آلوچه خانوم

...

2012-05-27T17:35:00.001+04:30

‌می‌دانی پسرجان ؟ نمی‌دانم حال من این روزها زیادی خوب است یا بد !
می‌توانم بنشینم ساعت‌ها بنویسم از این‌که چه قدر همه چیز سخت است ! چقدر زندگی سخت و بی‌خود است , چقدر کوتاه است , وسط این کوتاهی چه یک‌نواختی کش‌دار خسته کننده‌ای را دست و پا می‌زنیم .
هفته‌ی پیشش فکر می‌کردم چه‌قدر ایرانی بودن سخت است , دوم خرداد بود بعدش سوم خرداد بود , چند روز دیگر سال‌مرگ آن پدر و دختر نازنین است , یک سوم پایانی‌اش را که نگو و نپرس , چه خرداد باشد , چه شهریور و آن قبرستان بی‌نشان گوشه‌ی پرت این شهر! وقتی نشود مادری سر سنگ سهرابش بنشیند یا بچه‌ای , سر قبرِ بی‌نشان پدرش . فکر می‌کردم ایرانی بودن چه‌قدر بد کوفتی است . مگراعصاب آدم از فولاد است ؟ وقتی قاصدک دلش پر می‌کشد برای اصفهانش وقتی ... وقتی ... وقتی ! چه‌قدر آدمیزاد باید تاب بیاورد این جان کندنِ مداوم را که اسمش ایرانی بودن است ! گیرم با هر چند ساعت اختلاف زمانی .

تا رسید به پریشب . پریشب وسط آن گیجی و کلافگی دیدم آن عصبانیت یک‌هو گم شد . فکر می‌کردم رفاقت چه‌قدر خوب است , فکر می‌کردم رفاقت چه ‌قدر شیرین است , وقتی دست و دل‌ت می‌لرزد برای روزگار اویی که بی خیال پادگان و هر چه که منتظرش است با دلبرش برایت جنوبی می‌رقصند , چه‌قدر دل‌چسب است وقتی آن یکی با چمدان خودش را از یک شهر دیگر برای مهمانی خداحافظی تو رسانده, وقتی آن یکی کتاب کنکورش را برای ساعتی بسته آمده تا باشد , حتی وقتی هم‌خانه‌ام وسط هجوم یک عالمه کلمه نمی‌تواند حتی پای تلفن دو کلمه حرف بزند .
حالا دیگر مطمئنم به پشتی همین‌‌هاست که این زمستان را تاب می‌آوریم , همین زمستان نفس گیر را وسط داغی خردادماه, زیرِ آسمانِ پر از ریز گرد خفقان آور . هر کجا که باشی دل‌مان گرم است به آن چیزهایی که پیش هم امانت گذاشته‌ایم .

سفر سلامت !

2012-05-21T13:49:00.002+04:30

...

روزی روزگاری خرداد ... خردادِ سال‌های دور!

...

2012-05-10T10:51:00.001+04:30

زندگی شاید همین است

مامان‌های خانه‌دار در آستانه‌ تعطیل شدن مدرسه‌ها خوش‌اند , بعد از تابستان طولانی مدرسه‌ها که باز می‌شود هم خوش‌اند شاید این‌ها بزرگترین تغییر روزگارشان است و از آن استقبال می‌کنند , من هم از همین دسته مادران هستم . دیگر می‌دانم این به دلخواه است نه کسی گلوله پشت سرم گذاشته نه که چاره‌ای جز این نباشد . تازه چیزهای دیگری هم کشف کرده‌ام , این‌که چه‌طور این همه وقت زیر این عذر است یا بهانه یا هرچی, تنبلی‌ام را قایم کرده‌ام . به هر حال این یک بحث جداست اصلن یک وقتی باید به آن مفصل پرداخت .
گاهی فکر می‌کنم پس این کار نیست ؟ گاهی به خودم نهیب می‌زنم ابله حالا که این عنوان را داری اگر خیلی آدمی اندازه‌‌اش باش جر نزن . گاهی دلم می‌گیرد از روزهایی که از کفم رفته این‌اش خیلی احمقانه است افسوس روزهایی را بخوری که به افسوس گذشت . هاه ! خوبی‌اش این است که این‌جا خیلی گیر نمی‌کنم , خوبی‌ این روزهایم این است که هیچ جا خیلی گیر نمی‌کنم انگار قدری از چسبناکی شاخک‌های نامرئی روی سرم کم شده . می‌دانید این چقدر خبر خوبی‌ست ؟ می‌دانید من قدر خبرهای خوب را می‌دانم ؟ همان‌طوری که سرهرمس به نقل از یک نفر دیگر می‌گفت , آدم که می‌آید هی نک و ناله می‌کند باید این چیزها را هم بگوید حتمن! حالا نوشته‌ی خوشگلی درنیامد, نثرش وزین نشد که نشد ! جهنم اصلن .
به آدم‌های دور رو برم نگاه می‌کنم ما همه مثل کاراکترهای یک سریال هستیم که در مقایسه با سیزن‌های اول که انگاری به یک سکون رسیده‌ایم جدا جدا, اسمش بزرگ شدن است یا هرچی یک اتفاقی دارد می‌افتد خیلی خزنده خیلی آرام. انگاری که سرناسازگاری نداریم دیگر پذیرائیم ... شاید این همان حالی‌ست که 5 سال پیش فکر می‌کردیم اسمش " کنار آمدن با همین است که است " است و از آن شرم داشتیم . حالا آن شرم گم شده یک چیزی جایش آمده , انگار که مرحله‌ی مهمی پشت سر گذاشته شود,
این‌ها را گفتم که بگویم من, آناهیتا مهر امسال سی و نه سالم تمام می‌شود با خوشی منتظر تعطیلات پسرکم هستم . یک حرف‌های با هم زده‌ایم یک قرارهای نیم‌بندی با هم گذاشته‌ایم هنوز متن قراردادمان را ننوشته‌ایم امضا نکرده‌ایم , یعنی کلن خیلی حرف نزده‌ایم درباره‌اش می‌ترسم هیجان‌اش زیاد شود تمرکزش سر امتحان دیکته‌ی روز یکشنبه به حداقل برسد , باور کنید امتحان روز دیکته‌ی یکشنبه‌اش به اندازه‌ی نشست بعدی پنج به علاوه‌ی یک برای من اهمیت دارد و حساس است . بس که قادر است هر کلمه‌ای را هر جوری بنویسد الی درست !

2012-05-06T15:34:00.003+04:30

بی‌خوابی در میانه‌ی اردی‌بهشت

آرشیوم را بالا پایین می‌کردم یک ماه‌هایی را رج زدم می‌خواستم بهشان نزدیک نشوم , بعد دیدم نمی‌شود , پس بی‌خیالش شدم , کله ام را کردم توی فیس‌بوک! آنجا هم تایم لاین دارد , تایم لاین پر از سیاه‌چاله است با کروکی برای دسترسی آسان برای سری که درد می‌کند برای دردسر . این‌جا اگر آرشیوش با همان نثر نیم بند آلوچه‌خانوم‌نشان , مکتوب است آن‌جا یک جور تاریخ شفاهی وک و ولو شده برای خودش ... باز برگشتم به آرشیو , با حس متناقضی که نمی‌دانستم برای پرهیز از نوشتن است یا فرار از ننوشتن ... بعد انگار که دست خودت را بگیری خودت را از روی کول خودت پایین بیاوری, بلند شدم , که مثلن آب نمک درست کنم برای تسکین گلودرد, نمک توی کوزه‌ی نمک تمام شده بود . آسمانِ پشتِ پنجره مهتابی بود, یادم آمد بچه‌ها نوشته بودند ماهِ امشب / بامداد 17 اردی‌بهشت را از دست ندهید, از همیشه به زمین نزدیکتر است , نفهمیدم چرا چشم نمی‌گرداندم در آسمان . توی سر من صدایی با سوز می‌خواند " ماهِ من تو چاه عشقه "... شوری که سُر خورد روی صورتم آمد پایین , اتنهای لیست خرید روی پیشخوان آشپزخانه نوشتم , نمک !
.
.
.
ماه را, نزدیک‌ترین ماه به زمین را دستِ آخر ندیدم . آن‌قدر دست دست کردم تا خوابم برد , شبِ مهتابی‌اش اما, یادم ماند .

2012-04-20T14:16:00.006+04:30

او برای من عین بزرگواری‌ست

او طاقت است و تحمل

او خود رفاقت است

او طاقت است و کوتاه نیامدن

او اسطوره‌ی صبر است

او طاقت است

او بزرگ است و بزرگوار

او طاقت است

او تلاش است , کم نیاوردن است

او طاقت است

او مادر است

او طاقت است

او , اوست !

او جنگ‌جوی عاشق است
او طاقت است

دوربین توی دستم, یک به یک مهمان‌هایش را توی قاب دارم , ما چند نفر را خبر کرده آخرین شب پنجاه سالگی‌اش را کنارش باشیم . حالا مهمان‌ها دارند یک به یک می‌گویند او برایشان کیست ؟ شبیه چیست !

یکی درمیان مهمان‌هایش می‌گویند او شکل طاقت است و من یکی درمیان دلم کش می‌آید بابت چیزهایی که او تاب آورده , از روزگاری که همه چیر را برایش طوری چید که یا باید طاقت می‌آورد , یا باید طاقت می‌آورد, یا باید طاقت می‌آورد .
طاقت آورد وقتی نگاه مصمم مردهای هم‌خونش سه تا قاب شد روی دیوار ! طاقت آورد وقتی یک ردیف دیگر از توی قاب نگاه می‌کردند , این‌بار مردانی که هم‌خون پسربچه‌هایش بودند , طاقت آورد جنگ با زندگی برای دوام آوردن را , کم نیاورد ساختن از هیچ را ... خیلی چیزها را طاقت آورد . آنقدر که وقت آخرین شبیخون طاقتش تمام شده بود ...

سنت شکسته بود , نخواسته بود که تنها بماند, نشد اما , نمی‌شد , جور درنمی‌آمد , قابل پیش‌بینی بود , هرچه که بود هر چه که هست ... طاقتش دیگر تمام شده بود , فهمیدن این‌که طاقتش تمام شده برای دیگران همان‌قدر غیر ممکن بود که برای خودِ او , آن باختن آخر ! من دیده بودمش وقت‌هایی که زیر بار " نمی‌شود"ها نمی‌رفت , می‌فهمیدم این را بگذاری کنار پر شدن پیمانه‌اش , همین می‌شود که شده , منظره‌ای دور از او . تلخ بود اما حقیقت داشت , او داشت وا می‌داد همه چیز را , دقیقن همه چیز را .

