ศาลาทอม

เสือเหี้ยมและเสือหาญ

2013-02-03T06:53:00.000+07:00

เมื่อไม่กี่สิบปีก่อนแม่ทอมคือหมู่บ้านที่คงเอาสภาพเก่าๆเอาไว้ได้อย่างดีเยี่ยม ผลิตภัณฑ์จากอุตสาหกรรมที่ใช้กันอยู่ในโลกภายนอกมีอยู่ไม่มากนักที่เข้ามาถึงแม่ทอม เนื่องจากกำลังซื้อของชาวบ้านไม่มี ดังนั้นสิ่งที่เป็นโลหะหรือพลาสติกในแต่ละบ้านจึงมีให้เห็นเพียงน้อยชิ้น ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นของที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งยวด เช่นมีดทำครัว มีดพร้า ขวาน มีดงอ(เคียว)จอบและผานไถ บางบ้านอาจจะมีรถจักรยานอีกหนึ่งคัน ซึ่งเป็นเครื่องแสดงถึงฐานะทางการเงินของเจ้าของว่าอยู่ในระดับแนวหน้าของหมู่บ้าน ซึ่งก็มีอยู่ไม่มากนัก

เสื้อผ้าก็เป็นสิ่งหายากราคาแพง ชาวบ้านรุ่นก่อนมักจะใช้กันอย่างทนุถนอมเต็มที่ ได้ผ้าถุงมาสักผืนก็ไม่กล้านั่งทับผ้าเพราะกลัวว่ามันจะโดนพื้นแล้วจะสึกหรอฉีกขาด เวลาจะนั่งตามใต้ต้นไม้รุ่นพ่อเฒ่าจึงนิยมใช้ก้นเปล่าๆนั่งลงบนพื้น ผ้าถุงจะถูกถลกขึ้นเอาไว้เพื่อปิดบังความอุจจาดตาอย่างเดียว ซึ่งเรียกกันตามศัพย์เทคนิคว่า"ลอกวานนั่ง" ซึ่งจะเห็นได้ว่าหนังก้นของบรรพบุรุษของชาวแม่ทอมนั้นมีความเหนียวแน่นทนทานยิ่งกว่าผ้ายีนส์ลีวายส์หลายเท่า ของแหลมประเภทหนามธรรมดาๆไม่อาจจะเป็นอันตราย ส่วนรองเท้านั้นคือสิ่งฟุ่มเฟือย หนังตีนของชาวแม่ทอมรุ่นเก่าเหยียบหนามไม้ไผ้หัก ความยืดหยุ่นคงทนอาจะมีมากกว่าพื้นรองเท้าไนกี้

บังมักจะได้ยินข่าวจากสื่อทั้งในบ้านเราและในประเทศที่เขาเจริญแล้ว บรรยายถึงความลำบากยากจนของผู้คนในบางส่วนของโลกหรือเวลาเกิดภาวะสงครามหรือภัยธรรมชาติว่าไม่มีไฟฟ้า ไม่มีน้ำประปา ไม่มีห้องน้ำห้องส้วม ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกใดๆ เป็นภาวะที่แร้นแค้นรันทดสุดประมาณ บังฟังแล้วไม่ค่อยจะได้พลอยตื่นเต้นกับเขา นึกกลับไปถึงสภาพที่เราเคยอยู่ตอนเด็กๆซึ่งคล้ายๆกันหรือติดไปในทางที่แย่กว่าเสียอีก ไม่ค่อยจะเห็นใครเดือดร้อนร่ำร้องไปกับสภาพ ส่วนใหญ่ก็อยู่กันโดยมีความสุขตามปกติ

ชาวแม่ทอมแต่ละวัยต่างก็ผ่านเวลาของตัวเองในแต่ละวันกันไปตามแบบฉบับที่สืบทอดกันมา ผู้ใหญ่ก็ทำมาหากินในสวนในนา ที่เสเพลก็เล่นปอเล่นกร็อกแกร็ก กินเมากินหวาก ส่วนเด็กๆเนื่องจากไม่มีอะไรให้ได้รู้ให้เห็นมากมาย ก็หาของเล่นกันไปตามเรื่อง เล่นลูกข่าง ปางนู ฉับโผง และอะไรที่ยิงได้หรือส่งเสียงดังคล้ายปืนจะได้รับความสนใจเป็นพิเศษ และเนื่องจากปืนเป็นของหายากจึงได้รับการสนใจจากเด็กๆเป็นพิเศษ

นักประดิษฐ์จำเป็นจึงเกิดขึ้นมากมาย อะไรที่มีลักษณะเป็นกระบอกโลหะจะถูกนำมาทำเป็นปืนจนหมดสิ้น รุ่นเล็กที่เพิ่งหัดเล่นก็เริ่มต้นจากการลักไส้ไก่รถจักรยานมาทำเป็นกระบอกปืน เอาไม้แผ่นมาทำเป็นตัวปืน นกปืนทำเป็นชิ้นไม้แล่นบนราง ใช้ยางเส้นเป็นสปริงสะสมกำลัง เอาแก๊ปยัดไส้ไก่ เอาตาปูทำเป็นตัวอัดระเบิด เวลายิงก็เอาหัวแม่มือสะกิดนกให้วิ่งไปชนตาปู ได้เสียงดังอย่างเดียวไม่มีลูกกระสุน หลังจากมีฝีมือเพิ่มขึ้น ปืนก็มีความสลับซับซ้อนมากขึ้น ใช้ดินปืนใส่ลูกปรายใช้ยิงนกยิงหนูได้ บังเองก็กลายเป็นนักเคมีจำเป็นด้วยความอยากเล่น รู้ว่าดินปืนนั้นประกอบด้วยดินประสิว กำมะถัน และถ่าน แต่ไม่รู้สัดส่วนที่พอดี ถามผู้ใหญ่ที่พอจะมีความรู้เขาก็หวงวิชาไม่ยอมบอก ตอนนั้นคนที่รู้วิธีปรุงดินปืนที่เชี่ยวชาญที่สุดของแม่ทอมก็คือนายบ้านคร้าวแห่งหมู่1 แต่แกไม่ยอมเผื่อแผ่ความรู้ของแกให้แก่บัง ถามเท่าไหร่แกก็ไม่บอก บังต้องลองผิดลองถูกอยู่นานจึงได้ดินปืนที่มีคุณภาพ และในที่สุดก็พบว่า ต้องใช้ดินประสิว6ส่วน กำมะถัน 1ส่วน และ ถ่าน 1 ส่วน ไม่ตรงสูตรสากล แต่ใกล้เคียง ถ่านต้องเลือกถ่านไม้เผาพิเศษเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด ถ่านไมัที่ใช้ได้ผลดีที่สุดที่หาได้ในตอนนั้นคือถ่านจากไม้ดีปลี เพราะน้ำหนักเบา เนื้อละเอียด การเผาไหม้รวดเร็วและสมบูรณ์ กว่าพ่อบังจะรู้ว่าดินประสิวและกำมะถันที่แกซื้อมาไว้ทำเครื่องยาแผนโบราณโดนบังเอาไปเล่นจนหมด บังก็ค้นพบสูตรดินปืนด้วยตัวเอง ถ้าเป็นสมัยนี้ก็แค่ถามกูเกิ้ล มันก็จะบอกว่า ดินประสิว 75% กำมะถัน15% และถ่าน10%ไม่ต้องลองผิดลองถูกให้ยุ่งยาก

หลังจากรู้สูตรดินปืน บังและเพื่อนที่อยู่บ้านติดกับบ้านนายบ้านคร้าวก็ไปขโมยดินปืนของนายบ้านมาลองเทียบกับของบัง เปลี่ยนสูตรอีกเล็กน้อย ของบังก็ได้คุณภาพพอๆกัน รู้แล้วก็ไปโอ้รดเยาะเย้ยด้วยการนำเอาส่วนผสมทั้งสามอย่างไปผสมและลองให้แกดู ว่าถึงไม่บอกเราก็ทำได้เหมือนกัน นายบ้านเคล้าจึงเกลียดขี้หน้าบังตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ที่เด็ก11ขวบบังอาจไปวัดรอยเท้า

บังจากบ้านไปเรียนชั้นมัธยมที่สงขลาเสียหลายปี ความรู้เรื่องดินปืนพัฒนาไปเป็นดินอย่างอื่นที่รุนแรงกว่า เพราะตำราและสารเคมีค่อนข้างจะสมบูรณ์ขึ้นจากห้องสมุดและห้องแล็ปของโรงเรียน บังและเพื่อนคู่หูอีกสองคนมักจะหลบหนีชั้นเรียนขึ้นไปทดลองวิชาเคมีนอกหลักสูตรในป่าเชิงเขาน้อยข้างโรงเรียน ในที่สุดเราก็พบวิธีผลิตไตรไนโตรโทลูอีนหรือทีเอ็นทีและเชื้อปะทุ ทำเสร็จก็ต้องทดลองว่าใช้ได้ไหมโดยใช้ปริมาณไม่มากนัก เสียงดังสนั่นหวั่นไหว ควันโขมงลอยขึ้นเหนือยอดไม้ มันแรงกว่าที่คาดเอาไว้มากนัก เราสามคนวิ่งกันไม่เหลียวหลัง อ้อมไปลอดลวดหนามกลับเข้าโรงเรียนอีกด้านหนึ่ง ทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้ไปร่วมชะเง้อดูควันที่ยังคงลอยอ้อยอิ่งอยู่เหนือยอดไม้กับบรรดาครูและนักเรียนที่ไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น ตำรวจมาดู เขาสันนิษฐานว่าใครโยนระเบิดมือลงมาจากบนเขา เนื่องจากไม่มีใครเป็นอะไรเขาจึงกลับไปโดยไม่ได้ติดใจจะสอบสวนเพิ่มเติม เนื่องจากเป็นปฏิบัติการลับสุดยอดที่มีคนรู้เพียงสามคน ความลับเรื่องนี้จึงถูกปิดเงียบจนทุกคนเรียนจบและแยกย้ายกันไปตามทางของตัวเอง

ปิดเทอมใหญ่ปีนั้น บังกลับแม่ทอมพร้อมกับส่วนที่เหลือจากการทดลอง ซึ่งพอที่จะทำให้เสียงดังเหมือนฟ้าผ่าได้อีกอย่างน้อยสองสามครั้ง หลวงหลุบเป็นอีกคนหนึ่งที่ชอบเล่นของพวกนี้เช่นเดียวกับบัง บังจึงไปหาแกที่บ้านทอมตก ชวนแกออกไปลองกันที่โคกใกล้หนำลุงทุ่มจะได้ไกลๆชาวบ้านหน่อย เสียงยังดังสนั่นอีกเช่นเคย จะผิดกันก็ตรงที่ว่ามันไม่ได้สร้างความตกใจให้กับคนที่ไม่รู้เรื่องด้วยเหมือนที่ลองครั้งแรกบนเขาน้อย อานุภาพของมันสร้างความตื่นเต้นให้กับหลวงหลุบเป็นอันมาก แกพร่ำอ้อนวอนขอลูกที่เหลือเอาไว้ บังก็กลัวว่ามันจะตูมตามขึ้นมาผิดที่และลูกนี้เป็นลูกใหญ่ที่สุดในบรรดาที่ทำ บังคนทำเองยังกลัวๆอยู่เพราะมันค่อนข้างจะรุงรังและไม่ได้ทำไว้ให้คนอื่นเล่นถึงแม้ว่ามันจะไม่มีสะเก็ดก็ตาม แต่จนแล้วจนรอดก็ทนอ้อนวอนแกไม่ไหว เลยให้ไว้หลังจากอธิบายถึงอันตรายของมันอยู่หลายรอบและวิธีประกอบก่อนใช้ หลังจากนั้นบังก็ไม่ได้กลับแม่ทอมบ่อยนักและลืมๆไปแล้วถึงวัตถุอันตรายที่หลวงหลุบได้ขอไว้

มาถึงยุคที่การแย่งชิงประชาชนกำลังดุเดือดแหลมคมในทางการเมือง แม่ทอมไม่ใช่พื้นที่สีแดงสีชมพู แต่กระบวนการโฆษณาชวนเชื่อของรัฐก็มาถึง มีการจัดตั้งกลุ่มการเมืองต่างๆเช่นเดียวกันกับพื้นที่อื่นๆ เช่นกลุุ่มลูกเสือชาวบ้าน มีการส่งเจ้าหน้าที่มาอบรมและจัดงานบันเทิงไม่เว้นแต่ละวัน เงินงบประมาณมีให้ใช้กันอย่างเหลือเฟือ ชาวแม่ทอมจึงมีกิจกรรมร้องรำทำเพลงและการแสดงละครให้เป็นที่ครึกครื้นกันเป็นประจำ สถานที่ก็มักจะเป็นที่โรงเรียนบ้านแม่ทอม มีอยู่คราวหนึ่งบังกลับไปเยี่ยมโยมที่แม่ทอมในขณะที่กำลังเรียนอยู่ที่มหา'ลัย แกเล่าให้ฟังถึงเหตุการณ์ในคืนวันหนึ่งของกิจกรรมบันเทิง...

...จากเค้าเรื่องที่หนังตะลุงและมโนราห์นิยมเอามาเล่นในพื้นที่ ซึ่งค่อนข้างจะฮิตในหมู่บ้าน คือเรื่อง"เสือเหี้ยมและเสือหาญ" ได้รับการนำมาดัดแปลงเป็นละครสั้นและแสดงกันในงานชุมนุมลูกเสือชาวบ้านที่โรงเรียนบ้านแม่ทอมสวนป่ากลาง เสือเหี้ยมและเสือหาญคือสองนักปล้นที่อาละวาดรบกวนชาวประชาอยู่เนืองนิจ จนกระทั้งทางการมาทำการปราบปรามได้อยู่หมัด ในขณะที่เสือเหี้ยมและเสือหาญกำลังอาละวาดอยู่บนเวที ปล้นและยิงกันอยู่ด้วยปืนแก๊ปเด็กเล่น และคนดูนับร้อยกำลังชมการแสดงอยู่นั้น พลันทุกคนต้องสดุ้งตกใจด้วยเสียงกัมปนาทราวฟ้าผ่าสิบครั้งพร้อมๆกัน ดังมาจากกลุ่มต้นโหนดในนาที่ห่างออกไปราวๆ50เมคร ตามด้วยแรงอัดอากาศอย่างแรง พอหายตะตึงทั้งคนแสดงและคนดูก็เหมือนผึ้งแตกรังวิ่งหนีกันไปคนละทิศละทาง ไม่มีใครบาดเจ็บหรือเป็นอันตรายอะไร นอกจากถลอกปอกเปิกเพราะการวิ่งหนีและเหยียบกันเอง...

...เสียงและแรงอัดอากาศขนาดนั้นแต่ไม่มีใครเป็นอะไร...บังพอจะนึกปะติดปะต่อเรื่องราวได้อยู่ในใจ แต่ก็ไม่อาจจะแสดงความเห็นที่คิด ได้แต่พูดว่าโชคดีที่ไม่มีใครเป็นอะไร...ละครเรื่องเสือเหี้ยมและเสือหาญคงจะยังอยู่ในความทรงจำของชาวแม่ทอมที่อยู่ในเหตุการวันนั้นไปตลอดชีวิต แต่คงจะไม่ใช่เพราะความประทับใจในบทละครและผู้แสดงบนเวที...บังก็ไม่เคยถามหลวงหลุบในเรื่องดังกล่าวจนกระทั่งวันนี้...

เรื่องที่มากับการหากุ้งหาปลา

2013-01-13T07:18:00.000+07:00

เวลาในแต่ละวันของชาวแม่ทอมสมัยเมื่อยังห่างจากตัวเมืองหาดใหญ่๓ชั่วโมงด้วยเรือหางยาวนั้นจะหมดไปกับการหากินโดยตรง คือหาอาหารมาใส่ปากใส่ท้องของตัวเองและครอบครัว ตั้งแต่ทำนา เพาะปลูกพืชผัก หาปลา หาฟืนสำหรับหุงต้มปรุงอาหาร กว่าจะหาได้พอกินพอใช้ทั้ง๓มื้อก็แทบจะไม่มีเวลาเหลือในหนึ่งวัน แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนในบ้านจะยุ่งเหมือนๆกันทุกๆคนและทุกๆวัน แต่ละครอบครัวอาจจะแบ่งภาระหน้าที่กันแตกต่างออกไป หน้าที่หาอาหารมักจะตกเป็นหน้าที่ของพ่อบ้าน ในขณะที่หน้าที่ปรุงจะตกเป็นของแม่บ้าน แทบทุกบ้านจะมีไม้ฟืนสะสมเอาไว้ตั้งแต่หน้าน้ำซึ่งไปตัดไม้เสม็ดจากพรุตกมาเก็บไว้แต่ไม้ฟืนก็ยังหาได้ทั่วไปในหมู่บ้าน กิ่งไม้แห้งสามารถที่จะเก็บกันได้อย่างเสรีทั้งในเขตบ้านของตัวเองและบ้านอื่นโด้โดยไม่ถือสาว่ากล่าวกัน

ในขณะที่ทุกบ้านทำนาและสามารถที่จะเก็บเกี่ยวผลผลิตมาไว้กินได้ตลอดปี จึงนับได้ว่าเป็นหลักประกันสำหรับทุกคนในครอบครัวว่าอย่างแย่ที่สุดก็ยังมีข้าวกินไม่อดอยาก เรื่องกับข้าวจึงเป็นเรื่องรอง และเนื่องจากความอุดมสมบูรณ์ของปลานาๆชนิดจากทอมและคลองอู่ตะเภา อีกทั้งเสริมด้วยอาหารทะเลจากทะเลสาบสงขลาที่อย่างน้อยอาทิตย์ละครั้งก็ซื้อหาเอาได้ที่ตลาดนัดวัดคูเต่า ชาวแม่ทอมจึงอยู่กันได้โดยไม่เดือดร้อนนัก ปัญญาหาอาจจะมีอยู่บ้างที่ชาวบ้านมักจะไม่มีเงินซื้อ ผักปลาจึงมีให้บริโภคก็เฉพาะที่ไปจับมาได้เอง การหาปลาในทอมและคลองอู่ตะเภาเป็นอาหารในครัวเรือนจึงเป็นเรื่องที่ทุกบ้านทำกันไม่มากก็น้อย

บ่าวลอยหรือเสือลอยที่ชาวบ้านตั้งฉายาให้(บังเล่าถึงในตอนก่อนๆ )อยู่บ้านใกล้ๆกับบ้านบัง แกเป็นคนหนึ่งที่เป็นนักหาปลาที่มีทักษะดีมาก แกทำได้ค่อนข้างได้ผลในหลายๆวิธี เช่นทงเบ็ด สุ่ม วางกัด ขว้างฉมวก ยอนไหล ดักไซ หน่วงปูและผูกกุ้งเป็นต้น เนื่องจากแกทำได้ดี สัตว์น้ำที่แกจับได้จึงมักจะเหลือกินให้ป้าเอียดแม่ของแกเอาไปขายได้อีกต่างหาก การจับปลาในทอมนั้นไม่ค่อยจะมีปัญหาเรื่องแย่งชิงกันเพราะความเป็นกันเองของชาวแม่ทอม แต่การจับปลาในคลองอู่ตะเภานั้นมักจะให้ต้องมีเรื่องระหองระแหงกันในบรรดานักจับสัตว์น้ำอยู่บ่อยๆ ด้วยเหตุที่ความยาวของลำคลองผ่านไปหลายหมู่บ้านทั้งสองฟากฝั่ง ใครไม่รู้ที่มาหาปลาอยู่ตรงคลองท้ายสวนของอีกคนหนึ่งจึงอาจจะถูกเขม่น การถือถิ่นถือที่ถืออาณาเขตในการหากินจึงเกิดขึ้น

วิธีการจับกุ้งแม่น้ำวิธีหนึ่งที่นิยมทำกันในแถบนี้คือการนำเอาเนื้อมะพร้าวมาย่างไฟแล้วตัดเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมขนาดประมาณกว้างและยาว๒นิ้ว เจาะรูเอาเชือกร้อยตรงกลาง แล้วเอาไปผูกกิ่งไม้หรือคันไม้ไผ่คล้ายๆคันเบ็ด ให้ชิ้นมะพร้าวย่างจมน้ำประมาณ๖นิ้ว ตอนกลางคืนกุ้งใหญ่จะมาเกาะกิน เจ้าของจะใช้วิธีเอาสวิงช้อนเอากุ้งขึ้นมา เรียกกันว่า"ผูกกุ้ง" บ่าวลอยนั้นเป็นเดือดเป็นแค้นมากที่แขกบ้านใต้มาผูกกุ้งตรงท้ายสวนของแก คนผูกกุ้งจะพายเรือมาผูกตั้งแต่ตอนเย็น แล้วจะกลับมาช้อนตอนกลางคืน ก่อนมืดบ่าวลอยมักจะชวนบังไปแอบขโมยมะพร้าวเหยื่อกุ้งมากินกันเป็นประจำ ความจริงก็ไม่ได้เอร็ดอร่อยอะไร แต่กินไปตามประสาเด็กตาอยาก คืนหนึ่งป้าเอียดมาเรียกกลางดึก ถามว่าไอ้เหล็มเป็นอย่างไรบ้าง เพราะไอ้ลอยถูกยางตูมที่แขกชุบมะพร้าวผูกกุ้งเอาไว้ ท้องร่วงขี้จนไม่มีอะไรเหลือ...ยางตูมที่ป้าเอียดพูดถึงก็คือยางของต้นตูม ไม้ชายเลนชนิดหนึ่งที่มีมากมายแถวๆบางโหนดและพื้นที่ริมทะเลสาบสงขลา ยางของต้นตูมมีฤทธิ์เป็นยาถ่ายอย่างแรง โชคดีที่วันนั้นบังไม่ได้พลอยกินด้วย จึงอดที่จะรู้ถึงสรรพคุณของยางตูมด้วยต้วเอง

ด้วยความที่แกเก่งทางหาปลา อาณาเขตรัศมีการหาปลาของบ่าวลอยจึงกว้างไกลไม่แพ้แขกบ้านใต้ ในคลองแหวะตรงช่วงใกล้ๆวัดคูเต่านั้นนับเป็นที่ๆปลาชุมอีกแห่งหนึ่งของแม่ทอม บ่าวลอยและพรรคพวกจึงมักจะไปหาปลาที่นั่นกันอยู่บ่อยๆ การวางเบ็ดและพุ่งฉมวกนั้นมักจะทำกันในเวลากลางคืน บ่าวลอยจึงมักจะหายไปตั้งแต่ตอนเย็น กว่าจะกลับก็ตอนเช้า ขากลับแกก็มักจะมาแวะที่บ้านแบ่งปลาให้ แม่ก็จะให้ตังค์แกเป็นค่าปลาตามสมควร

เช้ามืดวันหนึ่งบังได้ยินเสียงใครคนหนึ่งซึ่งเพื่อนหาปลาของบ่าวลอยมาตะโกนคุยข้ามรั้วอยู่กับป้าเอียด ว่าบ่าวลอยเข้าไปติดอยู่ในกอไม้ไผ่ที่สวนครูเกื้อมตรงใกล้ๆหลาแหวะออกไม่ได้ ให้ช่วยหาใครสักสองสามคนไปช่วยถางเอาตัวออกมาหน่อย บังพลอยวิ่งตามใครๆเขาไปด้วย เพราะอยากจะรู้ว่าเกิดอะไรขึ้นกับบ่าวลอย เมื่อไปถึงปรากฏว่ามีคนช่วยเอาแกออกมาจากกอไผ่เรียบร้อยแล้ว กำลังนอนน้ำลายฟูมปากอยู่บนหลา มีอาการคล้ายๆคนเมาเหล้า

จากที่ฟังเขาเล่า ได้ความว่านอกจากจะมีการหาปลาแล้ว คณะหนุ่มหาปลากลุ่มนี้แอบไปขโมยน้ำตาลเมาของใครไม่รู้แถวๆปลังโต๊ะแดงมากินกันเป็นประจำ มาวันนี้หลังจากขโมยเอาหวากกลับมากินกันที่หลาแหวะ แต่ละคนเกิดอาการเมาประหลาด คนหนึ่งวิ่งไปสุ่มปลาอยู่บนบก ส่วนบ่าวลอย ไล่จับมูสังซึ่งวิ่งหนีเข้าไปในกอไม้ไผ่ ส่วนอีกคนกินน้อยหน่อยจึงแค่หลับไปจนรุ่งเช้า

ผู้สันทัดกรณีเห็นอาการของแต่ละคนแล้วฟันธงบอกว่าทั้งสามคนถูกลำโพง (หรือเรียกกันว่าลำพงในสำเนียงภาษาถิ่นปักษ์ใต้) ลำโพงเป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่งคล้ายๆมะเขือ แทบทุกส่วนของลำโพงมีพิษร้าย โดยเฉพาะเม็ดหากนำมาคั่วตำให้ละเอียด แล้วนำไปผสมน้ำตาลเมา ใครดื่มเข้าไปจะมีอาการประสาทหลอนอย่างรุนแรง นัยว่าประสาทบางส่วนจะถูกทำลายหรือเปลี่ยนแปลงโดยถาวร ถึงแม้จะฟื้นขึ้นหลังจากที่โดนครั้งแรก แต่หากว่าไปดื่มแอลกอฮอล์เข้าอีก อาการประสาทหลอนของลำโพงจะกลับมา จะจริงเท็จแค่ไหนบังก็ไม่รู้เหมือนกัน แต่หลังจากนั้นมาดูเหมือนว่าบ่าวลอยจะเมาแล้วมีสภาพคล้ายคนบ้าทุกครั้งตั้งแต่ดื่มแค่อึกแรก...

...สมัยนี้ยาบ้ากำบังระบาดหนักในแม่ทอม พวกนิยมยาบ้าน่าจะลองหันไปเสพย์ลำโพงแทน เพราะราคาถูก ปลูกง่าย ถูกกฏหมาย และบ้าได้อย่างถาวร...

โจกันขโมย

2012-12-27T04:35:00.001+07:00

เนื่องจากภาคใต้ของไทยอยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรขึ้นมาเพียงเล็กน้อย และแม่ทอมซึงอยู่ตอนล่างของภาคใต้ก็เลยยิ่งใกล้เข้าไปอีกนิด ดวงอาทิตย์จะมาอยู่ตรงหัวพอดีเป็นเวลานานเป็นพิเศษในหน้าร้อน ความเข้มข้นของแสงแดดจึงมีเต็มที่ หน้าร้อนที่แม่ทอมเดือนเมษายนจึงร้อนได้ไม่แพ้ใคร เด็กๆสอบไล่เสร็จกันตั้งแต่ต้นเดือนมีนาคม และชาวบ้านก็เก็บข้าวเสร็จไปหมดในประมาณเวลาเดียวกัน มันเป็นช่วงเวลาที่เด็กๆในหมู่บ้านชอบที่สุดถึงแม้ว่ามันจะร้อนก็ตาม ช่วงนี้หญ้าในสวนจะมีไม่พอให้วัวกิน จึงเป็นธรรมเนียมที่ถือปฏิบัติกันมาว่าใครๆสามารถปล่อยวัวให้ออกหากินได้อย่างเสรีในทุ่งแหวะ พรุออกและพรุตก

พื้นที่ของแม่ทอมระหว่างหลาตาวันและหลาโคกพลาหรือที่เรียกกันว่า"โคก"เมื่อช่วงก่อนปีพศ๒๕๑๐นั้นแทบจะไม่มีคนอาศัยอยู่ มีบ้างไม่เกิน๓หรือ๔ครอบครัว ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ค่อนไปทางหลาโคกพลานารังนก ส่วนทางด้านหลาตาวันนั้นไม่มีแม้แต่บ้านเดียว จะมีบ้างก็เป็นหนำ(ขนำ)เฝ้าสวนซึ่งเจ้าของไม่ได้อยู่ประจำ การไปมาค่อนข้างจะลำบากเพราะไม่มีถนน ถ้าเป็นหน้าแล้งก็ต้องเดินตามคันนาไปตามทุ่ง เพราะเจ้าของสวนแต่ละสวนจะปลูกไม้หนามและกอเตยเป็นรั้วแบ่งเขตแดนขาดออกจากกัน หากจำเป็นต้องเดินผ่านพื้นที่สวนจากหลาตาวันไปถึงหลาโคกพลาก็เป็นอันว่าไม่มีโอกาสจะเป็นไปได้ ถ้าเป็นหน้าน้ำตั้งแต่เดือนพฤษจิกายนไปจนถึงเดือนมกราคมก็ถ่อเรือไปทางในพรุ ทั้งพรุตกและพรุออก

ระหว่างสวนลุงทุ่มและสวนป้าเจี้ยนซึ่งอยู่ค่อนมาทางหลาตาวันนั้นเป็นสายคลอง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของคลองที่เชื่อมบึงทอมและคลองหนองหิน ปัจจุบันก็ยังมีร่องรอยให้เห็นอยู่บ้างในบางตอน แต่ส่วนใหญ่หมดสภาพไปแล้วจากการตื้นเขินและบุกรุกที่หัวดินของชาวบ้าน แต่ร่องรอยจากกูเกิลเอิร์ทยังพอปะติดปะต่อได้ให้เห็นถึงสภาพอันสมบูรณ์ในอดีต สมัยก่อนสายน้ำค่อนข้างลึก เช่นเดียวกันกับทอม สายน้ำส่วนที่ผ่านพื้นที่โคกตอนนี้มีน้ำขังตลอดปี สภาพร่มรื่นด้วยดงสาคูและไม้ใหญ่น้อย มีวังน้ำลึก น้ำใสสะอาดอันอุดมไปด้วยปลาชนิดต่างๆ และด้วยเหตุที่มีน้ำสมบูรณ์นี่เอง สวนลุงทุ่มจึงเป็นที่ปลูกผลไม้ชนิดต่างๆมากมาย ตั้งแต่หัวครก ส้มเกลี้ยง สมจุก ส้มโอ น้อยหน่า กล้วยอ้อยและอื่นๆอีกหลายชนิด ดังนั้นในหน้าร้อนที่ร้อนระอุของแม่ทอม พื้นที่ส่วนนี้จึงเปรียบเหมือนโอเอซีสกลางทะเลทราย ส่วนในหน้าน้ำพื้นที่ส่วนใหญ่ตรงนี้น้ำจะท่วมไม่ถึงเพราะเป็นที่โคก ไม้ผลส่วนใหญ่จึงรอดน้ำท่วมไปได้ในทุกๆปี

ลุงทุ่มเเป็นพี่ชายป้าเอียด ป้าเอียดผู้เป็นเจ้าของฉายา วิทยุวปถ๖แม่ทอม ยายหนับแม่ของแกเคยมาอยู่ประจำที่หนำในสวนนี้ แต่มาพักหลังสุขภาพแกไม่ค่อยจะดีแกจึงไปอยู่กับป้าเอียดที่บ้านใกล้ๆกับที่ทำการอบตในปัจจุบัน หนำที่โคกจึงกลายเป็นหนำร้างไม่มีใครอยู่ บรรดาผลไม้นาๆชนิดจึงไม่มีคนดูแลประจำ เด็กๆผู้หิวโหยทั้งหลายจึงถือโอกาสเก็บกินกันตามสบาย ก่อนที่ลุงทุ่มจะหาทางป้องกัน

พรุตกนั้นน้ำหญ้าพอจะหาได้ในหน้าแล้ง เพราะมีหนองน้ำธรรมชาติอยู่หลายแห่งให้พอเป็นที่ดื่มกินของวัวควายและคนเลี้ยงหากจำเป็นเพราะกระหายเต็มที่ พรุตกจึงเป็นตัวเลือกแรกแทนที่จะเป็นทุ่งแหวะหากอยากจะให้วัวอิ่ม แต่โดยปกติน้ำในหนองจะขุ่นจนคนกินไม่ได้ ส่วนที่จะพอกินได้ก็จะเป็นที่คลองข้างสวนลุงทุ่ม แต่ก็มีการสร้างรั้วเอาไว้อย่างแน่นหนา สำหรับกันทั้งวัวและเด็กเลี้ยงวัว ใครจะกินน้ำในคลอง ลุงทุ่มแกคงจะไม่หวง แต่ไปโขมยผลไม้ในสวนกินนี่ท่าจะยอมกันไม่ได้ แล้วทั้งเด็กและผู้ใหญ่จะหักห้ามจิตใจกันได้ง่ายๆเสียเมื่อไหร่ในสภาพเช่นนั้น ส้มสักลูก หรือน้ำมะพร้าวหวานๆสักลูกสองลูกย่อมมีค่ามากกว่าทองในสภาพอันร้อนระอุเช่นนั้น ลุงทุ่มจึงต้องหาวิธีการบางอย่างในการรักษาผลประโยน์ของแก นอกจากรั้วหนามเตยที่แม้แต่หมายังไม่มีรูให้ลอด ประตูเข้าออกแกก็ดม(ปิด)เสียด้วยหนามนาๆชนิด ชั้นในสุดแกเลือกที่จะใช้โจในการบรรลุผลดังกล่าว เขาลือ(ทางวิทยุวปถ๖)กันว่าลุงทุ่มไปจ้างอาจารย์ทางไสยศาสตร์มาทำโจใส่ไว้ที่ต้นไม้ทั้งหมด ใครกินเข้าไปก็จะพุงพอง ซึ่งนับว่าได้ผลชงัดนัก ไม่มีใครทั้งเด็กและผู้ใหญ่กล้าแตะต้องผลไม้ในสวนอีก เพราะความเกรงกลัวในเภทภัยที่ไม่อาจจะมองเห็นจากโจของลุงทุ่ม

โจที่บังกำลังพูดถึงไม่ใช่และไม่เกี่ยวข้องกับกำนันหนุ่มแห่งตำบลแม่ทอมคนปัจจุบันที่ชื่อโจหรือบรรพบุรุษของแก และก็ไม่ใช่ชื่อของฝรั่งแก่ๆมากมายที่มามีเมียสาวๆอยู่แถวภาคอีสาน แต่บังกำลังพูดถึงโจกันขโมยอันเป็นสิ่งประดิษฐ์มหัศจรรย์ชิ้นหนึ่งของชาวปักษ์ใต้และชาวแม่ทอม และมีใช้กันอย่างแพร่หลายในอดีต ไม่ปรากฏว่ามีการใช้ในภูมิภาคอื่นของเมืองไทย บังสันนิษฐานว่าคงจะเป็นของสืบเนื่องมาจากชนเผ่าพื้นเมืองดั้งเดิม เพราะมีใช้กันอยู่บ้างคล้ายๆกันในชวา สุมาตรา และนิวกินี คนที่ไม่เคยได้ยินชื่อแต่คุ้นเคยกับเทคโนโลยีร่วมสมัยอาจจะคิดถึงหุ่นยนต์เฉพาะกิจไปพลางๆก่อน หรือคนที่ดูหนังทีวีมากๆอาจจะคิดถึงอะไรบางอย่างที่เกิดขึ้นจากอำนาจเวทย์มนต์คาถาและความลึกลับ ถ้าจะอธิบายอย่างสั้นๆ โจเป็นเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ที่ผู้ทำ ได้ทำขึ้นเพื่อประโยชน์ในการสร้างความเกรงกลัวให้กับผู้คนที่มาพบเห็นและไม่มายุ่งเกี่ยวกับอะไรก็ตามในรัศมีทำงานของโจ หากทำแขวนไวับนต้นไม้ ก็จะเป็นการบอกคนที่จะมาขโมยผลไม้ว่าหากแตะต้องจะให้มีอันเป็นไป เช่นพุงพอง ท้องเสีย ผีเข้าและฯลฯ

โจมีอยู่หลายชนิด เช่นโจเตาะ(กาบต้นหมาก กาบต้นโอน) โจกระบอก โจหม้อ โจขวด โจมนต์ โจผี โจฝังและอีกสารพัดโจ โจเตาะเป็นโจชนิดที่แพร่หลายที่สุดที่แม่ทอมเพราะวัสดุสามารถหาได้ง่ายและต้นทุนการผลิตต่ำ แค่ไปเก็บกาบหมากหรือกาบโอนมาตัดแล้วม้วนเป็นรูปกรวย เย็บด้วยหนาม เอาซี่ไม้ไผ่สองอันแทงทะลุเป็นกากบาต จุดไขว้ของไม้ไผ่สองซี่จะอยู่ภายในกรวย ตรงจุดนี้จะมีการนำเอาวัตถุอันเป็นตัว"หัวใจ"ของโจมาแขวนเอาไว้ (อาจจะเรียกว่าตัวCPUสำหรับเด็กๆสมัยนี้) ส่วนหัวใจของโจทำจากวัตถุประหลาดๆต่างๆที่เช่น คางคกตายซาก หนังวัวแห้งลงอักขระที่ไม่มีใครอ่านออก กระดูกผีตายโหง ผ้ายันต์ และอะไรต่างๆอีกมากมายแล้วแต่ว่าใครเรียนมาจากสำนักอาจารย์ไหน โจกระบอกหรือโจขวด หรือโจหม้อก็มีลักษณะคล้ายๆกัน มีการใช้ถ่านไฟหรือปูนขาวสำหรับกินกับหมากเขียนรูปภูติผีปีศาจลงบนโจ ก่อนผูกเชือกเอาขึ้นไปแขวนห้อยไว้บนต้นไม้ ส่วนโจผีและโจฝังนั้น จะเป็นการนำส่วนที่เป็น"หัวใจ"ไปฝังเอาไว้ใต้โคนด้นไม้ มีการผูกด้ายดิบวางเครื่องเซ่นไหว้สังเวย ซึ่งแค่เห็นเข้าพวกขวัญอ่อนทั้งหลายก็หายอยากแล้ว

ตะวันเลยเที่ยง บ่ายต้นๆ บังมักจะไปนอนอยู่ตามใต้ต้นไม้แถวๆสวนป้าเจี้ยนตามปกติ บอกพ่อว่ามาแลวัว แต่วัวอยู่ไหนก็ไม่รู้ ค่อยไปตามหาเอาตอนใกล้มืด และโดยปกติมันก็เดินกลับบ้านเองได้โดยไม่ต้องไปทำอะไร แต่อาจจะมืดหน่อย ในขณะที่กำลังคอแห้งผาก นอนคิดถึงผลไม้ชนิดต่างๆในสวนลุงทุ่ม อยากกินก็อยากกิน กลัวพุงพองก็กลัว ความกลัวและความอยากกำลังต่อสู้กันอย่างดุเดือดอยู่ภายใน

ในระยะนั้นท่านพระมหาปั่น (ท่านปัญญานันทะที่รู้จักกันในระยะหลัง) สหายธรรมของท่านพุทธทาส ได้มาจำพรรษาอยู่ที่วัดอุทัยสงขลา ท่านได้เทศน์ทางวิทยุเป็นประจำ ส่วนใหญ่เป็นการชี้แนะให้คนเห็นถึงความงมงายของชาวบ้านด้วยเหตุผลง่ายๆ ตัวอย่างเช่นชาวบ้านนับถือต้นไม้ว่าศักดิ์สิทธิ์ แต่หมาไปเยี่ยวราดโคนก็ไม่เห็นว่าหมามันจะเป็นอะไร จอมปลวกที่ว่าศักดิ์สิทธิ์ แต่หมูไปดุดและขี้ใส่ก็ไม่เห็นว่าจอมปลวกมันทำอะไรกับหมูได้ ส่วนผลไม้ที่เขาใส่โจเอาไว้ พวกสัตว์นาๆชนิดไปกินกันอยู่เต็มไปหมด ก็ไม่เคยเห็นว่ามันชักดิ้นชักงอตาย และฯลฯ คิดๆดูเหตุผลของท่านก็จริงทุกอย่าง แต่ทำไมคนแทบทั้งหมดเขาถึงกลัวกันล่ะ? จะเชื่อคนส่วนใหญ่หรือเชื่อเหตุผลดี...และแล้วในที่สุด เหตุและผลที่ถูกสนับสนุนด้วยความอยากกินผลไม้ก็เป็นฝ่ายชนะความกลัวสำหรับบัง...

