Bibliothecaris in blog

Images d' Ostende

2012-02-22T23:48:00.000+01:00

Cinematek brengt de documentaires van de Belgische cineast Henri Storck (1907-1999) over zijn geboortestad Oostende opnieuw uit. Zo is de compilatie ‘Images d’Ostende' (Oostendse films) nu op dvd en Blu-ray verkrijgbaar. Henri Storck is zonder twijfel een van de pioniers van de documentaire film en een boegbeeld van de Belgische cinema. Zijn bekendste film is "Misère au Borinage" uit 1933, een aanklacht tegen het kapitalisme en een schrijnend portret van het lot van de arbeider tijdens de crisisjaren. Hiervoor gebruikte hij de montagetechnieken van Sergej M. Eisenstein. 'Oostendse beelden' is lichtvoetiger van toon en biedt een fraaie compilatie van documentaires uit de jaren 30. Ze bieden een geestig tijdsbeeld van Oostende als Koningin der Badsteden. Als ‘officiële cinegrafist’ van zijn Oostende focuste Storck op het toerisme en de luxueuse ontspanningsmogelijkheden, met figurantenrollen voor de 'lokale' kunstschilders James Ensor en Leon Spilliaert. Naast 'Beelden van Oostende' bevat de box ook films als Strandidylle, Ter haringvisserij, Zonnig leven aan het strand en Op vakantie. De film Pleziertrein tenslotte laat uitschijnen dat er in de jaren dertig van vorige eeuw minder vertragingen op het spoor waren dan nu. Hier een voorsmaakje van het werk van Storck via You Tube.

Visitekaartje

2012-02-22T17:47:00.000+01:00

Een nieuwe job kan je leven veranderen. Daar zijn we het allemaal over eens. Maar ook een andere jobtitel kan al een aardige stap in de goede richting zijn. Bibliothecaris staat echter nog steeds als functie vermeld op mijn visitekaartjes. Maar nu ik bijna door mijn voorraad kaartjes heen ben, overweeg ik om net als veel collega's voortaan als 'informatieprofessional' door het leven te gaan. Af en toe moet je jezelf upgraden, ook al loopt dat niet altijd van een leien dakje. Ik herinner mij nog glashelder de eerste keer dat ik mij als informatieprofessional voorstelde. Onwennig als een amateurvoetballer die net de overstap naar het grote Club Brugge gemaakt had, zo voelde ik mij toen. Alleen was de vraag van mijn omstanders niet hoeveel doelpunten ik al gescoord had, maar wat mijn werk dan wel precies inhield. Ik gaf toen een gloedvol en geïnspireerd betoog over de rol van een IP'er als aanbrenger van informatie, degene die anderen in de organisatie – en bij uitbreiding de samenleving – laat scoren. “Dus als ik het goed begrijp ben je een bibliothecaris”, merkte een dame uit het gezelschap laconiek op. Wat kan de werkelijkheid soms brutaal zijn.

Het grote publiek heeft bij bibliothecaris nog steeds een duidelijker beeld voor ogen dan bij informatieprofessional of -specialist. Ook onder vakgenoten is er niet altijd eensgezindheid over de kwalificaties en competenties die bij de verschillende functies horen. In Groot-Brittannië deed RLUK (Consortium van Research Libraries) uitgebreid onderzoek naar de rol en de vereiste vaardigheden van het bibliotheekpersoneel bij de ondersteuning van wetenschappelijk onderzoek.

Enkele weken geleden verscheen het lijvige eindrapport ‘Re-skilling for Research’, gebaseerd op een grootschalige enquête bij de gebruikers. In totaal werden 32 basiscompetenties voor de toekomst geïdentificeerd. Bijna de helft van alle respondenten gaf aan dat datamanagement en curatie binnen twee tot vijf jaar van essentieel belang zullen zijn. Kennis om onderzoekers te ondersteunen, met inbegrip van access en preservatie, kwam als tweede belangrijkste sleutelcompetentie naar voren. Het is duidelijk dat het beheer en het behoud van onderzoeksgegevens snel het werkpakket van de informatiespecialist binnen zullen sluipen.

Bibliothecarissen hebben zichzelf door de eeuwen heen steeds met succes bijgeschoold en heruitgevonden om aan de culturele en technologische veranderingen te voldoen. Misschien houd ik het op mijn nieuwe visitekaartje maar beter bij het vertrouwde ‘bibliothecaris’. Je hoeft tenslotte geen nieuwe boot aan te schaffen als de oude nog zeewaardig is. Een koerswijziging kan volstaan om de nieuwe wereld behouden in te varen.

Column in de reeks Kladschrift van een museumbibliothecaris (Jaargang 4, aflevering 25). Oorspronkelijk geschreven in opdracht van Essentials.

De winst van de lezer

2012-02-19T23:15:00.000+01:00

Het boekenvak is de laatste jaren enorm aan het evolueren. De digitalisering zet het traditionele businessmodel van het boek immers stevig onder druk. Aan de hand van dertien bijdrages van spelers uit het veld presenteert 'De winst van de lezer' een inleiding tot het boekenvak in Vlaanderen. Gepoogd wordt om een antwoord te formuleren op een schijnbaar eenvoudige vraag: hoe vindt een boek de weg naar de lezer? Deze uitgave is een uitvloeisel van een lessenreeks die Boek.be, de koepelorganisatie van het boekenvak in Vlaanderen, samen met de opleiding Informatie- en Bibliotheekwetenschap opzette. Samensteller is Pierre Delsaerdt, docent boekenwetenschap aan de Universiteit Antwerpen. Hij leidt het boek in met een citaat van Dirk Martens uit 1518, waarin deze uitgever op de gedeelde winst van producent en afnemer: "Toch verlaat niets mijn uitgeverij dat de koper minder winst brengt dan de verkoper”. Dit citaat geeft perfect het spanningsveld tussen cultuur en economie weer, een problematiek die de boekensector van oudsher in de ban hield.