اما او زیر بار " وا دادن " هم نرفت , طول کشید , خیلی طول کشید اما زیر بار نرفت . دیشب شبیه خودش بود , خودش, بعد از پشت سر گذاشتن خیلی چیزها , میان سه مرد جوانش می‌رقصید , گیرم بغض غریبی گلوی همه , حتی خودش را فشار می‌داد , او کمر راست کرده , بانوی اردی‌بهشت کمر راست کرده این بهترین خبر این بهار است ,

2012-04-18T16:10:00.004+04:30

امروز داشتم می‌مُردم ... موهایم کوتاه و قرمز‌طور است , خواهرم می‌گوید رنگت را بردار ببر آرایشگاه درِ خانه بگو برایت سرت را رنگ کنند , بعد من می‌پرسم یعنی ده روز یکبار ؟ خواهرم یک طور سرزنش باری نگاهم می‌کند , که خوب داشت بلند می‌شد , اما من توی دلم خوشحالم که نصف چتری‌ام یک‌هو جلوی آتشِ سیزده به‌در کز خورد که چاره‌اش این‌طور کوتاه کردن بود. صلح کرده بودم با موهایم, فکر کرده بودم دشمن‌ت است ؟ روی اعصاب است ؟ دشمن را که دوست داشته باشی همه چیز آسان‌تر است , اما دیگر جا برای این یکی نداشتم , با خود کوفتی‌اش کنار آمده بودم اما آن نیمه‌ی کز خورده‌ی بد بو را کجای دلم می‌گذاشتم ؟ این‌ها را وقتی که نمردم و بلند شدم یادم آمد . خنده‌ام گرفت که این دشمن آخر مرا به کشتن می‌دهد ! می‌گفتم , موهایم یک جور قرمز است و کوتاه, وقت رنگ ریشه‌اش بود بعد الان کوتاه است نوک‌هایش هی رنگی می‌شود و چندین درجه تیره تر است انگاری موهایم شرابی باشد اما کف سرم آب انار ریخته باشد . کسی خانه نبود به ذهنم رسید که نوک موهایم را خودم کوتاه کنم . از زیر دوش آمد بیرون با قیچی برگشتم حمام , لیز خوردم , پایم را که نتوانستم نگه دارم فهمیدم یک طور بدی زمین می‌خورم . گردنم را محکم نگه داشتم سرم جایی نخورد اما یک طور بدی افتادم که اگر قیچی از دستم ول نشده بود شاید نوکش می‌رفت توی جانم مثلن قفسه‌‌ی سینه‌ام حتی یک جای خطرناکی توی گردنم یا چانه‌ام . . بلافاصله بلند شدم جلوی آینه مشغول چیدن نوک تیره‌ی موهایم شدم , توی آینه دیدم دستم می‌لرزد , ترسیده بودم ؟ نمی‌دانم ! فکر می‌کردم اگر می‌مردم مثل این مرگ‌های شصت ثانیه‌ای اول اپیزودهای شش پا پایین‌تر* می‌شد . نوک موهایم را چیدم بعد دیدم دارم پشت سرم را هم می‌چینم بعد فکر کردم همچین کاری ندارد آدم موهای خودش را کوتاه کند آخرهایش بود که یادم آمد اگر موهایم خشک می‌شد این‌قدر اختلاف رنگ نوک و ریشه به چشم نمی‌آمد اصلن ... باز فکر کردم ترسیده بودم ؟ نمی‌دانستم !

توی خانه صدا پیچیده بود :

نداری ی ی ی

خبر ز حال من نداری ی ی

که دل به جاده می‌سپاری ی ی

سحر ندارد این شب تاااار

مرا به خاطرت نگه داااار

* Six Feet Under

2012-04-15T00:19:00.001+04:30

هشدار: این نوشته نتیجه‌ی یک تحلیل تاریخی و تحقیق میدانی شخصی در حوزه خودشناسی بوده و ارزش قانونی دیگری ندارد. هرگونه هم‌زاد پنداری، موافقت جزئی و کلی، احساس صدور قوانین کلی و گرفتن نتیجه‎‌ی اخلاقی از آن به عهده‌ی مخاطب فریب خورده بوده و بنده مسئول آن نخواهم بود.

بنده که آقای هم‌خونه باشم از عنفوان کودکی علاقه‌ی غریبی به تولید مثل داشتم. نه که خدای نکرده خیال بد کنید و برای خودتان تصور کنید بنده را در مهدکودک که مثلن یک عروسک بادی را تنگ در آغوش گرفته و به اعمال منافی عفت مبادرت کرده باشم ها! خیر! حتی اگر این گونه بوده باشد هم منظور عرض بنده چیز علیحده‌ای است. فارغ از این قضایا بنده از بچگی بچه داشتن را خیلی دوست داشتم. در عوالم کودکی و بعد از چک و چانه و تخفیف دست کم خودم را پدر سه بچه می‌دانستم . زبان بسته‌ها حتی اسم هم داشتند: کوروش و داریوش و ماندانا. ماندانا کوچیکه بود و سر دو تا پسر آمده بود و خلاصه خیلی به دل بابا می‌نشست. مخصوصن آن وقت‌هایی که بابا هنوز دوازده سالش هم نشده بود و به صرافت نیافتاده بود نکته‌ی کنکوری ظریفی به نام مامان هم مطرح است.

سرتان را درد نیاورم. بابای کوچک بزرگتر شد و تازه به میزان کره موجود در یک من ماست این روزگار وانفسا واقف گشت و با خود عهد کرد که تا عمر دارد به زن و بچه و زندگی و سایر تعلقات دنیای فانی نپرداخته و سری که درد نمی‌کند را دستمال نبندد. نتیجه‌ی این عهد البته بستن یک فروند دستمال کردی دبل ایکس لارج به سر مربوطه بود و شخص شخیص ایشان در 21 سالگی در حالی که از همه جا از جمله چار دست و پایشان در هوا معلق بودند ازدواج فرمودند. البته به دلیل هوش سرشار بلافاصله متوجه شرایط نه چندان مناسب خود و همسر گرامی شده و از تقسیم شادی حاصله با فرزند یا فرزندان احتمالی جلوگیری به عمل آمد. این جلوگیری تا سن سی سالگی به طول انجامید.

صد البته که آن عشق دیرین به کوروش و داریوش و ماندانا هم‌چنان در وجود آقای هم‌خونه شعله می‌کشید و گاه گداری نیز این شعله به بیرون از ایشان سرایت می‌کرد که با درایت آلوچه خانوم عملیات اطفاء حریق با موفقیت به انجام می‌رسید. اما به مصداق آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست، بالاخره این آتش دامن آلوچه مربوطه را گرفت و جناب پسرک تاسیس گردیده و پس از طی مدتی که زمان آن بر کسی پوشیده نیست از دل آلوچه خانوم به دامن پر مهر پدر و مادر نزول اجلال فرمودند.

ما حتی پیش از تولد جناب ایشان به شیرینی و ناپایداری دوران زودگذر نوزادی بچه اشراف داشته و حتی از لحظه لحظه پیش از تولد پسرک هم با بصیرت و چشم باز بهره بردیم. به گونه‌ای که بنده هر شب برای دل آلوچه خانوم یا همان جانونی که نی‌نی در آن قرار داشت شاهنامه می‌خواندم و تا جاهای جالبی هم پیش رفتیم ( کور بشوم اگر کلمه‌ای اغراق کرده باشم) که متاسفانه یا خوشبختانه ایشان تحت همین تعلیمات ضاله به شیوه رستمانه تصمیم به خروج از مادر مربوطه گرفته و به دنیا آمدند. بنده و آلوچه خانوم در تمامی لحظات نوزادی باربدک به صورت هماهنگ و برنامه ریزی شده شیفت عوض کرده و یک نفر در حال غش و ضعف برای جناب ایشان بوده و نفر دوم به عکاسی از این لحظات ماندگار می‌پرداخت. لازم به ذکر است تصاویر باقی مانده گویای آن است که سهم غش و ضعف بنده با سهم عکاسی کردن آلوچه خانوم کاملن مساوی و بسیار هم زیاد بوده است.

حضرت ایشان به مانند بسیاری از کودکان عزیز به سرعت برق و باد بزرگ شدند و مراحل چشم بازکردن و خندیدن و شناختن و حرف زدن و چهاردست و پا رفتن و یا علی گفتن و روی دو پا بلند شدن چشم به هم زدنی گذشت. هر چند از خدا پنهان نیست از شما چه پنهان این قسمت بلند شدنش برخلاف مواردی که طفل از شکم مادر در نیامده یاعلی را گفته، مال ایشان در حد نگران کننده‌ای طول کشید اما شکر خدا بالاخره این هم شد. واضح و مبرهن است که ما هم مثل بسیاری پدر مادرهای دیگر خیلی زود دچار نوستالژی دوران کودکی کودک‌مان شدیم ... و همین جا، درست همین جا بود که نور حقیقت به من چشمک زد و مرا به خود جلب کرد و از آن‌جا بود که من بدو حقیقت بدو! شک نکنید که دست آخر حقیقت از نفس افتاد و من به او رسیدم.

دو سوال کلیدی ذهن جستجوگر مرا دنبال خود می‌کشید. سوال اول این که آیا واقعن منِ پدر و مادر در جستجوی زمان از دست رفته‌ام؟ و دوم این که آن زمان از دست رفته‌ی لامروت چه دارد که الان نیست؟ مسئله این بود که بنده هم‌زمان با دلتنگی برای کوچک‌تری‌های پسرکم دلم غیجوجه می‌رفت برای بچه‌های جوان و نوجوانی که با پدر و مادرشان رفاقت می‌کردند و پدر و مادرهای مربوطه آن‌ها هم در حال غیجوجه رفتن برای حالای پسرک بنده بودند. این گونه بود که جواب به این سوال که آدم دلش دقیقن برای چی تنگ می‌شود یک کمی سخت شد. با تجزیه تحلیل شرایط به این نتیجه رسیدم که این قضیه هم تابع همان قاعده‌ی کلی است که مرغ همسایه غاز می‌باشد و چیزی که من ندارم حتمن بهتر است و البته همه مستحضریم که این درد بی‌درمانی است و چاره‌ای هم ندارد. فلذا این که هیچ. این گونه بود که روی سوال دوم تمرکز کردم.

حتمن می‌دانید این سوال کلیدی یکی از بزرگترین عوامل رشد جمعیت از آغاز تا امروز بوده است. چه بسیار پدر و مادرها که با دیدن نوزادی شیرین یا یادآوری شیرینی نوزاد خودشان فیل‌شان یاد هندوستان کرده و اقدام به آوردن فرزند یا فرزندان دیگری کرده‌اند. پس شروع کردم به مرور روزهای گذشته از تولد پسرک. روزهای بارداری آلوچه خانوم که البته خیلی خوش گذشت ولی صد سال دوباره طاقت ایستادن پشت در اتاق زایمان و شنیدن خبر سلامت مادر و فرزند را اگر من یکی داشته باشم. این از این. چهل روز اول را هم که قربان آن نیم وجب قدش بروم تمامی گناهان دنیا و آخرت‌مان را تسویه حساب کرد بسکه نیم ساعت یک بار آژیر کشید و یک ساعت و نیم طول می‌کشید تا کشف علت کنیم. این هم که شدیدن هیچ. همین طور می‌رویم جلو تا می‌رسیم به دوره‌ی طلایی شش ماهگی تا یک سالگی. به‌به! یعنی به‌به! اول خیال کردم فقط خودم عاشق این دوره‌ام. اما کم کم با تحقیقات نامحسوس میدانی دیدم نخیر! آب از لب و لوچه‌ی هر کس که کودکی را در این سن در بغل یاد دارد نیز راه می‌افتد و اصولن انگار آن دوره‌ی آخ! فلان سن! که همه می‌گوییم همین چند ماهه است. تو بگو دست بالا تا یک سال و نیم. بعد یادم آمد وقتی بزرگتر شد. راه رفت. حرف زد. شیطنت کرد. فهمید. فهماند. یاد گرفت. بحث کرد. این‌ها پس چه؟ دیدم همه خوب است. اما آن شش ماه اصلن دنیای دیگری بود. همین است که الان با داشتن یک پسرک شیرین زبان و مهربان هفت و هشت و نه ساله باز هم فیل کذایی را در چراگاه خاطرات هندوستان می‌چرانم. پس به اینجا رسیدم که به قول این رفیق‌مان چرا؟ چرا؟ چرا؟

این‌جا بود که مچ خودم را گرفتم و دیکتاتور درونم را کشف کردم. قضیه خیلی ساده بود. تا قبل از شش ماهگی یک موجود پر سر و صدا و بی واکنش بود که تو را نمی‌شناخت و واکنش نداشت و تحویلت نمی‌گرفت. بگو اصلن آدمت حساب نمی‌کرد. خیلی که حال می‌داد وقتی شیر می‌خورد انگشتت را بگیرد تا بخوابد. یا یک وقت‌هایی جهنم ضرر یک صدای شبه خنده دربیاورد و جیگر کیف شوی. همین! بیشتر وقتی خواب بود دل می‌برد و وقتی بیدار بود زهره. بعد از یک سالگی هم که زبان درآورد و راه افتاد و یاد گرفت بگوید نه! و دم در بیاورد و مخالفت کند و یک وقت‌هایی تحویلت بگیرد و یک وقت‌هایی نه. یک وقت‌هایی حرف گوش کند یک وقت‌هایی نه. یک وقت‌هایی با دلت راه بیاید و یک وقت‌هایی نه. کارهایی بکند که تو نمی‌خواهی و این که تو نمی‌خواهی را به جای قابل توجهی از خودش حساب نکند. یاغی شود خلاصه.

