Tom Lievens.

Het oerinstinct in de mens bestaat nog. De brullende beesten maken die instincten los. Alhoewel het hier willoze mechanische rossen betreft. Maar die stalen tweewielers zorgen ervoor dat als hun eigenaren in voldoende aantallen samenkomen – we zijn tenslotte kuddebeesten – ze volledig uit hun dak gaan.

MotoGP deed Barcelona aan, en dat zullen we geweten hebben. De tenoren sprongen vanuit het Drentse achterland, waar de vorige race plaatsvond, in hun vrachtwagens en motoren en snorden richting zuiden. Stelden broederlijk hun materiaal naast elkaar op en spraken af om drie dagen rondjes te scheuren.

Dat kunnen wij beter, dachten de Barcelonezen. Zij namen op hun beurt hun motoren en spraken af om Montmeló om te toveren tot een niemandsland alwaar de politie zijn muil moet houden en vooral geen praatjes moet hebben. Ze mogen nog net hun getunede bestelwagentjes op een paar straathoeken opstellen.

De motoren vallen bijwijlen moeilijk te ontwaren in de hoofdstraat van Montmeló. Niet omdat ze er niet zijn. Eerder omdat een medemens zich danig laat opzwepen om een achterband op hoge snelheid ter plaatse over het asfalt te laten schuren met als gevolg een samenscholing en een rookontwikkeling waar menig leger jaloers op zou zijn. Rubber en benzine gemixt met alcohol zorgen voor heroïsche taferelen. Of de eigenaar van het aan gort geschuurde rubber de dag nadien nog lacht, betwijfel ik soms. Een rubbertje op een dergelijk ros gaat toch toch algauw over de toonbank voor een slordige 300 euro.

Uit de rookwolken komt met de regelmaat van de klok een wheeliënde Neanderthaler opgedoken. Juichend opzijspringen is hier de boodschap als je geen 200 kilogram tegen het vege lijf wilt krijgen.

Op dit feest ontbreek ik nooit. Wel staat mijn paardje rustig in de wei die dienst doet als camping. Mijn adonislichaam hou ik het liefst fit en krasloos.

Deze oerkermis bevalt mij zeer. Schreeuwen, motoren mishandelen, achterbanden aan gort draaien. Totale destructie van alle regels der beschaving.

Morgen is er voldoende tijd om beschaafd te zijn, vandaag is het de beurt aan de mens om zijn ware afkomst nog eens te onthullen zonder stropdas, kapsones of parlement.

Tom Lievens

www.tomlievens.be

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Door Walter Gijs

Onderhandelingscoach Walter Gijs.

Ooit al een tennismatch gevolgd op televisie? En herinnert u zich dan een sterspeler nog zoals John McEnroe? Op het terrein kon hij rondspringen als een dolle stier. Of hij stak tegen de scheidsrechter de ene scheldtirade af na de andere. Op dat ogenblik vraag je je als kijker af: wat bezielt die vent en wie wil nu in godsnaam tegen zo een bullebak nog tennissen. Bovendien gedraagt hij zich compleet unfair. Hij tracht zijn tegenspeler gewoon uit mentaal evenwicht te brengen. Wat een rotkarakter!

Vertrouwen

Goede tennissers weten dat slechts één ding de echte uitkomst van het spel bepaalt. De beweging van de bal over het net. Wat de andere speler ook aan show verkoopt, het is niet dat wat de uitkomst van het spel bepaalt tenminste zolang je maar beseft dat de beweging van de bal dat wel doet. Vandaar dat tennisspelers zich concentreren op de bal en niet op de andere persoon aan het net.

Als je onderhandelt, is de beweging van de bal het ruilen van toegevingen aan de onderhandelingstafel. Het is het enige dat de uitkomst van het spel bepaalt. Het is zo makkelijk je uit je lood te laten slaan door wat andere personen zeggen en doen. Een professionele onderhandelaar concentreert zich op de thema’s in de onderhandeling. Een professionele onderhandelaar stapt niet op van de tafel omdat hij denkt dat de andere speler niet te vertrouwen is. Hij mag wel opstappen, maar dat is dan omdat hij een specifieke onderhandelingstechniek toepast.

Verontwaardigd

Stel je voor: een toponderhandelaar verschijnt plotseling op het bordes in het Witte huis en de president zegt totaal verrast: “Wat doe jij hier? Ik dacht dat jij in Genève zat te onderhandelen met de Russen.”

“Mijnheer de president, dat was ik ook, maar deze jongens zijn zo unfair en niet te vertrouwen. Ik denk ook dat ze nooit hun beloftes zullen houden. Ik was zo verontwaardigd dat ik maar ben opgestapt.”

Echte onderhandelaars doen zoiets niet. Zij concentreren zich op de thema’s die op tafel liggen, op de beweging van de bal, op het verder verfijnen en ruilen van toegevingen met in het achterhoofd de belangen die op het spel staan.

Concentratie

In een onderhandeling moet je je altijd afvragen: waar  staan we nu, in vergelijking met een uur geleden, een week geleden, enkele maanden geleden.

Tijd dus voor de onderhandelaars van de preformatie om opnieuw aan tafel te gaan en graag dus met zijn allen blijven concentreren op de beweging van de bal. Een nieuwe mediastilte zou alvast een eerste mooi voorbeeld van herwonnen concentratie zijn. Dan blijf ik supporteren voor een goede afloop.

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Door Tom Cochez

Hoeveel rek zit er nog in de CD&V?

