Chỉ là trò “lùa gà”

Những người tìm đến các loại bùa chú thường có đầu óc mê tín dị đoan, tin vào các thế lực thần thánh. Do sẵn tâm lý này nên họ cũng dễ dàng tin các thầy bói, thầy cúng tự xưng mình là chuyên gia về tâm linh, bùa ngải. Nhằm đáp ứng “nhu cầu”, từ chỗ là một phần tín ngưỡng dân gian, các loại “bùa yêu”, “bùa cầu tài”, “bùa làm ăn”, “bùa đòi nợ”, “bùa trị bệnh”… đang được một số kẻ gian manh phù phép thành một dạng hàng hóa tâm linh trên TikTok, Facebook, Zalo… Xem ra, văn hóa đại chúng phối hợp cùng các trang mạng xã hội đang dung dưỡng cho một hình thức mê tín khá mới mẻ.

Bùa “yêu”

Tìm hiểu ở nhóm kín Zalo “Thế giới Bùa ngải”, chúng tôi biết một người đàn ông trên dưới 40 tuổi, tự xưng mình là “Thầy bùa Thái Amulet” hay đăng các bài viết, video, livestream giới thiệu về công dụng của các loại bùa ngải, qua đó chia sẻ câu chuyện thành công từ những người từng sử dụng bùa ngải do chính tay “thầy” trấn yểm. Những nội dung của “Thầy bùa Thái Amulet.” thường được trình bày nhằm gây ấn tượng mạnh và tạo niềm tin cho người xem. Ví dụ, với vài động tác như lật sách tướng số, gieo quẻ tiền xu, dùng những lá bài tây hoặc đọc qua thông tin cá nhân ai đó là “thầy” có thể cho biết ngay vấn đề phúc họa, chuyện học hành, công danh, tình cảm, thậm chí cả những chuyện tâm linh như trong nhà đang có người âm phù hộ hay quậy phá, tuổi vợ chồng xung khắc, chuyện làm ăn sao cho mau giàu, mau “phất”…

Qua các bài đăng hoặc video nói chuyện, “Thầy” luôn dẫn dắt người xem bằng những câu chuyện bịa đặt mang đầy màu sắc ma mị, nhằm gây tâm lý hoang mang, lo sợ. Sau đó, “Thầy” bắt đầu lồng ghép quảng cáo, mời chào bán khóa học, đề nghị đặt tiền cúng giải hạn, bán những thứ vật phẩm tâm linh như trầm hương, tượng Phật, chuỗi hạt, vòng tay, các loại bùa chú…với giá từ 500 nghìn đến 4,5 triệu VNĐ/chiếc. Vậy mà “Thầy bùa Thái Amulet” cũng lôi kéo được khá nhiều người tin tưởng, sẵn sàng bỏ hết công việc ở gia đình, xí nghiệp, đồng áng chỉ để ngồi chầu chực hàng giờ nghe những bài giảng thuyết vô bổ của ông ta!

Một thầy bùa online

Vài vụ việc nổi trội

Tương tự “Thầy bùa Thái Amulet”, tại các tài khoản Zalo “Bùa yêu xứ Mường”, “Bùa ngải xứ Mường” cũng thường đăng các video, hình ảnh về những cuộc “hành lễ” được dàn dựng khá công phu, kèm vô số lời quảng cáo “có cánh” như “làm bùa yêu hiệu nghiệm 100%”, “gọi người yêu quay lại sau 3 ngày hoặc tối đa 1 tuần”. Tuy nhiên khi công an vào cuộc điều tra từ một số đơn thưa kiện, được biết kẻ đứng sau các tài khoản nêu trên là Bùi Văn Khiểm (30 tuổi, ngụ Mường Vang, Phú Thọ). Theo đó, Khiểm thường xuyên thay đổi số điện thoại cá nhân, sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng của người quen để nhận tiền lừa đảo. Bước đầu, công an xác định Khiểm đã chiếm đoạt của hơn 100 người trên toàn quốc với tổng số tiền gần 150 triệu VNĐ.

Tiếp tục tìm vào một địa chỉ “bóc phốt bùa ngải” trên Facebook, chúng tôi liên lạc được với chị Oanh (48 tuổi, Thủ Đức). Theo lời chị, hồi năm 2024, do làm ăn thua lỗ, vợ chồng chị được người quen giới thiệu tới một fanpage Facebook chuyên làm bùa Thái Lan có tác dụng “tụ tiền, tụ lộc”. Qua liên lạc, vợ chồng Oanh chốt với “thầy” gói bùa 15 triệu VNĐ. “Ông thầy bùa” cho biết chỉ cần 3 ngày sau ngày làm lễ, tiền tài sẽ tự tìm đến, việc làm ăn gia đình chị chắc chắn hanh thông. Kết quả, ba tháng sau lễ cúng và đốt bùa online, việc làm ăn của vợ chồng Oanh vẫn tiếp tục bế tắc. Cuối năm 2025 vừa qua, công ty của Oanh buộc phải tuyên bố phá sản.

Các vật phẩm bùa chú được chào bán

Ngày 28/7/2025, Công an Cần Thơ đã ra quyết định tạm giữ Trần Thị Huỳnh Như (25 tuổi, An Giang) và Danh Lợi (21 tuổi, Cần Thơ) để điều tra về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Theo đó, từ giữa năm 2024 đến giữa tháng 2/2025, Huỳnh Như nhiều lần livestream chào bán các loại bùa chú và những vật phẩm đã được “sên bùa” như son môi, sáp, nước hoa… trên mạng xã hội với giá từ vài trăm nghìn đến vài triệu VNĐ/chiếc. Ở màn kịch này, Lợi đóng vai “thầy bùa” nhằm ma mị, lừa gạt những người nhẹ dạ còn Huỳnh Như dùng điện thoại livestream cảnh Lợi trực tiếp “sên bùa”. Bằng thủ đoạn này, Như và Lợi đã lừa được một số người với số tiền gần 100 triệu VNĐ!

