Ruis' blog

De Clipperton tragedie

2012-02-10T17:49:00.001+01:00

Wie op het strand van de Mexicaanse badplaats Acapulco over de Stille Zuidzee uitkijkt, ziet een horizon waarachter op 10°18′N 109°13′W het zes km² kleine eiland Île de Clipperton ligt. Île dus en geen isla. Hoewel Clipperton wat dichter bij de Mexicaanse kunst ligt dan bij de Franse, is het eiland Frans. In 1908 probeerden de Mexicanen daar verandering in aan te brengen.

Ramon Arnaud

Op vakantie in Mexico stuitte ik op een opmerkelijke geschiedenis: dat van het naar een Engelse piraat vernoemde eilandje Clipperton dat ook als Île de la Passion bekend staat.

Het ringvormige atol werd in 1711 officieel ontdekt door twee Franse ontdekkingsreizigers. Een formele in bezit name van Clipperton door Frankrijk volgde echter veel later in 1858 onder dictator Napoleon III. Het politiek altijd roerige Mexico begon pas in 1908 te protesteren en werk te maken van zijn eigen claim op het atol.

In augustus 1914 zond de Mexicaanse caudillo Porfirio Díaz legerkapitein Ramón Arnaud Vignon naar het eiland. President Díaz maakte ongetwijfeld dankbaar gebruik van de net uitgebroken Eerste Wereldoorlog.

Arnaud arriveerde niet alleen, maar werd vergezeld door zijn vrouw en elf soldaten, waarvan enkelen ook hun gezin hadden meegenomen. Hun taak was het tot dan onbewoonde eiland te koloniseren en zo de Mexicaanse claim te versterken.

Lees verder >>

Is Trotsky wel dood?

2012-02-03T16:18:00.002+01:00

Toen ik onlangs in Mexico Stad was en een uurtje over had, bezocht ik Casa Trotsky. In dit huis - nu een museum - woonde de beruchte Russische revolutionair Leon Trotsky na hij voor kameraad Stalin moest vluchten. Op 21 augustus 1940 werd hij door een geheim agent van Stalin alsnog geliquideerd met een ijspik. Of toch niet? Is hij gekloond? Of is Leon Trotsky gewoon stiekem naar Nederland gevlucht en heeft hij hier een geheime zoon verwekt, die zich onder de naam Hans Jansen is gaan toeleggen op het arabisme? De gelijkenis is opvallend...

De stem van Bismarck

2012-02-03T15:58:00.001+01:00

Voor de complete weergave van Otto von Bismarcks stemopname klik hier.

Leefde Hitler in Liverpool?

2011-12-07T13:09:00.001+01:00

De Hitler-theorieën blijven opduiken. Deze gaat over de mogelijkheid dat Adolf, om te ontsnappen aan de Oostenrijkse dienstplicht, van november 1912 tot mei 1913 in Liverpool verbleef bij zijn halfbroer Aloïs en diens vrouw Bridget. Of toch niet? Zie onder voor een samenvatting van de BBC-docu op YouTube:

Walt Disney Cartoon

2011-12-03T12:21:00.000+01:00

Altijd leuk in deze donkere dagen voor kerst: een Disney tekenfilm. Alhoewel?

Onlangs kwam ik deze anti-Nazi cartoon uit de studio's van Walt Disney tegen: Education for Death: The Making of the Nazi (1943). Of hoe Hansje wordt ontmenselijkt van een vrij individu tot een strak in lijn marcherende nazisoldaat:

Hitler Tomaat

2011-11-26T12:53:00.001+01:00

Hitler Tomaat

Na het succes van het Hitlerhuis en een keur aan dierlijke look-a-likes (zie hier), is het nu de beurt aan groenten en fruit: de voormalige Führer is verschenen in een tomaat...

"I thought it looked like an alien with a big head," Mr Zielke told the Rex news agency. "People have since said it looks like Hitler, but I'm not so sure," aldus de tuinder. Ah, wel. Oordeelt u zelf maar...

