هزینه‌های شرکت در دوره‌ها:

1. مبلغ 3200000 ریال برای شرکت در دوره‌های سه روزه واقعیت درمانی.

2. مبلغ 1000000 ریال برای شرکت در دوره‌های یک روزه (کارگاه ماشین رفتار ما ـ کارگاه توانمندی‌ها، (آشنایی با کارت‌های خرس‌ها) ـ دوره عمومی کاربست تئوری انتخاب در فرزند پروری ویژه والدین و نوجوانان)

3. مبلغ 2000000 ریال برای شرکت در دوره دو روزه تکمیلی واقعیت درمانی ویژه انجمن روانشناسی ایران.

 مهلت ثبت نام:

ثبت نام از تاریخ شنبه دوم اردیبهشت شروع شده و تا پانزدهم خرداد ماه 91 ادامه دارد.

از آنجایی که تابستان امسال مدت زمان کوتاه‌تری در ایران حضور دارم دوره‌های تدریس فقط در تهران برگزار می‌شود (در مشهد، تبریز و گرگان دوره‌ای نداریم) لذا دوستان عزیز توجه داشته باشند که به دلیل محدودیت و رعایت استاندارد موجود، اولویت و حق تقدیم با افرادیست که زودتر برای ثبت نام خود اقدام کرده باشند. در صورت تأخیر و عدم ثبت نام در مهلت تعیین شده پذیرش شما به دوره بعد موکول خواهد شد.

ثبت‌نام:

1. لطفاً برای ثبت نام و شرکت در دوره‌های تئوری انتخاب به دفتر انتشارات سایه سخن:

تهران ـ خ انقلاب ـ خ 12فروردین ـ کوچه بهشت آیین ـ پلاک 19 طبقه همکف مراجعه فرمایید.

برای هماهنگی و اطلاعات بیشتر می‌توانید با تلفن:66495280 (دفتر انتشارات) تماس حاصل فرمایید.

خواهشمند است به هنگام ثبت نام وجه نقد یا کارت بانکی و یک قطعه عکس 4*3 به همراه داشته باشید.

2. لطفاً برای ثبت نام و شرکت در دوره‌های تئوری انتخاب در مدرسه (مجتمع آموزشی رهیار) با شماره‌های: 44435066 ـ 44435875 ـ 44470381 سرکار خانم موسی‌زاده تماس حاصل بفرمایید.

3. لطفاً برای ثبت نام و شرکت در دوره دو روزه تکمیلی واقعیت درمانی با دفتر انجمن روانشناسی ایران تلفن: 22021405 تماس حاصل بفرمایید.

شاد و پیروز باشید

برگردان: بردیا دانشگر

 مترجم: در جامعه‌ی شبه‌علم‌زده و خرافه‌زده‌ی ما، نیاز به اندیشه‌ی انتقادی، تفکر و زبان صریح و شکاکانه در تمام زمینه‌ها به شدت احساس می‌شود. این درحالی‌ست‌که منابع برای آموزش و ترویج اندیشه‌ی انتقادی و شک‌گرایی در مقابله با رسانه‌ها و منابع فراوان غیرعلمی بسیار کم‌تعداد و کم‌نفوذ هستند.

در این راستا این مقاله‌ی مختصر و مفید می‌تواند کمک کوچکی برای روشن نمودن هر چه بیشتر راه خرد و دانش باشد. «شک‌گرایی» برابر Scepticism است و در این مفهوم بهتر است به جای «شکاکیت» استفاده شود، زیرا شکاکیت بار «بدبینی» دارد، درحالی‌که چیزی که در اینجا مد نظر است همان‌طور که در مقاله بیشتر کاویده شده به مفهوم خبرگیری و بررسی دقیق ادعاها است نه بدبینی و ساز مخالف زدن.

ویکتور استنگر (فیزیکدان) یک بار گفت که یک پدیده به عنوان حقیقت علمی پذیرفته نمی‌شود تا زمانی‌که مشاهده‌اش امری همه‌گیر شود. یکی از نقاط قوت اصلی علم همین شک‌گرایی در ساختار آن است – یعنی که ادعاها به طور طبیعی درست پنداشته نمی‌شوند تا زمانی‌که شواهدی برایشان جمع گردد. متاسفانه، واژه‌ی «شک‌گرایی» در زبان رایج جنبش نیو ایج (دوران نو) یک معنای ضمنی تحقیرآمیز یافته است، به این شکل که گوروها (مرشدهای مذهبی) مبلّغ اندیشه مثبت، بسیاری را متقاعد کرده‌اند که درخواست شاهد و مدرک نمودن، امری بی‌جهت دست و پاگیر است. آنها می‌گویند: «آخرسر، هر چیزی ممکن است اگر واقعاً باورش داشته باشی». برخلاف این بدفهمی رایج، مفهوم واقعی «شک‌گرایی» چیزی جز روشی برای جستجو و خبرگیری نیست. فرد شک‌گرا کسی است که قبل از اینکه ادعایی را موقتا بپذیرد، مدارک معقول و دلیل‌آوری منطقی می‌طلبد. همچنین نکته‌ای که به همین میزان اهمیت دارد این است که شک‌گرا حاضر است درصورت یافتن مدارک جدید و متقاعد کننده، باورهایش را تغییر دهد یا اصلاح کند.

برخی اوقات که من سخنرانی‌های عمومی درباره این مطلب ایراد می‌کنم، با نقد یکی از حضار مواجه می‌شوم که گمان می‌کند این جمله‌ی هوشمندانه و بکری است که به ذهنش رسیده: «من نسبت به شک‌گرایی مشکوکم… هه هه هه…» سپس من با ارجاع به واژه‌نامه‌ها می‌گویم «بسیار خوب، شما چه جایگزینی پیشنهاد می‌کنید؟

«شک‌گرایی، در واژه‌نامه‌ی دانشگاهی وبستر به معنای «تعویق داوری تا هنگام وارسی است؛ که وارسی شامل جستار، پرسیدن، انتقاد و شک است.» شک‌گرایی اساساً برعکس دگماتیسم (جزم‌اندیشی) است. در فرهنگ لغات جهانی راجت، شک‌گرایی به عنوان متضاد این واژه‌ها آورده شده است: گول‌خوری، زودباوری، ساده‌لوحی، قابل سواستفاده واقع شدن، فریب‌خوردگی، سادگی، و خامی. چه تعداد از ما دوست داریم که به چنین توصیفاتی نائل شویم؟

جرج برنارد شاو یک بار گفت که «معمولاً کسانی به قدرت مشاهده‌ی دقیق، بدبینی می‌گویند که آن را ندارند.» شک‌گرایی در بسیاری از مواقع با بدبینی اشتباه گرفته می‌شود، ولی همان‌طور که شاو به‌خوبی واقف بود اینها دو مفهوم کاملاً متفاوت‌اند.

استفاده‌ی درست «بدبین» در مورد کسی است که دائماً اعمال افراد را دارای انگیزه‌ی مغرضانه می‌داند، به‌خصوص اگر این اعمال به نظر سخاوتمندانه یا نوع‌دوستانه بیایند. هرچند وقتی فرد فریب افراد زودباور جامعه توسط دانشمندنماها را می‌بیند دشوار می‌تواند بدبین نشود، ولی باز هم می‌تواند یک شک‌گرای محترم و مهربان باشد. آنطور شک‌گرایی که من تشویق می‌کنم باادبانه پاسخ می‌دهد: «بسیار خوب گرامی، ولی ادعای شما برای من مفهومی ندارد، لطفاً به من نشان دهید به چه دلیل به این ادعا باور دارید.» این نوع شک‌گرا هیچوقت پیش‌داوری نمی‌کند که در این شرایط با یک احمق یا یک شارلاتان طرف است. برای چنین فرضی همیشه لازم است دلایل مستقلی داشته باشیم.

اصول شک‌گرایی

در این عصر خلاصه‌گویی‌ها، بد نیست که شرح مختصری داشته باشیم که شک‌گرا بودن به چه معناست. اقسام متفاوتی از شک‌گرایی وجود دارند، که می‌خواهم فقط از نوع اولش دفاع کنم. تمایز زیرین را مدیون پاول کورتز (فیلسوف) هستم. یک «شک‌گرای روشی» کسی است که مدارک را بی‌طرفانه سبک و سنگین می‌کند و به طور موقت موضعی را اتخاذ می‌کند که بهتر با منطق و شواهد می‌خواند و پشتیبانی می‌شود. این رویکرد پرگماتیک (عمل‌گرایانه) با «شک‌گرای فلسفی» متفاوت است که امکان یقین نسبت به هر چیز را برای همیشه رد می‌کند. (از حیث نظری، چنین دیدگاهی شاید حرفی برای گفتن داشته باشد، ولی در گیر و دار زندگی روزمره کار آدم را سخت می‌کند.  موضع شک‌گرای روشی همچنین از «شک‌گرای بیمارگونه» نیز متفاوت است که ذهنش در مورد مسائل آنقدر صلب شده که از وارسی اطلاعات مغایر خودداری می‌ورزد. چنین فرد ذهن-بسته‌ای بهتر از نادان زودباوری نیست که هر چیزی را می‌پذیرد بدون اینکه ابتدا بپرسد که آیا با عقل می‌خواند و قابل دفاع است یا نه. آزاداندیشی محققاً فضیلتی است؛ اگر به این معنا باشد که فرد حاضر است منصفانه نظر مخالف را بشنود. اما برخلاف گلایه‌ی معتقدان به باورهای شبه علمی، اینکه فرد پس از شنیدن یک دلیل نابسنده از تغییر نظر خود خودداری ورزد، به این معنا نیست که آن فرد جزم‌اندیش است. ویلیام ارتون یک بار در پاسخ به چنین اتهامی گفت:  اگر ذهنتان را زیادی باز بگذارید، مردم کلی آشغال توش می‌ریزند.

