โดยปรกติผมจะให้เด็กทำการคัดสารกาแฟดิบ เพื่อคัดแยกสิ่งต่างๆอยู่แล้ว แต่จนแล้วจนรอด ผมก็ยังเจอหินที่หลงมาในขั้นตอนสุดท้าย คือเจอขณะเมล็ดกาแฟกำลังถูกกวนเพื่อทำให้เย็นลงหลังปล่อยออกจากถังคั่ว ซึ่งผมต้องคอยยืนก้มหน้าก้มตาจ้องจนปวดไหล่ปวดคอ จึงลองเสี่ยงสั่งไอ้เจ้า Destoner มาลอง

 ผลปรากฏว่าไม่ผิดหวังครับ ใช้งานได้จริง หินก้อนเล็กๆมันก็ยังสามารถแยกออกมาได้ ข้อเสียคือเสียงมันดังรบกวนลูกค้ามากเลย กับทำให้เมล็ดกาแฟคั่วแตกหักบ้าง

   ร้านเบญจมิตร ของเรานับว่าเป็นร้านกาแฟร้านแรกในเมืองพัทยา ที่เปิดบริการ Espresso Bar  และมีการคั่วกาแฟอยู่ภายในพื้นที่เดียวกัน ซึ่งยังรวมถึงการมีกาแฟดิบนำเข้าจากแหล่งต่างๆ มาคั่วกันใหม่ๆให้ได้เลือกซื้อเลือกดื่มกันอีกด้วย

   เมื่อเริ่มคั่วกาแฟใหม่ๆ วัตถุประสงค์คือ การได้กาแฟคั่วคุณภาพสูง ตามที่เราต้องการ มาใช้ชงขายในร้านเราเองแต่หลังจากนั้นเราเริ่มได้รับการตอบรับที่ดีมากจากลูกค้า มีการซื้อเมล็ดกาแฟกลับไปชงดื่มที่บ้าน  มีการสั่งซื้อไปใช้ตามร้านกาแฟ มีการสั่งซื้อทางไปรษณีย์บ้าง เป้าหมายเริ่มเล็งไปที่การขายเมล็ดกาแฟคั่ว  ทำให้งานคั่วกาแฟเริ่มต้องใช้เวลามากขึ้น ซึ่งจริงๆแล้ว เครื่องคั่วกาแฟพิกัด 5 Kg. ก็ยังพอรับมือไหว  แต่มาถึงวันนี้ผมเกิดความมั่นใจว่าสิ่งที่เรากำลังทำอยู่นั้นมีลูกค้าคอยสนับสนุน จึงคิดว่าจะเปลี่ยนเครื่องคั่ว ผมมีแนวความคิดส่วนตัวตั้งแต่เริ่มต้นทำร้านกาแฟว่า จะให้ความสำคัญกับเครื่องไม้เครื่องมือมาเป็นอันดับแรก เมื่อไหร่ก็ตามที่เรามาถึงจุดที่เรามีความมั่นใจในการขยับขยาย      ผมมักเลือกใช้เครื่องมือระดับแนวหน้าตัวท้อปเสมอ เช่นเดียวกับเครื่องคั่วกาแฟ ผมใฝ่ฝันกับ Probat  มานานแล้ว แต่ติดเรื่องราคา

    มาวันหนึ่งผมก็พบกับดีลที่ทำให้เราตัดสินใจได้ง่ายขึ้นบวกกับค่าเงินยูโรที่อ่อนตัวลง จึงไปลงตัวกับ

 Shop Roaster Probatone 12 ซึ่งได้ทำการติดตั้งออพชั่น PC Control Pilot Roaster Shop อันเป็นระบบการเชื่อมโยงการทำงานของเครื่องคั่วเข้ากับคอมพิวเตอร์ ที่จะทำให้เราวิเคราะห์การคั่วได้ง่ายดายขึ้น และยังเพิ่มเติมชุด Destoner ซึ่งมีหน้าที่ทำการคัดแยกสิ่งแปลกปลอมออกจาเมล็ดกาแฟที่คั่วเสร็จแล้ว โดยใช้แรงลมในการดึงเมล็ดกาแฟคั่ว สิ่งทีมีน้ำหนักมากกว่าก็จะถูกคัดแยกออกมา

