Археолошки дневник vol.2.1/2 ©

Ноќта кога Старата скопска чаршија дишеше

2009-07-10T06:32:07Z

Секое утро во 2007 год. додека одев на моето работно место, на ископувањето на Скопското кале, поминуваав низ Старата скопска чаршија. Ако поради некоја одредена причина се затекнете наутро низ стариот дел од градот, тој ќе ве пречека искапен во првите сончеви зраци очекувајќи ги сите занатчии и трговци да ги отворат своите дуќани. Во видео клипот погоре може да се погледнат намонтирани црно бели снимки од чаршијата. Впечаток ми остави инсертот каде еден трговец во раните утрински часови подигнувајќи ја решетката на својот дуќан се прекрстува, се помолува … за добар ден, за арно за убаво, за бериќатвасан. Денеска дуќаните во чаршијата немаат решетки туку аларм, но многу е веројатно дека утринскиот ритуал на сите е еднаков исто како и во минатото.

За старото градско јадро на Скопје е пишувано многу низ вековите, а со својата монументалност и гордост, секако дека ќе биде инспирација и во иднина. Но за само неколку години, како резултат на превирања од различен карактер, Старата скопска чаршија го загуби својот шарм. Некогаш место каде се шопингуваше и излегуваше до утринските часови, се престори во локација каде последните гости и шетачи можат да се видат до 18-19 часот, додека не почне да се стемнува.

Веќе неколку години трае проектот за нејзината ревитализација и кога човек ќе прошета по улиците и сокачињата, навистина може да увиди дека таа се има променето во едно сосема ново руво. Повеќето од објектите се реставрирани и имаат превземено функција која е повеќекратна, како што на пример Чифте Амам и Даут Пашин Амам се делови од комплекот на Националната галерија на Македонија, Безистенот! и Капан ан се полни со гостилници и кафулиња, додека во компексот на Сули Ан се се` уште сместени Факултетот за ликовни уметности и Музејот на Старата Скопска Чаршија.

На 28.06.2009 година во рамките на Скопското лето, се случи еден културен настан кој го врати духот во стариот дел од градот. Манифестацијата насловена како “Реоткривање на патеката на културата“, натера повеќе од осум илјади посетители во една саботна вечер повторно да го откријат шармот на чаршијата, чекорејќи по означена патека во должина од еден километар, вдолж која можеа да се видат концерти ( на Чалгија саунд систем, Љубојна, Фолтин и Суперхикс) изложби и театарски претстави во кои учествуваа над 200 уметници. Настанот започна на плоштадот „Македонија“ во 20:30 часот, од каде што присутните гости и граѓани во придружба на костимирани жонглери, акробати и артисти беа насочувани кон повеќе културни локации. Како точки на одредени случувања беа опфатени повеќе културно-историски споменици почнувајќи од Камениот Мост, преку Даут Пашиниот Амам, црквата Свети Спас, Чифте Амам, Безистенот, Сули Ан, па се до платото на Куршумли Ан.

Скоро сите посетители се сложуваа со мислите кои беа испишани врз траекторијата по која луѓето се движеа - “Под нашите нозе лежи богатство“, “Тука времето тече побавно”, “Скопје со широко отворени очи”, “Фенерли Ан - најпознатиот скопски бордел”, “Најдобрите вестерн филмови беа во кино Напредок”, “Осум метри долга и еден метар широка - ова е најмалата улица на светот”, “Осумдесет проценти од македонските брачни парови се венчаа со бурми од оваа улица”, “Mногу скопски шмизли искршија штикли по овие калдрми”.

Убаво и смирено, а сепак воолшебно, во само неколку часа чаршијата живееше, пулсираше и доби сосема нов сјај. Толпата од луѓе која доби гратис по една пијачка и ќебапчиња во некоја од гостилниците по свој избор, го врати макар и на една ноќ духот на времињата од пред повеќе од деценија и пол кога секоја вечер врвулица луѓе ја посетуваше Старата Скопска Чаршија. И честопати остануваше до раните утрински часови во некое од кафулињата.