بسیاری مواقع باورمندان به اقسام ‌شبه علم، شک‌گرایان روشی را متهم می‌کنند که شک‌گرای بیمارگونه هستند (و قطعاً این در خیلی مواقع لفاظی موفقی است) مسلماً در میان منتقدان شبه علم تعدادی شک‌گرای بیمارگونه هم هستند ولی، به تجربه شخصی می‌توانم بگویم اکثر کسانی که از پذیرش چنان موضوعات بحث‌انگیزی خودداری می‌کنند اگر ادله کافی برایشان ارائه شود که چرا باید چنان ادعاهای عجیبی را بپذیرند با کمال میل حاضرند نظرشان را تغییر دهند.

به عنوان مثال، فیلیپ جی کلاس، یکی از برجسته‌ترین شکاکان نسبت به منشا ماورای زمینی یوفوها، نسبت به خود احتمال وجود حیات در نقاط دیگر جهان اگنوستیک (ندانم‌گرا) است، و مخالف این ایده نیست که شاید روزی معلوم شود که چنان موجوداتی وجود دارند یا حتی تلاش دارند با ما ارتباط برقرار کنند. کلاس بارها گفته که هیچ چیزی برایش لذت‌بخش‌تر از این نیست که بتواند در «هفته‌نامه هوانوردی و فناوری فضا» مجله‌ای که برای بیش از سی سال سردبیر آن بوده بنویسد که: سرانجام مدارک قابل قبولی به دست آمده که فضایی‌ها به ملاقات سیاره‌ی ما آمده‌اند. در مورد خود من، بارها گفته‌ام که اگر اولین فردی باشم که بتوانم مدارک مورد قبول علمی ارائه دهم که فردی قدرت ادراک فراحسی دارد، اندک امتناعی که ممکن است در برابر تغییر نظرات سابق‌ام داشته باشم در برابر نوید شهرت و مکنتی که (گذشته از افتخار و جایگاه تاریخی) نصیبم می‌شود مثل برف است در برابر آفتاب تموز.

به عنوان خلاصه‌ی این مقاله، اینجا فهرستی ارائه می‌دهم از ماهیت دیدگاه شک‌گرایانه‌ای که در بالا بیان کردم:

۱. ادعاهای فوق‌العاده مدارک فوق‌العاده می‌طلبند

هر قدر ادعایی بیشتر خلاف عرف باشد یا بیشتر با علم قابل تحقیق فعلی در تعارض باشد، به ادله‌ی بیشتری نیاز دارد تا قانع شویم که ناشی از خطا یا تقلب مدعی‌ نیست. اینکه ببینیم پذیرش یک ادعای بحث‌انگیز جدید مستلزم رد چه مطالبی است به همان میزان آزمودن مدارک موافق ادعا اهمیت دارد.

۲. بار اثبات بر دوش مدعی است

قوت و ضعف یک ادعا بر اساس مدارکی است که فرد مدافع آن ارائه می‌کند. این وظیفه‌ی فرد شک‌گرا نیست که اثبات کند ادعا اشتباه است. همچنین کاملاً معقول است که شک‌گرا بگوید «نمی‌دانم». وی نیازی ندارد که توضیحی در مقابل ادعا بیاورد مگر اینکه توضیحی محتمل و قابل دفاع داشته باشد. اغلب بهترین راهکرد در مواجهه با چنین ادعاهای مشکوکی آن است که صرفا به نامحتملی منطقی و نبود مدارک برای ادعا اشاره کنیم، و سپس دیدگاه «صبر کنیم ببینیم» اتخاذ کنیم.

۳. برای اینکه ادعایی جدی گرفته شود باید حداقل اساسا قابل آزمون باشد

در وهله‌ی نخست، باید ادعاها ابطال‌پذیر قابل رد شدن باشند. بعلاوه، باید به روشنی و به طور دقیق و منطقی مطرح شوند. باید صریحاً اظهار شود که چه شواهدی حامی درستی مطلب و چه شواهدی بر ضد آن شمرده می‌شوند، و چه چیزهایی به عنوان شاهد کافی تلقی می‌شوند.

۴. مدرک بایستی همگانی و برای عموم منتقدان ذی صلاح در دسترس باشد

علم فعالیتی عمومی بر پایه اعتماد است. به جز موارد انگشت‌شمار، هر پژوهشگری که نتواند یا نخواهد به رقیبانش اجازه‌ی وارسی روش‌ها و دستگاه‌هایش را بدهد، یا از ارائه‌ی اطلاعات خام آزمایشش خودداری ورزد، به ناچار به این استنباط دامن می‌زند که اینها تنها عقیده‌ی شخصی او هستند. در کنار احتمال تقلب، همیشه این احتمال هست که نتایج به ظاهر برجسته و انقلابی ناشی از متغیرهای ظریف و کنترل‌نشده‌ای باشند که آزمایشگر به آنها توجه کافی مبذول نداشته است.

کاربرد این قواعد ساده‌ی دم‌دستی و مقایسه‌ی موارد مشکوک با الگوی باورها و شیوه‌های بررسی شده در این مقاله، کمک بسیاری برای افشا نمودن و تشخیص دانش‌نماها (شبه علم) و دیگر انواع حقه‌بازی‌ها در زندگی روزمره است. امید می‌رود که شهروندان مجهز با این بینش از سواستفاده‌ی دستفروشان انواع باورها مصونیت یابند. استفاده از اصولی که در بالا مطرح شد، می‌تواند علاوه بر شناخت ادعاهای توخالی شبه علمی همچنین برای بررسی اظهارنظرهای سیاستمداران یا اخبار روزنامه‌ها و جراید نیز به کار آید. پیش از نتیجه‌گیری، خوب است به برخی دلایلی اشاره شود که چرا این کار عمدتاً بی‌مزد و مواجب امتحانش می‌ارزد. شک‌گرایی پیامدهای کاربردی و عملی دارد و صرفا یک بازی فکری جالب نیست.

چه ضرری دارد؟

آنهایی که سعی می‌کنند تا شبه‌علم را رسوا کنند باید کاملاً انتظار داشته باشند که مورد بیزاری کسانی قرار گیرند که سرمایه یا کاسبی سوال‌برانگیزی در این حیطه دارند. البته گاهی منتقدان توسط قشر دیگری هم توبیخ می‌شوند، از جمله کسانی که نه اعتقادی به آن باورهای شبه علمی دارند و نه سودی از آن ادعاهای مشکوک عایدشان می‌شود. این انتقادها اغلب از علاقه‌ی ستودنی ولی مخبط کسانی برمی‌خیزد که خود را یاور باورهای شکست‌خورده یا مطرود شده می‌انگارند.

در خیلی مواقع دیگر، شاید به این خاطر باشد که شبه علم یک حماقت بی‌ضرر انگاشته می‌شود که شایسته‌ی لعن و تکفیر جامعه‌ی علمی نیست. این حامیان شبه‌علم به شک‌گرایان جدی می‌گویند «بیخیال! چه ضرری دارد؟ »

واقعاً، زیان هر کدام از این ادعاهای کاذب به صورت تک به تک شاید نسبتاً اندک باشد ولی وقتی روی هم انباشته می‌شوند پیامدهای گسترش و رواج شبه‌علم در جامعه بسیار بیشتر از چیزی است که تصور می‌شود. مثلاً اثرات منفی معالجات قلابی که باعث رنج و زحمت بیهوده و حتی مرگ می‌شوند، یا تحلیل‌گران دست‌خط که شخصیت افراد را لکه‌دار می‌کنند، یا روان‌درمان‌های کم‌سواد که به طور ناخواسته خاطره‌ی اشتباه یک سواستفاده‌ی جنسی را القا می‌کنند، بر همگان آشکار است، ولی زیان‌های بیسوادی علمی می‌تواند خیلی بیشتر و ظریف‌تر باشد. فهرست پایین شامل شماری از دیگر مضراتی است که شبه علم می‌تواند دامن بزند:

۱. فریفتن عامه مردم

عموم مردم دوست دارند که اطلاعات صحیح به جای اطلاعات غلط به ایشان ارائه شود تا باورها و تصمیماتشان را بر آن اساس پایه نهند. خوب نیست که فریب‌دهندگان با اشاعه‌ی اطلاعات غلط، چه عمداً و برای فریفتن باشد و چه غیرعمدی، کامیاب شوند.

۲. ضرر مالی

رعایت ملاک «حقیقت در تبلیغ.  شبه‌علم‌ها در مقابل پولی که می‌گیرند خدمت کمتری ارائه می‌دهند.

۳. غفلت از محصولات آزموده شده‌ای که واقعاً اثرات ادعا شده را دارند

شبه‌علم‌ها باعث اتلاف هزینه و زمانی می‌شوند که می‌تواند بسیار مفیدتر مصرف شود. برای مثال، بیمارانی را ملاحظه کنید که درمان‌های اثبات‌شده‌ی پزشکی را به تعویق می‌اندازند و به جای آن به دنبال روش‌های خطرناک تقلبی می‌روند، درحالی‌که بیماری‌شان در همین حین پیشرفت می‌کند و دیگر معالجات رایج جواب نخواهد داد. اطمینان به گمانه‌زن‌ها برای یافتن محیط مناسب جغرافیایی، یا خط‌شناسان برای کارگزینی هم از این مقوله‌اند.

