Bilimsel Kafe

Kilo Vermenin 6 Bilimsel İpucusu

2016-04-07T19:07:00.003+03:00

Hepimiz kilo vermeyi ve sağlıklı kalmayı isteriz. Ama tüm bu zayıflatma hapları ve diyetlerin yanında, bilim kilo verme tüyoları ile ilgili ne diyebilir ki?

1-Egzersiz:

İlk önemli adımla başlayalım: Egzersiz! Sadece fiziksel aktiviteler kalorileri çabucak yakmaz, bilim adamları son zamanlarda uyurken de kalori yakmaya devam ettiğimize dair bulgular buldular. Egzersiz sırasında vücudun uygun olan karbonhidratların çoğunu enerji için tüketir ve yağ depon bir sonra ki 24 saat için yerini alır. Bu esnada yağ depon yürümek, konuşmak ve hatta uyumak gibi temel görevlerden dolayı bozulmaya başlar.

2-Kahvaltı:

Öğünleri atlama. Özellikle sabah kahvaltısını. Kendini çok aç bıraktığında vücudun ve beynin yüksek kalorili yiyecekler yemek için yoğun dürtüler yaratır ki bu sağlıklı bir yöntem değildir. Kahvaltı özellikle kan şekerini dengede tutmana yardım eder ve hormon seviyeni düzenli hale getirir. Gün içinde metabolizmana daha fazla kalori yakmak için destek verir.

3-Protein ve Yağsız Süt Ürünleri:

Daha fazla protein ve yağsız süt ürünü tüketmek diyetine ayrıca yardımcı olur. Protein büyük miktarda kimyasal PYY hormonunun salgılanmasına sebep olur ki buda beyne gider ve açlık sinyallerini bastırır. Yemeğe sadece %10 oranında daha fazla protein eklemek seni daha uzun süre tok tutar. Diğer taraftansa yağsız süt ürünü kalsiyum içerir. Kalsiyum tükettiğin diğer yağları bağlar ve emilmeyen bir maddeymiş gibi çorba halinde bir karışım ortaya çıkar. Vücut sindirmek yerine bu çorbayı ve tükettiğinden fazla olan yağları vücuttan dışarı çıkarır.

4-Kalorilerini Say:

Yapılan çalışmalara gösteriyor ki, aktif bir şekilde yediklerini bir deftere belgelendiren kişiler belgelendirmeyen kişilere göre daha etkili bir şekilde ilerler. Ayrıca kahvenin 10 kalori iken kapuçinonun 100 kalori olduğunu bilmek, daha az kalori alırken daha fazla yiyerek diyetini planlama fırsatını veriyor.

5-Tabağın boyutunu küçültmek:

Bu sırada önemsiz gözükebilir ancak tabağının boyutunu küçültmek etkili bir şekilde alınan kalori miktarını değiştirebilir. Yapılan çalışmalar gösteriyor ki, tabağının boyunu 30 santimetreden 25 santimetreye düşürmek aldığın kalori miktarını %22'ye kadar düşürebiliyor. Tok olsak bile önümüzdeki yemeği geri çevirirken vücudumuz zor zamanlar geçirir. Yani tabağında daha az yemeğin olması daha iyidir.

6-Uyku ve Stres:

Son olarak uyku ve stres yediklerinizde çok büyük bir rol oynuyor. Hem uyku eksikliği hemde stresli olmak iştahı arttırır. Böylelikle de kilo vermek daha zor olur.

Neden Rüya Gördüğümüzü Açıklayan 7 Teori

2016-04-03T10:30:00.000+03:00

Milattan önce 3000'li yıllarda Mezopotamyalı krallar rüyalarını bal mumu tabletlere yazıp yorumladılar. Bin yıl sonra, Antik mısırlılar bir rüya kitabı yazdılar. İçerisinde yüzden fazla rüya ve rüya tabiri bulunuyordu. Daha sonraki yıllarda, rüya görmemizin nedenini anlamak için araştırmalarımıza hiç ara vermedik. Bu nedenle bir çok bilimsel araştırma, teknolojik gelişme ve kararlılık sonucunda hala kesin cevaplar bulamadık fakat bazı ilginç teorilerimiz var.

1-Dileklerimizi gerçekleştirmek için rüya görürüz.

1900'lü yılların başında .Sigmund Freud, gördüğümüz tüm rüyaların ve kabusların bilinçli günlük yaşantılarımızda ki imgelerin toplamları olduklarını, buna ek olarak bilinçaltımızda ki dileklerimizi gerçekleştirmekle ilgili sembolik anlamlar taşıdıklarını ileri sürdü. Freud bir rüyadan uyandığımızda hatırladığımız her şeyin bilinç dışında ki ilkel düşüncelerimiz, dürtülerimiz ve arzularımızın sembolik bir temsilcisi olduğu teorisini ortaya attı. Freud bu hatırlanan unsurları inceleyerek bilinç dışında ki içeriğin bilincimize ulaşıp açığa çıkabileceğine ve bu içeriğin bastırılması sonucu ortaya çıkan psikolojik sorunların üzerine gidilip çözülebileceğine inandı.

2-Hatırlamak için rüya görürüz.

Belirli zihinsel işlevlerin verimini artırmak için uyumak iyidir, fakat uyurken rüya görmek daha da iyidir. 2010 da ki bir araştırmada, karmaşık üç boyutlu bir labirenti geçmeye çalışan deneklerden ikinci denemelerinde önce uykuya dalıp, labirenti rüyalarında gören denekler çok daha başarılı oldular. Aslına bakılırsa bu denekler, sadece denemeler sırasında uyanıkken labirenti düşünen ve uykuya dalıp labirenti rüyalarında görmeyen deneklerden on kat daha başarılıydılar. Araştırmacılar belirli hafıza işlemlerinin sadece uyku anında gerçekleştiğini ve gördüğümüz rüyaların bu işlemlerin gerçekleştiğinin göstergesi olduğunu öne sürdüler.

3-Unutmak için rüya görürüz.

Beynimizde yaklaşık 10 katrilyon sinirsel bağlantı vardır. Düşündüğümüz ve yaptığımız her şey bu bağlantıların oluşmasını sağlar. 1983 de tersten öğrenme denilen nörobiyolojik rüya teorisine göre uyurken ve özellikle REM uykusu döngüsünde nörokorteksiniz bu sinirsel bağlantıları inceler ve gereksiz olanları temizler. Rüya görmemize neden olan bu unutma süreci olmadan beynimiz gereksiz bağlantılarla dolabilir ve parazitli düşünceler uyanıkken yapılması gereken düşünme işlevini engelleyebilir.

4-Beynimizin devamlı çalışabilmesi için rüya görürüz.

Devamlı aktivasyon teorisine göre rüyalar, beyinin düzgün çalışabilmesi için sürekli hafızayı pekiştirip uzun süreli hafızalar oluşturma ihtiyacından doğar. Dıştan gelen bilgiler belirli bir seviyenin altına indiğinde, tıpkı uyku halinde olduğu gibi beynimiz otomatik olarak hafıza depolarından bilgi üretimini tetikler. Bu da rüyalarımızda deneyimlediğimiz düşünceler ve hisler şeklinde bize geri döner. Başka bir deyişle rüyalarımız beynimizin uyku anında etkinleştirdiği bir ekran koruyucu olabilir. Böylece beynimiz tamamıyla devre dışı kalmaz.

5-Prova yapmak için rüya görürüz.

Tehlikeli ve korkutucu durumları içeren rüyalar sık sık karşımıza çıkar. İlkel içgüdü teorisine göre bir rüyanın içeriği, o rüyanın amacı için önemlidir. Gece yarısı ormanda bir ayı tarafından kovalanmak ya da karanlık bir sokakta ninja ile dövüşmek gibi rüyalar, kavga et-kaç içgüdülerimizi deneyimlememizi sağlar. Hayatımızda ihtiyacımız olursa diye bu iç güdüleri hazır ve güvenilir tutar. Fakat rüyalar her zaman kötü olmaz. Örneğin, çekici komşunuz hakkında gördüğünüz rüyalar, sizin üreme iç güdünüzü deneyimlemenizi de sağlayabilir.

6-İyileşmek için rüya görürüz.

Beyinde ki stres sinir ileticileri, uykunun REM aşamasında ve hatta travmatik deneyimlerin olduğu rüyalarda bile daha az aktiftir. Bu nedenle bazı araştırmacılar rüya görmenin amaçlarından birinin psikolojik açıdan iyileşmeyi sağlamak için kötü deneyimlerimizin acısını hafifletmek olduğunu düşünmektedirler. Zihinsel baskının az olduğu rüyalarda travmatik olayları tekrar yaşamak, daha net bir bakış açısı ve psikolojik olarak sağlıklı yollarla olayları daha iyi kavrama yeteneği sunar. Ruh hali rahatsızlıkları olan insanlar sık sık uyumakta zorluk çekerler. Bu nedenle bazı bilim adamları, uyku eksikliğinin bu rahatsızlıklara katkıda bulunan bir faktör olduğuna inanmaktadırlar.

7-Sorunları çözmek için rüya görürüz.

Gerçeklik ve mantıkla sınırlandırılmamış olan rüyalar sayesinde zihnimiz sorunları kavrayabilmek için sonsuz senaryolar üretebilir ve uyanıkken aklımıza gelmeyecek çözümler bulabilir. John Steinbeck bu duruma uyku komitesi adını verdi ve araştırmacı, sorunları çözmede rüya görmenin katkısını kanıtladı. Ünlü kimyager August Kekule de tıpkı bu şekilde benzen molekülünün yapısını keşfetmişti. Bu nedenle bazen bir sorunun en iyi çözümü uyumaktır.

Bunlar, en önemli teorilerden sadece birkaçıydı. Teknoloji beyni anlama kabiliyetimizi geliştirdikçe bir gün daha kesin nedenler bulabilmemiz mümkün. O zaman gelene kadar rüya görmeye devam edeceğiz.

Siz rüyalarınızı hangi sebepten kaynaklandığını düşünüyorsunuz? Yorumlarla düşüncelerinizi belirtebilir, yazımızı beğendiyseniz alttaki butonlar yardımıyla paylaşarak bize destek olabilirsiniz.

Pi Sayısı Hakkında Bilmediğiniz Muhteşem Bilgiler

2016-03-27T13:00:00.000+03:00

Matematik dünyasında 3 kural vardır:

1 - Matematik dünyanın konuştuğu dildir.

2 - Etrafımızdaki her şey sayılarla temsil edilebilir ve anlaşılabilir.

3 - Eğer herhangi bir sistemin sayılarından bir grafik oluşturursak ortaya paternler çıkar. Bu nedenle doğada ki her şeyde paternler vardır.

Paternin Türkçe karşılığı örüntüdür ve nesnelerin belli bir düzen içinde yerleştirilmesi anlamına gelir.

Pi Sayısı

Pi sayısı çemberin çevresinin, çapına olan oranıdır. Bir başka değişle bu dünyada çapın 1 ise çevren pidir. Piye baktığımızda hem dairenin sadeliğini hem de sonsuz bir sayı dizisinin çıldırtıcı karmaşıklığını görürüz.

Pi irrasyonel bir sayı yani ondalık basamaklarında bir düzen yok gibi görünüyor. En azından biz içinde böyle bir düzen varsa bile henüz anlayamıyoruz. Virgülden sonra sonsuz sayıda rakam var ve bunlar içinde benzer bir dizilimi göremiyoruz. .Sonsuza kadar giden ve kendini hiç tekrar etmeyen bir sayı. Başka bir değişle pi sayısı herhangi bir patern içermiyor. Böyle bir sayıyı uydurmaya kalk deseler uyduramazsınız.

Bu sonsuzluğun içinde kendine göre düzen arayan insanlar var. Hatta bu arayışı çok daha ileri götürüp pi sayısını ezberlemeye çalışan insanlar da var. Dünyada pinin ilk yüz basamağını, ilk bin basamağını ezberleyenler kulübü gibi çeşitli topluluklar kurulmuş. Bu konudaki resmi rekor 70030 basamağı ezberleyen Suresh Kumar`a ait. Türkiye`den de Lamia Sarıpınarlı 1050 basamağı ezberleyerek 107. sırada yer alıyor. Resmi olarak bu listeye alınmamış olsa da dünya da rekoru elinde tutan kişi, ilk yüz bin basamağı ezberlemeyi başaran Akira Haraguci`dir. 2006 yılında pinin virgülden sonraki yüz bin basamağını ezberinden söylemeyi başarabilmiştir.

Peki bunca basamak nasıl ezberleniyor ?

Pi sayısının mümkün olan en fazla sayıda basamağı ezberleyebilmek için çok çeşitli yöntemler var. Bu tür çabalara Piphilology deniyor. Ezberlemeyi kolaylaştırmak için genellikle bir hikaye yada bir şiirden yardım alınır. Ezberlemeyi kolaylaştıran bu tür şiirlere İngilizce de şiirin karşılığı olan poemden türetilen piem adı verilir.