Објектите од Старата чаршија се архитектура која му дава карактеристичен белег на градот Скопје и останува да живее под наслагите на приказните кое времето ги рони и ситни како и нивните фасади. Оваа архитектура треба да ни создаде специфично препознатлива слика за едно место, за едно време. Старата чаршија која на истата локација постои повеќе од илјада години е спој од цркви, џамии, саат кула, тврдината над неа, анови, амами, чешми и др. кои претставуваат симболи на една сакрална и профана, пред се отоманска архитектура со типична слика од средновековието. Катадневно поминуваме покрај десетици архитектонски објекти низ чаршијата не знаејќи за нивното потекло, а користејќи ги како репери и ориентири.

Секој град има свои белези, а Старата чаршија е веројатно најмаркантното обележје на градот Скопје. Зданијата кои некогаш биле дел од нечие минато, денеска се културно-историски споменици ставени под заштита на државата. Тие се нашата сегашност, од кои треба да понесеме поука во иднината. Исто како што објектите од нашата сегашност ќе бидат нечие туѓо минато. Ако не заради друго, треба да ги познаваме поради нашата традиција. Зошто во нив додека минуваме, по мал дел од нас вткајуваме. Во нашите прекрасни семантички ,,урбани” артефакти кои се неотуѓив дел од Старата скопска чаршија.

И за крај - сторете сите по нешто, макар и минимално. Да не биде само “старата” чаршија, нека биде Нашата Стара Чаршија!!!

——————————————————————————————————-

Освен во е-верзија овој текст во малку модификувана форма адаптирана за пошироката публика, може да се прочита и во јулскиот број на женското списание “Комплетна“.

Критички осврт за македонската археологијата, едноставно мора да постои

2009-07-08T15:56:42Z

К-15 на времето имаа еден многу добар скеч. Тошо во униформа на полицаец при маалска обиколка гледа графит на една куќа: “Мислам значи постојам”. И веднаш потоа изчезнува.

Пред извесно време ми се исповеда Ирена Цветковиќ (Фемгерила) дека била запрашана од извесен “историчар” дали го гледала дуелот Георгиевски-Кузман кој одеше на А2 телевизија со Борјан Јовановски како домаќин. И какво е нејзиното мислење за етногенезата?

Му реков - проблемот е токму во твоето прашање. Немам јас што да мислам на тие теми. Можам да мислам во кафана за историјата и етногенезата, но не во медиуми. Како тргнала работава ќе дочекаме Лила Филиповска да ни стане експерт за етногенеза и македонската историја. На овие дисциплини место им е во академијата и научните кругови, а не во спектакуларни емисии.

“Колку пати треба да се појавам во медиумите за да станам стручњак“, на пример за квантна физика? И како овие два навидум неповрзани настани имаат релација со проблемите на македонската археологија? Трикот е токму во тоа што “стручњаците” кои треба да застанат и да го бранат својот став пред пошироката публика, или таму не им е местото, или инстантно ги снемува. Во целата оваа веќе неколку годишна лакрдија со политизирање на македонската археологија, постојат две работи кои граѓаните на Република Македонија треба да ги сфатат:

1. Правото на самоопределување кое произлегува од Универзалната декларација за човекови права на ООН.

2. Државотворната археологија која се обидува преку инволвирање на минатото во политиката да реши спор кој всушност има модерни корени.

Колку што можам да си приспоменам, а интернетот има прилично добра меморија, единствен научник кој одговори со критика упатена до “стручњаците” во оваа емисија (критика до одреден став, не до личност), е д-р.Марија Станковска-Ѕамали. Ова е важно да се спомене бидејќи во целиот животен век од своето постоење, па се до денеска, македонската археологија воопшто нема развиено критичка мисла, нема јавна евалуација за стручноста на одредени археолози, а згора на тоа кога дел од нив даваат изјави во медиумите предизвикуваат неверојатни збрки и рекации. Ви препорачувам да го прочитате нејзиниот текст, чисто како дискурс кој е различен од оној кој постои во моментов. Бидејќи кај нас научната критика се уште се сфаќа како личен напад и се третира на ниво на маалско оговарање.

Мора да се пишува и да се даваат мислења и критички осврти, бидејќи културното наследство од Република Македонија не ги засега само нејзините граѓани, туку целиот свет. Ако јавно не искажам ниту еден став тоа значи дека манипулирам со културните ресури на една држава и преќутно се сложувам и ги одобрувам пишувањата на мејнстим медиумите и лажните пласирања за оваа тематика од страна на некои телевизиски водители. Ако јавно не критикувам нечие научно мислење или не дај боже научен труд, подоцнежното негово цитирање може да доведе со сериoзни научни заблуди и последици.