Rode draad doorheen 'De winst van de lezer' is de economische waardeketen van het boek. In elk hoofdstuk wordt een schakel uit die keten behandeld, waarbij men vertrekt van de internationale ontwikkelingen om vervolgens de situatie in Vlaanderen onder de loep te nemen. Zo werpt Carlo van Baelen, directeur van het Vlaams Fonds voor de Letteren, zijn licht op de vele facetten die het auteurschap behelzen en de mogelijke effecten van e-literatuur. Guido De Smet gaat dieper in op de rol van de boekhandel, de belangrijkste schakel tussen auteur en uitgever. Hij breekt een lans voor de bedrijfseconomische benadering. 'Meten is weten' moet als essentieel sturend principe gelden. Yvonne Steinberger schetst in 'Het genot van een eigen zaak' de onafhankelijke boekhandel. De uitgever is als gevolg van de opkomst van e-books ook een handelaar in rechten geworden. Deze problematiek van (afgeleide) auteursrechten wordt door Kurt Van Damme en Hanne Jespers behandeld aan de hand van twintig praktische vragen. Ze wijzen er ook op dat het wetgevende kader vooralsnog niet coherent is en dat tot een stroom aan onderling afwijkende rechterlijke beslissingen leidt.

Ook de verschillende types van uitgeverijen worden geanalyseerd. In de bijdrage van Tim Seynaeve wordt duidelijk hoe moeilijk educatieve, wetenschappelijke en informatieve uitgeverijen het hebben om s- en w-boeken adequaat te produceren en promoten. Verder komen ook nog de Stichting Lezen en de Boekenbank aan bod. Het weze duidelijk dat nieuwe businessmodellen voor digitale producten niet voldoende zijn. De economische en technologische benadering kan enkel slagen als ze gepaard gaat met een reflectie over de nieuwe leescultuur. Leesbevordering moet aanpast worden aan de nieuwe noden. Jef Maes stelt in zijn bijdrage over de toekomst de verschillende boekvormen zoals het hybride en crossmediale boek als online reading en streaming voor. Ook op de positie van de bibliotheek en de nieuwe verhuurmodellen gaat hij summier in.

'De winst van de lezer' biedt in zijn totaliteit een overzichtelijk en pragmatisch overzicht van alle facetten van het boekenvak. Met de snelheid waarmee de communicatietechnologie zich blijft ontwikkelden zal de situatie er voor alle betrokkenen over tien jaar weer helemaal anders uitzien. In de digitale wereld van bits en bytes zal elke speler van de boekenketen zijn meerwaarde blijvend moeten aantonen. Als momentopname en staalkaart van een boeiende sector in beweging hoort dit boek thuis op zowel de boekenplank (of e-reader) van de geïnteresseerde leek als de vakprofessional.

Recensie geschreven in opdracht van Vlabin-VBC en oorspronkelijk gepubliceerd in De leeswolf

Pierre Delsaerdt (red.): De winst van de lezer. Inleiding tot het boekenvak in Vlaanderen. - 208 p. (Acco, oktober 2011) ISBN: 9789033485954 (E-book)

Opruimen en klasseren in het Spotify tijdperk

2012-02-19T15:37:00.000+01:00

"Alleen zij die het zelf ooit hebben gedaan, weten hoe zwaar het is om duizenden boeken te verhuizen en te rangschikken. Op het ogenblik beschik ik er ongeveer vijfduizend, en ze zijn me nog dierbaarder dan de paarden die weggaan of de wijn uit mijn kelder, die de neiging heeft te verdwijnen en waarop ik ook trots ben," liet Anthony Trollope in de 19de eeuw in zijn autobiografie optekenen. Bijna twee eeuwen later begrijp ik perfect wat hij bedoelt. Ik heb niet alleen mijn uitgebreide boekencollectie maar ook nog eens meer dan duizendvijfhonderd cd's en enkele honderden lp's bij mekaar verzameld. Wat een werk is het om die allemaal te klasseren per genre of per artiest. Nu ik mezelf op een Spotify Premium account heb getrakteerd en zomaar muziek uit een database met miljoenen songs kan beluisteren via mijn smartphone, zit ik daar met al die plaats verslindende cd's en lp's. Af en toe tracht ik op te ruimen en te wieden in mijn collecties maar wat gaat dat toch steeds moeizaam. Drie maanden na de lancering in België telt Spotify ondertussen al driehonderdduizend gebruikers. Als reden voor deze dijkbreuk worden de naamsbekendheid, de sterke koppeling met Facebook en het gratis Spotify-aanbod tijdens de eerste zes maanden opgenoemd. Het is simpel. Spotify is een gigantische virtuele jukebox die het bestaan van particuliere muziekcollecties en mediatheken overbodig maakt. Het ziet er naar uit dat ik in de toekomst enkel nog met wijn zal moeten sjouwen.

Kaken en klauwen

2012-02-15T22:35:00.000+01:00

Kaken en klauwen is een jeugdboek dat zich volledig in het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel afspeelt. Protagonist is Sam, een student in de biologie, die wat bijklust als gids in het Museum. De dag voor de opening van een spectaculaire dinosaurustentoonstelling verdwijnt een schooljongetje op mysterieuze wijze in het museum. Aan de Belgische kust wordt diezelfde dag een meisje verslonden door een monsterachtige vis. Is het een haai? En is er een verband tussen beide gebeurtenissen? Na zijn avontuur met de gifslang in Gebeten kon Sam niet vermoeden dat een rustige museumjob zou uitdraaien in een nog grotere nachtmerrie. Grappig detail: de personeelsleden van het departement paleontologie van het museum worden gewoon bij hun echte naam genoemd.