Vorige week leek het er al even op dat N-VA iets te fors wrong aan de hand van preformateur Di Rupo door na de financieringswet ook nog eens de eis tot fiscale autonomie op tafel te leggen. Het leek kantje boordje, maar de onderhandelaars vonden uiteindelijk toch een akkoord. Een akkoord dat kwakkelde omdat er principes in werden geformuleerd die elkaar tegenspreken, maar niettemin een akkoord.

Blanco cheque

De plooien bleven echter maar even glad. Geen dag  later dook het grote B-H-V-monster in al zijn glorie op en voor de derde keer in korte tijd kwam N-VA terug op eerder gemaakte beloften.

Het voorstel van Di Rupo waarin de splitsing van de kieskring B-H-V gekoppeld werd aan meer geld voor Brussel moest voor alle Vlaamse partijen ook nog eens gekoppeld worden aan de financieringswet. Garanties dat het geld voor Brussel geen ‘blanco cheque’ zou zijn, dat vroegen de Vlaamse partijen en dat gaf Elio Di Rupo hen ook.

Ten minste volgens de Franstalige partijen, daarin gevolgd door sp.a en Groen! Voor N-VA en CD&V zijn de garanties die het ultieme voorstel biedt onvoldoende.

Publieke opinie

Zondag hield Di Rupo de lijnen nog even open door ‘een signaal’ van N-VA en CD&V te vragen. Dat signaal kwam er, maar het was niet het signaal dat de preformateur had gehoopt. N-VA zei njet en Di Rupo trok naar de koning om van zijn opdracht ontheven te worden. Ook de koning zei echter njet en stuurde Di Rupo intussen opnieuw de weide in. Deze keer met de ‘sociale partners’ in zijn kielzog.

Vandaag licht Di Rupo zijn verdere plannen toe, maar de opiniemakers lijken de hoop intussen volledig te hebben opgegeven. Opvallender is echter dat de harde  opstelling van de N-VA op steeds minder steun kan rekenen, ook in de Vlaamse pers.

Voormalig VU-voorzitter Patrik Vankrunkelsven wees eerder al op het belang van die publieke opinie: hoe lang gaan de commentatoren mee in hun steun voor de ‘Vlaamse zaak’?

Harde opstelling

Een heel eind, zo bleek de voorbije maanden. Alleszins een heel eind verder dan in de zomer van 2007, toen Yves Leterme zijn tanden stuk beet op de zoektocht naar communautaire vrede en daar in de pers ook flink werd op aangesproken.

Deze keer leek het anders, maar wie vandaag de krantencommentaren leest, kan moeilijk naast de kanteling der geesten kijken. In De Morgen wordt de onwrikbare houding van de N-VA expliciet met de vinger gewezen. Diezelfde analyse maakt Het Laatste Nieuws. Opmerkelijker is dat ook De Standaard, die de voorbije maanden op zijn minst impliciet haar geloof in de aanpak van de N-VA ventileerde, aangeeft dat de harde opstelling mogelijk rechtstreeks zal leiden naar vervroegde verkiezingen.

Taart

Aan Franstalige kant wijzen zowel Le Soir als La Libre Belgique naar het keer op keer aanzwellende en wijzigende eisenpakket van N-VA. De sigaar voor het mislukken van de preformatie ligt klaar en alles wijst erop dat N-VA ze zal mogen smoren.

Belangrijk wordt de komende dagen ook de houding van CD&V. Die partij lijkt haar nationalistische eigenheid in de verf te willen zetten en marcheerde afgelopen zondag opvallend fiks mee met N-VA. Dat de koning met de sociale onderhandelaars niet enkel de werkgevers maar via de werknemersorganisaties ook het ACV bij de onderhandelingen betrekt, voert de druk intern binnen de CD&V ongetwijfeld op. Wat heeft CD&V te winnen bij een positionering in het kielzog van N-VA? Een partij die bij eventuele verkiezingen per definitie de Vlaams-nationalistische taart monopoliseert? Die vraag ligt op het partijbureau en van het antwoord hangt af hoeveel druk er uiteindelijk op de schouders van N-VA terechtkomt.

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Door Tom Cochez

'Waarom is de burger boos?' van Maarten van Rossem.

Waarom is de burger boos?, vraagt de Nederlandse historicus Maarten van Rossem zich af in zijn gelijknamige boek, dat eerder dit jaar verscheen.

Voorspelling

Van Rossem focust in zijn analyse in belangrijke mate op de recente opgang van populistische partijen in Nederland. Eerst met Pim Fortuyn, vervolgens met Rita Verdonk, en vandaag vooral met de PVV van Geert Wilders.

Interessant is de voorspelling die Van Rossem maakt. Nog voor de val van de Nederlandse regering en de vervroegde verkiezingen trok de historicus in zijn boek al een parallel tussen de PVV en de Deense Volkspartij.

Anti-islamitisch denken

Die laatste tekende het voorbije decennium met veel succes het te volgen parcours uit voor andere Europese populistische partijen. De partij van voorzitter Pia Kjaersgaard steunt sinds 2001 een rechts minderheidskabinet van conservatieven en liberalen in Denemarken. In ruil voor een zeer scherp en internationaal fel gecontesteerd immigratiebeleid en een aantal fel gemediatiseerde maar weinig relevante ‘overwinningen’ op andere terreinen, stemt ze jaar in jaar uit braaf de begroting en het gros van de andere wetten die het minderheidskabinet uitwerkt.