۴. تبلیغ جادو اندیشی؛ ذهنیت «یه چی از هیچی»

جهان‌بینی اسرارآمیزی که به شبه‌علم دامن می‌زند این باور را ترویج می‌کند که اندیشه‌ی مثبت می‌تواند جایگزین تلاش و برنامه‌ریزی دقیق شود. و این توهم و امید کاذب را برمی‌انگیزد که همیشه راه میانبری وجود دارد. این مسئله باعث می‌شود که در چالش‌های بزرگ پیش روی جهان امروز کار از تفکر محتاطانه و تلاش سخت رویگردان شود.

در برخی موارد خاص مثل آلمان نازی، ترویج رسمی عقاید موهوم و شبه‌علمی و سرکوب اندیشه انتقادی راه را بر برخی اعمال شنیع گشود. ساروپالی رادها کریشنان به خاطر بیم و هراس از همین پتانسیل تاریک سرکوب خرد بود که گوشزد کرد: «اگر چرندیات را باور کنیم می‌توانیم مرتکب وحشیگری شویم».

۵. شبه‌علم امید کاذب و انتظار بیجا را تشویق می‌کند

برای نمونه باورهای پست مدرنیست و نیو ایج که پتانسیل نهفته‌ی انسان را این طور تبلیغ می‌کنند که هیچ محدودیت فیزیکی و شخصی وجود ندارد و محدودیت‌ها فقط امور دلبخواهی هستند. یعنی، به گفته‌ی آنها محدودیت‌ها فقط تخیلی هستند و وجود خارجی ندارند. ولی متاسفانه، محدودیت توانایی ما در رویارویی با طبیعت و خودمان کاملاً حقیقی و واقعی است. دشواری موانع دنیای واقعی باعث می‌شود تا تبلیغات بیش از حد خوشبینانه‌ی شبه‌دانشمندان مقبول عوام ساده‌طلب واقع شود.

۶. ناتوانی در از میان برداشتن این موانع می‌تواند موجب ملامت خود، عدم اعتماد به نفس و افسردگی شود

وقتی تکنیک‌های اغراق‌آمیز جواب نمی‌دهند یا به تغییرات مطلوب منجر نمی‌شوند، معمولاً مشتری ناکام انگشت اتهام را به سوی خودش برمی‌گرداند تا معامله‌گران امید کاذب. (تقصیر خودمه. بقدر کافی سعی نکردم)

۷. جوی که شبه‌علم در آن رشد و نمو می‌کند موجب کاهش سواد علمی و مهارت‌های اندیشه‌ی انتقادی می‌شود

گسترش شبه‌علم مانع می شود تا مشتریان خواهان مدارک بی‌طرفانه و آزمایش‌های کنترل‌شده شوند، و به جای آن شهادت واهی مشتریان طرفدار کالا را جایگزین می‌کند.

۸. تنزل سواد علمی، توانایی شهروندان در چاره‌جویی بخردانه برای مشکلات را کاهش می‌دهد

شمار فزاینده‌ای از انتخاباتی که در پیش روی رای‌دهندگان دموکراسی‌های صنعتی قرار گرفته، بدون آشنایی با مبانی علمی قابل درک نیست. با اینحال، آمارگیری‌ها یکی پس از دیگری نشان می‌دهند که اکثر آمریکای شمالی‌ها از نظر علمی بی‌سواد (و گاهی مفتخر به آن) هستند. همچنین، سلامت اقتصادهای ما در دوران رقابت جهانی وابسته به داشتن نیروی کاری است که از لحاظ علمی دانش‌آموخته باشند.

جالب اینجاست که بسیاری ملل شرق دور که بازار فناوری پیشرفته ما را تهدید کرده و در حال سبقت گرفتن از ما هستند، طریقه‌ی علمی غربی را به خدمت گرفته‌اند، درحالی‌که باورمندان نیوایج در غرب داعی تغییر مسیر به آموزه‌های کهن شرقی هستند و آنها را منبع بهتری برای دانستن می‌دانند. شک‌گرایی نیاز تمام جوامع است.

می دانید که متافور و تمثیل یکی از قلمرو های علاقه آموزشی و درمانی من است. در این زمینه قبلا دو کتاب : «تمثیل درمانی« و «قصه درمانی« را منتشر کرده ام. اکنون که به انتشار جلد سوم می اندیشم بهتر آن دیدم قبل از انتشار آنها  بخشی را در این بلاگ به تمثیل اختصاص داده و تمثیل های جدید را در اینجا منتشر کنم تا زمانی که نوبت چاپ شان به صورت کتاب فرا رسد.

از آنجایی که کنش اصلی  قصه و تمثیل برای من همان کنشی است حضرت مولانا در مثنوی بکار گرفته یعنی «دعوت به  تفکر واگرا یا ذهنیت نقاد» است و من همواره وامدار نگاه مولانا هستم  بنا بر این تصمیم گرفتم همراه با آوردن اولین تمثیل این مجموعه  مقاله ای که در همین قلمرو «تفکر نقاد» از  بری .ال بیراستاین با عنوان:

» نیاز به شک‌گرایی» با ترجمه خوب و منقح آقای بردیا دانشگر بدستم رسیده است را هم در اینجا – در پست بعدی – بیاورم. امید وارم آتش زنه و تقویت گر تفکر روشن و واگرا باشد.

دانشجويی که سال آخر دانشکده خود را مي‌گذراند به خاطر پروژه‌ای که انجام داده بود جايزه اول را گرفت.

او در پروژه خود از 50 نفر خواسته بود تا دادخواستی مبنی بر کنترل سخت يا حذف ماده شيميايی «دی هيدورژن مونوکسيد» توسط دولت را امضا کنند و برای اين درخواست خود، دلايل زير را عنوان کرده بود:

1- مقدار زياد آن باعث عرق کردن زياد و استفراغ مي‌شود.

2- عنصر اصلی باران اسيدی است .

3- وقتی به حالت گاز در مي‌آيد بسيار سوزاننده است.

4- استنشاق تصادفی آن باعث مرگ فرد مي‌شود.

5- باعث فرسايش اجسام مي‌شود.

6- حتی روی ترمز اتومبيل‌ها اثر منفی مي‌گذارد.

7- حتی در تومورهای سرطانی يافت شده است.

 از پنجاه نفر فوق، 43 نفر دادخواست را امضا کردند. 6 نفر به طور کلی علاقه‌ای نشان ندادند و اما فقط يک نفر مي‌دانست که ماده شيميايی «دی هيدروژن مونوکسيد» در واقع همان آب است.

عنوان پروژه دانشجوی فوق «ما چقدر زود باور هستيم» بود.

یکبار دیگر دلایل را بخوانید می بینید همه خواص آب هستند.

مؤسسه بین المللی واقعیت درمانی ویلیام گلسر

عضوی از بزرگترین گردهمایی ما باشید!

در بزرگترین گردهمایی ما شرکت کنید!

چشم انداز ما: هدایت جهان با روان­شناسی تئوری انتخاب

از شما دعوت می­کنیم که عضوی از هیجان انگیزترین کنفرانس در تاریخ تئوری انتخاب و واقعیت درمانی باشید. اولین گردهمایی که توسط مؤسسه نوبنیاد «انجمن بین­المللی ویلیام گلسر» هماهنگ شده است.

این کنفرانس رویدادی ویژه برای جشن گرفتن واقعیت درمانی، مدارس کیفی، مدیریت راهبرانه، سلامتی شخصی (سلامت روان)… است. شخص دکتر ویلیام گلسر در این گردهمایی، مباحث و ایده­های خودش را با ما در میان می­گذارد.

تاریخ: 6 تا 9 ژوئن 2012 ( 16 تا 19 خرداد 1391).

محل برگزاری: دانشگاه لویولا مری مونت در لوس آنجلس کالیفرنیا (آمریکا)

ثبت نام: مهلت ثبت نام با قیمت ویژه (300$  آمریکا) تا 15 آوریل 2012 (مصادف با 27 فروردین 1391).

مکان اقامت: برنامه رزرو کردن محل اقامت ارزان قیمت، هم اکنون در سایت ویلیام گلسر قابل دسترسی است.

در جشن بزرگ تئوری انتخاب با ما همراه شوید.

برای اطلاع از آخرین خبرها به این آدرس مراجعه کنید.

در ماه گذشته 5 جلد از کتاب های من منتشر شد و به بازار آمد. 3 جلد از آنها از مجموعه آثار ویلیام گلسر است، که قرار است تمام آثار او به همین شکل و شمایل با ترجمه اینجانب و توسط انتشارات سایه سخن منتشر شود. ترجمۀ تمام آثار گلسر تمام شده  است و اکنون در فرآیند تولید و نشر است که امیدوارم هر چه سریعتر معبر ارشاد و پیچ و خم های چاپ را بگذراند.

کتاب هایی که اکنون در دسترس است را در اینجا معرفی می کنم

1- در آمدی بر روان شناسی امید: تئوری انتخاب. این کتاب در واقع مانیفست رویکرد واقعیت درمانی است و اصول زیربنایی  ما « چرا و چگونه رفتار می کنیم» را توضیح می دهد. در این کتاب گلسر تئوری زیربنایی واقعیت درمانی و اصول نظری آن را بیان کرده است.

 2- زبان تئوری انتخاب: در این کتاب کوچک اما مهم گلسر بر چهار نوع رابطه مهم زندگی: رابطه والدین با فرزند، همسران با یکدیگر، معلم وشاگرد و کارمند و مدیر و زبان ارتباطی این افراد در روان شناسی کنترل بیرونی و روان شناسی کنترل درونی (تئوری انتخاب) با مثال و نمونه های عملی توضیح داده شده است.

3- مدیریت بدون زور و اجبار: کاربست تئوری انتخاب در مدیریت نیروی انسانی.

4- پدر مادر؛ کمی هم به من گوش کنید: این کتاب تألیف من است و از زبان کودک و بر بنیاد جهان به تصور کودک نکات آموزشی و تربیتی با والدین در میان گذاشته شده است.