Những vụ việc trên xem ra cũng là lời cảnh tỉnh cho mọi người dân về sự cảnh giác trong không gian mạng. Ông Giang Thiên Vũ, Giảng viên khoa Tâm lý học – trường Đại học Sư phạm Sài Gòn nói: “Nếu thật sự tỉnh táo và sáng suốt, chúng ta dễ dàng nhận ra bùa chú không hề giúp được con người hóa giải các tai ương, tật bệnh trong cuộc sống. Khi gặp chuyện bế tắc trong công việc, gia đình, cuộc sống, chúng ta nên bình tâm tìm ra nguyên nhân và hướng giải quyết. Mê tín dị đoan chỉ gây ra hậu quả xấu về sức khỏe, tinh thần, thời gian, tiền bạc, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Do vậy, tôi nghĩ mỗi người cần tỉnh táo, không nên mê muội trước những lời xem bói, giải hạn, hướng dẫn trị bệnh bằng bùa chú phản khoa học, càng không nên theo học các khóa bùa chú vì chỉ thêm rước họa vào thân. Nên lưu ý rằng mọi hành vi rao bán, quảng cáo “bùa yêu”, “cắt duyên âm”, “làm phép tâm linh”…đều là các chiêu trò lừa đảo, chỉ nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản!”

Thầy bùa bị bắt

Bài và hình NS

Bài viết Bùa ngải online! đã được đăng trong TRE Magazine.

Âm thanh cái chống xe vang lên cạch một tiếng, vợ gã xách giỏ bước vào nhà, ánh nhìn khinh khỉnh lướt nhanh qua gian bếp. Cũng may, nồi cơm điện đã kịp chuyển sang hâm nóng và món xào, món canh cũng đã được gã nấu xong, chỉ còn đợi dọn xuống bàn ăn.

Vậy chứ theo thói quen, vợ gã vẫn buông thõng một câu dò hỏi cố hữu:

– Chiều giờ làm gì? Lướt mạng, rồi nghe mấy thứ nhạc nhảm nhí à? Canh giờ mà lo chạy đón con!

Gã thẽ thọt nhẹ giọng:

– Có nghe nhạc gì đâu! Uhm, cơm nước xong rồi. Em nghỉ đi. Anh chuẩn bị chạy ra trường rước con về.

– Anh bỏ nghe mấy kiểu nhạc não tình đó đi nghen! Làm ảnh hưởng đời con tội nghiệp nó! Một mình tui chịu trận là cũng đủ rồi!

Gã lúng búng thêm mấy câu nữa trong miệng chẳng ai nghe, rồi cun cút dắt xe ra nổ máy chạy đi.

Bảo Huân

…

Con bé học lớp Một ở trường tiểu học gần nhà. Gã chạy ra đến nơi thì đã thấy mấy vị phụ huynh khác cũng đứng ngồi lố nhố trước cổng trường, chờ rước học trò về. Những vị mà khỏi cần hỏi chuyện qua, gã cũng biết thừa là tầm này chỉ có ông bà nội ngoại chạy đón cháu thôi, chứ ba mẹ của đám lớp Một này hẳn đều đang đi làm, lấy ai mà chạy đón được trước bốn giờ chiều đâu, ngoại trừ mấy người thất nghiệp, lâm vào cảnh ở không vào giờ này như gã.

Nghĩ mà cám cảnh! Cũng tốt nghiệp đại học, cũng ra trường với tấm bằng hạng khá như ai, không hiểu sao công việc gã vẫn cứ làng nhàng như vậy. Kiểu công việc mà điều hành ở công ty sẽ nghĩ đơn giản nhét ai vô vị trí đó làm cũng được, còn vợ gã thì vẫn luôn nói kiểu “anh thử nghỉ một tuần coi công ty có bị ảnh hưởng gì không?”. Đó là kiểu nhiếc móc quen thuộc của vợ thôi, chứ những hôm nghỉ phép lo việc nhà, chở con đi chích ngừa hay chở vợ đi khám bệnh… thì điện thoại lại cứ réo inh ỏi, suốt từ khách hàng tới công ty khiến vợ gã đâm quạu kêu anh lên làm lại luôn đi chớ nghỉ phép chi cho mang tiếng!

Loay hoay lo được một thời gian thì con gái cũng đã đến tuổi vào lớp Một. Gã chạy vạy lo hồ sơ, cạy cục xin được cho con vào học bán trú của trường, để trưa có thể ở lại được lo ăn, ngủ cùng chúng bạn. Song, trường tiểu học khắt khe thời gian hơn giai đoạn ở mầm non, buổi chiều phải đón con lúc 16g – cái giờ mà hầu hết người lao động đều vẫn còn ở chỗ làm. Cân nhắc hồi lâu, gã quyết định xin nghỉ việc. Cái công việc nhàn nhàn, mức lương bình bình ở một nơi gần mười năm không bứt lên được, công việc mà vợ gã vẫn luôn bảo “Yên tâm, không anh cũng không chết ai đâu!”.

…

Mấy tháng đầu cho con đi học, gã chỉ quanh quẩn việc nhà, lo nấu ăn, dọn dẹp, tranh thủ đọc thêm này kia, viết cộng tác bài vở cho các báo kiếm chút tiền còm nhuận bút. Rồi lại ngong ngóng gần bốn giờ chiều lật đật chạy đi rước con.

Vợ gã kiên quyết không chịu nghỉ công việc cũ và vẫn luôn khoe với mọi người chỉ mỗi mình mình lo kinh tế gia đình, “chứ trông mong vào ổng thì chắc nhà này chết đói lâu rồi!”. Gã nhiều lần nghe được mấy câu đó cũng chỉ im lặng, lo công việc của mình. Mà, ai có bỏ thời gian ở nhà mới biết, loay hoay lấn quấn toàn là những việc không tên, lục đục liên tục từ sáng đến chiều… cộng thêm vụ đưa đón con nữa là đủ “combo bận bịu” luôn. Gã không dám chạy công việc đi đâu quá xa, cũng không dám hẹn bạn bè cà phê cà pháo, thậm chí, cũng không dám bỏ thời gian xem trọn một bộ phim hay đọc một cuốn sách, vì lỡ đâu bị cuốn vào mà quên bẵng nồi cá kho trên bếp, cái máy giặt đã bật mà hụt nước hoặc tới giờ đi đón con, mà phim hay sách hãy còn hấp dẫn, chưa giải quyết xong tình tiết cuối cùng…

Gã thừa biết, đã dứt việc hẳn để tập trung lo cho nhà, cho con mà còn làm không nên thân, không trọn vẹn nữa thì chết!

Ông già đứng bên cạnh, đợi đón cháu nội học cùng lớp con gã, đang nghe nhạc qua điện thoại bỗng dưng bật loa to lên làm gã nghe rõ mồn một lời hát: “Người đi đi ngoài phố, chiều nắng tắt bên song…”. Bài hát vang lên tự dưng làm gã nhớ thương quay quắt.