Ronald Verheyen: Kaken en klauwen (Kramat, 2011)
Leeftijdscategorie: 9+ . - 95 p.
ISBN: 9079552437, 9789079552436.

Informatieprofessional 3.0

2012-02-14T23:32:00.000+01:00

Het DB Update congres is dit jaar gewijd aan de Informatieprofessional 3.0 en zijn rol in de Brave New Library world. Bibliothecarissen uit openbare bibliotheken, kennismanagers in bedrijven of bij de overheid, universiteitsbibliothecarissen of mediathecarissen voelen allemaal ‘aan den lijve’ de gevolgen van digitalisering en internet in het maatschappelijk verkeer, in hun relatie met klanten en relaties en in de ontwikkeling van hun vak. Onderwerpen die tijdens dit congres aan bod zullen komen zijn het semantisch web, het ontsluiten van multimediaal erfgoed, de ontwikkeling van taal- en spraaktechnologie en uiteraard de rol van sociale media en content curatie anno 2012. Sprekers zijn Hans van Driel (Samenleven 3.0), Marina Polderman (A brave new libraryworld), Frank van Harmelen (Web 3.0), Salar al Khafaji (Semantisch web in praktijk) en Michel Boedeltje (technologie bij ontsluiten erfgoed). Lucas Tieleman sluit de congresdag af met de veelbelovend getitelde lezing 'Er ligt een e-book voor u klaar onder de grote eik in het park'. Allen daarheen!

Praktisch: 29 maart @ WTC Rotterdam - Informatieprofessional 3.0, een organisatie van Essentials: Programma - Twitter: #db2012.

Ezra en Claire

2012-02-12T23:26:00.000+01:00

De Haarlemse schrijver Lodewijk-Henri Wiener (1945) verbleef lange tijd in de marge van de Nederlandse letteren. Meer dan tien prima verhalenbundels lang werd hij door het grote publiek genegeerd. Pas in 2002 kreeg deze eigenzinnige leraar-schrijver de literaire erkenning die hem toekwam. Zijn magnum opus Nestor werd met de F. Bordewijk-prijs bekroond en dat leidde tot een heruitgave van al zijn kortverhalen in twee lijvige banden. Nu, nog eens tien jaar later, wordt Ezra en Claire, Een liefde, het eerste verhaal uit het bekroonde Nestor, afzonderlijk heruitgegeven als novelle. Voor lezers die nog niet vertrouwd zijn met het werk van L.H. Wiener biedt het een prima kennismaking met het oeuvre van een van de vreemdste vogels uit de Nederlandse literatuur. Alle vertrouwde ingrediënten uit het zwartgallige Wiener-universum zijn aanwezig.

Protagonist is de veertienjarige Ezra Berger, een alter-ego van de schrijver. Na een zoveelste verhuizing is de jongen in Zandvoort terechtgekomen. Met zijn vader gaat het echter van kwaad naar erger. Getormenteerd door een oorlogstrauma gaat hij steeds meer drinken. Ezra ziet het met lede ogen aan en vindt troost in zijn liefde voor dieren, en vogels in het bijzonder. Tijdens een fietstochtje spot hij een uilennest aan de rand van het bos. Als de eieren uitgebroed zijn, neemt hij zowaar een uil mee naar huis. Hij wil het dier zelf opvoeden en africhten. De vogel krijgt Nestor als naam en wordt steeds minder schuw. De jongen belooft om de nachtroofvogel weer vrij te laten als hij de sterkste uil van het land geworden is. Ondertussen is Ezra in de ban geraakt van Claire Meerman, het mooiste meisje van de klas. Hij nodigt haar na school uit om zijn collectie opgezette dieren te komen bewonderen. Als hij haar echter ook laat kennismaken met Nestor loopt het helemaal in het honderd. De demonstratie van de vliegkunsten van de uil heeft dramatische gevolgen voor het meisje.

Ezra en Claire is een weemoedig verhaal over een ongewone vriendschap tussen en jongen en een uil. Het bevat de kern van de thematiek die in alle Wiener-verhalen terugkeert. Zijn personages zijn absolute eenlingen die steeds opnieuw naar authentiek menselijk contact streven en daar vervolgens in mislukken. De onbeantwoorde liefde leidt tot eenzaamheid en verlatenheid, iets dat door het schrijverschap alleen maar versterkt wordt. Ergens tussen hilariteit en tragiek koppelt Wiener dierenliefde aan zijn groeiende misantropie. In de fragmentarisch gecomponeerde roman Nestor vormde Ezra en Claire het uitgangspunt voor een ingenieus postmodern spel met personages en alter ego’s. Zo was de Haarlemse leraar Victor van Gigch het alterego van L.H. Wiener. Ezra Berger stond dan weer voor de jeugdige Van Gigch. Het leverde een experimentele roman op vol ‘dichtung und wahrheit’ die een inkijk gaf in de totstandkoming van de novelle. Door het openingsverhaal afzonderlijk uit te geven krijg je als lezer een Wiener light versie. Het is een uitgepuurd en sober verhaal, zowel qua compositie als qua stijl. Het cynisme, de zelfspot en de droge humor die de meeste verhalen van Wiener zo kenmerkt, is in deze novelle maar in lichte dosis aanwezig. Wat overblijft is een tijdloze, melancholische fabel over liefde en verlies die nog lang blijft nazinderen.