Agent Zigzag

2011-11-24T12:21:00.000+01:00

De onderstaande documentaire vertelt het verhaal van de Britse dubbelspion Eddie Chapman. De kluizenkraker en oplichter speelde in de Tweede Wereldoorlog hoog spel door als Brit zijn diensten aan te bieden aan de Duitsers en vervolgens weer over te lopen. Op YouTube, zolang het duurt...

Hare Majesteits Klusjesman II

2011-11-21T13:40:00.000+01:00

François van ’t Sant is een controversiële, mistige figuur uit de historische entourage van ons koningshuis. De politieman wist in hoog tempo carrière te maken en werd als hoofdcommissaris van Den Haag bekend als de man die de financiële en biseksuele escapades van prins Hendrik onder de pet hield. Dat zou hem uiteindelijk zijn kop gaan kosten. Vervolg van deel I.

Maîtresse
In 1927 kwam Van ’t Sant in contact met de dame die zijn loopbaan een flinke deuk zou geven. Haar naam was Elisabeth le Roi en ze werd de spil in een zeer gecompliceerde affaire. Volgens Van ‘t Sant was zij de maîtresse van jhr. dr. Carel van Vredenburch, een zeer gerespecteerd diplomaat, buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Brussel. De gehuwde jonker had bij haar een kind verwekt, dat na zijn dood op 3 december 1927 boven water kwam, toen mejuffrouw Le Roi de Haagse korpschef opzocht en hem verzocht een financiële regeling te treffen voor haar en haar 3-jarige kindje.

Van ‘t Sant benaderde daarop Van Vredenburch’s nabestaanden, die het verhaal slikten. Om een schandaal te voorkomen betaalden zij Van ‘t Sant in totaal 47.000 gulden, toen een substantieel bedrag, waarmee hij Le Roi’s zwijgen kocht. De dame zou vervolgens in Berlijn zijn getrouwd en met kind en nieuwbakken echtgenoot naar de V.S. zijn geëmigreerd.

Maar de familie Van Vredenburch begon nattigheid te voelen en toen Van ’t Sant geen overtuigende bewijzen voor het bestaan van Le Roi kon geven, begon zijn verhaal scheuren te vertonen. Naspeuringen door de familie naar de mysterieuze minnares leverden niets op, ook geen trouwakte uit Berlijn....
Lees verder >>

Een Oude Praktijk

2011-11-16T10:07:00.001+01:00

James Dunn in Rotterdam

SP-politicus Ronald van Raak wil per wet verbieden dat de inlichtingendienst AIVD samenwerkt met journalisten, omdat hij dat niet kies vindt. Vandaag komt het wetsvoorstel in de Tweede Kamer aan de orde. Een beetje wereldvreemd.

"Deze praktijk is groter dan je denkt", aldus de socialistische politicus en historicus in een interview met het weekblad HP/deTijd (bron).

Maar de praktijk is ook veel ouder dan hij denkt. De beroepen van journalist en inlichtingenofficier of geheim agent hebben veel overeenkomsten met elkaar. Direct vanaf het begin van het ontstaan van de moderne inlichtingendiensten, huurden zij dan ook journalisten in als informant en geheim agent...

Lees verder >>

Mabel Elliott: zo maak je een 'heldin'

2011-11-12T11:42:00.001+01:00

Het is 93 jaar en één dag geleden dat de Eerste Wereldoorlog werd beëindigd, dus hier en daar duiken in de media oude en nieuwe wetenswaardigheden op. Ook worden nieuwe helden ontdekt en bezongen. Zo heeft BBC News vandaag een stuk over Mabel Elliott, een dame met een belangrijke taak in de oorlog.

Mabel Elliott werkte tijdens WOI bij de Britse censuur en controleerde daar de post tussen Engeland en Nederland. Die post was belangrijk voor de Britten, omdat Duitse spionnen in Engeland hun rapporten meestal over de post verzonden naar een op het oog onschuldig dekmanteladres in neutraal Nederland, en met name in Rotterdam.