   ตอนนี้ยังอยู่ในขั้นตอนการขนส่งจากเยอรมัน ไว้ติดตั้งเสร็จเมื่อไหร่จะถ่ายรูปมาอวดครับ

เช่น การจับเวลา,การชั่ง ตวงต่างๆ,การวัดอุณหภมิ,การวัดความชื้น,ความชื้นสัมพัทธ์,การวัดความเป็นกรด-ด่าง,การวัดค่าความหวาน,วัดค่าสี,การวัดความดัน จิปาถะสุดแท้แต่จะวัด

ทั้งหมดที่ร่ายยาวมานั้นเกิดจากความไม่เชี่ยวชาญ หรือไม่ชำนาญ จึงจำเป็นต้องพึ่งพาเครื่องมือวัดค่าต่างๆ เพื่อการเรียนรู้ เพื่อการตรวจสอบหรือซ่อมแซม รวมถึงการทำซ้ำให้ได้ผลเหมือนเดิม

บางทีก็ใช้วัดเพื่อการวางแผนและประเมินก่อนที่จะทำอะไร

พอเราได้วัดค่าบ่อยๆ และหมั่นสังเกตุจดจำก็จะเกิดทักษะ มีความชำนาญ จะทำให้เราพึ่งพาเครื่องวัดต่างๆลดน้อยลง เพราะตัวเรานี่แหละจะสามารถเป็นตัวชี้วัด กะประมาณค่าใกล้เคียงได้

ลองมาชมเครื่องวัดต่างๆส่วนหนึ่งของผมกันครับ (ขอโชว์หน่อย)

ตัวนี้คือ Fluke 62 อินฟราเรดเทอร์โมมิเตอร์ขนาดมินิ

ขนาดเล็กเป็นพิเศษ กะทัดรัด วัดอุณหภูมิได้ง่ายดาย ทันใจ เหมาะสำหรับงานวัดอุณหภูมิแบบไม่สัมผัสทั่วๆไป

คุณสมบัติ

• วัดอุณหภูมิได้สูงถึง 500 °C (932 °F)
• ความแม่นยำ 1% repeatability 0.5%
• มีเลเซอร์ชี้ตำแหน่งที่วัด
• มีไฟแบ็คไลต์สำหรับอ่านค่าในที่แสงน้อย
• คงค่าอุณหภูมิที่จอไว้อ่านภายหลังได้
• แสดงค่าปัจจุบัน/ค่าสูงสุด

ตัวต่อไปFluke 54 Series II ดิจิตอลเทอร์โมมิเตอร์แบบสัมผัส ขนาดมือถือ ใช้ต่อกับเครื่องคั่วกาแฟ

ดิจิตอลเทอร์โมมิเตอร์แบบสัมผัสขนาดมือถือที่ให้ผลตอบสนองในการวัดที่รวดเร็ว โดยมีความถูกต้องแม่นยำระดับห้องทดลอง ที่สามารถพกไปใช้งานได้ทุกที่ และมีความแข็งแรงทนทานต่อสภาพแวดล้อมต่างๆ