Recensie geschreven in opdracht van Vlabin-VBC en oorspronkelijk gepubliceerd in De leeswolf , jrg 18, nr 1 (februari 2012)

L.H. Wiener: Ezra en Claire een liefde (Atlas-Contact, december 2011) Prijs: € 14,95, ISBN: 9789025437527 - Ook verkrijgbaar als e-book.

Simenon in het Museum der letteren en manuscripten

2012-02-10T15:52:00.000+01:00

Enkele maanden geleden werd Brussel verrijkt met een nieuw museum, het Museum der letteren en manuscripten. Het is een bijhuis van het Parijse Musée des Lettres et Manuscrits. Sinds 23 september 2011 worden in een oude, maar volledig heringericht pand in de Koningsgalerij duizenden manuscripten, brieven, autografen en tekeningen voorgesteld. De permanente collecties worden onderverdeeld in vijf afdelingen: literatuur, kunst, geschiedenis, muziek en wetenschappen. In totaal beschikt het museum over circa 80 000 documenten die in zuurvrije dozen worden bewaard. Tot de pronkstukken behoren brieven van Félicien Rops en René Magritte, tekeningen van Hugo Claus en Alechinsky, en last but not least een autobiografisch manuscript van Paul Verlaine.

Wie graag de Maigret-detectives leest, moet zich haasten. De eerste tijdelijke tentoonstelling gewijd aan Georges Simenon - de geestelijke vader van commissaris Maigret - loopt nog tot 24 februari. Simenon is zonder twijfel de bekendste Belgische auteur. Hij werd het meest vertaald over de gehele wereld. Nobelprijswinnaar André Gide noemde Simenon de "meest echte romanschrijver" uit het Franse taalgebied. Maar wat hij onder echt verstond is niet helemaal duidelijk. De productiefste romanschrijver? Of de schrijver die met het grootste aantal vrouwen naar bed ging? Of gewoon de meest gelezen auteur? Het is op dergelijke vragen dat het 'Parcours van een Belgisch schrijver' met foto’s, documenten, manuscripten, brieven en video's een antwoord tracht te formuleren.

Voor- en nadelen van e-boeken

2012-02-09T12:26:00.002+01:00

Staan e-boeken symbool voor de ultieme triomf van het medium op de inhoud? History Today deed een oproep via twitter om de pro's en contra's van e-books ten overstaan van de traditionele papieren boeken op te sommen. Op de website werden de opmerkelijkste commentaren verzameld. Wat valt op? Dat de gebruikers van Kindle redelijk tevreden zijn, niet in het minst door de grote opslagcapaciteit. Over de vraag of e-books dezelfde verleidelijke kwaliteiten als boeken hebben, blijven de meningen verdeeld. En dat is een understatement. Het grootste nadeel van een e-book is dat het geen papieren boek is, zo lijkt het wel. De emotionele omslag heeft duidelijk nog wat tijd nodig. De eerste auto op petroleum werd ook lang paardenloze koets genoemd.

"Maybe nobody will care about printed books 50 years from now, but I do. When I read a book, I'm handling a specific object in a specific time and place. The fact that when I take the book off the shelf it still says the same thing – that's reassuring." - Jonathan Franzen

Mobiliteit 2.0

2012-02-08T19:20:00.000+01:00

De MOBIB-pass opent de deuren naar de mobiliteit van morgen. Beleef een ware revolutie in uw dagelijks gebruik van het openbaar vervoer met de MOBIB-pass, de nieuwe vervoerskaart van de MIVB: snel, makkelijk en flexibel. U spaart tijd uit bij het hernieuwen van uw vervoerscontracten en u bepaalt zelf de geldigheidsdatum van uw abonnement. Alles wordt mogelijk met behulp van een elektronische chip die u kunt opladen gedurende 5 jaar. Tot zover de promo talk. Enkele dagen geleden werkte mijn MOBIB-pass plotseling niet meer. De poortjes in het metrostation kreeg ik niet meer open. Eén, ik BIB. Twee, ik passeer niet.

Dit was een goede test om te zien hoe het met de dienstverlening anno 2012 stond. Eerst trachtte ik het via het internet op te lossen, in de FAQ van de MIVB website vond ik echter geen antwoord, de heldesk telefonisch contacteren lukte evenmin. Voortdurend de bezettoon. En de belofte dat je terug gebeld ging worden als je je telefoonnummer achterliet, gaf ook geen resultaat. Er werd niet terug gebeld. Je kan dus maar beter braaf aan het loket aanschuiven. In het treinstation zei de Franstalige loketbediende dat er met mijn kaart niks aan de hand was, tout à fait valable. Mijn repliek dat de kaart niet meer werkte wuifde ze weg. Als er toch nog problemen waren, moest ik naar de MOBIB-kiosk in de Naamse Poort gaan.

Geen probleem, denk je dan, terwijl je naar een portie fijn stof hapt. Opnieuw aanschuiven, deze keer aan het MOBIB loket. Daar nam de lome loketbediende akte van mijn probleem. Hij haalde er zijn collega bij en die bevestigde dat ik best naar een treinstation kon gaan voor de aanmaak van een nieuwe kaart. Van het kastje naar de muur gestuurd worden, heet dat dan. Zo krijg je het als reiziger wel warm, niet onbelangrijk in deze koude tijden. Na opnieuw geduldig in de rij te hebben gestaan, kreeg ik uiteindelijk van een wel werkwillige loketbediende een gratis duplicaat. Hij diende er wel de gebruikershandleiding bij te nemen, maar eind goed, al goed. De deur naar naar de mobiliteit van morgen gaat weer open.