Cümlesinde ki her bir kelimenin harf sayısı pi sayısının bir rakamına denk düşüyor. Dolayısı ile siz bu cümleyi ezberleyince pi sayısının da ilk 14 basamağını ezberlemiş oluyorsunuz. Bu konuda yazılmış en uzun İngilizce metin 14 Mart 2014 tarihinde yani pi gününde bir kitap olarak yayınlandı.

Not A Wake

Kitabın adı bile 3 1 4. Bu kitap size ilk on bin basamağı ezberlettire biliyor. Haraguci yüz bin basamağı ezberlemek için kendi kendine 800 hikaye yazmış. Bir de pi sayısının mümkün olan en fazla basamağını hesaplama çabası var ki 1940 yılında matemetikçiler pi sayısının ilk bin basamağını hesaplamak için 10 yıl çalışma yapmışlardır.İlk elektrikli bilgisayar olarak kabul edilen Enyak 1949 yılında 70 saat içinde 2037 basamağı hesaplamayı başardı. Günümüzde ise 13.3 trilyon basamağı hesaplanmış durumdadır.

Ne işimize yarayacak ?

Bu ondalık kesir bilinen diğer tüm sayıları içeriyor. Doğum tarihinizden telefonunuzun şifresine hatta TC kimlik numaranıza kadar hepsi bu sayının içinde bir yerlerde bulunuyor. Bu sayılara birer harf verecek olsaydınız elinizde var olmuş anlamlı anlamsız istisnasız her sözcük geçmiş olurdu. Bebekken söylediğiniz ilk kelimeden aşık olduğunuz son insanın adına kadar hayat hikayeniz baştan sona buradadır. Söylediğimiz yada yaptığımız her şey.Dünyadaki sonsuz ihtimaller serisinin tamamı bu sıradan çemberin içindedir. Bu bilgiyle ne yapacağınız ne işinize yarayacağı ise size kalmıştır.

.

Yanımızdan Hızla Geçen Arabanın Sesi Neden Değişir ?

2016-03-20T16:57:00.000+02:00

Neden yanımızdan geçen hızlı bir arabanın sesi değişir ?

Ses perdesi dalgalar halinde yayılan havadan başka bir şey değildir. Ses tonları bazen yüksek bazen de alçak olabilir. Bu durum sesin dalga boyuna bağlıdır. Dalga boyu sesin herhangi bir tepe ve dip noktası arasındaki uzaklıktır. Küçük dalga boyları yüksek ses, büyük dalga boyları ise alçak ses çıkarır.

Bize doğru yaklaşmakta olan bir yarış arabasını düşünelim, kendisi çıkardığı sesten sonra gelir. Bu yarış arabasının sesini ilk duyduğumuzda araba hareketinden dolayı önünde ki ses dalgalarına yaklaşır, aksi yöndeki ses dalgalarından ise uzaklaşmaktadır. Arabanın önündeki ses dalgalarının birbirleri arasındaki mesafe azalır yani dalga boyları kısalırlar. Yanımızdan geçip bizden uzaklaşmaya başladığında ise arabanın arkasında kalan, aralarında ki mesafe artmakta olan ses dalgalarını duyarız. Birbirinden uzaklaşmakta olan bu ses dalgalarının dalga boyları uzar. Arabanın önünde ses daha yüksek, arkasında ise daha alçaktır. Buna doppler etki denir.

Doppler etkisi sadece ses dalgalarında değil, aynı zamanda ışık dalgalarını da kapsar. Eğer ışık dalgası sıkıştırılırsa dalga boyu kısalır, sonuç olarak ta kırmızı ışıktan maviye kayma gerçekleşir. Bunun gerçekleştiğini görmek için ise saatte 160 milyon km hızla gitmeniz gerekmektedir.

Açıkta Bırakılan Bisküvi Yumuşarken Ekmek Neden Sertleşir?

2016-03-20T15:37:00.000+02:00

Dışarı da duran bisküvi yumuşuyor da beyaz ekmek neden taş kesiyor? Hiç düşündünüz mü?

Aynı ağırlıkta beyaz ekmek ve bisküviyi 3 saat açıkta bıraktığımızda bisküvi ağırlaşır ve yumuşar. Bunun sebebi havadan su buharı çekmiş olmasıdır. Ekmek ise hafifler ve sertleşir, çünkü içinden su buharlaşır. Neden böyle olur ?

Burada bize bu besinlerin içindekiler yol gösterecek. Bisküvide ekmekten 70 kat daha fazla şeker vardır. Üstelik bu pudra şekeridir. Toz şekerden daha ince taneli pudra şeker, eşit ağırlıktaki toz şekerin 100 katı daha fazla yüzey alanına sahiptir.Bu olayın sırrı da bu yüzey alanında saklı. Şeker kristalleri hidroskoptur, suyu çekerler. Yüzey alanları büyüdükçe bu özellikleri de artar.

Odanın havasında bulunan su molekülleri Bisküvinin içine sızarlar ve molekkülerinde ki hidrojenler üzerinden şekerin kristal örgüsüne bağlanırlar. Bisküvi ağırlaşır ve yumuşar. Şeker fakiri beyaz ekmek ise hafifler ve taş keser.

Dördüncü Boyutu Nasıl Algılarız ?

2015-02-28T03:02:00.000+02:00

Çok güzel bir bilim ve teknoloji dünyasında yaşıyoruz. Ancak acaba içimizden kaç kişi bugünkü bilim ve teknolojinin sadece iki basit felsefe terimine dayandığını düşündü, yani zaman ve mekan... Bu iki terimin tam olarak ne olduğunu anlayamaz sadece hissedebiliriz. Bir başka değişle yükseklik, genişlik ve derinliği algılayıp, hissediyoruz. Yüksekliği boyumuzla, genişliği kollarımızı açarak, derinliği de önümüzde ki mesafe ile anlatırız. Gerçekten de bu böyle midir ?

Bunu bir örnekle anlatalım. Bundan bir kaç yol önce kuzenim evinde şans eseri basit bir geometri dersine rast geldim. Küçük oğluna boyutları anlatmaya çalışıyordu.
"Bulunduğumuz odada bu yükseklik, bu genişlik, bu da derinlik" diyordu. Yeğeninin tamamen farklı bir görüşü vardı. "Anne, derinlik genişlik ve ya genişlik yükseklik olamaz mı ?"
Çocuk sözlerinde haklıydı. İsterseniz bunu da bir örnekle açıklayalım. Bir kutu alıp her boyutu (genişlik, yükseklik ve derinlik) farklı renklere boyayalım. Simdi kutuyu çevirdiğimiz de görüyoruz ki daha önce yüksekliği gösteren renk şimdi genişliği göstermektedir. Bir örnek daha verelim. Kuzey kutbunda bulunan bir insani düşünelim.

Bu insana göre bu yön sağ, bu yön sol, üst tarafı yukarı, alt tarafı aşağıdır. Şimdi de güney kutbunda bulunan bir insanı düşünelim. Bu kişiye gore sol, sağ, yukarı ve aşağı terimleri kuzeydeki kişinin tam ters yöne denk geldiğini görürüz. Dünyayı ortadan kaldırıp bu iki kişiyi uzay boşluğunda karşılaştırdığımız da yönlerin birbirine ters düştüğünü görürüz. Sonuç olarak boşlukta sağ, sol, yukarı ve aşağı terimlerinin ne anlamı var ? Hiç.
Yönler insanların birbirleriyle iletişim kurmak ve bilim yapabilmek için düşünmüş oldukları terimlerden başka bir şey değildir.

Boşlukta yönlerin karşılaştırılması

Ancak bahsetmiş olduğumuz bu boyutlar bazı çok ilginç fenomenlerin var oluşuna sebep olur. Mesela düz bir yüzeyin üzerinde dalgalanmalar ve eğrilikler başladığında duygularımız yükseklik teriminin ne olduğuna şahit olur. Eğer duyuların herhangi bir eğrilik hissetmezse o zaman her şeyin düz olduğu hissine kapılırız. Bazı durumlarda ise eğriliklerin gözünüzün önünden kaybolduğuna şahit oluruz. Bir uçakla yüksek bir dağın üzerinden uçtuğunuzu ve yukarıdan yer yüzüne baktığınızı hayal edin. Dağın yüksekliğini fark edemez üçüncü boyutu algılayamayız. Düzlük üzerinde uçtuğumuzu sanabiliriz. Ancak alçalırsak dağların yüksekliğini ve dolayısıyla üçüncü boyutu algılamış oluruz.

İsterseniz son bir örnek daha vereyim. Denizin ortasında ilerleyen bir kayık düşünün bizden uzaklaştıkça gözlerimizin önünde kaybolur. Bu fenomen dünyanın eğiminin bir sonucudur. Kayık dünyanın arkasında saklanır ve biz onu göremeyiz. Bu onun yok olduğu anlamına gelmez. Dünyanın sahip olduğu eğim sadece onu görmemizi engeller.

Bu anlattığımız örneklerden anlıyoruz ki dünyanın sahip olduğu eğim bizim için sadece duygularımız üçüncü boyutu algıladığı zaman bir önem kazanır. Herhangi bir sebepten dolayı duygularımız yüksekliği algılamazsa, her şeyi düz görürüz. Yani üçüncü boyut artık yoktur.

Sadece uç boyutu bilen bizlere evrendeki her şey çok güzel görünüyordu. Ta ki yeni bir teori gelip te bizlere yaşadığımız evrenin aslında uç boyutlu değilde dört boyutlu olduğunu söyleyene kadar. Sindi diyeceksiniz ki "üç veya dört boyut! Ne fark eder ki ?" Fakat durum hiç te böyle değil. Çünkü bugün biliyoruz ki insan duyuları en çok üç boyutu algılamakla sınırlılar. Dört boyutlu şekilleri olduğu gibi algılama yeteneğine sahip değiller ve evrendeki her şey aslında dört boyutludur. Bütün bunlar bizlere garip gibi görünebilir. Neden duygularımız dördüncü boyutu algılayamasın ki ? Bir sonraki örnek iste tam da bunu açıklıyor.

Bir A noktasından B noktasına doğru çizelim. Tek boyutlu küpü çizmiş oluruz. Yatay olarak çizgileri farklı bir yöne uzattığınızda ise dörtgeni ve ayni anda iki boyutlu küpü çizmiş oluruz. Dörtgenin kendisine dikey olarak uzattığımız zamanda bildiğimiz uç boyutlu kup ortaya çıkmış olur. Dört boyutlu bir kup yapmak için de ayni mantığı takip edip uç boyutlu küpe sahip olduğumuz an az önce yapmış olduğumuz işlemi devam ettirmemiz gerekir. Küpün hacmini kendine dikey şekilde çekmemiz gerekir. Yan tarafına doğru değilde hacmine dikey olarak çekmeliyiz. Ancak böyle bir işlem insan duyuları tarafından algılanamıyor ve de insan mantığına sığmıyor. Düşünme kabiliyetimizi aşıyor. Mantıken bunu başarmak imkânsız. Yani dört boyutlu bir küpü duygularımızla algılamamız, görmemiz ve neye benzediğini anlamamamız mümkün değil. Onu göremememiz var olmadığı anlamına gelmez. Bu kup gerçekte var. Onu gidemiyoruz ancak matematiksel işlemlerle ve formüllerle onu inceleyebiliyoruz. Burada aklımız duygularımızın yerini alıyor. Dört boyutlu küp var. Bizim duyularımız dışında.

Daha önce söylediklerini de dayanarak bizlerin algılayamaması ve görememesi gerekir. Fakat bizler etrafımızda ki olayları ve nesneleri görebiliyor ve algılayabiliyoruz. Peki nedir bu gördüklerimiz ? Cevap çok basit, duygularımızın sınırlı kapasitesi evrendeki gerçekliğin bir kısmını filtre ederek sahte bir parça oluşturur. Bu parça öyle bir yapıya sahiptir ki uç boyutlu büyük bir ayna görevini görür. Dört boyutlu nesneler duygularımızın yarattığı bu dev uç boyutlu ayna üzerine yansır ve bizde bunların yansımalarını - gölgelerin algılarız, idrak ederiz.