Có một thời gian dài, gã đã tếu táo cài lời ca này vào nhạc chờ điện thoại để ngầm thông báo cho người gọi biết mình đúng là dân kinh doanh, chuyên chạy ngoài đường, lúc mấy anh chị gọi mà tôi chậm bắt máy, thì tôi đều đang “đi ngoài phố” cả. Con gái ngày ấy còn nhỏ xíu, hay cầm điện thoại mẹ gọi cho ba để nói chuyện, nghe bài nhạc chờ này riết mà nhập tâm, thuộc luôn, lẩm nhẩm hát lại suốt. Hôm chở con gái chạy ngang cầu, tầm khoảng gần bốn giờ, nhìn mặt nước sông loang loáng vệt nắng chiều, con bé buột miệng hỏi: “Chiều nắng tắt bên sông là vầy hả ba?”. Gã phải lật đật giải thích cho con nghe ở đây là “song, song cửa sổ”, chứ không phải là sông nước như con tưởng…

Con bé nghe xong thì gật gù, không biết kịp hiểu gì không, chứ vợ gã, mỗi lần nghe mấy thể loại nhạc, lời ca này thì lại nhíu mày nhăn nhó: “Anh đừng để đam mê của anh mà làm ảnh hưởng tới đời con!”.

…

Gã đã lớn lên ở một vùng quê nghèo lắm, từ nhỏ cũng chỉ nghe nhạc qua máy cassette của ba, hoặc thỉnh thoảng lại được ba dẫn ra quán cà phê ở cái thời còn phục vụ bằng tem phiếu. Khi ấy, cha một phiếu vuông ly cà phê thì thể nào con trai cũng được ké một phiếu sữa nóng có hình tam giác. Và, thể loại nhạc ở quê lúc đó thì cũng chỉ quanh quẩn những dòng nhạc bolero kiểu như vầy mà thôi.

Mặc dù trong bộ sưu tập âm nhạc của ba ngày ấy cũng có những cuốn băng cassette về nhạc vàng, nhạc lính, những ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy, của Đoàn Chuẩn – Từ Linh… nhưng không hiểu sao, gã vẫn chỉ luyến nhớ nhất và lớn lên cùng những giai điệu bolero này.

Cái cảm giác sáng sớm, ngồi nhấm nháp cà phê bếp nhà, chợt nghe loáng thoáng dường như nhà hàng xóm cũng đang mở nhạc, nhỏ thôi mà âm thanh ấy cứ rõ mồn một, len lỏi giữa cây cối trong vườn, len qua sân và đến tai gã: “… thương cho kiếp sống tha hương, thân gầy gò gửi cho gió sương…”. Sao mới sáng sớm thôi mà cũng đủ chạnh lòng, buồn man mác.

Rồi, làm sao gã quên được cảm giác hai ba giờ sáng, thời sinh viên lăn lóc trên những chuyến xe giường nằm về thăm quê, nghe ông tài xế mở bài Chuyến Đi Về Sáng của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh: “Xe dập dồn băng đi trong sương, xa xa lướt nhanh cuốn theo bụi đường…”. Đêm khuya, lúc ấy gã không nhìn thấy được bụi đường, nhưng hình ảnh chiếc xe khách lầm lũi cô đơn chạy dài xuyên màn đêm vắng, cùng những giai điệu nhẹ nhàng nghe muốn rụng tim!

Mà, đó là cảm giác với gã thôi! Chứ vợ gã vẫn luôn gọi đây là “nhạc xe đò”, thể loại não tình, nghe xong chả muốn làm gì, hầu như nhạc này chỉ dành cho “những kẻ thất bại”, mà nói đâu xa, người chồng trong nhà này chính là một ví dụ của sự thất bại quá rõ ràng!

Nghĩ đến đó, gã lại im lặng! Mỗi lần nghe những giai điệu bolero cất lên, gã lại nhớ đến thuở thiếu thời của mình, nhớ giai đoạn gần gũi cùng ba mà tập tành uống cà phê rồi cùng ba nghe nhạc. Ngày trước, khi mới quen gã cũng từng kể với vợ mình về chuyện đó, không ngờ về sau câu chuyện ấy được đưa vô lời chê trách nặng nề luôn: “Ba anh ít học, nên mới không biết lựa nhạc mà nghe, cho con nghe mấy thứ não tình vầy làm sao đời cất lên cho nổi!”. Gã giận run bắn người khi nghe đến đó, nhưng rồi cũng bậm môi và lại im lặng! Với gã, sự im lặng sau đám cưới nhờ tích tụ lâu ngày đã trở thành một bản năng, quấn chặt mấy vòng vào cơ thể, càng ngày càng dày lên từng lớp, và đôi khi trở thành khối vỏ bảo vệ cho cảm xúc hiền lành, che giấu đi sự yếu đuối nhu nhược của mình.

Mà, đâu phải chỉ có vụ âm nhạc này. Với vợ gã, cưới một người chồng như gã là thất bại lớn nhất đời thị, ân hận mãi không thôi. Người chồng ở vùng quê rình, nghèo, cha mẹ ít học… Mấy lần cho cháu về thăm quê Nội, gã vẫn hay lùng lại những chỗ xưa, lùng mua cho được miếng xôi vị ngọt ngào, kiếm cho ra gói khoai lang hầm đẫm mùi gừng… để ôn lại vùng ký ức tuổi thơ của mình. Song mỗi lần chìa ra mời vợ, kêu ăn thử cho biết thì toàn nhận lại những cái lắc đầu. Kiểu, đúng con nít vùng nghèo mới thấy mấy này ngon, chứ chỗ khác ai mà ăn!!!

…

Gã vẫn thỉnh thoảng lén nghe nhạc bolero, đó là những khi ngồi quán cà phê bên ngoài, hoặc đôi lúc ở nhà mà vợ gã đi làm chưa về như hôm nay. Với gã, những ca khúc này cứ nhẹ nhàng mà dằm thấm vào tâm hồn mỗi người. Kiểu nhạc dễ nghe, dễ hát, không hề lên gân câu chữ cao xa, mà vẫn luôn đậm đà tình cảm, kiểu tình cảm chơm chớm, không dám nói rõ ra, nhưng lòng đôi bên cùng hiểu, cùng trân quý, không ai muốn để trôi vuột đi mất.

Gã nhớ đến người bạn gái đầu đời đã từng chia tay bịn rịn trên sân ga quê hương và lời hát nghe như chùng chình mà như dang dở: “em trách con tàu sao nỡ vô tình rời sân ga…”.