บังค่อยๆเดินลัดเลาะไปตามริมคลองในดงสาคูฝั่งส่วนป้าเจี้ยน ไต่ไปตามรากและตามกอสาคูบ้าง โหนทางสาคูบ้าง ลุยน้ำบ้าง ก็ไปจนถึงฝั่งสวนลุงทุ่ม สรุปแล้วด้านคลองจะเข้าสวนลุงทุ่มง่ายที่สุด เพราะแกคงจะคิดว่าเป็นทางที่เข้ายากที่สุด แล้วก็จริงอย่างที่เขาเล่าลือกัน ต้นไม้ผลมีราคาทุกต้นมีโจติดอยู่ ถึงแม้ว่าจะเชื่อในเหตุและผลของท่านมหาปั่น บังก็ยังหวาดๆอยู่เรื่องกินแล้วพุงพอง...เลยต้องใช้เคล็ดวิธีอื่นๆที่ได้ยินมาประกอบ แบบว่าใช้ทั้งวิทยาศาสตร์และไสยศาสตร์ว่างั้นเถอะ คือปลดโจลง เก็บลูกไม้ที่จะกินมาวางไว้ เสร็จแล้วเดินข้ามเสียสามครั้ง กินอิ่มแล้วก็เลิก เอาปลือกใส่พกไว้เพื่อเอาไปทิ้งในคลอง ขากลับเดินผ่านต้นหัวครก ไม่เห็นร่องรอยว่าลุงทุ่มใส่โจ แกอาจจะคิดว่ามันไม่ค่อยมีราคา จึงไม่ได้ใส่โจเอาไว้ บังเลยถือโอกาสลดโหม้งหัวครก (เม็ดมะม่วงหิมพานต์)เสียสี่ห้าโหม้งเท่าที่เอื้อมถึง ปล่อยให้พอง(ตัว)ติดกิ่งเอาไว้...ลืมนึกไปว่าทำผิดธรรมเนียมไปถนัด มานึกออกก็ข้ามคลองกลับมาถึงอีกฝั่งหนึ่งเรียบร้อยแล้ว จะกลับไปจัดการลบร่องรอยก็ขี้เกียจ เลยปล่อยเลยตามเลย

กลับถึงบ้านเย็นวันนั้นบังได้ยินป้าเอียดเล่าให้ใครคนหนึ่งฟังเสียงดังลั่นอยู่ที่ใกล้ๆกับหลาทอมว่า เด็กไหรไม่รู้บุกเข้าไปในสวนโคกจะลักลูกไม้...ไปเจอโจของลุงทุ่มเข้าเลยไม่ได้อะไรไปเลย นอกจากโหม้งหัวครกเพราะไม่ได้ใส่โจ......
..........หากพูดกันในภาษาปัจจุบัน โจเป็นอุปกรณ์กันขโมยที่วิเศษสุดชนิดหนึ่ง ชาวแม่ทอมน่าจะไปจดทะเบียนสิทธิบัตรเอาไว้...แต่บังคิดว่าโคลท์ตราควายน่าจะให้ผลแน่นอนและรวดเร็วกว่าโจมาก และอาจจะเป็นเพราะด้วยเหตุนี้ที่ทำให้โจเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่ถูกลืม...

2012 Apocalypse

2012-12-09T23:53:00.000+07:00

ใครๆก็คงจะเคยได้ยินเรื่องคำทำนายว่าโลกจะมาถึงกาลอวสานเมื่อนั้นเมื่อนี้ ทั้งที่กำหนดวันโลกแตกที่ว่าได้ผ่านพ้นไปแล้วและที่กำลังจะมา ได้ยินกันจนเบื่อแล้วก็ยังไม่เกิดอะไรขึ้นเสียที ยิ่งระยะนี้วันสิ้นสุดของปฏิทินของพวกมายา- อารยธรรมที่ล่มสลายของอเมริกาใต้กำลังจะมาถึง เมืองไทยเราดูเหมือนจะตื่นเต้นกันเป็นพิเศษสำหรับข่าวทำนองนี้ เพราะบ้านเราเป็นศูนย์รวมของอภินิหาริย์และความศักดิ์สิทธิ์นาๆชนิด พวกที่เชื่อก็ขู่พวกที่ไม่เชื่อว่าอย่ามายุ่งและลบหลู่หากไม่อยากมีเรื่อง จึงเป็นเรื่องปกติที่โหรชาวไทยสามารถทำนายทายทักได้ในทุกๆเรื่อง ตั้งแต่โชคชะตาราศี ผูกดวงหมา ดวงคน ดวงบ้านดวงเมือง พยากรณ์อากาศ แผ่นดินไหว ไปจนถึง ผูกดวงโลก ดวงจักรวาล ดวงพหุจักรวาลและฯลฯ ซึ่งสรุปได้ว่าเดาได้ทุกเรื่องอย่างหน้าด้าน บังไม่ขอร่วมขบวน แต่อยากนำเสนอข้อคิดบางประการที่ความเป็นมาในอดีต สถานการณ์ปัจจุบัน และกฏเกณฑ์พื้นฐานที่สุดของธรรมชาติ อาจจะเป็นตัวบอกว่าจะเกิดอะไรขึ้นในอนาคต

ถ้าหากจะยกเอากำเนิดของสิ่งสำคัญๆบนถนนแห่งกาลเวลาโดยประมาณมาเรียงลำดับ จะเห็นได้ว่าเราทุกคนมีชีวิตอยู่ในช่วงเวลาอันน้อยนิดที่น่าสนใจที่สุดในประวัติศาสตร์อันยาวนานของมนุษยชาติและการเปลี่ยนแปลง

กำเนิดสิ่งมีชีวิตบนโลกเมื่อ 2,100,000,000 ปีมาแล้ว
กำเนิดชาติพันธุ์มนุษย์เมื่อ 15,000,000 ปีมาแล้ว
กำเนิดบรรพบุรุษคนในปัจจุบันเมื่อ 200,000 ปีมาแล้ว
เกิดอารยะธรรมเมื่อ 6,000 ปีมาแล้ว
อุตสาหกรรมเมื่อ 300 ปีมาแล้ว
รถยนต์เมื่อ 150 ปีมาแล้ว
ไฟฟ้าเมื่อ 150 ปีมาแล้ว
เครื่องบินเมื่อ 100 ปีมาแล้ว
เข้าใจจุลจักรวาลและมหาจักรวาล (quantum mechanics and relativity) เมื่อ 100ปีมาแล้ว
TVเมื่อ 70 ปีมาแล้ว
PCเมื่อ 35 ปีมาแล้ว
Cellphoneเมื่อ 30 ปีมาแล้ว
Internetเมื่อ 25 ปีมาแล้ว
ประชากรโลก ปี คศ 1800 มี800 ล้านคน
ประชากรโลก ปี คศ 2010 มี8,000 ล้านคน

จากวิถีแห่งกาลเวลา จะเห็นได้ว่าการเปลี่ยนแปลงขนานใหญ่แทบทุกอย่างทั้งทางเทคโนโลยีและสังคมเพิ่งมาเกิดขึ้นในรอบร้อยกว่าปีที่ผ่านมา อัตราการบริโภคทรัพยากรของแต่ละคนในยุคปัจจุบันสูงมากยิ่ง ส่วนใหญ่เป็นการบริโภคที่เกินไปจากปัจจัยสี่ เพื่อที่จะเกื้อหนุนระบบเศรฐกิจโลกที่ต้องการให้บริโภคมากขึ้นอย่างไม่จำกัดและไม่สิ้นสุดเพื่อเกื้อหนุนการขยายตัวและอยู่รอดของระบบเศรษฐกิจที่ต้องการตัวเลขการเติบโตทางด้านบวกอยู่อย่างต่อเนื่อง ทุกอย่างที่เราเห็นในชีวิตประจำวันคือผลแห่งการผลักดันด้วยกลไกของระบบ เป็นระบบที่ยังไม่มีใครรู้ชัดว่ามันจะจบหรือคลี่คลายไปเช่นไร แต่ใครๆก็รู้ว่าทุกสิ่งทุกอย่างไม่มีอะไรที่โตอย่างไม่มีจุดจบ เมื่อมีการเกิด แล้วจะมีการโต แล้วก็มีการตายในที่สุด ถ้ามองระยะเวลาตั้งแต่เริ่มมีชาติพันธุ์มนุษย์หรือ๑๕ล้านปี เทียบกับช่วงระยะเวลาที่มนุษย์รู้เริ่มรู้จักอุตสาหกรรมและเผาผลาญทรัพยากร จะเห็นคล้ายกับว่าเป็นแค่ชั่วพริบตาเดียว จะเป็นยุคที่มนุษย์จะทำลายสิ่งแวดล้อมที่ตัวเองอยู่และในที่สุดจะเป็นการทำลายชาติพันธุ์ของตัวเองไหม? ตัวอย่างเช่นปัญหามลภาวะและโลกร้อน กว่าจะรู้ตัว การเปลี่ยนแปลงที่มนุษย์ทำให้เกิดขึ้นกับสภาพแวดล้อมก็อาจจะสายเกินแก้เสียแล้ว เพราะเป็นเรื่องที่ไม่อาจจะควบคุมได้และใช้เวลาหลายชั่วอายุคนที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไข

วันก่อนเห็นบทความในScientific Americanพูดถึงผลงานวิจัยล่าสุดชิ้นหนี่ง เขาบอกว่าร่างกายมนุษย์นั้นเป็นระบบนิเวศน์วิทยาที่มหัศจรรย์ยิ่ง มีแบคทีเรียมากมายที่อาศัยร่างกายของคนเป็นที่อยู่ และจากการศึกษาพบว่าพวกมันถือว่าร่างกายของมนุษย์น้้นคือบ้านที่มันต้องทำทุกอย่างเพื่อให้มันอยู่ได้ ทั้งนี้รวมไปถึงการจัดการกับสิ่งแปลกปลอมและจุลินทรีย์ที่ทำอันตรายต่อระบบ หากรวมจำนวนเซลล์ที่อาศัยอยู่ในร่างกาย(ระบบหมุนเวียน)แล้ว แบคทีเรียจะมีจำนวนมากกว่าเซลล์ของร่างกายถึง๑๐ต่อ๑ ทั้งนี้อาจจะอยู่ในลักษณะคล้ายๆกันกับความพยายามของคนจำนวนหนึ่งที่พยายามจะจัดการกับภาวะแวดล้อมของตัวเอง ที่ต่างกันก็คือ "โลก"ของสิ่งมีชีวิตสองชนิดที่มีขนาดต่างกัน แต่ถ้าเทียบตามอัตราส่วนของขนาดของแบ็คทีเรียกับต้วคน และตัวคนกับขนาดของโลก ก็คงจะไม่ต่างกันมากนัก

พูดถึงการบริโภคเกินความจำเป็น เดี๋ยวนี้เห็นชัดมากที่บ้านเรา หันไปทางไหนก็เห็นแต่คนอ้วนเกินขนาด ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ กินกันเกินความจำเป็น กินอาหารสำเร็จรูปที่เขาทำได้กระตุ้นความอยากโดยเฉพาะ เสร็จแล้วใช้เครื่องทุ่นแรงเกินความจำเป็น ไม่ค่อยยอมออกแรง ไม่มีใครค่อยจะยอมเดินไม่ว่าใกล้หรือไกล กระบวนการวิวัฒนาการของร่างกายที่เป็นมาอย่างต่อเนื่องเป็นพันเป็นหมื่นปีมาเกิดการเปลี่ยนแปลงกระทันหันในเวลาแค่๕๐ปี อีกไม่นานคนคงจะเดินกันไม่ได้ แขนขาคงจะค่อยๆลีบไปเพราะไม่ได้ใช้งาน อาจจะต้องกระถดหรือกลิ้งออกจากบ้านในอีกไม่กี่ชั่วอายุคน...และอีกหลายล้านปีคนอาจจะงอกล้อออกมาแทนตีนตามทฤษฏีวิวัฒนาการของชาร์ล ดาร์วิน ... คงจะได้หรอยกันใหญ่

ปีนเขาเมืองสิงหนคร

2012-11-22T22:33:00.000+07:00

เมื่อตอนต้นเดือนพฤศจิกายน ๒๕๕๕ บังได้มีโอกาสเจอเกลอเก่าคนหนึ่งที่เติบโตมาด้วยกันสมัยเรียนชั้นมัธยมที่โรงเรียนประจำจังหวัดสงขลา แต่จากกันไปเสียนานแสนนานตามวิถีชีวิตของแต่ละคน ก็อย่างที่เห็นๆกันในปัจจุบัน ว่าบางครั้งเราท่านอยู่ห่างกันแค่ไม่กี่กิโลเมตรในสังคมเมือง แต่ไม่เคยได้พบหน้ากันคราวละหลายๆปี และยิ่งระยะทางที่ยาวไกลเข้ามาเกี่ยวข้องด้วยแล้ว โอกาสจะมีน้อยมากๆที่เพื่อนเก่าๆจะได้มีโอกาสพบปะกันอีกครั้งหนึ่ง

ด้วยผลพวงแห่งเทคโนโลยีของนายซัคเคอร์เบิร์กแห่งเฟสบุ๊ค ทำให้บังและเพื่อนเก่าคนนี้ได้เจอกันอีกครั้งหนึ่งในไซเบอร์สเปซแห่งยุคดิจิตอล หลังจากที่ไม่ได้เจอกันราวๆ100011ปี ด้วยสาเหตุที่เราอยู่ห่างกันเกือบ100111001000011กิโลเมตร หากนับด้วยเลขฐานสองอันเป็นภาษาของเครื่องคอมพิวเตอร์

นัดเจอกันคราวนี้ตั้งใจจะคุยกันให้เต็มที่ ทีแรกตั้งใจว่าจะร่วมเดินไปกับพวกเดินวัวชนตอนเช้ามืดจากเก้าเส้งไปหัวสนอ่อนจะได้มีเวลาคุยกันเต็มที่ แต่พอเจอกันเข้าจริงๆก็มีการเปลี่ยนแผนเป็นตามสะดวกแทน และที่ว่าตามสะดวกก็คือนั่งรถไปหัวสนอ่อนแทนที่จะเดินไป หลังจากเดินไปเดินมาอยู่บนที่ๆเขาทำไว้ให้คนเดินเที่ยวแถวๆสวนสองทะเลก็ชักจะเซ็งๆกันทั้งสองคนเพราะไม่มีอะไรแปลกใหม่ ใครมาสงขลาเขาก็มากันตรงนี้ ต่างคนต่างเดินกันจนเบื่อเสียแล้วก่อนเจอกันคราวนี้ เหลือบไปทางฝั่งเขาแดง เอ๊ะ...แล้วเอ็งเคยปีนขึ้นไปบนยอดเขาฝั่งโน้นหรือเปล่า? บังถาม...เพื่อนมันบอกว่าก็ไม่เคยเหมือนกัน บังนั้นก็ไม่เคยเหมือนกัน แต่ตั้งใจมานานแล้วที่จะขึ้นไปดูบนยอดเขาฝั่งเขาแดงให้ได้ แต่จนแล้วจนรอดก็ไม่เคยมีโอกาสได้ไป ซึ่งก็เหมือนๆกันกับชาวสงขลาแทบทั้งหมดที่ส่วนใหญ่คงไม่เคยแม้แต่จะคิด

ฝั่งเขาแดงเป็นเมืองสงขลาเก่า มีประวัติศาสตร์ที่เข้มข้นยาวนานกว่าฝั่งสงขลาปัจจุบันมากนัก และบนเขานั้นมีโบราณสถานที่หลงเหลืออยู่ไม่มาก ในขณะที่แทบจะไม่มีอะไรเหลือเลยบนพื้นราบเชิงเขา ซึ่งได้ถูกทับซ้อนด้วยการครอบครองและการปลูกสร้างใหม่ในยุคปัจจุบัน ก็เลยตกลงใจกันสดๆตอนนั้นว่าเราจะข้ามไปปีนเขาฝั่งเขาแดงกันดีกว่า

เราเริ่มต้นกันตรงท่าแพขนานยนต์ข้ามฟาก ซึ่งดูจะซบเซาไปมากเมื่อเทียบกันกับเมื่อครั้งที่ยังเป็นเส้นทางเดียวที่จะสัญจรติดต่อกับฝั่งอำเภอสิงหนคร สะทิ้งพระ และระโนดก่อนที่จะมีการสร้างสะพานเกาะยอ ตรงใกล้ที่จอดแพฝั่งสงขลา ก่อนข้ามฟากเราแวะที่ร้านขายน้ำชาแบบพื้นเมือง กินกาแฟดำใส่นมข้นคนละแก้วตามด้วยข้าวเหนียวปิ้งและช้าโขย(หรือที่คนกรุงเทพฯเขาเรียกกันว่าปาท่องโก๋) เรียกบรรยากาศเก่าๆกลับคืนมาได้เป็นอย่างดี มองไปทางริมถนน เห็นป้ายหาเสียงเก่าตั้งแต่การเลือกตั้งคราวที่แล้วของนักการเมืองท้องถิ่นที่คุ้นชื่อและคุ้นหน้ากันที่โรงเรียนเมื่อครั้งกระโน้น เขาคงจะไม่มีเวลาสำหรับกิจกรรมแบบไร้แผนของเราสองคน ทีสามารถเปลียนแปลงได้ดังใจได้ทุกขณะและไม่ต้องอาศัยมือปืนห้อมล้อมคุ้มกันและเคลียร์พื้นที่ก่อนเดินทาง

ทางขึ้นอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของตัวเขา ซึ่งเป็นคนละฟากกันกับด้านที่ติดทะเล หลังจากข้ามฟาก เรามุ่งไปทางด้านทิศเหนือ เพื่อหาถนนเลียบเขาด้านทิศตะวันตก ด้านหน้าของทางขึ้นเป็นหน่วยงานของทางราชการสำหรับดูแลพื้นที่โบราณสถานในละแวกนี้ เนื่องจากเราไปกันเช้าเกินไปและเป็นวันอาทิตย์ จึงไม่มีโอกาสเข้าไปดูข้างใน ซึ่งน่าจะมีข้อมูลต่างๆที่น่าสนใจที่มีการรวบรวมเอาไว้ ด้านหลังที่ทำการเป็นที่จอดรถและสวนไม้ยืนต้นขนาดใหญ่นาๆชนิดรวมทั้งต้นสะตอซึ่งอยู่ตรงเชิงบันไดขึ้นเขา
เนื่องจากเป็นหน้าฝน สภาพทั่วไปจึงค่อนข้างชื้นแฉะ และเพราะบันไดทางขึ้นทำด้วยอิฐและหิน จึงค่อนข้างสะดวกที่ไม่ต้องลุยโคลนและให้ต้องไถลลื่นลงมาเนื่องจากเขาค่อนข้างชันประมาณ๓๐-๔๕องศา ยุงเยอะมากๆขนาดต้องลูบและปัดเนื้อตัวอยู่ตลอดเวลา หาไม่แล้วกว่าจะถึงยอดเขายุงคงจะช่วยกันดื่มเลือดหมดพอดี ระหว่างทางมีป้อมปืนใหญ่อยู่สองป้อมและอีกหนึ่งอยู่บนยอด สองป้อมระหว่างทางหันหน้าไปทางทิศตะวันตกอันเป็นที่ตั้งของเมืองเก่าและทะเลสาบสงขลา ส่วนป้อมบนยอดคลอบคลุมพื้นที่ได้๓๖๐องศา ไม่ได้นับว่าบันไดทั้งหมดมีกี่ขั้น แต่เท่าที่ประมาณเอาไม่น่าจะต่ำกว่าพัน มีที่พักเหนื่อยเป็นช่วงๆก่อนถึงยอด

ถัดจากป้อมบนยอดไปทางทิศตะวันออก เป็นทางไปตามที่ราบบนสันเขาไปทางทิศตะวันออกประมาณ๗๐เมตร ไปสุดที่หน้าผาซึ่งมีเจดีย์สององค์ และเจดีย์สององค์นี่เองที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนจากฝั่งแหลมสนและเมืองสงขลาปัจจุบัน วิวเมืองสงขลาจากจุดนี้สวยงามมาก แม้กระทั่งในวันนี้ที่บังและเพื่อนขึ้นไปฝนตกพรำๆเและอากาศค่อนไปทางขมุกขมัว แต่ก็ทิวทัศน์ยังคงความงดงามเอาไว้อย่างน่าพิศวง

นั่งหลับตานึกถึงประวัติศาสตร์ที่เคยอ่าน

เมืองสงขลาเป็นเมืองท่าสำคัญมาตั้งแต่ครั้งโบราณ อาณาจักรศรีวิชัยที่นักประวัติศาสตร์ไทยและสากลกำลังถกเถียงกันในรายละเอียดนั้นครอบคลุมพื้นที่แหลมมลายูทั้งหมดและพื้นที่ๆเป็นประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน เคยรุ่งเรืองอยู่ก่อนกรุงสุโขทัยหลายร้อยปี มีการค้นพบศิลปกรรมแบบศรีวิชัยในพื้นที่เหล่านี้รวมทั้งในเขตอำเภอกระแสสินธุ์และสะทิ้งพระ อันแสดงถึงความสำคัญของช่องแคบหัวเขาอันเป็นเสมือนประตูเข้าออกของพื้นที่รอบๆทะเลสาบสงขลา ส่วนซากเมืองสงขลาเก่าที่เขาแดงนั้นสร้างขึ้นตรงกับสมัยพระนารายณ์มหาราช ผู้สร้างเมืองตรงจุดนี้คือศุลต่านสุไลมานผู้แข็งเมืองไม่ยอมขึ้นกับกรุงศรีอยุทธยา และถูกทำลายลงอย่างย่อยยับในที่สุด

หากใครมีเวลา เขาแดงเป็นอีกที่หนึ่งที่น่าจะไปเยียมชมนอกจากแหลมสมิหรา เขาน้อยและเขาตังกวน...

ปืนใหญ่ที่งานลากพระแหลมโพธิ์

2012-03-29T07:57:00.000+07:00

งานประเพณีของชาวแม่ทอมและตำบลอื่นๆในลุ่มน้ำอู่ตะเภานั้นแทบทั้งหมดจะเกี่ยวข้องอยู่กับผีและวัด เช่นเทศกาลทำบุญบรรพบุรุษเดือนห้า ซึ่งอาหารจะเป็นขนมจีนน้ำยา การทำบุญวันสารทเดือนสิบด้วยขนมเจาะหู ข้าวเหนียวกะทิห่อใบกะพ้อและขนมลา ซึ่งอาหารทั้งสามอย่างนี้สามารถที่จะเก็บไว้กินได้นานหลายเดือนโดยไม่บูดเน่าเสียหาย ซึ่งเป็นประโยชน์สำหรับพระ เพราะหน้าน้ำท่วมประจำปีกำลังจะมา พระจะได้อาศัยอาหารสำรองเหล่านี้ในภาวะที่ออกบิณฑบาตไม่ได้ตามปกติ

พอถึงเดือนสิบเอ็ดก็จะมีประเพณีชักพระ ซึ่งความจริงแล้วก็เป็นการหาเรื่องบันเทิงของคนคิดเสียมากกว่า เพราะไม่มีเหตุผลอะไรที่ต้องเกณฑ์ทั้งพระและชาวบ้านไปตากแดดตากฝนที่แหลมโพธิ์ ลากเรือซึ่งติดโคลนเข้าไม่ถึงตลิ่งให้เข้าถึงเพื่อพระจะได้ลงจากเรือมาฉันเพล ฉันเสร็จก็ขึ้นเรือให้ชาวบ้านลากลงทะเล ประเพณีชักพระของชาวลุ่มน้ำอู่ตะเภานั้นน่าจะเป็นการลอกเลียนมาจากท้องถิ่นอื่น เพราะการชักพระเป็นประเพณีที่ถือปฏิบัติกันมาในหลายๆพื้นที่ของปักษ์ใต้ตั้งแต่สุราษฎ์ลงมา หลังจากงานเดือนสิบ บางท้องถิ่นไม่สะดวกที่จะจัดการชักพระทางเรือ ก็มีการดัดแปลงทำเรือพระใส่ล้อลากกันไปบนถนน หนักๆเข้าไม่มีใครอยากจะฉุดลากด้วยแรง จึงมีการใช้ถถลาก หรือทำเรือพระบนรถให้คนขับเสียเลยก็มีในระยะหลังๆ

บรรดาชาวบ้านก็จะเริ่มต้นเตรียมงานลากพระ โดยการไปวางแผนกันที่วัดที่ครอบครัวตัวเองเป็นสมาชิก อันเป็นธรรมเนียมปฎิบัติที่สืบทอดมาจากพ่อแม่ปู่ย่าตายายว่าใครจะไปวัดไหน แต่ถ้าใครอยากจะเปลี่ยนวัดตอนไหนก็ไม่มีใครห้าม เด็กบ้านก็จะไปผสมโรงกับเด็กวัด ซ้อมตีกลองกันทั้งวันทั้งคืน ซึ่งความจริงก็ไม่ใช่เรื่องยากเย็นอะไร เด็กๆแต่ละคนจะใช้เวลาไม่เกินห้านาที่ในการเรียนรู้วิธีตีกลองลากพระ จังหวะการตีมีอยู่ว่า...ตือ..ลืด..ตืดท่ง..ตืดท่ง..ตืดท่ง --- ตือ..ลืด..ตืดท่ง..ตืดท่ง..ตืดท่ง --- ตือ..ลืด..ตืดท่ง..ตืดท่ง..ตืดท่ง จะตีอยู่นานเท่าไหร่ก็จะอยู่ในจังหวะที่ว่านี้ตลอดไป ในยุคสมัยที่ไม่มีทีวี ไม่มีวิดิโอเกมส์และไม่มีเครื่องผลาญเวลาอื่นใด เด็กๆจึงผลัดเปลี่ยนกันตีกลองได้ตั้งแต่เช้ายันเที่ยงคืน ทุกๆวันจนกระทั่งถึงวันลากพระ

หนุ่มๆผู้มีพลังงานเหลือใช้ทั้งหลายก็ได้มีโอกาสออกกำลังโดยการเข้าร่วมการแข่งเรือยาว ทุกๆวัดจะมีเรือยาวของตัวเองอย่างน้อยสามลำ แต่ละลำอาศัยฝีพายอย่างน้อยสิบคนแล้วแต่ขนาดของเรือ การฝึกซ้อมก็ทำกันทุกวันจนกว่าจะถึงวันแข่งจริงในวันลากพระ สถานที่แข่งเรือโดยปกติจะเป็นที่หาดหอย ซึ่งอยู่ใกล้ๆวัดท่าเมรุ บนสาขาตะวันตกของคลองอู่ตะเภาก่อนไหลออกทะเลสาบสงขลา

แต่ละวัดจะมีเรือพระของตัวเอง เรือพระเป็นเรือสินค้าท้องถิ่นสมัยเก่า กว้างประมาณ 4 เมตรยาวประมาณ 15 เมตร ตรงกลางมีมณฑปยอดแหลม ประดับประดาด้วยลวดลายแกะสลักห้อยภู่หลากสีงามตระการตา วัดนารังนกแทบจะผูกขาดรางวัลที่หนึ่งในด้านความสวยงามและวิจิตรบรรจง ทุกๆปีจะมีทั้งคนที่มารอดูขบวนเรือพระของวัดนารังนกเป็นพิเศษอยู่บนสองฝั่งคลอง พร้อมทั้งเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าต่างไปจากปีก่อนอย่างไร

งานประเพณีลากพระที่แหลมโพธิ์เมื่อปีพ.ศ.2510นั้นว่ากันว่าคึกคักเป็นพิเศษ หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่ ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลาในขณะนั้นมีแผนที่จะเสด็จมาร่วมงาน โดยที่คณะของท่านจะเดินทางโดยเรือท่องเที่ยวขององค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งนับเป็นเรือนำเที่ยวทะเลสาบสงขลาที่ทันสมัยที่สุดในขณะนั้น ตามหมายกำหนดการ ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดและคณะอันประกอบด้วย ข้าราชการผู้ใกล้ชิด ครอบครัว และเจ้าสุวรรณภูมี เจ้าลาวซึ่งมาลี้ภัยทางการเมืองอยู่ในเมืองไทยและเป็นอาคันตุกะของท่านในเวลานั้น ทางจังหวัดได้ทำหนังสือเวียนผ่านมาทางหน่วยราชการต่างๆให้จัดการวางแผนต้อนรับอย่างเต็มที่ ซึ่งแน่นอนที่สุดตามระบบราชการ คนที่อยู่ล่างสุดคือคนที่แบกภาระหนักที่สุดในขณะที่ได้รับการสนับสนุนน้อยที่สุดในทุกๆด้าน

โรงเรียนวัดคูเต่าซึ่งเป็นโรงเรียนประชาบาลหลักและใหญ่ที่สุดในละแวกนี้ ได้รับคำสั่งให้จัดโชว์เพลงเรือชุด"ครูประชาบาล" โดยการให้บรรดาครูในโรงเรียนต่างๆในกลุ่มช่วยกันจัดกระบวนเรือเพลง ด้วยสาเหตุที่ครูส่วนใหญ่เป็นครูบ้านนอกและไม่มีใครสันทัดในงานด้านศิลปวัฒนธรรม คำสั่งดังกล่าวได้สร้างความโกลาหลให้กับทั้งครูและนักเรียนเป็นอย่างมาก เป็นเวลาหลายวันที่บรรดาครูต่างก็นั่งเถียงกันว่าจะทำอย่างไรดี หลังจากที่พอจะตกลงกันได้ก็ต้องมีการเตรียมเรือ เครื่องแต่งตัวและการฝึกซ้อม การเรียนการสอนก็ให้ต้องพลอยหยุดซะงักไปด้วย ซึ่งก็เป็นที่ชื่นชอบของเด็กๆที่จะได้มีเวลาเล่นมากขึ้น

ความเรียบง่ายที่เคยบฏิบัติสืบเนื่องกันมาได้กลายเป็นความยุ่งยากซับซ้อนในปีนี้ คำสั่งจากทางอำเภอถึงกำนันตำบลคูเต่าให้มีการจัดสร้างปะรำสำหรับรับรองท่านผู้ว่าราชการจังหวัดผู้สูงศักดิ์ก็ได้รับการสนองตอบตามกำลังความสามารถและสติปัญญาของท่านกำนันเห้ง ปะรำถูกสร้างขึ้นอย่างง่ายๆตามปกติที่เคยทำกันมา มีเสาสี่เสา หลังคามุงห่างๆด้วยใบมะพร้าวสำหรับพอกันแดด ที่เป็นพิเศษนั้นกำนันเห้งได้จัดหาเก้าอี้ไม้อย่างดีมาวางในปะรำครบตามจะนวนคนที่จะมา เครื่องขยายเสียงและเครื่องกำเนิดไฟฟ้าได้รับการขนย้ายมายังแหลมโพธิ์ด้วยความทุลักทุเล เพราะถนนไปแหลมโพธิ์ยังไม่มี ของหนักทุกอย่างต้องมาทางเรือ และเนื่องจากพื้นที่มีลักษณะเป็นชายเลนและน้ำตื้น เรือใหญ่จึงเข้าไม่ถึงฝั่ง แม้กระทั่งเรือเรือเล็กก็ยังเข้าไม่ถึงหากว่าเป็นเวลาน้ำลง การลุยโคลนเลนที่ดำปี๋เหมือนชี้เป็ดจึงเป็นเรื่องธรรมดา

และแล้ววันลากพระก็มาถึง วันนี้ใครๆต่างก็มีส่วนร่วมมากบ้างน้อยบ้างไม่ทางตรงก็ทางอ้อม คนที่มีหน้าที่เรื่องอาหารการกินในบ้านก็ง่วนอยู่กับข้าวต้มใบกะพ้อและแกงคั่วหน่อไม้ เด็กและผู้ใหญ่ที่ไม่มีภาระอย่างอื่นก็จะเริ่มออกไปเตร่แถวๆริมคลองตั้งแต่เช้า รอดูเรือพระจากวัดที่มาจากเหนือน้ำ พอสายหน่อยตามท่าเรือริมคลองอู่ตะเภาก็เริ่มเห็นคนหนาตาขึ้น บ้างมาดูเรือพระ บ้างมาดูพวกพายเรือเล็กผูกเพลง การผูกเพลงคือการว่ากลอนตลกๆรับกันระหว่างต้นเพลงและลูกคู่ เนื่อหาของเพลงส่วนใหญ่จะเป็นประเภทตลกขบขันและติดเรทเอ็กซ์ โดยทั่วไปเรือเล็กผูกเพลงจะมีคนสองหรือสามคน และส่วนใหญ่จะมีการสร้างรูปอะไรบางอย่างที่เป็นจุดเด่นวางไว้กลางเรือเพื่อเรียกร้องความสนใจจากคนดูบนตลิ่ง ซึ่งส่วนใหญ่แล้วจะไม่ไกลไปกว่าเรื่องใต้สะดือ สร้างความขบขันเฮฮาให้คนดู คนที่จะไปแหลมโพธิ์นั้นต้องไปด้วยเรือหางยาว ตรงท่าน้ำใกล้ๆบ้านบังนั้นเป็นท่าใหญ่ คนจำนวนมากจะมาลงเรือที่นี่ ก่อนที่จะไปไหนไกล หนุ่มๆในหมู่บ้านจะมาออกันอยู่ตรงท่าน้ำเพื่อดูสาวๆที่กำลังลงเรือ ซึ่งจริงๆแล้วก็น่าดูอยู่หรอก ดูแล้วก็เก็บไปวิจารณ์กันได้ทั้งปี อย่างพี่คองลูกสาวลุงยกทอมตกนั้นใส่มินิสเกิ๊ท พวกหนุ่มปากเปียกเอาไปพูดกันว่าอีคองนุ่งปลอกหมอนไปงานลากพระ ลงเรือแล้วนั่งไม่ได้เพราะคับเกินไป ต้องบอกให้นายท้ายเรือรอเพราะต้องวิ่งกลับบ้านไปเปลี่ยนชุดใหม่

ที่แหลมโพธิ์นั้นจะมีพิธีสงฆ์และการทำบุญเลี้ยงพระอันเป็นเป้าหมายหลักของประเพณีการลากพระ จุดหมายปลายทางของผู้ที่จะมาร่วมงานในแต่ละปีจึงอยู่ที่นี่ ส่วนปีนี้ท่านผู้ว่าจะกล่าวปราศรัยหลังจากพระฉันเพล หลังจากนั้นจะมีการเคลื่อนขบวนเข้าคลองกลับมาที่หาดหอยเพื่อดูการเฉลิมฉลองและแข่งเรือ ปีนี้ดูเหมือนว่าฟ้าดินจะไม่เป็นใจ พอสักสิบโมงเช้ากว่าๆแดดเปรี้ยงๆก็กลับกลายเป็นฝนเทลงมาอย่างหนัก ท่านผู้ว่าฯ พระชายาและคณะซึ่งต้องผจญภัยมาแล้วรอบหนึ่งด้วยการลุยโคลนจากเรือใหญ่ขึ้นมาที่ปะรำต้องผจญภัยรอบสองเมื่อฝนเทลงมาและหลังคากันแดดของปะรำไม่อาจจะกันฝนได้ กว่าจะเสร็จเรื่องและกลับขึ้นเรือใหญ่ได้ทุกคนในคณะจึงพากันเปียกปอนกันไปถ้วนหน้า รวมทุกคนในคณะเรือผู้ว่าคงจะไม่ต่ำกว่า๕๐คน บังมาได้ยินทีหลังว่าหลายคนในคณะหัวเสียอย่างแรงที่การจัดการหละหลวม มีการเสนอความคิดให้เลิกล้มแผนเดิมที่จะเดินทางต่อไปที่หาดหอย แต่ด้วยเหตุผลใดไม่ปรากฏชัด เรือของท่านผู้ว่าฯก็เข้าคลองไปจนถึงหาดหอยเพื่อดูขบวนเรือ"ครูประชาบาล" การแข่งเรือและกิจกรรมอย่างอื่น

คลองที่หาดหอยนั้นค่อนข้างกว้าง จึงเหมาะสำหรับการแสดงของคณะครูและแข่งเรือยาว เมื่อเรือของท่านผู้วาฯมาถึง ก่อนที่การแสดงชุดเรือประชาบาลของคณะครูจะเริ่มขึ้น เรือของท่านผู้ว่าฯถูกห้อมล้อมด้วยเรือนาๆชนิดของบรรดาชาวบ้านผู้มาร่วมงาน ส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากความอยากรู้อยากเห็น ทั้งเรือโดยสาร เรือผูกเพลง เรือแข่งและแม้กระทั่งพวกที่ลงไปแช่อยู่ในน้ำ ในจำนวนนี้มีเรือผูกเพลงลำหนึ่งที่โดดเด่นเป็นพิเศษ มากันสองคน หัวคนท้ายคน พายวนอยู่รอบๆเรือท่านผู้ว่าฯอยู่หลายรอบ เสียงผูกเพลงนั้นคงจะไม่มีผลอะไร เพราะท่านผู้ว่าฯและคณะญาติของท่าน(ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นสตรี)คงจะฟังไม่รู้เรื่อง แต่ไอ้ของโชว์ที่อยู่กลางตัวเรือนั้นมันไม่ต้องการคำบรรยาย เปํนอวัยวะเพศชายขนาดใหญ่ทำด้วยต้นหมาก ส่วนหัวเสริมด้วยศิลปะแกะสลักฝีมือเยี่ยมมาประกบ ส่วนที่ห้อยโตงเตงใช้มะพร้าวห้าวขนาดใหญ่สองลูก ส่วนท้ายคลุมด้วยรากไทรย้อยดำสนิท รวมแล้วกลายเป็นประฏิมากรรมชั้นยอดเยี่ยมที่สามารถสื่อความหมายจากคนทำไปยังคนที่เห็นได้อย่างไม่ตกหล่น

เพลงเรือชุด "ครูประชาบาล" ที่มีครูอิ้นและครูเพิ่มเป็นพ่อเพลงใหญ่ยังไม่ทันจบดี บรรดาผู้ที่มาร่วมงานต่างก็เห็นเรือของท่านผู้ว่าแล่นฝ่าเรือต่างๆออกไปทางทะเลสาบสงขลา หลายคนถามกันเองด้วยความสงสัยว่าทำไมท่านผู้ว่าจึงไม่รอดูเการแข่งเรือยาวก่อนกลับ...หลายคนบอกว่าคงจะเป็นเพราะฤทธิ์ปืนใหญ่ที่ทำจากต้นหมากในเรือผูกเพลง...

จริงๆแล้วมันก็เหมือนๆกันนั่นแหละ

2012-03-04T01:17:00.001+07:00

ตอนคนเราเพิ่งออกมาจากครรภ์ของมารดานั้นไม่มีอะไรแตกต่างกันเลย ออกมาตัวเปล่าๆไม่มีทรัพย์สินใดๆติดตัวออกมาทั้งสิ้น ที่ออกมาพร้อมๆกับพระขรรค์หรือหอยสังข์ก็เห็นมีแต่เฉพาะในนิทานเท่านั้น ภายในไม่กี่วินาทีหลังจากออกมา ความแตกต่างก็เริ่มจะปรากฏ แล้วแต่ว่าบิดามารดาของทารกนั้นจะอยู่ในสถานะไหนในทางเศรษฐกิจและสังคม ทารกซึ่งยังไม่รู้เรื่องอะไรทั้งสิ้นจะถูกหุ้มห่อด้วยเสื้อผ้าอาภรณ์และเครื่องประดับอันเป็นวัตถุที่มีค่ามีราคาอันเป็นที่ยอมรับ และฐานะทางสังคมของบิดามารดาก็จะถูกถ่ายทอดไปยังทารกเช่นเดียวกันในทันทีที่ออกมาดูโลก

เมื่อทารกค่อยๆเจริญวัย ค่านิยมในทางวัตถุและสถานะทางสังคมจากรอบข้างก็ถูกถ่ายทอดเข้าไปทีละเล็กละน้อย จากสภาพที่มีแต่ความบริสุทธิ์ในจิตใจ ความเป็นตัวตน-ตัวเอง(self)ก็ค่อยๆเกิดขึ้น ความรู้สึกเป็นเจ้าของก็ค่อยๆตามมา การแสวงหาให้ได้มาก็เกิดขึ้น และในที่สุดก็กลายเป็นพลโลกอีกคนหนึ่งที่สืบทอดเอาความรู้สึกอันเป็นธรรมดาสำหรับคนทั่วๆไปเอาไว้ มีการแก่งแย่ง เอารัดเอาเปรียบและล้างผลาญซึ่งกันและกันต่อไปเหมือนที่เป็นมาในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ ดูเหมือนว่าลักษณะทีว่านี้มีความเป็นสากล ไม่ว่าชาติไหนหรือภาษาไหนเหมือนกันหมด มากบ้างน้อยบ้างและไม่มีทีท่าว่าจะลดลง

ในเมืองไทยเรานั้นยิ่งเห็นได้ชัด คนธรรมดาๆสามารถที่จะเป็นนั่นเป็นนี่ได้ร้อยแปดพันอย่าง เช่นเป็นครู เป็นหมอ เป็นตำรวจ เป็นทหาร เป็นพระ เป็นหะยี เป็นกำนัน และเป็นฯลฯ ต่างคนต่างสำคัญมั่นหมายในสิ่งที่ตัวคิดว่าตัวเองเป็น หนักๆเข้าก็คิดว่าตัวเองผิดจากคนอื่นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่ได้อยู่ในสถานะที่กุมกลไกอำนาจที่สามารถจะเอื้ออำนวยประโยชน์ให้แก่ผู้อื่นได้ เมื่อถูกยกย่องยอมรับก็เลยพลอยใหญ่ไปตามแรงหนุน หลายคนเมื่อได้เป็นเข้าแล้วเกิดความหลงและอยู่ในโลกใหม่ที่ดูเหมือนว่าจะห่างไกลจากที่มาดั้งเดิมเมื่อตอนเกิดใหม่ๆออกไปทุกที โลกที่ประกอบขึ้นด้วยการมี การได้และการเป็นเจ้าของกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตที่ไม่อาจจะแยกแยะ

เพื่อนฝูงของบังที่เคยคบหาเมื่อตอนเรียนชั้นมัธยมหรือมหา'ลัยก็ให้มีอันเปลี่ยนไปตามอาชีพ เป็นนายพล เป็นหมอ เป็นผู้พิพากษา เป็นคณบดี เป็นอธิบดี เป็นดอกเตอร์นักวิชาการ เป็นศาสตราจารย์ เป็นนักการเมือง เป็นรัฐมนตรี เป็นนักธุรกิจใหญ่ และเป็นอะไรต่างๆที่ใครๆเขาถือว่าเป็นใหญ่เป็นโต ในบรรดาเพื่อนๆเหล่านั้นมีอยู่จำนวนหนึ่งที่มองเห็นความจริงว่าทุกอย่างที่ไปเป็นเข้านั้นมันเป็นแค่ภาระหน้าที่ แต่ก็มีอยู่อีกไม่น้อยที่พลอยหลงเขื่องไปกับการได้ การเป็น และการมี การพบปะเจอะเจอกันอีกครั้งหนึ่งจึงต้องมีความระมัดระวัง ความเป็นกันเองแบบเมื่อครั้งเก่าก่อนนั้นอาจจะไม่เหมือนเดิมเสียแล้ว เพราะสิ่งที่แต่ละคนกำลังพกพาและเป็นเจ้าของอยู่ในปัจจุบันมันทำให้ความรู้สึกของแต่ละคนเปลี่ยนไป

การแต่งตัวและประเพณีส่วนหนึ่งที่ถือปฏิบัติต่อๆกันมาก็มีไว้เพื่อการสนับสนุนที่จะสร้างความแตกต่างเพื่อผลอะไรบางอย่าง เช่นในศาลของบางประเทศในยุโรป คนที่เป็นผู้พิพากษาจะแต่งตัวค่อนข้างประหลาด ใส่ครุยรุ่มร่ามและครอบหัวด้วยวิกผมปลอม นัยว่าจะให้ดูขลังกว่าธรรมดา บ้านเราก็มีการลอกเลียนเอามาเป็นแบบอย่าง ผู้พิพากษาก็ใส่ครุยกะเขาด้วยทั้งๆที่ที่อากาศร้อนจะขาดใจ ถ้าใส่วิกเข้าด้วยก็คงจะกลายเป็นตัวตลกแทนที่จะขลัง มนุษย์เราหลอกกันเองหน้าด้านๆเพื่อหวังผลต่างๆด้วยการแต่งกาย

หากว่าเดินเข้าไปในสถานที่ราชการ ก็จะเห็นความพยายามของระบบและเจ้าหน้าที่ที่จะทำให้เกิดความแตกต่างด้วยการแต่งกายทั้งในหมู่คนข้าราชการด้วยกันและรวมไปถึงคนที่ไปติดต่องาน ข้าราชการแต่ละชั้นจะมีการแต่งเครื่องแบบแตกต่างกันไปเพื่อบ่งบอกฐานะเพื่อที่จะได้รู้ว่าใครเหนือกว่าใคร ทีไม่แต่งเครื่องแบบก็จะมีการแต่งตัวกันอย่างพิถีพิถัน ทั้งที่นิยมกันว่าสวยงามและที่แข่งกันว่าใครจะ"มี"มาแต่ง มาห้อยและมาแขวนประดับประดามากกว่ากัน...