5- مائیم که ا صل شادی و کانِ غمیم: بیست درس روان شناسی برای مدیریت بهتر زندگی. این کتاب دو زبانه است.

6- قصه درمانی (چاپ دوم): کاربست تربیتی و درمانی تمثیل. این اثر توسط انتشارات ارجمند چاپ شده است و در واقع جلد دوم کتاب تمثیل درمانی است که توسط انتشارات سمت به عنوان منبع درسی دوره تحصیلات تکمیلی منتشر شده است.

ترجمه کتاب های واقعیت درمانی، مشاوره با تئوری انتخاب، هر دانش آموزی می تواند موفق شود، مدارس بدون شکست، مدارس کیفی، معلم مدارس کیفی، هشت درس برای زندگی زناشویی بهتر نیز به اتمام رسیده و هم اکنون در دست تولید است که امیدوارم تا نمایشگاه کتاب اردیبهشت 91 در دسترس علاقمندان قرار گیرد.

 برای خرید کتاب ها در تهران با انتشارات سایه سخن:

wwww.sayehsokhan.com  و با تلفن های 66495280-021

و در خارج از ایران- بویژه در استرالیا و نیوزیلند – با دفتر مؤسسه روان شناسی پارس: مرکز آموزش تئوری انتخاب و واقعیت درمانی با تلفن 280654599-61+ یا wgiiran@gmail.com تماس بگیرید

VENUE: Loyola Marymount University, Los Angeles, California, USA
DATES: 6th to 9th June 2012

Time for planning is short but, on the positive side, we have had a generous offer from Loyola Marymount University.  We very much appreciate that the dates are not perfect for everyone but a ready-made venue offering economical prices quite simply made the impossible attainable.  We are keeping the registration fee as low as we can manage and the accommodation options are excellent, varied and economical.

Los Angeles is the perfect location for this year’s event.  It gives us a special chance to initiate a world-wide march to the home of Choice Theory; it gives us a special way of celebrating and saying thanks to Dr. Glasser. It will be a unique gathering.  Carleen has written a powerful invitation to us all to be in Los Angeles this summer.  It is an invitation that comes straight from the heart and reaches all of ours.

To make this event happen within such an unusually short time frame we need your special support.  What we ask you to do:

• First of all set aside the dates in your calendar – 6th to 9th January 2012
• Secondly, book with a deposit or full registration fee before January 10th

How will you be helping us?  We need to pay advance deposits on behalf of WGAI and your advance deposits will enable us to do this as well as give us a clear indication of attendance numbers.

We will be sending you information about registration, accommodation facilities and presentations in the very near future.  Remember to mark your calendar right now.

Brian Lennon
Chairperson
William Glasser Association International

A LETTER TO YOU FROM CARLEEN

Dear Friends and Members of The WGI Family Worldwide,

I am writing this letter on behalf of my beloved husband Bill Glasser. He was very happy to hear that there is going to be an International Convention of The William Glasser Institute this June, at Loyola Marymount University, in Los Angeles, California.

The reason I am writing this letter is to share with you what he said. Bill asked me to tell you, he is no longer able to travel anywhere and he wanted you to know that, because he cannot come to you, the LA Convention would probably be his last opportunity to see you in person. He said he wants to spend some time with you, shake your hands and thank you for all you have done to support his ideas over the years.

So I am asking if you could find a way to come here, where we live, to be with Bill at the conference. I know how much it would mean to him. He remembers how many times you came to hear him speak and to be with each other at past conventions. There are many new faces now and exciting directions the ideas are taking. Bill wants to be a part of all you are doing today and hear about your ideas for the future. He is forever a lifelong learner.

Please, join us in celebrating Bill, his life, his contributions and his legacy in Los Angeles, 2012. He said the time has come for us to be connected with one vision.
In Friendship and commitment,
Carleen Glasser

این متن قبلا روی وبلاگ یک پزشک منتشر شده است.

در سال ۱۹۸۴ در شهر برلینگتون واقع در ایالت کارولینای شمالی، برای جنیفر تامپسون، دانشجوی ۲۲ ساله، حادثه شومی اتفاق افتاد که پیامدهای آن منجر به شکل‌گیری یکی از بزرگترین چالشهای قضایی در دادگاههای امریکا گردید.
در شب حادثه، جنیفر در آپارتمان خودش خوابیده بود. جوانی سیاهپوست، چراغ ورودی خانه وی را شکست، سیم اصلی تلفن را قطع کرد و وارد اتاق او شد. لبه چاقو را زیر گلویش گذاشت و تهدیدش کرد که اگر کوچکترین صدایی کند، او را خواهد کشت. جنیفر می‌گوید: «به او گفتم کارت اعتباری، کیف پول، و ماشین من را بردار و برو، ولی او گفت پول مرا نمی‌خواهد… و آن موقع بود که فهمیدم چه اتفاقی قرار است بیفتد…»

جنیفر با خودش قسم خورد که اگر از آن مهلکه جان سالم به در ببرد، انتقام خود را از مرد متجاوز بگیرد: او باید می‌توانست او را به پلیس معرفی کند، باید به هر قیمتی او را به دست قانون بسپرد و به سزای عمل پلیدش برساند، او باید آنقدر در زندان بماند تا بپوسد. اینها افکاری بود که در آن سی دقیقه جهنمی در سر جنیفر می‌چرخید. او تمام تلاش خود را کرد تا شکل و شمایل، خطوط صورت و تُن صدای مرد را به خاطر بسپارد تا بعدا بتواند هرچه دقیق‌تر به پلیس گزارش بدهد.

خوشبختانه جنیفر زنده ماند. او مدعی بود که چهره جنایتکار را خوب به خاطر دارد و هرجا او را ببیند، می‌تواند شناسایی‌اش کند. در جریان چهره‌نگاری، عکس فرضی متهم با استفاده از توصیفات او بازسازی گردید و چند نفر مظنون دستگیر شدند. سه روز بعد از حادثه، جنیفر به اداره تشخیص هویت فراخوانده  شد تا از بین عکس‌های شش مظنون، مجرم اصلی را شناسایی کند. او عکس‌ها را با دقت بسیار نگاه کرد و بعد از پنج دقیقه یک عکس را نشان داد: رانـِلد کاتِـن.

همه متهمان به اداره پلیس احضار شدند. آنها را در یک اتاق به صف کردند تا این بار بطور فیزیکی توسط شاهد، تعیین هویت شوند. جنیفر این بار هم انگشت اتهام خود را به سمت رانلد نشانه رفت. او می‌گوید: «به من گفتند این همان فردی است که قبلا هم عکسش را شناسایی کردم، و من خیلی خوشحال شدم… پس او دیگر خودش بود و من اشتباه نکرده بودم.»

دادگاه تشکیل شد، جنیفر دستش را بر روی کتاب مقدس گذاشت و قسم خورد که جز حقیقت چیزی نگوید. او علیه رانلد شهادت داد و هیئت منصفه ظرف تنها چهل دقیقه، رأی خود را صادر کرد: حبس ابد باضافه ۵۰ سال. جنیفر می‌گوید: «آن روز بهترین روز زندگی من بود. در آن لحظه حس کردم عدالت اجرا شده، من یک قربانی بودم و او یک جنایتکار وحشتناک که دیگر هرگز قرار نبود از زندان بیرون بیاید.»

اما جنیفر اشتباه می‌کرد: رانلد سرانجام از زندان بیرون آمد. او پس از ۱۱ سال، و در حالی که تبرئه شده بود، آزاد گردید! جنیفر علیرغم تمام دقتی که به خرج داده بود، نتوانسته بود مجرم را درست شناسایی کند. خطایی که او ناخواسته مرتکب شد، بزرگ و جبران‌ناپذیر بود. زمانی که رانلد به زندان افتاد، تنها ۲۲ سال داشت. او همسن جنیفر بود. در طی این سالها جنیفر درسش را تمام کرده بود، ازدواج کرده بود، و صاحب سه فرزند شده بود. رانلد اما از تمام این فرصتها محروم مانده بود…

در دوره‌ای که رانلد سال سوم محکومیت خود را می‌گذراند، اتفاق عجیبی افتاد. او می‌گوید: «یک روز وقتی در زندان بودم، یک مجرم دیگر را که متهم به تجاوز بود، به آنجا آوردند. من احساس بسیار عجیبی داشتم. او خیلی به تصویر بازسازی شده من در اداره پلیس شباهت داشت. اسمش بابی پول بود و اهل همان محله‌ای بود که من ساکن بودم. او هم مثل من در شپزخانه زندان مشغول به کار شد. نگهبان‌ها و زندانی‌های دیگر ما را با هم اشتباه می‌گرفتند و حتی گاهی اوقات من را بابی صدا می‌کردند.»

در زندان شایع شده بود که یک نفر از بابی پول شنیده که جنایت آن شب ررتکب شده است. رانلد به وکیلش در این مورد نامه نوشت و درخواست کرد که پرونده مجددا بررسی شود. رانلد یک بار دیگر، و این بار به همراه بابی پول در دادگاه حاضر شد. او به این جلسه امید بسیار بسته بود: اگر جنیفر چهره مجرم اصلی را می‌دید، حتما او را به یاد می‌آورد… هر دو متهم در مقابل جنیفر قرار گرفتند، لحظه‌ای بسیار تعیین‌کننده در پیش بود. جنیفر اما در کمال ناباوری مدعی شد که بابی پول را هرگز در زندگی‌اش ندیده و کسی که به او تجاوز کرده، رانلد کاتن بوده است! همه امیدها درهم ریخت. همانند محاکمه قبلی، گفته‌های جنیفر به عنوان شاهد عینی واقعه، و اطمینان خاطر او در معرفی مجرم، برای اقناع هیئت منصفه کفایت کرد. رانلد دوباره مجرم شناخته شد و این دفعه به دو بار حبس ابد محکوم گردید. جنیفر می‌گوید: «من خیلی عصبانی بودم. چطور به خودشان جرئت داده بودند که شهادت من را زیر سؤال ببرند؟! چطور می‌توانستند فکر کنند که من ممکن است قیافه آن جنایتکار را، آن قیافه‌ای که هرگز از خاطرم محو نمی‌شد را فراموش کرده باشم؟!»

