ΥΓΙΕΙΝΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΦΕΤ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella

2026-07-28T23:36:14.234-07:00

Αθήνα, 28 Ιουλίου 2026

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Salmonella

Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η αυξημένη θερμοκρασία του περιβάλλοντος δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών, με τη σαλμονέλωση να συγκαταλέγεται στις συχνότερες τροφιμογενείς λοιμώξεις. Βασικές αιτίες είναι η ακατάλληλη συντήρηση των τροφίμων, η ελλιπής θερμική επεξεργασία ή η επιμόλυνση κατά την προετοιμασία γευμάτων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τη διαχείριση τροφίμων όπως τα πουλερικά, τα αυγά και τα προϊόντα τους, καθώς και κατά την τήρηση της ψυκτικής αλυσίδας. Η ενημέρωση του κοινού και η εφαρμογή βασικών κανόνων υγιεινής συμβάλλουν ουσιαστικά στην πρόληψη της σαλμονέλωσης και στην προστασία της δημόσιας υγείας.

Τι είναι η Salmonella;

Η Salmonella είναι ένα Gram-αρνητικό, ραβδοειδές βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει διάρροια στον άνθρωπο. Πρόκειται για μικροσκοπικούς ζωντανούς οργανισμούς που μεταδίδονται μέσω των κοπράνων ανθρώπων ή ζώων σε άλλους ανθρώπους ή ζώα.

Η οικογένεια της Salmonella περιλαμβάνει περισσότερους από 2.300 ορότυπους βακτηρίων, οι οποίοι είναι μονοκύτταροι οργανισμοί τόσο μικροί ώστε δεν μπορούν να γίνουν ορατοί χωρίς μικροσκόπιο. Δύο ορότυποι, η Salmonella Enteritidis και η Salmonella Typhimurium, είναι οι πιο συχνοί και ευθύνονται για περίπου το ήμισυ όλων των λοιμώξεων στον άνθρωπο.

Στελέχη που δεν προκαλούν συμπτώματα στα ζώα μπορεί να προκαλέσουν ασθένεια στους ανθρώπους και αντίστροφα. Όταν υπάρχει σε τρόφιμα, η Salmonella συνήθως δεν επηρεάζει τη γεύση, την οσμή ή την εμφάνισή τους. Τα βακτήρια ζουν στον εντερικό σωλήνα μολυσμένων ανθρώπων και ζώων.

Τα βακτήρια Salmonella είναι γνωστό ότι προκαλούν ασθένειες εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια.

Ποια είναι τα συμπτώματα της σαλμονέλωσης;

Αν και σε ορισμένα άτομα η σαλμονέλωση μπορεί να είναι ασυμπτωματική, οι περισσότεροι εμφανίζουν:

διάρροια,
κοιλιακές κράμπες,
πυρετό,

8 έως 72 ώρες μετά την κατανάλωση μολυσμένης τροφής.

Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι:

ρίγη,
πονοκέφαλος,
ναυτία,
έμετος.

Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν μέσα σε 4 έως 7 ημέρες.

Πολλοί ασθενείς αναρρώνουν χωρίς θεραπεία και μπορεί να μη χρειαστεί ποτέ να επισκεφθούν γιατρό. Ωστόσο, οι λοιμώξεις από Salmonella μπορεί να αποβούν απειλητικές για τη ζωή, ιδιαίτερα για:

βρέφη και μικρά παιδιά,
εγκύους και τα αγέννητα παιδιά τους,
ηλικιωμένους,
άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως ασθενείς με HIV/AIDS, καρκίνο, σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική νόσο ή λήπτες μεταμοσχεύσεων.

Πώς μολύνονται οι άνθρωποι;

Η Salmonella ζει στο έντερο των ανθρώπων και πολλών ζώων, συμπεριλαμβανομένων των πτηνών.

Η μετάδοση γίνεται συνήθως μέσω της κατανάλωσης τροφίμων που έχουν μολυνθεί με κόπρανα ζώων.

Η Salmonella που υπάρχει σε ωμό κρέας και πουλερικά μπορεί να επιβιώσει εάν τα τρόφιμα δεν μαγειρευτούν στη σωστή ελάχιστη εσωτερική θερμοκρασία, η οποία πρέπει να ελέγχεται με θερμόμετρο τροφίμων.

Η λοίμωξη μπορεί επίσης να προκληθεί μέσω διασταυρούμενης επιμόλυνσης, για παράδειγμα όταν οι χυμοί από ωμό κρέας ή πουλερικά έρθουν σε επαφή με έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, όπως οι σαλάτες.

Τα τρόφιμα μπορούν επίσης να μολυνθούν από τα άπλυτα χέρια ενός μολυσμένου χειριστή τροφίμων, είτε παρουσιάζει συμπτώματα είτε όχι.

Η Salmonella μπορεί επίσης να βρίσκεται στα κόπρανα ορισμένων κατοικίδιων ζώων, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν διάρροια. Οι άνθρωποι μπορεί να μολυνθούν αν δεν πλύνουν τα χέρια τους μετά από επαφή με αυτά.

Ποια τρόφιμα είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν λοίμωξη;

Οποιοδήποτε ωμό τρόφιμο ζωικής προέλευσης μπορεί να περιέχει Salmonella, όπως:

κρέας,
πουλερικά,
γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα,
αυγά,
θαλασσινά.

Επίσης, ορισμένα φρούτα και λαχανικά μπορεί να φέρουν το βακτήριο.

Η Salmonella μπορεί να επιβιώσει και να προκαλέσει ασθένεια όταν:

το κρέας, τα πουλερικά και τα προϊόντα αυγών δεν μαγειρεύονται στην κατάλληλη εσωτερική θερμοκρασία,
τα φρούτα και τα λαχανικά δεν πλένονται σχολαστικά.

Επιπλέον, το βακτήριο μπορεί να μεταφερθεί και σε άλλα τρόφιμα μέσω επαφής με ωμό κρέας ή πουλερικά.

Η σωστή υγιεινή και οι ασφαλείς πρακτικές χειρισμού των τροφίμων είναι απαραίτητες για την πρόληψη της σαλμονέλωσης.

Γιατί υπάρχουν περισσότερα κρούσματα σαλμονέλωσης το καλοκαίρι;

Τα κρούσματα σαλμονέλωσης αυξάνονται σημαντικά κατά τους θερινούς μήνες λόγω του συνδυασμού υψηλών θερμοκρασιών, ακατάλληλου χειρισμού τροφίμων και αυξημένης κατανάλωσης γευμάτων εκτός σπιτιού. Οι κυριότεροι λόγοι είναι οι εξής:

Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό της Salmonella

Η Salmonella πολλαπλασιάζεται γρήγορα όταν τα τρόφιμα παραμένουν σε θερμοκρασίες μεταξύ 5°C και 60°C (η λεγόμενη «ζώνη κινδύνου»). Το καλοκαίρι, εάν τα τρόφιμα δεν ψύχονται σωστά, ο αριθμός των βακτηρίων μπορεί να αυξηθεί σε επίπεδα που προκαλούν νόσο.

Συχνότερα υπαίθρια γεύματα

Τα μπάρμπεκιου, τα πικνίκ, οι εκδρομές και οι υπαίθριες εκδηλώσεις – πανηγύρια κ.α - δυσκολεύουν τη διατήρηση των τροφίμων στις σωστές θερμοκρασίες. Συχνά τα τρόφιμα παραμένουν εκτός ψυγείου για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αυξημένος κίνδυνος διασταυρούμενης επιμόλυνσης

Κατά την προετοιμασία γευμάτων σε εξωτερικούς χώρους μπορεί να χρησιμοποιούνται τα ίδια σκεύη ή επιφάνειες για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα ή να μην υπάρχει επαρκής δυνατότητα πλυσίματος των χεριών και του εξοπλισμού.

Ανεπαρκές μαγείρεμα

Σε ψησταριές και μπάρμπεκιου, ιδιαίτερα στα πουλερικά και τα προϊόντα κιμά, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να μην επιτευχθεί η απαιτούμενη εσωτερική θερμοκρασία μαγειρέματος.

Αυξημένη κατανάλωση έτοιμων και ωμών τροφίμων

Το καλοκαίρι καταναλώνονται συχνότερα σαλάτες, φρούτα, σάντουιτς και άλλα τρόφιμα που δεν υφίστανται θερμική επεξεργασία. Αν έχουν επιμολυνθεί ή δεν έχουν πλυθεί σωστά, μπορούν να μεταδώσουν το βακτήριο.

Μεταφορά τροφίμων

Κατά τη μεταφορά τροφίμων στην παραλία, σε εκδρομές ή σε ταξίδια, συχνά δεν χρησιμοποιούνται ισοθερμικές τσάντες ή παγοκύστες, με αποτέλεσμα να διακόπτεται η ψυκτική αλυσίδα.

Αυξημένη κατανάλωση γευμάτων εκτός σπιτιού

Το καλοκαίρι αυξάνεται η κατανάλωση τροφίμων σε εστιατόρια, καντίνες και εκδηλώσεις. Όσο περισσότερα γεύματα παρασκευάζονται και διακινούνται, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να συμβεί κάποιο σφάλμα στον χειρισμό ή τη συντήρηση των τροφίμων.

Πως μπορεί να προληφθεί η σαλμονέλωση;

Η πρόληψη της σαλμονέλωσης βασίζεται σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που καλύπτει όλα τα στάδια της τροφικής αλυσίδας, από την πρωτογενή παραγωγή (εκτροφή ζώων), τη μεταποίηση και τη διανομή των τροφίμων έως και τον τελικό καταναλωτή.

Η σωστή διαχείριση και ο ασφαλής χειρισμός των τροφίμων, η αποφυγή της διασταυρούμενης επιμόλυνσης και το επαρκές μαγείρεμα σε ασφαλείς εσωτερικές θερμοκρασίες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης από Salmonella.

7. Πώς μπορεί ο καταναλωτής να προλάβει τη σαλμονέλωση;

Η παρουσία βακτηρίων σε ωμά τρόφιμα ζωικής προέλευσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα προκληθεί ασθένεια. Το κλειδί για την πρόληψη της σαλμονέλωσης στο σπίτι, σε εστιατόρια, σε εκδηλώσεις ή οπουδήποτε αλλού είναι να αποτραπεί ο πολλαπλασιασμός των βακτηρίων και να καταστραφούν μέσω σωστού μαγειρέματος στην κατάλληλη ελάχιστη εσωτερική θερμοκρασία.

Ακολουθήστε τις παρακάτω οδηγίες ασφαλούς χειρισμού τροφίμων:

ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ: Πλένετε συχνά τα χέρια και τις επιφάνειες

Πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό για 20 δευτερόλεπτα πριν και μετά τον χειρισμό τροφίμων, μετά τη χρήση της τουαλέτας, μετά την αλλαγή πάνας και μετά την επαφή με κατοικίδια ζώα.
Πλένετε σκεύη, επιφάνειες κοπής, πιάτα και πάγκους με ζεστό νερό και απορρυπαντικό μετά την προετοιμασία κάθε τροφίμου και πριν προχωρήσετε στο επόμενο.
Προτιμήστε χαρτί κουζίνας για τον καθαρισμό των επιφανειών. Αν χρησιμοποιείτε υφασμάτινες πετσέτες, πλένετέ τις συχνά σε πρόγραμμα υψηλής θερμοκρασίας.

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ: Αποφύγετε τη διασταυρούμενη επιμόλυνση

Διατηρείτε το ωμό κρέας, τα πουλερικά και τα θαλασσινά χωριστά από τα υπόλοιπα τρόφιμα τόσο στο καλάθι αγορών όσο και στο ψυγείο.
Χρησιμοποιείτε, εφόσον είναι δυνατόν, ξεχωριστή επιφάνεια κοπής για φρούτα και λαχανικά και άλλη για ωμό κρέας, πουλερικά και θαλασσινά.
Πλένετε πάντα τις επιφάνειες κοπής, τα σκεύη, τα πιάτα και τους πάγκους με ζεστό σαπουνόνερο μετά από επαφή με ωμό κρέας, πουλερικά ή θαλασσινά.
Μην τοποθετείτε ποτέ μαγειρεμένα τρόφιμα σε πιάτο που προηγουμένως περιείχε ωμό κρέας, πουλερικά ή θαλασσινά.

ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ: Μαγειρεύετε στις κατάλληλες θερμοκρασίες

Χρησιμοποιείτε πάντα θερμόμετρο τροφίμων για να βεβαιωθείτε ότι το εσωτερικό του τροφίμου έχει φτάσει στην ασφαλή θερμοκρασία.

Οι ελάχιστες ασφαλείς εσωτερικές θερμοκρασίες είναι:

Μοσχαρίσιες, χοιρινές, αρνίσιες και μοσχαρίσιες μπριζόλες ή ψητά: 63°C (145°F). Μετά το μαγείρεμα αφήστε το κρέας να «ξεκουραστεί» για τουλάχιστον 3 λεπτά πριν το κόψετε ή το καταναλώσετε.
Κιμάς (μοσχαρίσιος, χοιρινός, αρνίσιος ή μοσχαρίσιος): 71°C (160°F).
Πουλερικά: 74°C (165°F).
Γέμιση πουλερικών: Συνιστάται να μαγειρεύεται ξεχωριστά στους 74°C (165°F).
Πιάτα με αυγά και φαγητά φούρνου (casseroles): 71°C (160°F).
Ψάρια: 63°C (145°F).
Κατά την αναθέρμανση, οι σάλτσες, οι σούπες και οι ζωμοί πρέπει να φτάνουν σε σημείο βρασμού.
Τα υπόλοιπα φαγητά πρέπει να αναθερμαίνονται τουλάχιστον στους 74°C (165°F).

ΨΥΞΗ: Ψύχετε τα τρόφιμα άμεσα

Τοποθετείτε στο ψυγείο ή στην κατάψυξη τα ευπαθή τρόφιμα, τα έτοιμα φαγητά και τα περισσεύματα μέσα σε 2 ώρες από την παρασκευή τους (ή μέσα σε 1 ώρα όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι πάνω από 32°C (90°F)).
Η θερμοκρασία της κατάψυξης πρέπει να είναι -18°C (0°F) ή χαμηλότερη και του ψυγείου 4°C (40°F) ή χαμηλότερη.
Αποψύχετε τα τρόφιμα μόνο:

στο ψυγείο,
σε κρύο νερό,
ή στον φούρνο μικροκυμάτων.

Μην αποψύχετε ποτέ τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου.
Τρόφιμα που αποψύχθηκαν σε μικροκύματα ή σε κρύο νερό πρέπει να μαγειρεύονται αμέσως.
Μαρινάρετε τα τρόφιμα μέσα στο ψυγείο.
Χωρίστε μεγάλες ποσότητες περισσευμάτων σε μικρά, ρηχά δοχεία ώστε να ψύχονται γρηγορότερα.

8. Το κοτόπουλο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή;

Εάν το κοτόπουλο περιλαμβάνεται στο γεύμα σας, ακολουθήστε τις παρακάτω οδηγίες κατά την αγορά, την προετοιμασία και την κατανάλωσή του.

Στο κατάστημα

Το ωμό κοτόπουλο χρειάζεται να έχει τοποθετηθεί μέσα σε σακούλα μίας χρήσης πριν το βάλετε στο καλάθι αγορών, ώστε οι χυμοί του να μην έρθουν σε επαφή με άλλα τρόφιμα.

Στο ψυγείο

Φυλάσσετε το κοτόπουλο στο χαμηλότερο ράφι του ψυγείου, μέσα σε καλά κλεισμένο δοχείο ή καλά τυλιγμένο, ώστε να μην διαρρέουν υγρά που μπορούν να μολύνουν άλλα τρόφιμα.

Κατά την προετοιμασία

Πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα πριν και μετά τον χειρισμό ωμού κοτόπουλου.
Μην πλένετε το ωμό κοτόπουλο πριν το μαγείρεμα. Είναι έτοιμο για μαγείρεμα χωρίς πλύσιμο. 1 στους 7 ανθρώπους που καθάρισαν τον νεροχύτη μετά το πλύσιμο του κοτόπουλου εξακολουθούσε να έχει μικρόβια στον νεροχύτη.
Αν επιλέξετε να πλύνετε το κοτόπουλο:

αφήστε το νερό να τρέχει απαλά ώστε να μειωθούν τα πιτσιλίσματα,
καθαρίστε αμέσως τον νεροχύτη και τις γύρω επιφάνειες με ζεστό σαπουνόνερο και απολυμάνετε σχολαστικά,
πλύνετε τα χέρια σας για 20 δευτερόλεπτα.

Χρησιμοποιείτε ξεχωριστή επιφάνεια κοπής για το ωμό κοτόπουλο.
Μην τοποθετείτε ποτέ μαγειρεμένο φαγητό ή φρέσκα λαχανικά και φρούτα σε πιάτο ή επιφάνεια που είχε προηγουμένως ωμό κοτόπουλο.
Πλένετε καλά τις επιφάνειες κοπής, τα σκεύη, τα πιάτα και τους πάγκους με ζεστό νερό και απορρυπαντικό μετά την προετοιμασία του κοτόπουλου.

Κατά το μαγείρεμα

Χρησιμοποιείτε θερμόμετρο τροφίμων για να βεβαιωθείτε ότι το κοτόπουλο έχει φτάσει σε εσωτερική θερμοκρασία 74°C (165°F).
Αν μαγειρεύετε κατεψυγμένο έτοιμο γεύμα που περιέχει ωμό κοτόπουλο, χειριστείτε το όπως θα χειριζόσασταν φρέσκο ωμό κοτόπουλο και ακολουθήστε προσεκτικά τις οδηγίες μαγειρέματος.
Αν σε εστιατόριο ή άλλο χώρο σας σερβίρουν κοτόπουλο που φαίνεται να μην έχει μαγειρευτεί επαρκώς, ζητήστε να επιστραφεί στην κουζίνα για επιπλέον ψήσιμο.