Да не зборувам дека во отсуство на записи никогаш нема да остане забележано како некој настан во одреден временски период бил прецепиран од сите засегнати страни. А отсуството на дуализам во мислењата е најголемата замка за моноцентричната историја во која постојат документи само за имератори, битки, или освојувања. Во тоа е доблеста на новите медиуми и хронолошкото архивирање за текот на одредени работи. Какви што се моментите кога одредени артефактите од минатото се употребуваат да се оправда или негира нечиј идентитет, етногенеза или било каква друга флоскула.

Помина времето кога македонските археолози безбедно стоеја по страна во цел еден вакумиран свет без ставови, бидејќи тие не се повеќе маргинализирани, туку напротив денеска се инволвирани во обликувањето на јавното мислење на граѓаните. Поради професионалната природа на својата работа, археолозите се должни и имаат етичка обврска и одговорност да излезат во медиумите со јасен став во однос на некое ископување или случување, а не да се кријат во своите безбедни кутивчиња облепени со етикети од научни достигнувања кои не користат никому, а се на штета секому. Опасно е да се молчи. Денеска во ерата на информатиката молчењето не е злато, ами се превора во опасност која не демне.

* * *

Блогот го отворив поради неколку причини. Едната беше затоа што сакав да ги пласирам своите текстови за археологијата. На него може да му се придодаде нивото на перцепцијата за археологија кое одамна го надминав за разлика од тукашните археолози, па немав со кого да разговарам. И најсетне затоа што се залагам за демократско мислење и отворен пристап до знаењето на интернет.

Се залагам исто така за барем уште едно научно мислење во однос на било кој настан, ископување, книга, стручен став … наспроти сегашново молчење од божемните стручњаци, бидејќи за жал не постои повеќе од едно “наметнато” мислење за одредена тематика. Критички став мора да има, а македонската археологија во своето 60-годишно постоење не била навикната на таков третман. Епа некаде модриците од толку многу “повреди” ќе мора еднашка да излезат на површина.

WWW news

2009-07-06T15:53:52Z

Fortunately, scientists around the world are working, and they are displaying their work in front of the public without any sensationalism. There are some recent discoveries and new methodologies around the globe, I have been interested in:

Achaelogists find Neolithic grave in Serbia
PICTURES: Prehistoric European Cave Artists Were Female
35,000-year-old flute is oldest known musical instrument. It was found in Germany
Archaeological dating by re-firing ancient pots
13,000-year-old carved bone discovered in Florida

Comparison of cave handprints - male/female
What was the women’s role in prehistoric culture?

Не факти, туку арт-е факти

2009-07-05T15:08:50Z

Археологијата е потрага по фактите, а не по вистината. Ако ја барате вистината, курсот по филозофија на професорот Туре е долу десно по ходникот. Заборавете ги сите идеи за изгубени градови, егзотични патувања и копање по светот…. ние не ги следиме мапите до закопаните богатства и „Х“ скоро никогаш не ја означува точната локација. Седумдесет проценти од целата археологија е изработена во библиотека.

Од Википедијата посветена на Индијана Џонс

Отоманските белези на еден фино формиран етнички субстрат

2009-07-04T10:05:13Z

Пред некое време на facebook линкајќи еден текст напишав: Отоманскиот период е еден од подолгите културно-историски периоди во Република Македонија. И покрај тоа, се уште не се нашол “археолог-херој” кој сериозно ќе се зафати да го истражува овој дел од македонската археологија.

Отсекогаш ме чудело што еден од најдолгите периоди на територијата на Македонија е Отоманскиот (или Османлискиот) период и наместо да имаме огромен број на стручњаци кои би работеле на материјал достапен и видлив на секој чекор, ние како да се обидуваме да го прескокнеме овој дел од нашата историја. Имав голем проблем кога во 2007 година работев како дел од секторот за документација на археолошкото ископување Скопско кале, каде одредени ентитети сакаа да ги “отстранат” артефактите од 16-20 век, велејќи дека сето тоа е етнологија. Никако не ми беше јасен пристапот кон тие и те како вредни предмети, бидејќи она што за моите колеги е божемна етнологија, во светот се вреднува како антиквитет.