• ความแม่นยำระดับ LAB : ±(0.05% +0.3°C)
• จอแสดงผลใหญ่ แสดงข้อมูล 2 แบบในขณะเดียวกัน ได้ข้อมูลครบเพียงมองผ่านครั้งเดียว
• บันทึกค่าต่ำสุด/สูงสุด และเฉลี่ย พร้อมเวลาที่เกิดค่านั้นๆ
• ปรับชดเชยค่าแบบอิเล็กทรอนิกส์สำหรับความคลาดเคลื่อนของเทอร์โมคัปเปิ้ลที่ต่ออยู่ ทำให้ได้ความแม่นยำสูงที่สุด
• ให้ได้กับเทอร์โมคัปเปิ้ล Type K, J, T, E, N, R, S(54-2, 53-2) หรือ Type K, J, T, E(52-2, 51-2)
• แสดงผลในหน่วยองศาเชลเซียส (°C) ฟาเรนไฮต์ (°F) หรือ เคลวิน (K)
• ออกแบบตัวเครื่องป้องกันฝุ่นและน้ำกระเซ็นได้เป็นอย่างดี
• มียางหุ้มกันกระแทกให้ทุกตัวเสริมความแข็งแรง ตกจากที่สูง 1 เมตร ได้โดยไม่เป็นอันตราย
• ใช้งานง่าย ปุ่มต่างๆ มีฟังก์ชันประจำ ใช้งานไม่ซับซ้อน
• ปิดเครื่องเองเมื่อไม่ได้ใช้ (sleep mode) ช่วยยืดอายุแบตเตอรี่ (ปกติใช้ได้นาน 1000 ชั่วโมง)
• ฝาปิดแบตเตอรี่แยกจากฝาหลัง เปลี่ยนแบตเตอรี่ได้โดยไม่กระเทือนส่วนปรับเทียบ (calibration seal)
• รุ่น 51-2 และ 53-2 รับอินพุต 1 ch, รุ่น 52-2 และ 54-2 รับอินพุต 2 ch
• รุ่น 53-2 และ 54-2 บันทึกค่าแบบ logging ได้ 500 จุดในตัว และต่อเชื่อมกับคอมพิวเตอร์เพื่อเขียนกราฟแสดงแนวโน้ม (Trend Plot) ได้ ปรับช่วงการบันทึกได้ ปรับช่วงการบันทึกได้ มีนาฬิกาแสดงเวลาและวันที่เกิดค่าที่บันทึกได้
• มีเทอร์โมคัปเปิ้ลโฟรบหลายชนิดให้เลือกใช้ (Option) เช่น วัดอากาศ, วัดของเหลว, วัดพื้นผิว, วัดในอาหารแช่แข็ง ทั้ง Type K, J, T

ตัวนี้ล่าสุด  Shore Moisture Meter Model 920

Specifications:
Accuracy…………………± 1/2% to air oven

The 920 is specifically calibrated for:
1) Green coffee bean.
2) Green with parchment.
3) Natural dried coffee berries (cherries).
4) Roasted Whole Beans
5) Roasted Ground Coffee

และสามารถอัพโหลดขึ้น You Tube ได้ทันที สะดวกดีตอนนี้เลยหาเรื่องถ่ายไปเรื่อย

ปรกติเรามักจะเท ลาเต้อาร์ท ในภาชนะที่ใช้สำหรับยกดื่มได้ วันนี้นึกสนุกเลยไปคว้าเอาก้านชงกาแฟมาใช้แทนแก้ว

ทำ ristretto macchiato แบบขำขำครับ ลองชมดูตรับ

ร้านเบญจมิตร คงต้องขอโอกาสหยุดทุกวันเสาร์เหมือนเช่นเคยครับ

ตอนนี้ช่วงบ่ายๆลูกค้าจะเริ่มบางตา เพราะอากาศร้อนมาก ประกอบกับมีมหกรรมกีฬาสี

ดังกระฉ่อนไปทั่วโลก จำนวนนักท่องเที่ยวที่จะมาพัทยาเลยพลอยจะหดหายไป

เครียดๆร้อนๆว่างๆอย่างนี้ ลูกค้าสั่ง ลาเต้อาร์ท เลยใช้สองคนช่วยกันเทลงในแก้วเดียวกัน

พอดีได้ข่าวว่า คุณตู๋ เอสเพรสโซ่แมน นำเข้า Motta Pitcher มาขาย เลยโทรไปถามซื้อ คุณตู๋บอกว่ามีอยู่ 3 ขนาด คือ 35,50,75 cl.  และพอดีกำลังจะมาคั่วกาแฟที่พัทยาเดี๋ยวจะติดไปให้ดู

3ชั่วโมงต่อมา ผมปิดร้านแล้วไปหาคุณตู่ที่โรงคั่ว ซึ่งกำลังยุ่งกับการคั่วกาแฟอยู่ แกส่งถุงใส่พิทเชอร์ให้พร้อมกับแจ้งราคาทั้ง  3 ไซส์ แล้วเฝ้าเครื่องคั่วต่อ