در حالی که پس یقه خودم دستم بود نمی‌دانستم چکار کنم با خودم. دیکتاتور درون من یک عروسک زنده می‌خواست که من را به عنوان کس و کارش بشناسد و فرقم را با بقیه بداند و بفهمد و نشان دهد. از آن طرف دربست با چند تا حرکتی که بلد بودم و حوصله‌اش را داشتم راه بیاید و پخ بگویم از خنده ریسه برود. توقعش کم باشد. پر حرفی نکند. مخالفت نکند. تنوع طلب نباشد. حرف گوش کند و کاری که نمی‌خواهم نکند و از همه مهم‌تر نه نگوید و از دست من در نرود و دیگران به چشمش بیشتر از من نیایند. همین. وگرنه شیرینی یک طفل هشت ماهه کجا و عشقی که این کودک هشت ساله با چند جمله بلد است در آغوشت بگوید کجا. ریسه رفتن کودک یک ساله کجا و گریه‌ی یک پسرک هشت ساله که غرورش جریحه‌دار شده از باختن توی بازی و دلت قنج می‌رود و ریش می‌شود برایش کجا.

کاری نمی‌شد کرد. من مچ خودم را گرفته بود. این پسرک بزرگ می‌شود. مرد می‌شود . همان می‌شود که الان وقتی دختر و پسرهای دوش به دوش پدر و مادرهای‌شان را می‌بینم کیف می‌کنم. بزرگ می‌شود و نه می‌گوید و راه خودش را می‌رود و اگر اشتباه کرده باشم در بزرگ کردنش اشتباه می‌کند و من طاقت ندارم و خوشم نمی‌آید. من جای این که لذت ببرم با همین روزهایی که می‌گذرند ترجیح می‌دهم بگویم آخ! فلان سنش! و آن قدر بگویم تا روزی برسد که یاد همین روزها کنم و باز بگویم آخ! فلان سنش!

بعد؟... بعد بلند شدم. با کوروش و داریوش و ماندانا برای همیشه خداحافظی کردم. با خودم تکرار کردم که معلوم نیست چند روز دیگر مانده باشد که من و او و مادرش هم را داریم. معلوم نیست چقدر مانده تا داشته باشمش. یادم بماند او امروز و فردا هر چه هست و خواهد شد و خواهد بود، خوب یا بد،حاصل جان من است و سعی من است و بضاعتی که من برایش داشته‌ام. یادم بیاید که قرار داشتم با کسی مقایسه‌اش نکنم. این یعنی حتی با خودش و قبل‌تر خودش. تقصیر او نیست که هر چه بزرگتر می‌شود من پیرتر و بی‌حوصله‌تر می‌شوم. تقصیر او نیست که هر چه بزرگ‌تر می‌شود بیشتر خودش را پیدا می‌کند. تقصیر او نیست که من همیشه می‌خواهم حسرت دیروز را بخورم و لذت امروز را نبرم. قرار گذاشتم دوباره اولویت اولم باشد. از داشتنش لذت ببرم و داشتنم را حس کند. رابطه فرزند و مادر و پدر یک جوری از رفاقت است. مگر نیست؟ رفاقت هر چه کهنه‌تر سفت‌تر. هر چه پیرتر بهتر. کودکم را به کودکیش نمی‌فروشم. سعی می‌کنم. چیزی قشنگ‌تر از این که روزهای جوانی یک بار دیگر جلوی چشمت راه برود هست؟ گیرم نه آن طور که من می‌خواهم و خوش دارم. خودم را یادم نرفته وقت جوانی که؟

این که خواندید اولش به آخرش نمی‌خورد. نه؟ اولش خنده‌دار تر بود؟ نه؟ همین است. اما اگر از حرف مخالف شنیدن نترسیم آخرش حتمن همیشه بهتر است. بچه‌ها بادبادک‌هایی هستند که ما تا جایی می‌دویم همراهشان برای پراندنشان. خوب بدویم و غصه‌ی خوب ندویدن‌مان را سر خوب نپریدنشان خالی نکنیم.

با من مخالفید؟ گفتم که! اولش گفت!بند اول را پس دوباره بخوانید لطفن!

2012-04-10T20:40:00.002+04:30

ما هفده سال است که ازدواج کرده‌ایم. یک زوج دوام آورده میان همه سختی‌های سختی که بوده و هست و باشد که بعد از این نباشد. ما با کمبود و مانع و بی‌مهری جنگیدیم برای گرفتن حقی که شاید می‌شد این قدر سخت و گرفتنی نباشد. قصه‌ای هم گذاشته‌ایم تنگ این آمدن و برای چند نفری شده‌ایم نشان و الگو از چیزی که سخت به دست می‌آید و ساده از دست می‌رود این روزها. پای هم ماندن را می‌گویم.

ما با روزگار و جامعه و خانواده پنجه به پنجه شدیم برای با هم ماندن. راهی را آمدیم که نه دلخواه خودمان بود نه ایده‌آل بزرگترهای‌مان. حالا اما جایی ایستاده‌ایم که کسی نمی‌تواند بگوید اشتباه کرده‌ایم. همین! آن قدر از آن طوفان گذشته و آن قدر غبار نشسته بر روزها و رفتارها و رفته‌ها که باورت نمی‌شود. نه ما دیگر آن جوان‌های نترس و کله‌شق آن روزیم نه بزرگترها آن قدر سخت‌گیر و کم انعطاف و ریزگیر نه روزگار آن قدر بی‌رحم و بی‌راهِ دررو برای آدم‌های بر سرِ دوراهیِ تصمیمِ با هم ماندن. همیشه همین است. چیزی که تا دیروز آرزوست امروز باید بشود حق. اما من یک قصه به خودم بدهکارم. این قهرمان پای هم ماندن خودش می‌داند همان قدر که امروز رسیده به آن چه رسیده، می‌شد سرِ هزار بزنگاه بماند و بیافتد و نرسد به چیزی که می‌خواست. و این ربطی به دوست داشتن و خواستن و طاقت و عشقش نداشت. قهرمان‌ها رسم نیست از ترس‌ها و بخت‌هایشان بگویند. اما من یک قصه کوتاه غمگین به خودم بدهکارم.

پسرک 21 ساله‌ای یک روز صبح حمام کرد و اصلاح کرد و لباس مرتب پوشید و از خانه بیرون آمد. با پدر و مادرش بسیار بسیار جنگیده بود و پدر و مادرش با او. همه راست می‌گفتند و این راست‌ها کنار هم جور درنمی‌آمد و کسی هم کوتاه نمی‌آمد. پسر در را باز کرد که برود به تعهدی تن بدهد که به قیافه‌اش نمی‌خورد. برود زن بگیرد در 21 سالگی با جیب خالی و آینده‌ی پا در هوا و درس نخوانده و خدمت نرفته. شما پدر و مادر باشید چه می‌کنید؟ آن پدر و مادر البته در را قفل نکردند، اما هم‌راهی هم نکردند و آن پسر رفت و تن داد و از کمتر از هیچ آغاز کرد و تنها رفت و تنها با هم خانه‌اش و دوست‌هایش جنگید و دوام آورد و امروز آدمی است با یک زندگی میانه و یک خانه کوچک با چراغی که روشن مانده و روشن است. همه ذوق می‌کنند و دست می‌زنند و چپ چپ به آن پدر و مادر نگاه می‌کنند که چه کاری بود کردید. کسی باور می‌کند اما که این همه امروز برای من خوشی و افتخار ندارد؟ کسی باور می‌کند هفده سال است بوی بهار برای من دل آشوبه می‌آورد؟ می‌خواهید بدانید چرا؟ می‌شود بعد این همه سال اعترافی کنم؟ می‌شود چیزهایی بگویم که بغض کرده در دلم و مانده این همه سال و هیچ شبیه حرف برنده‌ها نیست؟

هیچ کس وقتی دارد می‌دود و می‌رود نمی‌داند آخرِ بازی برنده است یا بازنده. رسیده است یا در راه مانده. من می‌دانستم چه می‌خواهم و می‌دانستم که می‌خواهم برسم. همان پدر و مادری که همراهم نیامدند یادم داده بودند روی پای خودم ایستادن را. با همه‌ی بچگی می‌دانستم آن چه دست من است رفتن است، نه ماندن. چه کسی مگر می‌تواند ماندن را ضمانت کند؟ می‌شد این سالها گذشته باشد و این دو نوگل خندان که امروز با هم مانده‌اند با هم نمانده باشند. باور کنید که می‌شد و ربطی به جسارت و طاقت و خواستن ما نداشت. گاهی زندگی جایی می‌رود و می‌برد که می‌خواهد و تو فقط دنبالش می‌روی. ما پای هم مانده‌ایم چون خواسته‌ایم بمانیم و شده که بمانیم و باور کن می‌شود که بخواهی و نشود که بمانی.

اما اگر بپرسی این راه را که رفته‌ای دوباره حاضری بیایی، می‌گویم بله... اما نه با این همه خسارت و هزینه. این همان بغض پیچیده و کهنه است که گفتم. آن روز پیش از آن که درِ خانه‌ی پدری را ببندم و بروم که زن بگیرم، نگاه پدر و مادر کردم و گفتم می‌روم! گفتند خداحافظ! و در را بستم. جنگ نه به جایی رسیده بود نه تمام شده بود. گاهی نه صلحی در میان است نه پیروزی نه شکست نه حتی آتش بس. گاهی آدم‌ها فقط آن قدر خسته‌اند که دیگر نمی‌جنگند. می‌دانستند که می‌روم و می‌دانستم که نمی‌آیند. ولی نمی‌دانستم در که بسته می‌شود صدایش ماه‌ها و روزها در گوشم می‌پیچد و تمام نمی‌شود. صدای سوتِ آغازِ ناگهانِ یک تنها شدن و شروع ناگهان یک با هم شدن. تصویرهای آن روز پر افتخار برای من تکه تکه و گیجند. ما با هم شروع کردیم و پشت به پشت هم دادیم و همه چیزمان با هم شد و با هم ماند. اما این صدای سوت را نه می‌شد گفت، نه می‌شد شریک کرد، نه می‌شد شریک شد. من از تنهایی نیامده بودم. پدر و مادری داشتم که آخر هر ماجرایی باز بودند. می‌شود پدر و مادر نداشته باشی و تلخ است. اما این که پدر و مادرت ناگهان تو را نداشته باشند هم خیلی تلخ است. نداشتنت جلوی چشمت راه می‌رود و لمس می‌شود و باورت نمی‌شود. حس کسی که در یک زمان پدرش از دست رفته و پسرش به دنیا آمده. بدتر که این رفتن و آمدن به هم مربوط باشند. پررو تر از این‌ها بودم که بخواهم کم بیاورم یا به روی خودم بیاورم و کوچک‌تر از آن بودم که بشود کنار بیایم با باری که رویم آوار شده. سالها گذشت و هزار بلا سر ما آمد و هزار بار روی دنیا را کم کردیم. این تنها ماندن آدم را سرسخت‌تر و جری‌تر می‌کند. اما کجا می‌شود نوشت بلاهایی را که آن نیامدن سرت می‌آورد .... همین. آن چه می‌خواستم بگویم را گفتم. بیشتر گفتنش روضه خواندن است. می‌شود یک قصه سوزناک از لحظه لحظه‌ی آن روزِ پر افتخارِ این آدمِ رها شده نوشت. بگذارید مرد باشم و ننویسم.