Arctische exploraties

2012-02-07T22:50:00.000+01:00

British Arctic Expedition 1875-76 - Bron: Scott Polar Research Institute.

Verlangens zijn als een veelkleurig lappendeken. Schaatsliefhebbers verlangen naar nog meer vorst en dikker ijs en koudkleumen kijken ongeduldig uit naar de nieuwe lente. En de meerderheid verlangt in stilte naar de vrijheid, wat Hendrik Marsman in onderstaande versregel zo mooi wist te verwoorden.

"Ik ga op weg naar onbekend verschiet, de heuvels over, naar een stroomgebied dat mijn verlangen stem geeft." - H. Marsman.

Applaus & gejoel

2012-02-05T11:22:00.000+01:00

In de blogosfeer gebeuren nog steeds onvoorspelbare dingen en daar kunnen we alleen maar blij om zijn. In een tijd dat er steeds luider wordt geroepen dat het einde van de blogcultuur nadert, is het geruststellend dat er steeds meer boeiende blogs opduiken. Ook de biblioblogosfeer is springlevend. Wie had ooit durven vermoeden dat stille en introverte lui als bibliothecarissen en archivarissen zich zo luidruchtig gingen roeren in de sociale media? Zowat elke zichzelf respecterende bibliotheek uit onze lage landen is ondertussen met een blog begonnen. Maar ook meer persoonlijk georiënteerde biblioblogs vermenigvuldigen zich als konijnen op een lentefrisse dag.

In de Angelsaksische cultuur zijn deze blogs al goed ingeburgerd met ‘Tame The Web’ van Michael Stephens als bekendste voorbeeld. Het aanbod is groot, van techno blogs als iLibrarian, info-fetishist en theoretical Librarian tot meer luidruchtige collega’s als The Unquiet Librarian en het provocerende The Society for Librarians Who Say Motherfucker. Dichter bij huis is Dennie Heye een bibliothecaris die geen blad voor de mond neemt. In zijn ‘Obnoxious Librarian from Hades’ neemt hij op geheel ironische wijze de bibliotheeksector, de gebruikers en vooral de bureaucratie te grazen.

De interessantste ontdekkingen doe je vaak per toeval. Zo stuitte ik onlangs op ‘Sfcdt’s posterous’. Dit is de eigenzinnige biblioblog van Johan Velter, bibliotheekmedewerker en uitgever in Gent. De afkorting ‘sfcdt’ staat voor ‘se foutre complètement de tout’ en dat is wat deze kritische geest ook doet. In zijn reeks ‘23 dingen over de teleurgang van de openbare bibliotheek’ maakt hij brandhout van een aantal vakbladen. Zo beschouwt hij ‘Collectie’ eerder als een propagandablad dan een vakblad. ‘Bibliotheekblad’ is dan weer onderhevig aan “radeloosheid die onder substantieven, jubelkreten en uitroeptekens verborgen wordt”. Het Vlaamse bibliotheektijdschrift ‘Meta’ krijgt eveneens een veeg uit de pan wegens een overaanbod aan technische artikels en jubelverhalen die de werkelijkheid bedekken.

Ook ‘Leeswolf’, het boekenblad waar ik al sinds jaar en dag recensies voor schrijf, krijgt een onvoldoende. Hier is de kritiek dat ze falen in hun missie als recensietijdschrift door enkel positieve recensies te publiceren. Wie beweert dat je voor verdieping en kritische berichtgeving enkel bij printmedia aan je trekken kan komen, moet dringend deze compromisloze blog lezen. Maar zoals Henry Miller ooit liet optekenen, betekent eerlijke kritiek niets. Er is niks mis met tijdschriften of blogs die lekker leesbare artikelen brengen die een goed gevoel geven. Wat de lezer wil is ongebreidelde passie, vuur en jubelverhalen natuurlijk. Dat is wat de bibliotheekwereld vooruit stuwt.

Column in de reeks Kladschrift van een museumbibliothecaris (Jjaargang 4, aflevering 24). Oorspronkelijk geschreven in opdracht van Digitale Bibliotheek, een uitgave van Essentials.

Tomorrow Is a Long Time

2012-02-04T22:17:00.000+01:00

Elvis Presley, de enige echte "King of Rock and Roll", is al bijna 35 jaar dood maar zijn songs zijn nog steeds springlevend. Op de suikerspinnen compilatie 'A Valentine Gift For You' (RCA, 1985) staan twee geweldige songs. Een daarvan is het overbekende en onverwoestbare Fever, een compositie van J. Davenport en E. Colley. De andere voltreffer is het akoestische Tomorrow Is a Long Time, een song van niemand minder dan Bob Dylan. In zijn carrière nam The King maar weinig songs van Dylan op. Hij speelde wel eens Don't think twice, it's all right tijdens concerten, maar Tomorrow Is a Long Time is samen met I shall Be Released de enige song van Dylan die hij bij mijn weten op plaat heeft uitbracht. Presley vond de stem van Dylan overigens maar niks. Als hij slecht bij stem was grapte hij dat als Dylan klonk, of dat zijn mond voelde alsof Bob erin geslapen had. Dylan van zijn kant stak zijn bewondering nooit onder stoelen of banken en noemde deze versie uit 1966 een van de grootste momenten in zijn carrière. Bruce Springsteen vatte de machtsverhouding tussen beide muzikale grootheden gevat samen: "Bob freed the mind in the way that Elvis freed the body".

