büyüyoruz, ölüyoruz fakat ölüm ile bitiyor mu? Aynı şekilde, ürüyoruz, doğuyoruz, çoğalıyoruz fakat salt çoğunluk muyuz? Çözüm daha erken ölmek ya da daha hızlı çoğalmakta mı yatıyor? Yoksa umursamazlığın verdiği huzur ve dinginlikte mi? Çemberin dışında değil, içinde “hiç” değil! Yerden bağımsız olmak için arsa mı satın alırdın? Zamandan bağımsız olmak için saat takar mısın? Farklı görüşlerin bütünleştiği anda koşarak çamurlu suya atlamak istediğin oldu mu?</p> <p>Ölümü hatırlamak, hatırlatmak… Şaşılacak bir olay olmasa gerek fakat ölümün ne kadar değişik bir kavram olduğunu düşünmeye itiyor. Çimenlerde uyuyan köpekler, yağmur yağarken de huzurlu mudur? İşçiler, köylüler, tavşanlar ve bir de kocaman bir denizanası… Dünya’nın kocaman bir denizanası olduğunu varsayıp, bizlerin de içine sıkışmış olduğunu kâbul edersek ilerleme kaydeder miyiz?</p> <p>Çabalamak zor olsa da düşüncelerini serbest bırakmak rahatlatıcı. Freud sadece seks yapmamış! Daha da ileri gidip denizanasının gövdesine bir çomak sokup, dışarıya uzanan bir delik açmış da olabilir. Öyle ya bu denizanasının şeffaf vücudunun ardında neler görüyoruz? Gezegenleri mi? Onlar da birer denizanası, Güneş de bir çeşme… Denizanaları yavaş yavaş Güneş’e yaklaşıyorlar ve akan su gövdelerini paramparça ediyor. Haydi çık işin içinden! Sadece sus ve onların çığlığını dinle!</p> <p>Bu yol yürüdükçe uzasa da, sanki yazdıkça kısalıyor. Mors alfabesiyle konuşmak bu kadar mı zor? Gerçek dışı sandığın altı gözlü keçiler bir gün kanatlanıp gökyüzünde halaya dururlarsa, hislerini tarif edecek gücü bana kim verecek?</p> <p>Yaş, kuru, yaşlı, sınır, eski, ahşap ve ustalar… Konuşsa da ustalar, susmak yanlış, hep yanlış, en yanlış! Susmanın zıttı konuşmak değil düşünmemektir. Düşüncesizlik ile kontrolsüz salt farkındalık ne kadar yakın görünse de aldatıcıdır. Peki beklemek ile umut etmek yakın anlamlı mıdır?</p> <p>Ah kelimelerin renkleri olsa… Sarı kelimeler, pembe, mavi, yeşil… Yazmak daha kolaylaşır mıydı? Yoksa aradaki uyumu arayan mükemmeliyetçiliğimiz yine her şeyi berbat eder miydi?</p> </blockquote> 2011-10-12T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/10/12/kaotik <p><em>Kaotik Çağrışımlar</em> serbest çağrışım temelli, anadili Türkçe olan bir e-posta listesidir. Detaylar için aşağıdaki bağlantılara bakabilirsiniz.</p> <ul> <li>Ana Sayfa: <a href="http://groups.google.com/group/kaotik">group/kaotik</a></li> <li>E-posta Adresi: <a href="mailto:kaotik@googlegroups.com">kaotik@googlegroups.com</a></li> <li>Beslemeler: <a href="http://groups.google.com/group/kaotik/feeds">group/kaotik/feeds</a></li> <li>Manifesto: <a href="http://groups.google.com/group/kaotik/browse_thread/thread/4f7789fe8b596e15">thread:4f7789fe8b596e15</a></li> </ul> 2011-06-09T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2011/06/09/jekyll-cokdilli <p>Burada <a href="http://www.liquidmarkup.org/">Liquid</a> şablonları ve <a href="http://jekyllrb.com/">Jekyll</a> ile nasıl basitçe çok dilli bir site tasarlayabileceğinizden bahsedeceğim.</p> <p>Örnekleri <a href="https://alip.github.io/">https://alip.github.io/</a> sitesini tasarlarkenki tecrübelerimden vereceğim.</p> <p>Öncelikle dili özel bir etiket ile - ben bunun için <code class="highlighter-rouge">lang</code> kelimesini seçtim - <a href="http://github.com/mojombo/jekyll/wiki/YAML-Front-Matter">YAML Front Matter</a>‘da belirtiyoruz:</p> <figure class="highlight"><pre><code class="language-yaml" data-lang="yaml"> <span class="s">---</span> <span class="s">layout</span><span class="pi">:</span> <span class="s">default</span> <span class="na">title</span><span class="pi">:</span> <span class="s">Projelerim</span> <span class="na">lang</span><span class="pi">:</span> <span class="s">tr</span> <span class="s">---</span></code></pre></figure> <p>Burda <code class="highlighter-rouge">lang</code> özel etiketini sayfalarımızdan <code class="highlighter-rouge">page.lang</code> değişkeni ile kullanabileceğiz.