من آن قدر بخت داشته‌ام که زندگیم سرپاست. هم خانه‌ام و پسرکم را دارم. دوستی پدر و مادر را هم دوباره دارم و بیشتر و عاقل‌تر. اما اگر شد این خواهش من را به وقتش یاد کنید. اگر پدر و مادرید، اگر پدر و مادر شدید، اگر پدر و مادری هستند که حرفتان را می‌خرند، یاد بیاورید که هیچ وقت فرزندتان را رها نکنید. حتی اگر اشتباه می‌کند، حتی اگر توی چاه می‌پرد. او هر بلایی سر خودش بیاورد به قدر این رها شدن زخم و جراحت ماندگار ندارد. فرزندتان را هیچ وقت رها نکنید. هیچ وقت.

2012-04-10T12:22:00.013+04:30

هفده سال پیش همچین روزی , که مثل امروز گرمای زودتر از موعد حتی عصبی‌ات می‌کرد , توی محضر زیر پل گیشا شاهد کم آورده بودیم ... تا رسیدن دیگران , محضردار مبهوت نگاه‌مان می‌کرد , بعد که دید نه ماجرا اصلن شوخی نیست تمام سعی‌اش را کرد تا رای مادرم را بزند . وقتی دید اصلن این‌که ما این‌جائیم فقط و فقط به اصرار مادرم است و این‌که آن یکی پدر و مادر غایب‌اند به این علت بود که ما اصرار مادرم را پذیرفته بودیم نه منطق آن‌ها را، تمام سعی‌اش را کرد که این عقد مهریه داشته باشد, می‌گفت برای حفظ زندگی لازم است . وقتی دید مادرم اصرار می‌کند که ما به مهریه اعتقادی نداریم اما حق طلاق مساوی با زوج را برای زوجه می‌خواهیم رسمن گُرخید که " خانوم یک کاغذ پاره به چه دردتان می‌خورد؟ اصلن من تا به حال همچین عقدی نخوانده‌ام با همچین شرطی " . بعد من همش منتظر بودم حرف‌اش تمام شود, دید این پا آن پا می‌کنم فکر کرد شاید بهتر است به من گوش کند آرام زیر گوشش ازش پرسیدم اشکالی دارد عروس از کسی اجازه نگیرد ؟ یک طوری نگاهم کرد که دلم برایش سوخت , مستاصل مانده بود این دیوانه‌ها از کجا آمده‌اند.

چانه‌ زدن‌های اوبه نتیجه‌ نرسید و نتوانست مادرم را متقاعد کند ، بند مورد درخواست مادرم را به شروط ضمن عقد در دفتری که ازدواج‌ها در آن ثبت می‌شد, اضافه کردند و ما دوتا پایش را امضا کردیم همراه با شهود .اما محضر دار زیر بار نرفت که به عقدنامه اضافه‌اش کند . بعد گفت نمی‌شود مهریه نباشد یک چیزی باید باشد , همه من را نگاه کردند , گفتم فرقی نمی‌کند ! آن موقع نمی‌دانستم می‌شود یک سکه نوشت , گفتم خب 5 تا سکه قابل قبول است ؟ محضر دار در حالی که سرش را تکان می‌داد گفت بله .

من همان بار اول بدون اینکه از کسی اجازه بپرسم "بله" گفتم, یادم می‌آید بعدش وقتی خطبه را می‌خواند بغضم ترکید , عین وقت تحویل سال که گاهی آدم نمی‌داند چرا منقلب است . یا دلم برای معصومیت خودمان سوخته بود شاید , یا حتی قدری حواسم پیش آن دونفری بود که نیامدند و تنهایی پسرکی که کنارم نشسته بود .

از آن روز هیچ تصویری موجود نیست نه عکس نه فیلم . شاید بی‌اهمیت‌ترین مناسبت بین ما دونفر باشد. تنها تاریخ تقویم دونفره‌ی ماست که مناسبات بین ما را به قبل و بعدش تقسیم نمی کند , حتی حلقه را گذاشتیم دو روز بعد بین دوستان‌مان دست کردیم . اما آن روز آرایش نیروهای متخاصم را تغییر داد . تنها یادگار آن روز روسری رنگ روشنی است که از خاله‌ام امانت گرفته بودم و بعد ازش خواستم هروقت که داغان شد و خواست بندازدش دور بدهد به من و او در کمال مهربانی و سخاوت دقیقن همین کار را کرد وقتی سوراخ و داغان و دور ریختی شد دادش به من .

دیشب چند تایی از عکس های آن مهمانی دوستانه را گذاشتم روی فیس بوک . می‌آیند پای عکس‌ها با یک عالمه تعجب می‌نویسند چقدر کوچک بودید !!!! می‌آیند می‌نویسند حتی کوچکتر از سن آن وقت‌تان به نظر می‌رسید ! می‌آیند می‌نویسند شما آدم را به زندگی امیدوار می‌کنید ! بعد من سعی می‌کنم حال آن روزم را به خاطر بیاورم . یادم می‌آید " بله " را که گفتم صدایم را ذزه ذره از دست دادم ,به طوری که رسمن روز مهمانی صدا نداشتم .فکر می‌کنم خیلی عصبی بودم . یادم می‌آید اصلن به تنها چیزی که فکر نمی‌کردم این بود که دارم تصمیم مهمی می‌گیرم ! می‌دانستم او را می‌خواهم و انگاری راهش توی این مملکت در اتمسفر اطراف من , همین است . یادم می‌آید به تنها چیزی که ایمان داشتم, او بود و رفاقتی که بین‌مان بود ! رفاقتی که با دوست داشتن توفیر دارد . می‌شود رویش حساب کرد . یادم می‌آید که نمی‌ترسیدم از هیچ چیز ! می‌دانستم هرچه که پیش بیاید با هم یک کاری‌اش می‌کنیم . یادم می‌آید که می‌دانستم آدم بزرگ‌های هر دو طرف اشتباه می‌کنند . بعدترها دیدم بله , ما , همان بچه‌های کوچک با همه‌ی بچگی‌مان کم اشتباه‌تر از آن‌ها رفتار کردیم, چه با هم و چه با آن‌ها !

ما هفده سال است که پای آن برگه را امضا کردیم . حفظ آن امضا‌ها سخت است ؟ ساختن یک زندگی با دست خالی سخت است ؟ راستش نه ! هیچ‌وفت هیچ کدام از این‌ها به چشم من سخت نیامد ... سختی‌اش یک جای دیگر است, که هیچ کدام از آن آدم‌های نگران درباره‌اش چیزی نمی‌گفتند . بله ، ما هم یک جاهایی گیر کردیم ، رسید به یک وقتی که درباره‌ی چیزهای مهمی درک مشترکی نداشتیم ، این حتی با اختلاف نظر هم فرق دارد ، درباره‌ی اختلاف نظر می‌شود بحث کرد اما وقتی درک مشترک از چیزهای مهمی دچار خدشه می‌شود رفاقت را نشانه می‌رود . آدم‌ها را از هم دور می‌کند , طول کشید، خیلی زیاد طول کشید چیزی حدود ۹-۱۰ سال شاید ، تقریبن همین سال‌هایی که ما را به نشانی این صفحه می‌شناسید... چیزهایی فرساینده , آزار دادند ! آزار دیدیم , حتی هم را آزار دادیم , بدون این‌که قصدش را داشته باشیم .این‌که آزار دیده‌ای اما آزارنده قصدش را نداشته , فقط با همان رفاقت بود که حالی‌ات می‌شد و یادت می‌ماند . اما با همه‌ی این‌ها یک وقتی هم رسید که تا مرز شکستن خم شدیم , رفاقتمان کم‌رنگ شد ! سخت‌ترین قسمت‌ش همین‌ بود . رفاقت که تحلیل می‌رود ، خیلی سخت می‌شود . وقتی رفاقت به حداقل می‌رسد آدم نگران آن سند امضا شده نیست ... اصلن فرقی نمی‌کنم جایی را امضا کرده باشی یا نکرده باشی . آدم نگران از دست دادن رفیق‌اش است. آدم می‌بیند دارد بزرگترین دارایی‌اش را از دست می‌دهد . آدمِ رنجیده خاطر هر چند دلگیر اما نگران رنجشِ رفیقش است , بعد وقتی دوتا آدم قصه در رنج مدام هستند دیگر خیلی سخت است ... بله ! ما این روزها را هم داشتیم, شاید بشود حالا بدون واهمه گفت که ازسر گذرانده‌ایم . سخت و طولانی و فرساینده با ردی ماندگار و گزنده , اما گذراندیم . چیزهایی که ما از سرگذراندیم را فقط با رفاقت و برای باقی ماندن رفاقت بود که می‌شد تاب آورد . همان بزرگترین داشته‌ی روز اول , که با ژست عاقل‌طور نفی‌اش می‌کردند و زیر سوال می‌بردند ... این‌ها را هیچ‌کس به ما نگفته بود . این‌ها را هیچ کس به آدم نمی‌گوید ، هیچ‌کدام از آدم‌ بزرگ‌های نگران . اما من امروز هفده سال بعد از آن بیست و دوی فروردین ، فکر کردم موظفم این‌ها را این‌جا به صدای بلند برای همان جماعتی که قصه را خوانده‌اند، بگویم . در واقع فکر کردم نگفتنش ریاکارانه است .

پ . ن : راستی همین نیم ساعت پیش پستچی سند خانه را آورد ، انگاری بیست و دوم فرودین برای ما روز ثبت احوال است . مبارک است رفیق قدیمی ، هم‌خانه‌ی صمیمی . خسته نباشی پسر!

2012-04-03T16:16:00.002+04:30

فراموشت نمی‌کنم , فراموشت نمی‌کنم ... فراموشت نمی‌کنم !

...

2012-04-02T19:11:00.001+04:30

سه کله سیر را گذاشتم توی طبقه‌ی پیازها , سمنو رو گذاشتم خیس بخورد بلکه وربیاید بشود ظرفش را شست , سبزه‌ها را رفیق میزبان سیزده‌بدرمان گفته می‌سپرد به آب روان . سرکه را خالی کردم توی سینک , سیب‌ها را که می‌گذاشتم قاطی میوه‌های یخچال فکر کردم راستی چرا سیب سبز نگرفته بودم برای هفت سین ؟ بعد یادم آمد این حوالی فقط سیب قرمز آورده‌بودند. گشته بودم, نبود . نصف ظرف سماق را دیشب پاشیده بودم روی کباب تابه‌ای . تخم‌مرغ‌هایی که همراه باربدک تند تند با پاستل روغنی خط خطی کرده بودیم روی کانتر آشپزخانه مانده بود معطل . هنوز گلدان سر سفره بود . همین‌طور آینه و شمع‌ها و ظرف سنجد . فکر کردم هنوز خواهرم دانه دانه سنجدها را می‌خورد تا سیزده‌به‌در یا نه ؟ باربد مدرسه بود , فرجام کارخانه . ایستادم رو به پنجره, نگاه کردم . هوا شفاف نبود مثل روزهای قبل . یک چیزی از یک جایی توی دلم هول می‌انداخت ... شاید یک جور خیال , روزهای عید لیوان پشت لیوان مهارش کردم انگاری . حالا راه می‌رفت توی جانم . توی خانه‌ی خالی از مردانم . دلم خواست مچاله شوم زیر پتو , بعد دلم خواست که دلم نخواهد بخزم زیر پتو . می‌دانستم خیال, گوشه‌ی پتو را کنار می‌زند محکم بغلم می‌کند از پا می‌اندازدم . توی خانه راه می‌رفتم , چشمم به خودم توی آینه افتاد , یاد شب قبل افتادم که چقدر از خودم بدم آمده بود توی آینه . بعد فکر کردم تخم مرغ‌ها را چه کنم خب ! نگه داشتنی که نیستند , توی سطل که انداختم‌شان دیدم نه به دیروزشان , نه به سیزده روز گذشته‌شان نه به امروز , چه تاریخ مصرف کوتاهی ! فکر می‌کردم چیزهایی که سر هفت سین می‌گذاری چه سرنوشت دلخراشی دارند . آن همه ارج و قرب و سلام و صلوات یک‌هو به روز سیزدهم که می‌رسد خاک برسر می‌شوند ... بعد فکر کردم مثل حال آدمیزاد است شاید . نه به شر و شور دیروز ! چه مرگت شده آنا ؟ نگذار یک مرگی‌ات بشود , از خانه زدم بیرون , خیال ماند توی خانه . وقتی برمی‌گشتم از یک مسیر کج و کوله از وسط پارک یک‌هو دیدم پایم را گذاشته‌ام وسط "فراموشم نکن‌‌"های ریز آبی . همان‌جا گرفتم نشستم , صبح که باربد را می‌رساندم به ماشین مادرِ دوستش تمام محوطه‌ی مجتمع قبلی را جوریدم . غنچه‌های ریزش لای سبزه‌ها بود اما خودش نه , دیروز جایی که برای در کردن سیزده رفته بودم پی‌شان گشتم, نبودند . اصلن هنوز سرما به بهار اجازه‌ نداده بود جولان بدهد خودش را پهن کند , حالا یک‌هو ! بی‌هوا ... نازشان کردم , دست کشیدم به چهار پر خوشگل‌ و آبی بی‌نظیرشان , یک دل سیر تماشایشان کردم, یک نفس راحت کشیدم . برگشتم خانه, خیال بود , اما یک گوشه سرش به کار خودش بود .