... สมมติว่าหากมีสักวันหนึ่งเจ้าหน้าที่ศาลากลางจังหวัดทุกคนไปทำงานตัวเปล่าๆไม่มีเสื้อผ้า ไม่มีอะไรภายนอกมาเป็นส่วนประกอบ คนที่ไปติดต่อราชการที่ไม่เคยเห็นใครในสำนักงานมาก่อนจะบอกได้ไหมว่าใครคือภารโรงและใครคือผู้ว่าฯ ...เมื่อแต่ละคนเหลือแต่ตัวเปล่าๆแล้วมันก็คงไม่ต่างอะไรกันมากนัก...คนที่เคยถูกเรียกว่า"ท่าน"และมีคนหลีกทางให้ก็คงจะไม่มีอะไรเหลือที่จะเอาไว้แสดงฐานะอันจอมปลอมของตัวเอง...

สตีฟ จอบส์ ตัวอย่างของคนที่มีความเป็นตัวของตัวเอง

2012-01-09T09:54:00.002+07:00

ช่วงปลายปีที่แล้วใครๆก็คงจะได้ยินข่าวสตีฟ จอบส์(Steve Jobs)เสียชีวิตด้วยวัย๕๖ปีด้วยโรคมะเร็ง เขาเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงใหญ่ในการก่อตั้งบริษัทแอปเปิลคอมพิวเตอร์และเป็นผู้นำที่ได้รับความเชื่อมั่นจากพนักงาน ผู้ถือหุ้น และสาธารณะชนอย่างสูงสุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการหวนกลับมาของเขาหลังจากที่เขาโดนคณะกรรมการบริหารชุดใหม่แย่งยึดอำนาจ และได้นำพาเอาบริษัทแอปเปิลซึ่งกำลังจะล้มละลาย ให้กลับกลายมาเป็นบริษัทในระดับที่มีมูลค่าสูงสุดของโลก มีหลายสิ่งหลายอย่างในชีวิตความเป็นมาของเขาทั้งด้านส่วนตัวและการงาน ที่น่ารับรู้และศึกษา

พ่อของจอบส์เป็นนักศึกษาชาวซีเรียซึ่งเดินทางมาเรียนปริญาเอกทางรัฐศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยแห่งรัฐวิสคอนซิลประเทศสหรัฐอเมริกา ในระหว่างที่ศึกษาอยู่ ได้พบรักและแต่งงานกับแม่ของจอบส์ซึ่งกำลังเป็นนักศึกษาในมหาวิทยาลัยเดียวกัน พ่อแม่ทางฝ่ายหญิงซึ่งเป็นชาวแคทอลิคฝ่ายอนุรักษนิยมรับไม่ได้ที่ลูกสาวไปแต่งงานกับชาวมุสลิม เมื่อแม่ของจอบส์ตั้งท้องจึงได้ย้ายไปอยู่ที่แคลิฟอร์เนียร์ เมื่อคลอดจอบส์ แม่ของเขาได้ให้คนมารับลูกไปเลี้ยงผ่านสำนักงาน ซึ่งตามข้อตกลงต้องปิดเป็นความลับว่าใครคือพ่อแม่และใครคือคนที่รับเด็กไปอุปการะ ผู้รับอุปการะเป็นพ่อแม่บุญธรรมคือสองสามีภรรยานามสกุลจอบส์ จอบส์จึงได้ใช้นามสกุลนี้มาตั้งแต่นั้น ต่อมาแม่ของเขามีลูกสาวอีกคนหนึ่งก่อนแยกทางกับสามีชาวซีเรีย พ่อแม่บุญธรรมบอกเขามาตั้งแต่เด็กว่าเขาไม่ใช่ลูกที่แท้จริง และสิ่งนี้กลายเป็นปมด้อยในใจของเขามาตลอดว่าเขาเป็นคนที่พ่อแม่ไม่ต้องการ และเขาก็ไม่สนใจที่จะสืบเสาะหาผู้ให้กำเนิดที่แท้จริงจนกระทั่งเขาอยู่ในวัยเบญจเพศ เขาได้ติดต่อพูดคุยกับผู้เป็นแม่และน้องสาว แต่ไม่เคยคิดที่จะติดต่อพูดคุยกับผู้เป็นพ่อ ซึ่งไปเปิดร้านอากหารอยู่ในซิลิกอนวอลเลย์ไกล้ๆกับที่ทำงานของจอบส์ ซึ่งจอบส์เองก็ไปกินอาหารที่นั่นหลายครั้ง แต่ก็ไม่รู้ว่าเจ้าของร้านที่เขาเคยคุยด้วยคือพ่อของเขาและพ่อของเขาก็ไม่รู้เช่นเดียวกันว่าจอบส์เป็นลูก อย่างไรก็ตามเขาไม่ยอมติดต่อหลังจากที่รู้ เพราะเขาแค้นว่าเขาถูกพ่อทอดทิ้ง

พ่อแม่บุญธรรมของจอบส์ไม่ใช่คนร่ำรวยมีฐานะแค่พออยู่พอกิน เป็นลูกจ้างระดับล่างๆในบริษัทไฮเทค ซึ่งมีอยู่มากมายในละแวกเมืองที่เขาอยู่ ซึ่งเรียกกันว่าซิลิกอนวอลเลย์ในปัจจุบัน เนื่องจากมีบริษัทไฮเทคมากมาย แถมยังเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด สถาบันที่มีชื่อเสียงสูงสุดแห่งหนึ่งของอเมริกา สภาพแวดล้อมและสังคมจึงเป็นแหล่งรวมของนักวิทยาศาสตร์ วิศวกร และคนมีความรู้ในสาขาต่างๆมากมาย

ในช่วงทศวรรษ๑๙๗๐ ได้มีนวัตกรรมเกี่ยวกับไมโครโปรเซสเซอร์ จากเครื่องคอมพิวเตอร์ที่มีขนาดใหญ่หนักเป็นตันและราคาเป็นล้านดอลลาร์ ตัวไมโครโปรเซสเซอร์ซึ่งได้รับการดีไซน์ลงไปบนแผ่นซิลิกอนซึ่งมีขนาดหัวแม่มือ สามารถที่จะใช้งานได้ในลักษณะเดียวกันกับเครื่องคอมพิวเตอร์เมนเฟรมและมินิ ถึงแม้ประสิทธิภาพจะด้อยกว่า แต่ราคาถูกกว่าและขนาดก็เล็กกว่ามาก ในระยะนั้นยังไม่มีบริษัทใหญ่ๆมองเห็นผลทางการค้าของตัวไมโครโปรเซสเซอร์เพราะเป็นยุคของเครื่องเมนเฟรมและมินิ มีแต่นักอีเลคทรอนิคส์สมัครเล่นที่ได้เอามาประกอบเป็นคอมพิวเตอร์ทำเล่นกันสนุกๆ มีการรวมกลุ่มกันของคนที่ชอบเหมือนๆกันเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และอวดเครื่องที่ตัวเองทำขึ้นต่อกันและกัน เนื่องจากหมู่บ้านที่จอบส์อยู่เต็มไปด้วยคนในวงการ จึงได้มีชมรมเกิดขึ้นและทำให้เขาได้รู้จักผู้ร่วมงานคนสำคัญคือสตีฟ วอซนิแอกหรือวอซในขณะที่เขายังเรียนอยู่ในชั้นมัธยม

วอซเป็นลูกชายของวิศวกรไฟฟ้า เขาเป็นคนฉลาด เรียนหนังสือดี และเป็นคนชอบเล่นอีเลคทรอนิคส์และมีพรสวรรค์ในเรื่องนี้ เขาเรียนรู้เกี่ยวกับการออกแบบอุปกรณ์อีเลคทรอนิคส์ด้วยตนเองและอยู่ในระดับผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่เรียนชั้นมัธยมปลาย ส่วนจอบส์นั้น ผลการเรียนก็แค่ผ่าน ไม่ได้มีทักษะอะไรมากมายในเรื่องอีเลคทรอนิคส์ แต่จอบส์เป็นคนช่างจินตนาการว่าเขาต้องการให้เครื่องมันเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ อะไรคือสิ่งที่ผู้ใช้ควรจะชอบและต้องการและอะไรจะขายได้ พูดง่ายๆก็คือจอบส์เป็นคนมีหัวเซ็งลี้ ในขณะที่วอซจะทำเล่นสนุกๆอย่างเดียว ในการประชุมของชมรมคราวหนึ่ง วอซเอาแผนทางไฟของดีไซน์อันใหม่ที่เขาทำไปแจกให้คนอื่นไปลองทำบ้าง จอบส์พยายามชักจูงให้วอซทำเป็นคิท คือขายอะไหล่พร้อมแผนทางไฟให้คนอื่นไปลองทำแทนที่จะแจกฟรีๆ

ทศวรรษ๑๙๗๐นับเป็นยุคก่อกำเนิดของคอมพิวเตอร์ที่เราเห็นกันทั่วไปในทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ชนิดต่างๆตั้งแต่ชนิดตั้งโต๊ะ ตั้งบนพุง ตั้งบนตัก มือถือ และฯลฯ ทุกอย่างล้วนแต่อาศัยนวัตกรรมอันเดียวกันคือไมโครโปรเซสเซอร์ ในปี๑๙๗๕ นิตยสารPopular Electronics ได้ตีพิมพ์บทความเกี่ยวกับชุดอุปกรณ์หรือที่เรียกกันว่าKIT สำหรับประกอบเครื่องคอมพิวเตอร์ ALTAIR8800 ทำโดยบริษัทMITS ซึ่งเพิ่งตั้งสดๆร้อนๆโดยวิศวกรคนหนึ่งในเมืองอะบูเคอกีรัฐนิวแมกซิโก นับเป็นครั้งแรกที่มีคนทำคอมพิวเตอร์ขาย เขาขายชุดอะไหล่ราคา๓๙๙ดอลลาร์ คนซื้อต้องเอามาประกอบเอง ตอนนั้นบังก็เป็นแฟนของวงการคนหนึ่งเหมือนกัน ติดตามอ่านนิตยสารทุกเล่มเกี่ยวกับอีเลคทรอนิคส์ ได้เห็นบทความนี้ในนิตยสารดังกล่าวที่ห้องสมุดมหา'ลัย อ่านแล้วก็ได้แต่ฝัน แถมยังถ่ายเอกสารมานอนฝันต่อ เงิน๘๐๐๐บาทในตอนนั้นมันเหลือกำลังมากนัก เครื่องไม่มีจอภาพ ไม่มีแม้กระทั่งคีร์บอร์ด ใส่โปรแกรมโดยการโยกสวิทที่หน้าเครื่อง การแสดงผลที่ออกมาเป็นการการพริบของLED

ในเวลานั้นจอบส์กำลังเรียนอยู่ที่รีดส์คอลเลจในรัฐออรีกอน เป็นช่วงขณะที่ฮิบปี้กำลังเฟื่อง กูรุจากเมืองแขกกำลังได้รับความนิยมพร้อมๆกับกัญชาและยากล่อมประสาทที่เรียกกันว่าLSD จอบส์เกิดเลื่อมใสศาสนาพุทธและปรัชญาตะวันออก เรียนได้ปีเดียวก็ออก เดินทางไปอยู่อินเดียพักหนึ่ง นัยว่าจะไแสวงหาสัจจธรรม และในช่วงขณะเดียวกันนั้นเอง บิลล์ เกตส์ซึ่งกำลังเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดและพอล อัลเลนคู่หู ซึ่งหลงไหลในเรื่องซอร์ฟแวร์มาตั้งแต่เรียนชั้นมัธยม เห็นบทความเกี่ยวกับALTAIR8800ที่บังพูดถึงข้างต้น เกตส์และอัลเล็นมองเห็นสิ่งที่ไม่มีใครเห็นในตอนนั้น ว่าเครื่องALTAIR8800นี่แหละจะเป็นจุดเริ่มต้นของคอมพิวเตอร์ที่จะแพร่หลายในอนาคต เกตส์จึงลาออกจาการเป็นนักศึกษามาตั้งบริษัทไมโครซอร์ฟเพื่อเขียนโปรแกรมภาษาเบสิกให้กับเครื่อง ซึ่งก็อยู่ได้ไม่นานเพราะบริษัทMITSเจ๊ง ไมโครซอร์ฟไปพบโชคเรื่องซอร์ฟแวร์ภายหลังกับบริษัทไอบีเอ็มที่ทำให้เขาเริ่มประสบความสำเร็จและทำให้ไมโครซอร์ฟกลายมาเป็นยักษ์ใหญ่ทางซอร์ฟแวร์ เกตส์เป็นคนเรียนเก่ง และการที่เขาตัดสินใจดร็อบจากฮาร์วาร์ดออกมาทำซอร์ฟแวร์นั้นนับว่าเขามองเห็นอนาคตและมีความเชื่อมั่นอย่างเต็มที่ สำหรับบ้านเราคงจะหาได้ยากมาก เพราะสภาพทางความคิดและค่านิยมต่างกันมาก

จอบส์กลับจากอินเดียก็มาหาวอซ ซึ่งเรียนได้นิดหน่อยแล้วดร็อบออกไปทำงานเป็นวิศวกรให้บริษัทHP เป็นที่น่าสังเกตุอย่างหนึ่งว่าในอเมริกานั้น บางครั้งในกรณีพิเศษเขาไม่ได้สนใจนักว่าใครจะเรียนอะไร จบอะไร จบหรือไม่จบ ถ้าหากว่าคนๆนั้นสามารถที่จะพิสูจน์ให้เห็นได้ว่าเขามีความสามารถพิเศษอะไรบางอย่าง เรียนจบหรือไม่จบ หรือเรียนอะไรมาไม่ใช่เรื่องใหญ่ ขอให้มีความสามารถจริงๆเป็นใช้ได้ และคนส่วนนี้เองที่เป็นพลังผลักดันสำคัญของนวัตกรรมส่วนหนึ่งและอาจจะเป็นส่วนสำคัญเสียด้วยในอเมริกา ซึ่งมีตัวอย่างให้เห็นอยู่มากมายตั้งแต่ไมเคิล เดลล์ของบริษัทเดลล์คอมพิวเตอร์ บิลล์ เกตส์แห่งบริษัทไมโครซอร์ฟ สตีฟ จอบส์แห่งแอปเปิ้ล ลารี อาลิสสันแห่งออราเคิล คนพวกนี้ไม่มีใครเรียนจบปริญญาตรีสักคน ซึ่งเช่นเดียวกับอาเสี่ยมากมายในเมืองไทยที่ไม่ได้ร่ำเีรียนอะไรมามากนัก แต่สามารถจ้างคนจบเรียนจบสูงๆมากมายมาไว้รับใช้ พวกมีการศึกษาดีๆจึงมักจะกลายเป็นขี้ข้า ทั้งข้าราชการและข้าคหบดี

จอบส์มองเห็นอนาคตของของเล่นชิ้นใหม่ จึงชวนวอซออกมาทำคอมพิวเตอร์ขาย วอซก็เหมือนกับคนทั่วๆไป ทำงานให้กับHPก็สามารถเลี้ยงตัวได้อยู่แล้ว เรื่องอะไรต้องออกไปเสี่ยง แต่ก็ทนจอบส์รุกเร้าไม่ได้ จึงอาสาที่จะออกแบบเครื่องให้นอกเวลา เริ่มต้นทำกันในโรงรถที่บ้านของพ่อของจอบส์ ปรากฏว่าขายดิบขายดีทำไม่ทัน บริษัทแอปเปิลจึงเกิดขึ้น จอบส์และวอซกลายเป็นเศรษฐีร้อยล้านในขณะที่อายุแค่ยี่สิบกว่าๆ ในขณะที่วอซมีอัฉริยภาพในทางวิศวกรรม จอบส์ก็มีอัฉริยภาพในการมองเห็นในสิ่งที่คนอื่นมองไม่เห็นและสามารถที่จะโน้มน้าวจิตใจคนอื่นให้มาร่วมงานและมีความหวังและเชื่อมั่นในความเป็นไปได้ของสิ่งใหม่ๆที่ไม่เคยมีใครทำมาก่อน ในขณะที่แอปเปิลกำลังโตอย่างก้าวกระโดดนั้น จอบส์มองเห็นว่าต้องหาฝ่ายการตลาดที่มีความสามารถสูงมานำและจัดการ เป้าหมายของจอบส์คือจอห์น สกัลลีย์ผู้นำของบริษัทเป็ปซี สกัลลีย์เป็นคนเก่งที่มาสายตรง คือเรียนจบมาทางบริหารธุรกิจจากสถาบันที่มีชื่อเสียงและมีผลงานดีเด่น สกัลลีย์ไม่จำเป็นต้องมาแอปเปิลก็มีทุกอย่างพร้อมอยู่แล้ว เป็ปซีเป็นบริษัทใหญ่ระดับโลก กำไรสูงและค่าตอบแทนสำหรับสกัลลีย์นั้นเป็นจำนวนหลายสิบล้านต่อปี แต่ท้ายที่สุดสกัลลีย์ทนคำท้าทายของจอบส์ไม่ได้...คุณจะขายน้ำหวานจนกระทั่งวะระสุดท้ายของชีวิต หรือคุณจะมาร่วมงานกับแอปเปิลและมีส่วนร่วมในการสร้างประวัติศาสตร์แห่งมนุษยชาติ...

จอบส์เป็นคนที่มีความเชื่อมั่นในตัวเองสูงมาก เขามีความเชื่อของเขาที่ไม่มีใครอาจจะเปลี่ยนแปลงเขาได้ เขาเชื่อว่าสิ่งที่เขาจะนำเสนอให้ตลาดต้องเป็นสิ่งที่ดีที่สุด และผู้ใช้สินค้านั้นไม่รู้ว่าเขาต้องการอะไรจนกระทั่งเขาเห็นสินค้านั้นๆ ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของผู้ผลิตที่ต้องนำเสนอสิ่งที่ดีและมีคุณค่าที่สุด เขาจะปฏิเสธดีไซน์ครั้งแล้วครั้งเล่าที่ถูกนำเสนอ ถ้าหากว่ามีอะไรแม้กระทั่งเล็กน้อยที่ไม่สบอารมณ์ของเขา ดังนั้นจึงมีอยู่เป็นประจำที่เขาขัดกับผู้นำรายใหม่ที่เขาจ้างเข้ามาคือสกัลลีย์ สกัลลีย์เป็นคนที่แคร์กับรายได้เฉพาะหน้าเหนือสิ่งอื่นใด แต่จอบส์จะไม่ยอมนำสินค้าใหม่ออกมาหากเขาเห็นว่ามันยังไม่ดีพอ เนื่องจากแอปเปิลเป็นบริษัทมหาชน คณะกรรมการบริหารภายใต้การนำของสกัลลีย์จึงเขี่ยให้จอบส์พ้นตำแหน่งสำคัญ จอบส์ผิดหวังมาก และลาออกจากแอปเปิลในที่สุด เขาขายหุ้นของเขาจนหมดด้วยความแค้น แล้วไปตั้งบริษัทคอมพิวเตอร์ใหม่ชื่อเน็กซ์ ซึ่งประสบกับภาวะขาดทุนมาตลอด จนกระทั่งเขาไปมีส่วนร่วมในบริษัทพิกซ่าร์ จึงค่อยประสบความสำเร็จอีกครั้งหนึ่ง

แอปเปิลภายใต้การนำของสกัลลีย์ก็ต้องประสบกับภาวะขาดทุนอย่างหนักหลังจากจอบส์จากมาไม่นาน และผลสุดท้ายสกัลลีย์ก็พ้นจากการเป็นผู้นำที่แอปเปิล ในขณะที่แอปเปิลกำลังจะล้มละลาย ผู้บริหารในขณะนั้นตัดสินใจซื้อบริษัทเน็กซ์เพื่อที่จะเอาจอบส์กลับมา ภายใต้การนำของจอบส์ในช่วงหลังของทศวรรษ๒๐๐๐ แอปเปิลนำเสนอสินค้าใหม่ที่กลายเป็นสินค้ายอดนิยมในปัจจุบัน ตั้งแต่คอมพิวเตอร์ ไอพ็อด ไอโฟน และไอแพ็ด แอปเปิลได้ฟื้นกลับกลายเป็นบริษัทยักษ์ใหญ่อีกครั้งหนึ่งได้อย่างน่าอัศจรรย์

เคล็ดลับสำคัญอย่างหนึ่งในการประสบความสำเร็จของจอบส์ก็คือ เขาไม่ใช่คนมักมากในทรัพย์สินสมบัติ เขาทำในสิ่งที่เขารักที่จะทำและมีความเชื่อมั่นอย่างเต็มเปี่ยม ความร่ำรวยไม่ใช่จุดประสงค์ของเขาและเขาถือว่ามันเป็นเพียงผลพลอยได้ อุปนิสัยที่โผงผางไม่เกรงใจใครของเขาสร้างความกระอักกระอ่วนไม่พอใจให้คนรอบข้างมากมาย แต่ก็มีคนรอบข้างอีกมากมายเช่นเดียวกันที่มองเห็นว่าหากไม่ใช่ความเป็นตัวของตัวเองและการมองโลกไม่เหมือนคนอื่นของเขา ก็ไม่มีหลายสิ่งหลายอย่างที่เป็นสินค้ายอดนิยมซึ่งใครๆพากันเลียนแบบ ให้ชาวโลกได้เห็นอย่างที่เห็น

ขออัญเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั่วสากลโลก...

2011-12-28T07:20:00.003+07:00

ในโลกบิดๆเบี้ยวๆใบนี้ คงจะไม่มีชนชาติไหนที่จะช่างจินตนาการและเป็นนักเล่านิทานเท่าแขกอินเดีย และก็ไม่มีชนชาติไหนอีกเช่นกันที่นิยมชมชอบนิทานของแขกอินเดียเท่าชนชาติไทย ฟังนิทานของเขาแล้วยังไม่พอ แถมยังอุตริไปนับถือตัวละครในนิทานตามเขา แล้วเอามาเป็นเครื่องขจัดปัดเป่าความทุกข์ความไม่สมหวังและอ้อนวอนร้องขอสิ่งที่ตัวเองอยากได้นาๆชนิด ความเชื่อไม่ต้องการข้อพิสูจน์ แค่ได้ยินได้ฟังความเชื่อก็เกิดขึ้นได้แล้ว และเมื่อได้ผสมผสานเข้ากับความอยากได้อยากมีที่มีอยู่แล้วเป็นทุนในใจของคนทั่วไปทุกอย่างก็ไปกันได้ด้วยดี และก็เป็นนักคิดนักแสวงหาชาวอินเดียโบราณท่านหนึ่งอีกเช่นกันที่ขบถต่อความเชื่อดั้งเดิม ชี้ให้เห็นว่าอัน"ความอยาก"และ"สิ่งที่เป็นที่ตั้งแห่งความอยาก"นั่นแหละคือต้นตอบ่อเกิดแห่งปัญหาทั้งปวง หากกำจัดสองสิ่งนี้เสียได้ ก็ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาอะไรทั้งสิ้นรวมไปถึงทพเจ้าในนิยาย คนส่วนใหญ่ถูกยัดเยียดเรื่องศาสนามาจากบรรพบุรุษ พวกที่ก่อปัญหาที่สุดในบ้านเราเห็นจะได้แก่พวกมั่วสะเปะสะปะ ตัวอย่างเช่นพวกที่เอาฮินดู(หรือพราหมณ์)มาปนกันกับพุทธแล้วกล่าวหาคนอื่นว่าไม่นับถือศาสนา เช่นไม่กราบไหว้สัตว์ประหลาดและวัตถุศักดิ์สิทธิ์นานาชนิดเหมือนตัวเอง

ตอนนี้มีวัดพุทธมากมายหลายวัดที่นิยมสร้างรูปพระพิฆเณศหรือGanesha เทพครึ่งคนครึ่งช้างแห่งศาสนาฮินดูไว้บูชา วัดทางภาคกลางและภาคตะวันออกแข่งกันสร้าง แข่งกันว่าของใครจะใหญ่กว่าใคร สถานที่ราชการหลายๆแห่งรวมทั้งสถานศึกษาก็แข่งกันสร้างไว้ในสนามหญ้าหน้าอาคาร ชาวพุทธคนใดที่ไม่ทำความเคารพกราบไหว้บูชาจะถูกกล่าวหาว่าไม่เป็นชาวพุทธและลบหลู่ศาสนาพุทธ เทพที่มีตัวเป็นคนแต่มีหัวเป็นช้างนับเป็นจินตนาการชนิดสุดยอดไร้เทียมทาน หากว่าต่อยอดจินตนาการออกไปอีกนิด คิดให้ลึกลงไปอีกหน่อย ถ้าหากว่าผู้เป็นพ่อไปสมสู่กับช้างนี่อาจจะพอเป็นไปได้ ถึงแม้ว่าจะทุลักทุเลเต็มทีถ้าหากว่าไม่โดนช้างตัวเมียเหยียบเอาเสียก่อนที่จะทำได้สำเร็จ แต่ถ้าพ่อเป็นช้างแล้วแม่เป็นคนนี่ยังนึกไม่ออกว่าจะทำอีท่าไหนถึงจะออกลูกมาได้ ขนาดของช้างกับคนมันต่างกันมากนัก

ท่านปัญญานันทะภิกขุเป็นหนึ่งในบรรดาผู้ซึ่งพยายามแก้ไขความนอกรีตวิตถารของชาวพุทธ ทั้งที่ทำไปด้วยความเข้าใจผิดและที่ทำไปเพื่อหวังลาภสักการะ ท่านเคยเล่าในการปาฐกถาธรรมที่วัดชลประทานปากเกร็ดนนทบุรี ว่าเมื่อครั้งที่ท่านได้รับการนิมนต์จากคนไทยในเมืองชิคาโก มลรัฐอิลลินอยส์ประเทศสหรัฐอเมริกาให้ไปจำพรรษาและแสดงธรรมทีวัดธัมมาราม วัดไทยในเมืองดังกล่าว สมภารของวัดซึ่งเป็นพระผู้มีสมณะศักดิ์ชั้นราชาคณะซึ่งใครๆควรจะวางใจในเรื่องความรู้เกี่ยวกับพระธรรมและวินัยสงฆ์ มหาเถรสมาคมเป็นผู้คัดเลือกและส่งไปเผยแพร่พุทธศานาในอเมริกา แทนที่จะประกอบกิจตามความมุ่งหมาย ท่านได้แต่ประกอบพิธีกรรมเป็นงานหลัก สวดนั่นเจิมนี่เพื่อที่จะรับปัจจัย เพียงไม่กี่ปีท่านก็มีรถเบนซ์ใหม่เอี่ยมนั่ง ไปไหนสะพายกล้องถ่ายรูปอย่างดีซูมยาวเป็นฟุต มีคนเห็นท่านเดินชมการแสดงรถถยนต์และงานแสดงสินค้าระดับอินเตอร์อื่นๆซึ่งจะมีอยู่บ่อยๆในเมืองชิคาโก คนไทยส่วนหนึ่งที่นั่นขนานนามให้ลับหลังว่าเสี่ยซูมยาว

ท่านเสี่ยได้สร้างห้องพระพรหมผู้เป็นเทพเจ้าแห่งศาสนาพราหมณ์ไว้หน้าอุโบสถให้คนมาวัดได้บูชา ท่านปัญญาเห็นว่าเป็นเรื่องไม่ถูกต้องสำหรับพระสงฆ์ที่ทรยสต่อคำสอนของพระพุทธเจ้าและหันไปนำศาสนาอื่นเข้ามาปะปน ท่านเลยเริ่มเทศน์ชี้ให้คนที่มาฟังธรรมเห็นว่าอะไรเป็นอะไร อันไหนเป็นพุทธอันไหนเป็นฮินดู กลายเป็นว่าพระผู้มาอาศัยจำพรรษาเกิดขัดกันขึ้นมากับสมภารเจ้าวัด หลังจากนั้นมาเวลาท่านจะเทศน์จึงมักจะไม่มีไฟฟ้าในห้องที่ท่านใช้เทศน์ ตามหาใครที่รับผิดชอบก็ไม่เจอ ท่านต้องเทศน์โดยไม่มีเครื่องขยายเสียงและไม่มีแสงสว่าง ซึ่งผิดกับเวลาท่านฤาษีลิงดำมา ทุกสิ่งทุกอย่างพร้อมสมบูรณ์หมดและคนจะแน่นกว่ารายการเทศน์ของท่าน ท่านปัญญาเล่าว่าท่านลิงดำท่านไม่เทศน์แต่เล่านิทานเกี่ยวกับผีสางเทวดา เอาพระเครื่องและวัตถุมงคลมาขายให้ญาติโยม กลับเมืองไทยย่ามตุงด้วยดอลลาร์ไปทุกคราว เป็นการสะท้อนให้เห็นถึงภาวะของพระและคนไทยในต่างแดน ที่สืบทอดเอาความไม่ถูกต้องเอาไว้ไม่ว่าจะไปอยู่ที่ไหน

เมื่อไม่กี่ปีก่อนกระแสความนิยมจตุคามรามเทพมาแรง จริงๆแล้วจตุคามรามเทพเป็นแค่เทพระดับปลายแถวที่ลูกหลานเจ้าของนิทานดั้งเดิมในอินเดียอาจจะไม่รู้จัก หลังจากมีการโปรโมทของคนหัวใสบ้านเราพักเดียว ว่ามีสารพัดสรรพคุณครอบจักรวาล เป็นสิริมงคล ทำมาค้าขึ้น เป็นบุญเป็นกุศลและเป็นวิถีทางอันถูกต้องของชาวพุทธที่ต้องซื้อหามาไว้ ความต้องการจตุคามในตลาดพุ่งพรวดๆแบบเอ็กโพเนนเชียลจนผลิตและเข้าพิธีปลุกเสกแทบไม่ทัน ดีมานด์มาแรงกว่าไอพ็อด ไอโฟน และไอแพดของแอปเปิ้ลเป็นไหนๆ หลวงหนุ่ยแห่งวัดคอหงส์คือสตีฟจ็อบส์ของจตุคาม ท่านพยอมแห่งวัดสวนแก้วก็ไม่ยอมปล่อยให้กระแสผ่านไปเฉยๆ พลอยทำจตุคำคุกกี้ขายกะเขาด้วย

ความเชื่อในของวิเศษ ผู้วิเศษ และอะไรๆที่วิเศษได้ฝังหัวเสียแล้วสำหรับคนไทยส่วนหนึ่ง เชื่อกันตั้งแต่พวกไร้เดียงสาไปจนถึงระดับผู้นำผู้บริหารของประเทศ ข่าวไทยรัฐเรื่องไข่พยานาค หมูสามหัว วัวสี่หาง และฯลฯจึงยังมีมาให้อ่านกันเป็นประจำ มีคนไปกราบไหว้บนบาน เห็นอะไรประหลาดๆก็เหมาเอาว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์และมีอิทธิฤทธิ์ดลบันดาล....

...พอปีใหม่ที ใครๆก็มีการเชิญสิ่งศักสิทธิ์ทั่วสากลโลกมาดลบันดาลให้กันและกันเสียทีหนึ่ง...ถึงแม้จะไม่เคยเห็นผล แต่ก็ยังคงอัญเชิญกันอยู่ต่อไป...

หมอดูลูกแก้วและผู้ช่วย

2011-12-10T13:00:00.003+07:00

เมื่อครั้งกระโน้นแม่ทอมคือหมู่บ้านที่เงียบเหงา ใครๆก็มีเวลาว่างมากมายแทบทั้งปี และต่างคนต่างก็ไม่รู้ว่าจะทำอะไร ตกกลางคืนทุกบ้านก็ดับตะเกียงนอนกันตั้งแต่ทุ่มครึ่ง บรรดาคนที่มีครอบครัวแล้วก็ดูเหมือนจะชื่นชอบเพราะจะได้ประกอบกิจอันน่าตื่นเต้นที่ไม่ต้องซื้อต้องหาและรอคอยกันมาทั้งวัน แต่ละบ้านจึงมีลูกหัวปีท้ายปีเลี้ยงกันไม่หวาดไม่ไหว ส่วนเด็กๆนั้นหากเป็นช่วงโรงเรียนเปิดก็ค่อยยังชั่วที่ต้องมีภาระเรื่องโรงเรียนให้ได้ช่วยลดความเบื่อหน่าย หากเป็นช่วงโรงเรียนปิดวันๆที่ผ่านไปมันเต็มไปด้วยความยาวนาน ทั้งๆที่ผู้ใหญ่ทุกคนเคยเป็นเด็ก แต่ก็แทบจะไม่มีเลยที่จะเข้าใจเด็ก ว่าเด็กนั้นโดยวัยต้องการเล่นนั่นเล่นนี่สนุกสนานตามประสาเด็กที่กำลังเจริญเติบโต แต่จะไปหวังว่าชาวบ้านธรรมดาๆจะเข้าใจจิตวิทยาพัฒนาการนั้นคงจะเป็นการเหลือวิสัย เพราะแม้กระทั่งครูที่โรงเรียนส่วนใหญ่ก็ยังไม่เข้าใจ เด็กที่มีความกระฉับกระเฉงฉับไวอยู่ไม่นิ่งกลับถูกมองว่าเป็นเด็กมีปัญหา เด็กที่กล้าแสดงออกและโต้แย้งครูด้วยเหตุผลกลับถูกมองว่าเป็นเด็กเหลือขอแข็งข้อกระด้างกระเดื่อง ดังนั้นจึงไม่ใช่ของแปลกที่บรรดาเด็กดีของครูนั้นมักจะเป็นพวกซึมเศร้าเฉื่อยชา ซึ่งดูเหมือนว่าจะว่านอนสอนง่าย ค่านิยมดังกล่าวได้ถูกถ่ายทอดมายังพ่อแม่ผู้ปกครอง เด็กๆส่วนใหญ่ในหมู่บ้านจึงไม่ค่อยที่จะกล้าแสดงออกด้วยความคิดและสติปัญญาของตัวเอง เด็กๆส่วนใหญ่จึงกลายเป็นคนไม่กล้าแสดงออกเพื่อแลกกับการยอมรับว่าเป็นเด็กดีในสายตาของผู้ใหญ่ บังผ่านไปบ้านไหนก็เห็นแต่เพื่อนๆรุ่นราวคราวเดียวกันนั่งแหง่วอยู่กับบ้านทั้งวัน นั่งอยู่เฉยๆ จะเข้าไปเล่นด้วยพ่อแม่เขาก็ตวาดเอาดื้อๆ

ครอบครัวบ่าวเจือนั้นค่อนข้างจะอิสระเสรี น้าเณรแก้วและป้าเลี่ยนแกเลี้ยงลูกแบบอย่างไรก็ได้ น้าเณรแก้วนั้นเป็นเป็นลูกชายตายอดและยายทองสี ทั้งสองคนเป็นคนรอบรู้ฉลาดหลักแหลมซึ่งตกทอดมาถึงรุ่นถัดๆมา ด้วยความเป็นคนใจใหญ่ใจกว้างและใจนักเลงของหมู่บ้าน บ้านนี้ไม่มีใครสนใจว่าใครจะว่าจะคิดอย่างไรมาตั้งแต่ไหนแต่ไร ทำนองว่าเราจะอยู่ของเราอย่างนี้ใครจะทำไม แต่ก็เป็นมิตรกับทุกๆคน ด้วยเหตุนี้ใครไปใครมาจากต่างถิ่นก็จะมากินมานอนที่นี่ บังจึงมักจะไปขลุกอยู่ที่นี่กับบ่าวเจือ และเรียนรู้เรื่องราวที่หาไม่ได้ที่บ้านตัวเองและบ้านอื่นๆ นั่งฟังผู้ใหญ่เขาพูดกันสารพัดเรื่อง ตั้งแต่เรื่องการทำมาหากินไปจนถึงเรื่องเซ็กส์ คนส่วนใหญ่ไม่ได้สนใจว่าจะมีเด็กนั่งฟังอยู่ด้วยเพราะถือว่าอายุยังน้อยฟังไม่รู้เรื่อง เขาจึงพูดกันตามสบายแบบไม่ยั้ง แรกๆก็ฟังไม่รู้เรื่อง แต่หลังจากฟังหลายๆครั้งเข้าและไปซักเอากับบ่าวเจือในส่วนที่ไม่เข้าใจ หลังๆจึงรู้แจ้งทุกกระบวนความที่ได้ยิน นานๆเข้าก็เลยเที่ยวลองนั่นลองนี่ ตั้งแต่ยนหมาก กินหมาก นัตถ์ยา ไปจนถึงลองสูบยาใบจาก สูบเสร็จอ้วกแตกและนอนมึนอยู่หลายชั่วโมง เข็ดไม่กล้าลองอีกนานตั้งแต่นั้น ยังจำเสียงยายทองสีหัวหัวเราะได้จนกระทั่งทุกวันนี้

น้าเณรแก้วปลูกบ้านอยู่ติดๆกับบ้านยายทองสี ส่วนตายอดนั้นตายไปก่อนที่บังจะจำความได้ อีกฟากหนึ่งของคลองอู่ตะเภาตรงกันข้ามกับบ้านน้าเณรแก้วคือวัดเก่าหรือวัดอู่ตะเภา มองออกนอกหน้าต่างด้านทิศตะวันออกของบ้านน้าเณรแก้ว จะเห็นโบสถ์และพระประธานในโบสถ์อย่างชัดเจนเนื่องจากโบสถ์ไม่มีฝาผนัง น้าเณรแก้วและป้าเลี่ยนอยู่บ้านหลังนี้มากว่าสิบปี หลังจากคลอดไข่เค ลูกชายคนสุดท้องได้สักสี่ห้าปี ป้าเลี่ยนก็ล้มป่วยและตายหลังจากเจ็บกระเสาะกระแสะอยู่พักหนึ่ง ในขณะที่แกยังเจ็บ ตาหนี่หมอไสยศาสตร์ต่างถิ่นพเนจรผ่านมาและทำนายว่าสาเหตุแห่งการเจ็บป่วยของป้าเลี่ยนนั้นมีสาเหตุมาจากสร้างบ้านอยู่ในเงาโบสถ์ เท่าที่ได้ยิน น้าเณรแก้วไม่ได้ศรัทธาในคำทำนาย แกว่าโบสถ์ในพุทธศาสนาเป็นสัญลักษณ์แห่งความดีและไม่เบียดเบียน ไม่ใช่การการมีพิษภัยและการทำร้ายทำลาย

ความเจ็บไข้ไม่สบายนั้นเป็นสิ่งที่มาพร้อมๆกับคนเราและสิ่งมีชีวิตทุกชนิด มีอยู่ร้อยแปดพันประการ พี่เปี่ยมลูกสาวป้าพร้อมและลุงเชือนนั้นมีอาการทางโรคจิต ลุงเชือนพาไปโรงพยาบาล ซึ่งก็รู้ๆกันอยู่ว่าไม่ได้รับการสนใจเท่าที่ควรสำหรับคนบ้านนอก เนื่องจากไม่ค่อยจะมีสตางค์ แกลองหมอบ้านมาแล้วแทบทุกสาขาวิชาเฉพาะ(ใช่แล้ว หมอบ้านก็มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน) ไปถามหมอทอง(คนละทองกับกับทองที่สถานีอนามัย)ซึ่งเชี่ยวชาญทางพระเคราะห์และอุบาทว์ แกก็บอกว่าถูกอุบาทว์ ทำพิธีแก้แล้วหลายรอบก็ไม่หาย เสียไก่ไปแล้วหลายตัว ไปหาหมอบ้านผู้เชี่ยวชาญเรื่องครูหมอ หมอบอกว่าถูกบรรพบุรุษที่เป็นครูหมอโนราห์ลงโทษ ให้ทำการเล่นโนราห์โรงครูขอขมา เอาโนราห์มาเล่นขอขมาบรรพบุรุษอยู่สามวัน อาการของพี่เปี่ยมก็ไม่ดีขึ้น บรรพบุรุษจะมาดูหรือเปล่านั้นไม่มีใครบอกได้ แต่ชาวบ้านและเด็กๆได้ดูโนราห์ฟรีและได้พลอยกินข้าวกินแกงสำหรับเลี้ยงโนราห์กันหลายมื้อ ตาหนี่หมอพเนจรมาได้จังหวะ แกบอกลุงเชือนว่าแกสามารถที่จะรักษาพี่เปี่ยมได้ด้วยวิชาไสยศาสตร์ของแก แต่ต้องใช้เวลาอย่างน้อยสามเดือน แกต้องการแค่ข้าวสามมื้อและที่นอนเท่านั้นในขณะที่ทำการรักษา ลุงเชือนกำลังหมดหวัง ลองอีกครั้งจะเป็นไรไป ตาหนี่จึงกลายเป็นสมาชิกครอบครัวคนใหม่ของลุงเชือน

ตาหนี่พูดภาษาใต้ไม่ได้ แกบอกว่าแกมีพื้นเพอยู่ทางภาคกลาง แกอายุประมาณเจ็ดสิบเศษ ท่าทางเป็นคนพูดเก่งและจิตวิทยาดี การรักษาของแกก็ไม่มีอะไรมาก มีเพียงการเป่ากระหม่อมวันละครั้งและให้กินยาสมุนไพรของแก เพียงชั่วไม่กี่วันจากปากต่อปาก ข่าวก็แพร่ออกไปทั้งตำบลว่ามีหมอวิเศษมารักษาพี่เปี่ยมและพักอยู่ที่บ้านลุงเชือน ทุกๆคืนตั้งแต่ย่ำค่ำจนดึกจะมีคนนับสิบๆมาที่บ้านลุงเชือนด้วยสาเหตุต่างๆกัน บ้างมาด้วยความอยากรู้อยากเห็น บ้างมาเพราะอยากถามและให้รักษาตัวเองบ้าง ส่วนบังและเด็กๆอีกหลายคนอยากไปฟังนิทานและเล่นเกมส์แปลกๆที่ตาหนี่เอามาเผยแพร่ กิติศัพย์ของตาหนี่โด่งดังไปอย่ารวดเร็ว ส่วนแกจะรักษาโรคได้จริงหรือไม่นั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ไม่อาจจะเห็นผลทันที

บังกลายเป็นขาประจำไปแล้ว หลังจากกินข้าวค่ำเสร็จ ก็เป็นเผ่นผลุงกระโดดนอกชานไปบ้านลุงเซือนก่อนใครๆ ตาหนี่แกคุ้นกะบังพอสมควรขนาดจำชื่อได้ บังได้ยินมาแว่วๆว่าตาหนี่กำลังหาเด็กไว้ดูลูกแก้ว เนื่องจากแกเป็นหมอดูลูกแก้วเวลาทำนายทายทัก แกจะจ่ายค่าจ้างวันละห้าบาทสำหรับคนที่แกเลือก คุณสมบัติของเด็กที่แกเลือกนั้นต้องเป็นเด็กเรียบร้อย อายุไม่เกินแปดขวบแต่อาจจะผ่อนปรนได้นิดหน่อยสำหรับอายุ ต้องว่านอนสอนง่าย และไม่เคยโดนหมากัด บังนั้นรู้ตัวดีว่าขาดคุณสมบัติครบถ้วนทุกอย่าง แต่กะอีแค่ดูลูกแก้วมันจะยากอะไร แต่ตอนนั้นยังนึกไม่ออกว่าทำไมแกจึงกำหนดคุณสมบัติเช่นนั้น ในขณะที่แกกำลังสอบสัมภาษณ์บังอยู่นั้น ป้าเอียดโผล่เข้ามาพอดี แกบอกตาหนี่ว่าบังเคยโดนหมาของแกกัดเอาจนต้องฉีดยาป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าจนสะดือจุ่น...โน่นไอ้นุ้ยหรือไอ้ตีบบ้านถัดไปโน่น...แต่ไอ้นุ้ยสาท่าจะอายุเกิน แต่ไอ้ตีบไม่เกินแน่นอน...ไอ้นุ้ยเป็นน้า ส่วนไอ้ตีบเป็นหลานแต่อายุห่างกันแค่3-4ปี ทั้งสองคนอย่าว่าแต่จะโดนหมากัด อาจจะไม่เคยโดนมดกัดด้วยซ้ำไปด้วยความว่านอนสอนง่าย บังเลยหมดโอกาสในทันใด

ตาหนี่พาไอ้ตีบตระเวรดูลูกแก้วทำนายทายทักรักษาสารพัดโรค ตาหนี่เป็นคนถามส่วนไอ้ตีบเป็นคนดูลูกแก้วแล้วตอบ ทั้งในและต่างตำบล ส่วนบังก็ค่อยๆห่างเหินออกมาหลังจากนิทานที่ตาหนี่เล่าเริ่มจะซ้ำและเกมส์ก็ไม่มีอะไรใหม่ ไม่เฉพาะแต่บัง คนอื่นๆก็ค่อยๆหายหน้าไป จนไม่มีใครไปอีก สี่เดือนให้หลังอาการของพี่เปี่ยมก็ยังเหมือนเดิม ตาหนี่เองก็ไม่ได้แสดงความวิเศษอะไรให้ปรากฏ แล้วจู่ๆตาหนี่ก็อันตรธานไปจากหมู่บ้าน ได้ข่าวหลังจากนั้นว่าแกไปหากินแบบเดิมอยู่ที่อำเภอจะนะ....