Simdi sizden hayal gücünüzü çalıştırmanızı ve bir dünya hayal etmenizi rica edeceğim. Bu dünya bizim dünyamıza neredeyse aynı, aradaki tek fark onun iki boyutlu olması. Bu dünyadaki her şey düz tabanlı(yerle bir, yükseklikten yoksun) olur. İnsanlar , evler ve diğer her şey düz taban, sadece genişliğe ve uzunluğa sahipler. Bu dünyanın insanları üçüncü boyutu yani yüksekliği algılayamazlar. Simdi bu dünyanın dışında ve ötesinde uç boyutlu bir cisim alalım. Bu cismi bu dünyada yasayan iki boyutlu insanlar fark edilemez. Eğer herhangi bir şekilde bu üç boyutlu cisme bir ışık tutulursa bu cismin gölgesi dünyamızın üzerine yansıyacaktır. Burada yasayan iki boyutlu insanlar, cismin yansıyan gölgesini - yansımasını AP açık bir şekilde fark edecekler. Yine bu dünyanın iki boyutlu bilim adamları, uç boyutlu cismin gölgesinin etrafına toplanacak ve onu incelemeye başlayacaklar. Bu yeni beliren cisim hakkında çeşitli fikir ve teoriler üretecek, hesaplamalar yapacaklardır. Ancak cismin gerçekte ne olduğunu asla bilemeyecekler. Bir başka örnek olarak da ben bu dünyada bulunan bir grup insanın önüne bir çizgi çekersem, neye şahit olacaklar ?

Mucize eseri önlerine aniden bir duvar duvar belirdiğini görecekler. Bu duvarın bir tarafından diğer tarafına geçemeyecekler. "Nasıl ?" diyecekler, "birden bire hiç sebep yokken nasıl oldu, bu bir mucize" diyecekler. Aslında bir mucize yok, duvarı ben çizdim.

Şimdiye kadar anlattığımız bu iki boyutlu dünya ve onun ötesinde (üzerinde) bulunan üç boyutlu bizlerin örneğini bizim uç boyutlu dünyamız üzerine uygulayalım. Daha önce bahsettiğimiz ikinci boyut bu sefer üçüncü boyut olur, daha önceki üçüncü boyut bu defa dördüncü boyut olur. Bu durumda uç boyutlu olan bizler, önceki örnekte olduğu gibi gerçekte var olan dördüncü boyuta ait cisimlerin yalnızca bizim dünyamıza yansıyan gölgelerini - yansımalarını fark edebiliriz. Dört boyutl7 cisimleri incelerken yalnızca onların yansımaları üzerinde hesap ve fikir yürütebiliriz. Gerçekte dört boyutlu cisimlerin ne olduğunu, neye benzediğini asla bilemeyiz. Nasıl ki iki boyutlu dünyanın insanları bizim uç boyutlu dünyamızı göremiyor sadece onun gölgesini algılaya biliyorlardı, bizde ayni şekilde uç boyutlu canlılar olarak dört boyutlu cisimlerin yalnız ve yalnız bizim dünyamıza yansıyan bölgelerini idrak edebilir, araştırıp, inceleyebiliriz. Ne var ki bu gölgeler aslında sahtedir, bir uç boyutlu dünyanın bilim adamları dört boyutlu gerçekliğin gölgelerini araştırdıkları için, gerçekteki dört boyutlu alem hakkında yanlış teoriler, yanlış fikirler üretmektedir. Modern fiziğin bu güzel evreninde, bu güzel dört boyutlu kainatta çok güzel fenomenler gerçekleşmektedir. Dört boyutlu cisimleri duygularımızı kullanarak algılayamıyoruz. Fakat bu cisim herhangi bir şekilde ışık altına tutulursa ve gölgesi bizim dünyamızın üzerine düşerse, duygularımız onu algılayabilir. Ancak cismin gerçekteki 4 boyutlu halini değil de onun üç boyutlu yansımasını görebiliriz. Ancak bu güzel dört boyutlu evrende gerçekleşen garip olaylar bununla sınırlı değil. Hatırladığınız üzere az önceki örneğimiz de iki boyutlu dünyada ki iki boyutlu insanlar için bizim çekmiş olduğumuz çizgi onlar için aşılamaz bir engel teşkil ediyordu. Üç boyutlu bir canlı için yerdeki bu engeli aşmak hiçte zor değil. Üç boyutlu biz insanlar için üç boyutlu bir madde aşılamaz bir engel olabilir. Aynı engel dört boyutlu bir insan için (eğer böyle bir insan olsaydı) duvarı aşmak hiçte zor olmazdı. Küçük bir adımla dördüncü boyut sayesinde kolayca bu duvarı geçebilir ve diğer tarafından çıkabilirdi.

Şimdi burada sorulması gereken soru : İki boyutlu bir insan ikinci boyut tutsaklığından kurtulup, üçüncü boyuta geçebilir mi ? Cevap evet !

İki boyutlu dünyanın elastik bir yapıya sahip olduğunu var sayarsak ve onun üzerinde ki bir insanın, devamlı olarak kütlesini ve enerjisini, yani ağırlığını arttığını var sayarsak, bu durumda o kişi ayaklarının altında ki dünyanın çökmeye başladığını fark eder ve kendini sürekli olarak derinleşen bir kuyunun içinde bulurdu. Yani bu yerle bir olan insan, kendisinde bulunmayan yükseklik boyutunun yavaş yavaş ortaya çıkmasına şahit olacaktı. Bu adamın ağırlığı artmaya devam ettikçe içinde bulunduğu çukurun derinliği de artmaya devam eder. Taa ki o insanın ağırlığı sonsuza erişip bastığı yerin delinmesine kadar... İşte bu olay gerçekleştikten sonra bir anda bu insan kendini üç boyutlu olarak üç boyut aleminde bulacaktır.

Kara delik

Ayn durum bizler içinde geçerlidir. İçinde bulunduğumuz üç boyutlu mekandan kurtulup dördüncü boyuta ulaşmamız mümkün. Buna en büyük örnek ise kara deliklerdir. Nedir kara delik ? Sönen bir yıldızın hacmini küçültüp kütlesini devamlı olarak arttırmaya başlaması ile ve hiper kütleye ulaşılmasıyla ortaya çıkar. Bu şekilde tıpkı önceki örnekte olduğu gibi sönmekte olan yıldız içinde bulunduğu mekanı bükerek dev bir kuyu oluşturur ve sonuçta mekanı delerek dördüncü boyuta geçer. Kara delik oluştuğunda madde yani yıldız varlığını sona erdirmemiştir. Sadece başka bir boyuta geçip bizler tarafından görünmez, algılanmaz hale gelmiştir.

Çok güzel bir evrende yaşıyoruz. İzafiyet teorisine göre yaşadığımız evren dört boyuttan oluşuyor. Evrenin 11 boyuttan oluştuğunu savunan teorilerde var. Kaç boyutun var olduğu kesin olamasa da kesin olan tek bir şey var. Duyularımız üçüncü boyutun dışına çıkamıyor. Dolayısıyla bizim gördüğümüz, hissettiğimiz, algıladığımız her şey aslında duyularımızın ve beynimizin bir yanıltmasıdır çünkü bunlar gerçek dört boyutlu varlıkların üç boyutlu dünyada ki yansımasıdır.

Küresel Isınma : Ne Yaptık, Ne Yapmayı Planlıyoruz-3

2015-02-18T22:53:00.002+02:00

Makalenin 3. ve son yazısıdır. Bu makaleyi ilk defa okuyacaksanız Küresel Isınma : Ne Yaptık, Ne Yapmayı Planlıyoruz? dan başlamanızı öneriyorum. Yoksa bazı yerleri anlamayabilirsiniz.

Unutmayın faturasını dünyamız ödüyor

İnsanoğlu elde edebildiği kadar fosil yakıtı almak için can atıyor ama hiçbir zaman gözü doymamaktadır. Kömürün ve petrolün kullanımının altında büyük bir fatura yatmaktadır. Atmosfere karbondioksit salınımın faturasını, fosil yakıtlardan vazgeçemediğimiz surece dünyamız çekecektir.

Eğer hakkında yeterince şey öğrenirsek bedava yararlanabileceğimiz alternatif yakıtlarda bulunmaktadır. İnsan oğlunun ilk günden beri kullandığı enerjiyi güneş her gün tek başına açığa çıkarmaktadır. Büyük oranlarda temiz, tükenmek bilmeyen güneş enerjisini uzayda toplayıp, bunu dünyaya iletmek küresel ısınmaya çare olabilir mi ?

YEDİNCİ PROJE : UZAYDA GÜNEŞ PANELLERİ

Uzayda güneş ışığı toplayacak paneller. konsepttir)

Güneş ışınları dünya üzerindeki panellere gelene kadar enerjisinin %25 i atmosfer tarafından emilmektedir. Bu projede ise amaç güneş enerjisinin atmosferin etkisine maruz kalmadan önce yararlanmak isteniyor. Plana göre 1,5 km çapında yenilikçi foto elektrik hücrelerinin dünyanın 35.000 km üstüne yörüngelendiremek ve topladığı güneş enerjisini elektriğe çevirmek var. Burada üretilen elektrik dünya üzerindeki devasa alıcılar yardımıyla mikro dalgalar sayesinde toplanacak. Bu alıcılarda bu elektriği şebekeye dağıtacak. Bu plan güneş enerjisinin sınırlarını bilen bilim adamları tarafından destekleniyor. Sorunsa yer yüzündeki alıcı hücrelerin bulutlar tarafından gölgelendirilmesi.

Bu plan ise yarar gibi görünüyor ama gerçeğe dönüştürüldüğün de bazı uzmanlar tarafından yararından çok zararı olacağını düşünüyor."Güneş enerjisini toplamak ve bunu dünyaya göndermek teknolojisi söz konusu olduğun da şu ortaya çıkıyor. Bu kaynakları kim kullanacak, kimin kontrolü altında olacak ? Sahibi kim olacak ? Merkezi enerji sisteminin politik sonuçları olacaktır. İnsanlar merkezi enerji için savaşacaklardir. Jeopolitik değişiklikler olacaktır. Bu enerjiyi kullanan kişi ve bu enerjiyi hangi devletlere dağıtılacağı gibi şeyler yaşanabilir.

Bilim adamlarının Jeo mühendislik konusunda ki görüşleri :

Jeo mühendislik hakkında uluslar arası politikanın kurulması ve küresel ısınma konusunda birlikte hareket etmemiz gerek. Bu yöntemle kömür gibi fosil yakıtların kullanılmasına büyük bir oranlarda son verilebilir.

Özel rüzgar türbünü (konsept)

Bütün bu planlar için tek bir soru soruluyor, butun bunlar teknik olarak mümkün mü? Birgün güneş fosil yakıtlara olan ihtiyacınıza son verecek ama bazı bilim adamları da daha iyi fikirler olduğunu düşünüyor.

SEKİZİNCİ PROJE : RÜZGAR

Geçtiğimiz 30 yıl boyunca havacı tasarımcı Fred Ferguson hem askeri hem de endüstriyel kullanım için uçan şeyler tasarlamakta. Şimdi hava türbinlerinde çok daha hafif türbinler ve 300 metre yükseklikte rüzgar enerjisinden yararlanmak için bazı tasarımlar geliştirmiş. Şu anda rüzgar enerjisini kullanarak elde edemediğimiz boyutlarda enerji elde edebilmek için yükseklere çıkarak burada elektrik elde etmek için rüzgarı yakalamayı planlıyor. Bu tasarımcının Jeo Mühendislik çözümü dünya genelinde rüzgar türbinleri bulunan büyük uçak filoları kurmaktan geçiyor. Karbon üretimi olmayan güç özel kablolarla şebekeye bağlanıyor. Bu hava türbinlerinin mevcut teknoloji ve materyallerle yapılabileceğine inanıyor.

Soru su ki rüzgar enerjisinden insan oğlunun bütün enerji ihtiyacını karşılayabilir misiniz ?

Cevap rüzgar enerjisinin potansiyeli çok yüksek olduğu için doğru tekniklerle bu olabilir ama bazı teknolojik engeller var. Yuksek ve düşük teknolojik ürünleri rüzgarın etkisini yok etmek için bir arada kullanmalıyız. Ayrıca elektriği de 2,5 cm çapında ki kablolarla iletmek zorundayız.

Hava rüzgar türbinleri ciddi riskler oluşturmakta :
Rüzgar enerjisi konusunda kafa yormamiz gereken bir nokta var. O da kendi başına iklimi etkiliyor olabilmesidir. Aslında rüzgarı yavaşlatıyoruz. Atmosferdeki enerjiyi alıyor ve kullanıyoruz. İklimleri etkileyebiliriz. Bilim adamları bunu araştırmaya başladı bile. Test etmek Jeo mühendisliğin emin olmanın tek yoludur. Birgün zararsız olan enerji insan oğlunun fosil yakıtlara olan bağımlılığını tedavi edecek. Ama bazı bilim adamları şu anda gerçekleşen iklim değişiklikleri ile mücadele etmeyi tercih ediyor. Onlar için dünyanın en büyük battaniyesini yaparak zaman kazanabiliriz.