بدین‌ترتیب رانلد هفت سال دیگر در زندان ماند تا آنکه یک روز، در حالی که داشت از طریق رادیوی کوچکش جلسه دادگاه یک متهم دیگر را پیگیری می‌کرد، چیزی به گوشش خورد که تا آن روز نشنیده بود: DNA. او دوباره به وکیلش نامه نوشت. در اداره پلیس برلینگتون تنها دو بسته قدیمی ده ساله، حاوی مدارک باقیمانده از واقعه آن شب موجود بود و خوشبختانه در یکی از آنها قسمتی از تنها یک عدد اسپرم که حاوی DNA بود، یافت شد! و همان زندگی رانلد را نجات داد. از او رفع اتهام شد و بابی پول به جرم ارتکاب تجاوز به حبس ابد محکوم گردید.

جنیفر تماماً در هم شکست… ضربه تحمل‌ناپذیری بود. نمی‌توانست باور کند که زندگی یک انسان بی‌گناه به خاطر اشتباه او تباه شده: «مثل آن بود که یک نفر زندگی من را گرفته باشد و سر و ته کرده باشد. مردی که اطمینان داشتم هرگز در زندگیم ندیده‌ام، همان کسی بود که تنها به فاصله چند سانتیمتر از من چاقویش را زیر گلویم گذاشته بود و تهدید به مرگم کرده بود، همان کسی که مرا آزار داده بود و روح مرا نابود کرده بود؛ و مردی که من چندین و چند بار و با چنان اعتقاد راسخی متهم کرده بودم، مردی که شبانه‌روز آرزوی مرگش را کرده بودم، پاک و بی‌گناه بود. عذاب وجدان و شرمساری داشت مرا خفه می‌کرد…» او از رانلد درخواست کرد که در یک کلیسای محلی همدیگر را ملاقات کنند.

جنیفر می‌گوید: «نمی‌توانستم درست روی پاهای خودم بایستم، وقتی او را دیدم که وارد کلیسا شد، به گریه افتادم… به او گفتم که اگر من هر یک ساعت باقیمانده از روزهای عمرم را، و هر دقیقه از هر ساعت آن را، و هر ثانیه از هر دقیقه آنرا صرف عذرخواهی و اظهار تاسف کردن کنم، باز هم نخواهم توانست، هرگز نخواهم توانست، آن ندامت عمیقی را که در قلبم احساس می‌کنم، به زبان بیاورم… و… رانلد فقط خم شد، دستهای من را در دست گرفت، و گفت: جنیفر! من تو را می‌بخشم….»

سرنوشت عجیب این دو انسان پیوندی پر فراز و نشیب و ناگسستنی برایشان رقم زده بود. از آن پس آنها با یکدیگر دوست شدند و تا امروز هم رابطه دوستی‌شان پابرجا مانده است. رانلد که امروز در آستانه ۵۰ سالگی خود قرار دارد، تلاش بسیار کرد تا زندگی خود را از نو بنا کند. او پس از آزادی سخت مشغول به کار شد، ازدواج کرد و صاحب یک دختر شد. اکنون به همراه خانواده‌اش در خانه‌ای زندگی می‌کند که پول آن را دولت، بعنوان جبران خسارت به او پرداخت کرده: ۱۰ هزار دلار به ازای هر یک از سالهایی که او در زندان سپری کرده است.

از آن تاریخ به بعد رانلد و جنیفر در بسیاری از محافل عمومی در کنار یکدیگر حاضر شدند تا پیام خود را به دیگران برسانند، با این امید که داستان زندگی‌شان نجات‌بخش زندانیان بی‌گناه دیگر شود و مسئولان دست‌اندرکار را به بازنگری در قوانین موجود ترغیب کند. آنها همچنین تصمیم گرفتند تجربه‌های الهام‌بخش و منحصر به فرد خود را به رشته تحریر درآورند. در سال ۲۰۰۹ مشترکاً کتابی با عنوان Picking Cotton را به چاپ رساندند که در لیست پرفروش‌ترین‌های نیویورک تایمز قرار گرفت و جوایزی را از آن خود کرد (تریلر کتاب). این کتاب تصویرگر داستانی حیرت‌آور درباره بی‌عدالتی و بخشش است. بسیاری از مسائل اجتماعی از قبیل حقوق قربانیان تجاوز، نقش تعصبات نژادی در صدور حکم دادگاهها، کارکرد زندان‌ها در جوامع، اصلاح قوانین کیفری، و خطاهای سهوی شاهدان عینی در این کتاب خواندنی مطرح شده است. شیوه نگارش آن به نحوی است که هر کدام به طور جداگانه داستان خود را از دریچه چشم خود روایت می‌کنند و بدین ترتیب خواننده از دو زاویه مختلف با آنها همگام می‌شود و در جریان جزئیات افکار و اتفاقاتی که بر آنها گذشته، قرار می‌گیرد. مطالعه این کتاب برای تمام علاقمندان، و به طور خاص برای هر کسی که به نحوی با مسائل قضایی و حقوقی سروکار دارد، مفید و روشنگر خواهد بود.

داستان تکان‌دهنده جنیفر تامپسون و رانلد کاتن در بسیاری از شبکه‌های تلویزیونی، وب‌سایت‌ها و کتاب‌های روانشناسی و دانشگاهی منعکس گردید. سؤال بزرگ و گیج‌کننده برای همه این بود که چرا جنیفر با آنکه آگاهانه سعی کرده بود از آن فاصله نزدیک خصوصیات ظاهری مجرم را به حافظه بسپرد تا بعدا بتواند او را به پلیس معرفی کند، چنین اشتباه بزرگی مرتکب شد؟ و از آن بدتر، چرا سه سال بعد زمانی که در اتاق دادگاه با چهره فرد اصلی روبرو شد، نتوانست او را به یاد بیاورد؟!

به دنبال این ماجرا، بیش از ۲۳۰ زندانی دیگر نیز در سراسر امریکا یکی پس از دیگری از طریق آزمون DNA تبرئه شدند! بیشتر آنها درگیر پرونده‌های جدی و مهمی مثل قتل و تجاوز بودند. این روند باورنکردنی، جرم‌شناسان و روانشناسان کیفری و اجتماعی را به بررسی دقیق و موشکافانه مسئله سوق داد. آنها دریافتند که بیش از ۷۵ درصد این «محکومان بی‌گناه» به دلیل آنکه یک شاهد عینی اشتباها علیه آنها شهادت داده، به زندان افتاده‌اند!

در سیستم قضایی امریکا، شهادت شاهدان عینی از اهمیت به سزایی برخوردار است و به خصوص اطمینان بالای شهود به گفته‌های خود، ملاک قابل اعتمادی بر صحت شهادت آنها قلمداد می‌گردد. درحالی که نتیجه سال‌ها تحقیقات روانشناسان و متخصصان در این زمینه چیز دیگری می‌گوید: هیچ رابطه معناداری بین میزان اطمینان شاهد عینی و صحت و دقت شهادت او وجود ندارد! یک شاهد عینی، که بنابه تعریف در هنگام وقوع جرم حاضر و ناظر بوده، احتمالا به آنچه که تصور می‌کند دیده، اطمینان بسیار زیادی دارد: «من خودم آنجا بودم، من با چشمهای خودم دیدم!» و طبیعتا در نظر ما سندی معتبرتر از گفته‌های کسی که خودش آنجا بوده و صحنه را با چشمهای خودش دیده، وجود ندارد. با این حال این امکان همواره وجود دارد که شهادت وی، به دلایل متعدد، به کلی دور از واقعیت باشد. نه به این خاطر که شهادت‌دهنده قصد پنهان‌کاری یا دروغ‌پردازی دارد، بلکه صرفا به این دلیل ساده که «حافظه» اطلاعات درستی را در دسترس وی نمی‌گذارد و او «صادقانه» اشتباه می‌کند!

حافظه انسان بنا بر ماهیت ناگزیر خود، بسیار خطاپذیر، تغییرپذیر، و تلقین‌پذیر است و انواع مختلف خطاهای حافظه در هر لحظه از مراحل سه‌گانه به‌خاطرسپاری، یعنی دریافت، ذخیره، و بازخوانی اطلاعات به کرات اتفاق می‌افتد.

اما حافظه دقیقا چگونه خطا می‌کند؟ و چگونه می‌توان از حافظه شاهدان عینی مراقبت کرد تا احتمال خطای آنها به حداقل برسد؟
در پی یافتن پاسخی قانع‌کننده برای این پرسش‌های حیاتی، برنامه تلویزیونی ۶۰ دقیقه که در سال ۲۰۰۹ از شبکه CBS پخش شد، تلاش کرد تا با مصاحبه با افراد مختلف و بررسی نقش عوامل گوناگون، تصویری همه‌جانبه از موضوع ارائه دهد. در جریان این مستند دیدنی، جنیفر تامپسون، رانلد کاتن، و مایک گالدین (کارآگاه پرونده) مسائل جالب توجهی را مطرح می‌کنند و دو تن از اساتید سرشناس روانشناسی در دانشگاههای آیوا و کالیفرنیا (به ترتیب گـَـری وِلز و الیزابت لافتِس) با انجام چند آزمایش قابل تأمل و تأثیرگذار، نقش کلیدی و عجیب حافظه در وقوع خطای شهود عینی را توضیح می‌دهند.