....บังได้โอกาสถามไอ้ตีบหลังจากตาหนี่สพายย่ามจากไปหลายเดือน ว่ามึงเห็นอะไรในลูกแก้วจริงหรือเปล่า ไอ้ตีบบอกว่า...ผมไม่เห็นอะไรหรอก ตาหนี่แกบอกผมไว้ก่อนทุกครั้งว่าจะให้เห็นอะไรและพูดว่าอย่างไร ถ้าผมลืมแกก็พูดล่อให้ แกขู่ผมว่าถ้าผมบอกความจริงให้ใครรู้ แกจะเสกหนังควายเข้าท้องผม ผมกลัวเลยไม่บอกใคร....

บังก็เลยเข้าใจเรื่องคุณสมบัติของเด็กดูลูกแก้วที่ตาหนี่กำหนดเอาไว้อย่างทะลุปรุโปร่ง ถ้าป้าเอียดไม่ชิงปากเปียกเสียก่อน ดีไม่ดีทั้งตาหนี่และบังอาจจะโดนตึ๊บเพราะไปขัดคอกันจนเขาจับโกหกได้

Maethom...Past and Present (Part 2)

2011-11-24T03:51:00.009+07:00

Before 1970, Maethom communicated with the rest of the world via the river, either up stream to Hatyai or down stream to the lake and ocean. For one way, it would take 3 hours to Hatyai, and 4 hours to Songkhla by motor boat. During the 1970s, dramatic political changes took place in Bangkok. The change resulted in more funds appropriated for rural area developments. Politicians national and local tried to find creative ways to spend such funds. Roads, bridges, and modern infrastructures such as power and telephone lines came to the village. All of the sudden, a tiny sleeping agrarian society opened itself to the world. It was a quantum leap adjustment for majority of the people, especially from the socioeconomic point of view. In the mid 1970s, less than 30% of households in Maethom had toilets. Actually, they didn’t even have a privy. They would go to the bush and didn’t even bother to bury their feces. This may sound very primitive, but it was the way of life back then.

Demand for consumer goods came with the roads and power lines. Villagers had no disposable incomes for luxurious items such as car, truck, refrigerator, TV, and so on. Only a small number of people had steady incomes, mostly were government’s employee. It was rare that any families would own more than 15 acres of land. A large scale agriculture operation was not possible. They either sold part of their lands or go to work in the factories in towns to earn enough money for new expenses. After a few years, agriculture lands were left almost totally empty as it was more effective to earn wage and buy food rather than self-producing. The only remaining profitable agriculture was rubber plantation. This was the most reliable source of earning for those without regular employment. Unemployment was not a problem when the consumption was low, but it became highly visible when Maethom transformed to join high consumption societies. Drug-uses among juveniles in the village became prevalent. Unemployment and drug are a good combination for crimes. A lot of community’s efforts went into battling the problems. As in all developed countries, drug is still there and not easy to be completely eradicated.

Education perceived as a ticket for better life by newer generations of parents in Maethom, shared by a contemporary thought in Thai society. As steady government jobs dried out, new college graduates without jobs becomes a brand new problem. By a conventional wisdom, this won’t be all bad. Well educated young people become a driving force of local politic and developments. It is not a surprise these days to see college graduates run for head of the village or Sub-District Administration Organization(Thai:อบต). It is quite certain that these young people bring a lot of valuable modern ideas from their studies to a real use in the village.

In recent years, Hatyai and Songkhla grew rapidly in all aspects, from industries, government, to higher education. Hatyai is a center for business, finance, and tourism. Songkhla has maintained its important role as a seaport city from the past and will be well into the future. There are many education institutions offering programs up to doctorate level. As economy becomes global, the areas also become inseparable from the rest of the country and the world. There is no exception for Maethom, a forgotten village only a few years ago. Roads crisscrossing areas around Songkhla Lake the way unimaginable 50 years earlier. It would take only 15 minutes or less from Hatyai business districts to Maethom, and only a few more minutes to go all the ways to Laem-po, a lakeside recreation area. Maethom's original identity is almost gone. It is now just a suburb of Hatyai and Songkhla.

Our cultures worship heroes and leaders. Quite often, the leaders just rob all of the fames and successes from the ordinary people. They are left with nothing to be proud of while laboring the works. There are a lot of stories of individuals and leaders in the village who made the history, but I prefer not praising the community leaders here. At the same time, I cannot cover all ordinary people.

Recent major infrastructure developments in Maetom

Electricity:                       1984
Paved road:                    1995
Land line phone:             1996
Highs peed internet:       2011

Maethom points of interest

Wat Narungnok

Wat Kutao (Original school building, after restoration in 2010)

The second Wat Kutao school building

Old sling bridge (Wat Kutao)

Hua-non-Wat Kutao

Tah-Oh (Old shipyard site)

Toong-Koh-Lai (1)

Toong-Koh-Lai (2)

Toong-Koh-Lai (3)

Thom (1)

Thom (2)

Thom (3)

Tuad Thom

Maethom ... Past and Present (Part 1)

2011-11-21T12:16:00.006+07:00

Throughout the last 1000 years of Thailand history, centers of power were in the north and middle parts of the today territory. Warfare between the states and internal power struggles caused destructions and reconstructions of the capitals over and over again. History of Thailand is all about what was going on where the administrative power located. There were a few major cities in the south such as Pattani, Songkhla, Pattalung, Nakorn-Srithammarat, and Chaiya. These cities were regarded as colonies or satellites, no mention in the national archives unless there were uprisings from time to time. In such events, the capital would send troops to suppress and regain the supremacy. Normally, those who rebelled against the central ruling power ended up being brutally and completely annihilated.

After the decay of Srivichai kingdom which ruled Java and Malay Peninsula in 12th century, southern seaport cities such as Songkhla were not strategically important for Sukhothai, the newly established kingdom. While this area known to be under the control of Sukhothai, it was largely neglected. During the reign of king Narai of Ayutthaya kingdom, Songkhla was a city ruled by Persian merchants and pirates. The ruler was sultan Suleiman. He refused to surrender and pay tribute to Ayutthaya. King Narai sent troops to suppress the rebellion. After a few failed attempts, sultan Suleiman was badly defeated. The city of Songkhla, which is now at Khao-Daeng, was destroyed. King Narai appointed a new ruler loyal to him, and the city was moved across the strait to where it is today.

Even though Maethom is only 25km from Khao-Daeng, what happened in Songkhla at the time probably did not affect on people in Maethom at all. Perhaps Maethom was very small and the area was invisible or insignificant for authorities and taxations. Early settlers were a mixture of Persian, Malay, Chinese, and local people from around Songkhla Lake.

Geologically, Maethom was once part of the Songkhla Lake. Deposits from many small rivers around the Lake, including Klong-U-Tapao, formed deltas that reclaimed land from water and became Maethom and other nearby villages today. Maethom ground is only a few feet above sea level. Only less than 6 feet under the ground surface, black mud is the next layer. Old seashells and fossils could be found just like in the lake. Below the mud layer, water is salty. Flooding in the rainy season is the fact of life on the banks of Klong-U-Tapao River. Each years flooding enriches the land with new deposits, forever naturally keeping the land fertile.

Some settlers migrated to the area from the ocean, to the lake, and then up the river. Many traveled up as far as Hatyai or beyond, while many settled down along the river banks near the lake. Muslim, mostly fishermen preferred to stay near the lake. Thai and Chinese went further inland to claim land for agriculture. Pomelo and orange were two popular fruits planted in the area. Due to the uniqueness of soil and climate, both kinds of fruits became very famous for its sweetness.

The first community institution, a Buddhist temple, was founded approximately in 1760. It was in Nonghin, used as a cemetery after the temple was moved. It was moved to where it is now in 1890 and received the name “Wat Kutao”. It became the first Buddhist temple in the area. The new location is on the west bank of Klong-U-Tapao River, more convenient for transportation. “Ubosot”, the official sacred place for Buddhist monks to perform religious ceremony, was not finished until 1902. King Rama V, during his tour of Songkhla Lake, wrote in his journal while visiting Wat Kutao in 1896 that it was under construction.

Wall paintings inside are essentially the masterpiece, reflecting capability of local artists at that time. It depicted the tale of Vessantara, the king who gave up everything he owned to pave the way for achieving enlightenment. It was done at the same time of the construction of the building. Even though the paint was chipped and faded away over the period of over 150 years, it still retains great beauty, imagination, and wisdom of self-taught local artists.

There is an inscription on a piece of slate at the east entrance, showing the date when it was finished along with a short description of how the Ubosot came into existent.

Before the year 1900, Maethom had no conventional school to educate children. For those who wanted to learn how to read and write, they had to be ordained to become monks. However, the monastery could not formally educate a large number of monks because lacking of qualified instructors. While Maethom seemed very primitive for education, just about this time, the Wright brothers invented and flew their first airplane in the US. And at just about the same time, an unknown patent clerk name Albert Einstein in Switzerland published a paper on the theory of relativity. The first school for Maethom and nearby areas was not established until 1917. Even so, it took many more years until it was mandated by law for kids to be in school for at least 4 years. The literacy rate in Maethom went up, from very few people to a few. Parent preferred to keep kids at home and help in the field rather sending them to school.

Maethom was named after the large swamp in the village bearing the same name. There are many theories where the name came from. The most plausible could be coming from, Krathom, a large tree with scientific name of “Mitragyna speciosa”. Substance in its leaves is classified as a narcotic drug, having effects similar to amphetamines. Krathom trees were abundant around the swamp in the early days. Before 1975, the swamp was in its natural condition, full of weeds, forming bogs thick enough to walk on. Every few years, bogs would be swept away by stream during the big flood. Around the swamp were dense sago palm trees, giving mysterious feeling about the swamp from its look. The swamp was transformed into merely a pond in later years by the power of politic and creative ways to do something to get funds from the central government in Bangkok. The office of "Sub-district Administration Organization" was built on the east rim of the swamp. It is a local government similar to municipality, but under the administration of the Ministry of Interior. Maethom people elect new team from the local political parties every 4 years to run the office.

Satellite pictures revealed that the swamp was essentially part of the network of small natural waterways which became shallower over time by both human hands and deposits from yearly flood. The swamp used to be a true public property for everyone to share. It was the place where villagers went fishing to covered basic needs for fishes and water vegetables all year round. Water in the swamp was clean enough and drinkable without being treated first. In the later years, a walkway was built around the swamp, and only limited fishing is allowed for recreation.

ราม่าคูเต่า โรงหนังแห่งแรกของลุ่มน้ำอู่ตะเภา

2011-11-14T00:55:00.003+07:00

แม่ทอมและคูเต่าห่างกันแต่ความกว้างเของคลองอู่ตะเภา เนื่องจากสะพานเชื่อมสองตำบลมีอยู่ที่เดียวที่วัดคูเต่า สองตำบลจึงเหมือนกับอยู่ห่างกันสุดแสนไกล เรือที่จะใช้ข้ามฟากก็แสนที่จะหายาก หากว่าบ้านใครเกิดมีจอดไว้ที่ท่าสักลำ ก็เป็นอันว่าวันๆไม่ต้องทำอะไร เพราะจะมีคนมาขอให้ไปส่งอีกฟากหนึ่ง คนจากอีกฟากหนึ่งก็ตะโกนเรียกให้เอาเรือข้ามไปรับให้ได้วุ่นวายอยู่ทั้งวัน บ้านที่มีเรือส่วนใหญ่จึงหามขึ้นมาเก็บไว้ใต้ถุน จะเอาลงน้ำก็ต่อเมื่อถึงหน้าน้ำเดือนอ้าย ตลอดสองฟากคลองตั้งแต่นารังนกไปจนถึงวัดคูเต่าต่างอยู่ในสภาพเดียวกัน บ้านริมคลองทั้งสองฝั่งที่อยู่ห่างกันไม่กี่ว่าจึงดูเหมือนไกลกันเหมือนอยู่คนละซีกโลก

เมื่อครั้งกระโน้นบ้านเราก็มีคนหัวเซ็งลี้หรือที่ทางสากลเขาเรียกว่าentrepreneurอยู่บ้างเหมือนกัน แต่ก็ไม่มากนัก โดยทั่วๆไปใครๆมักจะเป็นประเภทสะดวกนิยมเสียส่วนมาก คือมีก็กินไม่มีก็ไม่กิน ไม่ค่อยจะมีใครคิดการใหญ่เพื่อความมั่งคั่งร่ำรวย ซึ่งโดยสภาพทางเศรษฐกิจและสังคมก็ไม่เอื้ออำนวยให้คิดเช่นนั้นอยู่แล้ว ใครๆก็ทำนาแค่พอกินและส่วนใหญ่มีที่นาของตัวเองที่เป็นมรดกตกทอดมาจากบรรพบุรุษ ไม่มีเจ้าที่ดินรายใหญ่ที่จะได้ตั้งตัวเป็นผู้ผลิตเพื่อการค้า ความรู้ทางเครื่องยนต์กลไกก็มีพอแค่ประกอบรถรุน(รถเข็น)ไว้ขนข้าว เทคโนโลยีอุตสาหกรรมที่ก้าวหน้าสูงสุดของพื้นที่ก็เห็นแต่การต้มเหล้า ซึ่งก็เป็นการไปขัดผลประโยชน์กับรัฐและนายทุนในเมือง เลยกลายเป็นอุตสาหกรรมเถื่อนเพราะทำโดยคนเถื่อน ผลผลิตจึงกลายเป็นเหล้าเถื่อน ตำรวจและสรรพสามิตต้องใช้เวลาเป็นวันในการเข้ามาตรวจค้นทำลายและจับคนทำไปปรับและขัง พวกนายเขาว่าเหล้าเถื่อนนั้นมันทำลายสุขภาพแต่เหล้าโรงนั้นคือน้ำอมฤต

บ้านลุงพูนอยู่ระหว่างวัดเก่า(วัดอู่ตะเภา)และวัดใหม่(วัดชลธารประสิทธิ์) ใครๆต่างก็นับลุงพูนเป็นคนหนึ่งในบรรดาผู้มีหัวการค้า หลายๆคนจึงเรียกแกว่าเถ้าแก่พูน แกเป็นรายแรกในละแวกนี้ที่ริเริ่มสร้างโรงสีข้าวสมัยใหม่ที่เรียกกันว่าโรงสีใหญ่ รับบริการสีข้าวเปลือกให้เป็นข้าวสาร โรงสีของแกตั้งอยู่ริมคลอง เป็นความสะดวกของผู้ใช้ เพราะ๙๕%ของการขนส่งของหนักในสมัยนั้นทำโดยทางเรือ โรงสีทำให้แกมีรายได้พอที่จะส่งลูกชายคนหัวปีและคนรองๆไปเรียนหนังสือในเมือง คนหนึ่งคือหลวงนันจบจากสถานศึกษาสูงสุดในพื้นที่ของเวลานั้นคือวิทยาลัยเทคนิคภาคใต้หรือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสงขลาในปัจจุบัน หลวงนันนั้นก็ไม่แพ้พ่อในด้านเซ็งลี้ ในระหว่างที่กำลังเรียน แกเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงผลักดันให้ลุงพูนสร้างโรงภาพยนต์ขึ้นใกล้ๆกับโรงสีเมื่อประมาณปีพ.ศ.๒๕๐๘ ชื่อว่า"ราม่าคูเต่า"

อาคารโรงหนังสร้างค่อนข้างดีเมื่อเทียบกับยุคสมัย พื้นที่ ผู้บริโภค เป็นอาคารคอนกรีตผสมไม้ถอดแบบมาจากโรงหนังชั้นนำที่หาดใหญ่และสงขลาในสมัยนั้น นอกจากบรรดาพรรคพวกญาติพี่น้องของลุงพูนแล้ว บังเป็นรุ่นจิ๋วที่มักจะไปป้วนเปี้ยนสังเกตุการณ์ตั้งแต่เขาลงมือก่อสร้าง ลุงพูนหาเรือข้ามฟากมาไว้บริการคนที่ข้ามฟากไปสีข้าว บังจึงสามารถข้ามไปมาได้ทั้งวัน ไปบ่อยจนคุ้นเคยกับหลวงนันดี พอสร้างโรงหนังเสร็จถึงเวลาเปิดโรงหนังและฉายรอบปฐมฤกษ์ เป็นช่วงหน้าร้อนโรงเรียนปิดเทอมใหญ่ บังเลยได้ติดเรือหางยาวไปกับคณะโฆษณาของหลวงนันซึ่งติดเครื่องขยายเสียงในเรือประกาศให้คนทั้งสองฝั่งคลองมาดูหนัง ชมชนที่คนหนาแน่นที่สุดในสมัยนั้นคือบ้านใต้ ชึ่งประชากรเกือบ๑๐๐%เป็นชาวมุสลิม มีอาชีพประมงในทะเลสาบ และดูเหมือนว่าจะเป็นกลุ่มเดียวที่มักจะมีเงินในกระเป๋า

บังขึ้นจากเรือเดินแจกใบปลิวโฆษณาที่บ้านใต้ แขกบ้านใต้มองบังด้วยความทึ่ง ว่าเด็กตัวเล็กอายุไม่ถึงสิบขวบ นุ่งกางเกงขาสั้นตูดขาดไม่ใส่เสื้อเดินแจกใบปลิวพร้อมทั้งเชิญชวนให้ไปดูหนังด้วยความมั่นใจ แถมยังเล่าเรื่องย่อๆของหนังให้ฟังทั้งทั้งที่ตัวเองก็ไม่เคยดู แต่อาศัยจากที่ฟังหลวงนันเล่าให้ฟัง ได้ยินบางคนพูดว่าสงสัยเป็นลูกคนเล็กของเถ้าแก่พูน บังไม่รับและก็ไม่ปฏิเสธตั้งหน้าตั้งตาทำหน้าที่อย่างสุดความสามารถ เพราะหลวงนันกระซิบเอาไว้ว่า...ไอ้เหล็ม ถ้ามึงทำได้ดีแล้วกูจะให้มึงมาแจกใบปลิวอีกในรอบต่อไปและจะให้ดูหนังฟรีทุกรอบ...ทุกรอบนั้นหมายถึงทุกอาทิตย์ เพราะเขามีกำหนดฉายอาทิตย์ละครั้ง ทุกๆคืนวันพฤหัส วันนั้นทั้งหลวงนันและทุกคนที่ไปด้วยกันเห็นพ้องกันหมดว่าบังทำหน้าที่ได้ยอดเยี่ยม บังก็แอบดีใจที่จะได้ดูหนังฟรี

การโฆษณาทำกันอย่างอึกทึกครึกโครมล่วงหน้าหลายวัน เป็นหนังไทยเรื่อง"สมิงบ้านไร่"นำแสดงโดยมิตร ชัยบัญชาและเพชรา เชาวราษฎร์ พระเอกนางเอกยอดนิยมในขณะนั้น กลับจากโฆษณาทางเรือ ลำโพงสองตัวก็ถูกนำขึ้นไปติดบนยอดหยีสูงริมคลองเพื่อทำการโฆษณาต่อโดยการปีนของหลวงช่วย เพราะแกเคยมีอาชีพคาบตาลและถนัดในเรื่องปีนป่าย และตอนนี้เองที่ชาวหัวควายและชาวแม่ทอมได้รู้จักหลวงช่วย โฆษกรายใหม่ที่ไม่มีใครรู้จักมาก่อน ปกติแกช่วยงานอยู่ที่โรงสีคอยยกชันข้าวเปลือกแบกข้าวสาร พายเรือข้ามฟากและฯลฯแล้วแต่ลุงพูนจะใช้

ความรู้ทั่วไปและทักษะในการพูดภาษากลางของหลวงช่วยค่อนข้างจำกัด คงจะแย่กว่าหนังตะลุงหลายเท่าตัว และแกไม่ยอมใช้ภาษาถิ่น แต่พยายามที่จะพูดภาษากลาง การโฆษณาหนังของแกจึงมีความพิศดารแสลงหูได้อย่างไร้เทียมทาน บรรดาเด็กและผู้ใหญ่ทั้งสองฝั่งคลองแรกๆก็นั่งหัวเราะกันหน้าดำหน้าแดง แต่พอผ่านไปได้สักพัก เสียงหลวงช่วยก็กลายเป็นเสียงหนวกหู เพราะแกพูดวกไปวนมาอยู่ที่เดิมด้วยภาษาที่ไม่มีใครฟังรู้เรื่อง แต่หลวงช่วยก็พูดได้ไม่หยุดเหมือนแผ่นเสียงตกร่อง แกชอบและมีความพากพูมใจในการพูดเข้าเครื่องขยายเสียงเอามากๆ และยึดหน้าที่นี้มาตลอดทั้งๆที่โดนหลวงนันและลุงพูนบอกให้ลดๆลงหน่อย...ต่อมาแกจึงได้ฉายาว่า"ช่วยหัวชัว" เวลามีงานมีเครื่องขยายเสียงที่ไหนหากว่าไมค์ติดเข้าไปอยู่ในมือหลวงช่วยก็ยากที่ใครจะเข้าไปแย่งออกมาได้ แกจะจ้ออยู่ได้อย่างไม่รู้เบื่อ

และวันที่ทุกคนรอคอยก็มาถึง รอบปฐมฤกษ์เบิกโรงของรามาคูเต่า คนแห่กันมาจนแทบจะล้นโรง ตั๋วผู้ใหญ่๔บาท เด็ก๒บาท บังไปทวงตั๋วฟรีก็ไม่ได้ คนขายตั๋วบอกให้ไปทวงกับหลวงนัน พอเจอหลวงนันแกก็บอกว่ารอให้คนที่ซื้อตั๋วเข้าไปให้หมดก่อนแล้วจะพาบังเข้าไป รอไปรอมาที่นั่งก็หมด หลวงนันก็ยังไม่มาพาบังเข้าไปเสียที จะซื้อตั๋วก็ไม่มีตังค์ เลยถือโอกาสตอนคนเฝ้าประตูเผลอแว็บเข้าประตูไปอย่างรวดเร็ว ในใจก็นึกด่าหลวงนันอยู่ตลอด...เห็นว่าเราเป็นเด็กเบี้ยวเราได้ดื้อๆ...แต่ก็ดูไปด้วยความตื่นเต้นจนจบเหมือนกัน ทั้งๆที่ไม่ปะติดปะต่อ คนดูไม่มีใครบ่น เปลี่ยนม้วนฟีล์มอย่างน้อยสี่ครั้ง หนังขาดก็หลายครั้ง กว่าจะต่อได้ก็ครั้งละอย่างน้อย๑๕นาที ทุกคนกลับบ้านด้วยความเบิกบาน

หนังรอบปฐมฤกษ์ผ่านไป รอบวันพฤหัสถัดไปก็อีกไม่กี่วัน บังก็ไปป้วนเปี้ยนอยู่กับหลวงนันและพรรคพวกเช่นเคย หวังจะให้เขาชวนไปแจกใบปลิวอีก... แต่เอ๊ะ...แปลกแฮะ...หลวงนันทำเป็นไม่เห็น ไม่ทักไม่ทายเช่นเมื่อก่อน พอถึงตอนเขาลงเรือติดเครื่องขยายเสียง บังจึงพอจะเดาออกว่าเกิดอะไรขึ้น คราวนี้มีคนใหม่สามคนที่ไม่ได้ไปคราวที่แล้ว...เป็นหลวงช่วย ไอ้ร่วยลูกชายหลวงช่วยและไอ้ชัยน้องชายหลวงนันซึ่งอายุมากกว่าบัง๓-๔ปี...เพราะเหตุนี้นี่เอง...บังถึงบางอ้อและมาจนถึงบางพลัด...พลัดเพราะโดนเขาไม่ยอมให้ร่วมกระบวนการอีกต่อไป บังจึงหมดความสำคัญ..โดนเบี้ยวไม่ยอมให้ตั๋วฟรีในรอบแรกอีกต่างหาก...แค้นนัก น้ำตาทำท่าจะไหลเอาให้ได้...

เรือของคณะโฆษณาออกจากท่าไปแล้ว ริมคลองหน้าโรงหนังจึงเหลือแต่บังคนเดียว ความเสียใจยังคับอก แต่ก็ไม่รู้ว่าจะทำอย่างไร จึงเดินแตร่ไปทางหน้าโรงหนัง เดินเฉียดไปทางห้องขายตั๋ว ซึ่งเป็นคอกสูงผนังซีเมนต์ใต้ถุนห้องฉายหนัง มีประตูเข้าอยู่ด้านในของโรงหนัง มีช่องหน้าต่างเล็กๆขนาดพอยื่นมือผ่านได้สำหรับซื้อขายตั๋ว ปิดไว้ประตูเลื่อนอันเล็กๆไม่มีกลอนจากข้างในตอนที่ไม่ได้ใช้ บังเตร่เข้าไป ด้วยความอยากรู้อยากเห็น อยากจะรู้ว่าห้องขายตั๋วมันเป็นอย่างไร ก็เลยหาเก้าอี้มารองปีนขึ้นไปเปิดบังตาดู ที่ต้องรองเก้าอี้ก็เพราะช่องขายตั๋วเขาทำไว้สำหรับผู้ใหญ่ มันสูงท่วมหัวบังในตอนนั้น...ข้างในมีโต๊ะวางชิดผนังตรงช่องขายตั๋ว และตรงมุมโต๊ะด้านหนึ่งมีตั๋ววางอยู่หลายเล่ม...อ้อตั๋วหนังนี่เขาทำเป็นเล่มอย่างนี้เองบังคิดในใจ วันก่อนให้เราสักใบก็ไม่ได้...ได้โอกาสแล้วขอสักใบซิ...อยากโกงเราทำไม...ลักเอาดีกว่า แต่จะเอาอย่างไรล่ะอยู่ไกลเกินไปเอื้อมไม่ถึง เข้าไปก็ไม่ได้...ไม่เป็นปัญหา ลิงมันยังแก้ปัญหาชนิดนี้ได้ บังฉลาดกว่าลิง แค่หาไม้มาสอย ก็ได้ตั๋วมาหนึ่งเล่ม พอดีได้ยินเสียงใครเดินคุยกันมาแต่ไกลก็เลยไม่มีเวลาพอที่จะฉีกเอาแค่หนึ่งใบ ก็เลยเอามาทั้งเล่ม ก่อนที่ใครจะมาเห็น

ได้ตั๋วแล้วก็ข้ามฟากกลับมานั่งที่หลาทอม ตั๋วเล่มนั้นมีอยู่ประมาณ๕๐ใบ บังแค่ต้องการสักใบที่โดนเบี้ยว จะทำอย่างไรดีหว่ากับส่วนที่เหลือ พอดีหนุ่มๆในหมู่บ้านเดินผ่านมากลุ่มหนึ่ง บังจึงให้เขาไปทั้งเล่มที่เหลือบอกเขาว่าบังเจอตกอยู่ที่หน้าห้องขายตั๋ว ในใจก็คิดว่าคงจะไม่เป็นไร เขาคงจะไม่ปากเปียก เพราะถ้าเขาเอาไปพูดก็คงจะอดดูหนังฟรี บังคิดง่ายๆ และเป็นการคิดผิดถนัดสำหรับอนาคต เขาไม่พูดในขณะที่ยังได้ประโยชน์ แต่พอพ้นจากนั้นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง...

ราม่าคูเต่ารอบถัดจากนัดปฐมฤกษ์คนไม่แน่นเท่าคราวที่แล้ว แต่ก็ยังเกือบเต็มโรงอยู่ดี ไม่มีอะไรกระโตกกระตาก เนื่องจากทุกสิ่งทุกอย่างยังใหม่ ระบบจัดการยังไม่เข้ารูปเข้ารอย เรื่องตั๋วหายและตั๋วฟรีจึงไม่มีใครเห็นอะไรผิดปกติมากนัก ประกอบกับพวกที่ได้ตั๋วจากบังไปคงจะเอาไปทะยอยใช้ซึ่งก็คงจะกินเวลานานกว่าจะหมด ยังไม่หมดก็คงจะยังไม่มีใครพูดมาก แต่ก็ไม่วายที่บังจะได้ยินแว่วๆจากคนอื่นๆเรื่องบังแจกตั๋ว บังเริ่มจะกลัวความผิด และไม่ยอมไปเตร็ดเตร่แถวๆโรงหนังอีกหลังจากนั้น...

...และก็จริงอย่างที่มาคิดได้ทีหลัง พอพวกที่ได้ตั๋วไปเอาไปใช้จนหมดหลายเดือนให้หลัง เรื่องไอ้เหล็มแจกตั๋วฟรีก็เป็นที่รู้กันทั่วไปทั้งสองฝั่งคลอง...สองสามปีถัดมารามาคูเต่าก็ประสบกับภาวะขาดทุนเพราะไม่ค่อยมีคนดู พวกปากเปียกหลายคนบอกว่าโรงหนังเถ้าแก่พูนเจ๊งเพราะไอ้เหล็ม..

กว่าจะมาถึงมือถืออเนกประสงค์

2011-10-23T08:57:00.010+07:00

หลายบ้านในแม่ทอมตอนนี้มีจานทีวีดาวเทียม มีทีวีจอแบนขนาดความกว้างยาวน้องๆสาดใบเตย พอต่อกับเครื่องเล่นวิดิโอก็ได้ภาพคมชัดขนาดแมวหลงกระโดดเข้าไปในจอเพื่อจับนกจับหนูกิน และอีกหลายๆบ้านก็มีอินเทอร์เนตไหลแรงให้ได้ดูรูปโป๊หนังลามกและวิดิโอยูตูดกันชุ่มฉ่ำ เดี๋ยวนี้ตั้งแต่หลานถึงพ่อเฒ่าแม่เฒ่าต่างก็พกมือถือจอรูด ฮัลโหล ไอโหล โหลๆ กันให้แซ่ดทั้งหมู่บ้าน พอมีงานก็มีคาราโอเกะเสียงกระหึ่มเหมือนโลกจะแตกให้บรรดาพวกร้องเพลงไม่ได้เรื่องได้มั่วเอาเสียงตัวเองผสมเสียงดนดรีทำทีเป็นนักร้องชื่อดัง ใครๆก็เห็น ใครๆก็มีและใครๆก็ทำ ทุกสิ่งทุกอย่างจึงกลายเป็นเรื่องปกติธรรมดาไปแล้วสำหรับชาวแม่ทอมในยุคนี้

เมื่อราวๆช่วงต้นของทศวรรษ พ.ศ.๒๕๐๐ ทางการได้ก่อตั้งสถานีวิทยุขึ้นสองสถานีและสถานีโทรทัศน์หนึ่งสถานีขึ้นในภาคใต้ ทั้งสามแห่งอยู่ที่อำเภอหาดใหญ่ สถานีวิทยุคือสถานีวิทยุ วปถ๕ และสถานีวิทยุและโทรทัศน์ของกรมประชาสัมพันธ์ นอกเหนือไปจากสามสถานีนี้ ที่ตั้งสถานีทั้งหมดอยู่ในกรุงเทพฯและภาคอื่นๆ ในระยะนั้นเครื่องอีเลคทรอนิคส์ทุกชนิดยังคงใช้หลอด หรือvacuum tube หลอดอีเลคทรอนิคส์สุญญากาศเป็นเทคโนโลยีที่พัฒนามาจากหลอดไฟที่เอดิสันคิดขึ้นเมื่อปีพ.ศ.๒๔๒๗ โดยการใส่ชิ้นส่วนเพิ่มเติมเข้าไปให้สามารถใช้ในการขยายสัญญานไฟฟ้าและใช้เป็นตัวควบคุมปิดเปิดการไหลของอีเลคตรอนได้เมื่อประมาณปีพ.ศ.๒๔๔๕ การใช้วิทยุในการกระรายเสียงเพื่อการค้าและการบันเทิงได้เกิดขึ้นราวๆปีพ.ศ.๒๔๖๕ ในต่างประเทศ และเข้ามาในเมืองไทยประมาณปีพ.ศ.๒๔๗๐ กว่าจะแพร่หลายในเมืองไทยก็ล่วงมาอีกยี่สิบกว่าปี ทั้งนี้เนื่องจากราคาของเครื่องนั้นแพงมาก ขนาดของเครื่องใหญ่พอๆกับเครื่องทีวีจอแก้วขนาด๒๗นิ้ว หากเป็นเครื่องที่ต้องใช้แบตเตอรีเพราะที่บ้านคนซื้อไม่มีไฟฟ้าใช้ ก็จะยิ่งแพงขึ้นไปอีก แบตเตอรีก้อนใหญ่น้ำหนักและขนาดพอๆกับแบตเตอรีรถยนต์ในปัจจุบัน มีแรงดันมากกว่า๖๐โวลท์ ก้อนหนึ่งราคาหลายร้อยบาทสำหรับเงินในสมัยนั้น ใช้ได้ประมาณเดือนกว่าๆก็ต้องโยนทิ้งแล้วเปลี่ยนใหม่ หลอดก็มีการเสื่อมคุณภาพเร็วมาก ต้องเอาไปให้ร้านซ่อมเปลี่ยนใหม่ปีละหลายครั้ง

วิทยุหลอดเข้ามาในแม่ทอมครั้งแรกเมื่อ๕๐กว่าปีมาแล้ว เริ่มจากบ้านครูเพิ่ม กุลนิล ติดตามด้วยบ้านนายบ้านเกลี้ยงและบ้านบังเฉมตามลำดับ ทุกๆวันจะมีชาวบ้านมานั่งฟังวิทยุที่สามบ้านนี้ตลอดทั้งวัน รายการส่วนใหญ่ก็เป็นข่าวจากสถานีวิทยุในกรุงเทพฯสลับด้วยเพลงและละครวิทยุ กระจายเสียงในระบบเอเอ็มทั้งคลื่นสั้นและคลื่นยาว หากดูกันถึงระยะทางที่อีกาบิน แม่ทอมห่างจากกรุงเทพฯแค่๗๕๐กิโลเมตร และน้อยคนที่จะรู้ว่าแม่ทอมอยู่ห่างจากประเทศเวียตนามเพียงแค่๔๙๕กิโลเมตร ใกล้กว่ากรุงเทพฯเสียอีก สัญญาณวิทยุจากกรุงเทพฯและประเทศเพื่อนบ้านจึงเสียงดังฟังชัดตลอดปี ชาวบ้านแม่ทอมหลายคนในสมัยนั้นกลายเป็นคนทันโลกทันสมัยก็ด้วยเครื่องรับวิทยุทั้งสามเครื่องของตำบล

ในประมาณปีพ.ศ.๒๔๙๐ จอห์น บาร์ดีนและวิลเลียม ช็อคเลย์ซึ่งเป็นนักฟิสิกส์ของเบลล์แลปในอเมริกาได้ค้นพบทรานซิสเตอร์ โดยการกำหนดสภาพของสารกิ่งตัวนำในตารางธาตุให้อยู่ในลักณะที่เหมาะสม การค้นพบอันนี้นับเป็นก้าวแรกของการพัฒนาของอีเลคทรอนิคส์จนถึงขั้นที่เราเห็นกันอยู่ในปัจจุบัน ทรานซิสเตอร์มีขนาดเล็ก กินไฟน้อย และสามารถที่จะใช้แทนหลอดได้ อย่างไรก็ตาม ในขณะนั้นหลอดเปรียบเสมือนหนุ่มฉกรรจ์ที่กำลังโดดเด่น กว่าทรานซิสเตอร์จะเริ่มแย่งความเป็นใหญ่ก็อีกหลายปีถัดมา ช่วงนี้เองที่ญี่ปุ่นกำลังฟื้นตัวจากภาวะของการเป็นผู้แพ้สงครามโลกครั้งที่สอง และพยายามสร้างอุตสาหกรรมตามติดสหรัฐอเมริกาโดยเฉพาะด้านอีเลคทรอนิคส์ ประมาณปีพ.ศ.๒๕๐๕ เครื่องรับวิทยุทรานซิสเตอร์ก็ปรากฎขึ้นในตลาดหาดใหญ่ ใช้ถ่านไฟฉายธรรมดา๔หรือ๖ก้อน ราคาประมาณ๕๐๐บาท ในขณะที่เครื่องหลอดยังราคาไม่ต่ำกว่าพัน เครื่องรับวิทยุกลายเป็นสมบัติชิ้นใหม่ที่ใครๆก็มีโอกาสที่จะเป็นเจ้าของได้ บังสบแห่งบ้านใต้ แขกหัวใสกลายเป็นเถ้าแก่ขึ้นมาทันทีทันใด เพราะแกไปรับวิทยุมาจากร้านในหาดใหญ่ ใส่เรือประกาศขายไปตามลำคลอง วันพฤหัสก็เอาไปขายที่ตลาดนัดวัดคูเต่า ขายทั้งสดทั้งผ่อน จากที่เคยขายผ้าไม่ค่อยจะมีกำไร หันมาขายวิทยุกำไรงดงามกว่า ชาวคูเต่าและแม่ทอมจึงได้อาเสี่ยแขกเป็นคนแรกตั้งแต่นั้น

มาถึงประมาณปีพ.ศ.๒๕๑๐ บ้านชาวแม่ทอมกว่าครึ่งมีเครื่องรับวิทยุทรานซิสเตอร์ สถานีวิทยุวปถ๕กลายเป็นสถานียอดนิยม สมาน ตัณฑนุตโฆษกประจำสถานีได้กลายเป็นดาราใหญ่ของชาวบ้านไม่เฉพาะแต่ชาวแม่ทอม แต่รวมไปถึงชาวบ้านในตำบลต่างๆของจังหวัดสงขลาและจังหวัดใกล้เคียง สมานจัดรายการวิทยุต่างๆที่ถูกใจตั้งแต่เด็กไปจนถึงผู้ใหญ่ พอถึงวันอาทิตย์๙โมงเช้า เด็กๆจะล้อมวงฟังสมานอ่านนิทานทางวิทยุวปถ๕ สำหรับหนุ่มๆสาวๆสมานจัดรายการเพลงตามคำขอทางจดหมายจากแฟนคลับในตำบลต่างๆ เขียนจดหมายไปแล้วต่างคนก็รอฟังสมานตอบจดหมายออกอากาศและเปิดเพลงให้ฟัง สมานดังไปทั่วจนแฟนๆอยากเห็นหน้า สมานหัวใสจังตั้งวงดนตรี "ทีมงานสมานโชว์" ออกเดินสายแสดงตามตำบลต่าง แสดงได้รอบสองรอบก็หาคนดูยาก สมานเลยวงแตกรายการวิทยุก็พลอยซบเซาทันทีเหมือนกัน ความคลั่งใคล้ในตัวสมานก็หมดไป ต้องตามสุภาษิตนอกตำราของชาวแม่ทอมที่ว่า "พอออกน้ำความหรอยก็หมดไป" หากใครอ่านแล้วไม่เข้าใจก็ต้องไปศึกษาต่อที่แม่ทอม

ในประมาณช่วงเวลาไล่เรี่ยกันและสมานกำลังตกความนิยม ทางวปถ๕ได้นำเอาเทปลิเกมาออกอากาศทางวิทยุ ชื่อลิเกบุษบา เจ้าของวงชื่อบุษบา อัมพรรัตน์ หากินด้วยการแสดงอยู่แถวๆภาคกลาง ไม่มีชื่อเสียงและคนแทบจะไม่รู้จัก หลังจากออกอากาศไม่กี่ครั้งลิเกคณะบุษบาก็โด่งดังอย่างไม่มีใครคาดคิด ลิเกไม่ใช่ศิลปะการแสดงของภาคใต้หลายๆคนจึงไม่เข้าใจว่าทำไมจึงได้รับความนิยมอย่างท่วมท้น อาจจะเป็นเพราะบุษบาเข้าใจในการนำเรื่องจักรๆวงค์ๆที่ใครๆคุ้นเคยอยู่แล้วจากหนังและโนราห์มาตัดความยืดยาดออกผสมเข้ากับวิธีการของละครวิทยุ ผลออกมาเป็นการเล่านิทานในแนวใหม่ทางสื่อชนิดใหม่คือวิทยุ ความคลั่งไคล้ในลิเกคณะบุษบาของผู้ฟังสถานีวปถ๕สมัยนั้นได้ถูกหนังพร้อมน้อย(คลิ๊กเพื่อฟังเสียงหนังพร้อม)ได้บรรยายเอาไว้อย่างพิศดารในบทตลกของหนังตลุงที่แกเล่น...ตัวตลกพูดว่า "สมัยก่อนคนคนบ้านเรา (หมายถึงชาวพัทลุง)เขาบ้าบุษบาไม่เห็นเหอ...หวันเที่ยงพอบุษบาอีส่งทางวิทยุเท่านั่นแหละ...อยู่กลางนาแล่นชนโคนโหนด...แล่นให้ถึงวิทยุ...ถือว่าอีตายสักทีกะให้ตายข้างวิทยุ..เหมือนกับได้ตายในตักบุษบาแล้ว...คนมันบ้าบุษบากันพักนั้น...ลางคนวิทยุไม่ถ่านเสียงไม่ใคร่ดัง...แยงหูเข้าไนวิทยุ...แมงสาบขบเอาไปบ้านหมอกะยัง.."