De platenkoffer van Hans van der Linden

2012-02-02T17:19:00.001+01:00

Een nieuwe aflevering in de wekelijkse rubriek Platenkoffer en Leestafel. Na collega blogger en bibliothecaris Benoît Cicchelero is het deze keer de beurt aan Hans van der Linden om zijn favoriete plaatjes uit te kiezen. Hans werkt voor het Vlaamse agentschap van Kunsten en Erfgoed en is vooral betrokken bij alles wat met digitalisering en aanverwanten te maken heeft. Zo is hij lid van het Europeana Council of Content Providers and Aggregators en is hij ook coördinator van het Vlaanderen Overlegplatform voor Europeana. Hij is een groot muziekliefhebber en vond tien platen uitkiezen zeker geen gemakkelijke oefening. Het leverde wel dit mooie met indie, noise en post-rock gekruide lijstje op.

De platenkoffer van Hans van der Linden

1. Oneida - Each One Teach One (Jagjaguwar, 2002)
2. Six Organs Of Admittance – RTZ (Drag City, 2009)
3. Pärson Sound – Pärson Sound (Subliminal, 2001)
4. Sun City Girls - Funeral Mariachi (Abduction, 2010)
5. Circle – Forest (Ektro, 2004)
6. Daniel (A.I.U.) Higgs – Say God (Drag City, 2010)
7. Sunburned Hand Of The Man – No Magic Man (Basted, 2004)
8. Godspeed You Black Emperor – F#a# (Constellation, 1997)
9. The God Machine – Scenes From The Second Storey (Polygram, 1993)
10. Three Mile Pilot – Songs From An Old Town We Once Knew (Cargo, 2000)

The Ghosts of Ready Reference

2012-02-01T17:51:00.003+01:00

Do-It-Yourself uitgaves in de bibliotheekwereld. Van de librarian zine Ghosts Of Ready Reference verschenen er drie volumes in een oplage van telkens circa 200. Volume 1 - What remains of a discarded ready reference file (2003). Volume 2 - Stories from the Reference Desk of a Public Library (2004), Volume 3 - Library Patrons ask the durnest questions!(2005). Ik vond deze titel via de Zine Collection van de SLIS laboratory Library die nog enkele merkwaardig getitelde zines zoals 'You Obviously have me Confused with Someone who Cares' herbergt. Bibliothecarissen zijn creatiever dan men denkt.

Vogels tellen in je tuin

2012-02-01T16:14:00.001+01:00

Dit weekend van 4 en 5 februari 2012 organiseert Natuurpunt voor de twaalfde keer een telweekend voor tuinvogels. Ook dit jaar kan iedereen, zowel kinderen en volwassenen, meehelpen om een juiste schatting van de aantallen en verspreiding van tuinvogels te kennen. Vorige winter verjoeg de vink de huismus voor de eerste keer in meer dan tien winters van de eerste plaats als talrijkste vogel op de voederplaatsen. Deelnemen aan de tuinvogeltelling is een fluitje van een cent. Je noteert minstens een half uur lang alles soorten die de voederplaats in je tuin komen bezoeken. Vervolgens vul je het telformulier in en zend je je waarnemingen door. Alles over de voorbije winter kan je in dit overzichtsrapport lezen.

Boeken Top 10 van 2011 (deel 2)

2012-01-31T22:27:00.000+01:00

Niet onverwacht is de biografie 'Steve Jobs' van Walter Isaacson wereldwijd het meest verkochte boek van het jaar geworden. Bij de boekenverkoop in Vlaanderen domineren nog steeds de kookboeken en de strips. Kiekeboe en Jommeke worden aan de feesttafel geklopt door de alom tegenwoordige TV-koks Jeroen Meus (Dagelijkse kost) en Sofie Dumont (Goe gebakken). Bij de thrillers zijn het vertrouwde namen als Pieter Aspe, John Grisham en Stephen King die de top 10 domineren. Bij de fictie hoeven we ons om de verkoopcijfers niet te bekommeren en is het gelukkig minder voorspelbaar. De boeken top 15 die het weekblad Humo op 19 december publiceerde is wel heel Angelsaksisch getint. Maar het is wel de hippe Fransman Michel Houellebecq die met 'De kaart en het gebied' de lijst aanvoert.

Humo's Boeken Top 10 (2011)

1. Michel Houellebecq: De kaart en het gebied
2. Dimitri Verhulst: Monoloog van iemand die het gewoon werd...
3. A.F.Th. van der Heijden: Tonio
4. Sandro Veronesi: XY
5. Brecht Evens De liefhebbers
6. Douglas Coupland: Generatie A
7. Jeffrey Eugenides: Huwelijk
8. Herman Koch: Zomerhuis met zwembad
9. Tony Judt: De Geheugenhut
10. David Vann: Caribou Island

Die maanden in Amelie

2012-01-30T18:40:00.000+01:00

Verheugend nieuws uit Frankrijk. Jean-Claude Denis, een van mijn all time favoriete striptekenaars, heeft de Grote Prijs van het Internationale Stripfestival van Angoulème gewonnen. Dat is zowat de belangrijkste prijs in de stripwereld. De jury in Angoulème werd voorgezeten door niemand minder dan Art Spiegelman (auteur van "Maus"). Jean-Claude Denis is een bezige bij en zeer veelzijdig, samen met Charles Berberian nam hij met Nightbuzz ook een meesterlijke cd op. Hij schreef talloze kinderboeken en maakte boekomslagen voor de belangrijkste Franse uitgevers. Als striptekenaar en scenarist staat hij op eenzame hoogte door zijn gelaagde literaire verhaallijnen en intimistische karakterschetsen. Velen kennen hem van de 'Luc Leroi' serie, bitterzoete verhalen van een antiheld en niet zo succesvol rokkenjager. Onvoorstelbaar dat het grappige 'De Japanse blondine' (Casterman, 1986) in ons taalgebied commercieel volledig flopte. Deze strip verscheen immers ook in het tijdschrift 'Wordt Vervolgd'. Andere bekende titels van Denis zijn 'Schoonheid thuisbezorgd', De glasrol van een gek (wordt vervolgd novellen) en het autobiografische en uiterst beklijvende 'Die maanden in Amélie'. Eerder kreeg hij ook al de Prix des libraires voor 'L'ombre aux tableaux'.