Suốt mấy năm đại học xa quê, mỗi lần viết thư tay gửi cho em, gã lại thầm nhẩm lời hát: “Gửi về em một lá thư anh viết bên đèn khuya…” tự nhiên tâm trạng nhẹ nhàng, an yên hẳn, khi biết rõ tình cảm với người mình yêu thương. Và thậm chí đôi lúc gã còn liều mình thầm ước: “Anh mơ thấy anh về trong nắng xuân, hoa thắm rơi bên thềm dìu đếm bước em đi…”.

Thỉnh thoảng gã lại nghĩ đến mối tình hoa niên thơ mộng ấy trong đời mình, gật gù tự biện hộ: “Ai thương yêu ai, đó chỉ là tình của mỗi con người…”, rồi chợt nhận ra, đó cũng là lời ca quen thuộc trong bài hát từng nghe thuở thiếu thời rồi.

Rồi gã lại liên tưởng đến những sự chia ly xa cách của đôi tình nhân ngày trước. Cảm giác bịn rịn mà ai nấy cũng đều hiểu: “Ngăn cách bây giờ, cho mai mốt sum vầy không thấy thẹn cùng sông núi…”.

Những giai điệu nhẹ nhàng ấy cứ vương vít, vương vấn mãi, mà gã luôn nghĩ đời mình khó mà dứt ra được, cứ như đã hòa quyện, hằn sâu vào từng thớ thịt.

…

Mẹ điện thoại báo ba mất vào một buổi sáng, khi ấy gã mới vừa gửi con vào lớp và quay về với việc nhà chưa được bao lâu. Sững sờ một hồi, gã lật đật điện thoại nhờ chú Ba chạy xuống nhà mình xem tình hình, báo cho thằng em trai vẫn còn đang ở bên quê vợ… gã gom đồ đạc, dẫn con ra xe về gấp ngay trong ngày. Vậy mà cũng không kịp gặp ba. Gã xuống xe vào nhà thì ba đã được tẩm liệm xong, đưa nằm trong quan tài rồi. Gã ẵm con lên, cho con cùng nhìn mặt ông Nội trong quan tài hồi lâu, rồi im lìm cùng lo công việc tang gia. Suốt những ngày đám tang, gã chỉ nghĩ, chỉ nhớ về ba với những kỷ niệm thời nhỏ, những kiến thức sách vở ba truyền lại, thói quen pha phin cà phê mỗi sáng, và thể loại nhạc từng nghe, não tình, quyến luyến quê hương mà không hề nhuốm mùi bi lụy như “ai đó” vẫn hay kết tội.

Gã cứ ngồi đó, nhìn chằm chằm về phía đặt quan tài của ba mình, nghĩ ngợi suốt về những chuyện xảy ra trong đời mình. Đứa con gái nhỏ vẫn ngồi yên bên cạnh gã từ nào giờ. Nó mở to mắt nhìn mọi người ồn ào qua lại trong nhà Nội, thỉnh thoảng lại giật giật tay áo ba, chỉ này kia, nhoẻn cười khi thấy bà Nội… Gã nhìn đứa con mà thấy thương thương. Mấy tháng đầu bán trú ở trường tiểu học, có vẻ chưa quen với nhịp sinh hoạt ăn uống, nên có vẻ gầy đi thấy rõ.

Gã chợt nhớ tới cuộc gọi hôm trước của anh Hải, người làm cùng công ty gã ngày trước. Anh Hải thông báo cũng đã nghỉ chỗ làm cũ, ra mở công ty riêng cùng ngành, rủ gã về làm lại, phụ trách mảng kinh doanh tiếp thị. “Anh em cùng làm chung với nhau từ đầu” – anh Hải nói: “Chứ mày kinh nghiệm làm việc nhiêu năm, không lẽ vứt hết để ngồi nhà? Con cái thì kiếm chỗ gửi, hoặc cứ đi làm, nhờ người đưa đón trả thêm tiền cho người ta. Thiếu gì gia đình trẻ đơn chiếc sống ở thành phố này, người ta vẫn đi làm, giữ công việc, lo nuôi con được!”. Lúc ấy, gã vừa nghe xong cũng tặc lưỡi, “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”, đâu thể so bì vậy được anh! Nhưng giờ, nhìn cảnh cha nằm xuống, ngẫm lại quãng đời vô hồn vừa qua của mình. Gã lại thấy xót xa…

…

Gã viết đơn ly hôn cùng ngày với hôm chuẩn bị lại bộ hồ sơ xin việc mới để nộp bên công ty anh Hải. Vợ gã trợn tròn mắt nhìn gã một hồi rồi ký cái rẹt, không cần hỏi lý do. Miệng thị vẫn bĩu môi cố hữu: “Bày đặt! Rồi xem sao, không có con này anh sống ra sao…”.

Gã nghe rõ, nghe thấu hết, nhưng vẫn cứ im lặng lờ đi tất cả mọi chuyện, mọi thái độ. Gã đã chuẩn bị để bình thản đón nhận tất cả những gì xảy ra sắp đến.

“Từ đó chúng ta người mỗi nơi tìm lối yên vui rồi

Nhắc chi chuyện cũ thêm đau lòng lắm người ơi

Còn thương nhau nhé xin quên đi ngày đã qua…”

LH

Bài viết Bolero không chết! đã được đăng trong TRE Magazine.

Mới đó mà đã 51 năm…

Sài Gòn mất tên!

Sài Gòn nhớ – Sài Gòn thương, cứ chập chờn trong ký ức. Một Sài Gòn hoa lệ, một Sài Gòn Hòn ngọc Viễn Đông…

Một Sài Gòn phóng khoáng, hào hiệp, chan chứa nghĩa tình…

2

Sài Gòn những đêm gát trọ, đèn mờ. Đêm trằn trọc, nhớ tiếng rao khuya: “Ai bánh chưng, bánh giò hôn h…ô ô n n...”, hay giữa trưa “mát lịm”: “Chè, đường cát, nước dừa, đá h ô ô n g, Hông....”

Còn nữa, tiếng gõ, tiếng xúc xắc…

Tiếng xe lam chiều vùng ngoại ô. Buồn!

Thuở đó, đầu những năm 60 của thế kỷ trước. Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định còn rộng “mênh mông” trong con mắt nhìn của người dân quê, tỉnh lẻ… là nơi ước mơ của bao thế hệ học trò khi mới vừa xong bậc Tú tài, bỡ ngỡ trước viễn ảnh, tương lai của biết bao trường Đại học, với câu truyền cửa miệng: “Nhất Y nhì Dược, tạm được Bách khoa...”. Là nơi “Đèn Sài Gòn ngọn xanh, ngọn đỏ…”, và lãng mạn trong mắt ai, si tình với “Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát/ Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông”?