ผมแกะกล่องดูทั้ง 3 ใบ งานดีมากครับ เป็นสแตนเลส 18/10  Made In ITALY  มีความหนาทั้งตัวเหยือกและหูจับ มีความโค้งมน ลบคม งานปั๊มเนียนมากครับ ไม่มีรอยต่อตรงบริเวณปากเหยือก หูจับยึดจุดเดียวตรงด้านบน แต่แข็งแรงใช้ได้เพราะความหนา ออกแบบหูจับกระชับมือคอนโทรลง่าย ช่องสอดไม่แคบจนนิ้วจะจี้ถูกเวลาพิทเชอร์ร้อน

เทียบงานกับราคาแล้ว เลยเหมาคุณตู๋มาทั้ง 3 ใบ

หลังลองนำมาใช้งาน

ใบเล็กสุด 35 cl. เหมาะกับการเทอาร์ตขนาดแก้ว 6.5 Oz. แก้วเดียวสตรีมง่ายไม่เปลืองนม

ใบกลาง 50 cl. เหมาะกับการเทแก้วเสริพขนาด 10-12 Oz.

และใบใหญ่ 75 cl. ไม่เหมาะกับการเทลายครับ ปากมันกว้างไปหน่อย แต่ผมใช้มันสำหรับการสตรีมนมเวลาต้องทำ 10 Oz. 2 แก้ว หรือ  6.5 Oz. 3 แก้ว พร้อมกัน สะดวกมากไม่เสียเวลา

ลายใบไม้ที่ได้จากปากพิทเชอร์ Motta จะค่อนข้างละเอียดบางๆ เป็นพิทเชอร์ที่ดีที่สุดของผมตอนนี้เลยครับ แต่ไม่ได้เป็นเป็นใบที่ใช้ถนัดมือที่สุด เนื่องจากถนัดกับทรงธรรมดายอดนิยมซึ่งเป็นใบที่ใช้หัดเท และใช้ต่อเนื่องมานาน

ส่งผลให้เกิดความคาดเคลื่อนของปริมาณผงกาแฟในแต่ละชอทที่เราทำการปรับตั้งไว้ และที่หนักกว่านั้นคือการสิ้นเปลืองครับ ผงกาแฟที่หกเลอะเทอะถ้าหากกวาดเก็บมารวมๆกัน ผมว่าปริมาณสะสมในเดือนหนึ่งๆคงมิใช่น้อยครับ เห็นแล้วเสียดาย

มาดูวิธีการโมดิฟายกันครับ เริ่มจากหากระบอกพลาสติกที่มีขนาดใหญ่กว่าช่องที่ตกลงมาของผงกาแฟเล็กน้อย ผมใช้กระป๋องแป้งเด็กขนาดเล็กครับ

แล้วถอดชุดฐานรองด้านล่างของ doser ออกด้วยการคายน็อตหกเหลี่ยม 3 mm. 2ตัว นำกระบอกพลาสติกมาตัดให้ได้ความสูงพอเหมาะ โดยกะจากระยะที่ต้องพับด้านบนแล้วให้เหลือโผล่ลงมาด้านล่างประมาณ 15 mm. (วัดจากขอบด้านล่างของ doser)

ตัดและพับขอบด้านบนของกระบอกพลาสติก เพื่อให้เป็นส่วนที่จะถูกหนีบไว้ตอนเราประกอบชุดฐานกลับเข้าไป

พยายามอย่าให้มีด้านใดของกระบอกกีดขวางช่องทางที่จะตกลงมาของผงกาแฟ ตัดเว้าขอบด้านล่างเล็กน้อยเพื่อหลบความพูนของผงกาแฟ แค่นี้ก็เรียบร้อย

ความจริงก็มีคนคิดแก้ไขปัญหานี้ในลักษณะใกล้เคียงกัน ลองค้นหากันดูในเวปต่างประเทศ อันนี้เป็นตัวอย่างที่เขาทำมาขายครับ