Die maanden in Amelie - Tekeningen en scenario : Denis - Collectie : Vrije Vlucht Hardcover album - 72 p. - ISBN 90-314-2432-3 - EAN: 9789031424320 -15.50 EUR

Longlist Gouden Boekenuil 2012

2012-01-30T18:17:00.001+01:00

De longlist van de Gouden Boekenuil werd zopas bekend gemaakt. De Gouden Boekenuil, de belangrijkste Vlaamse literatuurprijs, is de opvolger van de Gouden Uil. De vakjury wordt dit jaar voorgezeten door Phara de Aguirre. Opvallendste naam op de lijst is striptekenaar Brecht Evens. Hij werd genomineerd met "De liefhebbers". De stijgende waardering voor graphic novels is onmiskenbaar. Verder the usual suspects zoals Stefan Hertmans, Marcel Möring, Erwin Mortier en Dimitri Verhulst. Eind februari wordt de shortlist bekend gemaakt. Op 5 mei kennen we de winnaar die met een geldprijs van 25.000 euro gaat lopen. A.F.Th. van der Heijden werd met Tonio zowel voor de Gouden Boekenuil als Libris Literatuurprijs genomineerd. Hij kwam dit weekend ook in het nieuws door een vonnis van een politierechter. Hij legde een dertigjarige man als straf niet alleen een boete op maar ook de verplichting Tonio te lezen, het boek van Van der Heijden over zijn zoon die omkwam door een verkeersongeval. Daarnaast kreeg de snelheidsduivel een boete. Een commissie moet controleren of hij het boek echt heeft gelezen. Van der Heijden was verheugd over de uitspraak. "Zo zou het eigenlijk over de hele wereld moeten," stelde hij. "Als de wegpiraat hierdoor tot inkeer komt, dan heb ik het in elk geval niet voor niets geschreven." Het is een hoopgevende gedachte dat literatuur meer effect zou kunnen teweeg brengen dan een rijverbod. (via)

Longlist Gouden Boekenuil:
Jeroen Brouwers, "Bittere bloemen" Johan de Boose, "Bloedgetuigen" - Stephan Enter, "Grip" Brecht Evens, "De liefhebbers" - Stefan Hertmans, "De mobilisatie van Arcadia" - Herman Koch, "Zomerhuis met zwembad" - Rik Launspach, "Man meisje dood" - Arjen Lubach, "Magnus" Hedda Martens, "Op dit uur van de dag" - Eva Meijer, "Het schuwste dier" - Maaike Meijer, "Vasalis. Een biografie" - Erik Menkveld, "Het grote zwijgen" - Marcel Moring, "Louteringsberg" Erwin Mortier, "Gestameld liedboek" - David Pefko, "Het voorseizoen" - A.F.Th. van der Heijden, "Tonio" - Jan Van Loy, "Ik, Hollywood" - Jan van Mersbergen, "Naar de overkant van de nacht" - Thomas Verbogt, "Perfecte stilte" - Dimitri Verhulst, "Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten".

Corte cronikel: oudste kaart van de Zuidelijke Nederlanden

2012-01-27T16:42:00.001+01:00

Mooie aanwinst voor de Koninklijke Bibliotheek van België: het oudste kaartfragment van de Nederlanden behoort dankzij de tussenkomst van een gulle mecenas voortaan tot haar waardevolle collectie. Het kaartfragment dateert uit 1557 en maakt deel uit van een Nederlandse editie van 1586 van "Corte cronikel" van cartograaf Cornelis van Hoorn, een wereldkroniek waarvan de originele versie dateert van 1537. Het fragment beeldt de Zuidelijke Nederlanden af en is de oudste gedrukte topografische kaart van België en vult een onvolledig bewaarde kaart uit 1526 aan. Deze kaart duidt plaatsen als Brugghe, Bruessel, Ghent, Nieupoort, Ostende en Oudenaerde aan, vaak met een kleine tekening van een kerk of kasteel. Ook Dinant, Namen en Hoeye staan op deze kaart die in de nabije toekomst in de KBR tentoongesteld zal worden. (Via: Bibliotheekblog Kortrijk)

Open Access Bronnen

2012-01-26T22:14:00.000+01:00

Op het webblog iLibrarian presenteert Ellyssa Kroski een interessante lijst van vijftig open access bronnen voor bibliothecarissen. De lijst bestaat uit twee delen: (1 en 2) en is onderverdeeld in een tiental categorieën zoals open access directories, blogs en disciplinary repositories. Hieronder een overzicht van een aantal OA - tijdschriften inzake library en information science die via DOAJ beschikbaar zijn.