...

2012-03-30T02:07:00.001+04:30

چیزهایی هم هست , موسیقیِ هست , لیوان نیمه‌پر هست . رفاقت هست , چیزهایی هم هست !

2012-03-20T02:20:00.004+03:30

هفت سین ما به سال 91 ...همین الان . زیرِ نور شب ... بیایید دورش بشینیم . یه کمی جمع بشینیم همه‌مون جا می‌شیم

2012-03-19T11:05:00.004+03:30

روزهای آخر اسفند عجیب‌اند . غریب‌اند . از خاک بدت‌ می‌آید . خاک , روزهای آخر اسفند یعنی فاصله . چه وقتی خودت جایی هستی و دل‌ت جایی دیگر , چه وقتی دل‌ت برای آن‌که خاک توی عمق چند‌متری‌اش در بر گرفته , پرپر می‌زند . می‌دانی اما ؟ خاک کاری به این‌کارها ندارد . به دل داغان کاری ندارد ... خاک , دغذغه‌های دیگری دارد , تویش یک جنب و جوشی‌ست .. مشغول معجزه است . دانه سبز می‌کند . هر چقدر هم ندیده بگیری تلاش نرم نرم‌ش را , کارش را می‌کند ... همان روزهایی که از بخل خاک بیزاری , سخاوتمندانه مشغولِ کاری‌ست کارستان .
امسال هنوز شکوفه ندیده‌ام . درخت‌های نحیف آن حیاط حتمن شکوفه داده‌اند . گندم‌ها را دیروز پهن کرده‌ام . زیر آقتاب گرمِ پشتِ پنجره با سرعت اعجاب آوری مشغول سبز شدن‌اند . بیرون که می‌روم چشم می‌گردانم پای درخت‌های توی پیاده‌رو! گل‌های ریز میلیمتری را وارسی می‌کنم . باربد به من می‌خندد . بی‌تاب دیدن آن فراموشم نکن‌های ریزِ آبی هستم . ببینم‌شان انگاری‌ که خیالم راحت می‌شود , بابت طپش چیزی زیرِ خاک, که نمی‌دانم چیست ! اما می‌دانم هست .
بهاران خجسته باد !

2012-03-16T01:58:00.004+03:30

بهشت آرزوی تو
بوی بهار می‌دهد

سرپوش روی چرخ تیغه‌ها را بلند می‌کند سبزی‌های خرد شده را زیر و رو می‌کند , می‌داند این حرکت تاثیر گذار است . یعنی ببینید , سبزی‌هایم پرپر می‌زند . زن کنار دستی یک طرف چادر مشکی‌اش را به دندان گرفته با تحسین نگاه می‌کند و زیر لب صلوات می‌فرستد . می‌توانم مجسمش می‌کنم نوه‌اش را وقت حمام می‌گیرد زیر آب و صلوات می‌فرستد می‌پیچد توی حوله یا توی آشپزخانه دم‌کنی روی قابلمه برنج را که بر‌می‌دارد صلوات می‌فرستد مثل یک مراسم آیینی یا صوتی که نشان از احساس رضایت دارد ... .من اما هنوز تحت تاثیر قرار نگرفته‌ام , حواسم پرت این است که شنبلیله‌اش زیاد بود , نکند تلخ شود . خاله‌جان می‌گفت یک دانه پیاز ریز ریز قاطی سبزی کنید وقت سرخ کردن تلخی‌اش را می‌گیرد . خاله‌جان توصیه‌هایش برمی‌گردد به زندگی بدون فریزر , با خودم می‌گویم ریسک نمی‌کنم پیازِ قاطی سبزی که بماند توی فریزر نمی‌دانم چقدر ممکن است بویش عوض شود . باز غر می‌زنم شنبلیله‌اش زیاد است . مرد پشت دخل با لهجه‌ی آذری می‌گوید این بهترین سبزی‌ست . زن کنار دستی یک طوری چشم غره می‌رود که یعنی حرف زیادی نزن ... کیسه‌های سبزی را برمی‌دارم برمی‌گردم خانه . دلم می‌ماند پیش خیال خاله‌جان. اصلن سبزی بهانه است . از دو روز قبل‌تر که اتفاقی به " بوی بهار می‌دهد" برخوردم همین‌طور توی خانه‌اش پرسه می‌زنم ... این صدای آن خانه است, 5 ساله‌ام توی اتاق که می‌دوم شیشه‌های پنجره‌ی قدی می‌لرزد, اجازه نمی‌دهد کسی دعوایم کند یا حتی تذکر بدهد ... تشتک‌چه‌های کوچک روی صندلی‌های فلزی را برمی‌دارم برای خودم خانه می‌سازم .گاهی از بالکن‌اش به حیاط طبقه‌ی پایین نگاه می‌کنم و آن رَز در هم پیچیده که راهش را گرفته بود تا طبقه‌ی دوم رسیده بود . یا من اینطور خیال می‌کنم ... دست مرا می‌گیرد می‌بردم خرید برایم کاسه و بشقاب سفالی لعابدار می‌خرد و یک طالبی کوچک. توی خانه کارد کُند میوه‌خوری می‌دهد دستم, تاکید می‌کند مواظب باشم . من از پاره کردن طالبی خودم کیف می‌کنم او از کیف کردن من یک شعفی می‌آید توی صورتش , توی چشم‌های مهربان و بی‌نظیرش ... به خودم می‌آیم می‌بینم یک چیزی جمع شده توی سینه‌ام به خیالِ خاله جان می‌گویم , آخر چرا روزهای آخر اسفند آمدی سراغم ؟ من خودم نزده دلم می‌شنگد ...

سبزی‌های نیمه تفت داده را کیسه می‌کنم, سه تا بزرگ یک دانه کوچک . باقی مانده را بیشتر تفت می‌دهم یک بسته گوشت می‌گذارم کنار سینک , پیش از کشیدن شام, قرمه را می‌چشم. مثل زهر مار تلخ است , پیاز یادم رفت . اصلن نیمه تفت داده‌ام که به وقتش پیاز را اضافه کنم . نمی‌دانم چرا یادم رفت , فردایش با یک کیسه بادمجان برگشتم خانه درشت‌ها را سوا کردم برای کباب کردن بقیه را پوست کندم نمک زدم برای سرخ کردن . کباب شده‌ها مثل زهر مار تلخ است باید ریختشان دور اصلن . به قطره‌های روی بادمجان مانده نگاه می‌کنم با خودم فکر می‌کنم دیوانگی‌ست سرخ کردن‌شان حیف روغن . باز یاد بسته‌های قرمه‌ی زهر مار توی فریزر می‌افتم . حالم بد می‌شود ... کارهای نیمه مانده‌ام را از سر می‌گیرم . سبد فنجان‌های کوچک توی کابینت را می‌آورم پایین ببینم شستن لازم دارد یا نه , همان‌هایی که نه می‌دانی چرا نگه می‌داری نه می‌دانی چرا دور نمی‌ریزی با به کسی نمی‌بخشی . قاطی فنجان ها دو تا دانه فنجان است یک دانه لب پر شده یکی دیگر دسته اش شکسته است . انگاری همین لبه‌تیز دسته‌ی شکسته‌اش جانم را می‌خراشد یک‌هو ! فنجان‌های چینی کوچک با گل‌های درشت قهوه‌ای . هر چه فکر می‌کنم یادم نمی‌آید نعلبکی‌هایش چه ریختی بودند . شاید سفید ساده ... بیست و سه ساله‌ام . عاشقم , عاشق و دیوانه . توی چهار چوب در آشپزخانه‌اش ایستاده‌ام که حرف فنجان‌ها می‌شود . می‌گویم دوتای‌شان را به من بده همیشه دوستشان داشتم . می‌گوید نعلبکی ندارندها همه شکسته . می‌گویم اشکالی ندارد . نگاهشان که می‌کنم یک دختربچه‌ام . توی آن خانه پرسه می‌زنم . بچه‌های جوانش وسط میز ناهار خوری جلد نوار کاست چیده‌اند به جای تور میز پینگ پونگ ... خاله جان بالاسر سرخ کردنی ایستاده . با حوصله این‌ور آن‌ورش می‌کند . وقت آشپزی تماشایش کنی انگاری در حال خلق اثر هنری‌ست , به ما که با شکم‌های پر از سفره‌اش دست می‌کشیدیم در جواب دستتان درد نکند می‌گوید حلالِ جان !

از بیرون برگشته‌ام یک ماهی‌تابه بادمجان را همین‌طوری به امان خدا ول کردم رفتم بیرون یادم نمانده گاز را خاموش کنم . توی دلم می‌گویم بهتر یک بسته زهر مار دیگر می‌خواهم چه کنم . برش می‌گردانم توی سطل . صدا با من است , صدای نادر گلچین همین‌طور با من است , دستم را می‌گیرد می‌برد صبح سر میز آشپزخانه , روی نان کره مالیده‌ام رویش شکر می‌پاشم با کیف می‌خورم دانه‌های شکر زیر دندانم قرچ قرچ صدا می‌دهد مامان اشاره می‌کند که صدا نده . خاله جان هیچی نمی‌گوید ,
خاله جان هر چیزی به دلش نمی‌ نشنید مخصوصن وقت پخت و پز آداب خودش را دارد برای خریدن ماهی‌سفید دلخواهش چهار راه استامبول را زیر و رو می‌کند . از مزه‌ی پنیرهای بازار خوشش نمی‌آید آن لیقوان مورد نظرش را پیدا نمی‌کند خودش شروع می‌کند به پنیر زدن . با مادرم نشسته یک دسته سبزی جلویشان است .می‌خواهم کمک کنم مامان می‌گوید نه .از وسواس خاله‌جان خبر دارد . خاله جان هیچی نمی‌گوید یک مشت سبزی می‌گذارد جلوی من , ساقه‌هار گرفته‌ام تکه تکه می‌کنم نمی‌دانم بعدن یواشکی می‌ریزدشان توی سطل آشغال , مامان ساکت است . در حضورش کسی جرات ندارد به بچه‌ها حرفی بزند . بچه‌ها توی خانه‌اش فرمانروای مطلق‌اند . من این شانس را دارم خیلی قبل‌تر از اینکه نوه‌هایش دنیا بیایند توی آن خانه جولان بدهم . لوسم می‌کند مرا انگور سیاه صدا می‌زند , چشم‌هایم را می‌گوید , وقتی آن‌جایم شب‌ها کنارش می‌خوابم به سقف نگاه می‌کنم پوشیده از نقش هندسی‌است , مربع‌هایی که چهار طرفشان را یک شکل دیگری در برگرفته ... خودم را میکُشم شکل ها را بشمرم. مربع ها را می‌شود شمرد اما آن چهارتای مجاور چهار ضلع را قاطی می‌کنم چون هرکدام مجاور یک ضلغ از مربع کناردستی‌شان هستند . این ها مال وقتی‌ست که گذشته از روزگار خوشی . خاله جان سیاه پوشیده . خاله جان دلش چروک شده اصلن . نشانه‌ها را از جلوی چشمش جمع کرده‌اند ... من با عقل دبستانی‌ام این‌قدر می‌فهمم که این یک مدل سوگ مخصوص خاله جان است که خیلی هم سخت است . می‌بینم لام تا کام درباره‌اش حرفی نمی‌زند و می‌فهمم که باید خیلی سخت باشد
می‌گوید "می زای" , یعنی بچه‌ام یا بچه‌ی من ! این را فقط درباره‌ی بچه‌ی غایبش می‌گوید , اسمش را نمی‌برد وقتی می‌گوید که نمی‌داند چطوری بدون او این همه سال دوام آورده . فقط می‌گوید "می‌ زای" طاقت به زبان آوردن اسمش را ندارد .