Μετά το γεύμα

Τοποθετήστε τα περισσεύματα κοτόπουλου στο ψυγείο ή στην κατάψυξη μέσα σε 2 ώρες από το μαγείρεμα ή μέσα σε 1 ώρα εάν η θερμοκρασία περιβάλλοντος υπερβαίνει τους 32°C, όπως σε πολύ ζεστό αυτοκίνητο ή κατά τη διάρκεια υπαίθριου γεύματος (πικνίκ).

Τι πρέπει να προσέχει ο χειριστής τροφίμων σε επιχείρηση μαζικής εστίασης για την πρόληψη σαλμονέλωσης;

Σε μια επιχείρηση μαζικής εστίασης, ο χειριστής τροφίμων διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη της σαλμονέλωσης. Τα βασικά μέτρα που πρέπει να εφαρμόζει είναι τα εξής:

Μέτρα ατομικής υγιεινής

Πλένει σχολαστικά τα χέρια του με σαπούνι και νερό:

πριν από τον χειρισμό τροφίμων,
μετά τον χειρισμό ωμού κρέατος, πουλερικών ή αυγών,
μετά τη χρήση της τουαλέτας,
μετά από βήχα, φτέρνισμα ή φύσημα της μύτης,
μετά την επαφή με απορρίμματα ή τον καθαρισμό.

Διατηρεί τα νύχια κοντά και καθαρά και δεν φορά κοσμήματα στα χέρια.
Φορά καθαρή στολή εργασίας και, όπου απαιτείται, κάλυμμα κεφαλής.
Δεν εργάζεται με τρόφιμα όταν πάσχει από διάρροια, εμετούς ή άλλο μεταδοτικό γαστρεντερικό νόσημα.

Πρόληψη διασταυρούμενης επιμόλυνσης

Διαχωρίζει τα ωμά από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.
Χρησιμοποιεί διαφορετικές επιφάνειες κοπής, μαχαίρια και σκεύη για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα.
Αποθηκεύει το ωμό κρέας και τα πουλερικά σε χαμηλότερα ράφια του ψυγείου ώστε να μην στάζουν υγρά σε άλλα τρόφιμα.
Καθαρίζει και απολυμαίνει επιφάνειες και εξοπλισμό μετά από κάθε χρήση.

Σωστό μαγείρεμα

Μαγειρεύει τα πουλερικά και τα προϊόντα τους σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 74°C.
Χρησιμοποιεί θερμόμετρο τροφίμων για την επαλήθευση της θερμοκρασίας.
Αποφεύγει το σερβίρισμα ανεπαρκώς ψημένων πουλερικών ή αυγών, εκτός αν αυτό επιτρέπεται και διασφαλίζεται από τις προδιαγραφές της επιχείρησης.

Ορθή συντήρηση τροφίμων

Διατηρεί τα ψυχόμενα τρόφιμα σε θερμοκρασία ≤4–5°C και τα κατεψυγμένα στους -18°C ή χαμηλότερα.
Διατηρεί τα ζεστά τρόφιμα σε θερμοκρασία ≥60°C μέχρι τη διάθεσή τους.
Ψύχει γρήγορα τα μαγειρεμένα τρόφιμα που πρόκειται να αποθηκευτούν.
Δεν αφήνει ευπαθή τρόφιμα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Καθαρισμός και απολύμανση

Καθαρίζει και απολυμαίνει τακτικά πάγκους εργασίας, σκεύη, εξοπλισμό και ψυγεία.
Χρησιμοποιεί εγκεκριμένα απολυμαντικά σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης.
Εξασφαλίζει επαρκή καθαριότητα των χώρων παραγωγής και αποθήκευσης.

Παραλαβή και αποθήκευση πρώτων υλών

Παραλαμβάνει πρώτες ύλες μόνο από εγκεκριμένους προμηθευτές.
Ελέγχει τη θερμοκρασία, την ακεραιότητα της συσκευασίας και την ημερομηνία λήξης κατά την παραλαβή.
Εφαρμόζει την αρχή FIFO (First In – First Out) για τη σωστή διαχείριση των αποθεμάτων.

Εκπαίδευση και εφαρμογή HACCP

Ακολουθεί τις διαδικασίες του συστήματος HACCP της επιχείρησης.
Συμμετέχει στην τακτική εκπαίδευση για την ασφάλεια των τροφίμων.
Αναφέρει άμεσα οποιαδήποτε απόκλιση ή πιθανό κίνδυνο επιμόλυνσης.

Βασικό μήνυμα

Η πρόληψη της σαλμονέλωσης στις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης βασίζεται σε πέντε θεμελιώδεις αρχές:

Άριστη προσωπική υγιεινή των χειριστών τροφίμων.
Αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
Επαρκές μαγείρεμα και σωστή αναθέρμανση.
Διατήρηση ασφαλών θερμοκρασιών κατά τη συντήρηση και τη διανομή.
Συστηματικός καθαρισμός, απολύμανση και εφαρμογή των διαδικασιών HACCP.

Πηγή: https://www.efet.gr

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ: Ανάκληση φιλέτου καπνιστής πέστροφας, λόγω παρουσίας του παθογόνου μικροοργανισμού Listeria monocytogenes

2026-06-15T08:53:48.637-07:00

Σε συνέχεια του από 10.06.2026 σχετικού δελτίου τύπου του ΕΦΕΤ, και στο πλαίσιο επιδημιολογικής διερεύνησης κρούσματος λιστερίωσης κατόπιν ενημέρωσης από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), η Περιφερειακή Δ/νση Αττικής του ΕΦΕΤ, διενήργησε έκτακτο έλεγχο και προέβη σε δειγματοληψία προϊόντος «Καπνιστή Πέστροφα Καρπενησίου (φιλέτο)» με εμπορική ονομασία «frésco» και ημερομηνία παραγωγής 16.04.2026 και ημερομηνία ανάλωσης 14.08.2026 της επιχείρησης «Γ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Ι. ΜΠΑΚΑΤΣΙΑΣ Ο.Ε. ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ». Από την ανάλυση του δείγματος, η οποία διενεργήθηκε από τα Εργαστήρια Δοκιμών & Ερευνών Τροφίμων Αθηνών του Ε.Φ.Ε.Τ., διαπιστώθηκε η ΠΑΡΟΥΣΙΑ του παθογόνου μικροοργανισμού Listeria monocytogenes.

Ο Ε.Φ.Ε.Τ. απαίτησε την άμεση ανάκληση του συνόλου της συγκεκριμένης παρτίδας του εν λόγω προϊόντος και ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι σχετικοί έλεγχοι σε συνεργασία με Περ. Δ/νση Δυτικής Ελλάδας του ΕΦΕΤ και τη Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Ευρυτανίας.

Καλούνται οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί το ανωτέρω προϊόν (επισυνάπτονται ενδεικτικές φωτογραφίες), να μην το καταναλώσουν.

ΠΗΓΗ : https://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/deltia-typou/anakleiseis-cat/item/5397-deltio-typou-anaklisi-filetou-kapnistis-pestrofas-logo-parousias-tou-pathogonou-mikroorganismoy-listeria-monocytogenes

ΕΦΕΤ: Ενημέρωση καταναλωτών για την περίοδο του Πάσχα

2026-04-09T03:22:00.000-07:00

Η άνοιξη φτάνει και μαζί της φέρνει το Πάσχα. Είναι μια ιδιαίτερη εποχή του χρόνου, συνδεδεμένη με παραδόσεις κι έθιμα όπως το βάψιμο των αυγών, το πλάσιμο των τσουρεκιών και το ψήσιμο του αρνιού. Κατά την προετοιμασία των εορταστικών τραπεζιών είναι σημαντικό να φροντίζουμε για την ασφάλεια των γευμάτων μας, ελαχιστοποιώντας την επικινδυνότητα των τροφιμογενών νοσημάτων και τη σπατάλη των τροφίμων.

Ο προγραμματισμός των αγορών, η συνειδητή επιλογή τροφίμων και ο σωστός χειρισμός και αποθήκευση των πρώτων υλών μας βοηθάνε όχι μόνο να απολαμβάνουμε ασφαλή γεύματα, αλλά επιπλέον μας συμφέρουν οικονομικά.

Γενικά, ως καταναλωτές, έχουμε πάντα στο μυαλό μας να:

Προμηθευόμαστε τρόφιμα μόνο από επίσημα, άρα κι ελεγχόμενα σημεία πώλησης.
Δίνουμε προσοχή στην καθαριότητα του εξοπλισμού και γενικότερα του χώρου του καταστήματος που επιλέγουμε για την αγορά τροφίμων.
Συμβουλευόμαστε τις ενδείξεις της συσκευασίας στα προσυσκευασμένα τρόφιμα. Η ετικέτα μας παρέχει χρήσιμες πληροφορίες, όπως την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας του προϊόντος, τις ορθές συνθήκες αποθήκευσης, τα διατροφικά στοιχεία.
Όταν αγοράζουμε κρέας, βεβαιωνόμαστε ότι είναι τοποθετημένο μέσα σε ψυγεία ή σε ψυχόμενες προθήκες που λειτουργούν.
Τοποθετούμε σε διαφορετικές σακούλες τα τρόφιμα που αγοράζουμε ωμά και χρειάζονται μαγείρεμα (π.χ. κρέας, παρασκευάσματα κρέατος), από αυτά που είναι έτοιμα προς κατανάλωση (π.χ. σαλάτες), για να αποφύγουμε πιθανή διασταυρούμενη μικροβιακή επιμόλυνση. Αγοράζουμε τελευταία τα προϊόντα που χρειάζονται ψύξη ή κατάψυξη, ώστε να τα τοποθετήσουμε στο ψυγείο του σπιτιού μας το συντομότερο δυνατό.
Φροντίζουμε για τη σωστή αποθήκευση των τροφίμων στα ντουλάπια, στο ψυγείο ή στην κατάψυξη, ώστε να διατηρούνται στη βέλτιστη δυνατή κατάσταση μέχρι να τα χρησιμοποιήσουμε.
Προσέχουμε τις θερμοκρασίες! Φροντίζουμε να τοποθετήσουμε τα ευαλλοίωτα τρόφιμα στοψυγείο το συντομότερο δυνατό (για παράδειγμα κρέας, γάλα, τυρί) μετά την αγορά τους. Ελέγχουμε ότι το ψυγείο μας λειτουργεί σωστά. Διατηρούμε το μαγειρεμένο φαγητό ζεστό (πάνω από 60°C) πριν από το σερβίρισμα. Δεν αφήνουμε το μαγειρεμένο φαγητό σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από 2 ώρες.
Προετοιμάζουμε το κρέας για μαγείρεμα ακολουθώντας τις ορθές πρακτικές για την υγιεινή τροφίμων, ώστε να αποφύγουμε επιμολύνσεις μαγειρεμένου κρέατος με ωμά τρόφιμα και να φροντίζουμε για την καθαριότητα των επιφανειών.
Μαγειρεύουμε τα τρόφιμα σε ασφαλείς θερμοκρασίες και για όσο χρόνο χρειάζεται. Επιπρόσθετα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα θερμόμετρο τροφίμων για να βεβαιωθούμε ότι όλα τα κρέατα μαγειρεύονται στις συνιστώμενες ασφαλείς εσωτερικές θερμοκρασίες για να σκοτωθούν τα επιβλαβή βακτήρια.
Αν σκοπεύουμε να πραγματοποιήσουμε κάποιο τραπέζι, δεν ξεχνάμε να ρωτήσουμε τους παρευρισκόμενους αν υποφέρουν από κάποια τροφική αλλεργία, ώστε να προσέξουμε τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουμε ή να τους προειδοποιήσουμε να μην φάνε κάποια από τα φαγητά. Αν κάποιος νιώσει αδιαθεσία ή παρουσιάσει αλλεργική αντίδραση μετά από κατανάλωση κάποιου τρόφιμου, θα πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια. Τα αλλεργιογόνα, που έχουν αναγνωριστεί με το Παράρτημα ΙΙ του Κανονισμού 1169/2011 πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς στα προσυσκευασμένα τρόφιμα.

Ας δούμε μερικές πρακτικές συμβουλές τώρα ειδικά για τρόφιμα που καταναλώνουμε συχνά την περίοδο του Πάσχα.

Για την αγορά αρνιών, κατσικιών – τα αποκαλούμενα αμνοερίφια:

Το αρνί και το κατσίκι είναι συχνά το επίκεντρο του ελληνικού πασχαλινού γεύματος. Αν αγοράσουμε ολόκληρο σφάγιο ή ένα ημιμόριο από ένα σφάγιο, προσέχουμε να υπάρχει οπωσδήποτε σφραγίδα σε σχήμα αυγού, η οποία δείχνει ότι έχει γίνει ο απαιτούμενος κρεοσκοπικός έλεγχος.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν τρεις κατηγορίες υποχρεωτικών σφραγίδων:

Τα σφάγια που έχουν σφαγεί στη χώρα μας και που έχουν εκτραφεί στην Ελλάδα ή σε Κράτος Μέλος της Ε.Ε. έχουν σφραγίδα καταλληλότητας χρώματος «λαμπρού κυανού» δηλαδή τυρκουάζ, στο κέντρο της οποίας αναγράφεται ο κωδικός αριθμός κτηνιατρικής έγκρισης του σφαγείου και περιφερειακά τα αρχικά GR και τα διακριτικά της Ε.Ε.
Τα σφάγια που έχουν σφαγεί σε άλλα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. και διακινούνται προς τη χώρα μας, έχουν σφραγίδα καταλληλότητας με χρώμα επιλογής του κάθε Κράτους Μέλους της Ε.Ε. και τα χαρακτηριστικά στοιχεία (κωδικός αριθμός έγκρισης σφαγείου, χώρας και διακριτικών της Ε.Ε.) τα οποία εφαρμόζονται στη χώρα σφαγής τους.
Τα σφάγια που έχουν σφαγεί σε τρίτες χώρες και εισάγονται στη χώρα μας, έχουν σφραγίδα καταλληλότητας με χρώμα καστανό και τα στοιχεία της χώρας προέλευσης.

Επισημαίνεται ότι ειδικά τα σφάγια που προέρχονται από ζώα που έχουν γεννηθεί, εκτραφεί και σφαγεί στην Ελλάδα, δηλαδή έχουν ως χώρα καταγωγής την Ελλάδα, φέρουν επιπλέον σφραγίδα με την ένδειξη «ΕΛΛΑΣ», η οποία έχει σχήμα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο με την αναγραφή «ΕΛΛΑΣ» με κεφαλαία γράμματα και χρώμα «λαμπρό κυανό» δηλαδή τυρκουάζ.

Για τα σπλάχνα και το κρέας:

Προσέχουμε να βρίσκονται υπό ψύξη μέσα σε προστατευμένους χώρους (π.χ. ψυχόμενες προθήκες). Όταν επιλέγουμε κατεψυγμένα σπλάχνα, πρέπει να εξετάζουμε την ημερομηνία κατάψυξης και την ημερομηνία ανάλωσης του προϊόντος (π.χ. ένδειξη: «ΑΝΑΛΩΣΗ ΕΩΣ», «ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ»).
Αν μαρινάρουμε το αρνί/κατσίκι, το διατηρούμε στο ψυγείο μέχρι να το μαγειρέψουμε.
Χρόνοι ψησίματος: Το αρνί πρέπει να μαγειρευτεί σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 63 ° C, για να σκοτωθούν πιθανοί παθογόνοι παράγοντες. Το κοκορέτσι πρέπει να φτάσει σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 71 ° C, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη τροφιμογενών νοσημάτων.
Το μαγειρεμένο αιγοπρόβειο κρέας μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο έως 3-4 ημέρες.

Για τα αυγά:

Το τσούγκρισμα των βαμμένων αυγών είναι χαρακτηριστικό έθιμο του Πάσχα, , ενώ τα χρησιμοποιούμε συχνά ως πρώτες ύλες για γλυκά και άλλα πιάτα. Ο κατάλληλος χειρισμός τους μας προστατεύει από την μόλυνση από σαλμονέλα, ένα βακτήριο που προκαλεί τροφιμογενή νοσήματα.

Εξετάζουμε τις προβλεπόμενες ενδείξεις στη συσκευασία των αυγών, όπως την κατηγορία ποιότητας, βάρους και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας.
Δεν πλένουμε τα αυγά πριν τα αποθηκεύσουμε.
Για την καλή συντήρησή τους διατηρούμε τα φρέσκα αυγά σε δροσερό χώρο ή στο ψυγείο.
Φυλάμε τα βρασμένα αυγά στο ψυγείο μέσα σε 2 ώρες από την παρασκευή τους και τα καταναλώνουμε το αργότερο εντός μιας εβδομάδας. Δεν ξεχνάμε να τα τοποθετούμε σε ξεχωριστό χώρο από τα φρέσκα!
Για τη βαφή των αυγών αγοράζουμε μόνο εγκεκριμένες βαφές κι ακολουθούμε προσεκτικά τις οδηγίες που αναγράφονται στις συσκευασίες. Βάφουμε μόνο τα αυγά που δεν έχουν σπάσει κατά το βρασμό.

Αν διαπιστώσουμε στην αγορά υποβαθμισμένα, ακατάλληλα, αλλοιωμένα τρόφιμα ή αντιμετωπίσουμε φαινόμενα εξαπάτησης ή παραπλάνησής, υπάρχει πάντα ο πενταψήφιος τηλεφωνικός αριθμός 11717 για καταγγελίες και η ιστοσελίδα του Ε.Φ.Ε.Τ., όπου μπορούμε να κάνουμε ηλεκτρονική υποβολή αναφορών στην ειδική φόρμα.

ΠΗΓΗ: WWW.EFET.GR

ΕΦΕΤ: Ενημέρωση των καταναλωτών για την περίοδο της Σαρακοστής

2026-02-20T01:26:00.000-08:00

Η περίοδος της Σαρακοστής και ιδιαίτερα η Καθαρά Δευτέρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με συγκεκριμένα τρόφιμα, τα γνωστά σαρακοστιανά. Πρόκειται κυρίως για νηστίσιμες επιλογές, όπως όσπρια, λαδερά πιάτα χωρίς κρέας, αλλά και αλιεύματα όπως χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές, γαρίδες και μύδια, μαζί με προϊόντα όπως ο ταραμάς και το αυγοτάραχο. Το πιο αγαπημένο επιδόρπιο της περιόδου είναι ο χαλβάς, που πλέον κυκλοφορεί σε πολλές εμπορικές παραλλαγές.