Делумно инспирација за мојот текст може да се најде во колумната на Вуна, на која би се надополнила дека не може да се бара идентитетот пред 2.500 години, а да не се истражува што се случувало пред 100-150 години. Она што е многу интересно како контраст на оваа колумна, е тоа дека Турците го владееле цел Балкан со векови вклучувајќи ги и сегашните територии на Грција и Бугарија. На пример, општествената динамика која довела до формирање на денешната грчка нација е прилично запоставена. Грчките археолози имаат различни приоди кон своето отоманско минато, но скоро сите се сложни во желбата да го прескокнат овој дел од својот “идентитет”. Во Грција скоро воопшто и да не постојат книги на оваа тематика. Не сме ни ние ништо подобри.

На почетокот од 21 век кај нас се појави еден сосема нов концепт. Ископување на средновековни крепости, а подоцна и нивно конзервирање и реконструкција, пропратени веројатно како и до сега, без публикација на тоните наоди кои се притоа најдени. Би се оградила од термините концепт и стратегија, бидејќи се преголемо “ласкање” за македонската археологија. Бројни примери на овие ископувања можеа да се најдат во Самуиловите тврдини, а во поново време и на Цареви Кули, Скопско Кале, Тетовско Кале, Штипскиот Исар, Китино Кале и т.н. Го споменувам овој факт бидејќи скоро и да не постои укрепување во Република Македонија кое го промашило Отоманскиот (Османлискиот) период.

Од праисторијата до денес, сите новокомпонирани народи се синтеза на култури и на биолошки комбинации. Дефинирањето и врамувањето на еден народ во крути рамки е скоро невозможно оти “народот” не е еден народ, туку конгломерат, културна мешавина. Кога веќе зборуваме за субстрати кои довеле до формирањето на денешната македонска нација и лажните дилеми дали Македонците се антички или словенски, кој ќе ми забрани да кажам дека чувствувам оти -”Во моите вени тече Пајонска крв“! Зошто при споменување на древните “домородни населенија” Пајонците се неправедно запоставени, а со тоа да кажеме и Пелагонците, или Бригите (Фригите) итн …?

Ако историјата делумно и во ограничена мера може да ни одговори на прашањето “Кои сме ние”, тогаш археологијата дефинитивно во многу поголем обем а со многу помала контроверзност, ни кажува “Кои не сме ние”. Науката како археологијата треба да го анализира светот онаков каков што е, а не да има мислења за тоа каков би требало да биде. А ова е се поради поради фактот што во Македонија има многу неморал, а премалку објективност кај научниците. Ако хипотезата го помине тестот, може да стане теорија, а не вистина. Само кај нас може да се случи квазинауката да има техники за креирање на вистината, со свои перфидни методи.

Панел дискусија “Жените во технологијата - Дигитални граници”

2009-07-04T11:23:26Z

Во рамките на Фем фестивалот, утре ќе настапам на јавната дискусија која во себе ги вклучува Дигиталните граници - неопипливи и невидливи, поставени околу нас, имплицитно и без наша активна перцептивна свесност … кои ни го пригушуваат професионализамот и ограничуваат кариеризмот.

Ве поканувам на отворената панел дискусија “Жените во технологијата - Дигитални граници“, заедно, преку отворен разговор и споделени искуства, да ги лоцираме тие граници во информацискиот простор. Да ги изостриме нашите сетила, за да ги процесираме и препознаеме. A потоа, да ви ги презентираме веќе постоечките начини и средства за претворање на тие граници во цели и премини, со што би се постигнале, како лична, така и професионална надоградба.

Време: 04.07.2009, сабота 19:00 часот
Локација: Културен центар Точка, зад Соборниот храм.

Овој настан е дел од Фемфест 2009 и е отворен за секој кој би сакал да го проследи. Наменет е пред се за жените кои работат и се поврзани со ИТ секторот, но ги опфаќа и сите други профили и професии кои се присутни во нивните работни околини.

Концерт на Драган Даутовски квартет во Марковиот манастир

2009-07-02T12:17:44Z

Во мистичен амбиент на Марковиот манастир близу Скопје, Драган Даутовски квартет вчера одржа еден сосема необичен концерт во рамките на Скопското културно лето. Љубителите на нивната музика, како и оние кои сакаат авантури, оти времето се погрижи навистина така и да биде се до почнувањето на настанот, можеа во една рурална, неотоварена атмосфера да го слушнат колоритниот код на македонската музика отсвирен исклучиво преку автентични народни инструменти. Вклучувајќи го и почетокот кога до присутните допре звукот на неолитската окарина стара 6000 години.