Nơi mà đại lộ Charner, rồi chợ Bến Thành, “người xe như nước, áo quần như nêm”. Biết bao người mơ được một lần đặt chân đến…

Rồi những nơi vui chơi giải trí đi vào tâm thức của nhiều người: Rạp Rex, nhà sách Khai Trí, Thư Viện, Sở Thú, Bến Bạch Đằng, quán Bar, vũ trường, Trường đua Phú Thọ…

Những con đường “học trò” cây cao, bóng mát, có lá me bay, có hoa sao xoay tít, lúc tan học về, áo trắng tung bay, đã vào bao trang lưu bút cùng với những bài thơ, bản nhạc, tranh họa, đong dầy tuổi mộng mơ?

Sài Gòn, không chỉ có giọng nói của người bản địa, mềm mỏng, thanh mát với những “hôn, hén, hông, dzìa, dạ...” của gạo chợ, nước sông, còn có “bên ni, bên nớ, mô, tê” ru hồn trong nhịp thở xứ thần kinh và cả “vâng, ạ, thế à...” trầm ấm của xứ xa…làm nên một bản sắc rất Việt, rất thơ và rất Sài Gòn!

Tôi từng có nhiều năm xa nhà trọ học ở ngôi trường mang tên nhà bác học Pétrus Trương Vĩnh Ký danh giá đất Sài Gòn rồi Văn Khoa, Sư Phạm… với bao sự dìu dắt, ân cần giúp đỡ của người Sài Gòn chánh hiệu, để rồi xa thì nhớ đến từng con đường, hàng cây, bảng hiệu.

Đã một lần, rồi bao lần, thả vòng vòng từng vòng bánh xe, từ xe đạp rồi gắn máy quanh đất Sài Gòn, Chợ Lớn, ngược qua Gia Định, viếng Lăng Ông, để nhớ ơn người mở đất và giữ đất, rồi đến ngắm dòng sông Nhà Bè, để biết “Nhà Bè nước chảy chia hai. Ai về Gia Định, Đồng Nai thì về...”

3

Chiều nay, bất chợt lôi ra cái catsset cũ, lau chùi vết thời gian, bụi bám phủ mờ. Cắm điện và nghe giọng ca của cô ca sĩ Carol Kim, thánh thót, sôi động với nhịp bài hát Chachacha, ca khúc “Sài Gòn đẹp lắm” của cố nhạc sĩ Y Vân: “Dừng chân trên bến khi chiều nắng chưa phai/ Từ xa thấp thoáng muôn tà áo tung bay/ Nếp sống vui tươi nối chân nhau đến nơi đây/ Sài Gòn đẹp lắm! Sài Gòn ơi! Sài Gòn ơi! Lá la la lá la! Lá la la lá la! Sài Gòn đẹp lắm, Sài Gòn ơi! Sài Gòn ơi!...”

Lòng bỗng rộn rã, như bước chân năm nào, vừa bước chân chạm đến đất Sài Gòn, mặc cho dòng nước ấm nóng chực trào ra trên mí mắt…

Vài hình ảnh Sài Gòn xưa

Bài và hình THV

Bài viết Sài Gòn nhớ – Sài Gòn thương đã được đăng trong TRE Magazine.

– Theo kết quả xét nghiệm, tôi có hai tin cho ông, một tin xấu và một tin rất xấu.

– Tin rất xấu là gì vậy bác sĩ !

– Ông chỉ còn sống được 24 giờ nữa thôi.

– Vậy thì đâu còn tin nào xấu hơn được nữa chứ!

– Tin xấu là tôi đã gọi điện cho ông nhiều lần từ sáng hôm qua nhưng máy ông cứ bận suốt.

Daniel Phan Lang  (sưu tầm)

Bài viết Phút cuối đã được đăng trong TRE Magazine.

– Thưa ông, làm sao ông có được khối tài sản khổng lồ như hiện nay?

– Hồi nhỏ, có lần tôi thấy một quả táo bẩn vứt lăn lóc trên vệ cỏ, tôi nhặt lên, lau sạch và bán nó với giá 5 xu. Tôi dùng 5 xu đó mua 2 quả táo khác, lau sạch và bán được 10 xu…

– Và cứ thế ông trở thành triệu phú?

– À không, sau đó một năm thì bố tôi qua đời, để lại cho tôi 50 triệu đô la.

Bảo Huân

Đinh Hai khac (sưu tầm)

Bài viết Kết quả đã được đăng trong TRE Magazine.

– Cưng ơi ! Em khỏe không?

– Dạ bà chủ không có đây ạ.

– Ai đấy?

– Dạ, Thomas. Con là người quản gia mới vào làm hôm qua.

– À, vậy hả? Thế bà chủ đâu!

– Dạ, đang ngủ với ông chủ?

– Cái gì? Thomas! Nghe tôi đây!

– Dạ.

– Lấy khẩu súng trong ngăn kéo. Vào phòng, bắn chết cả hai cho tôi.

– Dạ.

Một lát sau, tiếng súng nổ vang. Thomas hổn hển:

– Bây giờ tôi phải làm gì với hai cái xác đây?

– Vứt xuống hồ bơi sau nhà, lấy bạt phủ lên. Tôi về giải quyết, đừng lo gì cả!

– Nhưng thưa ông, nhà mình đâu có hồ bơi?

– Cái gì? Đây có phải số máy 555-125-4366 không?

Bảo Huân

Nguyễn Hồng Tuân  (sưu tầm)

Bài viết Cơn giận đã được đăng trong TRE Magazine.

Không khó bắt gặp trên đường phố hoặc trong những ngõ ngách, xóm hẻm người thợ hớt tóc dạo. Với cái tráp đồ nghề khi thì cột trên xe đạp, đạp tà tà, lúc thì xách trên tay đi bộ lang thang tìm… thượng đế! Và mỗi chúng ta hẳn ít nhất cũng đã một vài lần được phục vụ tận nhà: hớt tóc, cạo mặt, váy tai.

Tiệm cắt tóc miễn phí trên vỉa hè ở Đà Nẵng. (Ảnh trên internet)  

Nghề dành cho người chịu khó!