صبح تولد بیست سالگی‌ام توی خانه‌اش بیدار می‌شوم , یک طوری نازم می‌کند انگار که هنوز 5 ساله باشم . همان‌جا مطمئن می‌شوم او سهم من است از جنس عطوفت مادربزرگانه, گیرم یک نسبتی با بابا دارد که به تبعیت از او خاله جان صدایش زده‌ایم , عاطفه‌ی نابش شانس من بود ... بچه‌ام را ندید , یازده سال است که رفته .

2012-03-12T22:37:00.007+03:30

من را به نامِ کوچکم صدا بزنید

به دنبال این نوشته و این و این قدری از نام و نام‌خانوادگی‌ام می‌نویسم , یک وقت تصور نکنید خیلی توهم "خود وبلاگ‌نویس مهم بینی" دارم . در واقع از این سوژه‌ی به دست آمده جهت به روز کردن این‌جا استفاده می‌کنم .

اسم من آناهیتاست .متولد خاکِ پاکِ رشت . پدر و مادرم هم همان‌جا دنیا آمدند . اجداد پدرِ مادرم انگاری کاشی و مادر پدرم به جایی اطراف قزوین می‌رسند یک جایی به اسم کوزان , شاید هم من اشتباه می‌کنم , نمی‌دانم . پدربرزرگ پدری و مادربزرگ مادری به گیلان زمین وصل‌اند .
اسمم از کجا آمده؟ واقعن نمی‌دانم پیشنهاد کی بود , انگاری مادرم . مامان و بابا در دوران طفولیتِ رفاقتشان می‌خواستند اسم دخترشان را الهام و اسم پسرشان را امید بگذارند , حالا نمی‌دانم چرا فکر هر دو جنس را کرده‌اند. آمار زاد و ولد در خانواده‌ی پدری کمبود دختر و زیادبود پسر را نشان می‌داد. اما پسرانِ پدربزرگم همه دختر دار شدند و نام خانوادگی جفنگ ما از نسل پدربزرگم امتداد پیدا نخواهد کرد . من برای نسل‌های آینده خیلی خوشحالم .
هان اسمم , اصلن نمی‌دانم چه‌طور اسم الهام از صحنه‌ی روزگار محو شد ! من البته یک عمه دارم به این اسم اما سه سالی از من کوچکتر است ... بعله همچین پدر بزرگی دارم . حالا هی در مورد مردان شهر من حرف های نامربوط بزنید . داشتم می‌گفتم وقتی من دنیا آمدم عمه‌ام حتی در دست احداث هم نبودند .
گزینه‌ی بعدی رکسانا بوده انگاری , پدر بزرگ پدری در تلفظ آن دچار مشکل بودند ک را خ می‌گفتند. نمی دانم چرا! بعد مادرم انگاری آناهیتا را از آستین‌شان بیرون آوردند به دل همه نشست یک‌هو . من نوه‌ی اول دو خانواده بودم مهم بوده به دل همه‌شان بنشیند انگاری . بابا می‌گوید پدربزرگم خیلی استقبال کرده و فرمودند آناهیتا به عنایت که اسم پدرم باشد نزدیک است یک جورهایی ! چه جوری را هیچ گاه نفهمیدم .

من اسمم را بی اندازه دوست دارم هم خودش را هم خلاصه‌اش را هم پیشینه‌اش را . اگر بخواهم برایش حد تعریف کنم , باید بگویم اندازه‌ی ماه تولدم . این دوتا, اسم و ماه‌ام مایملکم هستند , هیچ کس نمی تواند از من بگیرد. این‌قدر اسمم را دوست دارم که از خیر شنیدن " مامان " از جانب پسرک گذشتم از اول یادش دادم به اسم صدایم کنم .- همه اش این نیست البته از مادرانگی با اسم کوچک خوشم می‌آمد بچه که بودیم یک دوستی داشتیم مادرش را به اسم صدا می‌کرد خوشم می‌آمد - باربد به من گاهی آناهیتا , گاهی مامان و بیشتر می‌گوید آنا , گاهی ازم می‌پرسند آیا ترک‌ایم که به من می‌گوید آنا ؟ انگاری آنا به ترکی مادر یا یک همچین چیزی می‌شود . هرچه که هست هر چه که نیست من مناسبات بین خودمان را دوست دارم . خودش در لحظه تصمیم می‌گیرد من آناهیتایم یا آنا یا مامان . مهم این است که در لحظه آنچه که مرا می‌نامد به احساس کلی‌اش از آن چه بین‌مان می‌گذرد مرتبط است .
کسی می‌گفت همه تو را به اسم صدا می‌زنند بگذار یک نفر بهت بگوید مامان ! خوش‌حالم که گول این را نخوردم . مادرها یک رازی را می‌دانند . مادرها خودشان در مواقع متعددی بچه را مامان صدا می‌زنند, می‌دانستید ؟ هیچ بچه‌ای هم نیست که به هر حال گاهی به مادرش مامان نگوید .
یکی دیگر می‌گفت پس تکلیف احترام چه می‌شود وقتی بدون هیچ قیدی اسم‌ت را به زبان می‌آورد ؟ گفتم این صمیمیت می آورد , صمیمیت یک وقتی به احترام منجر می‌شود اما اینکه از احترام به صمیمیت برسی به عقل ناقص من بعید و دور است .
هم کلاسی‌های دبیرستانم گاهی مرا آنی صدای می‌کنند حتی آن راهم دوست دارم . اسمم بعدها ذائقه‌ام را تغییر داد طوری که احساس میکنم اسامی دختری که با الف شروع شوند و به الف ختم شوند را یک طور دیگر دوست دارم . حالا با الف شروع نشدند خیلی مهم نیست اما اینکه با الف تمام شوند یک هو انگاری اسم را برایم بولد می‌کند بیشتر به چشمم می‌آید .

شهرت یا اسم خانوادگی یا فامیل : اسم فامیلم را نمی نویسم اینجا , یک کوفت عربی مزخرف و سختی است که هیچ به آناهیتا نمی‌آید . خیلی بر احساس رضایت از بندگی وناچیز بودگی تاکید دارد. به نظر من جفنگ است! می گویند وقت ثبت نام و فامیل پیشنهاد آقای ثبت احوال بوده, من این ایده را در بست می‌پذیرم چون در زادگاه من اصلن این همه احساس ارادت به حضرت باریتعالی یافت نمی‌شودکه کسی بخواهد همچین اسم فامیل مزخرفی را برای خاندانش انتخاب کند . فکر می‌کنم طرف خیلی درگیر ثبت و نوشتن و این‌ها بود ذهنش هم همین‌طور کار می‌کرده این ترکیب مسخره را ساخته به نظرش قشنگ آمده خواسته به یکی بقبولاند آن وقت مشنگ‌تر از احداد من پیدا نکرده ... گفتم که یک کوفت عربی چرند است بی خیالش شوید.

اسم به نظر من مهم است . هفت پشت غریه که خبر زائیدنش می‌رسد همیشه اولین سوال من این است که اسم‌ بچه چیست . اسامی خانواده‌ی کوچک خودم را دوست دارم یک الف داریم یک ب و یک فرجام که انتها و آخر هرچیزی‌ست .
موهبت است اینکه اسم‌ت را دوست داشته باشی من این موهبت را دارم .

2012-03-04T00:34:00.006+03:30

شاید سینمایی‌تر بود اگر چیزهایی می‌گفتم و این عکس ناگهان ظاهر می‌شد. اما بگذارید سینمایی‌تر نباشد و همین طور واقعی بماند. عکس را از یک کارگاه ساختمانی دور از تهران گرفته‌ام. دستشویی کارگاه است. نوشته بهداشت را رعایت کنید و خط کشی کرده برای ایرانی و افغان یا همان افغانی. این عکس دو سال است در بایگانی من نیش می‌زند.

فیلم خدمتکاررا نمی‌دانم دیده‌اید یا نه. داستان برده‌داری مدرن در آمریکا در سال‌هایی نه چندان دور. یکی از داستان‌های تلخ فیلم جدا کردن دستشویی‌های خدمت‌کارانِ سیاه خانه‌هاست در خانه‌ها. این تصویر نیاز به توضیحِ من ندارد. ما عادت داریم خودمان را از اجتماع‌مان تفریق کنیم این وقتها. من فقط یاد قصه‌ای افتاده‌ام از سال‌های دورِ خودم.

ما سال‌ها پیش به زحمت و سختی قطعه زمینی خریدیم و آبادش کردیم. قصه‌ی باغ را همین‌جا قبلن گفته‌ام. یک منطقه‌ی ویلایی نه خیلی دور از تهران و نه خیلی نزدیک به شهر و روستاهای اطراف و پر از باغ‌های نیازمند به باغبان و کارگر. بهترین جا شاید برای پناه‌جویان افغان در سال‌های سخت جنگ. شهرک یک آبیار داشت. نامش سیف الدین بود. برای خودش کیابیا بود. نوبت آب دستش بود و با دوچرخه‌اش منطقه را توی دست داشت. ما که اشتباه بُر خورده بودیم میان آن شهرک اعیانی انگار بیشتر به دلش می‌نشستیم. هر بار می‌آمد، روز بود یا نیمه‌شب، با پدر بلند می‌شدیم و از ساختمانِ نیمه‌کاره‌ای که سالها کشید تا تمام شد بیرون می‌آمدیم و با هم باغ را آب می‌بستیم و چای می‌ریختیم و گپ می‌زدیم تا نیم ساعت نوبت آبِ باغِ نوپا پر شود. یک روز سیف الدین با پسر نوجوان خجولی آمد. 14 یا 15 ساله. شاید سه سالی از من بزرگتر. گفت خواهرزاده‌ام است. آمده از افغانستان برای کار. این اولین دیدار ما بود با عبدالغفور.

ما تقریبن هم قد بودیم. تقریبن هم سن. او بسیار نیرومندتر بود و بسیار محجوب‌تر. آن قدر ساده بود و آن قدر امن که زیاد طول نکشید یکی از خانواده‌ی ما شود. ما فقط آن قدر داشتیم که مزد روزانه‌اش را بدهیم و او آن قدر معرفت داشت که آن باغ را خاکِ خودش بداند. می‌رفتیم و برمی‌گشتیم، گل کاشته بود. آب داده بود. وجین کرده بود. مادر برایش سهم غذا بار می‌گذاشت و به اصرار و اصرار آخر هم‌سفره شد با ما. پدر شرط کرده بود می‌توانم توی باغ کار کنم و مزد بگیرم. مزد آن کار شوق داشت و شرمندگی. شوقش مزد عرق ریختن بود و شرمش قیاس با کاری که عبدالغفور می‌کرد. در چهارده سالگی ناچار بود یک مرد کامل باشد. مرز شکستنی و باریکی بود بین نیازهای کودکانه‌اش، مناعت مردانه‌اش و دل شکسته‌اش. او شده بود عضوی از خانه ما و نشده بود. هر چیز تعارفش می‌کردی سربه کار و سر پایین جواب می‌داد نه! و نون را به کسر می‌گفت.