Πολλά από αυτά τα τρόφιμα, ιδιαίτερα τα αλιεύματα είναι ευαίσθητα στη διατήρηση (ή αλλιώς ευαλλοίωτα). Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα απολαύσουμε με ασφάλεια, αρκεί να έχουμε πάντα στο μυαλό μας μερικές βασικές οδηγίες. Με σωστή αποθήκευση, σωστή προετοιμασία των γευμάτων και γενικά την τήρηση των ορθών πρακτικών υγιεινής, αποφεύγουμε τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία μας.

Αρχικά, μετά την αγορά τέτοιων ευαίσθητων προϊόντων που χρειάζονται ψύξη, είναι απαραίτητο να τα μεταφέρουμε και να αποθηκεύουμε το συντομότερο δυνατό στο σπίτι. Για την αποθήκευση, ακολουθούμε τις οδηγίες του παρασκευαστή. Τα αλιεύματα και τα προϊόντα τους (όπως ο ταραμάς, το αυγοτάραχο, ή το μπρικ) αποθηκεύονται σύμφωνα με τις οδηγίες του παρασκευαστή και για το αναγραφόμενο χρονικό διάστημα (ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή η τελική ημερομηνία ανάλωσης, ενώ θα πρέπει να δίνεται προσοχή για τυχόν αλλοίωση των οργανοληπτικών χαρακτηριστικών τους (αλλαγή χρώματος, οσμής ή γεύσης. Διατηρούμε τα ωμά οστρακοειδή μακριά από τα φρέσκα φρούτα, λαχανικά και τα άλλα τρόφιμα που καταναλώνονται ωμά ή είναι έτοιμα προς κατανάλωση, για να αποφύγουμε τη διασταυρούμενη επιμόλυνση.

Όταν πρόκειται να προετοιμάσουμε τα γεύματα, φροντίζουμε να έχουμε πλύνει τα χέρια μας και χρησιμοποιούμε ξεχωριστό εξοπλισμό (μαχαίρια, σανίδες κοπής) για τα θαλασσινά, το ωμό κρέας και τα πουλερικά, από τα υπόλοιπα, έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, ώστε να μην έρθουν σε επαφή μεταξύ τους. Αν ο πάγκος μας είναι μικρός, τότε πρώτα τελειώνουμε με τον χειρισμό ωμών τροφίμων για μαγείρεμα και μετά καθαρίζουμε και απολυμαίνουμε την επιφάνεια όπου δουλέψαμε και τα εργαλεία που χρησιμοποιήσαμε για να κάνουμε αργότερα την προετοιμασία ενός γεύματος που δεν χρειάζεται μαγείρεμα, όπως η σαλάτα.

Μαγειρεύουμε καλά και για όσο χρόνο χρειάζεται, σύμφωνα με τις οδηγίες του προμηθευτή, τις οποίες βρίσκουμε στη συσκευασία του τροφίμου στην περίπτωση συσκευασμένων προϊόντων. Σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχουν παραπομπές σε ιστοσελίδες για να βρούμε περισσότερες λεπτομέρειες ή και βίντεο με τρόπους μαγειρέματος. Το καλό μαγείρεμα μας προστατεύει από βιολογικούς κινδύνους όπως βακτήρια και ιούς, που μπορούν να προκαλέσουν τροφιμογενή νοσήματα. Παράδειγμα τέτοιων βιολογικών κινδύνων είναι οι νοροϊοί που είναι ένα αίτιο επιδημιών γαστρεντερίτιδας.

Στη συνέχεια, ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες συμβουλές για την επιλογή τροφίμων που καταναλώνονται ειδικά την περίοδο της Σαρακοστής.

Κεφαλόποδα (π.χ. χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές)

Τα βρίσκουμε στην αγορά, είτε νωπά, είτε κατεψυγμένα, είτε αποψυγμένα.

Στα νωπά προσέχουμε:

Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή, ή οσμή αμμωνίας, ή οποιαδήποτε άλλη οσμή, ξένη προς το προϊόν, αλλά να αναδίδουν την χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας.
Η επιφάνεια του σώματος να είναι υγρή και γυαλιστερή, ενώ τα πλοκάμια και οι βεντούζες να αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.
Η σάρκα να είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή ενώ τα μάτια να είναι γυαλιστερά, ζωηρά χωρίς κηλίδες.

Ακόμη, έχοντας υπόψη ότι η αξία του καλαμαριού είναι υπερδιπλάσια από αυτή του θράψαλου, καλό είναι να έχουμε στο μυαλό μας τις διαφορές στα χαρακτηριστικά ανάμεσα στα καλαμάρια και τα θράψαλα όταν τα βλέπουμε ολόκληρα και να μπορούμε να τα ξεχωρίσουμε, για να αποφύγουμε κάποια πιθανή παραπλάνηση.

Τα καλαμάρια και τα θράψαλα έχουν μια χαρακτηριστική μορφολογική διαφορά στη μορφή του πτερυγίου τους. Τα καλαμάρια έχουν ένα ρομβοειδές πτερύγιο που εκτείνεται στο μεγαλύτερο μήκος του σώματός τους, ενώ το πτερύγιο στα θράψαλα είναι τριγωνικού σχήματος και πιο πεπλατυσμένο. Όταν τα δύο είδη εκτίθενται νωπά πάνω στον πάγο είναι εύκολη η διάκρισή τους, γιατί τα θράψαλα διαθέτουν δέκα πλοκάμια παρόμοιου μήκους, ενώ τα καλαμάρια έχουν δύο χαρακτηριστικά πλοκάμια πιο επιμήκη σε σχέση με τα υπόλοιπα οκτώ.

Τα κατεψυγμένα (συσκευασμένα ή χύμα) κεφαλόποδα δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιωμένη χροιά, ενώ συνήθως καλύπτονται από ένα στρώμα πάγου. Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να έχει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος.

Τα αποψυγμένα αλιεύματα που πωλούνται χύδην, θα πρέπει να διατίθενται στην αρχική συσκευασία τους, η οποία θα πρέπει να φέρει το σήμα αναγνώρισης (οβάλ σφραγίδα) της εγκεκριμένης εγκατάστασης που πραγματοποιήθηκε η απόψυξή τους. Κατά την πώλησή τους πρέπει υποχρεωτικά εκτός από τις ενδείξεις στη συσκευασία τους να έχουν εμφανή δήλωση της αποψυγμένης κατάστασής τους με την αναγραφή της λέξης «αποψυχθέν» στην ενδεικτική πινακίδα πώλησης. Τονίζεται ότι απαγορεύεται η απόψυξη στα καταστήματα πώλησης.

Οστρακοειδή (π.χ. μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια)

Εφόσον πωλούνται νωπά με κέλυφος θα πρέπει να είναι ζωντανά και αυτό φαίνεται εύκολα αν ισχύουν τα εξής:

Το κέλυφος είναι κλειστό και ανοίγει πολύ δύσκολα ή αν είναι μερικώς ανοιχτό με την ελάχιστη πίεση πάνω στο κέλυφός κλείνει μόνο του ερμητικά.
Το περιεχόμενο είναι υγρό, καθαρό και άοσμο.
Η σάρκα είναι υγρή, γερά προσκολλημένη στο κέλυφος. Είναι χαρακτηριστικό ότι με τσίμπημα καρφίτσας ή με λίγες σταγόνες λεμονιού προκαλείται συστολή του σώματος.

Για τα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, παρατηρούμε αν η σάρκα τους είναι γυαλιστερή, συνεκτική και αναδίδει μυρωδιά θάλασσας. Τα μύδια πωλούνται επίσης και κατεψυγμένα με ή δίχως κέλυφος.

Μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια)

Τα βρίσκουμε στην αγορά είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα, είτε ως αποψυγμένα. Όσον αφορά τα νωπά, ελέγχουμε ότι:

Δεν έχουν δυσάρεστη οσμή, αλλά αναδίδουν την χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας.
Τα πόδια τους είναι στερεά κολλημένα στο σώμα και σκληρά.
Η μεμβράνη του θώρακα είναι τεντωμένη, ανθεκτική και διαφανής.
Το κεφάλι και ο θώρακας είναι ανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και δεν πρέπει να έχουν μαύρες κηλίδες.
Να έχουν αντανακλαστικές κινήσεις στα μάτια, στις κεραίες και στα πόδια όταν είναι ζωντανά.

Γενικά, να γνωρίζουμε ότι οι φρέσκες γαρίδες γλιστρούν εύκολα από το χέρι.

Αχινοί

Οι αχινοί πρέπει κατά την αγορά τους να είναι ζωντανοί, κάτι που διακρίνεται εύκολα από την κίνηση των αγκαθιών τους.

Όταν επιλέγουμε κονσέρβες ιχθυηρών που διατηρούνται στο ψυγείο ή εκτός ψυγείου, προσέχουμε να είναι ακέραιες και σφραγισμένες, χωρίς βαθουλώματα ή διογκώσεις.

Άλλα σαρακοστιανά εδέσματα

Ο ταραμάς συναντάται σε μορφή πάστας και πρέπει να έχει ομοιόμορφο χρώμα. Πιθανή αλλοίωση στον ταραμά διαπιστώνεται από την εμφάνιση μούχλας, την ξηρότητα, την τάγγιση, την πικρή ή ξινή γεύση.

Τροφικές Αλλεργίες

Τόσο τα ψάρια, τα μαλάκια και τα οστρακοειδή, όπως και οι σπόροι σησαμιού και οι ξηροί καρποί (πρώτες ύλες για τον χαλβά) είναι από τις ουσίες που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει με κανονισμό τις 14 ουσίες ή προϊόντα που προκαλούν πιο συχνά τροφικές αλλεργίες ή δυσανεξίες (παράρτημα ΙΙ του Κανονισμού 1169/2011). Οι ουσίες αυτές πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς στα προσυσκευασμένα τρόφιμα, είτε χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη, είτε μπορεί να περιέχονται ίχνη αυτών από διασταυρούμενη επιμόλυνση. Στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα και σε χώρους μαζικής εστίασης οι υπεύθυνοι πρέπει να είναι σε θέση να μας παρέχουν τις απαραίτητες πληροφορίες είτε μέσω του μενού, είτε μέσω πινακίδων, είτε και προφορικά εφόσον υπάρχει γραπτή ενημέρωση (σε μενού, σε καταλόγους ή σε πινακίδες) για την ύπαρξη αλλεργιογόνων στα τρόφιμα.

Αν σκοπεύουμε να μαγειρέψουμε κάτι για φίλους ή την οικογένειά μας ή να πραγματοποιήσουμε κάποιο τραπέζι, δεν ξεχνάμε να τους ρωτήσουμε αν υποφέρουν από κάποια τροφική αλλεργία, ώστε να προσέξουμε τα υλικά που θα χρησιμοποιήσουμε ή να τους προειδοποιήσουμε να μην φάνε κάποια από τα φαγητά.

Αν κάποιος νιώσει αδιαθεσία ή παρουσιάσει αλλεργική αντίδραση μετά από κατανάλωση κάποιου τρόφιμου, θα πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.

ΠΗΓΗ: https://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/anakoinoseis-ekdiloseis/anakoinoseis-cat/item/5370-enimerosi-ton-katanaloton-gia-tin-periodo-tis-sarakostis

ΕΦΕΤ: Ενημέρωση των καταναλωτών για την εορταστική περίοδο του Πάσχα

2024-04-30T22:28:00.000-07:00

Ο προγραμματισμός των αγορών μας, η συνειδητή επιλογή τροφίμων και ο σωστός χειρισμός και αποθήκευση των πρώτων υλών μας βοηθάνε σ’ αυτή την κατεύθυνση κι επιπλέον μας συμφέρουν οικονομικά.
Γενικά, ως καταναλωτές, είναι σημαντικό να έχουμε πάντα στο μυαλό μας τη σημασία που έχει:
➢ Να προμηθευόμαστε τρόφιμα μόνο από επίσημα, άρα κι ελεγχόμενα σημεία πώλησης.
➢ Να ανατρέχουμε στις ενδείξεις της συσκευασίας στα προσυσκευασμένα τρόφιμα. Η ετικέτα μας παρέχει χρήσιμες πληροφορίες, όπως την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας του προϊόντος, τις ορθές συνθήκες αποθήκευσης, τα διατροφικά στοιχεία. Αν έχουμε κάποια αλλεργία, δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στην ένδειξη αλλεργιογόνων συστατικών, τα οποία αναγράφονται υποχρεωτικά.
➢ Να δίνουμε προσοχή στην καθαριότητα του εξοπλισμού και του χώρου του καταστήματος που επιλέγουμε για την αγορά τροφίμων.
➢ Όταν αγοράζουμε κρέας, να διαπιστώνουμε με απλή παρατήρηση ότι είναι τοποθετημένο μέσα σε ψυγεία ή σε ψυχόμενες προθήκες που λειτουργούν. Όταν επιλέγουμε κατεψυγμένα κρέατα, πρέπει να εξετάζουμε την ημερομηνία κατάψυξης και την ημερομηνία ανάλωσης του προϊόντος (π.χ. ένδειξη: «ΑΝΑΛΩΣΗ ΕΩΣ», «ΑΝΑΛΩΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ»)
➢ Να τοποθετούμε σε διαφορετικές σακούλες τα τρόφιμα που αγοράζουμε ωμά και χρειάζονται μαγείρεμα (π.χ. κρέας, παρασκευάσματα κρέατος), από αυτά που είναι έτοιμα προς κατανάλωση (π.χ. σαλάτες), για να αποφύγουμε πιθανή διασταυρούμενη μικροβιακή επιμόλυνση. Να αγοράζουμε τελευταία τα προϊόντα που χρειάζονται ψύξη ή κατάψυξη, ώστε να τα τοποθετήσουμε στο ψυγείο του σπιτιού μας το συντομότερο δυνατό.
➢ Να φροντίζουμε για τη σωστή αποθήκευση των τροφίμων στα ντουλάπια, στο ψυγείο ή στην κατάψυξη, ώστε να διατηρούνται στη βέλτιστη δυνατή κατάσταση μέχρι να τα χρησιμοποιήσουμε.
➢ Να προσέχουμε τις θερμοκρασίες! Φροντίζουμε να τοποθετήσουμε στο ψυγείο το συντομότερο δυνατό τα ευαλλοίωτα τρόφιμα (για παράδειγμα γάλα, κρέας) μετά την αγορά τους. Ελέγχουμε ότι το ψυγείο μας λειτουργεί σωστά. Διατηρούμε το μαγειρεμένο φαγητό ζεστό (πάνω από 60°C) πριν από το σερβίρισμα. Δεν αφήνουμε το μαγειρεμένο φαγητό σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από 2 ώρες.
➢ Να προετοιμάζουμε το κρέας για μαγείρεμα ακολουθώντας τις ορθές πρακτικές για την υγιεινή τροφίμων, ώστε να αποφύγουμε επιμολύνσεις μαγειρεμένου κρέατος με ωμά τρόφιμα και να φροντίζουμε για την καθαριότητα των επιφανειών.
Ας δούμε μερικές πρακτικές συμβουλές ειδικότερα τώρα για το Πάσχα.
Για τα αμνοερίφια:
Αν επιλέξουμε αγορά ολόκληρου σφαγίου ή ενός ημιμορίου από ένα σφάγιο, προσέχουμε να υπάρχει οπωσδήποτε σφραγίδα σε σχήμα αυγού, η οποία δείχνει ότι έχει γίνει ο απαιτούμενος κρεοσκοπικός έλεγχος.
Συγκεκριμένα, υπάρχουν τρεις κατηγορίες υποχρεωτικών σφραγίδων:
➢ Τα σφάγια που έχουν σφαγεί στη χώρα μας και που έχουν εκτραφεί στην Ελλάδα ή σε Κράτος Μέλος της Ε.Ε. έχουν σφραγίδα καταλληλότητας χρώματος «λαμπρού κυανού» δηλαδή τυρκουάζ, στο κέντρο της οποίας αναγράφεται ο κωδικός αριθμός κτηνιατρικής έγκρισης του σφαγείου και περιφερειακά τα αρχικά GR και τα διακριτικά της Ε.Ε.
➢ Τα σφάγια που έχουν σφαγεί σε άλλα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. και διακινούνται προς τη χώρα μας έχουν σφραγίδα καταλληλότητας με χρώμα επιλογής του κάθε Κράτους Μέλους της Ε.Ε. και τα
χαρακτηριστικά στοιχεία (κωδικός αριθμός έγκρισης σφαγείου, χώρας και διακριτικών της
Ε.Ε.) τα οποία εφαρμόζονται στη χώρα σφαγής τους.
➢ Τα σφάγια που έχουν σφαγεί σε τρίτες χώρες και εισάγονται στη χώρα μας έχουν σφραγίδα καταλληλότητας με χρώμα καστανό και τα στοιχεία της χώρας προέλευσης.
Για τα σπλάχνα και το κρέας:
➢ Προσέχουμε να βρίσκονται υπό ψύξη μέσα σε προστατευμένους χώρους (π.χ. ψυχόμενες
προθήκες). Όταν επιλέγουμε κατεψυγμένα σπλάχνα, πρέπει να εξετάζουμε την ημερομηνία κατάψυξης και την ημερομηνία ανάλωσης του προϊόντος (π.χ. ένδειξη: «ΑΝΑΛΩΣΗ ΕΩΣ», «ΑΝΑΛΩΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ»).
Για τα αυγά:
Τα αυγά βρίσκονται στο επίκεντρο των γιορτών του Πάσχα, είτε βαμμένα για «τσούγκρισμα», είτε ενσωματωμένα σε πιάτα ή σε γλυκά. Ο κατάλληλος χειρισμός τους μας προστατεύει από μόλυνση από σαλμονέλα, ένα βακτήριο που προκαλεί τροφιμογενή νοσήματα.
➢ Για να κάνουμε την επιλογή μας, εξετάζουμε τις προβλεπόμενες ενδείξεις στη συσκευασία, όπως την κατηγορία ποιότητας, βάρους και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας.
➢ Δεν πλένουμε τα αυγά πριν τα αποθηκεύσουμε στο ψυγείο.
➢ Για την καλή συντήρησή τους διατηρούμε τα φρέσκα αυγά σε δροσερό χώρο ή στο ψυγείο.
➢ Τοποθετούμε τα βρασμένα αυγά, σε ξεχωριστό χώρο, από τα φρέσκα, στο ψυγείο μέσα σε
2 ώρες από την παρασκευή τους και τα καταναλώνουμε εντός μιας εβδομάδας.
➢ Για τη βαφή των αυγών αγοράζουμε μόνο εγκεκριμένες βαφές κι ακολουθούμε προσεκτικά τις οδηγίες που αναγράφονται στις συσκευασίες. Βάφουμε μόνο τα αυγά που δεν έχουν σπάσει κατά το βρασμό.