Посетителите кои во огромен број го исполнија просторот околу црквата Св. Димитрија скоро час и половина уживаа во едно неповторливо искуство како спој од музичката традиција која се лелееше во меѓупросторот од сакрална архитектура. Се што требаше е да пристигнат во ова тајно катче и да го испочитуваат куќниот ред на манастирот, оти е свето место а во него исто така битисуваат и монахињи.

Отсекогаш сум го подржувала ваквиот тип на настани. Сметам дека тоа е еден од ненаметливите начини во исто време да се популаризира и материјалното и духовното богатство на еден народ. Камо да ги имаше постојано, но малкумина се уметниците кои се решиле на ваков чекор да го презентираат своето творештво (Бодан Арсовски, Синтезис, Влатко Стефановски, Драган Даутовски квартет …). Затоа треба да ги поттикнуваме нивната мелодија да биде влезница до некои стари, прастари времиња, кога човекот верувал во природата која го опкружувала, ја црпел силата од неа и својата духовна слобода ја пренесувал на начин кој допрва треба да го научиме.

Препорачани текстови:

Неолитската окарина од Велес стара 6000 год. на промоција во Универзална сала
Топчестата флејта вечер во Мала станица
Звукот на неолитската флејта во изведба на Драган Даутовски

Првиот порно филм

2009-07-02T07:48:10Z

И после немој некој да кажал дека не е вистина поговорката:

“Archaeologia Magistra Vitae Est”

Твитер и археологијата

2009-07-09T09:12:34Z

Сите што бараме информации на интернет, а ни требаат веднаш и по квалитет и по квантитет, го користиме твитер (twitter) моментално еден од најпопуларните сервиси за микро-блогирање. Постојат повеќе помошни алатки за овој сервис и јас во моментов иако има и свои багови, го користам TweetDeck. Таму можам да ги следам твитовите организирајќи ги по категории за подобра прегледност. Пред некој ден налетав на твитот на Kris Hirst, која е професионален археолог и го води целиот оддел за археологија на сајтот About.com. Во својот последен блог пост, на едно место ги има собрано профилите на твитер за некои од поинтересните проекти, институции, медиуми или луѓе кои се бават со археологија. Верувам дека некои од вас можеби ќе си ги прошират сегашните пријатели или ќе си најдат некое ново интересно поле за следење во областа на археологијата.

Апдејт:

Преку мојот профил, kако резултат од мојата активност на твитер, КАРМ (CHARM, Macedonia) беше забележана и додадена во листата на организации по земји кои се занимаваат со заштита и презентација на културното наследство.

Политика на археолошки ископувања кај една земја во транзиција (2)

2009-06-30T14:30:58Z

На почетокот од 21 век се појави еден сосема нов концепт. Ископување на средновековни крепости, а подоцна и нивно конзервирање и реконструкција, пропратени веројатно како и до сега, без публикација на тоните наоди кои се притоа најдени. Бројни примери можат да се најдат во Самуиловите тврдини, а во поново време и на Цареви Кули, Скопско Кале, Тетовско Кале и т.н. Идејата е превземена воглавном од западните земји кои ја практикувале некаде во 19 век, за времето на т.н. Наци(стички)онал романтизам. Нема да се впуштам во елаборирање на сите аномалии кои се создаваат при реализација на овој концепт, бидејќи проблемот може да се согледа на генерално ниво. Поточно иницијалната каписла е моментот кога не се увидела потребата да се едуцираат луѓе кои адекватно ќе се занимаваат со менаџмент во археологијата, ќе менаџираат одредени археолошки локалитети и тоа ќе им биде основна работа. Овој хијатус е се уште присутен и најтрагично е што воопшто нема иницијатива да се пополни со соодветно обучен кадар. Да не спомнуваме дека неспремноста на некои македонски археолози да се соочат со печатените и електронските медиуми придонесува за збрки и гафови како од скечовите на Монти Пајтон.

Откриен е најстариот неолитски човек на Балканот и најстариот жител на Македонија.

Mоже да се очекува неолитски културен стратум, нешто како стражарница на македонските кралеви, евентуално на Персеј.