روس‌ها افغانستان را ترک که کردند عبدالغفور پر درآورد و رفت شهرش. یکی دو ماه بعد برگشت. با کت و شلوار نو. قیافه‌ای که آشنای ما نبود. ما به تقلید از خواهر کوچکم که تازه زبان باز کرده بود به شوخی صدایش می‌کردیم ابویی. پدر پرسید داماد شدی؟ سرخ شد و خندید. گل پری را شیرینی خورده بود و آمده بود برای خداحافظی. عبدالغفور که کمی از من بزرگتر بود، که جای دو مرد کار می‌کرد، که شب‌ها پدر با رادیو موج کوتاه برایش ترانه افغانی می‌جست و بی‌صدا و بی‌توقف اشک می‌ریخت، که عاشق اسکناس هَزاری سبز بود، که ساده بود و پاک بود، آمده بود به خداحافظی که برود زندگی راه بیاندازد با گل‌پری و خانه‌اش را بسازد و تمام چهره‌اش می‌خندید از شادی و امید و غرور. هنوز طالبان نیامده بود. هنوز آمریکا نیامده بود که عبدالغفور رفت.

من این عکس بالا را که می‌بینم یاد کودکی خودم می‌افتم. یاد باغچه‌ای که با همت او با هم سبز کردیم و حالا نه مال ماست نه مال او. یاد چشم‌های همیشه دوخته به زمینش می‌افتم و دست‌های ترک خورده و زبرش. این عکس مرا یاد شرمندگی می‌اندازد از برادر بزرگی که کار کردن به من آموخت و مرد بودن و درست بودن را. فیلم خدمتکار هم مرا یاد همین عکس می‌اندازد. آیا ما روزی جرات خواهیم کرد فیلمی بسازیم شبیه این؟ شبیه این تصویر بالا از خودمان؟ آیا روزی جراتش را خواهیم داشت؟

دلم برایت تنگ شده عبدالغفور. دلم برایت تنگ شده.

2012-03-02T01:24:00.011+03:30

شاعر چه از سر گذرانده ؟

لغت‌نامه‌ی دهخدا را که جستجو کنی می‌گوید هنوز کسی برای این کلمه - شب‌زده - معنی ننوشته . فکر می‌کنم شاعر باید خودش این ترکیب بی‌نظیر را ساخته باشد .
شاعر را مجسم می‌کنم ,  بعد از یک بغل تعریف و تمجید که ردِ کم‌رنگی از حادثه هم توی خودش دارد , یک‌هو خیلی کوتاه شرایط را طی چند کلمه توصیف می‌کند " تو مونده ‌بودی "  و بعد با احتیاط و پرسش‌گرانه اما پر از تعجب طوری که انگار ماتش برده باشد , می‌نویسد " تو هم شکستی " .
شاعر آرمان‌گرایانه , طوری که فقط از یک ذهن بی‌آلایش برمی‌آید , معصومانه  یادآوری می‌کند : " تشنه و مومن به تشنه موندن , غرورِ اسمِ دیارِ ما بود" ... این "بود" خودش را به رخ می‌کشد , انگار که شاعر یک رازی را می‌داند که پیش‌تر نمی‌دانسته ... می‌داند انسان خیال می‌کند که در اوجِ تمنا , نمی‌خواهد , حالا می‌فهمد آدمیزاد آن چه را که می‌خواهد , می‌خواهد ! اما شاعر هر چه که می‌دانسته و نمی‌دانسته به کنار, لجبازی می‌کند و ملامت‌گرانه ادامه می‌دهد " اون‌‌چه سپردی به باد حسرت , تمام دار و ندار ما بود "
شاعر یقه‌ی عاشقِ خسته از شبِ ترانه‌اش را می‌چسبد که چرا طاقت نیاورده تا صبح , شاعری که در طول ترانه این هجرت را می‌فهمد و نمی‌فهمد . یعنی می‌فهمد اما گاهی صبوری‌اش را برای مدارا با آن از دست می‌دهد ,غر می‌زند, مثال می‌آورد " هزار پرنده مثل تو عاشق ... گذشتن از شب به نیت روز "
شاعر خودش عاقبت این را هم می‌داند وقتی که اعتراف می‌کند آن هزار پرنده "نیامدند باز " اما انگاری مستاصل مانده سر از حال خودش در نمی‌آورد .مثل یک آونگ گاهی هم‌دلانه آرزوی خیر می‌کند اما در آن سو می‌داند خیری در کار نیست , شاعر گاهی این ‌سوست گاهی آن سو . وقتی می نویسد " خدا به همراه ای خسته از شب , اما سفر نیست علاج این درد "   شاعر نا‌امیدانه آروزی محال بازگشت مهاجر شبِ زده را دارد . شاعری که می‌داند سفر, علاجِ درد نبود, حتمن می‌داند که برگشتی در کار نیست. اما همانطور که می‌نویسد "خدا به همراه, ای خسته از شب ", نمی‌تواند آخرش هم ننویسد " شب‌زده برگرد ".
شاعر سوال می‌کند   کدام خزان عاشقِ شب‌زده‌ی ترانه را به جستجوی شقایق فرا‌خوانده , شاعر قطعن  جوابِ پرسشش را می‌داند , عاقبتش را هم می‌داند , شاعر لو می‌رود وقتی که می‌نویسد " کنار ما باش که محزون , به انتظار بهاریم " آن "محزون " دست شاعر را رو می‌کند , انگاری برای شاعر آن روز خوب موعود خیلی دور از دسترس است اما نمی‌خواهد ایمانش را به آمدنش از دست دهد , خسته است , محزون است , و حالا داغان‌تر از آن است که با این جای خالی کنار بیاید , جایِ خالیِ همانی که کنارش / کنارشان نمانده تا با هم محزون به انتظار بهار بمانند و خورشید را بیرون بیاورند .
علی رغم لحن هم‌دلانه‌ای که شاعر با وسواس کلمه به کلمه تلاش در حفظش دارد , و عطوفتی که نمی‌تواند به عزیزِ بومیِ هم‌قبیله‌اش بروز ندهد , تمام ترانه داد می‌زند شاعر دل‌گیر , دل‌خون و دل‌تنگ است ... شاعر دل‌ش پاره پاره است .

دلم می‌خواهد بدانم " زویا زاکاریان " چه از سر گذرانده که سال‌ها پیش این را نوشته . این ترکیب بی‌نظیر را که در لغتنامه کسی برایش معنی ننوشته چه‌طور ساخته !؟ یا دست کم چطور به ذهنش رسیده که برای توصیف حالِ آدمیزاد این‌قدر می‌تواند گویا باشد .؟ شاهد کدام حادثه بوده که این‌طور ملموس دو سوی آن را روایت کرده .؟ شاعر چه کشیده ؟

اسکار داریم

2012-02-27T05:55:00.001+03:30

ما اسکار داریم ... سینمای ایران اولین اسکارش را دشت کرد . مبارک است , اهالی محترم خانه‌ی سینما , گوارایِ وجودتان . حلالِ جان‌تان .
آقای فرهادی متشکریم ! مبارک‌تان ... مبارک‌مان

...

2012-02-24T12:15:00.001+03:30

بچه‌ها بزرگ شده‌اند , هر کدام‌شان چندتایی دندان شیری را با دندان‌های سفت و محکم و ریشه‌دار عوض کرده‌اند , با سوادند , می‌شود دیگر به‌شان کتاب هدیه داد , با خواننده هم‌خوانی می‌کنند می‌رقصند, کسی با بشقاب غذا دنبال‌شان نمی‌دود , نشسته‌اند با هم گپ می‌زنند شام می‌خورند , گاهی خالی می‌بندند شاید از اتفاقات مدرسه‌شان , تعریف می‌کنند از دیده‌ها و شنیده‌ها علاقمندی‌ها ... بچه‌ها بزرگ شده‌اند

ما می‌رقصیم , آخرین قیمت‌ها را با هم چک می‌کنیم , خبر آخرین بارداری‌ها را رد و بدل می‌کنیم ... چندتایی دومی را حامله‌اند , ساعت‌های بیولوژیک بوق بوق می‌کند انگاری, نکند دیر شود , نکند از نیاوردن هم‌خون برای‌شان پشیمان شویم , لیوان‌های کاغذی یک‌بار مصرف را به هم می‌زنیم بی خیال دنیا . آن وسط روی پارکت‌ها بپر بپر می‌کنیم ... گیرم سنگین‌تر از قبل ! آن آدم‌های لق‌لقوی باریک , صورت‌های لاغر که یک وقتی انگاری سیبیل‌ها را به‌شان چسبانده‌ بودی, جایشان را داده‌اند به آدم‌های دور و بر چهل سالگی , جاافتاده که بیشتر از هرچیزی شبیه پدر و مادرهای بچه‌های دبستانی هستند با یک خروار فیلمِ روز ندیده ...

جهت ثبت در تاریخ

2012-02-11T11:35:00.001+03:30

*جهت ثبت در تاریخ

من یک علی دارم . بالاخره زنده ماندم , دیدم علی تولدش را در خانه‌اش جشن گرفت . شمع روی کیکی را فوت کرد که سلمازش روشن کرده بود ... یک وقت‌هایی دلِ آدمیزاد برای جا دادن حجم خوشی کوچک است . مثل دلِ من , دیشب

.پ . ن : مردمانِ سرزمین پارس هر وقت دل‌شان بخواهد می‌لاگند*

2012-02-06T20:42:00.001+03:30

عکس بازی 

2012-02-05T11:52:00.004+03:30

نور می‌زند تو , از پنجره‌ای رو به جنوب ! پایِ سینک که می‌ایستم آفتاب پشت گردنم را می‌سوزاند گاهی ! نور انگاری افتاده روی سایه‌های دست نیافتنی‌ آن تهِ جان‌م ! ترسناک نیستند دیگر . آفتاب یک طور خوبی گرمم کرده بعد از انجمادی طولانی . این‌قدر که شش ماه است اینجاییم و فکری به حال پرده نکرده‌ام ... به چشم من دید ندارد اصلن . فوقش داشته باشد . نور دارد و آفتاب وقتی آدم پاییزیِ سازگار با ابر و باران این‌طور آویزان آفتاب می‌شود تا ته‌اش را می‌توانی بخوانی .

همه چیز همان اول سر جای خودش قرار گرفت . بدون اینکه امتحان کنیم حتی تلوزیون این ور باشد یا آن ور ؟ همان اول ایستادم وسط خانه کارگرها که بار را می‌آوردند بالا, گفتم این را اینجا بگذارید , را آن جا . و تمام! کاکتوس‌های کوچک را گذاشتم پای پنجره . یک گلدان پونه هم بود که خشکید , فرجام می‌گفت هر کاری کنی روی کابینتِ آشپزخانه , باغچه نمی‌شود , آفتاب از پشت شیشه پونه را می‌خشکاند . فرجام خاک را بلد است . من اما لج کردم , گفتم می‌شود . بیل زدیم به باغچه‌ی خانه‌ی خاله‌اش یک کُپه پونه را با خاکِ پایش کردیم توی گلدان - انگاری خاله‌اش یک روزی یک کیه از خاک باغچه‌ی باغ کرج را کرده بود توی گلدان آورده بود تهران چپانده بود توی حفره‌ای از باعچه‌اش - عطرش سرت را بر‌می‌داشت . من یکی را پرت می‌کرد به‌ آن بهار که پنجشنبه‌هایش شانه به شانه ‌ی پسرکی آبی پوش سربالایی درکه را بالا می‌کشیدم و یک عالمه چیز دیگر ... فرجام راست می‌گفت ! ساقه‌های پونه‌ی در هم پیچیده جلوی چشمم خشک شد و کاری از دستم برنیامد . لاشه‌ی گلدان را بردم گذاشتم توی انباری‌ , جلوی چشمم نباشد . به جایش جای دوتا گلدان دیگر را بزرگتر کردم بتوانند ریشه‌هایشان را وک و ولو کنند . نقشه کشیدم این بهار ریحان بکارم , هم سبز هم بنفش! فکر کردم اصلن پونه خودرو و وحشی‌ست نمی‌شود بندش کرد توی گلدان . بی‌عار است, راهش را می‌گیرد یک راسته را سبز می‌کند , اما آن قدر بی‌رگ نیست که گلدان را تاب بیاورد.