ที่แม่ทอมก็ไม่แพ้ที่พัทลุง สาวหนอมน้องสาวนายบ้านแถ็กลูกลุงแข้งป้าอิ้นนั้นก็ติดบุษบาอาการหนักเหมือนกัน สาวหนอมแกเป็นคนขยันหัวเซ็งลี้ ทำนั่นขายนี่ไม่ได้หยุด แกจึงเป็นคนมีสตางค์ สามารถที่จะซื้อหาเครื่องรับวิทยุทรานซิสเตอร์มาเป็นเจ้าของกะเขาได้เครื่องหนึ่ง ถ้าถึงเวลาที่บุษบาออกอากาศแล้วใครจะเรียก ใครจะธุระ สาวหนอมจะไม่ได้ยินและไม่รู้เรื่องด้วย ป้าอิ้นเห็นลุงแข้งฮึดฮัดกัดฟันอยู่หลายรอบแล้วก็เป็นห่วงสาวหนอม เพราะลุงแข้งนั้นเวลาแกโมโห ทุกอย่างที่ขวางหน้าจะให้ถึงแก่การพังพินาศย่อยยับ ป้าอิ้นจึงไปเตือนสาวหนอมให้ระวังเอาไว้ ว่ากูเห็นพ่อมึงตาเขียวเหมือนใบสาคูอยู่หลายหนแล้วเรื่องบ้าบุษบา...

...และแล้ววันที่ป้าอิ้นหวั่นอยู่ก็มาถึง...วันหนึ่งลุงแข้งกลับจากสวน มาถึงบ้านแล้วไม่มีข้าวกิน...หันไปถามสาวหนอมซึ่งกำลังใจจดใจจ่ออยู่กับการฟังลิเก แต่ก็ไม่ได้รับคำตอบ แกเดินเข้าไปคว้าได้วิทยุที่บุษบากำลังร้องลิเกเสียงเจื้อยแจ้วฟาดเข้ากับโคนเสา เสียงของบุษบาก็หายไปในบัดดล วิทยุหักสองท่อน ...ชิ้นส่วนข้างในเนียนปึด...

แม่ทอมจากวันนั้นจนถึงวันนี้

2011-10-16T07:06:00.009+07:00

สังคมมนุษย์ไม่เคยมีความยุติธรรม ไม่ว่าจะเป็นที่ไหนในโลกกลมๆแต่เบี้ยวใบนี้ ผู้มีอำนาจเอารัดเอาเปรียบผู้ที่ด้อยกว่า คนแข็งแรงเอาเปรียบคนอ่อนแอทั้งกดทั้งขี่จนขี้เล็ด คนฉลาดก็เอาเปรียบคนโง่ ส่วนพวกที่มีสติปัญญาเหนือกว่าปกติชนมักจะค้นพบสุดยอดแห่งสัจจธรรมแล้วหลีกเร้นไม่ข้องแวะกับความขัดแย้งใดๆในสังคมอีกต่อไป สังคมมนุษย์จึงวนเวียนอยู่ในวัฏจักรเดิมซึ่งขับดันโดยความโลภและคนโลภ จะเปลี่ยนแปลงไปบ้างก็เพียงแต่รูปแบบที่พัฒนาไปตามเหตุและปัจจัยชนิดใหม่

ในครั้งโบราณกาล ผู้มีอำนาจใช้กำลังและอาวุธในการปกครองและสร้างความมั่งคั่งให้กับตัวเองและพวกพ้อง ภายใต้การขู่เข็ญบังคับ ผู้ที่ด้อยกว่าต้องทำตามทุกอย่างโดยไม่มีข้อแม้ เหล่าผู้นำก่อสงครามต่อกันและกันก็เพียงเพื่อผลประโยชน์ต่อตัวเอง คนส่วนใหญ่ถูกดึงเข้าร่วมด้วยวิธีการต่างๆตั้งแต่การบังคับ สร้างความหลงในตัวผู้นำ การแบ่งพรรคแบ่งพวกทำนองเดียวกับการมอมหน้าไก่ให้ตีกัน ไปจนถึงปลุกความแตกต่างในเชื้อชาติศาสนารวมทั้งสร้างความงมงายต่างๆขึ้นแล้วใช้ให้เป็นประโยชน์ทางการทหารและการเมือง

ในยุคปัจจุบัน การขู่เข็ญบังคับให้คนส่วนใหญ่ทำในสิ่งที่ผู้นำต้องการได้ลดน้อยลงไปมาก อันเป็นผลมาจากวิวัฒนาการของสังคมในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมา แต่อย่างไรก็ตาม ปัจจัยอย่างอื่นที่กล่าวถึงข้างต้นยังมีอยู่อย่างพร้อมมูล คนจำนวนมากยังคงหลงในตัวผู้นำ ยังคลั่งชาติ ยังแบ่งพรรคแบ่งพวก ยังเข้าไม่ถึงตัวแท้ของศาสนาและยังโง่งมงาย ความโกลาหลวุ่นวายในสังคมโลกจึงยังไม่ได้ลดลงมากนัก ถึงแม้ว่าการขู่เข็ญบังคับด้วยกำลังของใครคนใดคนหนึ่งจะไม่ได้รับการยอมรับอีกต่อไปในสังคมโลก ลักษณะการบังคับดังกล่าวที่ส่งผลได้ในลักษณะคล้ายๆกันนั้นถูกทดแทนด้วยกลไกทางเศรษฐกิจและสังคมอันใหม่ที่มีความลึกซึ้งยากที่จะมองเห็น นั่นคือเงื่อนไขและปัจจัยในการอยู่รอดของคนส่วนใหญ่ในสังคมยุคปัจจุบัน...ค่าผ่อนบ้าน ค่างวดรถ ค่าเล่าเรียนลูก ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าน้ำมัน ค่าโทรศัพท์มือถือและค่าฯลฯ ทุกอย่างรวมแล้ว คนระดับล่างและระดับกลางๆต้องทำงานรับใช้คนคนหยิบมือเดียวที่นั่งอยู่บนยอดปิระมิดไปจนตาย นี่คือสภาพรวมที่เป็นจริงทุกหนทุกแห่งในโลกทุกวันนี้

หากว่าจะย้อนเวลาไปสัก๕๐ปี ถึงแม้ว่า๕๐ปีเป็นเพียงแค่ชั่วขณะจิตหนึ่งเมื่อเทียบกับประวัติศาสตร์อันยาวนานของมนุษยชาติ แต่เมื่อ๕๐ที่แล้วแม่ทอมยังเป็นตำบลที่ห่างไกลกันดารจากความเปลี่ยนแปลงแทบทุกอย่างในโลกภายนอก ชาวบ้านยังใช้ชีวิตแบบเดียวกันกับที่เคยเป็นมาหลายชั่วอายุคน ใช้น้ำคลองและน้ำทอมในชีวิตประจำวัน อยู่บ้านที่ทำเอาง่ายๆจากวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น ไม่มีห้องน้ำห้องส้วม ไม่มีไฟฟ้า ใช้ไม้ฟืนที่หาได้ในพื้นที่สำหรับหุงต้ม ว่าไปแล้วก็มียังไม่ครบครึ่งแม้กระทั่งปัจจัย๔ในการดำรงชีวิต การเพาะปลูกก็ทำกันแต่พอกิน ไม่มีเครื่องทุ่นแรงใดๆ อาศัยแรงกล้ามเนื้อจากคนและวัวควายเป็นหลัก การคมนาคมกับโลกภายนอกก็อาศัยเรือในคลองอู่ตะเภา ทั้งที่ขึ้นไปเหนือน้ำสู่เมืองหาดใหญ่ และออกไปยังทะเลสาบสู่เมืองสงขลาและทะเลหลวง ถนนยังอยู่ในสภาพเหมือนกับคันนา ปีหนึ่งๆจะมีรถยนต์เข้ามาถึงไม่เกินสามคัน และต้องเข้ามาพร้อมๆกับคนจำนวนหนึ่งสำหรับช่วยลากและเข็นรถเวลาติดหล่ม บางคันติดอยู่ถึงสองสามวันกว่าจะฉุดขึ้นมาได้ ความกันดารทำให้ระยะทางไม่กี่กิโลเมตรระหว่างแม่ทอมและหาดใหญ่ในอดีตเป็นเสมือนระยะทางเป็นร้อยๆกิโลเมตร แม่ทอมจึงคงสภาพเดิมๆเอาไว้ได้จนกระทั่งเกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองขนานใหญ่ของเมืองไทยเริ่มจากปีพ.ศ.๒๕๑๖

การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในส่วนกลางทำให้มีการกระจายการพัฒนาประเทศออกสู่ชนบทมากขึ้น ตั้งแต่ในสมัยเงินผันของท่านคึกฤทธิ์ ถนนหนทางจากเมืองสู่แม่ทอมจึงได้รับการปรับปรุงบูรณะจนสามารถใช้เป็นทางสัญจรโดยรถยนต์ได้ ความห่างไกลกันดารในอดีตจึงค่อยๆลดน้อยลงไป มีการพัฒนาพื้นที่ริมทะเลสาบเช่นหาดหอยและแหลมโพธิ์เป็นรีสอร์ทและและสถานที่ท่องเที่ยว แม่ทอมจึงกลายเป็นทางผ่าน ไฟฟ้าและสายโทรศัพท์จึงเข้ามาในหมู่บ้าน เมื่อมีบริการก็มีคนใช้เพราะเป็นความสะดวกสบาย มีไฟฟ้าก็ต้องมีอุปกรณ์ไฟฟ้า สาธารณูปโภคสมัยใหม่ที่มากับถนนนั้นไม่ใช่บริการให้ฟรี ปัญหาจึงเกิดขึ้นเพราะชาวบ้านส่วนใหญ่ไม่มีงานประจำทำที่จะได้เงินมาใช้จ่าย การเปลี่ยนแปลงอย่างปุบปับได้ก่อให้เกิดปัญหาเรื่องค่าครองชีพ หนุ่มสาวส่วนหนึ่งจึงต้องเข้าไปหางานทำในเมือง บรรดาผู้ประกอบการและโรงงานต่างๆที่ต้องการแรงงานราคาถูกจึงเกิดขึ้นมากมาย และท้ายที่สุด ชาวแม่ทอมก็เลิกทำนา ปล่อยให้ที่นารกร้างว่างเปล่าและอาศัยค่าแรงจากการเป็นลูกจ้างในภาคอุตสาหกรรมมาซื้อข้าวสารและปัจจัยอื่นๆในการใช้ชีวิตแทน ในที่สุดเช่นเดียวกันกับผู้ยากไร้ในส่วนอื่นของโลก ชาวแม่ทอมก็ตกอยู่ภายใต้พันธนาการของกลไกแห่งสังคมสมัยใหม่เหมือนที่กล่าวข้างต้น ที่ต้องแก่งแย่งแสวงหาให้ได้อยู่อย่างเทียมหน้าเทียมตาคนรอบข้าง ทั้งนี้ก็ยังมีชาวแม่ทอมอีกจำนวนหนึ่งที่ยังประกอบอาชีพกสิกรรมเช่นทำสวนยางและเลี้ยงสัตว์ หรืออีกส่วนหนึ่งที่เป็นข้าราชการแต่ก็ตกอยู่ในสภาพเดียวกันกับที่ไปเป็นลูกจ้าง คือการใช้เงินเกินรายได้และมีหนี้สิน และยิ่งมีหนี้มากเท่าไหร่ ก็ยิ่งดิ้นไม่หลุด เป็นหลักประกันว่าจะต้องกลายเป็นทาสรับใช้ให้กับกลุ่มคนที่นั่งอยู่บนยอดปิระมิดของเศรษฐกิจทุนนิยมตลอดไป ทาสรับใช้สมัยใหม่ที่มองไม่เห็นคนที่เป็นนายและโซ่ตรวนเครื่องพันธนาการ...

...แต่ก็ยังมีชาวแม่ทอมอีกหลายๆคนเอาที่สวนที่นาเล็กๆน้อยๆที่พ่อแม่ทิ้งไว้ให้ หรือไม่ก็ตำแหน่งงานไปเป็นประกันเพื่อกู้ยืมเงินมาซื้อรถกระบะสำหรับขับไปขับมา ช็อปปิ้งคาร์ฟูร์บิ๊กซี มีทีวีจอแบนขนาดหกสิบนิ้วพร้อมทั้งจานดำจานแดง และฯลฯที่สนองความอยากอันเกินความจำเป็น บางรายซื้อไอโฟนใหม่เอี่ยมมาแต่ก็ไม่ได้ใช้...ไม่กล้าเปิดเพราะกลัวเจ้าหนี้จะโทรเข้า...

ข้าวต้มมัดเป็นเหตุ

2011-08-29T07:48:00.009+07:00

เมื่อสมัยที่บังเรียนอยู่ชั้นป๓ กำนันเจือ(หรือบ่าวเจือในเวลานั้น)ลูกพี่ใหญ่ได้จบชั้นป๔ล่วงหน้าออกไปท่องยุทธจักรแม่ทอมก่อนแล้วหลายปี สภาพดินฟ้าอากาศของแม่ทอมนั้นค่อนข้างจะเป็นวัฏจักรที่โดยรวมๆแล้วค่อนข้างจะแน่นอน ราวๆเดือนมิถุนายนฝนก็เริ่มตก ชาวบ้านก็เริ่มไถนาเป็นครั้งแรก เรียกว่า"ไถดะ" เดือนถัดมาก็หว่านข้าว พอย่างเข้าเดือนตุลาคมก็ถึงหน้ามรสุม ซึ่งฝนและระดับน้ำจะมีอยู่สามละลอกยาวไปจนถึงเดือนมกราคม ละลอกแรกจะเบา ละลอกสองหนักขึ้นหน่อย ละลอกสามจะหนักที่สุด โดยปกติน้ำในคลองอู่ตะเภาจะมีระดับสูงขึ้นและลดลงสามครั้งเช่นเดียวกันตามอัตราน้ำฝนที่มากับมรสุม จะมากบ้างน้อยน้อยบ้างในแต่ละปี แต่ลักษณะโดยทั่วๆไปก็ยังคงสภาพที่ชาวบ้านพอจะรู้ว่ควรจะเตรียมตัวอย่างไรในแต่ละปี ชาวแม่ทอมสมัยก่อนจึงไม่เดือดร้อนนักกับปัญหาน้ำท่วม เพราะรู้กันอยู่ว่าเป็นเรื่องปกติ บ้านแทบทุกหลังจะเป็นแบบใต้ถุนสูงซึ่งน้ำไม่มีโอกาสจะถึงชานเรือน แม้แต่ปีที่ท่วมหนักที่สุด โดยทั่วไป บันไดบ้านจะมีห้าถึงเจ็ดขั้น หากท่วมถึงสามขั้น ก็เป็นอันรู้กันว่าท่วมหนัก นอกจากรังไก่แล้วก็ไม่มีอะไรต้องกังวลสำหรับใต้ถุนเรือน รังไก่เองก็ทำจากลำไม้ไผ่สูงเกือบถึงเพดานใต้ถุน นอกจากจะช่วยให้ไก่ปลอดภัยจากมูสัง พังพอน และงูเหลือมแล้ว หน้าน้ำก็ไม่ต้องวุ่นวาย นอนจนเช้าจึงรู้ว่าน้ำพะใหญ่ก็ไม่ต้องเดือดร้อนอะไร วัวที่เคยผูกไว้ข้างบ้านหรือใต้ถุนก็มีการนำไปไว้บนที่สูงล่วงหน้าแล้ว

พอเดือนกุมภาฯน้ำเริ่มจะแห้ง ถนนหนทางที่เต็มไปด้วยโคลนก็ค่อยแข็งตัว เข้าเดือนมีนาคมพื้นก็แห้งสนิท ข้าวในนาก็เริ่มจะเก็บได้ ชาวแม่ทอม"เก็บ"ข้าวเพราะใช้แกะตัดเอาทีละรวง ไม่ได้เกี่ยวด้วยเคียวทีละกำมือแบบทางภาคกลาง พอสิ้นเดือนมีนาคมย่างขึ้นเดือนเมษายน ชาวแม่ทอมก็เก็บข้าวเรียบร้อย แดดเริ่มทวีความแรง ซังข้าวเปลี่ยนจากเขียวเป็นเหลือง และเป็นสีน้ำตาลในที่สุดด้วยการแผดเผาของเปลวแดด วัวที่เคยต้องล่ามก็มีการปล่อยให้หากินตามสบาย เนื่องจากเป็นช่วงปิดเทอมใหญ่ เด็กๆนักเรียนจึงกลายเป็นเด็กเลี้ยงวัว ซึ่งจริงๆแล้วไม่ต้องเลี้ยงอะไร แต่เป็นข้ออ้างไว้บอกพ่อบอกแม่ว่าไปแลวัวเพื่อที่จะได้ไปเที่ยวเล่น บังไปตั้งแต่กินข้าวเที่ยงเสร็จ จุดหมายคือหลาแหวะ เด็กๆทุกคนชอบที่จะไปชุมนุมกันอยู่ที่นั่น เด็กรุ่นใหญ่หรือผู้ใหญ่ที่มาผสมโรงมีเรื่องมากมายมาเล่า เด็กรุ่นเล็กก็ไปพลอยเงี่ยหูฟัง ทำให้ได้ความรู้รอบตัวไปโดยปริยาย ตั้งแต่เรื่องสัพเพเหระในหมู่บ้าน ไปจนถึงเรื่องที่หนุ่มๆไปขึ้นโรงแรมที่หาดใหญ่ รุ่นเล็กจะให้ความสนใจเป็นพิเศษ มีการซักถามซอกแซกถึงรายละเอียดอย่างถี่ยิบ คนเล่าก็เล่าแล้วเล่าอีกอย่างพากพูมใจ คนฟังก็ฟังแล้วฟังอีกอย่างไม่รู้จักเบื่อ หากคนเล่าเกิดเล่าตกหล่นไปสักนิดจากการเล่าคราวก่อน ก็จะมีการทักท้วงให้เล่าใหม่ให้ครบ บ่าวเจือมักจะแอบเอายางเส้นยิงไข่ หากเห็นกางเกงหรือผ้าถุงของใครตึงในขณะนั่งฟัง เล่นเอารุ่นเล็กต้องระวังตัวแจไม่เปิดโอกาสให้ใครจับพิรุธได้ในขณะที่นั่งฟัง

หน้าร้อนของแม่ทอมสมัยนั้นแห้งแล้งเหลือประมาณ อย่าว่าแต่ผลไม้ที่พอจะมีกินบ้างในฤดูอื่นๆ น้ำก็แทบจะหากินไม่ได้ บ่อน้ำกินที่น้ำพอจะกินได้ก็มีอยู่ไม่กี่แห่ง หากจะพูดถึงขนมและของหวาน ก็แทบจะไม่มีขายนอกจากวันที่มีตลาดนัด สาเหตุเพราะไม่ค่อยมีคนซื้อเนื่องจากเงินหายาก ถ้าจะมีขายบ้างก็ตามวงการพนัน ซึ่งมีการลักลอบเล่นกันเป็นล่ำเป็นสันในหน้าร้อน ซึ่งมักจะเป็นวงปอ(หรือโป) อันว่าวงการพนันนั้นมีเอกลักษณ์อยู่สองสามอย่างที่ทำให้มีคนเอาอาหารไปขาย นักการพนันเล่นติดพันจนไม่อยากกลับไปหาอะไรกินที่บ้านและที่วงการพนันคนมักจะมีเงินในกระเป๋า จะเล่นได้หรือเล่นเสียก็ตาม คนขายจึงโก่งราคาได้ถนัด เช่นไข่ต้มหากซื้อกินที่นัดคูเต่าฟองละห้าสิบสตางค์ แต่ที่ข้างวงปอแม่ค้าจะขายฟองละ๒ถึง๓บาท นอกจากนั้นข้างวงปอมักจะมีจะมีขนมขาย เช่นข้าวต้มมัด กล้วยทอด และลอดช่องเป็นต้น

หวามหิวและความกระหายของเด็กแม่ทอมสมัยโน้นในขณะที่อยู่กลางทุ่งแดดเปรี้ยงๆนั้นมันมีความพิศดารเหลือบรรยาย มีการฝันกลางวันถึงน้ำแข็งบอก ซึ่งนานๆอาแป๊ะจากหาดใหญ่จะถีบรถเข้ามาขายเสียที และวันที่อาแป๊ะมาก็ดันไม่มีตังค์เสียอีก มีการหาของกินหลายรูปแบบเพื่อสนองความหิว เช่นหาปลาในแหวะมาปิ้ง ทั้งปลาน้ำแห้งและปลาในหนอง ขุดหนูรู ขุดปลาไหลและฯลฯ

บ่ายวันนี้ก็เช่นกัน หลังจากฟังนิทานที่หลาแหวะ บ่าวเจือมากระซิบบังว่าไอ้เหล็มมึงไปกะกู ที่ข้างเปลวหนองหินเขาเล่นปอกันอยู่ เราไปซื้อข้าวต้มมัดกินกัน บังน้ำลายสอทันที... กล้วยน้ำว้าหวานๆห่อด้วยข้าวเหนียวผสมกะทิมันตุ๊บ ได้สักอันแล้วอร่อยขาดใจ บังตัดสินใจไปด้วยทันที เราเดินข้ามทุ่งแหวะอันร้อนระอุ มุ่งไปทางตะวันตกอันเป็นที่ตั้งของเปลวหนองหิน ในใจก็ฝันถึงข้าวต้มมัดไปตลอดทาง มาถึงชายป่าฝั่งทุ่งตรงกันข้าม บ่าวเจือบอกว่าไอ้เหล็มมึงรอกูอยู่ตรงนี้ มึงยังเล็กนักถ้าเข้าไปเดี๋ยวคนเฒ่าเขาจะว่ากู ได้ข้าวต้มแล้วกูจะออกมา ที่ๆเขากำลังเล่นปอกันอยู่นั้นอยู่ลึกเข้าไปประมาณร้อยกว่าเมตร เป็นป่าทึบมองเข้าไปไม่เห็น

บังนั่งรอ ยืนรอ ชะเง้อรอ รอจนขี้เกียจรอ บ่าวเจือก็ยังไม่ออกมาเสียที นานเต็มที เอ๊ะชักจะยังไงเสียแล้ว...บังนั้นเจอลูกเล่นของบ่าวเจอมาจนชิน คราวนี้คงจะเจออีกแน่นอน หลอกให้เรามาเป็นเพื่อน ได้ข้าวต้มแล้วแอบกินคนเดียว หรือไม่ก็หนีออกไปอีกทางหนึ่งเสียแล้ว...

แกล้งเราได้เราก็แกล้งตอบได้นิ...ไวเท่าความคิด...บังเอามือป้องปากตะโกนไปทางที่บ่าวเจือเดินเข้าไป...นึกถึงแต่บ่าวเจือ แต่ลืมนึกถึงนักการพนันเสียสนิท...
"นายมาแล้วเว้ย...นายมาแล้วเว้ย...นายมาแล้วเว้ย" ตะโกนเสร็จบังก็รอดูผล
สักครู่หนึ่งใครคนหนึ่งก็วิ่งออกมา...ทีแรกบังคิดว่าเป็นบ่าวเจือเอาข้าวต้มมาให้จึงยืนรอ พอเห็นชัด กลับเป็นลุงเถ็กขุ้ย แกตะโกนถามถามว่า ไหนนายอยู่ไหน...บังบอกว่าบังขี้หกบ่าวเจือหรอกเด้ ไม่มีนาย...ลุงเถ็กขุ้ยคว้าได้ไม้อันหนึ่งวิ่งตรงมาที่บัง...เห็นท่าไม่ดีบังก็เผ่นแน่บ ลุงเถ็กขุ้ยก็วิ่งตามมาอย่างไม่ลดละ...แต่มีหรือที่จะตามทัน...แกวิ่งได้สักสองร้อยเมตรก็หยุดนั่งหอบบนหัวนา ทำท่าจะเป็นลม บังจึงค่อยๆเลี่ยงออกมา ข้ามทุ่งกลับไปที่หลาแหวะ รอจนได้เวลาก็ต้อนวัวกลับบ้าน...คิดว่าเรื่องคงจะหมดกันแค่นั้น...

กลับถึงบ้านมีคนรออยู่ก่อนแล้วหลายคน น้าหลวงบุญบอกว่าวงแตก วิ่งกันไปคนละทิศละทาง บางคนเข้าไปติดอยู่ในกอเตยออกไม่ได้ต้องถาง ลุงเถ็กขุ้ยเป็นเจ้ามือ ทีแรกก็วิ่งหนี แต่วิ่งไปทางเดียวกับบ่าวเจือ จึงรู้ว่าเป็นบังและสงสัยว่าบังจะแกล้ง ก็เลยกลับออกมาดู ไล่บังเสร็จกลับไปสำรวจความเสียหาย ปรากฏว่าลูกกงฉีหายไปหลายห่อ ไม่มีใครคิดเอาเรื่องเด็กเก้าขวบ ส่วนใหญ่ของนักการพนันถือเป็นเรื่องตลก อาการของแต่ละคนในวงปอได้รับการเอามาเล่ากันอย่างสนุกสนาน และเล่ากันมาจนเป็นตำนาน หลวงตุด(ผู้ซึ่งชาวแม่ทอมตั้งให้เป็นรองอธิการม.อ.สมัยหมอทองจันทร์เป็นอธิการฯ)ต้องพูดเรื่องนี้ทุกครั้งที่เจอบัง...

แต่ก็ไม่ทุกคนนักในวงปอวันนั้นที่มองเห็นเป็นเรื่องสนุก ครูเจริญ ครูโรงเรียนวัดคูเต่า ผู้เคยต้องคดีร่วมปล้น และอยู่ในระหว่างภาคทัณต์ แกเป็นคนที่ตกใจมากที่สุด จะเป็นเรื่องร้ายแรงหากแกโดนจับ แกวิ่งหนีบุกดงหนามปีดาษ โดนหนามเกี่ยวยับเยินทั้งตัว...พอถึงวันโรงเรียนเปิด นักเรียนทั้งชั้นจึงประหลาดใจว่าทำไมครูเจริญจึงตีบังเสียยี่สิบทีโดยไม่เข้าใจว่าบังทำอะไรผิด ได้ยินแต่ที่ครูเจริญพูดว่าบังทำตัวเหมือนเด็กเลี้ยงแกะในนิทานอีสป และบังเถียงว่าเปรียบเทียบกันไม่ได้ เพราะมันคนละเรื่องกัน เจ็บแสนเจ็บ เลือดซิบๆ แต่ไม่มีน้ำตาสักหยดให้ใครเห็น...ด้วยเหตุผลอะไรบังก็เหลือเดา ตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา ครูเจริญไม่เคยทำโทษบังอีกเลย แกเรียกใช้บ่อย ให้ตังค์ซื้อขนมหลายครั้ง ปกป้องบังทุกอย่างจนออกหน้าเวลาบังมีปัญหาที่โรงเรียน จนหลายๆครั้งแกสร้างความไม่พอใจให้ครูใหญ่เป็นอย่างมากที่มีคนมาขัด...

ส่วนลุงเถ็กขุ้ยก็ดูเหมือนว่าจะไม่เคยถือโทษโกรธเคืองบังแม้แต่น้อย สิบกว่าปีหลังจากวันเกิดเหตุ ลุงเถ็กขุ้ยและหลวงขิ้มลูกชายอุตส่าห์มาส่งบังที่สนามบินหาดใหญ่ตอนบังจากบ้านเดินทางไกลไปเรียนต่อ แกแถมเงินให้อีกร้อยบาท ซึ้งใจแกจริงๆ...แกบอกว่ากูลืมเหตุการณ์วันนั้นไม่ลง...ทั้งโกรธทั้งขำ...

นวัตกรรมใหม่ ควันหลงจากการทำบุญเดือนห้าที่หลาทอม

2011-05-15T09:18:00.001+07:00

การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษของชาวแม่ทอมนั้นปกติจะทำกันในเดือนห้าของปี สาเหตุเนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในอตีตซึ่งประเพณีนี้ได้เริ่มขึ้น เดือนห้าเป็นเวลาที่ชาวบ้านเสร็จธุระประจำปีในการเก็บเกี่ยวข้าวในนา ฤดูปลูกข้าว ในปีต่อไปก็ยังไม่เริ่ม เป็นช่วงหน้าแล้ง พื้นดินแห้ง ไปไหนมาไหนสะดวก การที่จะไปทำบุญให้บรรพบุรุษที่ป้าช้าจึงทำได้อย่างไม่ลำบาก ไม่ต้องมีกังวลกับเรื่องอื่น ช่วงเช้าจะมีการทำบุญเลี้ยงพระด้วยขนมจีน ส่วนมื้อเพลจะเป็นอาหารปกติ การทำบุญเดือนห้าเป็นงานประเพณีท้องถิ่นที่ชาวแม่ทอมแต่ละวัยได้รับประโยชน์แฝงกันไปคนละแบบ หนุ่มสาวก็จะได้มีโอกาสแต่งตัวมาโชว์กัน คอหวากก็ได้มาลองชิมหวากจากหลายๆเจ้า นักการพนันก็ได้มาแทงปอแทงไฮโล คนเฒ่าคนแก่ก็ได้กระย่องกระแย่งออกจากบ้าน ไปดูว่าอีกไม่นานก็คงจะถึงรอบของตัวเอง

นอกจากจะมีการทำบุญที่ป่าช้าแล้ว ชาวแม่ทอมยังมีการทำบุญในลักษณะเดียวกันที่ศาลาหรือหลาที่ทุกคนในหมู่บ้านเรียกกัน การกำหนดวันของแต่ละป่าช้าแต่ละหลาในตำบลจะไม่ซ้ำวันกัน ทุกคนจึงมีโอกาสได้ไปทุกที่ที่ตัวเองต้องการในแต่ละปี สำหรับที่หลาทอมนั้นปีนี้ค่อนข้างจะเป็นพิเศษ ได้มีการสร้างศาลาหลังใหม่ขึ้น และปีนี้เป็นปีแรกที่ศาลาหลังใหม่ได้มีการเปิดใช้อย่างเป็นทางการ มีการอัญเชิญรูปสลักของทวดขึ้นศาลาใหม่ ชาวบ้านเชื่อกันว่าทวดเป็นเทวดาหรือวิญญาณของบรรพบุรุษที่มีอยู่คู่กับบึงใหญ่ของตำบลที่เรียกกันว่าทอม

โดยการริเริ่มของท่านกำนันเจือ กำนันตำบลแม่ทอม นอกจากการทำบุญหลาตามปกติแล้ว ลูกบ้านมีการเรียกร้องให้มีการสวดบ้านทุกๆหลังในหมู่ที่สี่และใกล้เคียงทั้งหมดด้วยเพื่อความเป็นศิริมงคล งานนี้ค่อนข้างที่จะลำบากและใหญ่เอาการ เพราะจำนวนหลังคาเรือนทั้งหมดก็ร่วมร้อย หากจะมีการนิมนต์พระไปสวดทุกๆบ้านนั้นก็ค่อนข้างจะสิ้นเปลืองมาก งบประมาณที่มีอยู่แค่สองหมื่นบาทนั้นคงจะไม่พอแน่นอน ยุ่งละซิทีนี้ นักปกครองระดับกำนันเจือย่อมมีเทคนิคลูกเล่นรอบตัว สมัยเด็กๆบังเองยังยอมตัวเป็นลูกศิษย์เรียนรู้สรรพวิชา เช่นเคล็ดวิชาลักลดลูกหัวครกชาวบ้าน วิชาแหย่รังต่อรังแตน ไปจนถึง วิชาทำความสะอาดก้นเวลาอึแล้วหาน้ำล้างไม่ได้ และฯลฯ

เป็นที่รู้กันมานานแล้วเรื่องการสวดและการใช้สายสิญจน์เป็นส่วนประกอบ นัยว่าสายสิญจน์จะทำหน้าที่เป็นสื่อตัวนำความขลังหรือพลังงานชนิดหนึ่งจากผู้บริกรรมคาถาไปยังเป้าหมายซึ่งอาจจะเป็นบุคคล สถานที่หรือวัตถุ ซึ่งค่อนข้างเชื่อได้ว่าวิธีการมีต้นตอมาจากลัทธิพราหมณ์หรือฮินดู เนื่องจากตามประวัตินั้นพุทธศาสนาแท้ๆไม่มีพิธีกรรมในลักษณะนี้ ต่างลัทธิต่างความเชื่อ แต่อาศัยกาลเวลา ลัทธิพราหมณ์เข้ามาซึมลึก จึงแยกไม่ออกจากพุทธในปัจจุบัน สายสิญจน์ จึงได้เข้ามามีบทบาทในพิธีกรรมของพระสงฆ์ด้วย มีพระไม่มากนักที่เข้าใจคำสวด ซึ่งแท้ที่จริงทั้งหมดเป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าที่ท่องบ่นกันสืบๆมา ทั้งคนสวดและคนฟังต่างฝ่ายต่างไม่เข้าใจความหมายของคำสวดหรือคาถาเหล่านั้น เลยเอาไปปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์ ไม่ได้ ได้เพียงแต่ถือเอาเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ด้วยความไม่รู้ หนักๆเข้าก็กลายเป็นว่าความศักดิ์สิทธิ์ที่เชื่อกันนั้นแล่นไปตามเชือกได้แบบเดียวกระแสไฟฟ้าที่แล่นไปตามตัวนำ

เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกบ้านในการสวดบ้านหลายๆบ้านพร้อมๆกัน กำนันเจือจึงสั่งให้มีการขึงสายสิญจน์ไปทั่วทุกบ้านที่จะสวด ตามธรรมเนียมนั้นสายสิญจน์ต้องทำจากด้ายดิบ แต่สมัยนี้ด้ายดิบเป็นของหายาก กำนันเจือจึงริเริ่มดัดแปลงไปใช้เชือกว่าวและเชือกไนล่อนแทน ขึงกันไปจนครบทุกบ้านรวมแล้วก็หลายกิโลเมตร มีการตั้งที่สวดอยู่ที่หลาทอม เอาเป็นว่าสายสิญจน์ไปถึงไหน ความขลังความเป็นศิริมงคลก็ไปถึงที่นั่นว่างั้นเถอะ ลูกบ้านก็พออกพอใจ งานก็บรรลุจุดหมาย

เนื่องจากการสวดบ้านในลักษณะนี้เป็นการสวดที่ประหยัดเป็นอย่างมาก บังจึงเอามาคิดต่อยอดว่า อ.บ.ต.แม่ทอมน่าจะเอามาพัฒนาต่อให้เป็นอุตสาหกรรมระดับชาติ ในประเทศไทยนั้นมีวัดอยู่ทั้งหมดประมาณ๓หมื่นวัด และพระสงฆ์ประมาณ๒แสนรูปที่บริการคนทั้งประเทศอยู่ นับเป็นตลาดใหญ่ที่มีเงินสะพัดนับหมื่นล้านบาทต่อปี หากว่าอบตแม่ทอมตั้งโรงสวดขึ้นที่หลาทอม แล้วต่อสายสายสิญจน์ไปให้ทั่วประเทศไทย ติดมีเตอร์ไว้ทุกบ้าน คิดเงินตามอัตราการใช้มากหรือน้อย จะเป็นความสะดวกอย่างสูงสุดให้กับบรรดาผู้ที่ต้องการจะใช้บริการกว่า๕๐ล้านคนทั่วประเทศ ไม่ต้องนิมนต์พระ ไม่ต้องถวายภัตตาหาร ไม่ต้องยุ่งยาก หากบ้านเชื่อมต่ออยู่กับสายสิญจน์ของอบตแม่ทอม อบตแค่จัดหาพระมาผลัดเปลี่ยนเวรกันมาสวดตลอด๒๔ชั่วโมง ซึ่งมีการสวดทุกชนิดไปพร้อมๆกัน เช่นสวดผี สวดบ้าน สวดเจ็ดตำนาน และสวดฯลฯ ทั้งหมดเท่าที่สวดๆกันอยู่ อบตต้องจัดหาฝ่ายฝ่ายเทคนิคพอสมควรในการจัดการ เนื่องจากจำนวนสายสิญจน์มีจำกัดเพราะต้องขึงทั่วประเทศ อาจะจะต้องใช้ระบบมัลติเพล็กเพื่อส่งบทสวดนาชนิดไปพร้อมๆกัน สายสิญจน์อาจจะต้องมีหลายเฟสเพื่อการถ่ายทอดพลังงานสวดอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดไปยังปลายทางโดยไม่มีการสูญเสีย