ΠΗΓΗ: Ε.Φ.Ε.Τ.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Προστασία της Δημόσιας Υγείας κατά την παροχή συσσιτίων και υγειονομικοί όροι λειτουργίας των Κοινωνικών Παντοπωλείων»

2024-02-09T00:31:00.000-08:00

Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα σχετικά με τις συνθήκες υγιεινής κατά την παρασκευή και τη διανομή συσσιτίων, υπενθυμίζουμε την υπ'αρ. πρωτ. Δ1γ/Γ.Π/οίκ.69042/04-11-2021 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας

«Η παροχή συσσιτίων και η λειτουργία των Κοινωνικών Παντοπωλείων αποτελούν δράσεις αλληλεγγύης για την ικανοποίηση κυρίως της βασικής ανάγκης για σίτιση σε κοινωνικά ασθενέστερες ομάδες. Για λόγους προστασίας της ατομικής και κατ’ επέκταση της δημόσιας υγείας, αποτελεί βασική προϋπόθεση η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής.
Το Υπουργείο Υγείας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και λόγω της νόσου COVID-19, κρίνει σκόπιμη και απαραίτητη την υπενθύμιση κανόνων υγιεινής που πρέπει να τηρούνται κατά την παρασκευή και τη διάθεση των συσσιτίων καθώς και τη λειτουργία των Κοινωνικών Παντοπωλείων.
Οι φορείς οι οποίοι ασχολούνται με Κοινωνικά Παντοπωλεία, παροχή οργανωμένου συσσιτίου για φιλανθρωπικό σκοπό καθώς και προγράμματα σίτισης στα σχολεία, υπόκεινται στους γενικούς υγειονομικούς όρους και προϋποθέσεις της υπ’ αρίθμ. Υ1γ/Γ.Π./οίκ.47829 /21-07-2017 (Β’ 2161) Υπουργικής Απόφασης.
Οι υπεύθυνοι των ανωτέρω δραστηριοτήτων έχουν την δυνατότητα της απαιτούμενης ευελιξίας (ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου), όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 του Κανονισμού 852/2004 και στο άρθρο 5 της υπ’ αρίθμ. Υ1γ/Γ.Π./οίκ.47829 /21-07-2017 (Β’ 2161) Υπουργικής Απόφασης.
Αναφορικά με την ίδρυση τους, αυτή ενδέχεται να ρυθμίζεται από ειδικότερες διατάξεις. Συγκεκριμένα για τα Κοινωνικά Παντοπωλεία και τη διοργάνωση συσσιτίων από τους Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού, η ίδρυση και η λειτουργία τους ρυθμίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του αρθ.2 του ν.4071/11-04-2012 (Α’85) «Ρυθμίσεις για την τοπική ανάπτυξη, την αυτοδιοίκηση και την αποκεντρωμένη διοίκηση Ενσωμάτωση Οδηγίας 2009/50/ΕΚ..
Επίσης οι παραπάνω φορείς πρέπει να ενημερώνουν γραπτώς για τη δράση τους αυτή τις κατά τόπους Υγειονομικές Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων στις οποίες ανήκουν.
Οι Υγειονομικές Υπηρεσίες ασκούν υγειονομικό έλεγχο, έτσι ώστε σε όλα τα στάδια, από την προμήθεια των πρώτων υλών μέχρι και την προσφορά των γευμάτων, να μπορεί να υπάρχει επίβλεψη της εφαρμογής όλων των υγειονομικών όρων και προϋποθέσεων, προκειμένου να διασφαλίζεται η υγιεινή των προσφερόμενων γευμάτων.
Οι Υγειονομικές Υπηρεσίες παρακαλούνται να διεξάγουν το παραπάνω έργο με πνεύμα καλής συνεργασίας, προσφέροντας όσο μπορούν τη συνδρομή και την υποστήριξή τους.

Α) ΣΥΣΣΙΤΙΑ
Η διάθεση των συσσιτίων διενεργείται με οργανωμένο τρόπο κυρίως από Ο.Τ.Α., ενορίες ιερών ναών, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και άλλους φορείς.
Οι συνθήκες λειτουργίας των παραπάνω δραστηριοτήτων έχουν ιδιαίτερο υγειονομικό ενδιαφέρον για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας.
Για το λόγο αυτό παρατίθενται παρακάτω βασικοί κανόνες υγιεινής που πρέπει να τηρούνται από όσους ασχολούνται με την παρασκευή και διάθεση συσσιτίων ώστε να διασφαλίζεται όσο το δυνατόν καλύτερα η υγιεινή και η ασφάλεια των γευμάτων:

Κανόνες Ατομικής Υγιεινής
α) Επιμελές πλύσιμο των χεριών :

πριν την έναρξη παρασκευής των γευμάτων
μετά τη χρήση τουαλέτας
μετά από χειρισμό χημικών ουσιών (π.χ. προϊόντα καθαρισμού)
μετά από χειρισμό απορριμμάτων
μετά από χρήση ωμών τροφίμων ( π.χ. κοτόπουλο, κρέας, αυγά,κ.α.)
μετά από φύσημα μύτης, φτέρνισμα, βήχα

β) Διατήρηση των νυχιών κομμένων και καθαρών
γ) Διατήρηση των μαλλιών μαζεμένων και χρήση καλύμματος κεφαλής (π.χ. σκούφος, μαντήλι)
δ) Χρήση γαντιών μιας χρήσης όπου είναι απαραίτητο (ανάλογα με το είδος του τροφίμου, σε περίπτωση τραυμάτων ή πληγών, κ.α.)
ε) Χρήση καθαρού επενδύτη (ποδιά)
στ) Αποχή από όλες τις δραστηριότητες του συσσιτίου σε περίπτωση ασθένειας (πυρετός, βήχας, γαστρεντερικές διαταραχές, κ.α.)
ζ) Εφαρμογή αντικαπνιστικής νομοθεσίας
η) Αποφυγή κατανάλωσης τροφής και ποτών την ώρα του μαγειρέματος

Κανόνες Υγιεινής στο χώρο του παρασκευαστηρίου

Διατήρηση του χώρου του μαγειρείου πάντα καθαρού.
Χρήση διαφορετικών σκευών και εργαλείων (π.χ. μαχαίρια, επιφάνειες κοπής) για τα ωμά τρόφιμα και διαφορετικών για τα μαγειρεμένα. Επίσης συνιστάται η χρήση διαφορετικών σκευών για τα κρέατα, κοτόπουλα και διαφορετικών για τα λαχανικά.
Καλός καθαρισμός (πλύσιμο με ζεστό νερό και απορρυπαντικό) και χρήση κατάλληλου απολυμαντικού, πριν και μετά το τέλος του μαγειρέματος, στους πάγκους εργασίας, στα τραπέζια, στα σκεύη, στα εργαλεία και στα μηχανήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί.
Συλλογή απορριμμάτων σε σακούλες, οι οποίες κλείνονται καλά και απορρίπτονται στους κάδους απορριμμάτων σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Διατήρηση των κάδων απορριμμάτων πάντα καθαρών. Προτιμάται οι κάδοι να είναι κλειστού τύπου (με καπάκι) και ποδοκίνητοι με πεντάλ.
Στο χώρο του μαγειρείου απαγορεύεται η είσοδος και η διατήρηση κατοικίδιων ή άλλων ζώων.
Τοποθέτηση προστατευτικής σίτας σε πόρτες και παράθυρα (όπου κρίνεται αναγκαίο) για αποτροπή εισόδου εντόμων υγειονομικής σημασίας, τρωκτικών και άλλων ειδών, για λόγους υγιεινής και προστασίας της δημόσιας υγείας.

Κανόνες Υγιεινής και Ασφάλειας για τα Ψυγεία

Τοποθέτηση των τροφίμων στο ψυγείο με τάξη και αποφυγή “παραφόρτωσης” του ψυγείου.
Τοποθέτηση των έτοιμων μαγειρεμένων τροφίμων στα πάνω ράφια και των ωμών στα κάτω ράφια, για αποφυγή τυχόν επιμολύνσεων των τροφίμων.
Συνιστώμενες θερμοκρασίες στο εσωτερικό των ψυγείων:

α.) Για την συντήρηση 2ο έως 5ο C (βαθμούς Κελσίου)
β.) Για την κατάψυξη -18ο C (βαθμούς Κελσίου)

Έλεγχος της θερμοκρασίας των ψυγείων με ειδικά θερμόμετρα.
Αποφυγή επανακατάψυξης προϊόντων που έχουν αποψυχθεί καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος αλλοίωσής τους.
Μέριμνα ώστε να διατηρούνται τα ψυγεία πάντα καθαρά.

Κανόνες Υγιεινής και Ασφάλειας στα Τρόφιμα

Χρήση καλής ποιότητας πρώτων υλών (προϊόντων).
Προσοχή στις ημερομηνίες λήξης των προϊόντων. Τα ληγμένα απορρίπτονται και δεν χρησιμοποιούνται πουθενά.
Διατήρηση των ζεστών μαγειρεμένων τροφίμων, μέχρι να καταναλωθούν, σε θερμοθαλάμους ή άλλες θερμαινόμενες συσκευές, με θερμοκρασία από 60ο C (βαθμούς Κελσίου) και πάνω και όχι για διάστημα πέραν των 4 ωρών.
Τα ευαλλοίωτα τρόφιμα (γάλα, αυγά, κρέας, κοτόπουλο κ.α.) πρέπει να διατηρούνται εντός των ψυγείων (με θερμοκρασία ίση ή χαμηλότερη των 5°C).
Αποθήκευση και διατήρηση των τροφίμων σε καθαρό χώρο, χωριστά συσκευασμένα και μακριά από χημικά προϊόντα, όπως π.χ. καθαριστικά, εντομοκτόνα, κ.α.
Μέριμνα για καλό πλύσιμο τροφίμων που καταναλώνονται ωμά και δεν υπόκεινται σε διαδικασία μαγειρέματος (π.χ. φρούτα, λαχανικά, κ.α.)
Χρήση μόνο πόσιμου νερού για τον καθαρισμό και το μαγείρεμα των τροφίμων.
Προσφορά των έτοιμων γευμάτων των συσσιτίων σε ατομικές μερίδες και σε συσκευασίες μιας χρήσης, το υλικό των οποίων να είναι κατάλληλο για επαφή με τρόφιμα, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της κείμενης νομοθεσίας. Σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται περιέκτες (δοχεία) των σιτιζομένων, αυτά να είναι καθαρά και να κλείνουν.

Β) ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΑ
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 4071/2012, τα Κοινωνικά Παντοπωλεία είναι υπηρεσία παροχής ειδών πρώτης ανάγκης για τη σίτιση και την ένδυση απόρων ατόμων.
Αναφορικά με τους κανόνες υγιεινής που πρέπει να τηρούνται από τα Κοινωνικά Παντοπωλεία όσον αφορά τη διάθεση τροφίμων και ποτών, επισημαίνεται ότι ισχύουν οι όροι όπως αυτοί αναφέρονται για τις Επιχειρήσεις Λιανικού Εμπορίου σύμφωνα με την υπ’αριθμ. Υ1γ/Γ.Π./οίκ.47829/21-07-2017 Υπουργική Απόφαση.
Στην περίπτωση που από τις ως άνω υπηρεσίες παρέχονται και μεταχειρισμένα είδη ιματισμού, ένδυσης και υπόδησης, αυτά οφείλουν να είναι σε καλή κατάσταση και καθαρά. Οι χώροι διανομής ρούχων “από δεύτερο χέρι”, πρέπει να διαθέτουν αναρτημένες οδηγίες προς ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού, ώστε να γίνεται επιπλέον επιμελής εξέταση και καθαρισμός των ειδών, από τον τελικό καταναλωτή/ χρήστη, πριν την χρησιμοποίησή τους.

Γ) Αναφορικά με την πανδημία από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 (COVID-19) και όσο αυτή παραμένει σε εξέλιξη, κρίνεται απαραίτητη η υπενθύμιση της τήρησης των γενικών κατευθυντήριων οδηγιών για τα μέτρα ελέγχου πρόληψης διασποράς του κορωνοϊού SARS –CoV-2 :

Φυσική απόσταση (κατά προτίμηση τουλάχιστον 2 μέτρων)
Χρήση προστατευτικής μάσκας
Υγιεινή χεριών
Καλός αερισμός χώρων
Συχνή απολύμανση επιφανειών

Παρακαλούνται οι Υγειονομικές Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων, ως αποδέκτες του παρόντος, όπως ενημερώνουν εγγράφως την Υπηρεσία μας, σχετικά με τους διενεργούμενους ελέγχους στους παραπάνω χώρους.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ : Ενημέρωση Των Καταναλωτών Εν Όψει Της Εορταστικής Περιόδου Των Χριστουγέννων

2023-12-20T01:06:00.000-08:00

Ο Ε.Φ.Ε.Τ. στο πλαίσιο της διαρκούς ενημέρωσης των καταναλωτών παρέχει βασικές συμβουλές για την διασφάλιση της υγιεινής και της ασφάλειας των τροφίμων και την προστασία από πρακτικές παραπλάνησης.

Αγορά και αποθήκευση τροφίμων κατά την εορταστική περίοδο:

Κατά την προμήθεια τροφίμων από σημεία λιανικής πώλησης, συνιστώνται οι εξής πρακτικές:

Αγοράζουμε τρόφιμα από ελεγχόμενα σημεία της αγοράς και αποφεύγουμε τις αγορές τροφίμων από πλανόδιους πωλητές που δεν διαθέτουν τις σχετικές άδειες.
Δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στους χειρισμούς των τροφίμων από το προσωπικό των σημείων πώλησης, στις συνθήκες καθαριότητος του προσωπικού, του εξοπλισμού και του χώρου.
Εξετάζουμε προσεκτικά την ένδειξη ημερομηνίας/κατανάλωσης στην ετικέτα, γνωρίζοντας ότι:

Η ένδειξη ανάλωση κατά προτίμηση πριν από (best before) αφορά την ποιότητα: το τρόφιμο μπορεί να καταναλωθεί με ασφάλεια και μετά την ημερομηνία αυτής της ένδειξης, αλλά ενδεχομένως να μη διατηρεί την αρχική του ποιότητα.
Η ένδειξη ανάλωση έως (use by) αφορά την ασφάλεια: το τρόφιμο δεν πρέπει να καταναλωθεί μετά από αυτή την ημερομηνία, αφού ενδέχεται να μην είναι ασφαλές. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να δείτε και εδώ.
Τοποθετούμε σε διαφορετικές σακούλες τα τρόφιμα που αγοράζουμε ωμά και χρειάζονται μαγείρεμα (π.χ. κρέας, παρασκευάσματα κρέατος) από αυτά που είναι έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα (π.χ. σαλάτες) για να αποφύγουμε πιθανή διασταυρούμενη μικροβιακή επιμόλυνση.
Αγοράζουμε τελευταία τα προϊόντα τρόφιμα που χρειάζονται ψύξη ή κατάψυξη, ώστε να τα τοποθετήσουμε στο ψυγείο του σπιτιού μας το συντομότερο δυνατό.
Κατά την αποθήκευση στο ψυγείο τοποθετούμε τα ωμά τρόφιμα (π.χ. κρέας, ψάρι κ.λ.π.) στα κάτω ράφια και μέσα σε κατάλληλους θήκες για τρόφιμα, ενώ στα πάνω ράφια τοποθετούμε τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα (π.χ. σαλάτες).
Αυτό αποκλείει την πιθανότητα να διαφύγουν υγρά (λόγω απόψυξης) από τα ωμά στα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.
Ελέγχουμε με ένα θερμόμετρο, ότι η θερμοκρασία του ψυγείου μας δεν ξεπερνά τους 5 °C, είναι δηλαδή σε θερμοκρασία που κρατάει τα τρόφιμά μας ασφαλή μέχρι την ημερομηνία που αναγράφει η ετικέτα τους.

Χειρισμός τροφίμων:

Πραγματοποιούμε πλήρη απόψυξη του κατεψυγμένου κρέατος πριν από το μαγείρεμα (π.χ. κατεψυγμένη γαλοπούλα, κατεψυγμένο κοτόπουλο), τοποθετώντας το στη συντήρηση του οικιακού ψυγείου, καλυμμένο με προστατευτική μεμβράνη συσκευασίας κατάλληλη για τρόφιμα και μέσα σε δοχείο κατάλληλο για τρόφιμα, το οποίο να κρατάει τα υγρά από την απόψυξη. Για το χρόνο πλήρους απόψυξης, ανάλογα με το βάρος του προϊόντος, υπάρχουν προτεινόμενοι χρόνοι από τους προμηθευτές.

Τηρούμε τον χρόνο και τη θερμοκρασία ψησίματος της γαλοπούλας που προτείνεται στη συσκευασία, όταν πρόκειται για συσκευασμένες γαλοπούλες. Σε διαφορετική περίπτωση, προσαρμόζουμε τους χρόνους μας ανάλογα με το μέγεθος και το βάρος του προϊόντος.
Προετοιμάζουμε το κρέας για μαγείρεμα ακολουθώντας τις ορθές πρακτικές για την υγιεινή τροφίμων ώστε να αποφύγουμε επιμολύνσεις μαγειρεμένου κρέατος με ωμά τρόφιμα.