Die Duitse spionagerapportages waren meestal vermomd als onschuldige privé of zakelijke correspondentie. Maar tussen de lijnen in stonden met onzichtbare inkt geheime berichten geschreven. Britse censuurmedewerkers moesten daarom niet alleen de brieven op inhoud controleren, maar ook op de aanwezigheid van geheime tekst.

In 1914 en '15 was citroensap in combinatie met formaline het meest gebruikte type onzichtbare inkt. De makkelijkste manier om dat weer zichtbaar te maken, was door met een warm strijkijzer over de post heen te gaan. Door de warmte werd het citroensap bruin en dus zichtbaar. En als zo'n brief werd gevonden, werd niet alleen de afzender opgepakt onder verdenking van spionage, maar was ook het postadres direct ontmaskerd, waardoor ook andere spionnen konden worden geïdentificeerd.

Mabel Elliott wist op deze manier vanachter haar bureau de Duitse geheim agent Anton Küpferle alias Anthony Copperlee te ontmaskeren. Althans, dat beweert de BBC. Maar de rapporten van MI5 uit die tijd zeggen iets anders...

Lees verder >>

In de Mijnen van WOI

2011-11-11T14:33:00.001+01:00

Een letterlijk verborgen stuk geschiedenis wordt na bijna honderd jaar voor het eerst blootgelegd. Britse historici zijn in het noorden van Frankrijk begonnen met het in kaart brengen van speciale tunnels die tijdens de Eerste Wereldoorlog onder het front werden gegraven. Die tunnels werden door zowel door Britse als Duitse mijnwerkers onder de vijandelijke linies uitgehakt. Het doel: elkaars loopgraven van onderen opblazen (EenVandaag).

Hare Majesteits Klusjesman I

2011-11-08T13:12:00.002+01:00

François van ’t Sant is een controversiële, mistige figuur uit de historische entourage van ons koningshuis. De Rotterdamse politie-inspecteur wist in hoog tempo carrière te maken en werd vooral bekend als de man die de financiële en biseksuele escapades van prins Hendrik onder de pet hield. Zijn stormachtige carrière begon in de Eerste Wereldoorlog.

François van ’t Sant (1883-1966) werd in 1916 de jongste korpschef ooit, toen hij op 33-jarige leeftijd in één klap van inspecteur 3e klas tot hoofdcommissaris werd bevorderd. Zijn carrière begon in 1906 als schrijver bij de Rotterdamse politie. Dankzij zijn inzet werd hij vlot tot inspecteur bevorderd en werd hij chef van de Rivierpolitie. In 1914 werd hij verantwoordelijk voor het onderhouden van contacten met diverse geheime diensten, een positie die van hem een invloedrijk man zou maken.

Lees verder >>

De Valuta Crisis

2011-08-08T15:27:00.004+02:00

Artur Alves Reis

Wereldwijd staan valuta onder druk, doordat overheden teveel geld hebben geleend. Geld dat er in werkelijkheid niet is, maar alleen bestaat als digitale nummers in computers. Het doet mij denken aan een historische zwendel: de 'Portuguese Banknote Crisis'.

Op het Noordereiland in de Nieuwe Maas in Rotterdam bevond zich in de jaren 1914-1918 het kantoor van de handelsfirma Marang & Collignon, Prins Hendrikkade 171. Een van de twee naamgevers aan dit bedrijf was Karel Marang van IJsselveere. Deze nep-edelman met een gekochte titel was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij duistere spionage- en smokkelzaken voor Duitsland. Na de oorlog zou hij naam maken als lid van een bende oplichters.

Karel Marang maakte deel uit van de kennissenkring rond prins Hendrik, iemand die niet bekend stond om zijn goede keuze in vrienden. Onder die minder goede keuzen was ook de broer van de Portugese gezant in Den Haag, José Bandeira. Bandeira bracht in 1924 Marang en diens zakenpartner, de Duitse ex-geheim agent Johann Döring alias Adolf Hennies, in contact met de Portugese beroepsoplichter Artur Alves Reis.