เมื่อระบบภายในประเทศอยู่ตัว การขยายเครือข่ายออกไปยังประเทศเพื่อนบ้านเช่น พม่า ลาว และเขมรก็ย่อมทำได้ไม่ยาก เมื่อถึงวันนั้น อบตแม่ทอมจะล้ำหน้าในเทคโนโลยีด้านนี้อย่างไม่มีใครตามทัน กำนันเจือซึ่งเป็นต้นคิดจะได้รับรางวัลโนเบลและกลายเป็นคนดังระดับโลก

จักรวาลบนคอช้างเอราวัณ

2011-04-27T09:48:00.004+07:00

ช้างเอราวัณเป็นพาหนะของพระอินทร์หนึ่งในบรรดาทวยเทพมากมายแห่งศาสนาฮินดู เรื่องเดิมได้รจนาเอาไว้ว่าช้างตัวนี้ขนาดไม่ใหญ่ไม่โตอะไรมากมาย มีแค่ 33 เศียร แต่ละเศียรมีงา 7 งา งาแต่ละงามีสระบัว 7 สระ แต่ละสระมีดอกบัว 7 ดอก แต่ละดอกมีกลีบ 7 กลีบ แต่ละกลีบมี 7 เกสร แต่ละเกสรมีปราสาทอยู่ 7 หลัง ปราสาทแต่ละหลังมี 7 ชั้น แต่ละชั้นมี 7 ห้อง แต่ละห้องมี 7 บัลลังค์ แต่ละบัลลังค์มีเทพธิดาสถิตย์ 7 องค์ เทพธิดาแต่ละองค์มีบริวาร องค์ละ 7 นาง เทพธิดาบริวารแต่ ละนางมีนางทาสีนางละ 7คน เศียรทั้ง 33 ของช้างเอราวัณมีอุเปนทเทพยดา สถิตย์เศียรละ 1 องค์ ในแต่ละหัว หากลองรวมดูว่าจะมีชาวสวรรค์สักเท่าไหร่บนหัวช้าง ก็จะได้ 33 x (7 ยกกำลัง 12) + 33 ซึ่งเท่ากับ 456,762,477,666 คน(ประมาณ๕แสนล้านคน) นี่ยังไม่ได้รวมบรรดาบริวารส่วนอื่นของพระอินทร์ เทียบกับโลกมนุษย์ปัจจุบัน มีพลโลกประมาณ ๖พันล้านคน ช้างจะมีขนาดไหน หัวหางมันอยู่ที่ไหน เดินที่ไหน และกินอะไรเป็นอาหารก็จินตนาการกันเอาเอง

เนื่องจากรายละเอียดปลีกย่อยถัดจากจำนวนเศียร33เศียรจากของเดิมที่แขกอินเดียว่าเอาไว้ อาจจะมีการต่อเติมใส่พริกใส่น้ำปลาใส่ไข่เมื่อนิทานเดินทางมาถึงเมืองไทย ตัวเลขจากที่มาที่ต่างกันจึงอาจจะแตกต่างกันอยู่บ้างว่ามีเจ็ดอะไรบ้าง แต่ก็คงจะไม่เป็นไรสำหรับกรณีที่บังจะเอามาชี้ให้เห็นในเรื่องที่กำลังจะพูดถึง

ลองคิดถึงเทพธิดาและบริวาร โลกของเขาก็คือสิ่งที่เขาเห็นรอบๆตัว ปราสาทของเขาอยู่บนเกษรดอกบัว ซึ่งอยู่บนกลีบบัว เพื่อนบ้านของเขาคือคนที่อยู่ในปราสาทบนเกษรอันเดียวกัน ซึ่งเป็นเสมือนหมู่บ้าน แต่ละกลีบเปรียบเสมือนเมือง แต่ละดอกเปรียบเหมือนประเทศ แต่ละสระเปรียบเสมือนโลก แต่ละงาเปรียบเสมือนระบบดาวที่โลกอยู่(คือระบบสุริยะ) แต่ละเศียรของช้างเปรียบเสมือนกาแลกซีอันเป็นที่ตั้งของระบบดาว(กาแลกซี่ทางช้างเผือก ไม่เกี่ยวกับช้างเอราวัณ) ส่วนตัวช้างเอราวัณนั้นคือจักรวาลอันเป็นที่ตั้งของสิ่งที่กล่าวมาแล้วทั้งหมด และก็ยังไม่อาจจะหยุดแค่นั้น ในสวรรค์จะมีช้างเอราวัณสักกี่เชือก มีป่าแบบป่าหิมพานต์สักกี่แห่ง มีสวรรค์อีกสักกี่ที่และ...ฯลฯ ไม่สิ้นสุด

หากเทียบกับสภาพของบรรดาเราท่านที่อาศัยอยู่บนโลกใบนี้กับเทพธิดาที่อยู่ในปราสาทแต่ละหลังในแต่ละงาช้าง สภาพคงจะไม่มีอะไรแตกต่างกันมากนัก ขณะนี้คนเราสามารถไปได้ไกลที่สุดก็แค่ดวงจันทร์ เทพธิดาที่อยู่ในแต่ละงาช้างก็คงจะเป็นเช่นเดียวกัน เขาไม่มีโอกาสที่จะรู้ได้ว่ายังมีโลกอีกมากมายที่อยู่บนงาช้างอีกอันหนึ่ง เขาอาจจะเห็นแสงริบหรี่เป็นจุดเล็กๆในยามค่ำคืนจากอีกงาหนึ่งของช้าง แต่ก็ไม่อาจจะบอกได้ว่าแสงที่เห็นนั้นมาจากอีกระบบหนึ่งซึ่งมีเทพธิดาเช่นพวกเขาอาศัยอยู่เช่นเดียวกัน เนื่องเพราะความจำกัดของธรรมชาติและความรู้ทางเทคโนโลยีที่พวกเทพธิดามี(ตัดปาฏิหาริย์แบบนิทานออกออก) คนบนโลกมนุษย์ก็ไม่ผิดอะไรกับเทพธิดาในนิทานเรื่องรามายะนะนี้

บรรดานักคิดทั้งหลายในปัจจุบันทั้งที่ท้องอิ่มและท้องหิว ก็ไม่ได้แตกต่างไปจากนักคิดแขกสมัยก่อนที่แสดงความคิดของเขาไว้ในเรื่องช้างทรงของพระอินทร์ รู้ว่าอันมนุษย์เรานั้น เหมือนอาศัยอยู่บนเกาะกลางมหาสมุทรอวกาศ ที่เป็นส่วนหนึ่งของอะไรบางอย่างที่ใหญ่กว่าเป็นชั้นๆออกไปหาที่สิ้นสุดไม่ได้ เท่าที่ความรู้ที่มนุษยชาติมีอยู่ในยุคปัจุบัน เป็นไปไม่ได้เลยที่มนุษย์เราจะไปไหนได้ไกลๆเพราะมนุษย์นี้อายุสั้นนักเมื่อเที่ยบกับความใหญ่โตของจักรวาล แสงเดินทางด้วยความเร็ว๓แสนกิโลเมตรต่อวินาที ใช้เวลา๑๘นาทีจึงจะไปถึงดาวอังคาร ใช้เวลา ๙ ปีจึงจะไปถึงระบบดาวที่ใกล้ที่สุด(ดาวซิริอุส) ใช้เวลา ๕๐๐๐๐ ปีจึงจะไปถึงอีกฟากหนึ่งของกาแลกซี่ทางช้างเผือก(ซึ่งมีระบบดาวอยู่ ๓๐๐พันล้านระบบ) และ ๓ ล้านปีจะไปถึงกาแลกซีที่อยู่ใกล้ที่สุดคือกาแลกซี่แอนโดรมีดา และประมาณกันว่ามีกาแลกซีทั้งหมดในจักรวาลประมาณ ๒๐๐พันล้านกาแลกซี่

ตอนนี้นักจักรวาลวิทยาเริ่มตั้งทฤษฎีใหม่ว่า จักรวาลนั้นไม่ได้มีอยู่อันเดียว แต่มีอยู่จำนวนนับไม่ถ้วนหรืออินฟินิต(infinite) แต่ละจักรวาลจะเป็นอิสระจากกันและกันและเมื่อมีจำนวนเป็นอินฟินิต ทุกอย่างที่เกิดขึ้นได้หนึ่งครั้ง ก็มีโอกาสที่จะเกิดขึ้นได้อีกเป็นจำนวนนับไม่ถ้วนอีกเช่นกัน ดังนั้นโอกาสที่จะมีอีกหลายก็อปปี้ของคุณที่เหมือนกันทุกอย่างกำลังอ่านบทความนี้อยู่เช่นเดียวกันบนดาวอีกดวงหนึ่งนั้นมีอยู่ และพิสูจน์ได้ด้วยวิชาคณิตศาสตร์ แต่คงจะเป็นไปไม่ได้เลยที่คุณจะมีโอกาสได้เจอกับคู่แฝดของคุณเพราะข้อจำกัดเรื่องระยะทาง เมื่อก่อนจักรวาลหรือยูนิเวิสคือสิ่งที่กว้างใหญ่ที่สุดที่จะพูดถึงได้และมีอยู่หนึ่งเดียว ตอนนี้ คำว่ายูนิเวิส(ยูนิแปลว่าหนึ่ง)มีคำว่ามัลติเวิส(multiverse มัลติแปลว่ามากมาย) มาแทน

อย่างที่เกริ่นมาในตอนต้น เรื่องที่ฝรั่งเขากำลังฮิตคิดอยู่กันตอนนี้ก็ไม่ใช่เรื่องใหม่ แขกอินเดียได้จินตนาการเอาไว้แล้วเมื่ออย่างน้อย๓๐๐๐ปีก่อน จักรวาลได้ถูกจำลองเอามาไว้ในรูปของช้างเอราวัณ

หากบังเหล็มหายไปนานๆก็อย่าได้คิดติดตามถามหา อาจจะแวะไปเยี่ยมบังเหล็ม๒ บังเหล็ม๓ บังเหล็ม๔...ในอีกหลายๆจักรวาล

ท่องจักรวาลใน3นาที

คุยกับทวด ประโยชน์ใช้สอยของหลาทอมที่เปลี่ยนไป

2011-04-16T11:23:00.013+07:00

นอกจากวัดแล้ว หลาทอมเป็นที่สาธารณะอีกแห่งหนึ่งของหมู่บ้าน เป็นที่ประชุม ที่พักร้อนของคนเดินทาง และเป็นที่อะไรๆอีกหลายๆอย่างแล้วแต่สถานการณ์ เป็นความเชื่อของคนไทยมาตั้งครั้งโบราณว่า ต้นไม้ใหญ่ หนอง บึงจะมีเทวดาปกปักษ์รักษา ซึ่งทางใต้เรียกกันว่าทวด เป็นความสะดวกสำหรับคนที่ยังมีความเชื่อในสิ่งสมมติที่ไม่อาจจะสัมผัสด้วยอายตนะใดๆ ที่จะสร้างรูปที่ตัวเองคุ้นเคยขึ้นมาไว้กราบไหว้ รูปสลักของทวดที่ศาลาทอมจึงอุบัติขึ้นด้วยประการฉะนี้ ด้วยการแกะสลักของช่างจำเป็นหลายคนในหมู่บ้าน โดยใช้ไม้ท่อนหนึ่งจากต้นขนุนใหญ่ที่ขึ้นอยู่ข้างศาลา เนื่องจากไม้ท่อนเล็กเกินไป จึงได้ทวดแค่ครึ่งท่อน แขนลีบ ส่วนขานั้นไม่มี มีการต่อเพิงออกไปนิดหนึ่งจากศาลา ไว้เป็นที่วางทวด มีอังสะเก่าๆที่พระทิ้งแล้วเป็นเครื่องแต่งตัว

เมื่อตอนบังเด็กๆก่อนเข้าโรงเรียน ที่เล่นประจำวันของบังคือหลาทอม ชาวบ้านที่มีลูกรุ่นเดียวกันก็ไม่ใครให้ลูกเขามาเล่นด้วยเพราะเขาว่าบังเป็นเด็กร้ายและเถ ครูใหญ่ของโรงเรียนแม่ทอมสมัยนั้นขนานนามให้บังให้เด็กที่โรงเรียนฟังหน้าเสาธงครั้งแล้วครั้งเล่า ทั้งๆที่บังยังไม่ไปโรงเรียนว่า "ไอ้เหล็มเด็กอุบาทว์" ซึ่งเป็นการเรียกที่ค่อนข้างสาหัสต่อเด็กอายุแค่๖ขวบ แกห้ามไม่ให้ลูกของแกมาเล่นด้วยอย่างเด็ดขาด ห้ามบังเข้าบ้าน ความจริงแกก็เหม็นหน้าพี่ๆของบังหมดทั้งบ้านมาแต่ไหนแต่ไร เพราะดันไปเรียนหนังสือเก่งกว่าลูกๆของแกชนิดห่างกันกู่ไม่ได้ยิน ความจริงบังอ่านหนังสือคล่องตั้งแต่๕-๖ขวบ เพราะพ่อและพี่ๆสอนให้ แต่ครูใหญ่แกไม่ยอมให้ไปโรงเรียนอ้างระเบียบราชการว่า๘ขวบถึงจะไปได้ "การศึกษาคือการเจริญงอกงาม" เป็นนิยามของคำว่าการศึกษาซึ่งเป็นที่ยอมรับกันทั้งในประเทศไทยและสากลมาหลายร้อยปี แต่ไม่มีความหมายใดๆที่นี่ ครูใหญ่แกคงจะมีทัศนะที่แตกต่าง ซึ่งก็ไม่มีใครรู้แน่เหมือนกันว่าเป็นอย่างไร มาช่วงหลังน้าซึ่งเป็นครูสอนอยู่ที่โรงเรียนวัดนารังนกทนไม่ไหว จึงเอาบังติดรถจักรยานไปที่วัดนารังนกด้วยเป็นบางวันเพื่อให้พลอยเรียนป.๑ เป็นเด็กนอกบัญชี ซึ่งก็ไม่สนุกนักเพราะบังตัวเล็กและอายุน้อยกว่าเพื่อนอย่างน้อย๒ปี โดนแกล้งประจำ แต่มาระยะหลังไม่มีใครแกล้ง เพราะบังเล่านิทานสนุกๆซึ่งอ่านจากหนังสือให้พวกเขาฟัง เวลาพักเที่ยงจึงมีเด็กทั้งเล็กทั้งใหญ่มาล้อมฟังนิทานทุกวัน

ด้วยเหตุนี้ ก่อนที่จะอายุครบ๘ขวบบังก็เลยเล่นอยู่คนเดียวที่หลาทอม หากวันไหนไม่ได้ไปนารังนกกับน้า ความสัมพันธ์ระหว่างทวดและบังจึงมีมาตั้งแต่ครั้งนั้น ในขณะที่บังเติบโตและแก่ไปตามวัย รูปสลักของทวดก็ผุกร่อนเป็นอาหารของปลวกแมลงไปส่วนหนึ่งบ้างเช่นเดียวกัน แต่ความรู้สึกที่มีต่อกันและกันระหว่างบังกับทวดไม่ได้เปลี่ยนไปมากนักเมื่ออยู่กันตามลำพัง แต่หากอยู่ต่อหน้าบรรดาชาวแม่ทอมคนอื่นๆ บังก็ต้องลดความสนิทสนมลง เพราะเขาเหล่านั้นไม่ค่อยจะชอบนักหากบังแสดงความเป็นกันเองกับทวดเป็นพิเศษให้ห็น จากวันนั้นมาถึงวันนี้ก็หลายปีเต็มที ได้โอกาส บังจึงแวะเข้าไปหาทวด

"เอ้านั่นไอ้เหล็มเหรอ...ขึ้นมานั่งก่อน...หายไปไหนเสียนาน...ไม่แวะมาคุยกันมั่งเลย"

ทวดร้องทักบังอย่างเป็นกันเอง เมื่อเห็นบังเดินมาถึงชายคา ก็นับว่านานพอดูตั้งแต่บังและทวดเจอกันครั้งสุดท้าย บังเดินขึ้นบันไดเตี้ยๆขึ้นไปนั่งพับเพียบอยู่ตรงหน้าทวด ยกมือไหว้สวยๆครั้งหนึ่งตามธรรมเนียมของการเจอผู้หลักผู้ใหญ่ มีลูกหลานของทวดนั่งกันอยู่อย่างสงบเสงี่ยมหลายคน บังก็ต้องทำตัวให้ผสมกลมกลืน แต่ไม่มีใครรู้หรอกว่าบังกำลังพูดคุยอยู่กับทวด

"สวัสดีครับทวด ช่วงหลังนี่มันยุ่งเรื่องทำมาหากินครับ ผมจึงไม่ค่อยมีเวลาแวะมาคุยด้วย ทวดสบายดีนะครับ ย้ายมาอยู่บ้านหลังใหม่เมื่อไหร่ผมยังไม่รู้เลย ดูโอ่โถงดีนะครับ"

"เออ...กูอยู่ที่เก่าของกูดีๆไม่ได้เดือดร้อนอะไร ลูกหลานมันต้องการจะเอาใจกู จึงสร้างหลังใหม่ให้ จะบอกพวกมันว่าไม่เอาก็บอกไม่ได้ เพราะมีแต่มึงคนเดียวที่พูดกับกูรู้เรื่อง นอกนั้นมันคิดว่ากูศักดิ์สิทธิ์และสามารถให้โชคให้ลาภกับพวกมันได้" ทวดตอบกึ่งหงุดหงิดกึ่งขบขัน

"แหม...ทวดก็รู้ๆอยู่...ลูกหลานเค้ามีศรัทธา ที่สร้างใหม่ให้น่ะเค้าก็หวังผล อย่าได้คิดว่าเค้าทำให้อยู่ฟรี ทวดก็ต้องใบ้หวยบอกเบอร์บ้าง"

"ไอ้เหล็มมึงก็รู้อยู่ว่ากูไม่มีตีน จะเดินไปขี้ไปเยี่ยวยังไม่ได้ ดีที่กูไม่ต้องขี้ต้องเยี่ยว ไม่งั้นก็ไม่ผิดอะไรกับคนเป็นอัมพาต สมัยก่อนมึงยังต้องอุ้มกูลงไปวางไว้กลางถนนหลอกคนไปนัดคูเต่าวันพฤหัส จำไม่ได้แล้วหรือ ลำพังกูเองจะขยับตัวยังทำไม่ได้?"

และแล้วทวดก็นำเอาเรื่องเก่าในอดีตขึ้นมาอ้าง ใช่แล้ว บังเคยเล่นทะลึ่งตึงตังเช่นเหลนกะทวดอยู่เป็นประจำ แรกๆก็เปิดผ้านุ่งดูว่าทวดมีไข่ไหม หลังๆก็ขึ้นขี่คอ โยกไปโยกมา บังโดนผู้ใหญ่ท่านหนึ่งหวดเสียหลังลายโทษฐานลบหลู่รูปทวด ถึงตอนนี้คิดแล้วบังก็ยังไม่เห็นด้วยอยู่ดีกับการทำโทษ ที่เด็กขี่ท่อนไม้ ท่อนไม้ไม่ได้มีความเจ็บปวดอะไร แต่ผู้ใหญ่เข้าข้างท่อนไม้ เห็นท่อนไม้ดีกว่าคน แล้วตีคนขี่ท่อนไม้ ช่างเป็นความโง่เง่าที่ไร้ที่ติ มองกลับไปจากตอนนี้ ผู้ใหญ่ที่เคยเฆี่ยนบังแกเข้าไม่ถึงแม้แต่เปลือกของพุทธศาสนาทั้งๆที่ไปวัดทุกวันพระ แกติดอยู่ตรงพิธีกรรม และหลายๆอย่างแม้กระทั่งศีลธรรมก็ยังขาด จึงไม่มีอะไรที่ต้องพูดถึงในระดับของโลกุตรธรรมที่ต้องอาศัยปัญญาในการเข้าถึง ซึ่งก็ไม่อาจจะโทษใครได้ถนัดสำหรับสภาพ เพราะไม่มีการสอนกันในเรื่องที่ถูกต้อง นอกจากเรื่องศรัทธาและความขลังความศักดิ์สิทธิ์

"ครับทวด..ที่ทำอย่างนั้นน่ะเพราะมันได้กิน มีอยู่คราวหนึ่งแม่ค้าเขาหาบลูกเงาะไปขายที่ตลาดนัด มาเห็นทวดนั่งอยู่กลางทางเดิน ทิ้งหาบวิ่งกลับทางเก่าผมก็ได้กินลูกเงาะ ทำแล้วได้กินก็ทำเรื่อยมา"

สมัยก่อนถนนตรงช่วงหลาทอมรกและเปลี่ยวมาก และเคยมีคนโดนฟันขาดสะพายแล่งตรงจุดใกล้ๆหลา พวกกลัวผีมักจะไม่กล้าเดินคนเดียวแม้กระทั่งตอนเที่ยงวัน

"แล้วทำไมเลิกอุ้มกูลงไปวางกลางถนนเสียล่ะ? ทวดถามยิ้มๆอย่างอารมณ์ดี

"โดนพ่อหวดครับ แต่ก็รู้ว่าผิด เพราะผมไปสร้างความเดือดร้อนให้คนอื่น เพื่อเอาของที่เขาจะเอาไปขายมากิน"

"แล้วพ่อมึงรู้ได้อย่างไรล่ะ"

"มีคนไปบอกแกว่าทวดทำปาฏิหาริย์ลงไปนั่งอยู่กลางถนน มักจะเกิดในวันพฤหัสตอนเช้ามืด พอถึงวันพฤหัส แกก็มาซุ่มดู เลยโดนจับได้"

ลูกศิษย์ทวดหลายคนเริ่มหันมามอง ว่าบังมานั่งทำอะไร บังเลยถือโอกาสลาทวดออกมา

หลาทวดหรือหลาทอมวันนี้ได้เปลี่ยนรูปลักษณ์จากศาลาพักร้อนธรรมดาๆสารพัดประโยชน์ สำหรับนั่งพักและนอนเล่น โดยมีทวดเป็นผู้อาศัยอยู่ที่มุมหนึ่ง มาเป็นคล้ายๆศาลเจ้าที่มีทวดนั่งเป็นเจ้าของศาล ใครจะขึ้นไปยืดแข้งยืดขาก็ดูจะไม่เหนาะสม วัตถุประสงค์เดิมของศาลาทอมหรือหลาทอมได้ถูกบิดเบือนไปแล้วโดนสิ้นเชิง และความงมงายก็ได้ทวนกระแสแห่งวิวัฒนาการไปอีกขั้นหนึ่งสำหรับชาวแม่ทอม

ที่นี่และที่นั่น เมื่อเดือนสิงหาฯ ๒๕๕๓ (ตอนจบ)

2011-01-10T02:34:00.005+07:00

เช้านี้เเราตื่นกันตั้งแต่เช้ามืดเพื่อที่จะไปออดิตโรงงานผลิตเฟอร์ไรท์ที่เมืองดงยางซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองเซี่ยงไฮ้ประมาณ๓๐๐กม ระหว่างทางเราจะผ่านเมืองสำคัญอีกเมืองหนึ่งของจีนชื่อเมืองหางโจวหรือหังโจว เชี่ยงไฮ้และหังโจวอยู่ไม่ห่างกันมากนัก ทั้งสองเมืองเป็นเมืองใหญ่ แต่มีความเป็นมาและเจริญรุ่งเรืองในคนละด้านและคนละยุค เชี่ยงไฮ้เป็นเมืองท่าที่มาโด่งดังมากเมื่อสมัยชาวยุโรปมาล่าอาณานิคม ส่วนหังโจวนั้นเจริญรุ่งเรืองมาก่อนหน้านั้นและนับเป็นเมืองที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์ยุคต้นๆของจีน

เมืองเซี่ยงไฮ้ตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเลทางตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิกตรงกึ่งกลางระหว่างส่วนเหนือและใต้ของแผ่นดินจีนทิศเหนือติดบริเวณปากแม่น้ำแยงซี ทิศใต้เป็นอ่าวหังโจว ตะวันตกติดมณฑลเจียงซูและเจ้อเจียง ตะวันออกเป็นทะเลตงไห่ ใจกลางเมืองกว้างใหญ่การคมนาคมขนส่งสะดวกรวดเร็ว เป็นท่าเรือออกสู่ทะเลที่สำคัญของประเทศ และเป็นศูนย์กลางของสามเหลี่ยมเศรษฐกิจลุ่มน้ำแยงซี อยู่ในเขตมรสุมร้อนเอเชียเหนือ แบ่งเป็น 4 ฤดูชัดเจน และมีปริมาณฝนและแสงแดดที่เพียงพอ ฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วงระยะเวลาค่อนข้างสั้น ฤดูหนาวและร้อนค่อนข้างยาวนาน อุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี 17.6 องศาเซลเซียส

หังโจวเป็นเมืองหลวงของมณฑลเจ้อเจียง เมืองหังโจวเป็นเมืองเก่าแก่ 1 ใน 6 ของประเทศจีน โดยมี ประวัติศาสตร์อันยาวนานถึง 2,100 ปี และยังถูกกล่าวไว้ใน บทกวีหลายบทที่แต่งขึ้น สมัยราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618-907) โดยได้รับแรงบันดาลใจจากความงามอันหลากสีสันของเมืองหังโจว แต่จากเหตุการณ์ "กบฎไท่ผิง" (ช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 19) ทำให้ เมืองที่สวยงามนี้ถูกทำลายแทบจะไม่เหลือร่องรอยของเมืองที่เคยมีนามก้องโลกให้หลงเหลืออยู่เลย มณฑลเจ้อเจียงมีพื้นที่ 101,800 ตารางกิโลเมตร มีประชากรทั้งสิ้นประมาณ 45 ล้านคน จัดว่าเป็นหนึ่งในมลฑลที่เล็กที่สุดของ เมืองจีน แบ่งพื้นที่ออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ พื้นที่ทาง ตอนเหนือโดยนับจากดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี ซึ่งเป็นบริเวณที่ตั้งของเมืองหังโจว พื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยแม่น้ำ คลองและทะเลสาบ ส่วนพื้นที่ทางตอนใต้ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเทือกเขา ส่วนสินค้าหลักที่ส่งออกและเป็นที่นิยม คือ ผ้าไหมและใบชา เมืองหังโจวตั้งอยู่ทางภาคตะวันออกของประเทศจีน ซึ่งล้อมรอบด้วยภูเขา มีทะเลสาปซีหู (ห้ามผวนเด็ดขาด) ตั้งอยู่ ใจกลางเมือง ส่งผลให้เมืองหังโจว มีภูมิอากาศที่ดี อากาศจะเย็นสบายและฝนตกบ่อย ช่วงอุณหภูมิที่ดีที่สุด คือ ราวๆเดือนเมษายนจนถึง เดือนพฤษภาคม เนื่องจากเป็นช่วงฤดูใบไม้ผลิในช่วงกันยายนถึงเดือนพฤษจิกายน ซึ่งเป็นช่วงฤดูใบไม้ร่วง

อาลันและคนขับรถของเขามารับบังและสตีฟตั้งแต่ตีห้าครึ่ง เขาบอกว่าสถานีรถไฟอยู่ห่างจากโรงแรมพอดู หากไม่รีบออก เราอาจจะไปไม่ทันรถไฟเพราะรถติดเนื่องจากเป็นเช้าวันจันทร์ ขนาดว่าออกเช้า เราไปถึงสถานีเอาเมื่อ๑๕นาทีก่อนรถไฟออก ดีที่อาลันจองตั๋วไว้ล่วงหน้า เราจึงใช้เวลา๑๕นาทีที่มีเบียดเสียดกับชาวจีนนับพันที่สถานีเพื่อเข้าไปที่ขบวนรถ รถไฟมีสามชั้น อาลันจองตั๋วชั้นหนึ่ง บังจึงไม่มีโอกาสที่จะสำรวจข้างในของชั้นสองหรือชั้นสามว่าพอจะสูสีกับรถไฟไทยได้หรือเปล่า จำได้ว่าสมัยก่อนบังต้องยืนหรือนั่งที่ข้อต่อเป็นประจำเวลาไปกรุงเทพฯเพราะรถเต็ม ไม่ได้เข้าไปดูแต่ก็เห็นสภาพจากข้างนอกว่าไม่แตกต่างจาก ร.ฟ.ท.นักเนื่องจากบังต้องเดินจากท้ายขบวนไปยังหัวขบวนซึ่งเป็นที่ขึ้นสำหรับชั้นหนึ่ง ทั้งทางเดิน และทางขึ้น และข้างในตัวรถดูจะมีความโกลาหลวุ่นวายขนาดหนัก เสียงจอแจล้งเล้งดังไปทั่งบริเวณกลบสรรพสำเนียงอื่นๆทุกอย่างหมด เราสามคนวิ่งบ้างเดินบ้างมาจนถึงขบวนหน้าสุดเอาเมื่อประมาณสองนาทีก่อนกำหนดเวลารถออก แต่ก็ดูเหมือนว่าคงจะออกไม่ได้แน่นอนเพราะคนจำนวนหนึ่งกำลังแย่งกันขึ้นรถอยู่ที่ชั้นสองและชั้นสาม หลังจากเราขึ้นรถและจัดเก็บสัมภาระกันเรียบร้อย จึงมีโอกาสสำรวจสภาพของตู้ชั้นหนึ่ง กลับกลายเป็นว่ามีที่นั่งว่างอีกอย่างน้อย๖-๘ที่นั่ง ผู้โดยสารส่วนใหญ่เป็นชาวยุโรปและอเมริกัน มีชาวจีนอยู่แค่ไม่เกิน๑๐คน คงจะแน่นอนหละ ค่าโดยสารมันคงจะสูงกว่าชั้นสองและชั้นสามมาก ลืมถามอาลันถึงค่าโดยสารที่เขาจ่าย ก็เลยอดที่จะรู้ พอรถออกก็มีการเสิร์ฟอาหารว่างและเครื่องดื่ม เนื่องจากเป็นรถไฟที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้า ภายในตู้โดยสารจึงค่อนข้างเงียบ ความเร็วกว่า๑๖๐กมต่อชั่วโมงในบางช่วง ในเซี่ยงไฮ้ยังมีรถไฟอีกสายหนึ่งซึ่งเป็นรถไฟความเร็วสูงที่เรียกกันว่าbullet trainเปิดวิ่งเป็นการทดลองมาหลายปีแล้วระหว่างตัวเมืองและสนามบินปูดอง มีความเร็วกว่า๔๐๐กมต่อชั่วโมง เวลาวิ่งตัวรถไฟทั้งขบวนถูกยกขึ้นลอยอยู่เหนือรางด้วยระบบแม่เหล็กไฟฟ้าเพื่อลดความเสียดทาน ไม่มีส่วนใดเลยของรถที่สัมผัสกับราง อาลันได้พาบังและสตีฟไปลองนั่งก่อนบินออกจากเมืองเซี่ยงไฮ้สองวันต่อมา

รถไฟไม่ได้ผ่านเมืองที่เราจะไป จึงจำเป็นต้องไปลงที่เมืองใกล้ๆแทน เมืองดงยางที่เราจะไปกันนั้นอยู่หางสถานีรถไฟออกไปอีกราวๆ๖๐กม เราไปถึงสถานีก่อนเที่ยงเล็กน้อย นัดกับทางโรงงานไว้อย่างดิบดีว่าจะส่งรถมารับที่สถานี รอแล้วรออีกก็ไม่เห็นใครมารับ อาลันพยายามโทรศัพท์ติดต่อ ทีแรกทางโรงงานบอกว่าคนขับรถได้ออกมาแล้ว กำลังจะมาถึงสถานี รออีกครึ่งชั่วโมงก็ยังไม่เห็นมา อาลันติดต่อกลับไปอีก คราวนี้ได้รับคำตอบมาว่า เกิดการผิดพลาด ไม่ได้มีการส่งใครมารับ อาลันชักพื้นเสียเลยเรียกแท็กซีมา นั่งแท็กซี่กันไปได้สัก๑๐นาที ทางโรงงานก็โทรมาขอโทษขอโพยเป็นการใหญ่บอกว่ารถออกมาแล้วแต่มายางแตกกลางทาง ตอนนี้ได้ส่งรถคันใหม่ออกมาแล้ว ให้ลงจากแท็กซี่รออยู่ข้างทาง ตอนนี้ฝ่ายเรารู้ชัดแล้วว่าทางโรงงานโกหกเราเข้าให้แล้วอย่างหน้าด้านๆ อาลันปฏิเสธที่จะเชื่ออีกต่อไปยืนยันจะนั่งแท็กซี่ไปจนถึง เราพอจะเดากันออกแล้วว่าคนที่รับปากเรื่องการไปรับที่สถานีนั้นสุดชุ่ย ไม่ได้จัดการอะไรเลย พอรู้ตัวก็กลัวความผิดจากเบื้องบน พยายามที่ระแก้ตัวต่างๆนาๆ ซึ่งก็สมควรที่จะกลัวเจ้านายกระทืบอยู่หรอกอยู่หรอก เพราะมูลค่าของธุรกิจใหม่ที่จะได้มีจำนวนหลายสิบล้านบาทต่อปี

ความจริงแล้วโรงงานแห่งนี้เป็นส่วนหนึ่งของบริษัทยักษ์รายหนึ่งของภาคพื้นแถบนี้ซึ่งคล้ายๆกับกิจการของท่านทักษิณบ้านเรา คือเอามันทุกอย่างที่ขวางหน้า เศรษฐกิจของเมืองดงยางแทบทุกอย่างจึงแทบจะถูกผูกขาด ตั้งแต่ร้านค้า ร้านอาหาร สถานบันเทิง โรงแรม และโรงงานอุตสาหกรรมนาๆชนิด ต่างก็ตกอยู่ภายใต้การจัดการของบริษัทนี้ ด้วยเหตุที่ละแวกนี้เรียกกันว่า Chinese Hollywood หรือเมืองสร้างหนังของจีน สภาพเมืองจึงเป็นเมืองท่องเที่ยวในขณะที่เป็นเมืองอุตสาหกรรมในขณะเดียวกัน เมื่อเราไปถึง ผู้อำนวยการฝ่ายโรงงานอุตสาหกรรมออกมาต้อนรับเราด้วยตัวเอง ผู้บริหารฝ่ายขายตัวแสบที่ละเลยหน้าที่ขอโทษซ้ำแล้วซ้ำอีกจนน่ารำคาญ บังคันปากจะบอกให้โขกศีรษะกับพื้นแบบในหนังจีนขอโทษ แต่ก็ระงับเอาไว้ บอกว่าให้จัดการส่วนที่เหลือให้ดีก็แล้วกัน เราถูกนำไปพักที่โรงแรมระดับ๕ดาว ซึ่งแน่นอนหละ เป็นโรงแรมของบริษัท สำหรับวันนี้ค่อนข้างจะสายไปแล้วสำหรับการออดิตโรงงาน โปรแกรมช่วงบ่ายจึงเป็นรายการตีกอล์ฟที่สนามกอล์ฟขนาด๑๘หลุมซึ่งเป็นของบริษัทอีกตามเคย ตกค่ำก็ไปกินอาหารเย็นที่พัตตาคารใหญ่ของบริษัท ติดตามด้วยคาราโอเกะที่สถานคาราโอเกะของบริษัทซึ่งบริการโดยสาวๆที่เป็นลูกจ้างของบริษัท

สำหรับการออดิตโรงงานนั้นบังคิดว่าคงจะไม่มีอะไรน่าสนใจที่จะนำมาเล่าที่นี่ จึงขอตัดออกและผ่านไป เริ่มจากที่นี่ บังเริ่มท้องเสีย ยาก็ลืมเอาไป ยาที่อาลันซื้อมาให้จากร้านหมอตี่ก็กินแล้วไม่ได้ผล ตลอดทั้งอาทิตย์หลังจากนั้น บังท้องเสียตลอด ไปถึงโรงงานไหนก็ต้องขอเข้าห้องน้ำเขา นอกจากห้องน้ำในโรงแรมแล้ว ห้องน้ำทุกหนทุกแห่งในเมืองจีนนั้นสกปรกพอๆกัน ทุกครั้งที่บังไปตรวจโรงงานที่จีน บังจะให้คะแนนห้องน้ำด้วย เหตุผลก็คือหากเขาไม่สามารถรักษาความสะอาดและระเบียบของห้องน้ำได้ ก็เป็นที่น่าสงสัยในการควบคุมมารตรฐานของสินค้าด้วย ระเบียบวินัยนั้นมันอยู่ในทุกเรื่อง หากหละหลวมได้ในเรื่องหนึ่ง เรื่องอื่นๆก็จะหละหลวมได้เช่นเดียวกัน ด้วยเหตุนี้โรงงานหลายแห่งจึงถูกบังรีเจ็ค ก็ไม่ใช่ว่าจะแกล้งหาเรื่อง แต่มันสกปรกได้ยอดเยี่ยมไร้เทียมทานจริงๆ ชนิดไม่มีน้ำราด ไม่มีกระดาษชำระ และไม่ได้มีการทำความสะอาดหลายๆวัน จินตนาการเอาเองก็แล้วกันว่าเป็นอย่างไร ขนาดคนท้องเสียวิ่งเข้าไปหวังปลดทุกข์ ก็ให้มีอันต้องหายจากทุกข์เป็นปลิดทิ้ง เพราะมีทุกข์อันใหม่ที่หนักกว่าหากจำเป็นต้องนั่งปลดทุกข์ในห้องน้ำที่ว่า หลายคนบอกบังว่าในเมืองจีนเขาไม่อยากให้คนอยู่ในห้องน้ำนานๆ เขาจึงทำเช่นนั้น แต่บังไม่อาจที่จะบริโภคคำอธิบายดังกล่าวได้

จนกระทั่งถึงกำหนดที่ต้องบินออกจากเมืองเซี่ยงไฮ้ไปยังเมืองเซินเจ้น (Shenzhen)ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ไกล้ๆกับฮ่องกง บังก็ยังคงมีอาการท้องเสียอยู่เหมือนเดิม เราไปถึงสนามบินปูดองเมืองเซี่ยงไฮ้กันตอน๖โมงกว่า เครื่องบินจะออกตอน๒ทุ่ม ขณะนั่งรอขึ้นเครื่อง ท้องบังก็อ้อนวอนขอไปห้องน้ำ บังก็นึกในใจว่าคงจะพอนั่งได้ สนามบินเป็นที่ๆคนนาๆชาติมาใช้ คงจะได้มาตรฐานสากลในด้านความสะอาด เมื่อบังโผล่ผ่านประตูห้องน้ำชั้นนอกเข้าไป ไม่เห็นมีคนอยู่เลยแม้แต่คนเดียว มีเศษกระดาษชนิดต่างๆกระจัดกระจายอยู่ทั่วไปบนพื้น มีกลิ่นชนิดที่จมูกไม่ต้องการ มีกองอุจจาระอยู่หลายที่ในห้อง บังแข็งใจเดินเข้าไปตรวจดูห้องส้วมว่าพอจะอาศัยทำธุระได้ไหม เห็นห้องแรกก็ต้องผงะ อุจจาระเรี่ยราดอยู่ทั่วไป ไม่เฉพาะแต่ในโถส้วมแต่รวมทั้งบนพื้น กระดาษชำระไม่มีเหลือ และทำไมไม่มีใครราดน้ำก็ยากที่จะเข้าใจ ชะโงกเข้าไปดูอีกหลายๆห้องก็อยู่ในสภาพเดียวกัน ทุกข์ของบังจึงหายเป็นปลิดทิ้ง ต้องรอจนกระทั่งได้ขึ้นเครื่องจึงได้อึสมใจกลางอากาศ

ทุกข์เรื่องขี้ๆยังไม่หมด เมื่อมาถึงสนามบินเมืองเซินเจิ้น พนักงานขับรถจากโรงงานของบริษัทของอาลันสาขาเซินเจิ้นก็มารับ อาลันเกิดหิวข้าว บังก็ปวดท้องขี้ขึ้นมาอีกรอบ เราเลยหยุดกันที่ร้านอาหารแห่งหนึ่งก่อนจะถึงโรงแรม ซึ่งมีสภาพเหมือนร้านอาหารห้องแถวบ้านเรา โต๊ะที่เรานั่งอยู่หน้าห้องน้ำพอดี ใครก็ไม่รู้ทำธุระอยู่ข้างใน อาลันสั่งอาหารแบบที่เขาแขวนไว้ในตู้ จึงมาค่อนข้างไว อาหารมาถึงโต๊ะ บังจึงได้เข้าห้องน้ำ คนที่เพิ่งออกมา พอออกมาพ้นประตูแล้วเดินลิ่วไม่เหลียวหลังออกจากร้านไป บังเข้าไป...ตายห่า...มันไม่ราดน้ำอีกแล้ว น้ำในถังก็หมด เปิดก็อกก็ไม่มีน้ำ...เวรกรรม..กลิ่นเริ่มโชยออกมา อาลันร้องถามว่าเกิดอะไรขึ้น พอรู้ความก็เอ็ดตะโรให้เจ้าของร้านมาจัดการ ทำเสร็จบังก็เข้าไป กระอักกระอ่วนเต็มที เกรงใจพรรคพวกที่กำลังกินอยู่ เราก็ท้องเสียจะทำให้มันไม่มีเสียงก็ไม่ได้ ห้องน้ำก็ดันมาอยู่ติดกับโต๊ะอาหาร ประตูก็ปิดได้ไม่สนิท ผนังส้วมก็แค่สูงกว่าศีรษะเล็กน้อย ...เฮ้อ...เมืองจีน

ตะลอนๆอยู่เกือบสองอาทิตย์ ไปเมืองเล็กเมืองน้อยในมณฑลกวางตุ้ง เสร็จงานกลับมาเมืองไทย แต่ก็หลังจากไปแวะที่มาเลย์เซียเสียอีกสามสี่วัน ดูโรงงานที่กัวลาลัมเปอร์ต่อ แล้วเข้ามาหาดใหญ่ทางด่านจังโหลน หลายวันค่อมาบังได้คุยกับเกลอเก่าที่พัทลุง ซึ่งเขาเคยได้ทุนจากรัฐบาลไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยหางโจวหลายปี เขาเล่าให้ฟังว่าเรื่องขี้ไม่ได้เป็นเรื่องใหญ่โตสำหรับคนจีน เขาอยู่กันมาอย่างนั้นจนเคยชิน ตามชนบทบางแห่งหากใครมาขี้ไว้ในที่ของเขา เขาจะดีใจด้วยซ้ำไปที่จะได้ใช้เป็นปุ๋ย...สงสัยมันจะจะโม้เรื่องขี้แล้วใส่ไข่...มีแต่บังได้ยินมาว่าไม่ว่าที่ไหนในโลก ใครขืนไปขี้หน้าบ้านคนอื่นมีหวังโดนตึ๊บสถานเดียว...