И тамам кога Македонија на полето на археологијата почна да се отвора, помладите колеги да одат низ Балканот по археолошки ископувања и да се остручуваат, се измислија т.н. лиценци за археолози, кои законски се разликуваат од добивањето на дозвола за археолошко ископување. Воведувањето на археолошките лиценци во 2004 г. беше една од највулгарните работи која принудно се вметна во археолошката пракса на една земја во транзиција. Имено, според овој член од Законот за да се добие лиценцата, покрај паричен надоместок треба да се полага испит пред комисија формирана од Министерството за Култура која подоцна дава заверен сертификат за кој не се знае кому и зошто му служи. Покрај злоупотребата на професијата археолог во едно проблематично време кога Македонија е на работ да го загуби својот “идентитет”, се поставува прашањето како може да се полагаат испити во една институција која ниту е од образовен карактер, ниту пак на археолозите им дала знаење, па од нив да го бара. Точно се знааат луѓето кои стојат зад оваа краткорочна манипулација и обид да се контролира археологијата (истите поради кои македонската археологија страда веќе со години), и за несреќа со последните измени во Законот за заштита на културното наследство од 2007 година, оваа лиценца не се тргна.

Во секој случај фајлот го поместив на независен сервер, за да биде достапен во секое време на сите заинтересирани за оваа проблематика. Во него се гледа застарениот начин на третирање на археологијата како наука и отпорот за внесување на каква и да било новина после деведесеттите години од 20 век, вклучувајќи ја и ревидираната Конвенцијата за заштита на културното наследство од Ла Валета донесена во 1992 година. Дури и имплементацијата на оваа Конвенција се одвива споро, што секако не ни е во прилог. Сепак мислам дека ќе бидеме доволно умни за разлика од Босна и Херцеговина, коja се соочи со сериозна закана, тужбата од страна на УНЕСКО за несериозниот пристап кон своето културното наследство. На таа тема босанските блогери веќе превземаа иницијатива.

Овој пост нема да го заокружам, како што тоа честопати го правам, со ниту еден заклучок. Дебатата останува отворена и со неа се засегнати сите граѓани на Република Македонија. Секој може да имам сопствен став, но не можат ниту да се избришат ниту да се пренебрегнат фактите. Впрочем да не се заборави дека сите ископувања се се уште државни и се финансираат со парите од данокот кој граѓаните редовно го плаќаат. Со тоа како засегнат субјект истите тие граѓани имаат апсолутно право за достапност на секој археолошки податок, што во форма на материјална култура, што во пишана форма која како што наведов погоре комплетно отсуствува, а е обавезна според законот.

Крај

Текстот е преработка на дел од темата ,,Transitional archaeology in transitional country“, со кој настапив на симпозиумот на Европските Археолози 2007 г. во Задар.

Kлучни зборови: археологија, културно наследство, ископувања, концепт, политика, маркетинг, менаџмент, Македонија, archaeology, cultural heritage, excavation, concept, politics, marketing, management, Macedonia

Како да го искористам Google за (само)промоција

2009-06-29T09:06:17Z

Како последица од свинскиот грип, на најголем удар во Мексико се најдоа археологијата и туризмот. Повеќе од 173 археолошки локалитети и 116 музеи беа затворени повеќе од една недела што на оваа земја и донесе своевиден економски културен шок. За да ги поврати туристите во Мексико, Instituto Nacional de Antropología e Historia прво отвори свој канал на youtube, а потоа потпиша договор со Google за употреба на неколку нивни платформи помеѓу кои и Google Earth, каде што ќе бидат лоцирани археолошките локалитети со мапи и правци како да се стигне до нив.

За споредба можам да го употребам сајтот Macedonia Timeless посветен на кампањата за промоција на македонскиот туризам. На него во еден дел се наоѓаат линкови кои реферираат до одредени сегменти од македонската археологијата. Погледнете го тоа јадно друштво од сајтови кои треба да послужат за промоција на археолошките локалитети, од кои посебно некои се со огромни дупки видливи дури и преку Google Earth. Меѓутоа ниту една институција, вклучувајќи ги тука Министерствата за информатика и култура, воопшто не се грижи за презентирањето на нашето налседство на интернет, туку тоа се должи на одредени мини проекти и добрата воља на некои луѓе да остават нешто за себе.

Уште многу реки ќе протечат додека на челото од сега се уште непостоечкото Министерство за културно наследство дојде вистински визионер кој ќе ги употреби сите бесплатни интернет алакти за промоција кои засегнуваат многу други гранки, меѓу кои и туризмот. И наместо правење на спотови (што се секако неопходни) кои можат да ги видат само одреден број на луѓе, треба да се засукаат ракавите и да се почне со претставување на нашето културно богатство на интернет. Податоците на интернет се она коешто ќе опстане во иднина, секако доколку интернетот не биде заменет со некоја подобра и понапредна технологија.