DOKUZUNCU PROJE : BUZULLARI GİYDİRMEK

Buzullar devasa buz gölleridir. Bazıları kıtalar büyüklüğünde buz örtülerinden oluşmaktadır. Bazılarıysa su altında dağlar yüksekliğine ulaşmaktadır. Antik çağdan günümüze kadar ulasan bu buzullar şimdi küresel ısınmanın ikonu ve kurbanıdır.

Küresel ısınmanın gözle görülür en büyük etkisi kuzey buzullarının erimesidir. Bu erimenin bundan bir kaç yıl önce insanların tahmin ettiğinden çok daha hızlı bir şekilde yok olduklarını görüyoruz.

Buzullar karlardan oluşur, buz olarak sıkışırlar. Kat kat asırlar geçtikçe oluşur. Buzullar oluşurken yer çekimi bile onu yavaşlatmaktadır. Eriyerek nehirlere yada denizlere karışmaktadır. Isının yükselmesi bu süreci hızlandırdı. Karlar eridikçe buzullar çöker ve eriyen karin suyu kendini açığa çıkarır ve ana karaya kadar ulaşır. Su burada kayganlaştırıcı madde görevi görür. Donmuş buzulları yerlerinden ederek harekete geçirir.

Buzullar beyaz olduğundan güneş ışığını yansıtmaktadır. İklim değişikliğinden dolayı buzlar erirken karanlık denizler giderek daha fazla güneş ışığı abzorbe eder. Bu da demek okuyor ki kuzey kutbu giderek ısınıyor. Yani gezegen ısınıyor.

Bir buzul bilimci uygulanacak Jeo mühendislik planı ile buzulları ve kutupları kurtarabileceğini inanıyor. Buzulların yansıtıcı madde ile kaplanmasının erimeyi engelleyeceğini söylüyor.Oldukça sert bir materyalle güneş ışınlarını yansıtarak ısının yükselmesini engellemeyi düşünüyor. Plastik teknoloji ile dünyanın sahil kısımlarını sular altında bırakacak erimeyi engellemeyi engeleyebilecek miyiz ? Dünya üzerinde o kadar büyük bir örtü bulsak bile yapmalı mıyız ?
Buzulları plastik bir örtüyle kaplayip erimenin durdurulmasını sağlamak açıkçası iyi fikir
Buzulların erimesi önlenerek milyarlarca insanin hayatinin kurtarılmasını sağlayabiliriz.

Jeo mühendisliği çekinilen veya ön görüsü olmayan bir şey değil. Uzay perdesi veya okyanus boruları gibi çözümler hem boyut hem de düşünce açısından bugüne kadar düşünülmüş en büyük çözümlerdir. Çok yararlı olabilirler ama riskleri de bir o kadar büyüktür. Elimizde ki tek şey riskdir. Fosil yakıtlar bizi dönülmez bir duruma doğru götürüyor. Bu yolculuk muhtemelen 2050 yılında sona erecek. Geleceği anlamak konusunda gerçekten dipsiz bir uçurumun kenarın da duruyoruz.
Karşı koymamız gereken şeylerin aciliyeti var, çok büyükler ama hepside üstesinden gelinebilecek şeylerdir. Hepsi de çözülebilecek sorunlar ama hemen müdahale etmezsek asla çözemeyiz.

Bu makalede dünyanın her yerinde kullanılabilecek 8 Jeo mühendislik projesi okudunuz. Bu stratejiler işe yarar mı ? Bunları kullanmak istiyor muyuz ? Peki kullanmadan edebilir miyiz ?.

Jeo mühendislikte denenmemiş bir çok risk bulunmakta. Ama kendimizi böyle bir geleceğin içine doğru atıyoruz. Bence bu yüzden Jeo mühendisliğin çözüm olmaması düşünülemez.Vatandaşlar olarak iklim değişikliklerinden bizler sorumluyuz, bilim adamları değil. Çünkü bunun bugüne kadar bunlar olurken görmezden geldik ve hala görmezden gelmeye devam ediyoruz

Her makalede bilimi ve sorulan soruları okunmaya devam edeceksiniz. Bizi takip etmeye devam edin... Yorum bırakarak bizimle düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz.

Bir önceki makalem olan Apple : Garajdan Küresel Hükümdarlığa adlı makalemde üniversiteyi bırakan ve bir zamanlar uyuşturucu bağımlısı olan Steve Jobs `un Aplle nasıl kurduğunu anlattım.

Küresel Isınma : Ne Yaptık, Ne Yapmayı Planlıyoruz-2

2015-02-17T18:01:00.000+02:00

Konu uzun olacağı için böleceğimi belirtmiştim. Bu yazı makalenin 2. bölümüdür. Okumadıysanız eğer önce 1. bölümü okumanız tavsiye edilir.

İçinde bulunduğumuz zaman, duruma hemen müdahale etmeyi gerektiriyor. İklim değişiklikleri konusunda en tehlikeli şeyler zaten gerçekleşmiş durumda. Pasifik adaları ve mercan adaları ülkeleri yavaş yavaş sular altına gömülmeye başladı. Antarktika da ki 400 km karelik bir buzul kalıbı sulara karıştı. Bu noktadan sonra daha fazla görmezden gelemeyiz. Dünyamızı kendi elimizle öldürmeye devam ediyoruz. İşte bu yüzden kendilerini insanlığı kurtarmaya adamış bilim adamlarının, iklimci ve mühendislerin projelerini anlatmaya devam ediyoruz. Umarım çok geçmeden düzeltmeyi başarabiliriz.

Karbondioksit soluya biliyorsanız endişelenmeye gerek yok

ÜÇÜNCÜ PROJE : AĞAÇ BOMBARDIMANI

Atmosfere karışan karbondioksit gazı görünmezdir ama etkilerini görmek mümkündür. Bu yüzden ormanlara çok daha fazla ihtiyacımız var. Ağaçlar küresel ısınmaya sebep olan karbondioksidi emerler ama dünya genelinde ormanlar yok olmaya başladı. Bir çevre mühendisi yok olan ormanlık bölgeyi havadan canlandırmak istiyor. Bitkiler karbondioksidi tüketmektedir. Eğer canlandırma ise yararsa küresel ısınmaya sebep olan sera gazlarının seviyesinde düşüş görülecektir. Bu cevre mühendisinin yapmak istediği milyonlarca teneke kutuyu küçük birer bomba haline getirmek ve bunlardan binlercesini ayni anda uçaktan aşağı atmak. Bu şekilde toprağa saplanan içinde tohum olan bombalarla büyük alanları hızlı bir şekilde yeşillendirmeyi planlıyor.

Yok ettiklerimizi yerine geri koymalıyız

Mangrovlar dünya üzerindeki en etkili karbondioksit emici ağaçlardır. Bu ağaçları atmosferdeki karbondioksidi azaltmak için adalar üzerine dünya genelinde sahil kesimlere havadan dikmek planlanıyor. Bu yöntemle iklimimizi dengelemek için bitkiler tetikleniyor. Yüksek teknolojili bir bombardımanla dünyanın akciğerlerini canlandırmak

. Peki gezegenimizi yeni ve canlandırılmış ormanlarla donatmak istiyor muyuz? İste bu tartışma konusu.

Avantaj :
Ormanları canlandırmak insanların saldığı karbondioksidin %20`sini emeceği tahmin ediliyor. Su anda ormanları canlandırmak kulağa çok hoş geliyor. Bence denemeye değer bir şey.
Bu yönteme karşı çıkanlar yok mu elbette var bu yöntemle yapılabilecek olanın sadece ağaç tarımı olacağını orman elde edilemeyeceğini savunuyorlar. Evet havadan dikim riskli ama birde hiç bir şey yapmamanın riskini düşünmek gerekiyor. Elbette havadan dikim buna tek başına kesin bir çözüm olmayacak ama yinede dünya da mümkün olan her yere ağaç dikmeyi denemeliyiz. Gezegenimizin sevmeliyiz. Unutmamalıyız ki gidecek başka yerimiz yok !!!

Dezavantajı :
Ormanları canlandırma küresel ısınmayı azaltabilir ama ormanların oluşması yıllar sürer. Küresel ısınmaya dur aksamadan devam ediyor.

DÖRDÜNCÜ PROJE : KARBONDİOKSİT EMEN BİR MEKANİZMA

Buda tasarımı

Bir bilim adamı sera gazlarını büyük oranda temizleyebileceğini düşünüyor. Birçok bilim adamına göre insanların neden olduğu sera gazları iklim değişikliğine yol açıyor. Peki bu gazları atmosfere saldığımız gibi onları geri eme bilseydik. İste bu bilim adamı bunu düşünüyor. İdeal olarak çok az enerji kullanan ve her an oldukça çok karbondioksit emen bir sistem kullanmayı öneriyor. İnsanoğlu her gün mega tonla ifade edilen miktarda karbondioksit salgılanmaktadır. Bu yöntemle karbondioksidin emilerek her şeyi eskisine çevirebileceğine inanıyor.

Her emicinin büyük hava delikleri olacak. Makine içindeki kimyasallarla karbondioksidin %50 si ayrıştırılacak. Birçok iklim bilimci tarafından ilgi gören bir proje. Bu basara bilirse en güzel yani her yerde her an yapılabilecek olması. İlk olarak laboratuvar ortamında prototip yapılması planlanıyor. Havadaki karbondioksidi direk emen türden. Ama ilk engel de bu aşamada karşılarına çıkıyor. Bu prototipte bulunan kimyasallar yüzünden emdiğinden daha çok karbondioksit yaymasına sebep olabilir. Diğer soruna ise önceki yazım da bahsettiğim bir yeri hatırlatmakta başlıcam. Her yıl 30 milyar ton karbondioksit salındığını söylemiştim. Peki bu deney basarili olursa bu milyarlarca ton karbon nerede tutulacak. Sızma gibi bir sorunla karşılaşılırsa ne olacak ?

Sızma olur da böylesine büyük miktarda bir karbondioksit birden atmosfere salınırsa karbondioksit insanların ve diğer canlı organizmaların bağımlılığına neden olabileceği söyleniyor. Şurası açık ki istenmeden olabilecek sonuçları ön görmek imkansız.

Gezegenle ilgili bütün özellikler iklimi etkiler ama en büyük etkiyi okyanuslar yapar. Soğuk ve sıcak su akıntıları güneş enerjisini dağıtır ve havayı düzenler ama iklimimizi belirleyen çevresel faktörler de vardır. Karbondioksidin artması gibi..Karbondioksit önümüzdeki 100 yıl boyunca atmosferimiz de kalacaktır. Eğer ormanların canlandırılması ve karbondioksit makinesi yok edemezse başka ne yapabiliriz ?

BEŞİNCİ PROJE : PLANKTONLAR

Okyanusların iklimimizde en büyük etken olduğundan bahsettik. İste başka bir deha bunu kullanmayı düşünüyor. Okyanusların karbon emiş gücünden. Planktonlar, denizdeki mikroskobik bitkiler ve hayvanlar fotosentez yardımıyla karbondioksidi emip oksijen açığa çıkartıyorlar. Gezegenin oksijen ihtiyacının %90`nı bu canlılar sayesinde karşılanmaktadır. Öldükleri zamansa okyanus tabanına batıyorlar ama emdikleri karbondioksidi açığa çıkartmıyorlar. Bu bilim adamı bu planktonları çoğaltarak gezegenimiz deki karbondioksit salınımını abzorbe etmeyi planlıyor. Bu planktonları daha fazla karbondioksit emmelerini sağlamanın tek yolu okyanusların yüzey kısmında onları beslemek. Bilim adamları okyanusun 300 metre altındaki besin zengini sularını yüzeye çıkarmak için devasa pompalar kullanmayı düşünüyor. Derinliklerden çıkardıkları bu sular planktonları atmosferdeki karbondioksidi emecek kadar büyük hala getirecek. Bunun içinde okyanus borularını kullanacaklar. Bu borular güçlü okyanus akıntılarına dayanabilecek kadar güçlü ve iklim değişikliği üzerinde olumlu etki yapmaya yetecek kadar derine inebiliyor. Bazı iklim bilimciler bunu tehlikeli buluyor. Karbondioksit okyanus tabanında tutulamazsa bu sefer sorunun okyanuslarda kaynaklanacağını söylüyorlar. Okyanus asidi artar ve sonunda atmosfere yayılırsa iklim değişikliği sorun olmaya devam eder.

Okyanus milyonlarca canlıya ev sahipliği yapmaktadır. Bazı bilim adamları bu deneylerin ekosisteme zarar verebileceğini hatta onu yok edebileceğini düşünüyor. Besin zengini bölgelerde genellikle zararlı yosunlar oluşmakta. Yosunlar hayvanları ve insanları zehirleyebilecek toksinler açığa çıkartır. En büyük risk ise istemeden okyanus canlılarının büyük bir çoğunluğuna zarar verebilmemiz. Sonuçlarının tahmin edilebilmesi mümkün değil.