Dat gedoogbeleid vanuit de oppositie legt de Deense Volkspartij en haar gedachtegoed geen windeieren. De partij die nooit verantwoordelijkheid moet opnemen voor wat  slecht loopt en tegelijk toch kan uitpakken met strenge immigratiewetgeving groeit verkiezing na verkiezing en haar anti-islamitisch denken is intussen gemeengoed geworden bij nogal wat andere partijen.

De macht

In een interview met het Vlaams Belang Magazine legt Pia Kjaersgaard met plezier uit  hoe haar partij doorgedrongen is tot in het centrum van de macht. “In het begin werden we belachelijk gemaakt maar nu nemen de media ons serieus vanwege onze sleutelrol in het politieke landschap. Ze houden niet van ons maar respecteren ons wel.”

Het is geen geheim dat Geert Wilders regelmatig overleg pleegt met zijn Deense tegenhanger. In Nederland hoopt hij het verhaal van de Deense Volkspartij dunnetjes over te doen. Dat besef lijkt ook bij een deel van de CDA’ers te groeien. Aan de ene kant is er de waarschijnlijkheid dat de partij het komend decennium in een door de PVV gesteund minderheidskabinet aan de macht zal kunnen blijven deelnemen. Aan de andere kant staat het gedachtegoed van de CDA inzake immigratie haaks op het rabiate anti-islamisme  van Geert Wilders.

Zeurpiet

Terwijl er onderhandeld wordt, worden er links en rechts schoten voor de boeg gelost. Deze week pleitte oud-premier Dries van Agt voor een cordon sanitaire en gisteren was het de beurt aan CDA-partijvoorzitter Henk Bleker om te stellen dat een nieuw kabinet “samenbindend” moet optreden en “de samenleving niet uiteen mag spelen”.

Wilders reageerde prompt via Twitter: “Kan die CDA-voorzitter Bleker niet even op vakantie gaan of zo? Wat een enorme zeurpiet. En voor alle helderheid: de PVV moet helemaal niks!”

Daarmee toont Wilders in de eerste plaats dat hij nog wel wat te leren heeft van Pia Kjaersgaard. De Deense Volkspartij legde de voorbije jaren een parcours af waarbij ze, op zijn minst voor de buitenwereld, de scherpste kanten van haar inhoudelijk discours afvijlde en de botte, vaak agressieve toon van de begindagen sterk milderde. Een bocht die Wilders, wil hij in de voetsporen van zijn Deens voorbeeld verder marcheren, nog moet maken.

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Door Peter Wullen

Het boek van Chil Rajchman.

“Op een keer werd een oven verplaatst naar een massagraf van ongeveer een kwart miljoen mensen. Zoals gewoonlijk werd het rooster volgeladen met het juiste aantal mensen en ’s avonds werd het vuur aangestoken. Er stond echter een straffe wind, en het vuur brandde zo hevig dat het oversloeg naar het massagraf en daar om zich heen greep. Het bloed van ongeveer een kwart miljoen mensen vatte vlam en bleef zo een etmaal branden.” (pag. 77) Die vreemde anekdote diepten we op uit Chil Rajchmans controversiële getuigenis Een van de laatsten over zijn verblijf in het nazivernietigingskamp Treblinka II in 1943. Bloed bestaat voor 90 procent uit water en het is wetenschappelijk bewezen dat het plasmagoedje helemaal niet ontvlambaar is. Wat lezen we dan eigenlijk? Pure nonsens? Hoe is het eigenlijk zover kunnen komen?

Schaduw van de dood

Chil Rajchman werd in 1914 geboren in het Poolse Lódz. Tot oktober 1942 slaagde hij er met zijn jongste zus in om uit de handen van zijn nazivervolgers te blijven. De rest van de familie Rajchman werd opgesloten in het getto van Warschau. Zijn oudste zus Ratse werd vermoord in het getto van Lódz. Zijn tweede zus Rivke werd vergast in Treblinka. Wat er met zijn jongste zus Roeske, zijn broer Jitschok en zijn vader is gebeurd, zal hij nooit te weten komen. Rajchman zelf rolt van het ene in het andere vreselijke baantje om in Treblinka te kunnen overleven. In augustus 1943 werkt hij actief mee aan de opstand tegen de bewakers en kan hij ontsnappen. Door her en der onder te duiken redt hij zijn leven.

In die periode schreef hij over zijn verblijf in het vernietigingskamp en over het lot van zijn medegevangenen. De teksten behoren tot een bijzondere en beperkte soort geschriften van de holocaust: geschriften die opgesteld werden in de schaduw van de dood, toen de oorlog zelfs nog niet afgelopen was.

Objectief verslag

Chil Rajchman.

Toch klopt er iets niet met het boekje Een van de laatsten. Het unieke ooggetuigeverslag van een overlevende van Treblinka. De ondertitel luidt ‘Herinneringen van Jechiël Meir Rajchman (Henryk Romanowski)’. Rajchman schreef zijn memoires in het Yiddisch tijdens zijn verblijf in Warschau in 1944. In 1946 werden zijn aantekeningen herzien en vrijelijk aangevuld door de Joodse dichter Yad Vashem. Ongeveer 64 jaar na de feiten werd de tekst gepubliceerd en geredigeerd door de Franse uitgeverij Les Arènes. In hoeverre we hier nog met de oorspronkelijke tekst te maken hebben en niet met een opgeblazen historisch verzinsel, is moeilijk uit te maken.