گاهی یادم می‌رود این‌جا خانه‌ی من است . همین‌جا را که دوستش دارم , دنج است حتی بدون پرده , به آسمان نزدیک‌تر است. دور نمای پنجره‌ی رو به جنوبش را دوست دارم . اما گاهی پاهایم بی‌اختیار راه خانه را پی نمی‌کند . هنوز آن را از بر نشده. گاهی سرگردانم وسط خیابان . یک‌بار راننده‌ی ‌تاکسی تلفنی را سمت خانه‌ی قبلی راهنمایی کردم . هنوز هم گاهی آخر شب که از جایی برمی‌گردیم تعجب می‌کنم پس چرا فرجام سمت خانه نمی‌راند . انگاری آنجا یک چیزی جا گذاشته‌ام مثل یک جور جان پیچ* , یا من آن جا جان‌پیچِ چیز دیگری شده‌ام , نمی‌دانم ! ... حتی می‌توانم با اطمینان بگویم دل‌م برای آن جا تنگ نمی‌شود, چون بیشتر از هر چیز خودم را آن‌جا یادم می‌آید , خودِ آن‌جایم دلخراش است , رقت انگیز است , اصلن دل‌تنگ شدن ندارد . اما یک بخشی از من انگاری توی آن حیاط کوچک پرسه می‌زند , روی پله می‌نشیند و به آسمان نگاه می‌کند . به سکو تکیه می‌دهد برگ‌های خشک را می‌زند کنار پامچال‌ها را چک می‌کند آن زیر حال‌شان خوب است یا نه ... چشم می‌گرداند دنبال گل‌های ریز چند‌پرِ دلبر . آن فراموش‌م نکن‌های آبی‌ِ ریز .

*جان پیچ یا جاودانه ساز : باید هری پاتر خوانده باشید توضیح دادن ندارد.

2012-02-01T11:20:00.004+03:30

خواهر کوچک بیست و چهار ساله شد . به مامان گفتم یادت می‌آید شمع بیست و چهار سالگی را توی خانه‌تان فوت کردم و دو ماه بعدش از پیش‌تان رفتم ؟ پیش‌تر , دو سال و نه ماه قبلش توی آن محضر زیر پل گیشا پای یک چیزهایی را امضا کرده بودم . چه‌ قدر کوچک بودم پس ! چه‌قدر کوچک بودیم ! چرا هیچ‌وقت حس نکرده‌ام این را . مامان با یک لحنی که تویش یک جور تحسین دارد و ربطی هم به رفتن و ماندن در آن خانه ندارد, می‌گوید تو یک طور دیگر بودی! تو از همان اول‌ش بچه نبودی . بعد من ماندم توی این جمله‌ی آخر ! این یک طور دیگر که مامان می‌گوید را می‌دانم یعنی چه, اما منظورِ من چیز دیگری بود فرصت نبود برای مامان توضیحش بدهم . این‌که هیچ‌وقت بچه نبودن خیلی اتفاق غمگینی‌ست , چون همان وقت آقای نانوا نان بربری داغ از تنور در آورد داد دست‌مان . مامان کیسه نایلون را باز کرد . نان‌ها را گرفتم توی بغل‌م گفتم عرق می‌کند بیات می‌شود یک ‌هو .

خواهر وسطی موهایم را براشینگ می‌کند . کوتاه است برای این کارها . فِر است برای اینکه همینطوری رهایش کنی ( که همیشه می‌کنم ) حالا یک طور خنده داری پُف کرده . خواهر کوچک کلاه بافتنی می‌گذارد سرم تا پف‌ش بخوابد , به نظرم به لباسم می‌آید همین‌طوری با کلاه بنشینم یک جور احمقانه‌ی خوبی کول است . مامان می‌گوید برداری‌ها . سربه سرشان می‌گذارم لحن جدی به خودم می‌گیرم که چرا ؟ به این خوبی ؟ خواهر کوچک تایید آمیز می‌گوید خوب است , خواهروسطی می‌گوید خوب است ولی نه برای نشستن توی خانه . اینجا که کافه نیست . کلاه را از سرم بر می‌دارد موهایم بر اثر الکتریسته‌ی ایجاد شده سیخ سیخ شده . همه می‌خندیم باز کلاه را می‌کشم سرم . خواهر کوچک رژ قرمز می‌مالد. همینطور که نگاهش می‌کنیم کلاه را با احتیاط برمی‌دارم . پف موهایم بهتر شده به خواهر وسطی می‌گویم خودمان را که توی آینه نگاه می‌کنم شبیه خواهرهای بزرگتر متاهل هستیم امشب , خودمان منظور خودمان را می‌فهمیم , انگار که از دست انداختن خودمان خوش‌مان آمده باشد , شریرانه می‌خندیم .

آخر شب است , مهمانی‌ای که طرح اولیه و اجرای نهایی‌اش هیچ ربطی به هم نداشتند یک طور خیلی خوبی به یاد ماندنی شده و خوش گذشته . مخصوصن وقتی صدای رَسای آن پسرکِ محجوب, خانه را پر می‌کند که می‌خواند :

اما من , دل برنداشتم

غیرِ تو , دلبر نداشتم

...

2012-01-28T23:01:00.001+03:30

ما آدم‌های روزگارِ بد شده‌ایم، گرچه آدم‌های بدِ روزگار نبوده‌ایم. گفتن ندارد این که سخت است و خرابیم. تنگ است و دل‌تنگیم. نامرد است و نامرادیم. روزگار را می‌گویم و خودمان را. ما که رفتیم و خواندیم و کوشیدیم برای فهمیدن و دانستن و خوردیم به بزنگاه گردنه کشی تعصب و تنگ بینی و زورگویی. معلوم است که خسته‌ایم. دلتنگیم. ناامیدیم. با نمادها و نمودهایی مثل هم یا غیرِ هم. معلوم است که حرف مشترکمان درد مشترکمان است. عجیب است اگر بدخلق و کم طاقت و زودرنج باشیم؟ اگر خشمگین باشیم؟ که غصه‌های‌مان را می‌گوییم تا هم‌غصه‌ای پیدا کنیم؟ که بغض‌های‌مان می‌شکند پیِ شانه‌ی غایبی؟ که فراقهای‌مان ناله می‌کند دنبال رفاقتِ رفیقی؟ عجیب است اگر ما غمگینیم؟

نمی‌گویم غمگین نباشیم. نمی‌گویم آن روز خوب همین پشت در است. نمی‌گویم درمان دردهای شما رسید! سریع و ارزان و تضمینی! بگویم هم چه فایده؟ آن که خیال می‌کند غم را می‌شود پنهان کرد غم‌کشیده نیست. آن که فکر می‌کند هر بغضی را می‌شود قورت داد، گریه را نچشیده. آن که خشم را نمی‌فهمد ظلم را نکشیده. ما محتوم و مجبوریم به غم. هر کجای دنیا و به هر کاری که مشغولیم. ما پاره‌ای از جان‌مان از روزگار جلو زده، گوشه‌ای از ذهن‌مان در گذشته جا مانده و تکه‌ای از تن‌مان در امروز دارد تکه‌تکه می‌شود. ما تبعید شده‌ایم به دوری از هم و خودمان در زمان و مکان. می‌شود مگر غمگین نباشیم یا بی‌خیال شادمانی کنیم؟

اما گمانم می‌شود غم را تکثیر نکنیم. می‌شود غم را پی نکنیم، وقتی او ما را این طور پیگیر پی می‌کند. می‌شود غم را تولید نکنیم. ما انگار عادت کرده‌ایم به از غم گفتن و خودمان را با غم تعریف کردن. ما آینه‌های غمگینی شده‌ایم که نشسته‌ایم روبروی هم. هزار بار اخبار غم را به صورت هم می‌کوبیم. هزار بار حال غم را یاد هم می‌آوریم. ما غصه را کاشته‌ایم در گلدانِ دل‌مان و پایش نشسته‌ایم و آبش می‌دهیم و تیمارش می‌کنیم تا ریشه کند و دل‌مان را ریشه‌کن کند. ما به غصه‌های دیگران‌مان نور می‌دهیم و بال می‌دهیم تا بپیچد به غصه‌های‌مان و تناور شود و زیر سایه‌اش گم شویم و تمام شویم انگار.

راستی اگر غصه مهار ما نمی‌شود چرا ما مهارش شویم؟ اگر ما حریفش نمی‌شویم چرا او حریف ما شود؟ اگر او فراموش‌مان نمی‌کند چرا ما خودمان را فراموش کنیم؟ داروی غصه هر کجا که باشد در صندوقچه‌ی غصه نیست. سر برداریم از کاویدنش. نمی‌توانیم غمگین نباشیم؟ باشد! تلاش نکنیم غمگین‌تر باشیم. خودمان را به خودمان بدهکار نکنیم. اگر به خودمان امید نداریم، به کسانی، به کسی که دوست‌مان دارد بیایید بدهکار نشویم. نگویید نیست! پوزخند نزنید! باور نمی‌کنید همیشه توی سایه و نیم سایه‌ها کسی هست که چشم نگرانش پی ماست؟ مادری، پدری، فرزند کوچکی، دوستی، هم‌راه و رفیقی. چشم‌های نگرانی که از سایه نگاه می‌کنند و نیاید روزی که نباشند و بفهمیم و غصه را شادتر کنیم. ما فقط مال خودمان نیستیم که این طور خودمان را خیرات غصه می‌کنیم. که اگر بودیم هم حیف بود این به هیچ به باد رفتن. حتی اگر قرار به مردن است مزه دارد جنگیده مردن تا واداده مردن. بیایید با غصه بجنگیم تا آن‌جا که می‌شود.

همه‌ی اینها را گفتم که بگویم من پری کوچک غمگینی را می‌شناسم که در خانه‌ی کوچکی منزل دارد. پری کوچک غمگینی که بار سهمگینی از غصه را به دوش داشت و دارد. پری کوچک غمگینی که برای آن‌ها که دوست داشت کمر راست کرد و جنگید و از خاک غصه سر بلند کرد. پری کوچک غمگینی که نامش آلوچه خانوم است. آلوچه خانومی که دیگر غمگین نیست. هر چند میان چشم‌هایش که می‌خندد هنوز می‌شود غصه ای را که در خودش به بند کشیده دید و ته صدایش را شنید. اما ما هم‌خانه و پسرکِ کوچکی هستیم که عزیزترین داشته‌مان از چنگال غصه برگشته و ما باز هم به بودنش تکیه کرده‌ایم و میان همه‌ی این روزهای سخت در آغوش لبخند گرم مادرانه و عاشقانه‌ای زمستان را امیدوار سر می‌کنیم. همه‌ی اینها که گفتم از خوشیِ این برگشتن و سربلند کردن بود و این خاک کردنِ غصه. از داشتن دوباره‌ی آلوچه خانوم باغ آلوچه. آلوچه خانومی که از روزگارش غم نمی‌بارد. حتی اگر غمگین است. می‌بوسمت و ممنونم! از طرف مردهای شلخته و بازیگوش خانه‌ات!

دل‌تان شاد. غم‌تان کم.