Jeo mühendislik hakkında tartışmalar artarak büyümektedir. Uzmanların ayni fikirleri paylaştıkları tek noktaysa yasam şekillerimizi değiştirmediğimiz sürece küresel ısınma devam edecek.

Bu makale uzun olduğu için 3 bölmden oluşmaktadır. Son bölüme geçmek için tıklayın

Küresel Isınma : Ne Yaptık, Ne Yapmayı Planlıyoruz?

2015-02-17T01:20:00.000+02:00

Bilgilendirme:

Bir makaleyle daha karşınızdayız. Bu sefer ele aldığımız konu hepinizin çok yakından bildiği bir şey.
İnsanlık olarak küresel ısınma konusunda ne yaptığımızı ve ne yapmayı planladığımızı derledik sizin için. Bu elbette bir makaleye sığacak kadar kısa bir konu değil. Yazı çok uzun olduğu için bende bölmeye karar verdim. Ben sizi daha fazla meşgul etmeyeyim de siz vakitleri kıymetli ziyaretçilerimiz hemen okuyup araştırıp öğrensinler...

Küresel Isınma : Ne Yaptık, Ne Yapmayı Planlıyoruz?

Jeo mühendisliğinden bahsediliyor ama bu medeniyetler tarihinin en büyük kumarı olabilir. Bazı bilim adamları bunu küresel ısınmaya karşı kullanmak istiyor. Hazırladıkları projeler destansı, tartışmalı ve test edilmemiş. Jeo mühendisliğini bugüne kadar eşine rastlanmamış bir şekilde kullanmaya başlandı. Yapılan bu radikal müdahale insan oğlunu kurtarabilecek mi yoksa doğanın gücünü bize karşı tetiklicek mi ?
Küresel ısınma medeniyetleri tehdit etmektedir. Tamamen karbondioksit yayılımı ile beslenmektedir ama biz insanlar karbondioksidin ana kaynağı olan fosil yakıtları kullanmaktan vazgeçmiyoruz. İnsan oğlu atmosferi kanalizasyon olarak kullanıyor. Karbondioksitleri atmosfere yayıyoruz. Doğaya verdiği zararsa yakin zamana kadar aklımızın ucundan geçmiyordu. İnsanlığın sebep olduğu iklim değişikliklerine sürekli kayıtsız kaldık. Bilim adamları bu sorunu önümüzde ki 50 yıl içinde çözmemiz gerektiğini söylüyor. Muhtemelen yüzlerce yılımız kalmadı.

Sıcaklık Kayıtları

Yıllık yaklaşık olarak 30 milyar ton karbondioksit atmosfere yayıyoruz. Durdurmadığımız taktirde neyle karşılaşacağımız tahminlerden ibaret. Bir çok bilim adamı 2050 yılına gelindiğinde artık geri dönüşün olmayacağına inanıyor. O zaman küresel ısınma doğayı bize karşı kışkırtacaktır. Tabi sistem ısınmayı besleyecek ve hızlandıracak. Bitkiler birinci örneği teşkil etmektedir. Bitkiler öldükçe ve çürümeye devam ettikçe çürümüş bitkilerin saldığı karbondioksit ağaçların ve bitkilerin absorbe edebileceği miktarları geçecektir. Sonuç olarak küresel ısınma daha hızlı artmaya başlayacaktır.

Sıcaklıktaki bariz yükselmeler buzulların erimesine sebep olacak. Açığa çıkan sular ise deniz seviyesinin yükselmesine neden olacak. Bunun sonucunda bütün kıyı şehirler sular altında kalacak. O şehirlere ait bütün kültürler ve tarihi efsaneler sulara gömülecek. Bu durumun ekonomiye etkileri ise hesaplanamıyor.

Şimdiye kadar bir şey yapmadığımız açıkça ortada, peki ne yapmayı planlıyoruz ?

Soru şu ki küresel ısınmayı daha da kötüleştirmeden, fosil yakıtlara olan bağımlılığımızdan vazgeçebilecek miyiz ? 20 yıldan fazla suredir ısınmadan bahsediliyor ama bu konu da hiç bir şey yapmadık. Fosil yakıtlardan vazgeçemediğimiz bu zaman dilimi içerisin de bizi kurtaracak olan şey Jeo mühendisliği olabilir mi ? Hepimiz biliyoruz ki çevresel korumalar tek başlarına küresel ısınmayı durdurmaya yetmemektedir. Jeo mühendisliği bize yeni teknolojiler ve iklimi değiştirmek için yeni sistemler sunmaktadır. Bilim adamları bugünkü önerileri yarının gerçeklerine dönüştürmek istiyorlar. Bazı projeler fosil yakıtların yerini alabilecek olan yenilenebilir temiz enerji kaynakları sunmakta. Bazı projelerde biyokimya kullanımı ile tabi sistemin atmosfere saldığı karbondioksiti azaltmayı ön görüyor. Bu projelerin çoğu bilimsel alanda tartışmalara yol açtı ama tartışan taraflar jeo mühendisliğinin kaçınılmaz olduğunu düşünüyor. Buna karşı çıkanlar dünya üzerinde test edilmemiş stratejileri kullanmanın, 7 milyar insani tehlikeye atarak tanrı rolü üstlenmek olduğunu savunuyor. İklimleri doğru şekilde kontrol edebilecek ahlaka sahip miyiz ? Termostat kimin elinde olacak Rusya biraz daha sıcaklık, Hindistan daha soğuk olmak isterse buna kim karar verecek ? Test edilmemiş bu stratejilere ne kadar güvenebiliriz ?

Büyük ve yüksek teknolojili bir örtü buzulları kurtarabilir mi ormanlık alanlar bombalama ile canlandırılabilir mi ? Güneş ışınları bizi fosil yakıtlardan kurtarabilir mi ? Yoksa helyum dolu dinamolar daha mı iyi olur ?

İLK PROJE : BULUTLAR

Gezegenimizin eko sistemleri geniş ve karmaşıktır. Bu sistemlerin bir çoğu doğa güçlerini kontrol eder. Kutuplardaki buzullar suları saklar ve deniz seviyelerini belirler. Okyanus akıntıları iklimleri düzenler. İklimler bitkilerin büyümesini sağlar. Bitkilerde ihtiyacımız olan oksijeni üretir. Bu sistemi işleten güç ise güneşten gelmektedir. Günümüze ise büyük karbondioksit miktarları yüzünden güneşin ısısı atmosferimizde hapsolmakta. Bazı bilim adamları küresel sıcaklığı doğal güneş yansıtıcıları ile soğutabileceklerini düşünüyorlar. Bulutlardan bahsediyorlar. Okyanus bulutlarını kullanarak güneş ışınlarının %10 luk kısmını geri yansıtabileceklerini düşünüyorlar. Dünyanın okyanuslarında 1500 gemilik filonun dolaştığını düşünün. Bu gemiler deniz suyu parçacıklarını gök yüzüne doğru üfleyerek bulut oluşumunu sağlamaya çalışacak. Oluşan bulutlarda yansıtmayı artıracak. Bilim adamları çok ince parçacıkları oluşturabileceklerini, bunları havaya gönderebileceklerini ve bunun sonucunda bulutların yansıtma özelliğini arttırabileceklerini savunuyorlar.

Peki bunu yapmayı gerçekten istiyor muyuz? Bulutlar iklim sistemi içinde hakkın da en az şey bilinenlerden biridir. Hakkında gerçekten çok az bilinen bir sistem üzerinde kasıtlı olarak değişikler yapılmaya çalışılması ne kadar doğrudur? Daha fazla güneş Işığı yansıtmak dünyanın bir bölgesinde kuraklığa başka bir bölgesinde de tayfunlara neden olabilir mi ? Bazı bilim adamları bunu büyük bir kumar olarak görüyor.

Doğurabileceği olumsuz etkiler:

Güneşi engellemek bitki gelişimini de engelleyebilir
Bulutların olduğu ve olmadığı yerde sıcaklık farklılıkları oluşabilir.
İstemeden neden olunan sorunlar çerçevesinde Afrika kıtasına yağmur düşmesini engellemek gibi dramatik sonuçları da olabilir.

Peki avantajı nedir ?

Sistemin güvenli olduğunu düşünen bilim adamları da var tabi yayılımın kademeli yapılmasıyla.
Yanlış birşey olduğu anlaşılırsa hemen durdurulabilir. Bilim adamları 2-3 günde eski haline döneceğini söylüyor.

SIRADAKİ PROJE : UZAYDA TEKNOLOJİK BULUT

Başka bir bilim adamı güneşin ısısını bulutları kurcalamadan engellemeyi düşünüyor. Onun planı gökyüzüne yuksek teknolojili bulut yerleştirmek. Bu bilim adamı güneş ışınlarının bir kısmını dünyadan uzaklaştırmak istiyor. Güneş enerjisinin %2`sini uzaklaştırabilirsek sıcaklığı sanayi devriminden öncesine çekebileceklerini söylüyor. 16 trilyon lensten oluşan bir uzay perdesi oluşturmak planlanıyor. Her lens güneş ışınlarını %1.8`ini yansıtmak üzere özenle yapılacak. Konsepti anlamak çok kolay, proje içinde ise çok büyük lojistik sorunlar yaratmakta

İşte o teknolojik bulutun konsepti
Diğer bi adı Güneş perdesi

Lensler tek başına hafifte saysak bu kadarı bir aradayken milyonlarca ton eder. Bu gibi projelerde maliyetler daha testler başlamadan iptal edilmesine sebep oluyor. 16 trilyonluk ağır camların uzaya gönderilmesinin maliyeti dünya devletlerinin toplam ekonomisi ile ölçülebilir. Maliyeti düşürmek içinse ekiptekiler dünya üzerinde daha hafif lensler kullanmayı planlıyor. Çok hafif lenslerin üretilmesi başarılsa bile bugünün teknolojisi onların hepsini uzaya gönderebilmek için yeterli değildir. Bu yüzden yeni bir teknoloji geliştirmek zorundalar. Bilim adamları bunun içinde elektromanyetik enerji kullanana bir fırlatma sisteminden bahsediyorlar. Bununla bütün lensleri fırlatmanın maliyeti ise 1 ile 3 trilyon dolar olacağı tahmin ediliyor. Bu kadar para harcadıktan sonra bu sistem küresel ısınmaya çözüm olabilecek mi ? Yoksa sadece zaman mi kazanacağız.

Bu da elektromanyetik enerjili fırlatma
sistemi konsepti.

Bir iklimcinin gözüyle bakarsanız bunun en basit yol olduğunu görürsünüz çünkü dunyayı ısıtanın güneş olduğunu biliyoruz ve güneş ışınlarının gelmesini engellerseniz dünyayı soğutmaya başlarsınız.

Eksikleri :

Gezegenin ısınmasını engellemek bile karbondioksit artışını engelleyemeyiz. Zamanla artarak devam ederse iklim değişikliğinin neden olduğu sorunlar karşılaşmak kaçınılmaz olur. Bu sorunlar gezegenin ısınmasından çok daha büyük olabilir.
Maliyetini saymıyorum bile...

3 trilyon harcamaktansa neden sorunu kökünden çözmeye çalışılmıyor ki ? Güneş enerjisine ve rüzgar enerjisine yatırım yapılabilir dahada geliştirebilirler.

Bu yazı biraz uzun olduğu için 3 bölümden oluşmaktadır. 2. bölüm için tıklayın

Apple : Garajdan Küresel Hükümdarlığa

2015-02-17T01:19:00.000+02:00

Apple ın ileri teknoloji ürünleri çok dikkat çekiyor. Dünyaya yayılmış kullanıcıları için harika ürünler tasarlıyor. Bu ürünlerin hepside bu marka ile özdeşleşen adam tarafından tanıtıldı.(2011 de ölümüne kadar) Uyuşturucu kullanan üniversiteyi bırakan bu adam dünyadaki en başarılı şirketlerden birini nasıl yaratmıştı ? Bu Steve Jobs` un apple ı evinin garajından küresel hükümdarlığa nasıl taşıdığının hikayesi... Okuyup araştıracak ve öğreneceğiz.

Apple hiç bir zaman tümüyle geleneksel bir şirket olmadı. Kökenleri 1969 ve 70 lerde ki California` ya kadar uzanır. Genç Steve Jops kendini burda çarpışan iki dünyanın ortasında bulmuştu : hippi hareketi ve bilgisayarlar.

Universitede Daniel Kottke ile tanıştı. Eski alışkanlıklarını bırakıp yeni hayatına uyum sağladı. Steve Jobs hepe oldu ve kişisel özgürlük anlayışına girdi. Jobs ve Danielin arkadaşlıklarının temeli Şimdi burda ol isimli kitaba dayanıyordu. -Kitap Hindistana yapılan bir yolculukta bazı uyuşturucuların naptığını öğrenmek için kutsal birini arayışı konu alır- Jobs ve Daniel Hindistana kendi yolculuklarını düzenlerler. Steve Jobs orada uyuşturucu ile tanışır. Ayrıca bir hafta boyunca elma yiyerek yaşamayı denerler. Jobs daha sonra bunun hayatında ki en büyük deneyim olduğunu dile getirmiştir.