Có câu chuyện vui: “Một anh con nhà giàu nhưng học hành… không ra chi. Cha mẹ cũng không hy vọng gì việc anh ta thành đạt trên con đường khoa cử bèn… hướng nghiệp cho anh vào nghề hớt tóc! Anh ta theo học một bác thợ gần nhà. Trưa hôm ấy thầy nghỉ về nhà ăn cơm. Anh ta ngồi trông quán. Chợt có ông khách vào. Dù đang trong thời gian học nghề nhưng anh muốn mau chóng thạo nghề bèn… liều mạng thử nghiệm hớt tóc người lớn!

Cắt, tỉa tóc khá trôi chảy. Xong qua cạo mặt. Mới chỉ mấy đường dao đã vấp khiến da đầu ông khách chảy máu. Anh ta bèn dùng ngón tay chận vết xước lại. Khi cả năm ngón tay đều… hoàn thành nhiệm vụ thì tiếp theo, anh ta gây nên một vết xước nữa! Chết chắc! Anh ta bèn xếp dao. Ông khách nhìn vào gương thấy đầu tóc chưa ngon nên nêu thắc mắc. Anh ta trả lời tỉnh rụi: “Da đầu ông còn non quá! Đợi khi nào già…lại đây cạo tiếp!”. Ông khách trợn tròn mắt, á khẩu!”. Chuyện ngụ ý không phải nghề hớt tóc dễ học. Nếu không chịu khó, kiên trì, khéo tay thì còn lâu mới thành nghề!

L.V.Ch. quê xứ Huế là bạn học cùng lớp với tôi từ đệ thất. Cậu bỏ học từ nửa năm đệ tứ rồi đi học nghề hớt tóc. Ông chủ tiệm trên đường Nguyễn Thái Học, gần chợ Hàn, rất nghiêm khắc… Nhưng hễ rảnh là Ch. bỏ tiệm chạy đi xem đánh cờ tướng. Không chú tâm chi việc học nghề…Bị chủ tiệm cằn nhằn hoài. Mới hơn một năm, cậu ta xin nghỉ… Năm 1992, tôi gặp lại Chinh. Nếu không có cái nốt ruồi trên trán thì khó nhận ra cậu ta. Chưa tới bốn mươi mà nhìn tưởng như ngoài năm mươi! Ch. than rằng: “Tau học chữ, học nghề cũng chẳng ra chi. Cứ tưởng học hớt tóc không khó nhưng ai ngờ là rất khó gặm! Chừ phụ ông già vợ vá lốp ô tô”…

Đừng tưởng hớt tóc dễ. Không chịu khó thì đừng hòng!

Ông Quý hớt tóc cho Cu Bin, năm 1994

Phải tâm huyết với nghề

Yêu cầu của khách hàng đơn giản, bình dân, thợ hớt tóc dạo ít khi… phân vân suy nghĩ. Phổ biến là các kiểu tóc ca-rê, đờ-mi ca-rê, rông, cao, thấp, các bác thợ hớt…duyệt hết! Các kiểu thời trang, hiện đại như “hai tầng”, “đinh”… thì thợ hớt tóc dạo đành lắc đầu, thè lưỡi chào thua!

Ông H.Đ.C, ở phường Vĩnh Trung (cũ) có 40 năm trong nghề, kể: “Hồi tôi mới học nghề, ông thầy cứ bắt bóp tông-đơ… dạo quanh đầu gối. Coi đầu gối như cái… đầu người! Tập riết để sau này ủi không kéo tóc. Rồi tập liếc dao cạo trên bắp vế cho nhuyễn tay. Sau đó mới tìm chỗ thực tập. Tôi vào nhà dưỡng lão ở phường Thuận Phước (cũ) hớt thí công (miễn phí) để tập. Thấy vững mới dám… mang tráp ra đường!”.

Còn chú Đ.Q.C. nhà ở đường Ngô Quyền, chuyên đi bộ hớt dạo khu vực Sơn Chà, thập niên 1970. Năm 1981, chú C. thôi hớt tóc, xin làm bảo vệ cho một trường học ở quê chú (thôn Bảo An, xã Điện Quang, Điện Bàn, Quảng Nam-Đà Nẵng (cũ)). Thỉnh thoảng nhớ nghề chú cũng đi hớt dạo vừa để cải thiện đời sống, nhất là vào mùa nghỉ hè, trường học đóng cửa. Có lần chú kể với tôi: “Thầy biết hớt tóc cực nhứt là khi mô không? Là khi hớt cho bọn con nít. Bọn hắn hay khóc lè nhè, đầu cứ nghiêng qua nghiêng lại. Mình không vững tay là vấp tông-đơ liền!”. Khi còn dạy học ở đây tôi cũng được chú hớt… giá rẻ đôi lần. Chú mất tính đến nay đã gần 30 năm!

Một chiều nọ, tôi đi trên đường Thanh Thủy, gần biển Thanh Bình. Chợt nghe tiếng trẻ con khóc từng chặp lẫn với âm thanh đanh giòn “chắp… chắp… chắp… cạch”, tôi dừng lại. Ở góc hẻm, bà mẹ trẻ ngồi trên ghế dựa, bế thằng con chừng hơn hai tuổi, tay vỗ vỗ vào lưng con, miệng ô…ô không ngớt dỗ dành. Cạnh đó bác thợ hớt tóc cũng tay không ngừng nhắp kéo rồi gõ vào sống lược nhịp nhàng “chắp… chắp… chắp… cạch”. Lúc thì bác ta khom người, lúc thì đứng thẳng, lùi xa ngắm nghía cái đầu cu cậu… khách. Thiệt là vất vả khi gặp phải khách quá nhí!

Khách hàng của thợ hớt tóc dạo hầu hết là người già dễ tính, trẻ nít… vô tư. Nhưng hớt không ra chi cũng bị chê lên chê xuống, nói nặng nói nhẹ lia chia. Tôi còn nhớ khoảng năm 1973. Cô em gái tôi lúc ấy 17 tuổi, đón ông thợ hớt dạo đi ngang qua nhà, giao thằng em út 4 tuổi cho ổng hớt! Không biết ông thợ này hành nghề bao lâu mà hớt cái đầu tóc thằng em tôi nham nhở, khó coi hết sức. Gặp lúc về nhà nhìn thấy, tôi la toáng lên… Mẹ tôi nói là đem cái nồi úp lên đầu thằng nhỏ chớ hớt chi kiểu nớ! Ông ta đang xếp khăn, im thin thít, không hé môi. Thằng em thì hoảng sợ cứ trợn tròn mắt nhìn ông anh đang… nộ khí xung thiên. Cô em tôi can gián: “Thôi anh, chắc ổng say rượu đó!” rồi lén trả tiền hối ông ta đi nhanh nhanh cho yên!