Προμήθεια κρέατος βοοειδών, χοίρων, αιγοπροβάτων και πουλερικών:

Τα ανωτέρω είδη κρέατος διατίθενται είτε νωπά, είτε κατεψυγμένα, αλλά δεν πρέπει να διατίθενται ποτέ εκτός ψύξης.
Τα σημεία πώλησης του κρέατος πρέπει να υπάρχουν πινακίδες για την καταγωγή-προέλευση του κρέατος, πληροφορία που πρέπει να αναγράφεται και στην αυτοκόλλητη ετικέτα που εκδίδεται από την ταμειακή μηχανή.
Οι συσκευασμένες νωπές ή κατεψυγμένες γαλοπούλες πρέπει να φέρουν τη σήμανση καταλληλότητας της χώρας προέλευσης και την ημερομηνία ανάλωσης (τοποθετημένη επάνω ή κάτω από τη συσκευασία ή το περιτύλιγμα, ώστε να είναι ευανάγνωστη).
Τα σφάγια των ζώων πρέπει να έχουν σήμα καταλληλότητας (σφραγίδα) που τοποθετείται από τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Οι νωπές εγχώριες μη συσκευασμένες γαλοπούλες πρέπει να είναι εκσπλαχνισμένες (απεντερωμένες) και αποπτιλωμένες (δίχως πούπουλα)

Προμήθεια κρέατος θηραμάτων:

Τα σφάγια άγριων ή εκτρεφόμενων θηραμάτων πρέπει να είναι εκσπλαχνισμένα.
Τα θηράματα που διατίθενται ολόκληρα πρέπει να φέρουν σήμα καταλληλότητας (σφραγίδα), ενώ τα τυποποιημένα (εισαγόμενα ή εγχώρια) πρέπει να έχουν σήμα αναγνώρισης (οβάλ σφραγίδα με τα αρχικά της χώρας παραγωγής π.χ. για την Ελλάδα GR ή EL) και αναγραφή ημερομηνίας ανάλωσης.

Προμήθεια γαλακτοκομικών προϊόντων:

Τα τυριά πρέπει να συντηρούνται σε ψυγείο ή σε ψυχόμενη προθήκη.
Τα συσκευασμένα τυριά πρέπει να φέρουν σήμανση αναγνώρισης (οβάλ σφραγίδα με τα αρχικά της χώρας παραγωγής, π.χ. GR ή EL για την Ελλάδα), καθώς και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας πάνω στη συσκευασία.
Τα προϊόντα που περιέχουν φυτικά λιπαρά (αντί ζωικού λίπους) είναι μη γαλακτοκομικά προϊόντα και πρέπει να διατίθενται προς πώληση σε διακριτούς χώρους από αυτούς των γαλακτοκομικών.

Προμήθεια και συντήρηση αυγών:

Όλα τα αυγά (συμπεριλαμβανομένων των χύμα αυγών που πωλούνται στις λαϊκές αγορές) πρέπει να έχουν στο κέλυφός τους ένδειξη με τον κωδικό παραγωγού με ευδιάκριτα γράμματα/αριθμούς (μέθοδος εκτροφής, χώρα προέλευσης, Περιφερειακή Ενότητα, ταυτοποίηση μονάδας).
Επιπλέον, στις συσκευασίες των τυποποιημένων αυγών (εκτός από τις ενδείξεις που υπάρχουν στο κέλυφος), πρέπει να αναγράφεται ο κωδικός αριθμός του ωοσκοπικού κέντρου, η κατηγορία ποιότητας και βάρους καθώς και η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας.
Για την καλύτερη συντήρηση των αυγών είναι αναγκαίο να διατηρούνται σε σκιερό και δροσερό χώρο ενώ σε περίπτωση που φυλάσσονται στο ψυγείο, η αλυσίδα ψύξης πρέπει να διατηρείται μέχρι την κατανάλωσή τους.
Ακόμη, είναι καλό να θυμόμαστε πως:
Δεν πλένουμε τα αυγά.
Δεν επιλέγουμε αυγά με ακάθαρτο, ραγισμένο και γενικά μη φυσιολογικό κέλυφος.
Δεν καταναλώνουμε αυγά με κηλίδες αίματος, ή με θολό ή χρωματισμένο ασπράδι, ή με ασπράδι ανακατεμένο με τον κρόκο ή αυγά με δυσάρεστη οσμή.
Δεν καταναλώνουμε τα αυγά ωμά.

Αλλεργιογόνα – Προφυλάξεις:

Αν κάποιος από εμάς ή κάποιος γνωστός μας υποφέρει από κάποια τροφική αλλεργία ή δυσανεξία, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τις απαραίτητες πληροφορίες για να κάνουμε ασφαλείς επιλογές τροφίμων.
Σε παγκόσμια κλίμακα οι καταναλωτές αναφέρουν πιο συχνά αλλεργικές αντιδράσεις σε τρόφιμα όπως το γάλα, τα αυγά, τα ψάρια και οστρακοειδή, τα αράπικα φιστίκια ή άλλους ξηρούς καρπούς, την σόγια, διάφορους σπόρους και το σιτάρι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνώρισε με κανονισμό τις 14 ουσίες ή προϊόντα που προκαλούν πιο συχνά τροφικές αλλεργίες. Έτσι, τα αλλεργιογόνα του παραρτήματος ΙΙ του Κανονισμού 1169/2011 πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς στα προσυσκευασμένα τρόφιμα είτε χρησιμοποιούνται ως πρώτη ύλη είτε μπορεί να περιέχονται ίχνη αυτών των 14 ουσιών στο τρόφιμο από διασταυρούμενη επιμόλυνση.
Όταν τρώμε σε καταστήματα μαζικής εστίασης ή παραγγέλνουμε φαγητό για το σπίτι ή αγοράζουμε μη προσυσκευασμένα τρόφιμα από φούρνους, κρεοπωλεία, παντοπωλεία κ.α., οι πληροφορίες σχετικά με τις ουσίες/προϊόντα που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες πρέπει να είναι διαθέσιμες στον τελικό καταναλωτή.
Αν κάποιος νιώσει αδιαθεσία ή παρουσιάσει αλλεργική αντίδραση μετά από κατανάλωση κάποιου τρόφιμου, θα πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.

Δεν ξεχνάμε !

Η διατροφή μας κατά την εορταστική περίοδο πρέπει να διακρίνεται από ποικιλία και στο μέτρο.
Η εορταστική περίοδος συνδέεται με μεγάλα ποσοστά σπατάλης κι απώλειας τροφίμων. Προγραμματίζοντας σωστά τις αγορές μας και αναλογιζόμενοι τις οδηγίες υγιεινής όταν μαγειρεύουμε, αποθηκεύουμε, καταψύχουμε ή ξαναζεσταίνουμε το φαγητό μας, απολαμβάνουμε τα γεύματά μας με ασφάλεια κι ελαχιστοποιούμε την απόρριψη τροφίμων.
Μπορούμε να επαναχρησιμοποιήσουμε τα περισσεύματα των τροφίμων μας με διαφορετικούς τρόπους.

Σκεπάζουμε τα περισσεύματα και τα βάζουμε στο ψυγείο ή στην κατάψυξη εντός δύο ωρών.
Χωρίζουμε τα περισσεύματα σε μικρότερες μερίδες πριν τα καταψύξουμε, είναι πιο βολικό για να τα ξεπαγώσουμε αργότερα.
Μπορούμε να καταψύξουμε μαγειρεμένη γαλοπούλα, μαγειρεμένα κρέατα και φαγητά από μαγειρεμένο και κατεψυγμένο κρέας. Θα είναι ασφαλές για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά μετά από 3-6 μήνες πιθανότατα θα υποβαθμισθούν ποιοτικά. Μόλις αποψυχθεί, το φαγητό πρέπει να καταναλωθεί εντός 24 ωρών.
Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε το μαγειρεμένο κρέας που έχουμε καταψύξει για να φτιάξουμε ένα νέο γεύμα. Η ιστοσελίδα Love Food Hate Waste έχει διάφορες δημιουργικές συνταγές και ιδέες για το πώς να εκμεταλλευτούμε τα χριστουγεννιάτικα περισσεύματά μας και να μην πάει τίποτα χαμένο. Ακόμη, στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για την αποφυγή της σπατάλης τροφίμων.

Πηγή: https://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/anakoinoseis-ekdiloseis/anakoinoseis-cat/item/5242-deltio-typou-enimerosi-ton-katanaloton-en-opsei-tis-eortastikis-periodou-ton-xristougennon

ΕΟΔΥ: Συμβουλές για ασφαλή χειρισμό του κρέατος κατά την προετοιμασία του χριστουγεννιάτικου γεύματος

2023-12-20T01:00:00.000-08:00

Τα δεδομένα του ΕΟΔΥ δείχνουν ότι πολύ συχνά παθαίνουμε “τροφική δηλητηρίαση”, εμφανίζουμε δηλαδή συμπτώματα γαστρεντερίτιδας μετά από κατανάλωση μολυσμένου τρόφιμου τόσο εκτός όσο και εντός του οικιακού περιβάλλοντος. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και την περίοδο των εορτών και οφείλεται κατά κύριο λόγο σε κακούς χειρισμούς – πρακτικές στην προετοιμασία και συντήρηση των τροφίμων. Οι απλές συμβουλές που ακολουθούν μπορούν να μας βοηθήσουν να αποφύγουμε συνήθη λάθη στο χειρισμό του κρέατος κατά την προετοιμασία του χριστουγεννιάτικου γεύματος.

Αποψύξτε το κρέας τοποθετώντας το:
- σε ένα δοχείο στο ψυγείο
- σε μια πλαστική τσάντα σε νεροχύτη με κρύο νερό (αλλάξτε το νερό κάθε 30 λεπτά), ή
- στο φούρνο μικροκυμάτων, ακολουθώντας τις οδηγίες του κατασκευαστή

Μην αφήνετε το κρέας να αποψυχθεί στον πάγκο εκτός ψυγείου. Όταν το κρέας διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από 2 ώρες, ευνοείται ο πολλαπλασιασμός βακτηρίων. Επικίνδυνες θερμοκρασίες για τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων θεωρούνται αυτές που είναι μεταξύ 4^οC και 60^οC.

Χειριστείτε το ωμό κρέας σωστά.

- Πλύνετε καλά τα χέρια σας πριν και μετά τον χειρισμό του κρέατος, καθώς και τις επιφάνειες με τις οποίες έχει έρθει σε επαφή.
- Διατηρήστε το ωμό κρέας μακριά από τα φρέσκα φρούτα, λαχανικά και άλλα τρόφιμα που καταναλώνονται ωμά ή είναι έτοιμα προς κατανάλωση.
- Χρησιμοποιείστε διαφορετικές επιφάνειες κοπής για την αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
- Μην πλένετε το κρέας και τα πουλερικά πριν το μαγείρεμα γιατί μπορεί να προκληθεί διασπορά μικροβίων στο νεροχύτη, στον πάγκο εργασίας και σε άλλες επιφάνειες της κουζίνας. Η συνήθεια αυτή μπορεί να προκαλέσει την επιμόλυνση άλλων τροφίμων, όπως είναι οι σαλάτες και τα φρούτα.

Μαγειρέψτε το κρέας και τη γέμιση επαρκώς

- Ρυθμίστε τη θερμοκρασία του φούρνου στους 160^οC τουλάχιστον. Τοποθετήστε το κρέας που έχει ήδη αποψυχθεί στο κατάλληλο σκεύος.
- Το μαγείρεμα της γέμισης για τη γαλοπούλα σε σκεύος διασφαλίζει ότι η γέμιση θα μαγειρευτεί επαρκώς. Εάν μαγειρεύετε τη γέμιση μέσα στη γαλοπούλα, τοποθετήστε τη λίγο πριν το ψήσιμο.
- Συστήνεται η χρήση θερμομέτρου μαγειρικής για να διασφαλιστεί ότι η εσωτερική θερμοκρασία του κρέατος και η θερμοκρασία στο κέντρο της γέμισης θα φτάσει στους 74^ο
- Αφού απομακρύνετε τη γαλοπούλα από το φούρνο, αφήστε τη γέμιση για περίπου 20 λεπτά μέσα στο πουλερικό.

Χειριστείτε τα περισσεύματα με ασφάλεια

- Δε χρειάζεται να περιμένετε να κρυώσει το φαγητό για να το τοποθετήσετε στο ψυγείο ή στην κατάψυξη. Τοποθετήστε το μαγειρεμένο φαγητό που δεν έχει καταναλωθεί στο ψυγείο το συντομότερο δυνατό και εντός δύο ωρών από τη στιγμή που ετοιμάστηκε. Τεμαχίστε το κρέας και τοποθετήστε το σε μικρές ποσότητες στο ψυγείο (<4^οC).
- Καταναλώστε τη μαγειρεμένη γαλοπούλα καθώς και άλλα φαγητά που έχουν παρασκευαστεί από αυτή, εντός 3-4 ημερών από το μαγείρεμά της. Τοποθετήστε τα περισσεύματα στην κατάψυξη.
- Αναθερμαίνετε τα μαγειρεμένα φαγητά στους 74^οC πριν τα σερβίρετε.
Πηγή https://eody.gov.gr/symvoyles-gia-asfali-cheirismo-toy-kreatos-kata-tin-proetoimasia-toy-christoygenniatikoy-geymatos/

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ «Οδηγίες για τη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας κατά την προετοιμασία και παροχή γευμάτων, καθώς και κατά την παροχή συσσιτίων σε περιοχές που επλήγησαν από πλημμύρες».

2023-09-15T08:12:00.006-07:00

Το Υπουργείο Υγείας με αφορμή τις εκτεταμένες ζημιές που προκλήθηκαν στην περιοχή της Θεσσαλίας, εξαιτίας των έντονων πλημμυρικών φαινομένων, υπενθυμίζει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του τους γενικούς κανόνες υγιεινής που πρέπει να τηρούνται κατά την προετοιμασία και παροχή γευμάτων από τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των φορέων διάθεσης συσσιτίων και των Κοινωνικών Παντοπωλείων σε περιπτώσεις εκτεταμένων πλημμυρών για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών ή/και την πρόκληση ατυχημάτων.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ
• Στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που έχουν εισβάλει νερά της πλημμύρας συστήνεται καλός αερισμός για την αφύγρανση των χώρων. Στις περιπτώσεις που είναι εφικτό συστήνεται επιβοηθητικά η χρήση θερμαντικών σωμάτων ή αφυγραντήρων. Εάν το κατάστημα έχει πλημυρίσει και είναι κλειστό για μέρες είναι πιθανό να έχει μολυνθεί από μύκητες μούχλας. Η μούχλα αποτελείται από βιοτοξίνες που δεν μπορεί να επεξεργαστεί ο οργανισμός. Όταν αυτές οι τοξίνες μπουν στον οργανισμό, ενδέχεται να τον βλάψουν, προκαλώντας πολλά συμπτώματα. Η μούχλα στα κτίρια αφαιρείται κυρίως με ζεστό νερό και απορρυπαντικό με χλώριο, ενώ για τις πιο δύσκολες καταστάσεις είναι πιθανό να χρειαστεί καθαρισμός από ειδικό συνεργείο.
• Κατά τον καθαρισμό των χώρων που έχουν πλημμυρίσει συστήνεται η χρήση ατομικών μέτρων προστασίας (αδιάβροχα γάντια, μάσκα, γαλότσες, προστατευτικά ρούχα και γυαλιά). Άτομο που κατά την διάρκεια του καθαρισμού βραχεί από νερό το οποίο είναι δυνητικά μολυσμένο, πρέπει να πλυθεί με εμφιαλωμένο νερό, ενώ συστήνεται η απομάκρυνση ζώων και παιδιών από τα μολυσμένα νερά.
• Το νερό του δικτύου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μέχρι να ελεγχθεί για την ποιότητα του, και έως τότε συστήνεται η κατανάλωση και χρήση μόνο εμφιαλωμένου νερού, τόσο για την ατομική υγιεινή, όσο και για τις υπόλοιπες εργασίες. Καίριας σημασίας είναι το επιμελές πλύσιμο των χεριών τόσο κατά την προετοιμασία, όσο και πριν την κατανάλωση του φαγητού.
• Καλό είναι να διενεργείται έλεγχος των οικιακών συσκευών (ηλεκτρικών ή φυσικού αερίου) από ειδικό επαγγελματία πριν την επαναχρησιμοποίησή τους.
• Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τις διακοπές ρεύματος στη χρήση εναλλακτικών πηγών καυσίμου για θέρμανση, ψύξη και μαγείρεμα, καθώς μπορούν να προκαλέσουν συγκέντρωση ποσότητας μονοξειδίου του άνθρακα και να οδηγήσουν σε δηλητηρίαση των ανθρώπων και των ζώων σε εσωτερικούς χώρους.
• Όλα τα προϊόντα εντός των ψυγείων-καταψύκτες πρέπει να απορρίπτονται ως ακατάλληλα λόγω της διακοπής της ηλεκτροδότησης.
• Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται στα συσκευασμένα τρόφιμα με βιδωτά καπάκια, χάρτινες συσκευασίες και κονσερβοποιημένα τρόφιμα που τυχόν έχουν διογκωθεί ή οξειδωθεί. Σε κάθε περίπτωση για τα ανωτέρω προϊόντα συνιστάται η πλύση των συσκευασιών εξωτερικά πριν τη χρήση.
• Ρούχα που έχουν έρθει σε επαφή με δυνητικά μολυσμένο νερό με ζεστό νερό πρέπει να πλένονται με απορρυπαντικό σε θερμοκρασία 60 οC.