Jobs karşı kültürden ilham alarak toplumun yeniden şekillendirilmesi gerektiğine inanıyordu ama karşı kültürlü insanların bütün düşüncelerini taşımıyordu. Bir çok hepe bilgisayarları baskı aleti olarak görüyor. Büyük şirketlerin diğer büyük şirketleri geliştirmek için üretiliyordu. Jobs evinde elektronik cihazlarla deney yaparak büyümüştü. Henüz okuldayken büyük bir şirkette çalışıyordu. Orada kaderini şekillendirecek olan Steve Wozniak ile tanıştı. Hepe görüşüne rahmen Jopsun zalim bir çizgisi de vardı.Yeni kurulan bilgisayar şirketi Ateri ondan bir oyun tasarlamasını istemiş. Jops bunu Steve Wozniak`tan 4 günde yapmasını ister ve Ücreti de yarı yarıya paylaşmayı teklif eder. Wozniak siparişi teslim etmek için durmadan çalışır ama daha sonra Jobs ona teklif ettiği paranın yarısından daha azını verdiğini söyler Wozniak.

Apple ın tohumları Wozniak ın Steve Jops u kendin yap teknoloji meraklılarının oluşturduğu yer altı dünyası ile tanıştırmasıyla atılmış olur. Wozniak Jobsu bu kulübe getirip kendi yaptığı yeni bilgisayarını gösterecektir. Bu bilgisayar daha ilerde apple one olacaktı.
APPLE ONE
1976 yılında Wozniak ve Steve Jobs apple one ı Jobs un oturduğu evin garajında satmaya başlar. Apple ın bir şirket olarak doğuşu satış zekasına sahip bir hepe olan Steven Jobs tarafnsan atılmıştır. Jobs daha sonra bu işi neredeyse şans eseri kurduğunu itiraf etmiştir. Apple bu adamlar tarafından kendi bilgisayarlarını yapmak amacıyla kuruldu. Yakın arkadaşları ilk örneği yaptıklarında buna sahip olmak istediler. Kısacası apple büyük bir şirket kurma isteği ile değil kendilerine ve yakın çevrelerine bilgisayar yapmak için kuruldu.

"Hem zengin Hemde önemli biri olmanın yolu şirketlerdi ve Jobs her zaman önemli biri olmak istediğini söylemiştir. Yani girişimcilik kısmını anlamış ve buna felsefi bir bakış açısı getirmiştir: İnsanlara iyi şeyleri böyle ulaştırırsın demiştir" Wozniak.

Wozniakın yaptığı ikinci bilgisayarla Apple hızlı bir şekilde yükselmiştir. 1997 piyasaya çıkarılan apple 2 renkli ekranı olan ilk bilgisayardı. Sonraki üç yıl içinde satış miktarı çok hızlı büyüyerek 150 milyon doların üzerine çıktı. Böylece Apple bir evin garajından kişisel bilgisayar endüstrisinin tepesine taşıdı. Wozniak makine yapmak için iyi bir zekaya sahipti Jobs ise onları tanıtmayı biliyordu.

APPLE 2

Apple 1980 de halka açıldığında 1956 da Fordun yaşadığından beri ilk defa bu kadar büyük bir hisse talebi söz konusuydu. Bu boyutta bir başarı Apple ı değiştirmişti. Halka açılan her sirketin yaptığı gibi o noktadan sonra dünyayı değiştirmek değil hisselerin değerini yükseltmek için çaba gösterdi. Bu sayede şirket 1980 in sonunda 2 milyar dolar değerindeydi ve Steve Jobs un çeyrek milyar doları vardı. Kadın ve erkekler Apple a para akıtırken henüz 25 yaşında olan Jobs onlar tarafından pek ciddiye alınmıyordu. Şirket yönetim kurulu başkanıydı ama çevredeki insanlar onun o koltuğu hak ettiğini düşünmüyordu. Kişisel bilgisayar sektöründe rekabet yoğunlaşırken IBM apple 2 ye karşı cevabını piyasaya sürdüğü IBM PC ile verdi. Bu 15 yıllık bir savaşın ilk atışıydı. Bundan sonra appel bu sektörde liderlik ten 2. sıraya düşmüştü ve zamanla gerilemeye devam etti.

IBM PC

Apple ın deneyimli bir genel müdüre ihtiyacı vardı. Şirket giderek zorlasan bu zamanları böyle aşabilirdi. Steve Jobs un bu arayışı onu New York ta o sıralar bir meşrubat şirketinin başkanlığını yapan Jonh Sculley e götürmüşdü. Steve Jobs un Jonh Sculley i ikna etmesi is dünyasının efsanelerinden olmuştur. Sculley Apple ın tam olarak ne yapması gerektiğini bilen bir pazarlama uzmanıdır buna rahmen bir kaç ürün istenen başarıyı kazanamayınca Apple 2 den elde edilen gelirler şirketi ayakta tutuyordu. Apple ın geri dönüş umutları yeni bir kişisel bilgisayar yapmaktan geçiyordu: Macintosh. -Oda ismini bir elma türünden almıştır.- Bundan sonra sirketin teknolojiye yaklaşımını tanımlayacak bir üründü. Macintosh bir yılda yapılması planlanırken yapımı üç yıldan fazla sürdü. Jobs kullanımı kolay bir Macintosh istiyordu. Bir faresi ekranında ikonları olacaktı. Bunlar uygun fiyatlı bir kişisel bilgisayar için ilkti.
Yakında başka bir sirketin araştırma bölünü vardı. Burası ilham verici fikirlerle dolu bir çeşit hayal mekanıydı. Steve Jobs bir sürü fikrin bulunduğu bu değerli depoya bakmak için kendini paralıyordu. Bu şirket Apple'a yatırım yaptıktan sonra Jobs u davet ettiğinde aradığı fırsatı buldu. Burası Steve Jobs a bir fare ile ekranında ikonları olan bir bilgisayari nasıl kontrol edeceğini göstermişti.

O dönem de fare iş bilgisayarının pahalı bir parçası olarak görülüyordu. Steve Jobs un istediği farenin 3 temel ozelligi vardır.
Maliyeti 15 dolardan ucuz olmalıydı.
En az iki yıl dayanabilmeliydi.
Bir masanın yada metalin üzerinde çalışmalıydı.
Bu günümüz farelerinin ilki olacaktır. Steve Jobs olan bir teknolojiyi daha verimli bir hale getiriyordu. Bundan sonra 30 yıl boyunca yapacağı gibi. Macintosh kolay kullanılabilir olmasının yaninda Jobs estetik bir duyarlılık getirmişti. Yıllardır Zen metitasyonun takipçisi olarak basiylikteki güzelliğe inanıyordu.

Apple ın geleceği artik Macintosh a bağlıydı ama onun iç ve dış güzelliğini mükemmel hale getirmek iki yıl sürmüştü. Sonunda ocak 1984 te Steve Jobs ın gösterişli tarzıyla tanıtıldı ve piyasaya sürüldü. Macintosh Jobs un teknoloji nasıl olmalı konusundaki düşüncelerinin damıtılmış haliydi diyebiliriz. Kullanımı kolay kişisel ve sıradan insanlarin hayatlarını değiştirmek için tasarlanmıştı ama ne kadar iyi okursa olsun fiyatı 2500 dolardı ve IBM PC den yaklaşık 1000 dolar daha pahalıydı. Satışlar en iyi haliyle bile beklenilenin yarısı olmuştu ve şirket para kaybediyordu. Bu nasıl tamir edilebilirdi ?
Bu baskı altında fikir ayrılıkları ortaya çıkmaya başladı. En büyüğü ise Steve Jobs ile onun genel müdür yaptığı Jonh Sculley arasındaydı. İki adamda Apple ın geleceği için savaşa girmişti. Jonh Sculley o dönemde kendisinin nakit akışına odaklandığını söylüyor. Steve Jobs ise Macintosh un fiyatını düşürmeyi ve pazarlama yapmayı istemiş. 30 yaşında ki Steve Jobs kendine zor bir düşman seçiyordu. Jonh Sculley tecrübeli, oyunun nasıl oynanması gerektiğini bilen biriydi, Steve Jobs ise henüz öyle değildi. Yönetim kurulu Sculley ile ayni fikirdeydi ve Steve Jobs un macintosh bölümünden ayrılmasını istediler. Boylece kendi yarattığı şirketten zorla uzaklaştırılmış oldu. Onun için aşağılayıcı bir başarısızlık.... Steve Jobs u kovmak isini şekerli su satarak öğrenmiş biri için bayağı kolay bir şeydi. Jobs bir tane hisse harici kurduğu şirketle bütün bağını kopardı. Bir tane hissesini elinde tutup geriye kalanı yüz milyon dolardan fazlasına sattı.

İMACİNTOSH VE STEVE JOBS
Steve Jobs sonraki 11 sene hiç vazgeçmedi. Next isimli yeni bir şirket kurdu. Donanımlı bilgisayarlar yaptı. Kutuları magnezyumdan olan bu bilgisayarların fiyatları yüksekti. Çok iyi satış yapamadı. Yaptığı bilgisayar yeni bir next bilgisayar çıktığında haber veriyordu. Steve Jobs insanların bilgisayar yolu ile iletişime geçmesi gerektiğini anlamıştı. Ayrıca zor durumdaki ileri teknoloji animasyon şirketi Pixar a tam 50 milyon dolar yardim etti. Böylece ilk animasyon filmi olan oyuncak hikayesi gişe rekorları kırdı ve Pixar ın halka açılması Stev Jobs ı çok buyuk bir zengin yaptı. Hepe bilgisayar ustası artık Holiwood da oynuyordu.
Dünyalara sahip olmuştu ama Apple a sahip değildi. Apple dan ayrılmasından sonra 11 yıl içinde bilgisayar pazarı çok belirgin bir şekilde değişti. Microsoft bu sektör de baskın güç olmuştu. Kişisel bilgisayarların %90`ında kullanılıyordu. Apple ise diğer üreticelerin yazılımların ve makinelerin kopyalarını yapmasına ve satmasına izin vermişti. Bu donemde Apple ciddi bir tehlikedeydi müşteriler kitleler halinde ayrılıyorlardı. Hatta o donemde Apple için hobi dükkanlarına gitmelerini artık Apple bilgisayarın olmayacağını söylemişlerdi.
Steve Jobs Nextte iken onun güçlü işletim sistemini geliştirmeye odaklanmıştı. İşte Apple ın böyle bir işletim sistemine ihtiyacı vardı. Apple ın bir teknik sorunu next in ise maddi sorunları vardı. Apple Next i 400 milyon dolara satın aldı. İhtiyacı olan yeni işletim sistemine ve Steve Jobs a sahip olmuştu. Bir kaç gün sonra Apple ne kadar büyük bir sorunun içinde olduğunu açıkladı. Yaklaşık 1 milyar dolar kaybedeceklerini duyurmuştu. O zamanlar 1 milyar dolar Apple için çok büyük bir paraydı. Steve Jobs Apple ın para kaybını durdurmak için hemen kararlı bir şekilde harekete geçti. İlk olarak kopya ürünlerin satışını durdurdu. Yazılımların kopyaları Apple a her satıştan 8-10 dolar kazandırıyordu ama Steve Jobs daha büyük düşünüyordu. Bir bilgisayarla satarak şirket her satıştan 500 dolar kazanabilirdi. Nextte ve Pixar da öğrendiği her şeyi şirketine öğretiyordu. Jobs a gore odaklanmak önemliydi daha az ürün üretirlerse başka başarılı olacaklarını biliyordu. Jobs 1000 üründen 100 ürüne düşürmekten değil sadece bir avuç ürün üretmekten bahsediyordu. Steve Jobs ın şirketi geri dönüşünü sağlayacak kalitede bir ürüne ihtiyacı vardı ve tanınmayan bir Apple çalışanı İngiliz tasarımcı Jonathan Ive hiç alışılmadık bir örnek üzerinde çalışıyordu. iMac saydam tasarımlı olacaktı. Bu ürünün piyasaya sürülmesi ile onun detaylara gösterdiği özen toplum tarafından ilk defa açıkça görüldü. Böylece bu olağan üstü saydam nesne ortaya çıktı. iMac in çarpıcı bir tasarım internete baglanma özelliği ile de desteklenmişti. iMac çok büyük bir basari kazandı ve Apple ı yeniden kâra geçirdi. Bilgisayar öyle bir pazarlandı ki daha önce bilgisayarla ilgilenmeyen insanların bile dikkatini çekmeyi başardı. Satışların 3 te 1 ini bu insanlar oluşturdu. Artik Apple ın merkezinde yeni bir ortaklık vardı. Jonathan ve Jobs ortaklığı...