Rajchman bewaarde de aantekeningen zorgvuldig toen hij zich eerst in Polen vestigde en dan naar Uruguay emigreerde. Hij gebruikte ze als getuigenis op het proces tegen de nazibeul John Demjanjuk in de Verenigde Staten en in Jeruzalem, maar al die tijd bleef zijn manuscript onuitgegeven. In hoeverre kunnen mensen meer dan een halve eeuw na de feiten een objectief verslag geven van hun wedervaren in een nazikamp?

Ongeloofwaardig historisch potje

Ongetwijfeld zijn hier één of meerdere redacteurs aan het werk geweest. Het boek staat vol aantoonbare onjuistheden en historische onwaarheden.

 Op pagina 85 lezen we: “In de laatste dagen van juni zijn de elf massagraven, waarin miljoenen mensen hebben gelegen, helemaal geruimd. De grond is geëgaliseerd en ingezaaid met lupine.” Iets verder, op pagina 113, schrijft Rajchman: “Ja, ik ben in leven gebleven en bevind me onder vrije mensen. Maar waartoe? Dat vraag ik me vaak af. Om de wereld te vertellen over de miljoenen omgebrachte, onschuldige slachtoffers, om te getuigen van het onschuldige bloed dat is vergoten door de moordenaars. Ja, ik ben in leven gebleven om te getuigen van dat grote slachthuis: Treblinka.” Rajchman heeft het inderdaad over het vernietigingskamp Treblinka, in het noordoosten van Polen, maar in werkelijkheid werden daar geen ‘miljoenen’ mensen vermoord, maar ‘slechts’ minimaal 700.000 en maximaal 900.000.

Er zijn weinig getuigenissen bewaard over hoe het er precies aan toeging in Treblinka. De getuigenis van Rajchman is dus uiterst belangrijk. Bekend is de discussie die hij voerde met zijn ex-medegevangene Wiernik over de capaciteit van de gaskamers. Wiernik telde een absurde 20 tot 25 mensen per vierkante meter. Rajchman beweerde dat er acht mensen per vierkante meter opgesloten werden in de gaskamers, wat ons nog altijd vrij veel lijkt. Een simpele berekening leert echter dat het aantal heel wat lager lag en dat er maximaal 750.000 slachtoffers gedood werden in Treblinka. Rajchman verhoogt dat sterftecijfer met ongeveer 100 procent. Waarschijnlijk had hij nobele bedoelingen toen hij zijn verslag neerschreef, maar de geschiedenis en zijn slechte geheugen maakten er een ongeloofwaardig historisch potje van.

Wantrouwen

Uitgeverijen proberen daarbij nog eens om met een sensationele cover, titel en ondertitel de aandacht van de lezers te wekken en dit boekje als dé waarheid over Treblinka te verkopen. De geschiedenis van de nazivernietigingskampen is meer gediend met betrouwbaarheid, discretie en uiterste omzichtigheid, vooral als het gaat om concrete cijfers. Het aandikken of verdoezelen van de waarheid leidt tot wantrouwen, ongeloof en in het ergste geval tot negationisme. Chil Rajchman is met ‘Een van de laatsten’ tegen wil en dank de Steven Spielberg geworden van Treblinka II.

‘Een van de laatsten. Het unieke ooggetuigeverslag van een overlevende van Treblinka’, Chil Rajchman, Meulenhoff, 2010, ISBN: 978 90 290 8507 6.

Zie ook:

• ‘Chil Rajchman’s Treblinka Memoirs’, door Thomas Kues, op Inconvenient History.
• ‘De wrede paradox van de Holocaust.  Over nachschrift 1 + 2 van Heimrad Bäcker’ in rekto:verso 42.

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Door Tom Cochez

Unilever promoot een spray met een virtueel paradijs voor mannen.

[Op 26 augustus werd een update bij dit artikel geplaatst.]

Adverteren kost vandaag handenvol geld. Hoewel kranten, websites en andere media het niet graag  horen, maken adverteerders steeds vaker gebruik van een veel goedkopere en doeltreffendere manier om lokaal of wereldwijd hun producten in de markt te zetten: zorg dat er berichten over je producten in de media verschijnen.

Pamperen

Dat werkt simpel: je biedt als bedrijf een perscommuniqué aan. De kans dat de reclameboodschap eruit gefilterd wordt, evolueert omgekeerd evenredig met de tijd die journalisten krijgen om hun werk te doen.

Het artikel ‘We pamperen iedere man zoals hij dat wenst’ op de redactie.be is een schoolvoorbeeld van hoe zo’n (internationale) reclamecampagne op poten wordt gezet. In dit geval gaat het om een  reclamecampagne van multinational Unilever voor Lynx Body spray.

Het bericht over de ‘Lynx Lodge’ verscheen rond 20 augustus in verschillende Australische media en begon vervolgens aan een reis over de hele wereld.

Seksistisch

De VRT nam vandaag het bericht – netjes vertaald, maar zonder bronvermelding – over van een van de honderden Engelstalige sites die intussen ‘woordvoerster Laura O’Donnell’ aan het woord laten. Die websites hebben de woorden van O’Donnell – als de dame al bestaat – op hun beurt van andere sites. De originele bron is niet meteen duidelijk, maar wellicht gaat het zoals zo vaak om een simpel perscommuniqué waarin de quotes netjes geprepareerd staan.