Α. ΚΥΕ ΚΑΙ ΣΥΣΣΙΤΙΑ
Ειδικά για τους φορείς οι οποίοι ασχολούνται με Κοινωνικά Παντοπωλεία ή/και την παροχή οργανωμένου συσσιτίου για φιλανθρωπικό σκοπό, καθώς και προγράμματα σίτισης στα σχολεία, υπενθυμίζεται η σχετική Εγκύκλιος. Οι υπεύθυνοι των ανωτέρω δραστηριοτήτων έχουν την δυνατότητα της απαιτούμενης ευελιξίας (ευέλικτη εφαρμογή συστήματος αυτοελέγχου), όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 του Κανονισμού 852/2004 και στο άρθρο 5 της υπ’ αριθμ. Υ1γ/Γ.Π./οίκ.47829 /21-07-2017 (Β’ 2161) Υπουργικής Απόφασης. Επισημαίνεται δε, ότι οι παραπάνω φορείς πρέπει να ενημερώνουν γραπτώς για τη δράση τους αυτή τις κατά τόπους Υγειονομικές Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων στις οποίες ανήκουν.
Οι βασικοί κανόνες υγιεινής που πρέπει να τηρούνται από όσους ασχολούνται με την παρασκευή και διάθεση τροφίμων σε ΚΥΕ καθώς και με την παροχή συσσιτίων, ώστε να διασφαλίζεται όσο το δυνατόν καλύτερα η υγιεινή και η ασφάλεια των γευμάτων είναι:

Επιμελές πλύσιμο των χεριών :

πριν την έναρξη παρασκευής των γευμάτων
μετά τη χρήση τουαλέτας
μετά από χειρισμό χημικών ουσιών (π.χ. προϊόντα καθαρισμού)
μετά από χειρισμό απορριμμάτων
μετά από χρήση ωμών τροφίμων ( π.χ. κοτόπουλο, κρέας, αυγά, κ.α.)
μετά από φύσημα μύτης, φτέρνισμα, βήχα

Διατήρηση των νυχιών κομμένων και καθαρών.
Διατήρηση των μαλλιών μαζεμένων και χρήση καλύμματος κεφαλής (π.χ. σκούφος, μαντήλι).
Χρήση γαντιών μιας χρήσης όπου είναι απαραίτητο (ανάλογα με το είδος του τροφίμου, σε περίπτωση τραυμάτων ή πληγών, κ.α.)
Χρήση καθαρού επενδύτη (ποδιά).
Αποχή από όλες τις δραστηριότητες του συσσιτίου σε περίπτωση ασθένειας με συμπτώματα: πυρετό, βήχα, γαστρεντερικές διαταραχές, κ.α.).
Αποφυγή κατανάλωσης τροφής και ποτών την ώρα του μαγειρέματος.

Οι βασικοί κανόνες υγιεινής που πρέπει να ισχύουν στο χώρο του παρασκευαστηρίου, είναι οι εξής:

Διατήρηση του χώρου του μαγειρείου πάντα καθαρού.
Χρήση διαφορετικών σκευών και εργαλείων (π.χ. μαχαίρια, επιφάνειες κοπής) για τα ωμά τρόφιμα και διαφορετικών για τα μαγειρεμένα. Επίσης, συνιστάται η χρήση διαφορετικών σκευών για τα κρέατα, κοτόπουλα και διαφορετικών για τα λαχανικά. γ) Καλός καθαρισμός (πλύσιμο με ζεστό νερό και απορρυπαντικό) και χρήση κατάλληλου απολυμαντικού, πριν και μετά το τέλος του μαγειρέματος, στους πάγκους εργασίας, στα τραπέζια, στα σκεύη, στα εργαλεία και στα μηχανήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί.
Συλλογή απορριμμάτων σε σακούλες, οι οποίες κλείνονται καλά και απορρίπτονται στους κάδους απορριμμάτων σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Διατήρηση των κάδων απορριμμάτων πάντα καθαρών. Προτιμητέοι οι κάδοι κλειστού τύπου (με καπάκι) και ποδοκίνητοι με πεντάλ.
Στο χώρο του μαγειρείου απαγορεύεται η είσοδος και η διατήρηση κατοικίδιων ή άλλων ζώων.
Τοποθέτηση προστατευτικής σίτας σε πόρτες και παράθυρα (όπου κρίνεται αναγκαίο) για αποτροπή εισόδου εντόμων υγειονομικής σημασίας τρωκτικών και άλλων ειδών, για λόγους υγιεινής και προστασίας της δημόσιας υγείας.

Υπενθυμίζονται ακόμα οι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας για τα ψυγεία ως ακολούθως:

Τοποθέτηση των τροφίμων στο ψυγείο με τάξη και αποφυγή “παραφόρτωσης” του ψυγείου.

Τοποθέτηση των έτοιμων μαγειρεμένων τροφίμων στα πάνω ράφια και των ωμών στα κάτω ράφια, για αποφυγή τυχόν επιμολύνσεων των τροφίμων.

Συνιστώμενες θερμοκρασίες στο εσωτερικό των ψυγείων

α. Για την συντήρηση 2ο έως 5ο C (βαθμούς Κελσίου)
β. Για την κατάψυξη -18ο C (βαθμούς Κελσίου)

Έλεγχος της θερμοκρασίας των ψυγείων με ειδικά θερμόμετρα.
Αποφυγή επανακατάψυξης προϊόντων που έχουν αποψυχθεί καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος αλλοίωσής τους.
Μέριμνα ώστε να διατηρούνται τα ψυγεία πάντα καθαρά.
Οι βασικοί κανόνες Υγιεινής και Ασφάλειας στα Τρόφιμα που εξακολουθούν να ισχύουν είναι:
Χρήση καλής ποιότητας πρώτων υλών (προϊόντων).
Προσοχή στις ημερομηνίες λήξης των προϊόντων. Τα ληγμένα απορρίπτονται και δεν χρησιμοποιούνται πουθενά.
Διατήρηση των ζεστών μαγειρεμένων τροφίμων, μέχρι να καταναλωθούν, σε θερμοθαλάμους ή άλλες θερμαινόμενες συσκευές, με θερμοκρασία από 60ο C (βαθμούς Κελσίου) και πάνω και όχι για διάστημα πέραν των 4 ωρών.
Τα ευαλλοίωτα τρόφιμα (γάλα, αυγά, κρέας, κοτόπουλο κ.α.) πρέπει να διατηρούνται εντός των ψυγείων (με θερμοκρασία ίση ή χαμηλότερη των 5°C).
Αποθήκευση και διατήρηση των τροφίμων σε καθαρό χώρο, χωριστά συσκευασμένα και μακριά από χημικά προϊόντα, όπως π.χ. καθαριστικά, εντομοκτόνα, κ.α.
Μέριμνα για καλό πλύσιμο τροφίμων που καταναλώνονται ωμά και δεν υπόκεινται σε διαδικασία μαγειρέματος (π.χ. φρούτα, λαχανικά, κ.α.).
Χρήση μόνο πόσιμου νερού για τον καθαρισμό και το μαγείρεμα των τροφίμων.
Προσφορά των έτοιμων γευμάτων των συσσιτίων σε ατομικές μερίδες και σε συσκευασίες μιας χρήσης, το υλικό των οποίων να είναι κατάλληλο για επαφή με τρόφιμα, σύμφωνα με τις προδιαγραφές της κείμενης νομοθεσίας. Σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται περιέκτες (δοχεία) των σιτιζομένων, αυτά να είναι καθαρά και να κλείνουν.

Β) ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΑ
Ως γνωστόν τα Κοινωνικά Παντοπωλεία είναι υπηρεσία παροχής ειδών πρώτης ανάγκης για τη σίτιση και την ένδυση ευάλωτων Πληθυσμιακών ομάδων.
Αναφορικά με τους κανόνες υγιεινής που πρέπει να τηρούνται από τα Κοινωνικά Παντοπωλεία όσον αφορά τη διάθεση τροφίμων και ποτών, επισημαίνεται ότι ισχύουν οι όροι όπως αυτοί αναφέρονται για τις Επιχειρήσεις Λιανικού Εμπορίου σύμφωνα με την υπ’αριθμ. Υ1γ/Γ.Π./οίκ.47829/21-07-2017 Υπουργική Απόφαση.
Στην περίπτωση που από τις ως άνω υπηρεσίες παρέχονται και μεταχειρισμένα είδη ιματισμού, ένδυσης και υπόδησης, αυτά οφείλουν να είναι σε καλή κατάσταση και καθαρά.

Επιτρεπόμενα προς πώληση προϊόντα στα σχολικά κυλικεία - καντίνες

2023-09-10T05:12:00.003-07:00

1. ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ

• Φρέσκα φρούτα-λαχανικά ανάλογα με την εποχή (π.χ. μήλο, αχλάδι, πορτοκάλι, μανταρίνια, μπανάνα, βερίκοκα, ροδάκινο κλπ), καλά πλυμένα και συσκευασμένα σε ατομική μερίδα.

• Αποξηραμένα φρούτα (π.χ. βερίκοκα, δαμάσκηνα, σύκα, σταφίδες, μπανάνες κλπ) χωρίς προσθήκη ζάχαρης, συσκευασμένα σε ατομική μερίδα έως 50γρ.

• Φυσικός χυμός φρούτων ή και λαχανικών που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων - καντινών. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη σακχάρων ή άλλων γλυκαντικών ουσιών. Συστήνεται να είναι δυνατή η κατανάλωση του άμεσα μετά την παρασκευή του σε ποτήρια μιας χρήσης ανακυκλώσιμου υλικού.

• Φρουτοσαλάτα που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων - καντίνων από φρέσκα, καλά πλυμένα φρούτα εποχής. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη σακχάρων ή άλλων γλυκαντικών ουσιών.

• Σαλάτα από φρέσκα, καλά πλυμένα λαχανικά που παρασκευάζεται εντός των κυλικείων - καντινών, χωρίς προσθήκη αλατιού. Επιτρέπεται μόνο η προσθήκη ελαιολάδου, ξυδιού η λεμονιού.

• Συσκευασμένοι φυσικοί χυμοί φρούτων και ομοειδών προϊόντων, χωρίς συντηρητικά και χωρίς προσθήκη ζάχαρης, σε ατομική συσκευασία έως και 330 ml.

2. ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ

• Γάλα τυποποιημένο, παστεριωμένο σε ατομική συ-σκευασία έως 500ml πλήρες και ημιαποβουτυρωμένο (1,5%-1,8% λιπαρά).

• Σοκολατούχο γάλα με χαμηλά λιπαρά (max.1,8%) σε συσκευασία έως 250ml.

• Γιαούρτι τυποποιημένο (έως 5% λιπαρά) χωρίς πρόσθετα σάκχαρα σε ατομική μερίδα έως 200 γραμμάρια.

• Ροφήματα από συνδυασμούς φρέσκου γάλακτος και φρέσκων φρούτων που θα παρασκευάζονται στο κυλικείο. Δεν επιτρέπεται η προσθήκη ζάχαρης. Απαγορεύεται η διάθεση άλλων τυποποιημένων αναλόγων ροφημάτων καθώς και η χρήση έτοιμης σκόνης για την παρασκευή τους.

• Τυριά πολύ σκληρά, σκληρά, ημίσκληρα, μαλακά τυριά. Συστήνονται τυριά παραδοσιακά και ελληνικά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Εξαιρούνται τα ανακατεργασμένα τυριά ή τηγμένα τυριά και ανακατεργασμένα τυριά με αλειφώδη υφή.

3. ΑΠΛΑ ΑΡΤΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ Ή ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ

• Κουλούρι σησαμένιο ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό.

• Κριτσίνια ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευασία έως 50γρ.

• Φρυγανιές ολικής άλεσης πλούσιες σε φυτικές ίνες ή λευκές, σε ατομική συσκευασία έως 50γρ.

• Κράκερς ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευασία έως 50γρ

Τα παραπάνω απλά αρτοπαρασκευάσματα πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προδιαγραφές:

Κορεσμένα λιπαρά έως 3%

Τράνς λιπαρά έως 0,1 %

Νάτριο έως 0,5%

4. ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΡΤΟΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ

• Μουστοκούλουρα σε ατομική μερίδα έως 60γρ.

• Σταφιδόψωμο σε ατομική μερίδα έως 60γρ.

• Μπάρα δημητριακών ολικής άλεσης σε ατομική μερίδα έως 40γρ, η οποία να πληρεί τις ακόλουθες προδιαγραφές:
Κορεσμένα λιπαρά έως 3% Τράνς λιπαρά έως 0,1% Νάτριο έως 0,5%

• Επιτρέπεται η διάθεση τυρόπιτας−πίτας λαχανικών σε ατομικές μερίδες των 120 γρ. και με συγκεκριμένες προδιαγραφές:

Α) Η λιπαρή ύλη για τη ζύμη−φύλλο πρέπει να είναι αποκλειστικά από ελαιόλαδο, μαλακή μαργαρίνη ή φυτικά έλαια, όπου το τελικό προϊόν δεν πρέπει να ξεπερνάει το 30 % σε συνολικά λιπαρά και το 0,1% σε trans λιπαρά

Β) Το τυρί που θα χρησιμοποιείται στις τυρόπιτες θα πρέπει να αποτελεί τουλάχιστον το 40% του συνολικού βάρους. Συστήνονται τυριά παραδοσιακά και ελληνικά Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Απαγορεύεται η χρήση τετηγμένων τυριών.

• Πίτσα με τις παρακάτω προδιαγραφές:
Για τη βάση τα επιτρεπόμενα υλικά είναι αλεύρι, μαγιά, αβγό, γιαούρτι, αλάτι και μυρωδικά βότανα. Απαγορεύεται η χρήση ενισχυτικών γεύσης όπως το γλουταμινικό μονο−νάτριο. Για τη γέμιση τα επιτρεπόμενα προϊόντα είναι τυρί, τομάτα, πιπεριές, μανιτάρια, κρεμμύδι, καλαμπόκι. Δεν επιτρέπεται η χρήση σάλτσας και αλλαντικών.

• Μπισκότα απλά, χωρίς γέμιση, σε ατομική συσκευασία (έως 60 γραμμάρια) με τις παρακάτω προδιαγραφές:
1. Η περιεκτικότητά τους σε trans λιπαρά να μην υπερβαίνει το 2% των ολικών λιπιδίων.
2. Ανά 100 γραμμάρια προϊόντος: (α) η ζάχαρη να μην υπερβαίνει τα 10 γραμμάρια, (β) τα ολικά λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 10 γραμμάρια, (γ) τα κορεσμένα λιπαρά να μην υπερβαίνουν τα 5 γραμμάρια και (δ) το νάτριο να μην υπερβαίνει τα 0,5 γραμμάρια.

5. ΣΑΝΤΟΥΙΤΣ

• Τα σάντουιτς/τοστ μπορούν να παρασκευάζονται με συνδυασμούς των τροφίμων των επόμενων παραγράφων. Μπορούν να είναι τυποποιημένα ή να παρασκευάζονται στο χώρο του κυλικείου-καντίνας αυθημερόν.

• Επιτρέπεται η χρήση όλων των ειδών ψωμιού, ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό όπως ψωμάκι ατομικό, ψωμί για τοστ, μπαγκέτα, ελληνική πίτα, αραβική πίτα, σησαμένιο κουλούρι. Συστήνεται το ψωμί ολικής άλεσης. Δεν επιτρέπεται το μπριος, το κρουασάν η το πιροσκί. Η ελληνική πίτα δεν πρέπει να περιέχει γλυκουρονικό νάτριο.

• Δεν επιτρέπεται η χρήση άλλων αλλαντικών, εκτός από βραστή γαλοπούλα με τις παρακάτω προδιαγραφές:
α) Κορεσμένα λιπαρά έως 1 % β) Νάτριο έως 1 %

• Λαχανικά όλων των ειδών.

• Ελιές χωρίς το κουκούτσι και πάστα ελιάς.

• Αβγό καλά βρασμένο.

• Από λιπαρές ύλες επιτρέπεται μόνο η προσθήκη ελαιολάδου

• Επιτρέπεται η παρασκευή γλυκών σάντουιτς με συνδυασμό των προαναφερομένων ψωμιών και ως γέμιση 1 κουταλιά της σούπας μέλι ή μέλι με ταχίνι.

• Επιτρέπεται η χρήση τυριών όπως αναφέρονται στην περίπτωση 2 “ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ” στοιχείο 5.

6. ΓΛΥΚΙΣΜΑΤΑ

• Κρέμα και ρυζόγαλο σε ατομικές μερίδες των 150γρ. (με περιεκτικότητα σε λίπος γάλακτος έως 4%).

• Χαλβάς σε ατομική μερίδα έως 50 γρ.

• Παστέλι σε ατομική μερίδα έως 50γρ.

• Μέλι σε ατομική μερίδα.

• Σοκολάτα υγείας και γάλακτος σε ατομική μερίδα έως 30γρ.

• Δεν επιτρέπεται η διάθεση τσιχλών και καραμελών.

7. ΞΗΡΟΙ ΚΑΡΠΟΙ

• Στα κυλικεία των σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέπονται οι ξηροί καρποί όλων των ειδών χωρίς προσθήκη αλατιού ή ζάχαρης σε ατομική συσκευασία έως 50γρ. Δεν επιτρέπονται οι τηγανισμένοι ξηροί καρποί.

8. ΥΓΡΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

• Εμφιαλωμένο νερό.

• Στα κυλικεία των σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέπονται τα παρακάτω αφεψήματα: χαμομήλι, φασκόμηλο, τσάι του βουνού, χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή σύνθετων γλυκαντικών.

• Καφές μόνο για το προσωπικό.

• Δεν επιτρέπεται η διάθεση αναψυκτικών.

9. Επιτρέπεται η διάθεση και «βιολογικών προϊόντων» όπως αυτά ορίζονται στους Κανονισμούς 834/2007 και 889/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, με την προϋπόθεση ότι αυτά εμπίπτουν στον ανωτέρω κατάλογο.

10. Δεν επιτρέπεται η διάθεση λειτουργικών τροφίμων ή συμπληρωμάτων διατροφής και προϊόντων που περιέχουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.

πηγή : ΥΔ αρ. Υ1γ/ Γ.Π/οικ 81025/27.8.2013 «Κανόνες υγιεινής σχολικών κυλικείων, καντινών (σταθερών), χώρων εστίασης εντός των σχολείων και καθορισμός των προϊόντων που διατίθενται από αυτά εντός δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης»

Κανόνες Υγιεινής σχολικών κυλικείων, καντινών (σταθερών) και χώρων εστίασης εντός σχολικού συγκροτήματος.