เนื่องจากสตีฟมาขึ้นเครื่องที่หาดใหญ่เข้ากรุงเทพฯก็เลยต้องนอนโรงแรมที่หาดใหญ่เสียสองคืนเพราะต้องเป็นธุระพาเขาเที่ยวสงขลาเสียนิดหน่อย กว่าบังจะได้กลับถึงหนำที่แม่ทอมก็อีกสองวันถัดมา สั่งให้น้องบ่าวแหละหมู(ใช่แล้วแขกแม่ทอมกินหมู)และชวนพรรคพวกญาติโยมมาสังสรรค์กัน คราวนี้เน้นที่เด็กและผู้หญิง เพราะเลี้ยงทีไรมักจะมีแต่ของเมาๆเด็กๆและสาวมากสาวน้อยทั้งหลายจึงไม่ได้พลอย จนแล้วจนรอดบังก็กลับมาเจอคาราโอเกะเข้าให้อีกจนได้หลังจากเจอมาแล้วห้าครั้งในการเดินทางคราวนี้ เพราะน้องบ่าวมันบอกว่าถ้าไม่มีคาราโอเกะ พวกบ่าวๆสาวๆหลายๆคนอาจจะลงแดงตายเพราะไม่ได้ร้องเพลง ตกลงก็ไม่ได้คุยอะไรกันสักเท่าไหร่เพราะพูดกันไม่ได้ยิน

ที่นี่และที่นั่น เมื่อเดือนสิงหาฯ ๒๕๕๓ (ตอนที่ ๒)

2010-12-19T01:21:00.004+07:00

เช้าวันอาทิตย์ อาลันและคนขับรถมารับราวๆสิบโมง สำหรับโปรแกรมวันนี้ก็คือพาเราไปเที่ยวสถานที่ต่างๆในเมืองเซี่ยงไฮ้ และจะไปดูworld expoซึ่งเป็นจุดสนใจของชาวโลกในขณะนั้นว่ายิ่งใหญ่อลังการไร้เทียมทานกันในช่วงบ่ายถึงกลางคืน เราเริ่มต้นด้วยอาหารกลางวัน ซึ่งเป็นก๊วยเตี๋ยวหมูตุ๋นเครื่องยาร้านโปรดของอาลัน (ใช่แล้วบังเป็นแขกแม่ทอมจึงกินหมูได้) ก็อร่อยขาดใจจริงๆเหมือนกัน ถ้วยเบ้อเริ่ม หมูเนื้อนุ่ม หวานมันเค็มพอเหมาะผสมกลิ่นเครื่องยาเล่นเอาบังขอดจนหยดสุดท้าย อาลันรู้ทันจะสั่งให้อีกถ้วย บังต้องรีบบอกว่าไม่เอาแล้วเพราะกลัวไขมันจะอุดเส้นเลือด หัวใจวายตายที่ตรงหน้าร้านให้ต้องเป็นข่าว ออกจากร้านสตีฟอยากจะซื้อของฝากเมีย อาลันเลยพาไปที่ตลาดแห่งหนึ่งซึ่งดูคล้ายๆกับตลาดกิมหยงที่หาดใหญ่ จะผิดกันก็ตรงที่เป็นตึกใหญ่หลายชั้น เป็นแหล่งรวมของสินค้ายี่ห้อดังๆทุกชนิด เช่นlouis vuitton gucci และอะไรทำนองนั้น ซึ่งนับเป็นศิลปะการปลอมแปลงที่เยี่ยมยอดของชาวจีน อาลันคงจะนำแขกของเขามาซื้อของที่นี่บ่อย หลายร้านจึงรู้จักเขาเป็นอย่างดี อาลันสั่งเด็ดขาดว่าให้ต่อราคาของได้ตามสบาย แต่ห้ามซื้อจนกว่าเขาจะมาร่วมตกลงราคาด้วยก่อนจ่ายเงิน ไม่งั้นจะโดนแหกตา ซึ่งก็จริงของเขา สตีฟคิดว่าต่อราคาได้ดีที่สุดแล้ว อาลันมาต่ออีกรอบได้ลดอีก๓๐% ในระหว่างดูนั่นดูนี่ อาตี๋รายหนึ่งจะขายโรเล็กซ์ให้ให้บังให้ได้ บังก็รู้อยู่ว่าไอ้โรเล็กซ์ปลอมนั้นมันมีแต่รูปร่างและชื่อที่บอกไม่ได้ว่าอันไหนจริงหรือปลอม แต่หากเอามาใส่แล้วบอกเวลาไม่ตรงหรือใช้ได้ไม่กี่วันแล้วเสีย บังใช้ไซโก้เรือนเก่าดีกว่า มันลดราคาครั้งแล้วครั้งเล่า ลดจนเหลือประมาณ๖๐๐บาทไทย บังก็ยังไม่ซื้อ มันเลยโกรธถามว่าให้ฟรีเอาไหม? บังบอกว่าให้ฟรีก็ไม่เอา แถมตังค์อีกบังก็ไม่เอา เพราะบังไม่ใช่พวกบ้ายี่ห้อ สงสารมันก็เลยซื้ออะไรอย่างอื่นที่เห็นว่าพอจะมีประโยชน์ ธุรกิจของปลอมในเมืองจีนเขาทำกันเป็นล่ำเป็นสัน เนื่องจากสินค้าแทบทุกอย่างในปัจจุบันจะมีโรงงานอยู่ในจีนไม่ว่าจะยี่ห้อไหน และโรงงานส่วนใหญ่ก็ไม่ได้เป็นเจ้าของโดยเจ้าของสินค้า แต่เป็นของชาวจีน กลางวันจึงเป็นการทำสินค้าให้คนสั่ง ส่วนกลางคืนก็ทำสินค้าชนิดเดียวกันออกมาขายเอง เนื่องจากความกดดันจากนาๆประเทศ จีนก็พยายามที่จะแสดงถึงความรับผิดชอบด้วยวิธีการต่างๆ แต่ก็เป็นเหมือนแค่การแสดง อย่างที่ตลาดแห่งนี้ก็เช่นกัน ในแต่ละร้านจะมีห้องลับแอบอยู่หลังตู้โชว์สินค้า การซื้อขายของเถื่อนก็จะเข้าไปทำกันอยู่ในนั้น มีคนดูต้นทางอยู่ในหลายจุดและคอยส่งสัญญาณหากว่าเจ้าหน้าที่จะมาจับกุม

๔โมงเย็น ความร้อนจากเปลวแดดค่อยซาลง แต่ความอบอ้าวและความซื้นกลับดูเหมือนว่าจะมีความระอุเพิ่มยิ่งขึ้น เราพากันไปที่สถานที่จัดงานworld expoซึ่งอยู่ในตัวเมืองเซี่ยงไฮ้ อาลันเล่าให้ฟังว่าที่ตรงนี้เคยเป็นที่ซึ่งใช้ทั้งเป็นที่อยู่อาศัยและอย่างอื่นตามแบบฉบับของเมืองใหญ่และเก่าแก่ คนจำนวนหลายหมื่นคนเคยอาศัยอยู่ในที่ตรงนี้ เนื่องจากชาวจีนนั้นไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน ที่ทั้งหมดเป็นของรัฐ จึงเป็นการง่ายมากมากที่ทางการของจีนจะเอาที่ไม่ต่ำกว่า๒๐ตารางกิโลเมตรนี้มาทำเป็นที่สำหรับจัดงานworld expo

งานworld expoเริ่มจัดครั้งแรกเมื่อปี๑๘๕๑ที่กรุงลอนดอน เป็นงานที่นาๆชาติจัดขึ้นเพื่อโชว์อะไรต่างๆเกี่ยวกับประเทศของตัวเอง คราวนี้จีนมีโอกาสเป็นเจ้าภาพ เริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาฯมาจนถึงปลายเดือนตุลาฯปีนี้ มีคนเข้าชมทั้งหมดประมาณ๗๐ล้านคน ซึ่งก็แน่นอนว่าเป็นชาวจีนเสียเป็นส่วนใหญ่ ลักษณะของงานประเทศต่างๆจะมีศาลาของประเทศตัวเองซึ่งภายในจะมีโชว์ชนิดต่างๆเท่าที่ประเทศนั้นอยากจะจัดให้คนได้ดู ถ้าหากจะดูกันให้ครบถ้วนจริงๆก็คงจะใช้เวลากันเป็นหลายๆอาทิตย์ ไม่ใช่แค่๔ชั่วโมงแบบที่บังไปดู แต่ถ้าให้ดูเป็นอาทิตย์บังก็คงจะไม่เอาเหมือนกัน แค่๔ชั่วโมงก็ค่อนข้างที่จะเบื่อแล้ว เพราะว่าให้ถึงที่สุดแล้วก็ "มันเป็นเช่นนั้นเอง"

เราเริ่มต้นกันที่ศาลาจีน ซึ่งใครๆก็ว่ามันยิ่งใหญ่มโหฬารกว่าใครอื่นทั้งหมด มองจากไกลๆเห็นคนเข้าแถวเรียงสามยาวเหยียดเพื่อรอคิวเข้าชม กะโดยประมาณที่เห็นแถวเคลื่อน คงจะใช้เวลาอย่างน้อย๒ชั่วโมงคนที่อยู่หลังสุดจึงจะได้ผ่านประตูชั้นนอกเข้าไป อาลันถามเจ้าหน้าที่ซึ่งยืนอยู่แถวๆนั้นได้ความว่า ต้องจองตั๋วล่วงหน้าหนึ่งหรือสองวันจึงจะเข้าชมได้ในวันนี้ บังถอนหายใจโล่งอกที่จะได้ไม่ต้องเข้าคิวรอ เพราะทั้งอาลันและสตีฟกระเหี้ยนกระหือจะดูให้ได้ http://en.expo.cn/index.html#&c=home พลาดจากศาลาจีน ผ่านมาทางศาลาประเทศเล็กประเทศน้อย ยังคงเห็นแถวยาวในลักษณะเดียวกัน แต่ก็ยังไม่ถึงกับต้องจองล่วงหน้าข้ามวันเหมือนศาลาจีน เลยตกลงกันว่าจะดูศาลาไทย มาเลย์ และอเมริกัน อาลันจึงเรียกรถไฟฟ้ามาให้พาไปที่ศาลาไทย ถ้าจะเดินก็ได้ แต่ร้อนเหลือเกินและคงจะอย่างน้อย๑กม ไปถึงศาลาไทยก็เข้ารอยเดิมอีก แถวยาวเหยียดขดเป็นงูเลื้อยไม่รู้ว่าหางแถวอยู่ที่ไหน เขามีร้านขายเบียร์อยู่รอบนอก บังเลยลองเตร่เข้าไปซื้อเบียร์แจกสตีฟและอาลันคนละแก้ว สอบถามสาวขายเบียร์ก็เลยได้ความว่า สำหรับคนไทยและแขกที่มาด้วยสามารถลัดคิวได้ นี่เป็นข้อตกลงที่ไม่เป็นทางการของประเทศต่างๆ ซึ่งประเทศอื่นๆก็สามารถทำได้หากเห็นว่าสมควร แต่ก็คงจะยกเว้นสำหรับประเทศจีนซึ่งเป็นเจ้าภาพ ซึ่งหากทำก็คงจะยุ่งพิลึกเพราะคนมากเหลือเกิน เราสามคนเลยได้เข้าไปดูในศาลาไทยทางประตูเล็กโดยไม่ต้องเข้าคิวรอ ข้างในก็งั้นๆแหละ เขามุ่งที่จะให้คนจีนดู เป็นการฉายหนังสามมิติเกี่ยวกับเมืองไทย มีการจำลองเอายักษ์วัดโพธิ์และยักย์วัดแจ้งโดยมีลักษณะเป็นเหมือนหุ่นยนต์เคลื่อนที่ได้ด้วยตัวเอง พูดจีนกันล้งเล้งเรียกเสียงฮาจากคนที่ฟังรู้เรื่องอยู่ตลอดเวลา ออกจากศาลาไทยอาลันก็พาไปศาลามาเลย์โดยใช้สิทธิ์ของพลเมืองมาเลย์ของเขา ก็ไม่ได้มีอะไรมากไปกว่าโปสเตอร์และของต่างที่เอามาวางโชว์ อาลันค่อนข้างจะผิดหวัง ด่ารัฐบาลแขกของเขาอยู่ไม่ขาดปาก ถัดไปก็เป็นรายการของสตีฟที่จะพาบังและอาลันเขาศาลาอเมริกัน เมื่อไปถึงจึงพบว่าแถวยาวเป็นอันดับสองรองจากศาลาจีน สตีฟลองไปเลียบเคียงถามเจ้าหน้าที่ชาวอเมริกัน เขากลับออกมาบอกว่าโดนบอกให้ไปต่อท้ายแถวเข้าคิวเหมือนคนอื่นๆหากว่าจะเข้าไปดู สาวเจ้าหน้าที่ชาวอเมริกันนั่นพูดในทำนองว่าหน้าไม่อายดันมาขอลัดคิว นี่คือธรรมเนียมอเมริกัน

เกือบๆสามทุ่มเข้าไปแล้ว ขณะที่บังและอาลันกำลังคุยกันว่าจะเอาอย่างไรดีคืนนี้ เรากินอะไรกันมาตลอดช่วงที่กำลังเดินเที่ยว รวมไปถึงข้าวราดแกงกะหรี่แพะที่ศาลามาเลย์จึงไม่มีใครคิดถึงดินเนอร์กันอีก สตีฟซึ่งยืนอยู่ห่างออกไปพอประมาณก็ถูกประกบโดยสาวจีนซึ่งเข้ามาตีสนิท ไม่รู้พูดกันอีท่าไหนสาวนั่นก็เดินตามสตีฟเข้ามาทักทายบังและอาลัน บอกว่ามาเที่ยวงานexpo หล่อนเป็นครูอยู่ที่ปักกิ่ง มากับเพื่อนอีกสองคน หล่อนปลีกตัวออกไปควักโทรศัพท์ออกมาพูด เดี๋ยวเดียวเพื่อนสาวอีกสองคนก็ปรากฎตัวขึ้น ในขณะที่ทั้งสตีฟและอาลันยิ้มระรื่นคุยกับสามสาวนั่นด้วยความตื่นเต้นอยู่พักหนึ่ง และมีทีท่าว่าสามสาวจะไปเที่ยวต่อด้วยกันกะเรา บังเริ่มสงสัยอะไรบางอย่าง นี่จะเป็นแผนของอาลันหรือเปล่าที่ทำให้เรื่องมันคล้ายๆจะประจวบเหมาะว่าเจอไก่หลงทีงานworld expo หรือว่าจะเป็นเรื่องปกติที่สาวจีนมักจะเร่เข้าหาฝรั่งและชวนคุย เดี๋ยวก็คงจะได้รู้กัน บังนึกในใจ

อาลันโทรศัพท์เรียกคนขับรถของเขามารับ จากสามคนจึงกลายเป็นสามคู่ขึ้นมาในทันใด มันต้องมีอะไรไม่ชอมมาพากลแน่นอน บังเฝ้านึกอยู่ในใจ ยิ่งเมื่อสามสาวแยกกันประกบเราสามคนตัวต่อตัวบังก็ยิ่งสงสัยหนักขึ้น อย่างไรก็ต้องไว้เชิงนิดหน่อยทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้ทำเป็นตื่นเต้นกับการได้เพื่อนใหม่ นึกในใจว่าหากนี่เป็นแผนของอาลันที่เตี๊ยมสามสาวนี่มาแล้วบังจะซ้อนกลให้สนุกที่เดียว ทั้งสามคนพูดภาษาอังกฤษได้พอสมควร แต่ก็ไม่คล่องนัก อาลันนั้นพูดจีนกับคู่ของเขา สตีฟค่อนข้างจะเขินๆที่จู่ๆก็มีสาวจีนมาจับมือถือแขนชวนคุยนั่นคุยนี่คล้ายๆกับคนรู้จักกันมาเป็นเวลานาน จึงมีท่าทีเคาะๆเขินๆพอสมควร อาลันพาเราไปที่คาเฟ่แห่งหนึ่ง อยู่บนชั้นบนของตึกสูงอยู่ริมแม่น้ำแยงซี เห็นวิวและแสงสีอันสวยงามของเมืองเซี่ยงไฮ้อย่างชัดเจน อาลันบอกว่าเขาก็ไม่เคยมาที่นี่ก่อนเหมือนกัน คราวนี้บรรยากาศเหมาะ บังเอิญครบคู่พอดีจึงพามาลองดู สถานที่ก็หรูและค่าวิวจากหน้าต่างก็คงจะรวมอยู่ในค่าอาหารและเครื่องดื่ม เราสามคนไม่มีใครสั่งอาหารอีกเพราะอิ่มกันมาแล้ว แต่สามสาวเลือกสั่งเอาแต่อาหารหนักและดูเหมือนว่าจะเลือกตามราคาบนเมนูแทนที่จะเลือกอาหารที่โดยปกติคนจีนเขากินกัน ทั้งสามคนเลือกสั่งจากเมนูฝรั่งเศสและอิตาเลียนซึ่งราคาแพงลิบและสั่งชนิดที่ว่าบังเห็นแล้วรู้ว่ากินไม่หมดแน่นอน ที่เคยคิดว่าทั้งหมดเป็นแผนของอาลันอาจจะไม่ใช่เสียแล้ว เพราะหากเขารู้กันมาก่อนก็ไม่น่าจะเป็นไปได้ที่ทั้งสามคนจะจงใจฉีกกระเป๋าอาลันโดยไม่จำเป็น ถึงแม้ว่าอาลันจะไปเบิกจากบริษัทเขาได้ได้ก็ตามเถอะ ก็จริงอย่างที่คาด อาหารเหลือบานเบอะ คำนวณดูคร่าวๆที่สามสาวสั่งมากินบ้างทิ้งบ้างนั้นไม่ต่ำกว่าพันหยวนหรือประมาณ๕๐๐๐บาท นี่เฉพาะอาหารซึ่งเป็นดินเนอร์สำหรับพวกหล่อนสามคน อาลันเรียกคนบริการทำความสะอาดโต๊ะเพราะทั้งสตีฟและอาลันกำลังเพลิดเพลินจึงตกลงกันว่าจะนั่งดื่มกันต่อไป สตีฟและคู่ของเขาแก้เขินโดยสาวนั่นขอให้สตีฟสอนภาษาอังกฤษให้ ในขณะที่บัง สตีฟ และอาลันกินเบียร์ สามสาวนั่นสั่งไวน์สลับกับวิสกี้ อาลันกับคู่ของเขารำคาญเสียงครูและนักเรียนภาษาอังกฤษจึงแยกไปนั่งอีกโต๊ะหนึ่ง ส่วนคู่ของบังเห็นบังไม่ค่อยพูดเลยพยายามชวนคุยนั่นคุยนี่ เวลาผ่านไปประมาณสองชั่วโมงตั้งแต่เข้ามา สามสาวท่าทางจะเป็นนักดื่มตัวฉกาจกันทั้งสามคน เดี๋ยวก็สั่งเดี๋ยวก็สั่ง คราวหนึ่งบังเดินไปห้องน้ำ ขากลับสาวสวยซึ่งท่าทางจะเป็นผู้จัดการของร้านเดินมาประกบบัง ชวนให้ไปที่ห้องทำงาน บังนึกในใจว่าอะไรกันอีกวะ สงสัยเรานี่จะเหมือนแฮริสัน ฝอร์ด มามีเสน่ห์ให้สาวๆตอมเอาตอนแก่ หล่อนปิดประตูแล้วเชิญให้นั่งแล้วพูดยิ้มว่า ได้สังเกตุดูอยู่ตั้งแต่ตอนเข้ามาแล้วถึงอากัปกิริยาของทั้งหกคน เนื่องจากทำกิจการมานานพอสมควรจึงพอจะเดาสถานการณ์ออกว่าใครเป็นใครในคณะ และบอกว่าเขาเชื่อว่ามีบังคนเดียวเท่านั้นในกลุ่มผู้ชายทั้งสามคนที่เข้าใจสถานการณ์ดีที่สุด เขารู้ว่านี่เป็นการให้ความสำราญกับแขกของอาลันและเขามีเงินที่จะจ่าย และที่เรียกบังเข้ามาคุยนี่เพราะอยากจะบออกว่าตอนนี้บิลล์ทั้งหมดนั้นประมาณ๓๕๐๐หยวน(หรือประมาณ๑๔๐๐๐บาท) เขาบอกว่าเหล้าและไวน์ที่สามสาวนั่นสั่งนั้นเป็นของอย่างดีและเก่าเก็บ หล่อนว่าท่าทางทั้งสามคนจะเป็นมืออาชีพที่หากินกับการจับฝรั่งและคนต่างชาติ ทั้งที่ขายบริการทางเพศและจัดฉากเพื่อให้เห็นว่าเป็นการข่มขืนแล้วกรรโชกทรัพย์หรือไม่ก็ขโมยเอาดื้อๆ หากเป็นการจัดฉากเพื่อกรรโชกทรัพย์นั้นค่อนข้างจะน่ากลัว เพราะมีการทำกันเป็นแก๊งและมีผู้ร่วมงานอีกมากมาย เขาไม่เคยเห็นทั้งสามคนนี้มาก่อนเหมือนกันแต่ก็คิดว่าใช่ บังบอกว่าบังก็พอจะดูรู้ เพียงแต่ไม่แน่ใจว่าจะเป็นการจัดฉากของอาลันเองหรือเป็นเหตุประจวบเหมาะแล้วอาลันพลอยเป็นไปด้วย แต่ตอนนี้ค่อนข้างแน่ใจว่าอาลันไม่ได้จัดฉากแน่นอน แต่เห็นทุกคนกำลังสนุกบังก็เลยยังไม่ขัดจังหวะ แต่ตั้งใจว่าจะพูดกับสตีฟและอาลันก่อนออกจากร้านว่าต้องแยกทางกับสามสาวนี่ เพราะอาจจะได้มีเรื่องให้เดือดร้อนแน่นอนหากไม่ยอมหยุดเอาไว้ บังบอกขอบคุณอาหมวยผู้จัดการก่อนที่จะเดินกลับมาที่โต๊ะ ตอนนี้นักเรียนของสตีฟได้ขึ้นไปนั่งอยู่บนตักของอาจารย์เรียบร้อยแล้ว อาลันและคู่ของเขาก็นั่งกอดกันกลมอยู่ คู่ของบังจึงบอกบังว่าประเดี๋ยวจะขอไปนอนที่โรงแรมบังด้วยคน บังเลยถามหน้าด้านๆว่าจะคิดเท่าไหร่ หล่อนพาซื่อเลยบอกว่าแล้วแต่จะให้ เท่านั้นเองบังก็หมดข้อสงสัย เลยหันไปถามคู่ของสตีฟว่าจะเอาเท่าไหร่ หล่อนยิ้มแล้วบอกว่าก็แล้วแต่อาจารย์จะให้เหมือนกัน แต่ต้องไม่ต่ำกว่า๑๐๐๐หยวน บังเลยเดินไปสกิดเรียกให้อาลันผละออกมาจากวงแขนของคู่ตัวเอง บังเล่าเรื่องที่ผู้จัดการร้านบออกให้ฟัง อาลันหน้าซีดเผือด แต่ไม่ใช่เพราะบิลล์ที่สูงเกินคาด แต่เพราะความเป็นไปได้ที่มีจะโอกาสได้มีเรืองให้ปวดหัวหรือดีไม่ดีถึงขั้นได้นอนคุกเมืองจีน อาลันเขาทำงานอยู่ที่นี่และพูดจีนได้ก็จริง แต่เขาก็คือคนต่างชาติคนหนึ่งที่ไม่ได้รู้อะไรไปเสียทุกอย่าง อาลันโทรศัพท์เรียกคนขับรถมารับและโบกมือลาสามสาว เราหัวเราะกันในรถมาตลอดทางถึงประสบการณ์แปลกใหม่ในคืนนี้ ทั้งสตีฟและอาลันต่างไม่มีใครนึกไปว่าทั้งสามเป็นมืออาชีพ ต่างคนต่างคิดว่าบังเอิญมาเจอครูสาวชอบสนุกสามคนจากปักกิ่ง
(ยังมีต่อ)

ที่นี่และที่นั่น เมื่อเดือนสิงหาฯ ๒๕๕๓

2010-11-22T11:39:00.005+07:00

บังคาบตาลเป็นงานอดิเรกเมื่อเข้ามาอยู่ในโลกไซเบอร์ แต่หากอยู่ข้างนอกก็เป็นลูกจ้างให้เจ้านายจิกหัวใช้ตามประสาคนที่ไม่มีปัญญาจะเป็นนายของตัวเอง เขาก็แบ่งให้กินให้ใช้แต่เล็กๆน้อยๆเมื่อเทียบกับความร่ำรวยของเจ้าของกิจการที่ประสบความสำเร็จเพราะบังและลูกจ้างคนอื่นๆเช่นบังอีกมากมาย ก็แล้วแต่เขาจะใช้เท่าที่เขาเห็นว่าสมควรจะใช้ มาคราวนี้บังก็โดนใช้ให้ไปทำงานต่างประเทศเป็นเวลาหนึ่งเดือน เลยมีอะไรมาเล่าสู่กันฟังพอสมควร

อันว่าในเครื่องใช้ไฟฟ้าอีเล็กทรอนิคส์ทุกๆชนิดนั้น มีส่วนประกอบอันหนึ่งที่เรียกกันว่าภาคจ่ายไฟหรือpower supply ส่วนนี้เป็นส่วนที่รับกระแสไฟฟ้าจากไฟบ้านหรือแหล่งอื่นๆแล้วเปลี่ยนแรงดันไฟให้เหมาะสมกับการใช้งานกับชิ้นส่วนต่างๆในเครื่องนั้นๆ เนื่องจากเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องอยู่กับไฟฟ้ากำลัง เป็นส่วนที่มีโอกาสเป็นปัญหามากที่สุดเนื่องจากความร้อน และการผิดพลาดจะส่งผลให้เกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สิน การออกแบบจึงต้องทำกันอย่างพิถีพิถันเป็นพิเศษชนิดที่พลาดไม่ได้ การเลือกชิ้นส่วนในภาคจ่ายไฟจึงต้องมีการระมัดระวังเป็นอย่างยิ่ง

หม้อแปลงหรือtransformerเป็นชิ้นส่วนสำคัญในภาคจ่ายไฟ สมัยก่อนเขาให้หม้อแปลงต่อเข้ากับไฟบ้านเช่น๒๒๐โวลท์๕๐เฮิร์ทโดยตรงแล้วเปลี่ยนจากไฟกระแสสลับเป็นกระแสตรง เนื่องจากความถี่ของไฟบ้านต่ำ หม้อแปลงจึงมีขนาดใหญ่และน้ำหนักมาก ภาคจ่ายไฟสมัยใหม่แก้ปัญหานี้โดยการเปลี่ยนไฟ๕๐เฮิร์ทให้มีความถี่สูงขึ้นเป็นหลายร้อยกิโลเฮิร์ท หม้อแปลงก็จะมีขนาดและน้ำหนักน้อยลงมาก ยิ่งความถี่สูงก็ยิ่งเล็ก แต่ก็ยิ่งทำให้เกิดปัญหาอย่างอื่นขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเลือกวัสดุสำหรับใช้เป็นแกนของหม้อแปลง ที่ความถี่ต่ำๆเช่นที่๕๐เฮิร์ท ปกติจะใช้เหล็กแผ่นเป็นแกน แต่ที่ความถี่สูงต้องใช้ผงโลหะผสมซึ่งอัดเป็นรูปที่ต้องการที่เรียกว่าferriteเป็นแกน ขบวนการผลิตferriteนั้นยุ่งยากพอสมควร หากขบวนการควบคุมการผลิตไม่ดี คุณภาพของferriteก็ไม่ได้มารตรฐาน จะก่อปัญหามากมายให้กับภาคจ่ายไฟทั้งที่เกิดทันทีและหลังจากใช้งานไประยะหนึ่ง

เนื่องจากสถานการณ์ทางเศรฐกิจที่ไม่ค่อยดีในระยะที่ผ่านมาferriteจึงเกิดการขาดตลาด จีนเป็นแหล่งผลิตferriteรายใหญ่ที่สุดของโลกในปัจจุบัน บังเลยโดนใช้ให้ไปไปเมืองจีนอีกครั้งหนึ่ง ที่ร่ายยาวมาทั้งหมดก็จะบอกว่าทำไมบังจำเป็นต้องไปเมืองจีนคราวนี้ และไหนๆก็ไปแล้วก็เอาให้เต็มที่โดยการเอารายการอื่นๆรวมเข้าไปด้วย ทีแรกวางแผนว่าจะไปจีน ญี่ปุ่น ฟิลิปินส์ มาเลย์ และอินเดีย ผลสุดท้ายต้องตัดญี่ปุ่น ฟิลิปินส์ออกไป เพราะไม่มีเวลาเพียงพอ ส่วนอินเดียนั้นคราวนี้เขาจะเอาใบเกิดของบังในการขอวีซ่า เนื่องจากระยะหลังเขาเข้มงวดกลัวแขกปากีฯเรื่องทำนองเดียวกับการก่อการร้ายที่มุมไบเมื่อสองปีก่อน เลยจะเอาใบเกิดเพื่อจะดูให้แน่ใจว่าพ่อแม่เป็นชาวปากีฯไหม บังไม่ทีใบเกิดเพราะพ่อเอาใส่กระบอกไม้ไผ่เหน็บหลังคาเอาไว้เมื่อตอนเด็กๆ หนูกินหมดไปนานแล้ว เลยนับว่าโชคดีที่ไม่ต้องไป เพราะอินเดียนั้นสุดยอดกว่าเมืองจีนเสียอีกในด้านความไม่สะดวกในการเดินทาง ความสกปรก และอื่นๆ รวมเวลาทั้งหมดก็เดือนหนึ่งพอดีที่ต้องรอนแรมระหกระเหิน จากประสบการณ์คราวก่อนๆ การเดินทางในเมืองจีนโดยไม่รู้ภาษาจีนนั้นลำบากเต็มที ภาษาอื่นๆแทบจะไร้ความหมายบนถนน มาคราวนี้จึงได้ขอให้บริษัทในจีนที่เป็นคนขายชิ้นส่วนรายใหญ่ให้ช่วยเป็นธุระจัดการอำนวยความสะดวก ซึ่งความจริงเขาก็เสนอทุกครั้งที่ไปที่จะช่วยอำนวยความสะดวกเต็มที่เพราะธุรกิจที่เขาทำอยู่กับบริษัทที่บังทำมีมูลค่าสูงมาก แต่บริษัทบังมีนโยบายไม่ให้ลูกจ้างรับการช่วยเหลือจากใคร กลัวจะไปเป็นหนี้บุญคุณเขา และอาจจะมีผลในการตัดสินใจทางธุรกิจ แต่คราวนี้ต้องขอฝืนระเบียบเพราะมีบทเรียนจากคราวก่อนๆที่ต้องนอนที่สนามบิน หลงทาง และฯลฯ อีกทั้งคราวนี้บังเอาสตีฟ ผู้เป็นวิศวกรฝ่ายชิ้นส่วนมาฝึกงานด้วย สตีฟชอบเดินทาง บังจึงหวังว่าคราวต่อไปจะได้ใช้ให้ทำงานนี้แทน บังจะได้ไม่ต้องทรมานสังขาร หลับตื่นและขี้เยี่ยวไม่เป็นเวลา

ปลายเดือนกรกฎาคมเป็นวันออกเดินทาง มาลงเครื่องบินที่สนามบินปูดองเมืองเซี่ยงไฮ้เอาตอนใกล้เที่ยง มัคคุเทศของเราเป็นชาวมาเลย์เชียเชื้อสายจีนผสมปอตุเกศ แกมาทำงานเป็น QC directorให้กับบริษัทในเมืองจีนซึ่งเป็นผู้ทำตัวถังประกอบเครื่องให้กับบริษัทที่บังทำงานอยู่ แกมีชื่อฝรั่งว่าอาลัน ส่วนชื่อแขกของแกจะเป็นบังอะไรบังเหล็มก็ไม่ได้ถาม เพราะว่าในมาเลย์เซียแขกกับเจ๊กเขาไม่ค่อยจะลงรอยกัน อาลันรับคำสั่งจากเจ้าของบริษัทของเขาให้ดูแลเราอย่างดีที่สุด เขาติดตามอำนวยความสะดวกให้กับบังและสตีฟในระหว่างที่เราอยู่ในประเทศจีน ซึ่งหมายความว่าเขาต้องนำเราไปยังเมืองเล็กเมืองน้อยซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงงานผลิตferriteและชิ้นส่วนอย่างอื่นที่กำหนดจะไปออดิต ในช่วงเวลา๓อาทิตย์ทั้งทางรถยนต์ รถไฟและเครื่องบิน เนื่องจากบังไปถึงวันเสาร์ กว่าจะได้เริ่มทำธุระเรื่องงานก็ต้องวันจันทร์ อาลันและคนขับรถมารับที่สนามบินพาไปส่งที่โรงแรมกลางเมืองเซี่ยงไฮ้ซึ่งฝ่ายจัดการเดินทางของบริษัทบังได้จองเอาไว้ให้เรียบร้อยแล้วในแต่ละเมืองตลอดการเดินทางเที่ยวนี้ ถึงโรงแรมเช็คอินเสร็จนอนได้งีบหนึ่งก็ห้าโมง อาลันโทรมาปลุกบอกว่าออกไปหาอะไรกินกัน

อากาศเมืองเซี่ยงไฮ้ต้นเดือนสิงหาช่างร้อนได้อบอ้าวเหมือนอยู่ในเตาอบ เราเริ่มต้นกันที่บาร์ใกล้ๆโรงแรม เหลาใหญ่สำหรับอาหารเย็นอาลันเขาบุ๊คไว้ประมาณหนึ่งทุ่ม เราเลยนั่งซดเบียร์สิงเต่ารอเวลาอาหารเย็น อาลันเป็นคนอัธยาศัยดีมาก เคยทำงานให้กับบริษัทใหญ่ๆของญี่ปุ่นเช่นJVCและPanasonicก่อนที่จะมาทำให้กับบริษัทจีนรายนี้ เขาเป็นคุยสนุก บังเคยพบกับเขาสองสามครั้งก่อนเจอกันคราวนี้เพราะเขาเคยมาติดต่องานที่บริษัทบัง เนื่องจากเขาเป็นชาวมาเลย์ เราจึงมีเรื่องให้คุยกันมากเป็นพิเศษ เพราะบ้านเดิมเขาอยู่แถวๆอาลอร์ เซตาร์ ซึ่งไม่ไกลจากปาดังเบซาร์มากนัก เขาเคยมาเที่ยวหาดใหญ่บ่อย จนรู้จักอะไรต่างๆในหาดใหญ่ค่อนข้างดี หรืออาจจะดีกว่าบังเสียอีกในเรื่องที่เที่ยว เรานั่งคุยกันอยู่จนหกโมงกว่า ก็ได้เวลาอาหารเย็น

อันว่าการทำธุรกิจกับคนจีนนั้นเป็นที่รู้กันว่าเขาบริการลูกค้าเขาเยี่ยมจริงๆ โดยเฉพาะเรื่องกินและรายการบันเทิง ซึ่งแน่นอนที่สุดว่าจริงๆแล้วไม่ใช่ของฟรี แต่เขารวมไว้เรียบร้อยแล้วในส่วนค่าใช้จ่ายในการประกอบธุรกิจของเขา แท้ที่จริงแล้วธุรกิจอุตสาหกรรมของคนจีนไต้หวัน ฮ่องกง สิงคโปร์ที่เข้ามาดำเนินกิจการในเมืองไทยจะมีการปรนเปรอลูกค้าของเขามากกว่าที่ไหนในโลกเพราะกฏหมายบ้านเรามันหละหลวมและผู้รักษากฎหมายเองอาจจะเป็นหนึ่งบรรดาผู้ที่ได้รับบริการ บังเคยติดต่อซื้อชิ้นส่วนอีเลกทรอนิคส์จากโรงงานของชาวไต้หวันในแถบกรุงเทพฯ เลยได้รู้เรื่องราวรายละเอียด เนื่องจากคนไทยทำรายการบันเทิงในลักษณะนี้ได้ไม่ถึงใจ จึงมีการชักชวนเพื่อนพ้องชาวไต้หวันเข้ามาก่อตั้งสถานบันเทิงพวกนี้เสียเอง เป้าหมายคือบริการบันเทิงครบวงจรให้กับลูกค้ารายสำคัญของเขา ทุกสิ่งทุกอย่างยอดเยี่ยมที่สุดเท่าที่เงินจะซื้อได้ ตั้งแต่ ซาวน่าร์ ตัดผม ตัดเล็บ ขัดขี้ไคล นวด ดื่มกิน คาราโอเกะ คาราโอแกะ คาราโอกอด คาราโอกก และฯลฯ ที่เหล่านี้มักจะไม่มีการเปิดบริการให้กับคนทั่วไปนอกจากสมาชิกที่เป็นเจ้าของโรงงานเอาไว้บริการลูกค้าของเขา บังเคยหลุดเข้าไปเมื่อหลายปีก่อน แต่จำเป็นต้องลัดวงจรก่อนที่จะครบวงจรเพราะเหตุผลหลายๆอย่าง ดีที่ยังคุมสติได้เพราะไม่ได้ดื่มเข้าไปมากนัก ไอ้อย่างแรกๆนั้นมันพอทำเนา ถึงรู้ว่ามันไม่ค่อยจะถูกต้องแต่ก็ต้องรับตามธรรมเนียมเมื่อมีผู้มาประเคน ส่วนอย่างหลังสุดนั้นจำเป็นต้องเอาทางพระเข้าข่ม ใครจะไปรู้ผิดพลาดขึ้นมาอาจจะได้ไปอยู่วัดพระบาทน้ำพุเพราะโรคเอดส์

ใครที่ไม่เคยไปเมืองจีนอาจจะคิดว่าประเทศที่ใช้ระบบเศรฐกิจและการเมืองแบบสังคมนิยมควรจะมุ่งประโยชน์ของสาธารณชนเป็นอันดับแรก แต่เท่าที่เห็นและสัมผัส สภาพต่างๆแทบจะไม่มีอะไรแตกต่างจากประเทศทุนนิยมทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากที่จีนเปิดประเทศให้ต่างชาติเข้าไปเปิดโรงงานในช่วง๓ทศวรรษที่ผ่านมา จากประเทศที่ไม่ยอมให้เอกชนถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินและฝักใฝ่การเคลื่อนไหวใดๆอันจะนำไปสู่การสร้างความมั่งคั่งให้กับตัวเอง เดี๋ยวนี้จำนวนเศรษฐีระดับร้อยล้านและพันล้านดอลลาร์ในประเทศจีนได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และดูเหมือนว่าจะเพิ่มเร็วกว่าประเทศใดๆทั้งหมด ซึ่งแสดงให้เห็นว่าปรากฎการณ์ชนิดใหม่กำลังเกิดขึ้นในจีน ชนิดที่หากเหมาเจ๋อตงหรือเติ้งเสี่ยวผิงไม่อาจจะคาดคิดมาก่อนว่ามันจะเปลี่ยนไปถึงเพียงนี้ในชั่วระยะแค่ไม่กี่ปี และยังไม่มีทีท่าว่าจะช้าลงแต่อย่างใด ว่ากันว่าในขณะนี้จีนใช้กว่า๕๐%ของซีเมนต์และเหล็กเส้นของผลผลิตของโลก และกำลังนำหน้าประเทศสหรัฐอเมริกาในการใช้พลังงานทุกชนิด