این برنامه دانش‌افزا را اینجا و اینجا ببینید.

پس از ارسال مقاله خانم هلن فیشر یکی از خوانندگان سایت این یاد داشت را برای من فرستاده که لازم است با همه شما به شراکت بگذارم و توضیحاتم را بدهم.

آن خواننده محترم نوشته اند :

سلام جمله آخر مثل اين بود كه با پتك بر سر من بكوبند. پس تمام چيزهايي كه به من گفته شده از روانشناسم تا كتاب ها و دوستانم كه ما برای شادی به اين دنيا امده ايم وتمام حرف های گلاسر در كتاب بهم رسيدن و با هم ماندن برای چي هست؟

لطفا به اين پي ام جواب بديد‏‏. چرا اين صحبت ها براي من تلخ و زهر بودند؟

پاسخ من :

1- بنظر میرسد که ما هنوز با ذهنیت غیر علمی به پدیده های هستی و از جمله فرایند های روان شناختی نگاه می کنیم. یعنی اگر پژوهشگری چیزی گفت و یا یافته ای را ارائه کرد آن را مطابق واقعیت و عین حقیقت می پنداریم. خانم هان فیشر یک محقق در حوزه عشق و عواطف انسانی است که از زاویه نگاه آنتروپولوژی به این پدیده می نگرد. ایشان یافته هایی را به عنوان تئوری خودش ارائه می کند. این تئوری با تئوری های دیگر ممکن است همخوانی داشته و یا شاید در تضاد باشد. مثلا جان گاتمن محقق بزرگ عرصه ازدواج گفته های هلن فیشر را اساسا نا معتبر می شناسد و از دیدگاه زیست شناسی رد می کند. و برخی دیگر آنها را تایید می کنند. زیبایی علم همین تحمل فرضیه های گوناگون و جستن، یافنن و آنگاه به اختیار بر گزیدن است.

2- من نظریه هلن فیشر را برای آنکه در معرض پژوهش های او قرار گیریم منتشر کردم و اساسا به آن به عنوان یک فرضیه علمی که شدیدا در معرض ابطال پذیری است ولی حرفی است نو و برخواسته از پژوهش و البته در خور اعتنا و احترام ، اگر چه با باور ها و ترجیحات ما متضاد باشد در نظر می گیرم.

3- هلن فیشر و یافته های او با گفته های گلسر و گاتمن و سلیگمن متفاوت است ولی با هم اصلا تضاد درونی ندارند. چرا که همگی آنها تحولی نگر و تکامل محورند و برای رفتار های ما منجمله عشق و نوع دوستی و مهربانی و خشم و… اساس بیولوژیکی می شناسند.

4- به شراکت گذاشتن عقاید و باورهای متفاوت در این بلاگ برای ایجاد محرک ذهنی و طرح سوآل در ذهن همگی ماست، و یا حداکثر تلنگری به ذهن ما وارد می کند نه اینکه پتکی به سر کسی بزند. امیدوارم یافته های علمی را به مثابه محکمات دینی تلقی نکنیم چون چنین تلقی از علم و نظریه های علمی باعث می شود هر نظریه مخالف یا هر ابطالی در حوزه علم را – که طبیعت علم ابطال پذیری است- مثل پتکی بر سرمان ببینیم.

علی صاحبی

این پژوهش قبلا به فارسی برگردان و در بعضی سایتها و وبلاگها بازنشر شده است. اما به سبب نکات جالبی که در متن آمده است آن را دوباره می خوانیم:

(Helen fisher) ، محقق و انسان شناس دانشگاه روتگر نیوجرسی، یکی از سرشناسترین محققین موضوع عشق در سطح جهان است. از او کتابهای متعددی در این مورد به چاپ رسیده، از جمله «آناتومی عشق» ( ۱۹۹۲) و «جنس قوی» ( ۱۹۹۹) که به رل زنان در جامعه می پردازد. کتاب جدید او با عنوان «چرا عاشق می شویم» به موضوع عشق، شکست در عشق، و نقش هورمونها در این مورد می پردازد .

مجله اشپيگل مصاحبه حالبي با اين پرفسور انجام داده :

مجله شپیگل: خانم فیشر، زنان و مردان با ازدواج ، به یکدیگر قول عشق تا هنگام مرگ می دهند. طبق گفته شما ولی معمولا بعد از ۴ سال این قول به جدایی می انجامد؟

فیشر: بله. من به مدارک جمع شده از ۵۸ کشور نگاه کرده ام، در آنها دیده می شود که نیمی از کسانی که از یکدیگر جدا می شوند، این کار را در طول ۴ سال اول دوران ازدواج خود انجام می دهند و بعد از آن به دنبال پارتنر جدید هستند .

شپیگل: این نیاز به عوض کردن پارتنر از کجاست؟

فیشر: در واقع باید سوال شما بر عکس باشد: » چرا ما اصولا به مدت طولانی با هم می مانیم؟ » ۹۷٪ از جانواران پستاندار چنین تیمهای دو نفری درست نمی کنند. چرا پس انسان؟ این مساله ساده که ما یکدیگر را به عنوان پارتنر پیدا کرده و به هم وفادار هستیم، یک حادثه شگفت انگیز است، و دلیلش این جاذبه غریبیست که آنرا عشق می نامیم.

شپیگل: شما در مورد پدیده عشق تحقیق می کنید، اینکار را چگونه انجام می دهید؟

فیشر: ما تعدادی از زنان و مردانی را که در آنها نشانه های عاشق بودن دیده می شود توسط دستگاه MRI معاینه کرده ایم، تا بفهمیم احساس عشق در کدام قسمت مغز جای دارد .

شپیگل: از کجا می دانید که آیا کسی واقعا عاشق است یا نه؟

فیشر: در این مورد کافیست که از او بپرسم در طول روز چه مدت به معشوق خود فکر می کند. معمولا جواب حدود ۹۵ ٪ از وقت روز است، خوب چون عشق همین مسخ شدن خالص است. این تمایل شدید، این جوشش، هسته اصلی عاشق بودن است. عشق بسیار سرسخت و به ندرت قابل کنترل است و بسیار به سختی می توان به آن پایان داد. به نظر من عشق قویترین میل جهان است، بسیار قویتر از میل به سکس. کسی که از رختخواب شریک جنسی خود رانده می شود، دست به قتل او نمی زند، اما تعداد کسانی که شریک خود را به خاطر رد کردن عشق آنها به قتل رسانده اند زیاد است، به خصوص در مردان .

شپیگل: شما نوشته اید از هر سه زن مقتول در آمریکا یکی از آنها از سوی پارتنر سابق خود به قتل رسیده است. اما تعداد مردان مقتول از سوی شریک سابق آنها تنها ۴٪ است. آیا زنان هنگام شکست در عشق بیشتر دست به خودکشی می زنند؟

فیشر: نه، در مورد خودکشی هم تعداد مردان بیشتر است. سه چهارم کسانی که به خاطر سرخوردگی در عشق خودکشی کرده اند، مردان هستند. زنان معمولا رابطه بهتری با خانواده و دوستان خود دارند و در دوران بحرانی از سوی آنها بهتر پشتیبانی می شوند. بر عکس مردان معمولا وابستگی شدید به رابطه با آن یک شخص خاص دارند که این می تواند نتایج خطرناکی داشته باشد. ولی البته در زنان هم خودکشی از روی عشق دیده می شود.. من از افراد تحت معاینه خود سوال کرده ام که آیا حاضرند برای عشق خود بمیرند یا نه. بسیاری از آنان، به خصوص جوانان در گروه سنی حدود ۲۰ سال، به این سوال پاسخ مثبت دادند، فکر می کنم خود من نیز در آن مقطع زندگی همین پاسخ را می دادم .

شپیگل: در بدن افراد عاشق چه اتفاقی می افتد؟

فیشر: ما به افراد مورد آزمایش خود در حالیکه در دستگاه MRI قرار داشتند، یک بار عکس معشوق خود و یک بار یک عکس غریبه نشان دادیم و عکسهای مغزی آنها را در این دو حالت مقایسه کردیم. به نظر می آید که دو ناحیه در مغز که مسئول احساس عشق هستند را شناسایی کرده ایم. از علائم بارز دیگر، بالا رفتن میزان هورمون دوپامین (Dopamin) و نورآدرنالین (Noradrenalin ) و پایین آمدن میزان هورمون سروتونین (Serotonin) در مغز است. انرژی جوشان، تحریکات خوشحال کننده گاهی تا به حد رسیدن به خلسه، عرق کردن زیاد و طپش قلب نتیجه ترشح این سوپ هورمونی است .

شپیگل: هومر (Hommer ) هم به این نتیجه رسیده بود که:» و نیروی عشق در آن درون بود که حتی از عاقلان نیز عقلشان را ربود». این همه دیوانگی چه معنایی می دهد؟

فیشر: خود من هم مدتها تصور می کردم که طبیعت در مورد عشق اغراق کرده است. الان ولی فکر می کنم که عاشق شدن برای این به وجود آمده است که توجه ما (برای تولید مثل) متوجه یک پارتنر باشد و وقت و انرژی تلف نشود .

شپیگل: آیا میل جنسی برای این منظور کافی نبود؟

فیشر: نه، میل جنسی به تنهایی توجه ما را به سوی شریکهای متعددی جلب می کند، عاشق بودن باعث تحریک این میل در رابطه با معشوق می شود. میزان بالای ترشح هورمون دوپامین باعث ترشح شدیدتر هورمون جنسی تستسترون هم می شود.. به همین دلیل است که عشاق میل ترک اطاق خواب را ندارند .