2023-09-10T04:17:00.001-07:00

Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς ας δούμε, τους κανόνες υγιεινής των σχολικών κυλικείων όπως ορίζονται από την ισχύουσα νομοθεσία (Υ1γ/ Γ.Π/οικ 81025/27.8.2013)

«Κανόνες Υγιεινής σχολικών κυλικείων, καντινών (σταθερών) και χώρων εστίασης εντός σχολικού συγκροτήματος.

Ο χώρος που θα χρησιμοποιηθεί ως σχολικό κυλικείο, καντίνα (σταθερή) ή ως χώρος εστίασης, θα βρίσκεται εντός των ορίων του σχολικού συγκροτήματος και θα πληροί τους όρους και τις προϋποθέσεις της Υγειονομικής Διάταξης Υ.Δ. Υ1γ/Γ.Π/οικ.96967 (ΦΕΚ 2718/τ.Β ́/8−10−2012) όπως ισχύει,(σ.σ. Υ1Γ 47829/23-6-2017 (ΦΕΚ Β΄ 2161/23-6-2017) ) κατά περίπτωση χρήσης, καθώς επίσης θα διαθέτει ύδρευση από το δίκτυο ύδρευσης, ζεστό νερό και θα είναι συνδεδεμένος με το υπάρχον αποχετευτικό δίκτυο ή εν ελλείψει αυτού, με νόμιμο βόθρο.

1. Αγορά − παραλαβή των πρώτων υλών και των έτοιμων για κατανάλωση τροφίμων

Η προμήθεια των πρώτων υλών καθώς και των προϊόντων προς διάθεση θα πρέπει να γίνεται από νομίμως λειτουργούσες επιχειρήσεις.

Τα τρόφιμα που αλλοιώνονται εύκολα πρέπει να μεταφέρονται με οχήματα −ψυγεία. Κατά την παραλαβή τους πρέπει να ελέγχεται η θερμοκρασία του μεταφορικού μέσου και των τροφίμων με θερμόμετρα κατάλληλου εύρους μέτρησης ανάλογα με το είδος των τροφίμων που μεταφέρονται (προϊόντα ψυγείου, κατάψυξης, ζεστά προϊόντα).

2. Αποθήκευση −Διατήρηση τροφίμων

Όλα τα τρόφιμα αμέσως μετά την παραλαβή τους θα πρέπει να αποθηκεύονται σε χώρους που διασφαλίζουν την διατήρηση τους (ψυγεία, προθήκες). Η θερμοκρασία των ψυγείων να ελέγχεται καθημερινά με κατάλληλο θερμόμετρο.

Τα τρόφιμα που δεν διατηρούνται σε ψυγείο πρέπει να τοποθετούνται σε κλειστούς περιέκτες κατάλληλους μόνο για τρόφιμα, προθήκες έκθεσης ή αποθήκες χωρίς υγρασία, μακριά από πηγές θερμότητας, πάνω σε ράφια ή σε παλέτες. Οι αποθήκες θα πρέπει να διατηρούνται πάντα καθαρές και απαλλαγμένες εντόμων και τρωκτικών.

Κατά την αποθήκευση των τροφίμων θα πρέπει να ελέγχονται οι ημερομηνίες λήξης.

Τα προϊόντα καθαρισμού του κυλικείου και του εξοπλισμού θα πρέπει να αποθηκεύονται σε ειδικά ντουλάπια που κλειδώνουν ή σε ειδικούς χώρους μακριά από τα τρόφιμα.

3. Προετοιμασία τροφίμων

Κατά την προετοιμασία ο χειριστής τροφίμων πρέπει να οργανώνει την εργασία του κατά τρόπο ώστε να χρησιμοποιεί λαβίδες ή άλλα εργαλεία σερβιρίσματος, ελαχιστοποιώντας την επαφή των τροφίμων με τα χέρια του χρησιμοποιώντας γάντια μιας χρήσης.

4. Έκθεση − Πώληση τροφίμων και ποτών

Κατά τη έκθεση τους προς πώληση τα τρόφιμα πρέπει να προστατεύονται από κάθε είδους ρύπανση και να μην επιτρέπεται στους μαθητές να αγγίζουν με τα χέρια τους τα προσφερόμενα είδη.

Ο υπεύθυνος των ανωτέρω επιχειρήσεων πρέπει να διατηρεί τα έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα έτσι που να μην κινδυνεύουν από επιμολύνσεις και αλλοιώσεις.

Α. Τα έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα εκτίθενται συσκευασμένα σε βιτρίνες έκθεσης.

Β. Τα τρόφιμα που αλλοιώνονται εύκολα (γάλα, βούτυρο, τυριά, κρύα σάντουιτς, γιαούρτια, κ.λπ.) τοποθετούνται σε ψυγεία με θερμοκρασία ≤5^οC.

Εάν τα σάντουιτς εκτεθούν σε θερμοκρασία περιβάλλοντος θα πρέπει να είναι συσκευασμένα και να καταναλωθούν σε διάστημα δύο ωρών.

Γ. Τα τρόφιμα που σερβίρονται ζεστά θα πρέπει να διατηρούνται σε βιτρίνες έκθεσης ή σε θερμοθαλάμους θερμοκρασίας πάνω από 60^οC.

Το προσωπικό των ανωτέρω επιχειρήσεων πρέπει να αποφεύγει να χειρίζεται χρήματα και συγχρόνως έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα ή να χρησιμοποιεί λαβίδες, χαρτί περιτυλίγματος, κ.λπ.»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ 23-2-2023 «Ενημέρωση των καταναλωτών για την περίοδο της Σαρακοστής»

2023-02-24T09:45:00.004-08:00

   Η περίοδος της Σαρακοστής και ιδιαίτερα το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας, έχει συνδεθεί με την κατανάλωση συγκεκριμένων νηστίσιμων τροφίμων. Τα σαρακοστιανά εδέσματα περιλαμβάνουν κατά κύριο λόγο αλιεύματα, τα οποία είναι από τη φύση τους ευαλλοίωτα. Η ορθή επιλογή των τροφίμων, η μεταφορά στο σπίτι όσων χρειάζονται ψύξη το συντομότερο δυνατό, οι προσεκτικοί χειρισμοί των τροφίμων στο σπίτι (π.χ. καθαριότητα, συντήρηση σε κατάλληλη θερμοκρασία, καλό μαγείρεμα κ.λπ.) αποτελούν πρακτικές πρωταρχικής σημασίας για την αποφυγή αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία.
   Γενικά, ως καταναλωτές, είναι καλό, να έχουμε πάντα στο μυαλό μας πόσο σημαντικό είναι να συμβουλευόμαστε τις ενδείξεις της συσκευασίας. Στα κατεψυγμένα προϊόντα, πρέπει πάντα να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης, που καταψύχθηκε το προϊόν. Τα αποψυγμένα προϊόντα, έχουν εμφανή ένδειξη της αποψυγμένης κατάστασής τους. Αν έχουμε κάποια αλλεργία, δίνουμε μεγάλη προσοχή στην ένδειξη αλλεργιογόνων συστατικών, τα οποία αναγράφονται υποχρεωτικά.
   Ειδικά για την επιλογή τροφίμων που καταναλώνονται την περίοδο της Σαρακοστής, ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες συμβουλές.

Κεφαλόποδα (π.χ. χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές)

Στην αγορά τα συναντάμε είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα, είτε ως αποψυγμένα.

Στα νωπά προσέχουμε:

Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή, οσμή αμμωνίας ή οποιαδήποτε άλλη οσμή, ξένη προς το προϊόν, αλλά να αναδίδουν την χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας.
Η επιφάνεια του σώματος να είναι υγρή και γυαλιστερή, ενώ τα πλοκάμια και οι βεντούζες να αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.
Η σάρκα να είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή ενώ τα μάτια να είναι γυαλιστερά, ζωηρά χωρίς κηλίδες.

Για να αποφύγουμε κάποια πιθανή παραπλάνηση, δεδομένου ότι η αξία του καλαμαριού είναι υπερδιπλάσια από αυτή του θράψαλου καλό είναι να έχουμε στο μυαλό μας τις διαφορές στα χαρακτηριστικά ανάμεσα στα καλαμάρια και τα θράψαλα.
Υπάρχει μια χαρακτηριστική μορφολογική διαφορά ανάμεσα στα καλαμάρια και τα θράψαλα: στη μορφή του πτερυγίου τους. Τα καλαμάρια έχουν ένα ρομβοειδές πτερύγιο που εκτείνεται στο μεγαλύτερο μήκος του σώματός τους, ενώ το πτερύγιο στα θράψαλα είναι τριγωνικού σχήματος και πιο πεπλατυσμένο. Όταν τα δύο είδη εκτίθενται νωπά πάνω στον πάγο είναι εύκολη η διάκρισή τους, γιατί τα θράψαλα διαθέτουν δέκα πλοκάμια παρόμοιου μήκους, ενώ τα καλαμάρια έχουν δύο χαρακτηριστικά πλοκάμια πιο επιμήκη σε σχέση με τα υπόλοιπα οκτώ.
Tα κατεψυγμένα (συσκευασμένα ή χύμα) κεφαλόποδα δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιωμένη χροιά, ενώ συνήθως καλύπτονται από ένα στρώμα πάγου. Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να έχει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος

Τα αποψυγμένα αλιεύματα κατά την πώλησή τους, πρέπει υποχρεωτικά να έχουν εμφανή ένδειξη της αποψυγμένης κατάστασής τους, στην ενδεικτική πινακίδα πώλησης, εκτός από τις ενδείξεις στη συσκευασία τους.

Οστρακοειδή (π.χ. μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια)

Εφόσον πωλούνται με κέλυφος θα πρέπει να είναι ζωντανά και αυτό φαίνεται από:

Τα κελύφη που πρέπει να είναι κλειστά και να ανοίγουν πολύ δύσκολα ή αν είναι μερικώς ανοιχτά με την ελάχιστη πίεση πάνω στο κέλυφός τους να κλείνουν μόνα τους ερμητικά.
Το περιεχόμενο που πρέπει να είναι υγρό, καθαρό και άοσμο.
Τη σάρκα που πρέπει να είναι υγρή, γερά προσκολλημένη στο κέλυφος. (με τσίμπημα καρφίτσας ή με λίγες σταγόνες λεμονιού να προκαλείται συστολή του σώματος).

Όσον αφορά τα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, θα πρέπει η σάρκα τους να είναι γυαλιστερή, συνεκτική και να αναδίδει μυρωδιά θάλασσας.

Τα μύδια πωλούνται επίσης και κατεψυγμένα με κέλυφος ή χωρίς κελύφη.

Μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια)

Τα βρίσκουμε στην αγορά είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα, είτε ως αποψυγμένα.

Τα νωπά πρέπει :

Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή, αλλά να αναδίδουν την χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας.
Τα πόδια τους να είναι στερεά κολλημένα στο σώμα και σκληρά.
Η μεμβράνη του θώρακα να είναι τεντωμένη, ανθεκτική και διαφανής.
Το κεφάλι και ο θώρακας να είναι ανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και να μην έχουν μαύρες κηλίδες.
Να έχουν αντανακλαστικές κινήσεις στα μάτια, στις κεραίες και στα πόδια όταν είναι ζωντανά.

Γενικά, να γνωρίζουμε ότι οι φρέσκες γαρίδες γλιστρούν εύκολα από το χέρι

Αχινοί

Οι αχινοί πρέπει κατά την αγορά τους να είναι ζωντανοί, κάτι που διακρίνεται εύκολα από την κίνηση των αγκαθιών τους.

Όταν επιλέγουμε κονσέρβες ιχθυηρών που διατηρούνται στο ψυγείο ή εκτός ψυγείου, προσέχουμε να είναι ακέραιες και σφραγισμένες, χωρίς βαθουλώματα ή διογκώσεις.

Άλλα σαρακοστιανά εδέσματα

Άλλα δημοφιλή σαρακοστιανά εδέσματα είναι ο χαλβάς (ιδιαίτερη προσοχή στα αλλεργιογόνα), το τουρσί και ο ταραμάς.

Ο ταραμάς συναντάται σε μορφή πάστας και πρέπει να έχει χρώμα ομοιόμορφο. Πιθανή αλλοίωση στον ταραμά διαπιστώνεται από την εμφάνιση μούχλας, την ξηρότητα, την τάγγιση, την πικρή ή ξινή γεύση.

Ο Ε.Φ.Ε.Τ. με σταθερό προσανατολισμό την εκπαίδευση των καταναλωτών, την προστασία τους από αθέμιτες πρακτικές αλλά και τη διασφάλιση της διάθεσης ασφαλών τροφίμων, ενισχύει τους ελέγχους στην αγορά των τροφίμων κατά την περίοδο αυτή και σας εύχεται Καλή Σαρακοστή!

ΠΗΓΗ: WWW.EFET.GR

Ενημέρωση των καταναλωτών για την περίοδο της Σαρακοστής (Οδηγίες του Ε.Φ.Ε.Τ.)

2022-03-04T09:24:00.001-08:00

Στο πλαίσιο της ενημέρωσης των καταναλωτών, ακολουθούν ορισμένες χρήσιμες συμβουλές για την επιλογή τροφίμων που καταναλώνονται την περίοδο της Σαρακοστής:

Κεφαλόποδα (π.χ. χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές)

Στην αγορά απαντώνται είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα, είτε ως αποψυγμένα.

Για τα νωπά πρέπει να προσέχουμε:

Την οσμή που πρέπει να είναι οσμή θάλασσας και όχι δυσάρεστη οσμή αμμωνίας ή οποιαδήποτε άλλη οσμή, ξένη προς το προϊόν.
Την επιφάνεια του σώματος να είναι υγρή και γυαλιστερή.
Τα πλοκάμια και οι βεντούζες να αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.
Τη σάρκα να είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή.
Τα μάτια να είναι γυαλιστερά, ζωηρά χωρίς κηλίδες.

Η αξία του καλαμαριού είναι υπερδιπλάσια από αυτή του θράψαλου και οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί σ’ αυτή την ειδική περίπτωση αγοράς σαρακοστιανών. Η πιο χαρακτηριστική μορφολογική διαφορά ανάμεσα στα καλαμάρια και τα θράψαλα είναι η μορφή του πτερυγίου στο σώμα τους. Τα καλαμάρια έχουν ένα ρομβοειδές πτερύγιο που εκτείνεται στο μεγαλύτερο μήκος του σώματός τους ενώ το πτερύγιο στα θράψαλα είναι τριγωνικού σχήματος και πιο πεπλατυσμένο σε σχέση με το μήκος του σώματός τους. Όταν τα δύο είδη εκτίθενται νωπά πάνω στον πάγο είναι επίσης χαρακτηριστική η διαφορά στο μήκος των δύο από τα δέκα πλοκάμια τους. Τα καλαμάρια έχουν δύο χαρακτηριστικά πιο επιμήκη πλοκάμια σε σχέση με τα υπόλοιπα οκτώ, ενώ στα θράψαλα και τα δέκα πλοκάμια είναι παρόμοιου μήκους. Η διαφορά στα δύο είδη είναι δύσκολο να παρατηρηθεί όταν σερβίρονται ή πωλούνται σε ροδέλες.

Tα κατεψυγμένα (συσκευασμένα ή χύμα) κεφαλόποδα δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιώσεις της χροιάς τους, ενώ συνήθως φέρουν ένα στρώμα πάγου (επίπαγος). Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να φέρει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος. Στη συσκευασία πρέπει να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης.

Για τα αποψυγμένα αλιεύματα πρέπει να γνωρίζουμε ότι παράγονται μόνο εντός εγκεκριμένων εγκαταστάσεων, διότι απαγορεύεται η απόψυξη των κατεψυγμένων στο λιανεμπόριο. Κατά την πώλησή τους πρέπει υποχρεωτικά να φέρουν εμφανή την ένδειξη της αποψυγμένης κατάστασής τους, τόσο στην ενδεικτική πινακίδα πώλησης, όσο και στις ενδείξεις επί της συσκευασίας τους.

Οστρακοειδή (π.χ. μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια)

Εφόσον πωλούνται με κέλυφος θα πρέπει να είναι ζωντανά και αυτό φαίνεται από:

Τα κελύφη που πρέπει να είναι κλειστά και να ανοίγουν πολύ δύσκολα ή αν είναι μερικώς ανοιχτά με την ελάχιστη πίεση πάνω στο κέλυφός τους να κλείνουν μόνα τους ερμητικά.
Το περιεχόμενο που πρέπει να είναι υγρό, καθαρό και άοσμο.
Τη σάρκα που πρέπει να είναι υγρή, γερά προσκολλημένη στο κέλυφος (με τσίμπημα καρφίτσας ή με λίγες σταγόνες λεμονιού να προκαλείται συστολή του σώματος).

Όσον αφορά τα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, θα πρέπει η σάρκα τους να είναι γυαλιστερή, συνεκτική και να έχει μυρωδιά θάλασσας.

Τα μύδια πωλούνται επίσης και κατεψυγμένα με κέλυφος ή χωρίς κελύφη. Επάνω στη συσκευασία πρέπει να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης.

Μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια)

Τα βρίσκουμε στην αγορά είτε ως νωπά, είτε ως κατεψυγμένα, είτε ως αποψυγμένα.

Για τα νωπά πρέπει :

Η οσμή να είναι ευχάριστη (σαν την οσμή της θάλασσας).
Τα πόδια τους να είναι στερεά κολλημένα στο σώμα και σκληρά.
Η μεμβράνη του θώρακα να είναι τεντωμένη, ανθεκτική και διαφανής.
Το κεφάλι και ο θώρακας να είναι ανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και να μην έχουν μαύρες κηλίδες.
Να έχουν αντανακλαστικές κινήσεις στα μάτια, στις κεραίες και στα πόδια όταν είναι ζωντανά.