ตอนผมซื้อ Robur มาใหม่ๆต้องมีเรื่องให้ปวดหัวกับการโดสกาแฟไม่ตรง หมายถึงเวลาปัดก้านปัดของเครื่องบดแล้วผงกาแฟตกลงมาไม่ตรงกับด้ามชงกาแฟที่ลองอยู่ ทำให้หกเลอะเทอะ สิ้นเปลืองโดยใช่เหตุ อีกทั้งยังมีผงกาแฟบางส่วนติดค้างอยู่ตกลงมาไม่หมดทำให้ไม่ได้ปริมาณผงกาแฟตามที่เราตั้งไว้

ผมแก้ไขโดยการปัดก้านปัดเข้าหาตัวแรงขึ้น ให้มันกระแทก ดังแต็กๆ แล้วปล่อยให้มันดีดกลับไปกระแทกที่ตำแหน่งเดิมอีกหนึ่งแต๊ก ได้ผลแฮะ ผงกาแฟตกลงมาหมดไม่มีติดค้างด้านบน

วันหนึ่ง….ในเวลาสองเดือนถัดมา ปัดก้านเข้าหาตัวโดสผงกาแฟ แต๊ก… เหวอครับ ก้านมันไม่ดีดกลับ ถอดใต้ doser ออกมาดู ปรากฏว่าสปริงหัก งานเข้าเลยครับอะไหล่ก็ไม่มี ต้องใช้หนังยางเส้นใหญ่ๆรัดด้านล่างให้ก้านปัดดีดกลับไปที่เดิม ใช้งานชั่วคราวระหว่างรอหาสปริงมาเปลี่ยน

หลังจากได้สปริงมาเปลี่ยนเรียบร้อย ผมก็ใช้งานตามปรกติของผมคือยังปัดก้านแบบดุดันเหมือนเดิม ปรากฏว่าในเวลาใกล้เคียงกันประมาณสองเดือนต่อมา สปริงหักอีกแล้วครับ

ถ้ารักที่จะปัดรุนแรงคงไม่ไหวที่จะเปลี่ยนสปริงทุกๆสองเดือน  ผมเลยเล็งหาจุดยึดรั้งสปริงใหม่ แล้วเปลี่ยนสปริงเป็นแบบยืดหด แทนการยึดสปริงแบบเดิม…… ได้ผลครับ ผมไม่ต้องซื้อ   Doser Lever Return Spring กับ Mazzer อีกต่อไป

ไว้โพสท์หน้าจะมาต่อเรื่องโดสไม่ตรงครับ

เห็น Toroid pitcher ของ Espro  ในเวปต่างประเทศ กำลังคิดจะสั่งมาลองเล่น พอดีคุณหมอพรไปเที่ยวที่อิตาลี บอกว่าจะไปเยี่ยมชม โรงงาน La Marzocco ด้วย เข้าทางเลยครับ เลยไปได้ของที่ตีตรา LM มาซึ่งมีราคาสูงกว่าพอสมควร สอยกันมาคนละใบ

มันถูกออกแบบให้มีก้นที่ใหญ่และตรงกลางเว้าขึ้น ทำให้เกิดการวนง่ายขึ้นเวลาสตรีม ใช้เวลาในการสตรีมน้อยลงแต่ได้นมที่เนียนมากจริงๆ

ลองใช้เทลาเต้อาร์ท ลายใบไม้ดู ผมว่ามันเริ่มต้นส่ายลายด้านฐานใบได้ดีแต่ตอนที่ถึงยอดใบแล้วจะลากกลับ นมมันจะถูกดึงกลับลงไปที่ก้นพิทเชอร์ขณะที่เราเริ่มยกปากพิทเชอร์ขึ้นเพื่อจบลาย เพราะว่าด้านก้นมันใหญ่ด้านปากมันแคบ เลยจบไม่สวย

ช่องสอดมือของหูจับก็ค่อนข้างแคบไปหน่อย ทำให้ต้องระวังนิ้วไปจี้โดนเวลามันร้อน ตอนนี้ผมใช้สตรีมนมสำหรับสองแก้วแล้วถ่ายนมไปใส่ใบอื่นเพื่อเทลาย เพราะยังไม่ชินมือสำหรับพิทเชอร์ใบนี้เลย