Open Access Tijdschriften

Ariadne

Code4Lib Journal

Communications in Information Literacy

D-Lib Magazine

Electronic Journal of Knowledge Management

First Monday

Journal of Digital Information

Journal of eLiteracy

Journal of Electronic Publishing

Journal of Information, Information Technology, and Organizations

In the Suicide’s Library

2012-01-24T18:04:00.000+01:00

De drukte van het moderne leven, de verantwoordelijkheden van het huwelijk en het ouderschap en het gewicht van zijn middelbare leeftijd zorgen bij de Canadese dichter Tim Bowling voor een dijk van een midlife crisis. Kunnen boeken in zo'n situatie troost bieden? In de afdeling Moderne Letterkunde van de universiteitsbibliotheek treft Bowling een beschadigde kopie van een poëziebundel van Wallace Stevens. Op de voorzijde van het schutblad staat de signatuur van Weldon Kees. Dat blijkt een obscure Amerikaanse dichter, schilder, fotograaf, filmmaker en muzikant te zijn die in 1955 op hoogst mysterieuze wijze verdween. Het is het begin van een fascinerende odyssee naar de Amerikaanse literatuur van de jaren veertig en vijftig, met als rode draad het verzamelen van boeken als zingeving aan een zoekend bestaan.

Tim Bowling: In the Suicide’s Library: A Book Lover’s Journey. (Gaspereau Press , 2012) - 315 p. ISBN: 9781554470891, 1554470897.

De tien sleutelcompetenties voor de toekomst

2012-01-23T16:45:00.000+01:00

-Future Work Skills 2020 Summary Map -

De tien sleutelcompetenties voor de toekomst:

Sense-making

Social intelligence

Novel and adaptive thinking

Cross-cultural competency

Computational thinking

New-media literacy

Transdisciplinarity

Design mind-set

Cognitive load management

Virtual collaboration

Bron: The 10 key skills for the future of work (Jessica Stillman) - rapport uitgegegeven door "the Institute for the Future", Palo Alto.

Zevende plaats Nieuwjaarsrun Oostende

2012-01-22T19:25:00.002+01:00

Toen ik op zaterdagavond een generale repetitie wou doen voor de strandrace van zondagmorgen, regende en waaide het zo hard dat ik het strand weer snel verliet. De Nieuwjaarsduik werd eerder op de dag om veiligheidsredenen definitief afgelast maar de nieuwjaarsrun ging zeker doorgaan. Ik trok dan maar naar de fitnesszaal. Een half uur crosstraining en 25 minuten op de loopband brachten soelaas. Van rusten word ik alleen maar rusteloos. Startschot van de eerste editie van de Oostendse Nieuwjaarsrun was om 10:30 aan het zwembad. De eerste vier kilometers op het strand waren knap lastig, met de felle tegenwind en het opstuivende zand. De laatste kilometers op de dijk en met wind in de rug had ik dan weer het heerlijke gevoel te vliegen. De laatste 330 meter legde ik in precies een minuut af. Net als in de kerstrun van Brugge finishte ik in de top 10, deze keer als zevende op 1:54 van de winnaar Simon Mestdagh, goed voor de eerste plaats in mijn categorie. Hardlopen, het blijft een fantastische sport.

Wedstrijdstatistieken
Startnummer: 2571, afstand: 7 km, eindtijd: 26:30
Gemiddelde snelheid: 15. 85 km/u, max. snelheid: 22.8 km/u.
Klassement (totaal): 7de, klassement (heren): 7de.

Iconen van de lange afstand

2012-01-20T19:10:00.002+01:00

In Iconen van de lange afstand tekent sportjournalist Ivan Sonck de verhalen op van 12 legendarische afstandslopers uit de lage landen. Fascinerende portretten zijn het, van de flandrien Aurèle Vandendriessche die om vier uur in de ochtend rond de keukentafel liep, tot gevierde medaillewinnaars als Gaston Roelants, Miel Puttemans en Karel Lismont. Ook enkele uitzonderlijk getalenteerde vrouwelijke atleten komen aan bod zoals Magda Ilands die een pionier in de vrouwenmarathon was, Marleen Renders, Ria Van Landeghem en de Nederlandse Carla Beurskens. Heel interessant is dat per atleet ook een week uit het trainingsdagboek wordt opgenomen. Zo trainde Gerard Nijboer meer dan 200 kilometer per week, met twee tot drie trainingen per dag. De dag van een wedstrijd van een halve marathon deed hij 's ochtends al een duurloop van 7 kilometer. Als recreatief loper kan ik enkel maar respect en bewondering opbrengen voor zoveel trainingsijver, zo waren de intervals die de meesten liepen uitzonderlijk intensief, met 15 tot 20 keer 400 meter. De duurlopen waren vaak echte mammoettrainingen van meer dan 30 kilometer! Het blessureleed was dan ook groot en sommigen kunnen na hun actieve loopbaan amper nog lopen. Dat is dan de keerzijde van de medaille. Tijdens hun actieve carrière was alles gericht op lopen en rusten. Voor iets anders was er geen plaats. Vincent Rousseau - die als blanke Keniaan dor het leven ging - is net als de tegendraadse Jos Hermens de meest eigenzinnige loper in dit gezelschap. De tactiek van Rousseau bestond erin om heel veel drempeltrainingen in te lassen. Qua trainingsvolume was Gaston Roelants dan weer onklopbaar. Hij had dagen dat hij 35 tot 50 kilometer liep. Zijn advies is even simpel als duidelijk: 'Ken uzelf'. Of er een geheim recept was die de afstandslopers uit de lage landen zo succesvol maakte, kom je niet te weten. Hard werken en de wedijver tussen Miel Puttemans, Karel Lismond en co zorgde voor telkens nieuwe records. Maar je proeft op elke bladzijde wel de passie voor het hardlopen en je ontdekt zowaar verbanden tussen kunst en hardlopen. Een must-read voor iedereen die gebeten is door de hardloopmicrobe.

Ivan Sonck - Iconen van de lange afstand (Linkeroever Uitgevers, 2011)
€ 19,95 - ISBN 9789057204180