شپیگل: علت این شدت احساسات چیست؟ همانطور که خود در کتابتان نوشته اید، موشهای صحرایی فقط برای چند ثانیه جلب یکدیگر می شوند، فیلها مدت چند روز. حتی در شامپانزه ها نیز دوان عشق کوتاه است. چطور این احساس در ما تا به این حد پیش میرود که حاضر به مرگ برای دیگری هستیم؟

فیشر: من تصور می کنم که راه رفتن بر روی دو پا همه چیز را در ما تغییر داد. تا قبل از اینکه نیاکان ما (که احتمالا شبیه شامپانزه های امروز بوده اند) راه رفتن روی دو پا را بیاموزند، ماده ها فرزندان خود را به پشت حمل می کردند، دستانشان آزاد بود و احتیاج به نرها برای حفاظت و همراهی نداشتند. ولی از حدود ۶ تا ۷ میلیون سال قبل که انسان شروع به راه رفتن به روی دو پا کرد، مشکل آغاز شد: چرا که حالا ماده ها باید فرزندان خود را بغل می گرفتند و من نمی توانم تصور کنم که آنها می توانستند با یک دست فرزندان خود را حمل کنند و با دست دیگر به دنبال آذوقه بگردند و یا از خود دفاع کنند، پس به یک شریک برای بزرگ کردن فرزندان خود احتیاج داشتند.

شپیگل: و مردان؟

فیشر: برای آنها هم تمرکز به روی یک شریک نفع داشته است. به عهده گرفتن وظیفه محافظت از چند شریک برای آنها هم کار سختی بوده است. بچه هایی که از سوی یک جفت محافظت می شده اند، شانس بهتری برای زنده ماندن پیدا می کردند و از همانجا ارتباطهای سلولهای عصبی برای ایجاد حس عاشق بودن شکل گرفته است.

شپیگل: مدت زمان عاشقی چقدر است؟

فیشر: طبق تحقیقات ما بین ۱۸ ماه تا سه سال. البته این مدت زمان می تواند طولانی تر هم بشود اگر در برابر رابطه عشقی موانعی وجود داشته باشند، مثلا اگر دو نفر در دو کشور مختلف زندگی کنند یا یکی از آنها متاهل باشد. این نیز از خصوصیات سیستم ترشحی دوپامین است: اگر مغز «پاداشی» دریافت نکند، این سیستم خیلی فعالتر میشود…

شپیگل: …و با ترشح بیشتر قابلیت رنجبری را بالا می برد .

فیشر: بله. البته کار این سیستم به هیچ وجه همیشگی نیست. اگر خوش شانس باشیم، این حس عاشقی تبدیل به دوست داشتن می شود. در آن صورت هورمونهای دیگری کارگردانی را به عهده می گیرند: اوکسیتوسین (Oxytocin) و واسوپرسین (Vasopressin) که باعث حس نزدیکی و رابطه نزدیک هستند و ترشح هورمونهای دوپامین و تستسترون را کم می کنند. و این خوب هم هست. کسی که صاحب فرزندی می شود، نمی تواند تمام شب در اطاق خواب به دنبال معشوق بدود!

شپیگل: ولی برای بسیاری از زوجها دقیقا همین از دست رفتن رابطه جنسی یک مشکل بزرگ است.

فیشر: برای همین توصیه من برای رابطه های دراز مدت این است که از داشتن مرتب سکس خود داری نکنند. ما جانوری هستیم که برای این ساخته شده ایم که مرتب با هم آمیزش داشته باشیم. انسانهایی که به صورت قبیله ای زندگی می کنند، اکثرا روزانه با یکدیگر رابطه جنسی دارند. ترشح هورمون تستسترون، باعث بالا رفتن هورمون دوپامین هم می شود که به برقراری رابطه کمک می کند . ولی البته من زوجهایی را می شناسم که بدون این ارتباط نزدیک جنسی هم با یکدیگر زندگی می کنند.. کیفیت داشتن ارتباط نزدیک کمی دست کم گرفته می شود. ما به دنبال عشق رمانتیک هستیم، که میلی ساده و یک جور دیوانگی کور است. احساس رابطه نزدیک ولی یک حس بسیار رنگارنگ مانند نقشهای یک قالی شرقی است، که پر از احترام، طنز و خاطرات مشترک است .

شپیگل: و با وجود همه اینها این سیستم می تواند خیلی آسان از هم بپاشد.

فیشر: درست است و قابل توضیح هم هست: این در طبیعت انسان است که تا زمانی با شریک خود همراه باشد که فرزند آنها از آب و گل در آمده باشد. زنهای قبیله ای در جنوب آفریقا هر چهار سال یک بار بچه دار می شوند و هر بار از مردی دیگر. در جامعه مدرن این مساله به شکل بالاتر رفتن میزان طلاق به خصوص در دوران ۴ سال اول شکل پیدا می کند. به نظر می آید طبیعت انسان برای این ساخته شده است که با شریک خود فرزندی داشته باشد، و بعد از مدتی برود. و من فکر می کنم زندگی ما کم کم به زندگی نیاکانمان شبیه تر می شود.

شپیگل: چرا؟

فیشر: در دوران زندگی قبیله ای، زنان ۸۰٪ آذوقه را تامین می کردند. به این ترتیب آنها قدرت «اقتصادی» داشتند و به همین خاطر وابسته نبودند. امروزه همسر یک رئیس بانک به عنوان مثال، که از خود تحصیلات یا در آمدی ندارد، همسرش را ترک نمی کند چون از نظر اقتصادی قادر به این کار نیست. ولی در بسیاری از جوامع دنیا این موقعیت تغییر می کند، زنان بیشتر صاحب استقلال اقتصادی می شوند و بیشتر توانایی آنرا پیدا می کنند که به رابطه های ناخواسته پایان دهند …

شپیگل: یا بیشتر رابطه های موازی داشته باشند ؟(توضیح خودم: منظور من از رابطه های موازی، همون چیزیه که بهش خیانت در رابطه میگیم. من از این کلمه به خاطر بار اخلاقیش استفاده نمی کنم )

فیشر: نه، نه الزاما. جالب اینجاست که امروزه نسبت به گذشته کمتر رابطه های موازی دیده می شود ، یکی به خاطر اینکه این امکان بیشتر هست که نوجوانان و جوانان تجربه های متعدد خود را داشته باشند، و یکی دیگر به این دلیل که رابطه ها امروزی هم کوتاه تر شده اند.

شپیگل: آیا این جریان در آینده ادامه پیدا می کند؟ آیا آمار طلاق بالاتر نیز می رود؟

فیشر: بله، در این مورد شک ندارم. و البته شکلهای جدید با هم زندگی کردن به وجود خواهد آمد. به عنوان مثال یک نوع ازدواجهایی که بعد از مدت زمان خاصی خود به خود لغو می شوند. در آنصورت دو طرف تلاش بیشتری برای حفظ ارتباط خود خواهند کرد. البته انسانها در آینده نیز همچنان ازدواج خواهند کرد-حتی دوباره و سه باره . این به معنای پیروزی امید بر تجربه است. ما همچنان تلاش خود را خواهیم کرد-تقصیر به گردن سیستم عصبی و هورمونی ماست !

شپیگل: آیا ما واقعا اینقدر در برابر عشق بی اراده هستیم؟ تا چه حد آزادی انتخاب پارتنر خود را داریم؟

فیشر: ما حداقل این توانایی را داریم که از عاشق شدن خود جلو گیری کنیم. تصور کنید شما تازه صاحب فرزندی شده اید، همسر خود را دوست دارید و در عین حال شخصی را در محل کار خود بسیار جذاب می یابید. شما قادر هستید به خود بگویید:»نه،من خوشبخت هستم، این شخص نیز متاهل است، رابطه ما، موفق نخواهد بود». چنین صرف نظر کردنی مشکل، ولی ممکن است. صرف نظر کردن از سکس خیلی ساده تر هم هست. من فکر می کنم ما مرتب با کسانی برخورد می کنیم که مایل هستیم با آنها رابطه جنسی داشته باشیم، و در آخر تنها دست آنها را می فشاریم.

شپیگل: آیا عشق و دوست داشتن و دوست بودن در کنار هم ممکن است؟

فیشر: قاعدتا بله. قسمتها مختلف مغز که مسئول احساس عشق، رابطه ، دوستی و هوس هستند، می توانند موازی هم کار کنند. ما حتی قادریم با کسی زندگی کنیم و در عین حال عاشق شخص دیگری شویم. این توانایی از نظر تئوری تکامل هم قابل توضیح است، چرا که این کار یک استراتژی دوبرابر به حساب می آید: در یک سو رابطه دراز مدت که باعث ثبات اجتماعی می شود، از سوی دیگر پارتنر جدیدی که امکان انتقال ژنها به نسل بعدی را بیشتر می کند. واقعیت این است که حتی در رابطه های موفق نیز ، ما شبها در تخت خوابیده ایم و از خود سوال می کنیم که آیا نمی توانستیم انتخاب بهتری داشته باشیم. این یک نیروی تخریب کننده مغز ماست…

شپیگل: و وقتی این نیروی تخریب کننده زمانی باعث جدایی شود، درد آن جدایی تقریبا به همان شدت شادابی زمان عاشق بودن است. آیا این اشخاص را هم تحت نظر داشته اید؟ در مورد آنها چه مشاهداتی داشتید؟

فیشر: در این اشخاص دو حس به شدید ترین شکل خود دیده میشود: خشم و ناامیدی. این دو احساس در دو فاز مختلف به سراغ فرد می آید: بعد از جدایی ابتدا زمان خشم یا اعتراض است، شخص سعی می کند پارتنر خود را دوباره به دست بیاورد. سیستم ترشحی دوپامین ، بسیار فعال میشود ،چون مغز باز هم «پاداشی» دریافت نمی کند. انرژیی که در این زمان صرف می شود بسیار زیاد است. دوباره پارتنر سابق محور همه چیز می شود و حس عشق باز هم قویتر می گردد که حتی ممکن است تبدیل به حس نفرت هم بشود.