ขนาดว่าขอร้องอาลันล่วงหน้าแล้วว่าเพลาๆหน่อยเรื่องกินและการบริการในฐานะเจ้าของบ้านของเขา ว่าอย่าให้มันเกินเลยไปนักและจะเป็นการประหยัดด้วย บังถนัดจะเอาแบบกินเสร็จแล้วกลับไปนอนเตรียมตัวสำหรับงานในวันรุ่งขึ้นดีกว่า แต่จนแล้วจนรอดก็จนด้วยเหตุผล นอกจากสตีฟที่มากับบังแล้วก็ยังมีแม็ท ซึ่งเป็นลูกค้ารายใหญ่อีกรายหนึ่งของอาลันและบังเอิญว่าเขาจะกลับอังกฤษในวันรุ่งขึ้น อาลันเลยเอางานเลี้ยงส่งแม็ทมาผนวกกับงานเลี้ยงรับบังกับสตีฟในคราวเดียวกัน จะปลีกตัวก็น่าเกลียดก็เลยต้องจำใจตกกระไดพลอยโจนไปกับเขาอีกคราวหนึ่ง

อาลันเลือกร้านอาหารที่เขาคิดว่าจะถูกปากทุกคนที่สุด แต่ก็ไม่วายเป็นเหลาระดับวีไอพี เป็นห้องพิเศษโต๊ะกลมที่จัดไว้เฉพาะคณะ เขาบอกว่าเหลานี้รับคนได้เป็นพันพร้อมกัน มีห้องเฉพาะกลุ่มแบบนี้กว่าร้อยห้อง รายการอาหารที่อาลันพยายามโฆษณาส่วนใหญ่เป็นประเภทสัตว์พิศดารที่เป็นของแปลกและมีคนอยากลองเพื่อจะได้เอาไปไว้คุย ตัวอย่างเช่นงูเห่าทอดกรอบ กบและตะพาบน้ำผัดเครื่องยาจีน ซุปดู้นอวัยวะเพศและลูกอันฑะวัวถึก หอยทากพะโล้และอะไรทำนองนั้นอีกมากมาย อาลันพูดอยู่ซ้ำๆซากๆถึงสรรพคุณของอาหารเหล่านี้ว่า "good for men" สตีพกับแม็ทเลือกงูเห่าและตะพาบ ส่วนบังก็บอกเขาว่าเคยลองมาก่อนแล้วสำหรับรายการเปิบพิศดาร ให้คนที่ไม่เคยลองดีกว่า สตีฟเลยได้กินดีงูเห่าผสมเลือดและเหมาไถเรียกน้ำย่อยก่อนอาหารคนและแก้ว อาหารก็อร่อยดี ส่วนใหญ่เจ้าภาพเป็นคนสั่ง บังไม่พิถีพิถันนักในเรื่องกิน เพราะเราเคยกินมาแล้วตั้งแต่จิ้งจังและแป้งแดง กินไปก็สรรเสริญเจ้าภาพไปตามธรรมเนียม เพราะเขาก็พยายามที่จะบริการเราให้ดีที่สุด

ออกจากเหลา อาลันบอกว่าจะพาไปคาราโอเกะ อันเป็นรายการที่ขาดไม่ได้สำหรับรายการให้ความบันเทิงแขกพิเศษ เท่าที่รู้คาราโอเกะนั้นแพร่หลายอยู่เพาะในแถบบ้านเราและเอเชียตะวันออก แต่ในยุโรปและอเมริกาไม่ค่อยจะได้รับความนิยม มีการพัฒนาพลิกแพลงไปจนถึงขั้นสุดยอดพิศดารในประเทศญี่ปุ่น เกาหลี จีน และไทย ซึ่งทั้งหมดมีที่มาจากญี่ปุ่นซึ่งได้มีรายการบันเทิงชนิดนี้มาตั้งแต่ครั้งโบราณ มีหญิงบริการที่มีการอบรมกันเป็นพิเศษใช้เวลานับสิบปีตั้งแต่เด็กจนโตที่เรียกกันว่าgeishaเป็นคนให้การบริการ ในขณะที่geishaได้กลายเป็นศิลปะชนิดหนึ่งที่เต็มไปด้วยพิธีรีตรอง ตั้งแต่การพูด การแต่งตัว การปฏิบัติตัว การบริการ และการร้องรำขับกล่อม คาราโอเกะได้รับการพัฒนาออกไปอีกทางหนึ่ง geishaไม่มีความจำเป็นในงานนี้ คาราโอเกะมีอยู่หลายระดับตั้งแต่การเอาเพลงดังๆที่ใครๆรู้จักมาเฉพาะดนตรี แล้วให้บรรดาพวกร้องเพลงไม่เพราะทั้งหลายได้มีโอกาสได้มั่วกัน ซึ่งเป็นการสนองความอยากเป็นไปไม่ได้ในโลกแห่งความจริงชนิดหนึ่งของคนเราทั่วไป ในส่วนนี้จะเป็นส่วนประกอบพื้นฐานของความบันเทิงในรูปของคาราโอเกะ ถัดจากนั้นก็มีการดัดแปลงเพิ่มเติมโดยการแทรกอย่างอื่นๆเข้าไป ซึ่งก็หนีไม่พ้นการสนองรูป รส กลิ่น เสียง และสัมผัส เนื่องจากแขกส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย จึงมีการนำเอาเด็กสาวๆมาเป็นคนบริการคอยรินเครื่องดื่มและช่วยดื่มเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับเจ้าของ

อาลันช่างเหมาะกับงานนี้จริงๆ เขาพาทุกคนเข้าไปในสถานคาราโอเกะขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง ข้างในทำเป็นห้องมากมายขนาดจุคนได้๑๐-๒๐คนต่อห้อง แต่ละห้องมีจอภาพขนาดใหญ่และDJประจำ เริ่มด้วยมีการนำสาวๆเดินเข้าแถวเข้ามาในห้องให้แขกเลือกคนที่ตัวเองจะเอาเป็นคนบริการ ถึงบังจะไม่ใช่นักเที่ยว แต่ภาพต่างๆก็ไม่มีอะไรแปลกใหม่ เมื่อตอนหนุ่มๆมันก็ตื่นเต้นดี แต่พออายุมากขึ้นก็คิดไปว่าในขณะนี้สาวๆแต่ละคนจะกำลังคิดอะไร กำลังจะได้สนุก? จะมีใครเลือกเราไหม? เราจะได้ทิปเท่าไหร่คืนนี้? และคงจะมีอะไรอีกหลายๆอย่างเช่น เดือนนี้จะมีเงินหลือส่งไปให้พ่อแม่ที่บ้านสักเท่าไหร? หรือ ฯลฯ หากบังไม่เลือก เขาก็คงจะขาดรายได้ไปและบังก็คงจะทำไม่ได้เพราะอาลันส่งเสียงคะยั้นคะยอมาว่าให้ชี้เอาสักคน บังนึกถึงอาแม้ะที่บ้านแว็ปหนึ่ง อโหสิก็แล้วกัน บังนึกในใจ ชี้ไปที่คนอยู่สุดปลายแถว หล่อนเดินยิ้มเข้ามานั่งใกล้ๆ ร้องทักเป็นภาษาจีน สนุกแน่ บังพูดไม่ได้สักคำ พยายามชวนคุยเป็นภาษาอังกฤษ หล่อนก็พูดไม่ได้เป็นเรื่องเป็นราว ต่างคนก็ต่างนั่งยิ้ม สตีฟและแม็ทท่าทางจะสนุกสนานเป็นพิเศษ ถึงแม้ว่าจะคุยกันไม่รู้เรื่อง มือไม้มันไม่ต้องการภาษาสองคนนั้นเพลิดเพลินกับการจับนั่นต้องนี่ พอไฟสลัวลง เพลงของJohn Denverก็ดังขึ้นด้วยการเลือกของอาลัน ทุกคนเริ่มร้องกันอย่างสนุกสนาน เสียงดังแทบแก้วหูแตกก้องไปก้องมาในห้องเล็กๆฟังไม่เป็นเพลง มีบังคนเดียวที่ถึงแม้ว่าจะเป็นคนมีดนตรีการ แต่ก็ร้องเพลงไม่เป็นเลยได้แต่นั่งกินอะไรเรื่อยเปื่อย หลับบ้างตื่นบ้างจนถึงเที่ยงคืน จึงได้หลุดออกมา อากาศข้านอกยังร้อนขาดใจ ที่ป้ายหน้าร้านแห่งหนึ่งบอกว่า๔๑เซลเซียส ระหว่างทางกลับโรงแรมอาลันชี้ให้ดูสวนสาธารณะเล็กๆข้างทางที่มีคนนอนอยู่กลางแจ้งเต็มไปหมด อาลันบอกว่าคนพวกนี้ไม่มีเครื่องแอร์ในอพาร์ทเม้นท์ ทนความร้อนไม่ไหวจึงออกมานอนข้างนอกตอนหัวค่ำ ราวๆตีสองจึงจะลุกขึ้นกลับเข้าไปนอนในบ้านเพราะจะค่อยเย็นลงหน่อย

(ยังมีต่อ)

ความขัดแย้งและการแก้ปัญหาแบบชาวแม่ทอม

2010-09-06T07:41:00.001+07:00

จากรุ่นบุกเบิกเมื่อสามร้อยกว่าปีก่อนที่มาถึงแม่ทอมจนถึงยุคปัจจุบัน จำนวนครอบครัวได้เพิ่มขึ้นจากไม่กี่ครอบครัวมาเป็นหลายร้อยครอบครัวในปัจจุบัน จากคำบอกเล่าที่เล่าสืบต่อกันมา แม่ทอมเมื่อครั้งที่คนเพิ่งเข้ามาตั้งถิ่นฐานนั้นเป็นพื้นที่ชายเลนกิ่งทุ่งลุ่มน้ำขังกึ่งป่าโปร่งอันประกอบไปด้วยไม้ชายเลนเช่นเสม็ดและโกงกาง ผู้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานจับจองเลือกเอาพื้นที่ริมคลองเป็นที่ปักหลักเพราะเขามากันทางเรือ นอกจากนั้นคลองคือเส้นทางที่เขาใช้ติดต่อกับโลกภายนอก คนที่มาก่อนคือคนที่มีโอกาสดีกว่าในการเลือกที่สำหรับเพาะปลูกทำมาหากิน คนกลุ่มนี้คือพวกที่มีบ้านอยู่ริมคลอง พื้นที่ส่วนที่ๆอยู่ห่างคลองไปทางทิศตะวันตกนั้นได้รับการดัดแปลงเป็นที่สำหรับทำนาข้าว เนื่องจากสังคมการผลิตในยุคแรกเริ่มของแม่ทอมเป็นแบบผลิตเพื่อบริโภคเองในครอบครัวไม่ใช่เพื่อการค้า การจัดสรรค์แป่งปันที่ดินทำกินจึงเป็นไปอย่างเหมาะสม ไม่มีการจับจองเอาจนเกินกว่าที่ตัวเองจะใช้ประโยชน์ไหว คนมาทีหลังก็ได้รับการแบ่งปันที่ทำกินให้ ทั้งที่เป็นการให้เปล่าหรือแลกเปลี่ยนด้วยแรงงานหรืออย่างอื่นซึ่งไม่ได้เป็นไปเพื่อผลกำไร ผลที่เห็นก็คือไม่มีชาวแม่ทอมรายใดในปัจจุบันที่มีลักษณะเป็นเจ้าที่ดินรายใหญ่ ความเหลื่อมล้ำมีไม่มากนัก คนที่ไม่มีอะไรในยุคปัจจุบันมักจะเป็นพวกที่ทำให้ที่ทางที่บรรพบุรุษมอบให้สูญหายไปไม่ทางใดก็ทางหนึ่งในชั้นตัวเองหรือชั้นพ่อแม่

ในช่วง๕๐ปีที่ผ่านมา แม่ทอมก็เช่นเดียวกับบ้านอื่นและที่อื่นทั่วโลก ได้มีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นแบบก้าวกระโดด จากบ้านไม้ใต้ถุนสูงมุงจากฝาไม้ไผ่ก็กลายมาเป็นบ้านอิฐและปูนซีเมนต์ทั้งหลัง จากการใช้ตะเกียงคางคกริบหรี่มาใช้ไฟฟ้าสว่างไสว จากการขี้ข้างกอไผ่มาเป็นนั่งส้วมซึมซึ่งอยู่ในบ้าน และจากทำนาปลูกข้าวกินเอง ก็มาเป็นลูกจ้างทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ทิ้งที่นาให้รกร้างว่างเปล่ามาซื้อข้าวสารกิน ที่ดินกลายสภาพจากที่ทำกินมาเป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่ามหาศาลในตลาดอสังหาริมทรัพย์ เป็นที่น่าทึ่งว่าจากที่ดินที่เคยแบ่งปันกันด้วยด้วยความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ในยุคแรกเริ่มได้กลายเป็นชนวนให้เกิดการกินแหนงแคลงใจกัน ทั้งๆที่ส่วนใหญ่เป็นญาติพี่น้องเห็นกันมาตั้งแต่อ้อนแต่ออก และพึ่งพาอาศัยกันมาหลายชั่วอายุคน

พ้นจากยุคแห่งการแบ่งปัน ที่ดินกลายเป็นสมบัติมีค่า ที่สาธารณะกลายเป็นเป้าหมายแรกในการบุกรุกขยายอาณาเขตให้กับที่ดินเดิมของตัวเอง ภาษาที่ใช้กันคือ"ที่หัวดิน" หากที่ของใครมีอาณาเขตจดที่สาธารณะ ก็จะมีการทำประโยชน์รุกล้ำเข้าไป เสร็จแล้วอ้างว่าเป็นที่ของตัว นี่คือตัวอย่างเมื่อหลายปีก่อน เช่นการบุกรุกป่าเสม็ดที่พรุตก ซึ่งป่าเสม็ดนับร้อยไร่โดนบุกรุกจากทุกด้านโดยเจ้าของที่ๆมีอาณาเขตติดต่อ ติดตามโดยที่คลองแหวะและที่รอบๆทอม ความคิดเดิมที่มีเฉพาะเท่าที่ทำกินได้เปลี่ยนไปเสียแล้ว กลายเป็นว่าต้องเอาให้มากที่สุดจะเป็นการเอารัดเอาเปรียบคนอื่นและส่วนรวมก็ไม่ค่อยจะมีใครคิดอีกต่อไป

การแบ่งเขตนาในทุ่งแหวะ ทอมตก และทอมออกก็เอากันตามคันนาหรือหัวนา พรุที่เป็นมาตามธรรมชาตินั้นมันไม่มีเขตไม่มีคันนา ยุคแรกๆที่แบ่งกันนั้นคงจะไม่มีปัญหา คันนามันจะใหญ่เล็กคดเคี้ยวก็ไม่มีใครว่า แต่พอมายุคหลังๆก็ให้มีเหตุทะเลาะวิวาทกันอยู่เนืองๆเรื่องหัวนาและเขตแดน ใครอยู่ใกล้ๆบ้านกำนันก็จะได้ยินบ่อยๆ ถึงกรณีพิพาทที่มิอาจจะตกลงกันได้ บ้างกล่าวหากันว่ามีการเลื่อนหมุดเครื่องหมายเขต บ้างก็ว่ามีการรุกล้ำเข้ามาทำประโยชน์ในที่ของตัว หรือไม่ก็แย่งต้นตาลที่ขึ้นอยู่บนคันนา

แต่เดิมตรงโค้งหลวงผุดนั้นชาวแม่ทอมเรียกกันว่าหัวพาน เพราะมีการตัดถนนผ่านสายทอม ทุกๆฤดูฝนน้ำจะพัดพาเอาถนนขาดทุกๆปี จึงมีการขุดคูให้น้ำผ่านและทอดสะพานไม้แผ่นเดียวเอาไว้ ถัดจากบ้านหลวงผุดก็เป็นสวนของหลวงบุญและถัดมาอีกก็เป็นสวนตารอดและถัดมาอีกก็เเป็นบ้านครูนพ ตรงสายรั้วระหว่างสวนหลวงบุญและสวนตารอดนั้นมีต้นขนุนอยู่ต้นหนึ่ง เมื่อตอนต้นขนุนยังเล็กนั้นก็ไม่มีปัญหาอะไร แต่พอขนุนออกลูกก็เกิดปัญหา ข้างฝ่ายหลวงบุญและชาวธรรมชาติก็อ้างกรรมสิทธิ์ ในขณะที่ตารอดก็อ้างเช่นเดียวกัน ตารอดนั้นเป็นคนมีอายุของหมู่บ้านและเป็นสังกะหรีวัด ทางธรรมชาติก็พี่น้องเยอะ เพราะขนุนบนรั้วเขตเป็นต้นเหตุ พวกธรรมชาติขนพวกมาบริภาษพวกตารอด แม้กระทั่งนายบ้านเกลี้ยง นายบ้านหมู่๔สมัยนั้นก็เอาไม่อยู่ เถียงกันจนค่ำมืดก็ยังไม่เป็นที่ตกลง หมิ่นเหม่จะมีการลงไม้ลงมือเป็นสงครามกลางเมืองระดับหมู่บ้าน ต่างฝ่ายต่างถอยพักรบไปนอน กะว่ารุ่งเช้าจะมาเถียงกันใหม่

รุ่งเช้าท่ามกลางความตกตะลึงของทั้งสองฝ่าย มีคนมาบอกว่าใครไม่รู้มาโค่นต้นขนุนต้นนั้นไปเรียบร้อยแล้ว สงสัยตั้งแต่ตอนกลางคืน ไม่มีใครเห็นว่าใครเป็นคนทำ ในขณะที่หลายคนมืดแปดด้าน อีกหลายคนก็พอจะเดาออกว่านี่คงจะเป็นฝีมือกำนันรุยอีกเช่นเคย แกคงจะสั่งให้ใครมาโค่นทิ้งเสียในฐานะที่เป็นต้นเหตุให้คนทะเลาะกัน แกมักจะมีวิธีการแปลกๆในการจัดการกับกรณีพิพาทในหมู่บ้าน เป็นที่น่าเสียดายที่เชื้อสายกำนันรุยที่สืบทอดเอาอุปนิสัยของแกไว้นั้นมีอยู่หลายคน แต่ก็ไม่มีใครอยากจะเป็นกำนัน และที่อยากจะเป็นก็ยังสงสัยกันอยู่ว่าจะทำเสียชื่อค่ายหรือเปล่า

ของดีมีประโยชน์ที่แม่ทอม

2010-04-25T07:19:00.002+07:00

"You are what you eat" เป็นวลีหนึ่งที่มีอยู่ในแทบทุกภาษา ออกเสียงต่างกันออกไป แต่ก็มีความหมายเดียวกันคือ "ร่างกายของคุณคือสิ่งที่คุณกินเข้าไป" อาหารทุกชนิดให้ประโยชน์แก่ร่างกายแตกต่างกันออกไป เช่นโปรตีนไปสร้างกล้ามเนื้อ แป้งน้ำตาลและไขมันไปให้พลังงาน เกลือแร่และไวตามินไปไปเอื้ออำนวยประโยชน์ให้ร่างกายในส่วนเฉพาะ ร่างกายคนเรานั้นมีระบบควบคุมอยู่ในตัวของมันเอง ทั้งที่เจ้าตัวสามารถที่จะบังคับได้ และที่บังคับไม่ได้แต่เป็นไปเองเพื่ออำนวยความอยู่รอด บางอย่างก็ก้ำกิ่งกันอยู่เช่นในเรื่องกิน ท้องมันบอกแล้วว่าอิ่ม แต่ใจบอกว่าอัดอีกนิดเพราะอร่อยถูกปาก จึงมีคนจำนวนไม่น้อยที่ร่างกายสะสมส่วนที่ใช้ไม่หมดเอาไว้จนกลายเป็นส่วนเกินที่ต้องหอบหิ้วไปด้วยทุกหนทุกแห่งแทนที่จะเก็บไว้ในตู้เย็น

อาหารบางอย่างเช่นเนื้อสัตว์ ในขณะที่ให้ประโยชน์กับผู้บริโภคในส่วนของโปรตีน แต่ก็มีคอเลสเตอรอลที่จะไปเกาะผนังเส้นเลือดทำให้เส้นเลือดตีบและอาจจะอุดตันได้ ซึ่งจะก่อให้เกิดโรคเกี่ยวกับระบบโลหิตนาๆชนิด ในขณะที่ฝรั่งเพิ่งจะค้นพบและเข้าใจในเรื่องนี้แค่เมื่อไม่กี่สิบปีก่อน แต่ชาวแม่ทอมและชาวปักษ์ใต้ที่ห่างไกลความเจริญได้เข้าใจเรื่องนี้มาเป็นเวลานาน เพียงแต่ไม่ได้มีการศึกษาค้นคว้าให้เป็นระบบ ความจริงอันนี้ได้สะท้อนออกมาในอาหารพื้นบ้านหลายๆชนิดที่มีส่วนประกอบและวิธีทำซึ่งได้รับการสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ทำไมจึงมีการเอาเครื่องปรุงนาๆชนิดมาใส่ในต้มในแกง คนส่วนใหญ่อาจจะไม่เคยคิดหาเหตุผล หรือไม่ก็คิดว่าเพื่อเพิ่มรสชาดให้อาหารเพียงประการเดียว แต่จริงๆแล้วเครื่องปรุงหลายอย่างเป็นตัวยาขนานเยี่ยมที่ช่วยลดอันตรายจากอาหารและโรคร้ายหลายๆอย่าง

ส้มสารพัดชนิดได้กลายเป็นส่วนสำคัญของอาหารของชาวแม่ทอม ขึ้นชื้อว่าส้ม ไม่ว่าจะมาจากต้นไม้ชนิดใหน ก็จะนับเป็นกรดอินทรีย์ทั้งสิ้น มีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถย่อยและสลายไขมันได้ ตัวอย่างเช่น มะนาว ส้มมะขาม ใบมะขามอ่อน ส้มแขก ยอดมวง(ยอดชะมวง) มะปริง มะปราง มะม่วง มะเฟือง รวมไปถึงน้ำส้มสายชูที่ได้จากการหมักน้ำตาลโตนด เช่นหากจะต้มเนื้อติดซี่โครงวัว ถ้าต้มธรรมดาๆ จะเห็นว่าน้ำมันจะลอยฟ่อง หากได้ใส่ยอดมวงลงไปขนาดพอเหมาะ จะไม่เหลือน้ำมันให้เห็น ทิ้งไว้ให้เย็นก็ไม่มีไขมันเกาะหม้อหรือจับตัวลอยเป็นแพ ผลปรากฏให้เห็นชัดอยู่ในหม้อถึงคุณสมบัติ ส้มแขกก็มีลักษณะคล้ายๆกันต่อไขมัน มีคนเอาส้มแขกไปสกัดทำเป็นยาเม็ดลดความอ้วน จะได้ผลแค่ไหนไม่รู้สำหรับเรื่องกินแล้วผอม แต่จะเห็นได้ว่าต้มส้มหมูสามชั้นใส่ส้มแขกจะทำให้ความมันหายไปเยอะมาก ซดแล้วค่อยยังชั่วไม่ติดคอติดเพดานและคงจะไม่ไปติดหลอดเลือดให้ต้องเกิดปํญหาทีหลัง

ขิง ข่า ตะไคร้ พริก และขมิ้น ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของอาหารของชาวแม่ทอมก็มีการค้นพบในระยะหลังๆว่ามีผลในการต่อต้านโรคมะเร็งได้เป็นอย่างดี มีการนำไปสกัดและแปลสภาพใช้เป็นยาสมัยใหม่กันอย่างแพร่หลาย

ของขมๆก็เป็นอาหารยอดนิยมอีกอย่างหนึ่งของชาวแม่ทอมสมัยก่อน เป็นต้นว่า ขี้เหล็ก ยอดสะเดาเผา ยอดหมุย ปลีกล้วย ใบหัวครกอ่อน มะระ มะรุม และฯลฯ คำกล่าวที่ว่า "หวานเป็นลม ขมเป็นยา" ที่แท้แล้วเป็นความจริงอย่างยิ่ง จากการศึกษาในทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พบว่าของขมส่วนใหญ่เป็นตัวหยุดหรือชลอความผิดปกติในการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ในร่างกายอันจะนำไปสู่การเกิดขึ้นและลุกลามของโรคมะเร็ง จากที่เคยได้พูดคุยกับคนที่มีความรู้ทางแพทย์แผนโบราณในตำบล ท่านเหล่านั้นทราบความจริงอันนี้เป็นอย่างดี บรรดายาแผนโบราณจึงรวบรวมเอาความขมขื่นนาๆชนิดเอาไว้อย่างครบถ้วน ตั้งแต่เข็ดหมูน (บอระเพ็ด)ไปจนถึงยาเขียวยาดำ เชื่อกันด้วยว่าของขมจะสามารถชลอและทุเลาโรคเบาหวานได้เป็นอย่างดีอีกด้วย

แกงขี้เหล็กจะอร่อยหรือไม่เริ่มต้นจากการเลือกและเตรียมใบขี้เหล็กที่ได้ขนาดพอดี ไม่อ่อนไม่แก่ หากได้รู้ประวัติว่าต้นไหนขมมากขมน้อยก็ยิ่งดี เพราะจะได้มีการจัดการลวกและล้างให้ได้ความขมพอเหมาะพอดี ถัดจากนั้นก็เอาไปแกงคั่วมะพร้าวเช่นเดียวกับการคั่วอย่างอื่น ว่ากันว่าแกงขี้เหล็กที่อร่อยนั้นต้องไม่ใส่เนื้อ มีแต่ขี้เหล็กเครื่องแกงและกะทิ การเตรียมขี้เหล็กให้มีความขมพอดีนั้นเป็นเรื่องที่ต้องอาศัยทักษะพอสมควร เล่ากันว่ายายเอียดหมู่๔เป็นคนหนึ่งที่แกงขี้เหล็กทีไรก็ต้องเททิ้งทุกทีเพราะขมจัดจนกินไม่ลง วันหนึ่งแกไปขอสูตรทำขี้เหล็กจากนายบ้านแนมซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญท่านหนึ่งของตำบล นายบ้านแนมแนะว่าให้สับเข็ดหมูน

(บอระเพ็ด)ใส่ลงไปในหม้อแกงสักสองถ้วย แล้วแกงขี้เหล็กจะหายขม เพราะความขมของเข็ดหมูนจะไปลดความขมของขี้เหล็ก...สูตรนี้ได้รับการบอกเล่าสืบต่อกันมาเป็นเวลานาน เป็นเรื่องตลกชวนหัวเราะ แต่ก็ยังมีคนเข้าใจผิดไปลองทำจริงๆจนได้อีกหลายราย

ภาพแม่ทอมเมื่อ๑๕ปีก่อน

2010-03-21T10:45:00.022+07:00

ทอม
สภาพของทอมเมื่อ๑๕ปีก่อนกับวันนี้ไม่ได้ดูแตกต่างกันมากนัก ที่เห็นชัดๆคือยังไม่มีการลงไปใช้ประโยชน์ส่วนตัวในระดับที่เห็นในปัจจุบัน การจับปลาในทอมก็มีอยู่เพราะเป็นเรื่องที่ทำกันมาตั้งแต่ครั้งบรรพบุรุษ แต่ดูเหมือนว่าจะมีกฏเกณฑ์กติกาที่ได้รับการเคารพและปฏิบัติ จึงไม่มีสิ่งปลูกสร้างลงไปอยู่ในทอม

เมื่ออีก๑๕ปีก่อนหน้านี้(ก่อนสภาพที่เห็นในรูป)บริเวณรอบๆทอมไม่ได้เป็นที่โล่งอย่างที่เห็น แต่เต็มไปด้วยป่าสาคูและต้นเผียะ ในทอมเต็มไปด้วยหญ้าและผักตบชวา หญ้าขึ้นทับถมกันหนากว่า๑๐นิ้วขนาดที่ขึ้นไปเดินข้างบนได้ หลายๆปีจึงจะมีน้ำท่วมใหญ่สักครั้งหนึ่ง ชะเอาบรรดาสวะวัชพืชไปออกคลองอู่ตะเภาจนหมด นับเป็นการขจัดความรกร้างเสียครั้งหนึ่งโดยธรรมชาติ ได้ตั้งต้นใหม่กันอีกครั้งหนึ่งกับทอมที่ปราศจากวัชพืชและซากพืช

ปากทอม

ปากทอมเป็นส่วนของทอมที่ไปต่อกับพรุออก เป็นชื่อที่เรียกสืบต่อกันมา หากไม่รู้ประวัติก็ยากที่จะเข้าใจว่าทำไมถึงเรียกว่าปากทอม ในยุคก่อนที่จะมีการขุดลอกทอมจนมีสภาพอย่างที่เห็น ปากทอมเป็นพงรกเป็นที่อยู่และที่ทำรังของนกน้ำนาๆชนิด เช่นนกอีลุ้มและนกเจาเป็นต้น และยังเป็นที่อยู่ของมูสังและสัตว์ป่าอื่นๆที่เหลืออยู่ในตำบลแม่ทอม เป็นสภาพของหนองน้ำธรรมชาติมีความงดงามมาก ฟากตะวันออกเป็นที่ของหวะแหละบอง ส่วนฝั่งตะวันตกเป็นที่ของตระกูลหวานวงค์ ฝั่งตะวันตกและฝั่งตะวันออกเพิ่งมาถูกถมเชื่อมกันสมัยเงินผัน ซึ่งเป็นยุคแห่งการถมคลองให้เป็นถนนและขุดถนนให้เป็นคลองเพื่อการเอางบประมาณมาใช้

แหลมขลี

แหลมขลีเป็นชื่อในประวัติศาสตร์อีกชื่อหนึ่ง แต่เดิมเป็นที่ไร่ของลุงพุดและป้าเขียว หน้าน้ำจะปรากฏเป็นแหลมยื่นออกไปในพรุตรงปากทอม มีต้นขลีและต้นชุมแสงใหญ่อยู่ตรงปลายแหลม เป็นที่พักเหนื่อยของคนที่พายเรือไปตัดไม้เสม็ดจากพรุตกมาทำฟืน คนที่บ้านอยู่หนองหินเคยอาศัยเส้นทางนี้ในการขนข้าวไปสีที่โรงสีของตำบลในยุคที่ชาวแม่ทอมส่วนใหญ่ยังทำนาและปลูกข้าวกินเอง

พรุออก

จากปากทอมไปทางทิศตะวันตกเป็นพื้นที่ๆที่เรียกกันว่าพรุออก(หรือพรุเฉยๆ) แนวป่าอีกฟากหนึ่งคือส่วนที่เรียกกันว่าโคก ก่อนปีพ.ศ.๒๕๒๐ไม่มีบ้านคนนอกจากส่วนที่ค่อนไปทางทิศใต้ ไม่มีถนน มีแต่ทางเดินเท้าลัดเลาะไปตามสวนรกร้าง ที่อาจะมียางพารา ต้นตาลและต้นมะพร้าวเป็นหลัก หลังเกี่ยวข้าวเสร็จทุ่งนาแถวๆนี้คือที่เลี้ยงวัว ซึ่งวัวจะถูกปล่อยให้ออกหากินเองโดยไม่มีการล่าม หน้าที่ของเด็กๆก็คือการตามหาและต้อนวัวกลับบ้านในตอนเย็น วัวจะหากินทั้งทางฝั่งพรุออกหรือข้ามไปทางฝั่งพรุตก ความจริงแล้วหน้าที่เลี้ยงวัวเป็นเพียงข้ออ้าง จุดประสงค์ของเด็กๆก็คือได้ออกไปเที่ยวเล่นกับเพื่อนๆ และฟังนิทานจากผู้ใหญ่ตามใต้ร่มไม้ ผู้ใหญ่เล่าว่าเคยมีป่าเสม็ดอยู่ที่พรุออกตรงไกล้ๆสวนหลวงเหย็บ เรียกกันว่าเหม็ดเอียด (ป่าเสม็ดเล็ก) ซึ่งโดนถางกลายเป็นนาไปจนหมดเมื่อหลายสิบปีก่อนที่ๆแถบนั้นจะตกมาถึงหลวงเหย็บ

พรุตก

พรุตกคือแหล่งผจญภัยในหน้าร้อนของเด็กๆสมัยก่อน ถนนที่เห็นอยู่เพิ่งจะมาสร้างกันหลังปีพ.ศ.๒๕๒๐ ซึ่งบรรยากาศเก่าๆได้หายไปหมดแล้วหลังจากมีการตัดถนนไปบรรจบกับถนนสายหลักที่โคกพลา-นารังนกน้ำจากบ่อที่หลาตาวันเคยใสสะอาด สำหรับดื่มกินดับกระหายของบรรดาคาวบอยน้อยใหญ่ หากอยู่ค่อนไปทางตะวันตกเฉียงเหนือก็ต้องไปบ่ออิฐถ้าหากใครต้องการน้ำดื่ม บ่ออิฐเป็นบ่อโบราณอยู่ริมพรุใกล้บ้านของบรรพบุรษของท่านอธิการถาวรอดีตเจ้าอาวาสวัดคูเต่า ตามลักษณะททางภูมิศาสตร์ พรุตกคงจะเคยเป็นป่าชายเลนและเคยเป็นส่วนหนึ่งของทะเลสาบเมื่อยุคก่อนประวัติศาสตร์ หลักฐานก็คือซากสัตว์ทะเลที่อยู่ในชั้นดินดำหากว่าขุดลงไปประมาณ๕-๑๐เมตร

เล่าต่อๆกันมาว่าพื้นที่ส่วนใหญ่ของพรุตกไปจนถึงบ้านหาร ท่าช้างและบางหยี เป็นตงต้นเสม็ด เมื่อมีคนอพยพเข้ามาอยู่ จึงมีการหักล้างถางป่าเสม็ดให้กลายเป็นที่ทำนา จวบจนกระทั่งปีพ.ศ.๒๕๐๐ ป่าเสม็ดซึ่งเป็นป่าสาธารณะก็ยังเป็นที่ส่วนใหญ่ของพรุตก กว้างใหญ่มากขนาดเด็กๆเข้าไปยิงนกแล้วหลงอยู่เป็นวันสองวันหาทางออกไม่ได้

มีชาวบ้านจำนวนมากได้ทำการบุกรุกโดยอ้างว่าเป็นที่"หัวดิน"หรือเขตที่ติดอยู่กับที่ดินของเขา ป่าเสม็ดที่เหลืออยู่บ้างในปัจจุบันจึงเป็นเพียงส่วนน้อยที่เหลืออยู่ จากที่เคยเป็นสมบัติสาธารณะ ตอนนี้กลายเป็นสมบัติส่วนบุคคล

เขตป่าเขา
เขาสูงที่มองเห็นลิบๆอยู่ทางทิศตะวันตกของของพรุตกคือส่วนหนึ่งของเทือกเขาบรรทัดอยู่ในเขตอำเภอสะเดา หาดใหญ่และรัตภูมิ ยอดเขาทางขวาสุดอยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ ๑๐๐๐เมตรเรียกว่าเขาแก้ว ถัดมาทางด้านซ้ายคือเขตป่าเขาในพื้นที่อำเภอคลองหอยโข่ง และบ้านวังพาตำบลทุ่งตำเสาอำเภอหาดใหญ่ ในยุคที่การต่อสู้ระหว่างพคทและฝ่ายรัฐบาลเพิ่มความแหลมคมขึ้น การปะทะกันครั้งแรกได้เกิดขึ้นที่บ้านวังพาตำบลทุ่งตำเสาเมื่อปีพ.ศ.๒๕๑๒ ซึ่งอยู่ห่างจากตำบลแม่ทอมแค่๒๐กิโลเมตร (ระยะทางกาบิน) การต่อสู้เกิดติดต่อกันหลายวัน เนื่องจากแม่ทอมเป็นทางผ่านของเครื่องบินติดปืนจากฐานบินที่ตัวเมืองสงขลา หลังจากเครื่องบินๆผ่านไปชั่วครู่ ชาวแม่ทอมจะได้ยินเสียงปืนกลจากเขตที่มีการต่อสู้อย่างชัดเจน สร้างความตระหนกตกใจให้กับชาวบ้านเป็นอันมาก เนื่องจากทางการได้โฆษณาว่าพคทคือผีร้ายและจะจับคนไปไถนาแทนวัว หลังจากเหตุการณ์วันที่๑๔ตุลาคม พ.ศ.๒๕๑๖ การเคลื่อนไหวของฝ่ายซ้ายก็ออกมาจากที่มืดในบางส่วน คนจำนวนมากเข้าร่วมการเคลื่อนไหวทางการเมือง ฝ่ายซ้ายรุกหนักทั้งทางการเมืองและการทหาร พวกซ้ายส่วนใหญ่เป็นปัญญาชนเริ่มซึมลึกในมหาวิทยาลัยทุกแห่ง รวมทั้งที่มอ ฝ่ายรัฐบาลใช้วิธีการปราบปรามอย่างรุนแรง ซึ่งจริงๆแล้วเป็นเรื่องไม่ถูกต้อง ระบบเศรษกิจแบบสังคมนิยมก็เป็นวิธีการหนึ่งที่สามารถใช้ในการบริหารประเทศได้ ควรจะปล่อยให้ประชาชนเป็นผู้ตัดสิน ไม่ใช้ผู้กุมอำนาจชิงตัดสินเสียเองเพราะกลัวเสียผลประโยชน์ จนกระทั่งปีพ.ศ.๒๕๑๙พวกขวาจัดในส่วนกลางได้สร้างเงื่อนไขในการปราบปรามสำเร็จที่ธรรมศาสตร์ มีคนตายหลายพันคนรวมทั้งนักศึกษา นักศึกษามอส่วนหนึ่งที่ทำกิจกรรมการเมืองก็ถูกคุกคามจากเจ้าหน้าที่รัฐเช่นเดียวกับในส่วนกลาง มีการบุกค้นหอพัก ห้องเรียน และที่ทำการองค์การนักศึกษา รวมทั้งติดตามจับกุมตัวนักทำกิจกรรมที่ไม่ได้ทำอะไรผิดกฎหมายก่อนที่จะเกิดการรัฐประหาร นักศึกษามอหลายร้อยคนจึงหนีขึ้นเขาไปอยู่กับพคทที่ทุ่งตำเสาและพัทลุง กว่ารัฐบาลจะเข้าใจวิธีเอาชนะและออกกฏหมายนิรโทษกรรมก็หลายปีหลังจากนั้น ต้องล้มตายกันทั้งสองฝ่ายอย่างไม่น่าจะเกิดขึ้น การเมืองแท้ๆที่เป็นต้นเหตุ มีคนดีๆมากมายจากมอที่ต้องสังเวยชีวิตตัวเองให้กับความขัดแย้งทางความคิดและการต่อสู้ ขุนเขาที่เห็นตั้งทะมึนอยู่ทางทิศตะวันตกของแม่ทอมคือที่ฝังศพของเขาเหล่านั้น

เมื่อมองย้อนกลับไปอีกครั้งหนึ่ง แท้ที่จริงนักศึกษาทั้งหมดเป็นพวกแสวงหาสัจจธรรมและควาถูกต้องชอบธรรม ไม่ใช่คนยากคนจนที่ถูกกดขี่ขูดรีดที่ต้องต่อสู้เพื่อการปลดปล่อย แต่หลังจากที่เขาได้ศึกษาปรัชญาการเมืองของมาร์ก-เลนิน-เหมา ทำให้เขาคิดไปว่านั่นคือสัจจธรรมสูงสุดสำหรับมวลมนุษย์ เนื่องจากทฤษฏีทางการเมืองสาขานี้ได้นำเอากระบวนการทางวิทยาศาสตร์และปรัชญามาใช้อย่างเป็นระบบ เช่นมาร์ก-เลนินใช้ Dialectical Materialismในการวิเคราะห์สังคม ระบบการวิเคราะห์แบบDialecticนั้นใช้กันมาตั้งแต่สมัยกรีกและอินเดียโบราณ พระพุทธเจ้าเองก็ใช้กฏเกณฑ์เดียวกันในการนำไปสู่การตรัสรู้ (การมองสรรพสิ่งให้เห็นถึงสภาพที่เป็นจริง) เป็นที่น่าเสียดายว่าฝรั่งไม่ค่อยจะเข้าใจปรัชญาตะวันออกถึงขั้นลึกซึ้งเขาจึงใช้ปรัชญาที่เป็นส่วนหนึ่งของอารยธรรมของเขาในการคิดและวิเคราะห์ปัญหา ซึ่งเป็นการมองออกไปที่วัตถุเป็นด้านหลัก ในขณะที่ปรัชญาตะวันออกมองไปทั้งที่จิตและวัตถุแต่ถือว่าจิตเป็นใหญ่ เหมาก็มีอคติกับความคิดเก่าในสังคมจีนคือลัทธิเต๋าและพุทธฝ่ายมหายานจนพลาดที่จะเห็นของดีในอารยธรรมตะวันออก หาไม่เช่นนั้นแล้วโลกเราคงจะพัฒนาไปไกลกว่าปัจจุบันมากโดยเฉพาะทางด้านจิตใจและจริยศาสตร์ เพราะความรู้สุดยอดที่แท้จริงที่ครอบคลุมสรรพสิ่งทั้งปวงอย่างทั่วถ้วนนั้นพระพุทธเจ้าได้ค้นพบเอาไว้นานกว่าสองพันปี แต่มีน้อยคนที่จะเข้าใจแม้กระทั่งคนที่เรียกตัวเองว่าชาวพุทธ เนื่องจากเป็นเรื่องลึกซึ้งและอาศัยสติปัญญาเป็นอย่างมากในการสัมผัส ท่านพุทธทาสได้ศึกษาและสรุปเอาไว้ในคำบรรยายสั้นๆที่ชื่อ "ใจความทังหมดของพระพุทธศาสนา"หรือ"แก่นพุทธศาสน์" สามราถอ่านได้ที่ลิ้งค์ข้างล่าง

แก่นพุทธศาสน์ ตอนที่ ๑

แก่นพุทธศาสตร์ ตอนที่ ๒