Nghề nào cũng cần sự tâm huyết, nhất là nghề “đè đầu cưỡi cổ” thiên hạ! Tóc mới mà không thấy đời phơi phới là hai bên đều lúa!

Hớt tóc… combo giá rẻ

Thu nhập chẳng là bao nhiêu

Ông H.V.B. ở phường Tam Thuận (cũ)… tự bạch: “Lúc ấy giá hớt tóc trẻ em thường từ 1,000 đồng đến 1,500 đồng, mất khoảng 20 phút. Người lớn giá cao nhất 2,000 đồng, mất khoảng nửa giờ. Nếu có váy tai nữa thì thêm 500 đồng”. Điều khá thú vị là thợ hớt tóc nào cũng có …lãnh địa riêng để hoạt động và thân chủ của mình. Ông già Lực hưu trí, ông Tám Kẹo và thằng Bin cháu ngoại ở sát tường nhà tôi là… bạn hàng thân thiết của ông Quý. Ông Quý có thâm niên hớt tóc gần 30 năm. Cứ sau một tháng hoặc tháng rưỡi ông ta quay lại xóm tôi là có việc làm.

Cứ… đến hẹn là ông lại lên và ba khách hàng cũng đến hẹn lại… đưa đầu ra hớt. Thường thường có người nhân tiện cũng… mang đầu đến hớt dù tóc chưa tốt! Tôi từng hỏi ông Quý có khi nào khách thiếu chịu không? Ông “bật mí”: “Có! Cũng có người thiếu rồi quên. Nhưng mà mình phải “chánh trị”, không cần nhắc. Họ có thể quên trả tiền nhưng đừng quên mình là được. Kinh nghiệm nghề nghiệp của tôi đó!”.

Ông Ng. L. đã giải nghệ năm 61 tuổi, tâm sự: “Sáng sớm cột cái tráp đồ nghề, cái ghế xếp sau xe, đạp tuốt qua An Hải vòng lên Hòa Cầm. Mệt mỏi nhưng thật tình mà nói không quá cực nhọc như anh em đạp xích lô, chạy xe thồ!”.

Sẵn sàng phục vụ miễn phí, không phân biệt thành phần, tuổi tác… (Ảnh trên Internet)

“Giũ khăn là rồi!”

Số thợ hớt tóc dạo của Đà Nẵng ngày càng vắng bóng dần. Một số già yếu qua đời, một số không đủ sức đi bộ với đạp xe. Có người yêu nghề chuyển sang đứng hớt tại chỗ. Họ kê cái bàn, treo cái gương bên bờ tường trong hẻm hoặc trước hiên nhà hớt kiếm thêm ít đồng phụ với vợ con gạo chợ. Có người giải nghệ sớm vì sợ mắc bệnh ho lao… “Nghề bạc lắm. Giũ khăn là rồi anh ơi!”. Đấy là lời than buồn của một người thợ tuổi mới ngoài 50! Thêm nữa cơ chế thị trường xuất hiện đã… đào thải không thương tiếc nhiều thợ hớt tóc dạo.

Nghĩ mà xem, cha mẹ tự mua lược gắn dao lam về tỉa, cắt cho con vừa ngừa lây bệnh da liễu!? Con trai, cháu trai lên mạng tìm mua tông-đơ sạc điện cạo râu, cắt tóc đa năng nhỏ gọn… phục vụ cho cha, ông… tại nhà. Hiện nay, các bạn trẻ thì vào các tiệm cắt tóc có máy lạnh, mua combo cắt, gội, sấy chỉ có vài chục nghìn đồng. Thợ đưa mẫu tóc ra tha hồ chọn lựa. Có thợ nữ váy tai… điệu nghệ kèm nhạc bolero dịu êm… khó ngủ! Nhiều tiệm hớt tóc có các combo thư giãn (120 nghìn đồng), combo vip (160 nghìn đồng), combo hớt tóc đến 11 bước… đúng ý khách hàng! Chưa kể thỉnh thoảng có vài Câu lạc bộ, nhóm thợ tình nguyện, hớt tóc từ thiện, bày hơn chục chiếc ghế trên vỉa hè nhiều đường phố cả trong sân bệnh viện cắt tóc miễn phí… Cả người già, trẻ em, tài xế xe grab, xe ôm… cũng được một số hội nhóm phục vụ hớt tóc… 0 đồng!

Nghề hớt tóc dạo ở Đà Nẵng đang trong thời… cáo chung.

Bài & ảnh LKD

Bài viết Hớt tóc dạo đã được đăng trong TRE Magazine.

Nguồn gốc của từ này có thể truy ngược về các ngôn ngữ German cổ và tiếng Pháp cổ, trong đó những từ như bacon, bacho hay bakun đều mang ý nghĩa liên quan đến phần thịt lưng hoặc hai bên sườn của con heo. Điều này cho thấy ngay từ đầu, “bacon” không phải là một cách chế biến hay hương vị cụ thể, mà đơn giản chỉ là tên gọi của một phần thịt.

Theo thời gian, ý nghĩa của từ “bacon” dần thay đổi và thu hẹp lại tùy theo từng khu vực. Ở Anh và Ireland, bacon truyền thống thường được cắt từ phần lưng gần thăn, ít mỡ hơn và có hình dạng khác với loại bacon phổ biến ở Mỹ. Ngược lại, tại Hoa Kỳ, “bacon” ngày nay thường được hiểu là những lát thịt ba chỉ mỏng, có nhiều mỡ, được cắt dài và khi nướng thì trở nên giòn – hình ảnh quen thuộc trong các bữa sáng với trứng.

Lịch sử của bacon cũng gắn liền với kỹ thuật bảo quản thực phẩm. Từ hàng ngàn năm trước, con người đã biết ướp muối thịt heo để kéo dài thời gian sử dụng. Tại Trung Quốc cổ đại khoảng năm 1500 trước Công nguyên, người ta đã dùng muối để bảo quản thịt ba chỉ. Người La Mã cũng có món thịt heo gọi là pitaso. Trong thời kỳ chưa có tủ lạnh, việc ướp muối và hun khói là phương pháp thiết yếu để giữ thực phẩm không bị hư hỏng.