شپیگل: …حس نفرت برای به دست آوردن دوباره پارتنر کمی عجیب به نظر می آید .

فیشر: این آخرین تلاش است. هر چه باشد، اینجا یک نفر دارد بر سر آینده ژنهای خود مبارزه می کند! و در واقع گاهی این روش کارساز نیز هست. گاهی دو نفر دوباره به سوی هم برمی گردند وقتی یکی از آنها دیگری را تحت فشار سخت احساسی، مثلا تهدید به خودکشی قرار می دهد.

شپیگل: ولی سوال این است که ارتباطی که با این روش دوباره بر قرار شود تا کی ادامه پیدا کند.

فیشر: درست است. ولی خشم و نفرت می تواند کمکی هم باشد برای اینکه شخص خود را راحتتر از پارتنر خود جدا کرده و به دنبال پارنتر جدید باشد. البته قبل از آن فاز افسردگی شدید سر می رسد. تمام دنیا خاکستری می شود، کسی زنگ نمی زند. و شخص دچار دپرسیون می شود.

شپیگل: چرا طبیعت جدایی را برای ما اینقدر مشکل کرده است؟ آیا بهتر نبود که خیلی راحتتر با نیرو و انرژی دوباره به زندگی بر می گشتیم؟

فیشر: من فکر می کنم که این افسردگی هم فایده های خودش را دارد. کسی که ترک می شود، احتیاج به کمک دارد، چرا که همیاری پارتنر او یکباره از بین رفته است. مسلما کسی که با لبان خندان به سوی دوستان برای کمک خواستن می رود، زیاد قابل باور نیست. افسردگی یک نشانه خیلی خوب برای اطرافیان است که یک مشکل بزرگ این وسط وجود دارد. در ضمن، یک افسردگی خفیف در این موقعیت می تواند کمک کند که شخص خود و اطراف خود را واقعی تر ببیند.

شپیگل: آیا راههایی وجود دارد که ما عشق از دست رفته خود را راحتتر فراموش کنیم؟

فیشر: بزرگترین توصیه من این است که هر چیزی که ما را به یاد او می اندازد ، از بین ببریم و یا از زندگی خود دور کنیم. نامه ها، عکسها، کارتها ، و البته که هرگز به او تلفن نکنیم …

شپیگل: پس عشق مانند یک ماده مخدر است؟

فیشر: دقیقا، پس برای ترک اعتیاد باید از آن دوری کرد. نشانه های ترک اعتیاد عشق خیلی شبیه به ترک کوکائین است: خواهش بسیار شدید، مالیخولیا، خستگی، از دست دادن تعادل روحی. البته تفاوتهایی هم وجود دارد. کسی که به کوکائین معتاد است، هر روز همان خواهش روز قبل را احساس می کند، در حالیکه کسی که به عشق خود رسیده باشد، اکثرا بعد از مدتی این خواهش را ندارد که هر روز پارتنر خود را ببیند.

شپیگل: شما برای این مشکل تجویز قرص را نیز پیشنهاد می کنید .

فیشر: وقتی برای مقابله با افسردگی از دارو استفاده می شود، چرا برای مقابله با درد عشق از این روش استفاده نشود؟ البته با اینکار قادر نخواهید بود یک رابطه را نجات دهید، ولی می شود با اینکار مثلا جلوی خودکشی از سر عشق را گرفت. البته من اخطار می دهم که از این داروها به مدت زمان طولانی استفاده نشود، این داروها ترشح دوپامین و سروتونین در مغز را کم می کنند، و این در دراز مدت می تواند باعث شود که شخص میل به پیدا کردن رابطه( جدید) و میل به ارتباط جنسی را از دست بدهد .

شپیگل: برای استفاده از دارو تا کجا می توان پیش رفت؟ مثلا می توان برای کسانی که به دنبال عشق از دست رفته خود تا حد مزاحمت پیش می روند (به اصطلاح: استاکر Stalker ) درمان با قرص را تجویز کرد؟

فیشر: چرا که نه؟ اینکه مواد شیمیایی چقدر رفتار ما را تغییر می دهند را هر کسی که یک آبجو هم خورده باشد ، می داند. البته نباید فراموش کرد که در مورد استاکر ها، اختلالات رفتاری دیگر نیز به مساله اضافه می شود.. من فکر می کنم که هر کسی دلش می خواهد به دنبال عشق از دست رفته اش برود، ولی اینکار را نمی کند چون یاد گرفته است که نباید این کار را بکند. ولی استاکرها قادر به کنترل این کشش خود نیستند.

شپیگل: داروهایی که میل جنسی را تشدید می کنند ، مدتهاست که ساخته شده اند. آیا زمانی علم قادر به ساختن ماده ای برای ایجاد عشق

و برقراری یا تشدید آن خواهد بود؟

فیشر: فرمهای مخصوصی از LSD باعث میشود که شخص راحتتر عاشق شود. اما در کل من احتمال نمی دهم که چنین دارویی در آینده واقعا ساخته شود. باید پارامترهای مختلفی کنار هم جمع شوند که شخصی عاشق شود: زمان مناسب و تحریکات حسی مختلفی که پاسخ دادن به آنها از دوران کودکی ما شکل گرفته است. البته من فکر می کنم ماده ای ساخته خواهد شد که میزان ترشح دوپامین و نورآدرنالین را در مغز افزایش دهد و با اینکار آمادگی مغز را برای عاشق شدن بالا ببرد .

شپیگل: آیا ممکن است این آماده سازی مغز بدون دارو نیز انجام گیرد؟

فیشر: بله ، البته. من به تمام جوانانی که دلشان می خواهد عاشق شوند توصیه می کنم: بروید به بیرون، به سوی دنیای بیرون بروید، به دیگران نشان دهید که دنبال عشق هستید، و بازی عشق را بازی کنید. آماده سازی مغز، بر پایه به تحرک در آوردن سیستم ترشحی دوپامین است، وقتی کسی را پیدا می کنید که فکر می کنید می تواند پارتنر شما باشد، بهتر است با او کارهای جدید، مهیج و حتی خطرناک انجام دهید. نزدیکی نیز میزان ترشح دوپامین و تستسترون را بالا می برد، برای همین من همیشه به دانشجویان خود می گویم با کسی به رختخواب نروید که از او خوشتان نمی آید،چون ممکن است عاشقش بشوید!

شپیگل: آیا حقه های دیگری برای ایجاد عشق به ذهنتان می رسد؟

فیشر: همانطور که Baudelaire گفته است:»ما زنان را هر چه غریبه تر باشند، بیشتر دوست داریم» ، من به زنان توصیه می کنم که کمی مرموز باقی بمانند. و کلا این راه موثری است که علاقه های طرف مقابل را پیشبینی و ارضا کنیم. همانطور که مردان در هیچ زمان دیگری به اندازه چند هفته اول عاشق بودن خود میل به صحبت کردن ندارند، یا زنان هیچ زمان دیگری به اندازه آن زمان با شریک خود فوتبال تماشا نمی کنند!…البته کارسیستم مغزی مردان در این دوران هم با زنان متفاوت است، در مردان قسمتهایی از مغز که مربوط به تحریکات بینایی می شوند بیشتر فعال است .

شپیگل: و این تعجب آور نیست، درست است؟

فیشر: درست است. ولی پیش ضمینه تکامل در این مورد جالب است. مردان به زنانی نگاه می کنند که قابلیت زایش داشته باشند (توضیح خودم: در واقع زنان زیبا!) ، و زنان برای اینکه بدانند آیا پارنتر آنها می تواند از پس نگهداری از بچه ها خوب بر بیاید، سعی در شناختن شخصیت او دارند. اینکار به مراتب مشکل تر است و پیش از همه احتیاج به داشتن حافظه ای قوی دارد. برای همین زنان مرتب با دوستان خود از این صحبت می کنند که طرف مقابل چه گفته است، چه رفتاری داشته است و چکار کرده است. در زنان آن قسمت از مغز که مربوط به حفظ خاطرات است بیشتر فعال می شود .

شپیگل: اما خاطرات به تنهایی آتش عشق را روشن نگه نمی دارند.

فیشر: نه، در دراز مدت احتیاج به کار کردن دائمی روی رابطه هست .

شپیگل: توصیه شما در این مورد چیست؟

فیشر: در اصل الان باید می گفتم سالی یک بار از پارتنر خود جدا شوید، رابطه های دیگری را تجربه کنید و بعد سعی کنید دوباره از اول شروع کنید!

شپیگل: این را جدی نمی گویید !

فیشر: البته که نه. مسلم است که کسی نمی خواهد واقعا اینطور زندگی کند. ولی توصیه من اینست که از اول انتخاب درست انجام دهید، شخصی را انتخاب کنید که برایتان در دراز مدت جالب باشد، به نوع خاص خودش. به طرف پارتنر خود بروید، با او صحبت کنید و به حرفهایش گوش دهید، از او سوال کنید، سعی کنید جذاب باقی بمانید و احتیاجات خود را بیان کنید. البته که با وجود همه اینها تضمینی وجود ندارد. چرا که متاسفانه واقعیت اینست: ما برای این در دنیا نیستیم که خوشبخت باشیم، ما در این دنیا هستیم که تولید مثل کنیم .

شپیگل: از شما برای این مصاحبه متشکرم .

از مجله شپیگل، شماره ۹، فوریه ۲۰۰۵