Lees verder >>

Bonnie Prins Arthur

2011-07-08T11:29:00.017+02:00

Wilhelm zu Wied

Toen in 1914 de Duitse oorlogsmachine over België raasde, vluchtten veel Belgen naar Nederland. Onder hen bevond zich ook een koninklijke hoogheid.

Als je historisch onderzoek doet dan stuit je links of rechts nog weleens op obscure voorvallen en connecties, die niet direct te gebruiken zijn voor het verhaal waarmee je bezig bent, maar te leuk zijn om te laten liggen.

Zo ontdekte ik dat er in februari 1915 in Rotterdam op de Joost van Geelstraat 20b een belangrijke Belgische vluchteling van koninklijke bloede woonde.

Lees verder >>

Wereld in Oorlog 23

2011-05-25T10:38:00.003+02:00

De nieuwste aflevering van het tijdschrift over oorlogsgeschiedenis Wereld in Oorlog (nr. 23) is uit.

In dit nummer staat mijn artikel 'Vechtmissie Albanië 1914'. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog vroegen de grote mogendheden aan Nederland om een gendarmerie/ veldpolitiekorps in Albanië op poten te zetten. Deze opbouwmissie ging de geschiedenis in als onze eerste vredesmissie, maar werd in werkelijkheid al snel een regelrechte vechtmissie.

Wereld in Oorlog is direct via de website te koop (klik hier). Of voor de I-pad via www.magzine.nu. Abonneren kan via www.bladenbox.nl.

Hitler en Humor

2011-04-19T11:46:00.004+02:00

In de jaren '30 deden er in Duitsland de nodige grappen over der Führer de rondte. Sir Ivone Kirkpatrick was een Brits diplomaat die beroepshalve regelmatig met Hitler en andere topnazi's te maken had. Hij herinnert zich de volgende mop:

"Like most tyrants Hitler had no humour, a deficiency which was well known and which formed the subject of one of those amusing political jokes which were current in Berlin. [Hjalmar] Schacht, it was related, protested against exiling Jews on the ground that they were much more intelligent in commerce than Gentiles. Hitler denied this and Schacht offered to prove it to him. So he took Hitler to a Gentile china ware shop and asked for a dozen left-handed cups. The shop man replied that he only stocked ordinary cups.

They visited a Jewish shop and made the same request.
'Certainly, sir, ' said the Jew, picking up a cup in his left hand, 'we have here a very nice line in left-handed cups. The only thing is that demand is very small; so we have to make a 10 per cent surcharge to cover the cost of special manufacture.'

Schacht bought the cups and, once in the street, said to Hitler: 'There you are.'

'I don't see it, 'retorted the Führer. 'It was only luck that the damned Jew happened to stock some left-handed cups."

Citaat uit: The Inner Circle, Memoirs of Ivone Kirkpatrick (London, 1959).

Het Hitlerhuis

2011-03-30T18:07:00.016+02:00

In Swansea staat een huis op dit moment erg in de belangstelling, sinds iemand op Twitter opmerkte dat het huis op Hitler lijkt. Beoordeelt u het zelf:

Hitler Hitler

Hitler Huis

Een buurvrouw laat weten: “I can see a resemblance now. I’ve lived here for two years but have never noticed anything before. I don’t know why it would be designed in such a way. It is uncanny.” (Bron)

En er is meer...

Lees verder >>

Eeuwfeest in Libië

2011-03-20T12:02:00.014+01:00

Giulo Gavotti

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat er voor het eerst een luchtbombardement werd uitgevoerd. Op 1 november 1911 gooide de Italiaanse luitenant Giulio Gavotti een handbom vanuit zijn vliegtuigje op een oase in… Libië.

Giulio Gavotti of Cavotti (1882 - 1939) was een Italiaanse mijnbouwkundig ingenieur en vliegpionier. In 1910 nam hij als genie-officier dienst in het Italiaanse leger en behaalde zijn vliegbrevet.