</p> <p>Daha sonra, _layouts ve _includes dizinlerindeki taslaklarınızı basit <code class="highlighter-rouge">case</code> ifadeleriyle çok dilli yapın:</p> <figure class="highlight"><pre><code class="language-html" data-lang="html"> <span class="nt">&lt;h3&gt;</span>{% case page.lang %}{% when 'tr' %}Etiket Bulutu{% else %}Tag Cloud{% endcase %}<span class="nt">&lt;/h3&gt;</span></code></pre></figure> <p>Burada dikkat edilmesi gereken <code class="highlighter-rouge">else</code> ifadesiyle öntanımlı bir dil belirtmemiz. Yani <code class="highlighter-rouge">lang</code> etiketi olmayan sayfalar İngilizce olacak.</p> <p>İşte bu kadar!</p> <p>Daha fazla bilgi için günlüğümün kaynak kodlarını kurcalayabilirsiniz: <a href="http://github.com/alip/alip.github.com">http://github.com/alip/alip.github.com</a></p> <p>Kişisel not: Liquid ifadelerini olduğu gibi yazmak <a href="http://tesoriere.com/2010/08/25/liquid-code-in-a-liquid-template-with-jekyll/">burada</a> bahsedildiği üzere garip bir sözdizimi gerektiriyor.</p> <!-- vim: set tw=80 ft=markdown sw=4 sts=4 et : --> 2010-11-23T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2010/11/23/hayat <p>Yeter!<br /> Kendi mutluluğumu kendim yaratacağım bugünden sonra.<br /> Kolay olacağını iddia ettiğim yok.<br /> Sadece artık içimde bir ışık var, onu kovalamak istiyorum.<br /> Taş attığın polisten kaçar gibi, aşık olduğun kıza koşar gibi, nedensiz, sebepsiz mutlu olup umarsızca oynar gibi ve kendi içinden geldiği gibi mutlu olmak istiyorum artık.<br /> Hayatı seçiyorum kısacası artık. Bir seçim bu, doğru ya da yanlışlığı görelidir kuşkusuz. Ama referans sistemi bensem doğru da yanlış da budur…</p> 2010-10-24T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2010/10/24/pembe <p>Pembe kokuyorsun sevdiğim, pespembe kokuyorsun…<br /> Kokladıkça sarhoş oluyorum, incitiyorum kendimi…<br /> İncittikçe çoğalıyorum, devrim gibi sevdiğim…</p> 2010-10-16T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2010/10/16/sehir <p>Bir şehir takıldı kafama, bir şiir takıldı kafama…<br /> Başka bir şey umduğum yok, dönüp dolaşıp <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul">O</a>‘na gitmek istiyorum…</p> <blockquote> <span> Yeni bir ülke bulamazsın Başka bir deniz bulamazsın Bu şehir ardından gelecektir Sen yine aynı sokakta dolaşacaksın Aynı mahallede kocayacaksın Yeni bir ülke bulamazsın Başka bir deniz bulamazsın Bu şehir arkandan gelecektir Aynı evde kır düşecek saçlarına Dönüp dolaşıp bu şehre geleceksin Geleceksin bu şehre sonunda Başka bir şey umma Başka şey umma! </span> </blockquote> <p>Konstantinos babaya saygı, kendi dilinde de yazayım…</p> <blockquote> <span> Η Πόλις Είπες· «Θα πάγω σ' άλλη γή, θα πάγω σ' άλλη θάλασσα, Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή. Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή· κ' είν' η καρδιά μου -- σαν νεκρός -- θαμένη. Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμό αυτόν θα μένει. Οπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ, που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα». Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες. Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς· και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ' ασπρίζεις. Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού -- μη ελπίζεις -- δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό. Ετσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κώχη τούτη την μικρή, σ' όλην την γή την χάλασες. Κωνσταντίνος Π. Καβάφης (1910) </span> </blockquote> 2010-08-21T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2010/08/21/diger-ben <p>Mesele içindeki diğer kendini bulmak… Bulduktan sonrası kolay. Ya onu öldürür kötü olursun, ya ona izin verir deli olursun, ya da onunla yaşamayı öğrenir insan olursun.</p> <p>Ben insan olmayı seçtim, peki ya diğer ben? O fincana kahve koymuş oturuyor beynimin bir lobunda.</p> <p>“Ahtapotlara özgürlük!” diye bağırasım var ama bağırmıyorum, sırf diğer ben uyanmasın diye… Ben bağırmadıkça o da susuyor, sessizlik sürüyor.</p> 2010-07-01T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2010/07/01/unutmadik <p>Unutmadık be Kâzım ağbi, unutamadık be Kâzım ağbi…</p> <blockquote> <span> Bu arada; hiç başımızdan eksik olmayan gökyüzüne, günün karanlık saatlerine, ara sıra kopsa da fırtınalara, bir gün boğulacağımız denizlere, eski günlere, neler olacağını bilmesek de geleceğe, kötülüklerle dolu olsa bile tarihe, tarihin akışını düze çıkarmaya çalışan tüm güzel yüzlü çocuklara, Donkişotlar 'a, ateş hırsızlarına, Ernesto "Çe" Guevara'ya, yollara-yolculuklara, sevgililere, sevişmelere, sadece düşleyebildiğimiz olamamazlıklara, üşürken ısınmalara, her şeyden sıcak annelere, babalara ve tadını bütün bunlardan alan şarkılara kendi sıcaklığımızı gönderiyoruz. Kötü şeyler gördük. Savaşlar, katliamlar, ölen-öldürülen çocuklar gördük. Kendi dilini, kendi kültürünü, kendisini kaybeden insanlar, topluluklar gördük. Yanan köyler, kentler, ormanlar, hayvanlar gördük. Yoksul insanlar, ağlayan anneler, babalar, her gün bile bile sokaklarda ölüme koşan tinerci çocuklar gördük. Biz de öldük. Ama her şeye rağmen bu yeryüzünde şarkılar söyledik. Teşekkürler dünya. </span> </blockquote> 2009-07-31T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2009/07/31/yol <p>Yürüyorum umarsızca. Yalnızım, yanımda kimse yok. Eski bir şarkı var dudaklarımda. Kafamda çınlayıp duruyor. Mutlu da değilim, mutsuz da. Ama umutsuzum. Planlamıyorum geleceği; ne de hatırlayabiliyorum geçmişi. Yürüdükçe uzuyor yol, uzadıkça umudum azalıyor. Kendimle çelişiyorum ama umursamıyorum.</p> <p>Küçük bir çocuk gibiyim, koskoca bir ormanda kaybolmuş küçük bir çocuk… Telaş yok içimde, sadece merak. Ay ışığı vuruyor baykuşların gözlerine, korkuyorum. Delicesine koşmak istiyorum ama ne tarafa koşacağımı bilmiyorum. Bağırmak istiyorum ama ürkütmekten korkuyorum uyuyan kuşları. Bir yandan da kimseler bulamasın istiyorum beni.</p> <p>Bir martının sırtındayım, uçuyoruz bilinmedik alemlere. Hava bulutlu, ama yağmur yağmıyor. Oysa ben sadece ıslanmak istiyorum. Biraz açlık, biraz umut, biraz yalnızlık, biraz toprak kokusu… Rüzgar yüzüme vuruyor. Aşağıya bakmaya korkuyorum, gri bulutlara bakmaksa içimi acıtıyor.</p> <p>Sadece bir düş bu, düşüncelerimle ve gözyaşlarımla dışarı vurulmak isteyen. Toz pembe bir düş bu, yolun sonunda ölümü bulmak isteyen. Arkama dönüp baktığımda bir tebessüm olmalı dudaklarımda. Umutsuz olsam da gülebilmeliyim bana yaşatılanların hatrına. Artık beni korkutmuyor, takip edilmenin neden olduğu paranoya. Gülümsüyorum ve yürümeye devam ediyorum; yürüdükçe uzuyor yol, uzadıkça umudum azalıyor. Kendimle çelişiyorum ama umursamıyorum.</p> 2009-04-19T00:00:00+00:00 https://alip.github.io/tr/blog/2009/04/19/okulda-muzik <p>Geldik, geldik ya, kıymetlimiz dinar bandosu gelir de biz gelmez miyiz ;)<br /> İtü’den alıp marsa götürdüler bizi, rakıyı sek içmenin önemini hatırlattılar.<br /> Kısacası çektiler bizi saykodelik bir aleme üflediler bizi güneşe…</p>