Настани - ФЕМФЕСТ 2009

2009-06-28T10:52:13Z

Постојат многу големи шанси да се појавам на една од дебатите (Влијанието на денешните медиуми врз жените) на престојниот ФЕМФЕСТ 2009. Овој фестивал ќе се одржува во Прилеп и Скопје помеѓу 29.06.2009 - 05.07.2009 на повеќе места и ќе вклучи шаренолик дијапазон на настани. На официјалната страница на фејсбук и на блогот подигнат за овој настан, го има комплентиот распоред на програмата по денови и сатници, како и кратко инфо за тоа што претставува ФЕМФЕСТ 2009:

ФЕМФЕСТ е фестивал на музика, уметност и работилници направен од жени. На фестивалот ќе се одржат концерти на девет женски / мешани бендови и диџеј сетови од Македонија, Србија, Босна и Херцеговина, Хрватска и Чешка. Покрај забавниот дел, Фемфест, исто така, ги носи темите: Дискриминација на жените на пазарот на трудот, Влијанието на денешните медиуми врз жените, Жените Ромки помеѓу сексизмот и расизмот во Македонија итн.

Добре дојдени сте сите! Дојдете да славиме заедно!

Фемфест е организиран од Здруженијата на граѓани/ки Мировна Акција, Акција Здруженска и многу пријателки и пријатели.

Да го растресеме патријархатот, да зборуваме за сексизмот и дискриминацијата, да зборуваме за работите околу нас, да обрнеме внимание на тоа што се случува околу нас, да зборуваме за тоа што се премолчува и ретко се зборува, да ја размрдаме пасивноста. Сакаме да го предизвикаме системот на вредности кој ни се наметнува, кои ја ограничуваат, врзуваат, газат, условуваат, експлоатираат, угнетуваат индивидуата, а посебно оние кои и се наметнуваат на жената.

Да го промениме статусот кво кој ни е даден во општеството, да креираме простор на солидарност наместо натпреварување, каде секој/а е прифатен/а и помогнат/а. Истовремено да ја славиме женската креативност,да се забавуваме, танцуваме, уживаме …

Помеѓу другите настани ќе има и Изложба на Стрип работилницата; Делење на брошури, маички, чанти со пароли итн; Штанд за рачно направена бижутерија; Графити арт на големо платно; Краток курс за фотографија.

*Влезот е слободен на сите работилници и концерти!

Археогенетика

2009-06-26T13:01:10Z

Уште во август 2007 година на Македонската Википедија подигнав кратка статија за Археогенетика со цел понатаму написот да биде надополнет од страна на останатите партиципанти кои пишуваат на оваа слободна енциклопедија. Во последните две години навистина мошне храбро се потрудивме да вадиме и пресметуваме антички квадратни корени со едноставни нумерички алгоритми. Па бидејќи имаме генетичари на метар квадратен и два милиони историчари, сметате ли дека треба статијава на Википедија да се апдејтува со најновите сознанија?

Генетското потекло на некој народ е дел од неговата историја и настанува како последица од преселби и мешања што резултира со пораст на бројноста на популацијата која во своите гени носи најразлични кодови. Откривањето на генетската структура на еден современ новокомпониран народ треба јасно да се разликуваат од создавање на политички нации/народи каде етногенезата би требало да послужи како доказен материјал за непроменливата чистота на гените и некршливиот историски пат на еден народ низ милениумите.

Еволуција на гените која се случила низ вековите е свесна команда која ја наметнала внатрешната еволуција на човекот. Човечкото тело е микрокосмос, совршен инструмен. Артефакт. Човечкото тело е културно наследство, а нашата ДНК содржи и филозофска порака дека истото не смее да се запоставува и злоставува во било какви цели. Оти се има свој почеток, но и свој крај.

Препораки за читање од блогосферата:

Владотра - SYLLABUS по предметот Хумана генетика 1
Етно-блог - Етно гени
Развигор - Човекот што сакаше да биде крал, втор дел (по трагедија, фарса)

Политика на археолошки ископувања кај една земја во транзиција (1)

2009-06-24T06:53:51Z

Република Македонија е веројатно една од ретките земји во светот која нема стратегија за заштита на културното наследство, не ја развива археологијата во правец на недеструктивни методи, земја во која не постојат листи на приоритетни споменици, а за уредени пејсажи и културни предели пак воопшто да не зборуваме.