Đến thời Trung Cổ ở châu Âu, bacon trở thành một loại thực phẩm phổ biến vì dễ bảo quản, giàu năng lượng và giá thành hợp lý. Heo là loài vật dễ nuôi, có thể ăn các loại thức ăn sẵn có hay thức ăn thừa, nên thịt heo trở nên phổ biến trong đời sống người dân. Cụm từ “bringing home the bacon” (mang thịt xông khói về nhà) xuất hiện từ thời kỳ này, phản ảnh tầm quan trọng của bacon trong đời sống và văn hóa.

Bước ngoặt lớn xảy ra vào thế kỷ 18 và 19 khi ngành công nghiệp chế biến thịt phát triển mạnh, đặc biệt tại các thành phố như Chicago. Việc sản xuất quy mô lớn giúp tiêu chuẩn hóa tiến trình và làm phổ biến loại bacon ba chỉ mỏng đặc trưng của Mỹ. Sang thế kỷ 20, sự ra đời của công nghệ làm lạnh và đóng gói sẵn càng khiến bacon trở nên tiện lợi và phổ biến hơn bao giờ hết.

Cũng cần phân biệt bacon với “salt pork” – một loại thịt heo được ướp muối rất đậm để bảo quản lâu dài, thường dùng trong hải trình hoặc quân đội. Bacon, trái lại, không chỉ được ướp muối mà còn có thể được hun khói và cắt lát, mang lại hương vị đặc biệt hơn.

Dù trải qua hàng ngàn năm biến đổi ngôn ngữ, từ “bacon” vẫn giữ được ý nghĩa cốt lõi liên quan đến thịt heo được ướp từ phần lưng hoặc sườn. Ngày nay, khi sử dụng từ này, ta không chỉ nói về một món ăn quen thuộc mà còn vô tình kết nối với một lịch sử lâu dài của con người – từ cách bảo quản thực phẩm cổ xưa đến sự phát triển của ngôn ngữ và văn hóa ẩm thực trên toàn thế giới.

Bài viết Tại sao gọi là “bacon”? đã được đăng trong TRE Magazine.

Rủi ro của người này có khi là cơ hội cho kẻ khác, nhất là những kẻ vô nhân. Khi Jeffrey Jarrett bất tỉnh, thay vì gọi cấp cứu thì người bạn cùng phòng Robert Young gọi Mark Rubinson tới. Cả hai hì hục khiêng Jeffrey Jarrett bỏ lên xe, lái thẳng tới vũ trường thoát y ăn chơi. Robert lấy thẻ của Jarrett quẹt tưng bừng. Qua xét nghiệm, cảnh sát kết luận Jarrett chết vì ngộ độc rượu và ma túy, còn hai người bạn kia cũng sẽ nhận bản án xứng đáng.
(Nguồn: dnainfo.com)

Hiện nay, trên mạng người ta quảng cáo đủ thứ thượng vàng hạ cám loạn xạ, lừa được khối người. Steve Comisar “thật thà” hơn, anh đăng bán “máy sấy quần áo dùng năng lượng mặt trời” giá 50 đô la trên các tạp chí. Anh còn mô tả là sản phẩm này chỉ dùng ánh nắng mặt trời, không cần điện, không pin, giao hàng miễn phí. Khách hàng đặt hàng ào ào, và nhận được một sợi dây phơi đồ. Họ kiện Comisar ra tòa nhưng anh được xử vô tội, vì tòa cho rằng quảng cáo của anh hoàn toàn đúng sự thật. (Nguồn: X)

Bài viết Chuyện khó tin nhưng có thật (04/16/2026) đã được đăng trong TRE Magazine.

Ơ-rê-ca (Eureka, nghĩa tiếng Việt là “tìm ra rồi”) là một giai thoại nổi tiếng về cách ra đời của “lực đẩy Archimedes” và của mục.. này.

Trước kia, hàng nghìn cây số kênh mương bê tông thẳng đứng ở vùng đồng ruộng Nhật Bản từng là “cái bẫy” cho ếch, rùa và các con vật nhỏ. Chúng rơi xuống rồi không leo lên được, chết đuối hàng loạt. Một cải tiến thầm lặng mang tên “đường dốc thoát hiểm” (escape ramp) đã ra đời, cứu sống hàng tỉ sinh linh trên địa cầu.

Đây là nỗ lực tập thể của các kỹ sư nông nghiệp và chính quyền Nhật, xuất phát từ các nghiên cứu thực tế sau đợt cải tạo ruộng đồng lớn những năm 1960-1980. Qua nhiều nghiên cứu, họ chọn ý tưởng vô cùng giản dị: Thiết kế những đoạn dốc nghiêng thoai thoải 30 tới 50 độ thay cho góc 90 độ trước đó, dán thêm vật liệu nhám hoặc trồng những vật cản tự nhiên (cọ, rêu…). Với nguyên lý tăng lực ma sát và giảm góc nghiêng, con vật dễ dàng bám víu và tự leo lên bờ an toàn, có cơ hội tập… gym.

Hiệu quả mang lại vô cùng mĩ mãn. Viện Nghiên cứu Quản lý Đất đai và Hạ tầng Nhật (NILIM) ghi nhận số con vật chết đuối và số lần phải gọi cứu hộ giảm thấy rõ. Nguồn nước cũng bớt ô nhiễm hơn. Thiết kế này nhanh chóng được áp dụng cho kênh tưới tiêu nông thôn lẫn hệ thống thoát nước quanh các đường cao tốc lớn như Akita. Không ảnh hưởng giao thông, chi phí thấp và dễ ghép vào khi sửa chữa. Một số nơi bổ sung dốc cho tanuki (chồn gấu) hay rùa.

Hiện nay, dốc thoát hiểm đã gần như thành lệ trong cách làm mương, bờ kè ở xứ Phù Tang. Không dừng lại ở đó, sáng kiến này còn lan tỏa rộng khắp thế giới. Cục Quản lý Đường bộ Liên bang Mỹ (FHWA) hay các dự án sinh thái ở châu Âu, Hàn Quốc cũng dùng trong hạ tầng. Nó chưa bị thay thế vì chi phí thấp, dễ đưa vào và hiệu quả cao hơn nắp đậy hay tường cao. Gần đây, những tài liệu nghiên cứu uy tín quốc tế, điển hình như trên tạp chí MDPI năm 2023, còn lấy đó làm nền để vẽ ra những dòng kênh chan hòa với tự nhiên cho toàn cõi châu Á.

Nói chung, con người càng văn minh càng muốn bảo vệ môi trường, sống hòa bình với muôn loài, không biết muôn loài có muốn như vậy không?!

Bài viết Sống chung với muôn loài đã được đăng trong TRE Magazine.