“ ’s Morgens kan er ontbijt op bed worden geleverd, inclusief een gratis sexy wekdienst. ’s Avonds kunnen de gasten naar moddergevechten kijken of samen met de vrouwelijke personeelsleden deelnemen aan het Twister-spel. Doorheen de dag is er steeds de mogelijkheid te relaxen in een kuurbad of dankzij een rugmassage. Zolang het de gast maar plezier oplevert. We willen mannen pamperen, maar steeds op zo’n manier dat ze zich mannen blijven voelen.”

Het Laatste Nieuws gaat nog wat verder mee op het pad dat door de marketingploeg van Unilever werd uitgetekend. ‘Ultieme mannenlodge vol sexy modellen verdeelt Australië’, kopt die krant.

Op de website HLN.be staat het zo:

“Te seksistisch!”, protesteren de vrouwengroeperingen bij onze tegenvoeters. Platvloers bordeel of gewoon het ultieme resort? Oordeel vooral zelf in de bijbehorende foto’s en filmpje!”

Uitnodigende button

Om die foto’s en filmpjes is het allemaal te doen. En om de commotie natuurlijk: iedereen moet en zal de virtuele Lynx Lodge gezien hebben.

De foto’s en filmpjes leiden rechtstreeks naar de website van het resort. Die website toont wat de media beloven. Onderaan staat, weliswaar in klein lettertjes, maar toch duidelijk, dat de website gemaakt is door Unilever.

Georkestreerd

Nog veel prominenter staat de foto van een spuitbus ‘Body Spray’ van het merk Lynx. Voor wie daar de link naar de Lynx Lodgde nog niet heeft gelegd, is er nog de uitnodigende button ‘Watch the Ad too hot for You Tube’. Daarin staat niet enkel het woord Ad, op het einde van het clipje zie je ook de producten waar het om te doen is: Lynx body spray. Je moet zelfs zo’n product kopen om deel te kunnen nemen aan een wedstrijd die een verblijf in het virtuele Lynx Lodge verloot.

En er is meer. Wie het laatste toevoegsel van de website verwijdert, komt op de basiswebsite van de reclamecampagne terecht met onder meer links naar Facebook, waar de strijd tussen feministen en ‘echte mannen’ netjes werd georkestreerd door Unilever. De andere links op die pagina werpen op de een of andere manier allemaal meer licht op waar het de reclamemaker allemaal om te doen is: het Lynxeffect wereldwijd promoten.

[UPDATE 26/08] “Bedankt voor je opmerkingen. We laten het verhaal (een tweede keer) onderzoeken en zullen het artikel desnoods verwijderen en/of rechtzetten. Met vriendelijke groet. De Redactie.” Dat was het mailtje dat lezer Steven Devijver deze ochtend (donderdag 26 augustus) om 10.46 uur in zijn mailbox vond.

De avond voordien, om 20.11 uur, had hij de VRT gewezen op het commerciële karakter van de berichtgeving over de Lynx Lodge. “Normaal neem ik contact op met jullie redactie in verband met fouten in artikels”, meldde de aandachtige lezer. “Echter, in het verleden hebben jullie nooit iets gedaan met mijn opmerkingen en deze keer is het wel heel flagrant. Daarom heb ik deze keer elders aangeklopt met mijn opmerking: http://www.apache.be/2010/08/bloedmooie-modellen-hebben-vrt-en-hln-bij-de-lurven/”

Het was op aangeven van Steven Devijver dat Apache in dit artikel inzoomde op de commerciële kar waarvoor de VRT (en Het Laatste Nieuws) zich de dag voordien hadden laten spannen: een als berichtgeving verpakte advertentiecampagne van multinational Unilever. Op het moment dat we deze update online plaatsen, heeft de VRT het betreffende artikel nog altijd online staan. Wellicht een tweede keer gecheckt en opnieuw goed bevonden.

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Door Ronald Meeus, rekto:verso

The Expendables brengt hulde aan de testosteronfilms. Daarin ruimen Herculesachtige helden alle obstakels uit de weg. Zij overwinnen hun tegenstanders niet alleen, maar vernietigen ze compleet.

Heilige tricepsen! The Expendables moet zowat de natte droom zijn van al wie tuk is op ouderwetse testosteroncinema. Acteur-regisseur Sylvester Stallone verzamelde een cast waarin hij zij aan zij speelt met Arnold Schwarzenegger, Bruce Willis, Jason Statham, Dolph Lundgren, Mickey Rourke, Jet Li en Steve Austin.

Mythische reuzen

Van zo’n zootje ongeregeld moet je uiteraard geen verfijnd drama verwachten, en maar goed ook: The Expendables is vooral bedoeld als hommage aan de actiecinema uit de jaren tachtig en de vroege jaren negentig, toen de zonet vernoemde heren vooral uitblonken in het oplossen van complexe wereldproblemen (zoals het opkomende internationaal terrorisme, vermiste Amerikaanse krijgsgevangenen in Vietnam of de Russische invasie van Afghanistan) met behulp van ratelende mitrailleurs.