Конкретната причина за овој пост е археолошка политика, или ако милувате политиката на археолошки ископувања која се спроведува во Република Македонија во последните 30 години. Кај нас точно се знаеше кој може да врши археолошки ископувања. Тоа беа, и се уште се вработените во институции како Музеите или евентуално Заводите за заштита на спомениците на културата. А прашањето дали луѓето кои работат таму се доволно остручени за својата позиција во која се удобно сместени со децении, никогаш не било доведено како спорна ситуација.

Во 80тите години од 20 век, овие институции во најголемиот број случаи копаа некрополи. Причината е едноставна. Некрополите секогаш обилуваат со интересни, напати ексклузивни археолошки примероци, кои од друга страна се артефакти потребни да ги наполнат витрините, а со тоа и да ги привлечат посетителите во музеите. Како последица на оваа практика не постои ниту еден локалитет во Република Македонија кој има хоризонтална стратиграфија, бидејќи овој тип на ископувања се пред се вертикални, заштитни и краткотрајни со отсуство на било како долгорочно планирање за идна стратегија во која би спаѓале - уредување а потоа и презентирање на локалитетот.

И додека се создаваше Археолошката карта на Република Македонија публикувана од страна на МАНУ во 1996 година, со податоци кои во тој момент беа 20 години застарени, Грците на интернет го купија домејнот macedonia.com. Со тоа и го нанесоа еден од најсилните удари на македонската археологија од кои и денеска тешко се опоравува. Но ниту овој момент не придонесе да се созрее во поглед на контекстуализација и хуманизација на македонското културно наследство во еден поширок контекст. Во деведесеттите години по распадот на Југославија македонските археолози останаа сами да се борат со своето наследство. Непостоењето на било каква добра ,,школа за археологија” (што е термин кој и денеска звучи смешно за наши услови), исклучиво вработување на археолозите по политичка линија без никаква стручност и амбиции за понатамошна наобразба, Македонија се соочи со својот најголем непријател - дивите копачи.

Како тогаш една мала земја како Република Македонија би можела да прави презентација на археолошките локалитети, кога повеќето од нив се веќе загрозени, да не напоменувам и прекопани од томб рајдерите . Ова сведочи дека Македонија тешко се справува со нелегалната трговија на сoпственото културното наследство, а минорните филтрирани информации во медиумите не се доказ за отсуство на оваа ,,високобуџетна дејност”.

Продолжува…

Клучни зборови: археологија, културно наследство, ископувања, концепт, политика, маркетинг, менаџмент, Македонија, archaeology, cultural heritage, excavation, concept, politics, marketing, management, Macedonia

Дали сакате улица со вашето име?

2009-06-23T15:13:37Z

Проектот „Јавен простор“, во соработка со КЦ „Точка“, пред извесно време објави ЈАВЕН ПОВИК до граѓаните на Скопје за доставување предлози за измена на имињата на скопските улици, мостови, паркови и плоштади.

Градот Скопје не се дефинира преку зградите и другите објекти. Овој град го дефинираат неговите жители, со своите семејни, пријателски, работни односи, со своето знаење и делување. Тој не е составен од минатото, туку од сегашноста која постојано ја создаваат луѓето кои живеат во него.

Јавните простори во градот, како што се плоштадите, парковите, улиците и мостовите, кои им припаѓаат на сите граѓани, треба да го одразуваат тој факт. Тие треба да ги носат имињата на луѓето кои денес живеат и делуваат во овој град, да го слават секој од нас а не само историските личности. Тие треба да ги обележуваат важните моменти од нашите животи, а не минатото.

Затоа, почитувани сограѓани, ве повикуваме да предложите нови имиња за јавните простори во нашиот град. Да ги именуваме според:

- сегашни жители на Скопје кои се добри родители, партнери, пријатели, соседи, соработници
- датуми кои означуваат важни настани во нашите секојдневни животи (родендени, свадби, веридби и сл.)
- нашите омилени нешта, како што се бои, мириси, активности и сл.

Инфо сајт: http://www.public-space.info/

Да не бидам толку скромна, сепак сакам еден булевар именуван по мене. :))