İMAC

Teknolojiler yeni yüz yılın başlangıcın da hızlıca değişiyordu. Tüketiciler fotoğraf makinesi ve müzik çalar gibi yeni dijital araç gereçler almaya başlamıştı. Bilgisayar video, müziği ve diğer medya dosyalarını saklayacak ve oynatacak kadar güçlü hale gelmişti. Apple gizli bir şekilde kendi dijital aletinin üzerinde çalışmaya başladı. Giderek dijitalleşen hem şirketlerde hem dünyamızda devrim yaratacak bir ürün. Böylece ilk ipod ortaya çıktı. Hafızası yüksek boyutu küçük bir sabit diski olan bir tasarım harikası yapmışlardı. 1980 lerde fare olayında olduğu gibi Jobs ve Apple mp3 çaları icat etmemişti ama onu tüketiciler için yeniden tanımladılar. İpod 1000 şarkı sağlayabilirdi ama gerçek yenilik Jonathan ın tasarımında yatıyordu. Bu üründe geçmişin aksine Apple talebin yüksek olmasını beklemeyecekti. Talebin altında üreteceklerdi ve böylece çok isteyen şehirlerin ihtiyacını anında karşılık vererek piyasaya çıkaracaklardı. (Ben buna pazarlama sanatı diyorum) Apple devinim kazanmıştı. İpod büyük bir hızla Amerika da ve ötesinde bir numaralı dijital müzik çalar olmuştu. Aniden her yer de görüldü. Basarısı şirketi yeni bir rotaya çevirdi. Apple küresel bir olgu olma yolunda ilerliyordu. Kendini tüketici elektroniği şirketi olarak tanımlayan Apple bu konuda ikinci adımını attı : kişisel tüketici elektroniği mağazaları açacaktı. Bu mağazalar ürünleriyle uyumlu olacaktı. Dükkanların nasıl görüneceği Steve Jobs tarafından karar verilmişti. Hatta cam merdivenlerin Amerika ile ilgili patentini almıştı. Apple dünyada ki kabilesi büyüdükçe dünyada ki programlamayı ve perakendeyi kendi sloganlarını izleyerek yeniden keşfetti. FARKLI DÜŞÜN

İLK İPOD

Bundan sonra Apple bir başka devrim yaratan girişim de bulunacaktı. Steve Jobs dijital çağda içeriğin her şeyin anahtarı olduğunu anlayan kişilerden biriydi. İpod bilgisayarda ki müziklerle eşleşerek onları cebinize indirecek bir şekilde tasarlanmıştır. Steve Jobs un ipod için müziğe ihtiyacı varken müzik sektörünün kendi sorunları vardı. Napster gibi ortaya çıkan dosya paylaşım siteleri endüstrinin para kazanma yolunu tehdit ediyordu. Bu krizle karşılaşan müzik sektörü Napsterı kapattırmaya ve bedava müzik indirenlerin mahkemeye vermeye çalıştı. İpotten çekiniyorlardı. Buna rağmen müzik sektöründen bazıları Apple ın yardımcı olabileceğini düşünüyorlardı. 2002 yılında müzik şirketi yöneticilerinden oluşan temsilciler Apple ın merkezine giderek nasıl is birliği yapabileceklerini konuşmak istediler. Steve Jobs onların fikirlerine pekte sıcak bakmıyordu. Jobs a gore müzik şirketlerinin İnternet kullanıcılarını anlamadığı çok açıktı. Onlara ısrarla dosya paylaşımı yapan insanları yenmenin bunu cezalandırmaktan değil makul bir şekilde fiyatlandırılmış bir alternatif sunmak olduğunu söylüyordu.

Bir yıldan kısa bir surede büyük müzik şirketleri Apple ın iTunes mağazasına katıldı. İTunes mağazası ilk haftası 1 milyondan fazla şarkı sattı. O kadar başarılıydı ki İlk yılın sonunda avantaj içeriğin sahiplerinden Apple a doğru çok hızlı bir şekilde el değiştirmişti. İpotler Apple itunes sayesinde müzik sektörü üzerinde büyük bir güç kazanıyordu. Karşılığın da iTunes un revanşta olması ipod satışlarını arttırdı. Steve jobs un sonraki projesi onun temsil ettiği her şeyi bir araya getirecekti.Şirketin daha önce girmeyi hiç düşünmediği bir alana cesur bir adim olacaktı. Yıllardır var olanı değiştirip çalışma biçiminde devrim yaratacak ve Apple a milyarlar kazandıracaktı. Steve Jobs bir şeyin farkındaydı Apple bir yazılım şirketiydi ve girecekleri sektörde mücadele edecekleri tüm şirketler donanım şirketiydi.

Apple ın iPhone u pazarda en hızlı satan telefon olmuştu. İnsanlar onu sadece telefon etmek için almıyordu. İPhone u farklı kılan şey uygulamalarıydı. İPhone alışverişten aşka kadar her şeyin yakınlarda bulunmasını sağlayan indirilebilir yazılımlar dünyasına açılan bir kapıydı. Apple bu uygulamalar sayesinde kapalı sistemini sadece yeteri kadar açarak en son ipodları iPhoneları ve ipadleriyle biz onları aldıktan sonra bile paranın akmaya devam etmesini sağladı. Para sürekli geliyordu hatta öyle bir şey oldu ki Apple kısa bir sure Exam mobile i geçerek dünyanın en değerli şirketi oldu. Apple çok karlı bir şirket ama sanmış olabileceğiniz kadar baskın değil. Pazar payı düşük. Özellikle bilgisayar sektöründe ama inanılmaz kar ediyorlar. Apple güçlü bir şirket hiç bir şeye kayıtsız kalamaz çünkü artık kaybetmelerinin tek yolu arkalarından sessizce gelen, onlardan daha iyi bir şey yapmış bir şirket.

İPHONE VE İPAD

Steve Jobsun ölümüne sebep olan kanseri duyurduğunda (ölmeden 6 yıl önce ) söylemediği bir şey vardı o ameliyatını 9 ay ertelemiş, alternatif tedaviyi denemişti. Kanserde bu sırada yayılmıştı.

Bu makale şahsım tarafından belgesel ve makalede ismi geçen kişilerin biyografilerinden derlenmiştir

Hiç Uluslar Arası Uzay İstasyonunun nasıl inşa edildiğini merak ettiniz mi ? Cevabınız evetse Aşama Aşama Uluslar Arası Uzay İstasyonunun İnşaası isimli makalemi okumalısınız.

Kuantum Mekaniği Matematiksel Denklemleri Hayatımıza Ne kattı ?

2015-02-17T01:17:00.000+02:00

Dün yayınladığım yazıda atomun yapısını anlatırken dolaşık elektronlardan bol bol bahsettik. Nasıl bulunduğunu, ne olduklarını biliyoruz peki ama koskoca tartışmalara sebep olmuş bu dolaşık elektron çiftleri ne işe yarıyor ? Bunu buldular ne amaçla kullandılar ne yaptılar ?

1920 de olabilirlik dalgası ortaya çıktı ve fizik baştan aşağı değişti. Neredeyse şuan sahip olduğumuz her teknolojiyi bu devrim yaratan düşünceye borçluyuz dersek pek yanlış olmaz. Bu olabilirlik dalgası ile iyice gelişen kuantum mekaniği denklemleri fizikçilere atom guruplarının ve ufak moleküllerin davranışlarını çok net bir şekilde tahmin edebilme gücü verdi.Çok geçmeden bu güç büyük buluşlara öncülük etti: Lazerler, transistörler, tümleşik devre, tüm elektronik dalları... Basitçe açıklamak gerekirse elimizden düşmeyen telefon ve tabletler, bilgisayarlar, ayağımızı yerden kesen o boy boy arabalar, elektronik devreler içeren her şeyi bu olaylar sonucu gelişen matematiksel denklemlere borçluyuz.

Kuantum mekaniği denklemleriyle beraber her geçen gün dahada çok gelişen yeni bir teknoloji var. Kuantum bilgisayarları. Peki nedir bu kuantum bilgisayarları...
Bizim bildiğimiz bilgisayarlarla aynı dili konuşuyor aynı işlevi yapıyor ama büyük bir farkla. Bilgisayar dilinde bit denilen 1 ve 0 (ikili kod) konuşur Bilgisayarda en küçük bilgi parçası bittir. Bilgisayar bilgiyi bitlere parçalar ve inanılmaz bir hızda geri birleştirir. Kuantum bilgisayarları da bitlerle konuşuyor ama herhangi bir anda 1 yada 0 olan klasik bitin aksine kuantum biti (kubit) bunun aksine biraz daha esnek. Bir elektronun hem saat yönünde hemde saat yönünün tersinde dönebildiği gibi bir kubit hem 1 hem 0 olabilir.Yani kubit bir den fazla görev yapabilir.

Şimdi kuantum bilgisayarlarının nasıl çalıştığını anlamak için çok karmaşık bir labirentte olduğunuzu hayal edin. En kısa sürede yolu bulmak istersiniz. Ama çok fazla seçeneğiniz vardır ve hepsini teker teker denemek gerekir. Buda çok fazla başarısızlığa uğrayacağınız anlamına geliyor. Şanlı olup çıkışı bulmadan önce bir sürü çıkmaz sokağa girersiniz. Bir sürü yanlış dönüş yaparsınız. Günümüzde ki bilgisayarlar problemleri hemen hemen bu yolla çözer. Çok hızlı yapmalarına rağmen tek bir seferde bir görev üstlenebilirler. Aynen labirentte sizin tek bir yolu takip edebiliyor olmanız gibi. Ama bütün olasılıkları aynı anda deneye bilseydiniz. hikaye tamamen değişebilirdi. Kuantum bilgisayarı bu şekilde çalışıyor. Moleküller bir anlama aynı anda bir çok yerde olabildiği için bilgisayar çok fazla sayıda seçeneği yada yolu yada çözümü aynı anda araştırabilir, doğru olanı hemen bulabilir.
Evet ne kadar karmaşık olsa da bir labirentte sınırlı seçenek vardır. Yani klasik bir bilgisayar yolu oldukça hızlı bir şekilde bulabilir. Ama milyonlarca yada milyarlarca değişkeni olan bir problem düşünün. Örneğin bir hava tahmininin en kısa sürede yapmak gibi, Deprem yada kasırga gibi felaketleri önceden tahmin edebilirdik. Bu tarz bir sorunu çözmek şu an imkansız olabilir çünkü oldukça büyük bir bilgisayar gerekiyor bunun için. Fakat bir kuantum bilgisayarı bu işi sadece bir kaç yüz atomla halledebilirdi

Bildiğimiz bilgisayarlara hiç benzemiyorlar değil mi ?

Bir çok şey okuduk araştırdık öğrendik şimdi benim ilgimi daha çok çeken dolaşık elektronlar bizim hayatımıza ne kattı, ne katabilir?

Şimdi bahsedeceğim teknoloji hepiniz az çok yakından tanıyor.

IŞINLANMA

Temeli uzun mesafeli hayali dolaşıklık olayı yatıyor. İnsanları ve cisimleri aralarındaki boşluktan geçmeden bir yerden bir yere aktarmak fizikçilerin büyük hayallerinden biri. Bizim bilim kurgu dediğimiz bu olayı dolaşıklık mümkün kılabilir. Afrika açıklarındaki kanarya adalarında deneyler yapılmaya devam ediliyor. Anton Zeilinger cisimleri ve insanları ışınlama konusunda oldukça uzak fakat farklı minik molekülleri ışınlamak için kuantum dolaşıklığını kullanmaya çalışıyor. Foton ve ışık molekülleri ile çalışıyor İşe bir çift dolaşık elektron üreterek başlıyor. Dolaşık fotonlardan biri Anton Zeilinger da diğeri ise lazer güdümlü teleskopla 144 km uzaklıkta ki diğer bir tesise gönderiliyor. Zeilinger daha sonra ışınlamak istediği üçüncü bir foton getiriyor ve onu kendinde ki fotonla etkileşime sokmaya başlıyor. Ekip iki molekülün kuantum durumlarını karşılaştırarak etkileşimi inceleyecek. Ve işte o inanılmaz kısım; hayali olay sayesinde ekip bu karşılaştırmayı 144 km uzaklıktaki bulunan dolaşık fotonu üçüncü fotonun bire bir kopyası yapmak için kullanabilecek.

Üçücü foton dolaşık elektronla
etkileşime sokuluyor

Ve işte o muhteşem sonuç !!

Bu üçüncü foton aradaki boşluktan geçmeyerek diğer tesise ışınlanacakmış gibi olacak. Zeilinger bu tekniği başka yerlerde de kullanarak binlerce fotonu ışınlamayı başarabilmiş.