Stallone stampte samen met Schwarzenegger in de vroege jaren tachtig die hele golf van bicepsfilms in gang. First Blood (1982), waarin Stallone voor het eerst in de huid kroop van icoonpersonage John Rambo, was de proloog voor een tijdperk waarin Hollywood het Amerikaanse publiek, dat nog maar pas aan het bekomen was van het debacle in Vietnam, mythische reuzen presenteerde. Die namen het over waar de Amerikaanse overheid had gefaald. De torso van Stallone werd een handelsmerk, en dat voorbeeld werd gevolgd door andere spierbundels-acteurs die zich op het nieuwe testosterongenre gooiden. Hun lichaam moest gewoon maar een projectie zijn van de onderhuidse fantasieën van de gemiddelde man, die sentimenten uit de films puurde die hij niet meer uit het dagelijkse leven kreeg. Hij zag Herculesachtige helden die alle obstakels uit de weg ruimden, en hun tegenstanders niet alleen overwonnen maar ze compleet vernietigden.

Messianistische cinemaheld

De body count in de Amerikaanse actiefilm bereikte snel ongeziene hoogten. Rambo: First Blood Part II (1985) telde 202 gewelddaden in amper 95 minuten. Dat geweld richtte zich op Vietnamese en Russische tegenstanders, want de verhaallijn had een onmiskenbaar politieke inslag. De film vormde het sluitstuk van een hele reeks waarin Amerikaanse reuzen zogeheten ‘POW’s’ (krijgsgevangenen) uit de Vietnamese jungle moesten redden, en op die manier het publiek hielpen om in het reine te komen met Vietnam. Uncommon Valor (1983) en Missing in Action (1984) tapten bijvoorbeeld uit hetzelfde vaatje.

In hetzelfde jaar van Rambo: First Blood Part II liet Commando (1985) een actiegenre zien dat ook in een veel breder opzicht een gevoelige snaar had geraakt. De volkomen apolitieke plot van de film, waarin Arnie Schwarz zijn dochter moet redden uit de kladden van een bende terroristen, toonde een held die in de eerste plaats een vader is. Het genre wrikte zich stilaan los van zijn Reaganeske politieke achtergrond en ging gewoon om de mannelijkheid van zijn hoofdpersonages draaien. Actiefilms als de Lethal Weapon-reeks (1987 en 1989), Arnies Predator (1987) en Stallones Cobra (1986) introduceerden een veeleer messianistische cinemaheld, die in de plaats kwam van zijn mythische voorganger.

Iconisch beeld

Vaak begint zo’n film met de held die terugkeert uit ballingschap, zoals Chuck Norris’ personage Scott McCoy uit The Delta Force (1986), die opnieuw voor zijn oude werkgever gaat werken wanneer een vliegtuig met Amerikaanse passagiers wordt gekaapt in Beiroet. De held had zich afgekeerd van de menselijke samenleving, maar keert terug naar het slagveld omdat de ernst van de situatie erom vraagt. Niet zelden is hij getormenteerd door zijn verleden (hij was een Vietnamveteraan, of zag – zoals in The Road Warrior (1982) en The Punisher (1989) – zijn geliefde of gezin vermoord worden), en vindt hij dankzij de hoofdintrige van de film zijn verlossing.

Die komt er op twee manieren. De eerste is de doorgezette ritualisering van het mannelijke lichaam. Dat van Mel Gibson in Lethal Weapon, Steven Seagal in Above the Law (1988) of Jean-Claude Van Damme in Bloodsport (1988) is opvallend minder bonkig dan dat van Sly en Arnie, maar wordt door het intensieve gebruik van martial arts meer en meer zélf een wapen. En een tweede manier om tot verlossing te komen, is pijn. Veel pijn. Zowat elke actiefilm uit de late jaren tachtig bevat een scène waarin de protagonist wordt gefolterd, gevolgd door een sequentie waarin hij zichzelf bevrijdt, en ook zijn kwelgeest – het liefst nog door middel van diens eigen foltertuig – lik op stuk geeft. Een scène uit Cyborg (1989), waarin de gekruisigde Jean-Claude Van Damme het kruis aan splinters trapt, had wat dat betreft een iconisch beeld kunnen worden, ware het niet dat de film flopte.

Fallisch fetisjisme

Maar waar kwam al dat plotse vertoon van viriliteit eigenlijk vandaan? Onderzoekers die het genre onder de loep namen, zoals de Britse sociologe Yvonne Tasker, vermoeden dat de grote onzekerheid van de gemiddelde man in dat tijdperk er voor iets tussen zat. We zaten aan het eind van de tweede feministische golf, en vrouwen begonnen meer en meer hun plaats in de maatschappij op te eisen. Mannenbladen als Playboy maakten tegen het einde van de eighties ook voor het eerst gewag van de ‘nieuwe man’, die welgemanierd was, de wc-bril opnieuw omlaag deed nadat hij had geplast, en niet meer bang of vies was van cosmetica.

De gemiddelde man wist absoluut niet wat hij ermee aanmoest, en greep naar vertier waarin rauwe mannelijkheid nog de norm was. Maar ook in de scenario’s van ‘zijn’ films werd er aan dat ideaalbeeld geknabbeld. Populaire cultuur, waartoe we actieprenten zeker mogen rekenen, bevat namelijk evengoed thema’s en invloeden uit de polsslag van hun tijdsgewricht als dingen die uit de zogeheten ‘hoge’ cultuur komen. Alleen stoppen scenaristen en regisseurs ze er veelal onderbewust in. Vooral de onderhuidse seksuele component in actiefilms na 1985 is bij momenten confronterend. Uiteraard valt het fallische fetisjisme voor vuurwapens niet weg te denken uit het genre (denk aan de twee hoofdpersonages uit Lethal Weapon die hun vuurwapens naast elkaar leggen om te zien wie de grootste heeft), maar er is meer. De omgang tussen de personages krijgt bijvoorbeeld een lichte zweem van homo-erotiek: tijdens een eerste confrontatie met de slechterik in Lethal Weapon II debiteert Gibson letterlijk: “I will fuck your ass. I will send you home with your balls in a sling.”