Italië had nog geen koloniën, maar wilde zich wel graag laten gelden in de gemeenschap van koloniale machten. Daarom besloot het land de provincie Tripolitanië van het militair zwakke Osmaanse Rijk binnen te vallen. De strijd begon op 29 september 1911 en twee weken later arriveerden er negen Italiaanse vliegtuigen in Libië.

Op 1 november 1911 vloog Gavotti met zijn breekbare 'Etrich Taube' vliegtuigje naar een Osmaans legerkamp in de oase Tagiura, vlakbij Tripoli. Met één hand hield hij de stuurknuppel vast, terwijl hij met zijn andere hand een Cipelli handgranaat prepareerde. Vervolgens trok hij met zijn tanden de ontsteker los en wierp de handgranaat overboord, die tussen de tenten ontplofte. Later vloog hij nog een keer over het kamp en wierp nog twee handbommen overboord. Dit was de eerste keer dat een vliegtuig werd gebruikt om doelen te bombarderen.

Tagiura

Het Osmaanse Rijk regeerde feitelijk alleen de kuststrook van het land. Het binnenland werd beheerst door lokale stammen en de islamitische Soefi-orde van de Sanussi. Ook de Italianen zouden het binnenland nooit onder controle krijgen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vielen in november 1915 de Sanussi en Osmaanse militairen zelfs vanuit Cyrenaica (Oost-Libië) Italië's bondgenoot Brits Egypte binnen.

Gavotti werd overigens beloond met een zilveren medaille voor moed. De met Benito Mussolini bevriende, beruchte Italiaanse schrijver, dichter, dandy en politicus Gabriele D'Annunzio vierde Gavotti's actie in "Het Lied van Diana".

Bronnen o.a.:1 en 2.

Privé Kiekjes Eva Braun

2011-03-09T12:49:00.000+01:00

George Orwell: What is Fascism?

2011-03-06T13:43:00.004+01:00

George Orwell

Een prima stuk geschreven in 1944 over het misbruik van het woord fascisme van de hand van de auteur van '1984' en 'Animal Farm'. In 2011 nog even fris als toen:

TRIBUNE, 1944

Of all the unanswered questions of our time, perhaps the most important is: ‘What is Fascism?’

One of the social survey organizations in America recently asked this question of a hundred different people, and got answers ranging from ‘pure democracy’ to ‘pure diabolism’. In this country if you ask the average thinking person to define Fascism, he usually answers by pointing to the German and Italian régimes. But this is very unsatisfactory, because even the major Fascist states differ from one another a good deal in structure and ideology.

Lees verder >>

Anachronismen III

2011-02-26T13:18:00.000+01:00

Anachronisme (o.), anakronisme [anachronismos], 1 vergissing m.betr.t. de tijdrekening: een historische roman, een schilderij met anachronismen, met voorstellingen die niet in het betrokken tijdvak thuishoren; 2 (fig.) persoon of zaak die misplaatst is in de tijd waarin hij (het) gesteld is of zich voordoet, die tot een ander (vroeger) tijdperk behoort.

Om het kijken naar historische films van het wat saaie soort dragelijk te maken, mag ik graag speuren naar anachronismen. Onlangs bekeek ik 'Sword of War', ook bekend onder de titel 'Barbarossa', met Rutger Hauer. Deze Italiaanse film gaat over een Milaneze volksheld die in opstand komt tegen keizer Frederick I 'Barbarossa' Hohenstaufen. Een soort Italiaanse 'Braveheart' en dat voorspelt niet veel goeds qua historische accuratesse.

Aan het begin van de film is het meteen raak. Twee niet onaantrekkelijke Middeleeuwse dames stoeien speels in een bak water. Gekleed... Maar wat zien ik door hun nat geworden kleding heen? Een beha!

En wel een van een type met schouderbandjes dat zich pas in de eerste helft van de 20e eeuw heeft ontwikkeld.

Zie ook: Anachronismen II

Wereld in Oorlog 21

2011-01-22T14:38:00.002+01:00

De nieuwste aflevering van het tijdschrift over oorlogsgeschiedenis Wereld in Oorlog (nr. 21) is uit.