Peki bu daha ileri götürülebilir mi ?

Bizde moleküllerden oluştuğumuza göre bu işlem sayesinde insanlarda bir gün ışınlanabilir mi ? Diyelim ki öğle yemeği için Parise gitmek istiyorum. Dolaşık moleküller sayesinde teoride bu bir gün mümkün olabilir. İhtiyacım olan şey Pariste ki bir molekül odacığı ve dolaşık halde olan Türkiye de bulunan başka bir molekül odacığı. Fax makinesi gibi işleyen bir kapsülün içine girerim. Alet vücudumdaki sayısı gözle görülebilir evrendeki yıldızlardan daha fazla olan molekül sayısını tararken diğer odacıkta ki molekülleri de beraberinde tarıyor. Ve iki takım molekülün kuantum durumunu karşılaştıran bir liste ortaya çıkıyor ve işte dolaşıklık bu noktada devreye giriyor. Uzun mesafedeki dolaşıklık olayı sayesinde liste aynı zamanda benim moleküllerimin başlangıçtaki kuantum durumunu Pariste ki moleküllerin durumuyla nasıl ilişkili olduğunu ortaya çıkarıyor. Daha sonra operatör bu listeyi Parise gönderiyor. Orda benim her bir molekülümün kuantum durumunu yeniden inşa etmek için verileri kullanıyorlar ve yeni ben görülmeye başlıyor. Bu moleküllerin Türkiye den Parise gitmesi ile alakalı değil. Bu dolaşıklığın benim kuantum durumumun Türkiye de çıkarılmasına ve Pariste yeniden yapılandırılmasına olanak sağlamasıyla ilgili. Bu sayede şuan kendimin birebir kopyası olarak Paristeyim diyelim ve Paris`te olsam iyi olur çünkü Türkiye de bütün moleküllerimin kuantum durumunun ölçülmesi orijinal beni yok etti. Yok edilmenin kuantum ışınlama protokolünde kesinlikle olması gerekir.

Günümüzde insan ışınlama konusundan oldukça uzağız ama bunun olma ihtimali bir konuyu gündeme getiriyor Parise gelen ben gerçekten ben miyim ? Türkiye de ki ben ile Paris`te ki ben arasında hiç bir fark olmamalı. bunun nedeni de şu ki kuantum mekaniğine göre beni ben yapan fiziksel moleküller değil moleküllerin içerdiği bilgidir ve bu bilgi vücudumu oluşturan trilyonlarca moleküle rağmen mükemmel bir şekilde ışınlandı. İşte bu çok felsefi bir soru. Parise gelen ben orijinal mi yoksa değil mi ?

Son söz :

Benim düşüncem şu ki orijinal derken orijinalin bütün özelliklerini taşıyan bir kopyadan bahsediyoruz.

Olabilirlik dalgası, dolaşıklık ve atomun yapısını anlattığım Kuantum Mekaniğinin Gelişim Aşamaları adlı yazımada bakabilirsiniz.

Kuantum Mekaniğinin Gelişim Aşaması

2015-02-17T01:15:00.000+02:00

Atom denilince herkesin aklına yanda bulunan resimdeki gibi bir şekil gelir öyle değil mi ? Ortaokul ve lisede atomun şeklinin bu olduğunu söyleyip durdular. Fizikçiler ise aslında böyle olmadığını söylüyor.

Klasik fiziğe göre her elektron sabit bir yörünge de döndüğü düşünülmekteydi. Niels Bohr kuantum sıçraması denilen bir teori ortaya attı. Bu teoriye göre elektronlar sabit yörüngeli değillerdi. Belli miktarlarda enerji alarak yada kaybederek başka yörüngelere geçebiliyordu. Bu sıradaysa elektromanyetik ışıma yapıyordu.

Thomas Young`un yaptığı adına çift yarık deneyi denen bir deney gerçekleri ortaya çıkarmaya devam ediyordu. Bu deneye göre elektronlar üzerinde paralel iki tane yarık açılmış levhaya doğru fırlatılır ve yarıktan geçen elektronlar arkadaki ekrana düşer. Klasik fizik kurallarına göre bu yarıktan geçen elektronlar düştükleri ekranda iki tane düz çizgi oluşturması gerekir. Young`un elde ettiği sonuçlarsa hiç böyle olmadı. Youngun elde ettiği sonuçlar ise yandaki resimde görüldüğü gibi olmuştu. Elektronlar iki yere çarpmak yerine ekranın her yerine dağılıyordu. Engelleneceğini düşündüğümüz iki yarık arasında da ince çizgi desenleri oluşturuyordu.

Fizikçilere göre bu sonuç 1920`ler de bile tek bir şeyi ifade edebilirdi, dalgalar.
Dalgalar parçacıkların yapamayacağı bir çok şeyi yapabilirler. Mesela birleşebilirler, ayrılabilirler. iki yarığa da su dalgası gönderdiğinizi düşünün yarıklardan geçen dalga ikiye ayrılır sonrada uçları ve çukurları birleşerek bazı yerlerde daha büyük bazı yerlerde daha küçük olur ve bazen birbirlerini etkisiz hale getirirler. Suyun yüksekliği ile ekranda ki çizgilerin parlaklığı doğru orantılıdır; uç noktalar ve çukurlar çok fazla sayıda çizgiler yaratabilir ve buda girişim deseni olarak bilinir. Peki molekül, parçacık olan bu elektronlar bu deseni nasıl oluşturuyor?

1920`ler de bu deneyin ilk versiyonu yapıldığında bilim adamları dalga hareketini anlamakta zorlandı.

En sonunda Max Born adında bir fizikçi dalga denkleminin ne anlama geldiği konusunda yeni ve devrimci bir fikir ortaya attı. Born dalganın elektrondan yada daha önce keşfedilmiş hiç bir şeyden kaynaklanmadığını söyledi ve oldukça tuhaf bir şeyden bahsetti, olabilirlik dalgası...
Born herhangi bir dalga boyunun elektronun orada bulunabilme olasılığını önceden tahmin edebildiğini ileri sürdü.
Yani bir elektronu fırlattığınızda nereye düşeceğini hiç bir zaman tahmin edemeyiz ama olabilirlik dalgası hesaplanırsa fırlatıldığı yeri kesin olarak tahmin edebiliriz. %33.1 i bur da %9 surda gibi. Olasılık dalgası tahmin edebilme anlamına gelmez. Örneğin rulet masasında 29 numaraya 20 lira koyduğumu düşünelim. Kumarhane benim oynadığım oyunun yada bir sonra kinin kazanıp kazanamayacağını bilmiyor ama kazanma ihtimalimi biliyor : bir oyun için 38 de 1
Kısacası kumarhaneler atılan zarın oynanan ruletin kazanıp kazanmayacağını bilemezler ama kazanma ihtimalini kesin olarak tahmin edebilirler. Olabilirlik dalgası da bunun gibi bir şans oyunudur.

Olabilirlik dalgasına karşı çıkan bir fizikçi vardır. Hepimizin tanıdığı biri : Albert Einstein. Einstein tanrı zar atmaz diyerek her şeyin bir ihtimal olduğuna karsı çıkıyor ve kesinliği savunuyordu. Niels bohr ise molekülü ölçmeden yada gözlemlemeden önce özelliklerinin belirsiz olduğunu düşünüyordu. Örneğin çift yarık deneyinde fırlatılan bir elektron ekrana düşüp ölçülene kadar her yerde olabilir. Elektronu gözlemlediğiniz anda belirsizlik ortadan kalkar ve o an için elektron sabit olur. Gözlemleme yada ölçme hareketi elektronun gitmesi olası olan her yere gitmemesi için zorluyor ve onu bulacağınız belirli bir yer seçiyor. Einstein buna karşı çıkıyor sadece gözlem veye ölçme anında değil her zaman bir belirsizliğin olduğunu savunuyor.

Einstein kuantumun bu belirsizlik durumu çökertmek için dolaşıklık teorisini ileri attı. İki elektron birbirine yaklaşırsa dolanabilir ve özellikleri birleşebilir. Kuantum bu iki elektronu birbirinden çok uzaklara gönderseniz bile ayrılmayıp halen iletişim halinde kalacaklarını söylüyor. Bunu anlamak için elektronların dönme durumunu düşünün. Kuantum da gözlem yapılana kadar elektronun ne yöne döndüğü belirsiz ve değişkendir. Ölçtüğünüzde saat yönünde, her iki saat yönünde yada tersine döndüğü görülür. Şimdi dolaşık bu iki elektronu dönen iki tekerlek olarak düşünün. bu tekerlekler bir mavi bir kırmızı olarak eşit bir şekilde parça parça boyanmış olsun. Çevirdiğinizde hangisi geleceği belirsizdir ama birinci tekerlekte kırmızı gelirse ikinci tekerleğin kesin bir şekilde ne geldiğini biliriz. İkinci tekerlekte kesin olarak mavi gelecektir.Ne kadar denerseniz deneyin her defasında birinin kırmızı birinin mavi olması garanti. Arasına ne kadar mesafe koyduğunuzun ise bir önemi yok. Her zaman gözlem yapıldıktan sonra zıt renkler geleceği kesindir. Başka bir deyişle elektronun birini bur da ölçtüğünüzde onun partnerini de etkilersiniz. Kuantum bunu iki elektron arasındaki hayalet bir iletişim ağı ile açıklar.

Einstein bunu kabul etmedi ve bunu daha farklı bir biçimde açıkladı. Dolaşık moleküllerin daha çok bir çift eldivene benzediğinin üzerinde durdu. Einstein`ın bir eldiven çiftini ayrı ayrı iki kutuya koyduğunu hayal edin. Kutulardan birini getirip size veriyor diğerini ise Antarktika`ya gönderiyor. Siz kutuyu açana kadar içinde sağ eldiven mi sol eldiven mi olduğunu bilemezsiniz ama kutuyu açtığınız da eğer sizde sol eldiven varsa Antarktika da kesin olarak sağ eldivenin olduğunu bilirsiniz. Bunun hiç bir gizemli yanı yok. Siz o kutuya bakarak diğer kutuyu etkilemediniz. Her zaman sizde ki kutuda sol Antarktika da ki kutuda ise sağ eldiven vardı. En baştan beri bu böyle. Einstein bunu dolaşık elektrona da uyguladı. Ayrıldıklarında durum ne olursa olsun kesin olarak belli olurlardı. Einstein a göre biz bakmadan önce her şey belirlenmiş oluyordu.

Peki kim haklıydı ?

John Clauser isimli bir fizikçi doktorası sırasında tesadüfen bir keşif yaptı. Bu keşif çok az bilinen İrlandalı fizikçi Jhon Bell`in pek tanınmamış bir yazısıydı. Bell şaşırtıcı bir şekilde bu soruya cevap verecek bir yol bulmuştu. John Clauser bu yazıyı okuduğunda yukarı da bahsettiğim iki durumun nasıl ifade edileceğini keşfettiğini gördü. Bell in yazdıkları dolaşık elektron üretebilen ve bunları karşılaştıran bir makine yapılırsa sorunun cevabının bulunacağını yazıyordu. Bell soruyu felsefi bakıştan çıkarıp deneysel bir soru haline getirdi. John Clauser bu sorunu çözebilecek bir makine yapmaya başladı.

John Clauser un makinesi binlerce dolaşık elektron çiftini ölçebilir ve çok farklı şekillerde kıyaslayabilirdi. sonuçlar gelmeye başladığında Clauser çok şaşırdı ve bu onu mutlu etmedi. Clauser deneylerine devam etti. Daha sonra Fransız fizikçi Alain Aspect daha gelişmiş bir metot geliştirdi. Alain Aspect deneyinde birbirini etkileyen iki elektronu ölçmenin tek yolunun birbirlerinin arasında ışık hızından daha hızlı yolculuk yapabilen bir sinyalden geçebilirdi, ki Einstein bunun mümkün olmadığını bizzat gösterdi.( Özel görelilik) Kalan tek açıklama hayali bir olaydı. Bu nedenle Aspect deneyi hemen hemen bütün kuşkuları ortadan kaldırdı. Bu deneyden çıkan sonuçlar şoke ediciydi. Sonuçlar kuantum mekaniğinin açıklamasının doğru olduğunu kanıtlıyordu. Kuantum molekülleri uzay boyunca bağlı kalabilir. Birini ölçmek uzakta ki partnerini arada boşluk olmasa bile etkileyebilir. Einstein`in imkansız dediği olay hakikaten gerçekleşiyordu.

Born boyut arttıkça bu kuantum belirtilerinin nasıl ortadan kayboluyor gibi göründüğüne dair bir açıklama yapmadı. Kuantum mekaniğinin doğrulu ne kadar kanıtlanmış ta olsa bir çok fizikçi anlamakta zorluk çekmektedir .