Yippee-ki-yay, motherfucker

De krampachtige of ontwijkende manier waarop actiehelden omgaan met vrouwelijke personages lijkt echter soms te suggereren dat ze met impotentie worstelen. Bijzonder vaak worden seksuele avances van de leading lady – nochtans negen keer op de tien een moordwijf – botweg afgewezen. In de eerste Missing in Action sommeert Chuck Norris een potentiële love interest zelfs om zich om te draaien terwijl hij zich omkleedt: “Ik ben een beetje verlegen.”

Een manbeeld dat leek op wat we ondertussen allemaal de ‘nieuwe man’ noemen, werd dan weer ongebreideld uitgespeeld in de slechterik. Het contrast werd vooral duidelijk in Die Hard (1988), waarin Bruce Willis’ personage John McClane een metaforische strijd levert tegen de nieuwe man in hoogsteigen persoon: de charmante, ijdele, welgemanierde, goedgeklede, in mode en beleggingen geïnteresseerde meesterboef Hans Gruber (Alan Rickman). Willis’ working class-personage vertegenwoordigt zijn absolute tegenpool: de man’s man, die eerder beantwoordt aan een stereotype dat decennia geleden werd neergezet door westernhelden als John Wayne en Roy Rogers. Precies daarom is de sleutelscène waarin McClane via CB-radio converseert met Gruber zo belangrijk: het moment waarop hij het gesprek afsluit met ‘Yippee-ki-yay, motherfucker’. Het eerste deel uit de kreet komt recht uit die klassieke westerns en meet McClane de gedaante van de archetypische Amerikaanse held aan.

In de jaren negentig ebden die invloeden stilaan weg en ondertussen zijn de meeste actiefilms, op een uitzondering als de Transporter-films na, pure straight-to-dvd-uitgaves. Maar als het van Stallone afhangt, staan we aan de vooravond van een fikse revival. Misschien is het huidige tijdskader, waarin vrouwen ook in pure mannenbastions zijn doorgebroken, veeleisender worden in bed en hun man met dagcrèmes opzadelen, daar opnieuw niet vreemd aan?

Dit artikel is het gevolg van een samenwerking tussen Apache en Rekto:Verso. Lees de uitleg waarom Apache samenwerkt met partners.

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Tom Lievens.

Solidariteit van de Gekruisigde Zaligmaker. Koek, koek, als dat geen naam als een klok is. De organisator van de boetprocessie, Gilbert Van Lerberghe, blijkt lid van dat clubje te zijn.

Hem werd gevraagd hoe het nu zat met wat de VRT verkondigd had: Vangheluwe liep mee in de boetprocessie. Anoniem natuurlijk. Antwoord Gilbert: “Een grote kwakkel. Ik ken alle boetelingen. Had Vangheluwe meegelopen, dan zou ik dat ongetwijfeld geweten hebben. Het is bekend dat ik zéér discreet blijf.”

Toen ik naar school ging en er werd mij iets gevraagd, gaf ik een antwoord. Verkondigen dat ik het antwoord wist, maar niet antwoorden, was niet meteen een optie. En dat is nu net wat onze solidaire zaligmaker doet. De mooie zalen en kerken zijn goed om een praalmis op te dragen, de koning vooraan te laten zitten op de nationale feestdag. Maar hola als men iets vraagt. Dan klapt alles dicht als ware het een aangeraakte mosselschelp.

De anonimiteit en het ontwijken van eender welke vraag is wat mij doet denken dat er in de krochten onder de prachtige kerken en zalen heel wat verborgen lijken in stevig gesloten kasten moeten liggen. Het meest frappante is dat men ermee wegkomt. Vangheluwe bekent zijn zonde, niet zonder slag of stoot maar met het mes op de keel. Gevolg: verbanning naar het klooster van Westvleteren. Dorst zal hij er in ieder geval niet lijden.

“Zalig zijn de simpelen van ziel”, moeten die solidairen van de gekruisigde zaligmaker denken. Maar die simpelen hoeven niet te veel te weten, solidariteit met hen is parelen voor de zwijnen gooien.

Tom Lievens

www.tomlievens.be

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

San F. Yezerskiy.

De nieuwsakkers lagen er verdord bij dit weekend. Of wij misschien wilden weten dat Bruce Willis een serveerster aan het huilen had gebracht, probeerden Het Nieuwsblad en De Standaard uit pure wanhoop. Dat wilden wij niet. Gelukkig vindt een goede journalist overal wel iets, al moet hij daarvoor graven tot diep in de website van Toerisme Vlaanderen.

Achter een minuscule link op het Engelstalige deel van die site staat namelijk een kaartje waarop je, met dichtgeknepen ogen en een beetje verbeelding, Vlaanderen als een onafhankelijke staat afgebeeld kan zien. De kustburgemeesters steigerden, want Waalse en Brusselse toeristen zouden nu voorzeker massaal wegblijven van die smerige Vlaamse Noordzee.

(Alle Waalse en Brusselse toeristen, tenminste, die op de voorpagina van de site hebben aangegeven dat ze in het Verenigd Koninkrijk wonen. Op de Franstalige website zijn alleen maar kaartjes van een eengemaakt België te zien.)