In dit nummer staat mijn artikel 'De Vergeten Nazi' over dr. Max Erwin von Scheubner-Richter. Hij was als diplomaat en militair getuige van de Armeense genocide en was een van Adolf Hitler's belangrijkste adviseurs in de begindagen van de NSDAP.

Wereld in Oorlog is direct via de website te koop (klik hier). Of voor de I-pad via www.magzine.nu.

De CIA & Bouterse

2010-11-20T13:24:00.002+01:00

In de Volkskrant van vandaag staat een artikel over de invasie van Suriname die Nederland overwoog in 1986. Het doel was het afzetten van militair dictator Desi Bouterse, tegenwoordig democratisch gekozen president. Maar niet alleen Nederland had in die tijd plannen om de man af te zetten.

In zijn boek 'Dekmantel' beschrijft de Amerikaanse onderzoeksjournalist Bob Woodward dat de CIA ook plannen in die richting had. Surinaamse vluchtelingen zochten contact met de geheime dienst om een tegencoup te helpen organiseren. De toenmalige directeur van de CIA, William Casey, zag wel wat in het idee. Bouterse onderhield namelijk warme banden met de extreemlinkse regeringen van Cuba en het ministaatje Grenada. De CIA kreeg toestemming van president Ronald Reagan om onderzoek te doen naar de haalbaarheid van een contra-coup tegen Bouterse.

De Senaatscommissie gooide echter roet in het eten. Alhoewel het Bouterse regime moorddadig en vervelend was, en de vluchtelingen een betrouwbare indruk maakten op de Amerikanen, vroegen de senatoren zich af wat het belang was van Suriname. Men vond het een volstrekt onbelangrijk, primitief landje met slechts 350.000 inwoners. Senator Barry Goldwater (R) vond er het zijne van: "Dat is godverdomme het mesjoggeste idee dat ik in mijn leven heb gehoord."

De politieke tegenstand van zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden, tezamen met het feit dat de CIA in het verleden zelden met succes een coup had uitgevoerd, leidde tot afblazen van het project. Desi Bouterse en Suriname waren gewoonweg niet belangrijk genoeg voor een dergelijke actie. Later zou de Braziliaanse geheime dienst in samenwerking met de CIA Bouterse weten los te weken van het communistische regime in Cuba, waarmee voor de Amerikanen de angel uit het regime Bouterse was getrokken.

Bronnen:
Nederland wilde Bouterse afzetten met invasie - VkGeschiedenis - VK
Bob Woodward, Dekmantel, De geheime oorlogen van de CIA (Houten 1987).

Wereld in Oorlog 20

2010-11-10T11:49:00.002+01:00

In het nieuwste nummer van Wereld in Oorlog (Nr. 20) staat o.a. mijn artikel 'Spionagenest Rotterdam.' Het artikel is een uitwerking van twee blogpostings over Britse spionageactiviteiten in Rotterdam ten tijde van de Eerste Wereldoorlog.

Wereld in Oorlog is te koop à €6,95. Zie voor de website: Wereld in Oorlog.

De Zeppelins Komen!

2010-11-01T17:40:00.006+01:00

Zeppelins doen vooral denken aan een romantische wijze van luchttransport, tot de ramp met de Hindenburg in 1937 daar een eind aan maakte. Maar in WOI waren deze luchtschepen vooral brengers van dood en verderf voor de inwoners van Londen en andere Engelse plaatsen.

Toen de Eerste Wereldoorlog in 1914 begon, stond de ontwikkeling van vliegtuigen nog in de kinderschoenen. Toch zag men algauw het militaire potentieel. Het allereerste luchtbombardement met een vliegtuig werd in 1911 uitgevoerd door de Italiaan Giulio Cavotti toen deze in november 1911 met de hand een kleine bom gooide op de oasis Tagiura in (Turks) Libië. Voor grote bombardementen waren vliegtuigen (nog) niet geschikt. Daartoe zette men in eerste instantie een ander soort vliegmachine in.

Lees verder >>