Graaf Leopold Lippens, burgemeester van Knokke-Heist, was het kwaadst van allemaal. In een reactie die hij ergens vlak na zijn ochtendborrel aan de VRT gaf, fulmineerde hij dat Toerisme Vlaanderen voor zijn part kon ontploffen en hij voegde daar nog een weinig samenhangende rant aan toe over vuile strepen in Vlaams-nationalistische onderbroeken.

Onderbroeken. Dat is het niveau waarnaar het communautaire nondebat is afgezakt. Mag het dan een wonder heten dat het met die hele formatie geen meter opschiet?

De Vlaamse en Franstalige overheden gedragen zich tegenover elkaar als een al veel te lang getrouwd koppel. Elke partner ergert zich aan alles wat de andere doet. De manier waarop hij ademhaalt en koffie drinkt, de tv-programma’s die zij kiest, de onhebbelijke gewoonte die hij heeft van elke keer na het gebruik de temperatuurknop van de oven naar nul te draaien. Het enige wat hen samenhoudt, is de gedachte dat het alleen nog veel erger zou zijn.

Ja, goed, ergens op een bureau in Brussel heeft een kaartjestekenaar iets onvoorzichtigs, misschien zelfs iets doms gedaan. Nu hebben we twee keuzes: we kunnen daar eindeloos over blijven doorjanken, of we kunnen eens met het hoofd schudden en verderwerken aan wat er communautair echt toe doet. Wat zal het zijn? Ik zou alvast graag een pensioen hebben later.

San F. Yezerskiy

www.soren.be

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.

Door Tom Cochez

Verschillende kranten vrezen dat Bart De Wever de eis te veel op de tafel heeft gelegd.

Zijn de partijen onder het preformateurschap van Elio Di Rupo nog bezig met echt te onderhandelen of worden de eerste lijnen uitgezet met als ultiem doel het doorspelen van de zwartepiet voor het mislukken van de onderhandelingen? Die vraag doemt steeds nadrukkelijker op aan de einder van de Wetstraat, nu N-VA, tegen de zin van de Franstaligen in, de eis tot financiële autonomie op tafel heeft gelegd.

IJskoud gepakt

Vorige week schakelde preformateur Di Rupo het koninklijk paleis in om de gemoederen tussen Franstalige en Nederlandstalige partijen te  bedaren. In weerwil van een herenakkoord tussen Elio Di  Rupo en Bart De Wever had de N-VA-voorzitter de financieringswet op tafel gelegd. Daarmee was het vertrouwen geschonden en de vorst mocht twee dagen masseren om de onderhandelaars afgelopen weekend opnieuw fris en monter rond de tafel te krijgen.

Daar wachtte de Franstaligen echter een nieuwe verrassing. N-VA legde de eis voor fiscale autonomie op tafel. Een ‘onbespreekbare’ eis is dat voor de Franstaligen, die zich voor de tweede keer in een week tijd ijskoud gepakt voelden door de Vlaams nationalisten.

Kletterende ruzie

De Morgen opent met die vaststelling maar Le Soir en La Libre Belgique gaan een stap verder en kijken al naar de gevolgen. Le Soir opent met ‘Nieuwe eisen N-VA zaaien twijfel’ en heeft het voorbije weekend ‘niets positiefs’ gezien, in het beste geval een ‘surplace’. Volgens Le Soir twijfelen alle Franstalige onderhandelaars, maar net zo goed Vlaamse onderhandelaars, meer dan ooit over de finaliteit waarmee N-VA rond de onderhandelingstafel zit. “A quoi joue la N-VA?”, vraagt, afgaand op het artikel niet alleen de journalist in Le Soir zich af. Dat N-VA rond de onderhandlingstafel nooit met cijfers maar altijd met grote principes zou schermen, versterkt bij “de meerderheid van de onderhandelaars” de gedachte dat het N-VA enkel te doen is om een mislukking.

Ook La Libre Belgique zit op dat spoor en opent met ‘N-VA stelt steeds meer eisen’. Symbolischer is echter het artikel, intussen overgenomen op de websites van andere kranten, waarin de kletterende ruzie van het afgelopen weekend tussen Bart  De Wever en Laurette Onkelinx (PS) wordt belicht. De Wever zou Laurette Onkelinx in het heetst van een dispuut over het Brussels Hoofdstedelijk Gewest toegebeten hebben: “Il faut vous preparer rapidement a la fin du pays.” Onkelinx zou op haar beurt gereageerd hebben met de mededeling dat haar partij daar volop mee bezig is.

Toegiften

Dat soort (gelekte) interne informatie wijst behalve op een stilaan problematische verstandhouding ook op een bewuste strategie van beeldvorming via de media. Een foto van Bart De Wever die Laurette Onkelinx toebijt dat ze het einde van het land mag beginnen voor te bereiden, is koren op de molen van diegenen die de zwartepiet voor een eventuele mislukking van de gesprekken bij N-VA willen leggen.

Even opmerkelijk in dat verband is de opening van De Standaard, waarin het voorstel van Di Rupo voor de splitsing van BHV uit de doeken wordt gedaan. De Franstalige toegiften  – alleen al de splitsing – lijken dat voorstel zelfs voor de N-VA verteerbaar te maken. Maar ook het uitlekken van dat voorstel zou kunnen passen in een rondje zwartepieten.

Feel free to Flattr this post at flattr.com, if you like it.