Γενικά, να γνωρίζουμε ότι οι φρέσκες γαρίδες γλιστρούν εύκολα από το χέρι και δεν παρουσιάζουν δυσάρεστη οσμή.

Αχινοί

Οι αχινοί πρέπει κατά την αγορά τους να είναι ζωντανοί, γεγονός που φαίνεται από την κίνηση των αγκαθιών τους.

Όταν επιλέγουν κονσέρβες ιχθυηρών που διατηρούνται στο ψυγείο ή εκτός ψυγείου, οι καταναλωτές πρέπει να προσέχουν να μην είναι διογκωμένες, να μην παρουσιάζουν εξωτερική σκουριά, να μην υπάρχει διαρροή του υγρού περιεχομένου. Επίσης, είναι προς όφελος των καταναλωτών να διαβάζουν προσεκτικά τις ενδείξεις στη συσκευασία.

Άλλα σαρακοστιανά εδέσματα

Ο ταραμάς πρέπει να έχει χρώμα ομοιόμορφο, σύσταση μαλθακή και όχι πικρή ή όξινη γεύση. Πιθανή αλλοίωση στον ταραμά διαπιστώνεται από την εμφάνιση μούχλας, την ξηρότητα ή την τάγγιση.

Το τουρσί θα πρέπει να καταναλώνεται με φειδώ από άτομα με ευαισθησία στο στομάχι ή και να αποφεύγεται λόγω της οξύτητάς του.

Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να επιδεικνύουν οι καταναλωτές που πάσχουν από αλλεργίες στην επισήμανση του χαλβά, προκειμένου να μην καταναλώσουν χαλβά που περιέχει αλλεργιογόνα συστατικά.

πηγή: https://www.efet.gr

Δωρεάν σεμινάριο με θέμα «Υγειονομικοί όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος» από το ΚΕΚ Γεννηματάς της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

2022-02-10T05:12:00.001-08:00

Το ΚΕΚ Γεννηματάς της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, στο πλαίσιο των Δωρεάν Προγραμμάτων Κατάρτισης για τους κατοίκους των νησιών της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, έχει συμπεριλάβει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με θέμα: «Υγειονομικοί όροι και προϋποθέσεις λειτουργίας επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος».

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε επιχειρηματίες που λειτουργούν ή που πρόκειται να λειτουργήσουν επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως παρασκευαστές και συσκευαστές τροφίμων, διανομείς-μεταφορείς, επιχειρήσεις λιανικού εμπορείου, επιχειρήσεις εστίασης πλήρους και μερικής επεξεργασίας, επίσης επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως κουρεία - κομμωτήρια, εργαστήρια περιποίησης χεριών-ποδιών, εργαστήρια δερματοστιξίας, ινστιτούτα αισθητικής, παιδότοποι κ.α.

Υπενθυμίζουμε ότι η εκπαίδευση γίνεται από απόσταση, είναι δωρεάν και στους συμμετέχοντες θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης.

Πληροφορίες και αιτήσεις συμμετοχής στο https://kek-gennimatas.gr/

ΕΦΕΤ : Εγχειρίδιο Ασφάλειας και Υγιεινής στη διαχείριση και διανομή τροφίμων σε καταστάσεις εκτάκτων αναγκών και καταστροφών

2021-10-02T06:19:00.001-07:00

Το Εγχειρίδιο Ασφάλειας και Υγιεινής Τροφίμων του Ε.Φ.Ε.Τ., για στελέχη και εθελοντές υπηρεσιών & οργανώσεων που εμπλέκονται στη διαχείριση και διανομή τροφίμων σε καταστάσεις εκτάκτων αναγκών και καταστροφών.

Κατεβάστε το ΕΔΩ

πηγή : www.efet.gr & https://isolution.gr/wp-content/uploads/2015/01/egxeiridio_ekt_anagkon.pdf

ννέα κακές συνήθειες που πολλοί έχουν όταν μαγειρεύουν, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για τροφική δηλητηρίαση. Ποια είναι η σωστή συμπεριφορά. Τι πρέπει να προσέχουμε. Η ακραία ζέστη που σαρώνει τη χώρα μας δεν αυξάνει μόνο τον κίνδυνο θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας, αλλά και τον κίνδυνο για αλλοίωση των τροφίμων και τροφική δηλητηρίαση. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται σημαντικά με ορισμένα λάθη που δυστυχώς είναι πολύ συνηθισμένα (και) στη χώρα μας. Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) και τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου & Προλήψεως των Ασθενειών (CDC) εξηγούν ποια λάθη πρέπει να αποφεύγουμε όταν μαγειρεύουμε: Δεν πλένουμε συχνά τα χέρια μας Δεν πρέπει να πιάνουμε νωπά τρόφιμα και αμέσως μετά έτοιμα φαγητά χωρίς να πλύνουμε τα χέρια μας. Η τακτική αυτή είναι πιθανό να μεταφέρει μικρόβια από τα νωπά τρόφιμα στα μαγειρεμένα. Για να μην μολύνουμε τα τρόφιμα πρέπει να πλένουμε τα χέρια μας και όταν: Φυσάμε τη μύτη μας Βήχουμε ή φταρνιζόμαστε στην παλάμη μας Πάμε στην τουαλέτα Βγάλουμε έξω τα σκουπίδια Χαϊδέψουμε το κατοικίδιό μας Να πλένετε επίσης τα χέρια σας πριν αρχίσετε να τρώτε. Χρησιμοποιούμε τον ίδιο εξοπλισμό Είναι μεγάλο λάθος, λ.χ., να χρησιμοποιούμε το ίδιο πιρούνι για να γυρνάμε το κρέας από την αρχή έως το τέλος του μαγειρέματος. Εξίσου μεγάλο λάθος είναι να ξεβγάζουμε πρόχειρα με λίγο νερό το πιάτο στο οποίο είχαμε το ωμό κοτόπουλο, για να βάλουμε το ψημένο. Ή να κόβουμε τα λαχανικά στο ίδιο ξύλο κοπής όπου κόψαμε το κρέας, χωρίς να το σαπουνίσουμε πρώτα. Διαβάστε ακόμα Προσοχή: Κίνδυνος αν κάνετε ΑΥΤΟ με το φαγητό σας Ξεφλουδίζουμε φρούτα, λαχανικά χωρίς να τα πλύνουμε Με αυτή την τακτική, υπάρχει κίνδυνος βακτήρια και υπολείμματα φυτοφαρμάκων να περάσουν από τη φλούδα στη σάρκα τους. Τρώμε και πίνουμε την ώρα που μαγειρεύουμε Δεν πρέπει να τρώμε, να πίνουμε, αλλά ούτε και να καπνίζουμε όταν προετοιμάζουμε νωπά προϊόντα κρέατος, πουλερικών, ψαριών, θαλασσινών. Αφήνουμε μισοψημένο το φαγητό Το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά (κοτόπουλο, γαλοπούλα), τα θαλασσινά και τα αυγά μπορεί να περιέχουν βακτήρια που προκαλούν τροφική δηλητηρίαση. Πρέπει να τα μαγειρεύουμε πολύ καλά. Αν δεν μπορείτε να το υπολογίσετε, να χρησιμοποιείτε θερμόμετρο τροφίμων. Αφήνουμε το φαγητό εκτός ψυγείου Είναι μεγάλο λάθος να αφήνουμε το φαγητό στον πάγκο της κουζίνας από το μεσημέρι μέχρι το βράδυ. Ειδικά τώρα που κάνει ζέστη, είναι πολύ μεγάλος ο κίνδυνος να αλλοιωθεί. Αν καταναλώσουμε αλλοιωμένο φαγητό, κινδυνεύουμε από τροφική δηλητηρίαση. Το μαγειρεμένο φαγητό πρέπει να μπαίνει στο ψυγείο μέσα σε 2 ώρες από την ώρα που σβήνουμε το μάτι. Για να κρυώσει πιο γρήγορα στο μεσοδιάστημα, βγάλτε το από το σκεύος μαγειρικής και βάλτε το σε ένα άλλο. Να θυμάστε ότι μερικά τρόφιμα είναι εξαιρετικά ευπαθή στη ζέστη. Ρύζι, πατάτες και γαλακτοκομικά (π.χ. το τυρί στην χωριάτικη σαλάτα) αλλοιώνονται πολύ εύκολα. Έχουμε σε υψηλή θερμοκρασία το ψυγείο Ειδικά το καλοκαίρι, η θερμοκρασία στο ψυγείο σας πρέπει να είναι 4 βαθμοί Κελσίου ή χαμηλότερα. Στην κατάψυξη πρέπει να είναι κάτω από -18ο C (μείον 18 βαθμοι Κελσίου). Τα βακτήρια μπορούν να αναπτυχθούν ραγδαία στην «επικίνδυνη ζώνη» (από τους 4 έως και τους 60 βαθμούς Κελσίου). Τρώμε τα έτοιμα τρόφιμα μετά την ημερομηνία λήξης Ακόμα ένα τεράστιο λάθος στην κουζίνα. Οι ημερομηνίες λήξης υπάρχουν για να τις τηρούμε και όχι για να τις αγνοούμε. Αν την αγνοήσουμε, διακινδυνεύουμε να πάθουμε τροφική δηλητηρίαση. Ωστόσο προσοχή: Άλλο είναι να αναγράφει ένα προϊόν «Ανάλωση μέχρι» (ή «Use-by») και άλλο «Ανάλωση κατά προτίμηση έως» (ή «Best before»). Στην πρώτη περίπτωση, όταν παρέλθει η ημερομηνία, το τρόφιμο δεν θεωρείται πλέον ασφαλές για κατανάλωση. Με το «Best before» όμως, το τρόφιμο μπορεί να καταναλωθεί, αλλά ενδέχεται να μην είναι τόσο γευστικό όσο αν είχε καταναλωθεί νωρίτερα. Ζεσταίνουμε με λάθος τρόπο το φαγητό Εάν πρόκειται να φάτε φαγητό που είχατε στο ψυγείο, πρέπει να το θερμαίνετε στους τουλάχιστον 80ο C.

2021-08-03T23:26:00.002-07:00

ΕΦΕΤ: Ενημέρωση των καταναλωτών για την περίοδο του Πάσχα

2021-04-27T00:49:00.002-07:00

Τις ημέρες του Πάσχα αγοράζουμε παραδοσιακά κάποια συγκεκριμένα είδη τροφίμων για να ετοιμάσουμε το εορταστικό τραπέζι, όπως κρέας, τυριά, αυγά, ενώ η σοκολάτα έχει τον κύριο λόγο στις προτιμήσεις των γλυκών με τη μορφή των πατροπαράδοτων σοκολατένιων αυγών.

Καθώς πλησιάζει η εορταστική περίοδος ο Ε.Φ.Ε.Τ. δίνει μερικές βασικές χρήσιμες συμβουλές για την επιλογή αυτών των τροφίμων με ασφάλεια και τον ορθό χειρισμό τους στο σπίτι μας.

Όταν αγοράζουμε τα τρόφιμα που θέλουμε, προμηθευόμαστε αρχικά τα λιγότερο ευαλλοίωτα και στο τέλος αγοράζουμε τα πιο ευαλλοίωτα και πάντα φροντίζουμε να τα τοποθετήσουμε στο ψυγείο το συντομότερο δυνατό. Το οικιακό μας ψυγείο θα πρέπει να λειτουργεί σωστά δηλαδή η θερμοκρασία συντήρησης να κυμαίνεται από +1°C έως +4°C, ενώ η θερμοκρασία κατάψυξης να είναι μικρότερη ή το πολύ ίση με -18°C.
Η προμήθεια των τροφίμων πρέπει να γίνεται από επίσημα και ελεγχόμενα σημεία της αγοράς.
Όταν αγοράζουμε κρέας, αυτό πρέπει να είναι τοποθετημένο μέσα σε ψυγεία ή σε ψυχόμενες προθήκες που τηρούν ορθά τις θερμοκρασίες ψύξης.
Να δίνουμε προσοχή στις συνθήκες υγιεινής του προσωπικού και στην καθαριότητα του εξοπλισμού και του χώρου του καταστήματος που επιλέγουμε για την αγορά τροφίμων.

Γενικά, όταν αγοράζουμε τα τρόφιμα για το πασχαλινό τραπέζι, εξετάζουμε προσεκτικά την επισήμανση των προϊόντων και τις ενδεικτικές πινακίδες πώλησης. Συγκεκριμένα, όταν αγοράζουμε αμνοερίφια, σπλάχνα και κρέας πρέπει να προσέχουμε:

Τα αμνοερίφια εγχώριας παραγωγής (ζώα που εκτράφηκαν στην Ελλάδα ή σε χώρες Ε.Ε. και έχουν σφαγεί στη χώρα μας), η σφραγίδα καταλληλότητας που αναζητούμε, είναι χρώματος «λαμπρού κυανού» (χρωστική Ε 133), δηλ. «τυρκουάζ» και ωοειδούς σχήματος (σχήμα αυγού), στο κέντρο της οποίας αναγράφεται ο αριθμός έγκρισης του σφαγείου που εσφάγησαν και περιφερειακά τα αρχικά GR και τα διακριτικά της Ε.Ε.
Σφάγια αμνοεριφίων που έχουν σφαγεί σε άλλες χώρες της Ε.Ε. και διακινούνται προς τη χώρα μας, πρέπει να φέρουν την παραπάνω ωοειδή σφραγίδα, χρώματος επιλογής του κάθε Κράτους Μέλους της Ε.Ε. και τα χαρακτηριστικά στοιχεία (αριθμός έγκρισης σφαγείου, χώρας και διακριτικών της Ε.Ε.) τα οποία εφαρμόζονται στη χώρα σφαγής τους.
Τέλος τα σφάγια αμνοεριφίων που έχουν σφαγεί σε τρίτες χώρες και εισάγονται στη χώρα μας, πρέπει να φέρουν σφραγίδα καταλληλότητας χρώματος καστανού.
Σε κάθε σφάγιο, πρέπει υποχρεωτικά να υπάρχουν σφραγίδες και στα δύο ημιμόριά του.
Όταν αγοράζουμε σπλάχνα, παρατηρούμε να μην υπάρχουν οζίδια ή/και κύστεις, ούτε να φαίνονται μεταβολές στο χρώμα και φυσικά να μην είναι εκτεθειμένα στο περιβάλλον.
Όταν επιλέγουμε κατεψυγμένα κρέατα, πρέπει να εξετάζουμε την ημερομηνία κατάψυξης και την ημερομηνία λήξης του προϊόντος.

Όταν αγοράζουμε αυγά:

Εξετάζουμε τις προβλεπόμενες ενδείξεις στη συσκευασία, όπως την κατηγορία ποιότητας, βάρους και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας.
Για την καλή συντήρηση διατηρούμε τα αυγά σε δροσερό χώρο.

Για την βαφή των αυγών:

Βάφουμε μόνο τα αυγά που δεν έχουν σπάσει κατά το βρασμό.
Ακολουθούμε προσεκτικά τις οδηγίες που αναγράφονται στις συσκευασίες βαφής αυγών.

Όταν αγοράζουμε σοκολατένια αυγά για παιδιά,

Επιλέγουμε σημεία πώλησης τροφίμων, όπου ισχύουν οι γενικοί κανόνες υγιεινής κατά τη συντήρηση, την έκθεση και τη διάθεση από σταθερά και επώνυμα σημεία πώλησης τροφίμων.
Επειδή στα σοκολατένια αυγά περιέχονται παιχνίδια μικρών διαστάσεων, προσέχουμε να μην τα δίνουμε σε παιδιά μικρής ηλικίας που μπορεί να πνιγούν. Προσέχουμε την υποχρεωτική αναγραφή της σύνθεσης (π.χ. «σοκολάτα γάλακτος», «σοκολάτα υγείας») και την ημερομηνία ανάλωσης.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με ορθές πρακτικές κατά το χειρισμό τροφίμων στο σπίτι μπορείτε να βρείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.efet.gr/files/egxeiridio.pdf

Ως καταναλωτές πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις αγορές μας και αν διαπιστώσουμε στην αγορά υποβαθμισμένα, ακατάλληλα, αλλοιωμένα τρόφιμα ή αντιμετωπίσουμε φαινόμενα εξαπάτησης ή παραπλάνησής μας, υπάρχει ο πενταψήφιος τηλεφωνικός αριθμός 11717 για τις καταγγελίες

ΠΗΓΗ: https://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/anakoinoseis-ekdiloseis/anakoinoseis-cat/item/5031-enimerosi-ton-katanaloton-gia-tin-periodo-tou-pasxa

Προτυποποιημένα Έντυπα Ελέγχου Επιχειρήσεων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος.

2020-07-02T13:49:00.000-07:00

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 2678 τ. Β΄ 1-7-2020 η νέα Υπουργική Απόφαση με αρ.Δ1γ/Γ.Π/38282/2020 με θέμα «Προτυποποιημένα Έντυπα Ελέγχου Επιχειρήσεων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος»
Δείτε το ΦΕΚ ΕΔΩ

Τρώγοντας με ασφάλεια στο σπίτι. ΕΦΕΤ

2020-06-22T22:27:00.001-07:00

Μεγάλος αριθμός τροφιμογενών λοιμώξεων έχει διεθνώς καταγραφεί ως αποτέλεσμα ακατάλληλου χειρισμού τροφίμων στο σπίτι. O ΕΦΕΤ σε συνέχεια των δύο οδηγών υγιεινής έναντι του SARS-CoV-2 που δημοσίευσε, έναν για τις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης και έναν τη βιομηχανία τροφίμων, καθώς και του προφίλ επικινδυνότητας για τον ίδιο ιό, επέλεξε 40 αντιπροσωπευτικές ερωτήσεις καταναλωτών και τις απαντάει, με τη συμβουλευτική συνδρομή διακεκριμένων ακαδημαϊκών, με τρόπο απλό και κατανοητό στο 25σέλιδο εγχειρίδιο «Τρώγοντας με ασφάλεια στο σπίτι» το οποίο είναι διαθέσιμο από την ιστοσελίδα του ΕΦΕΤ.

Για να απαντηθούν οι ερωτήσεις, ομαδοποιήθηκαν ακολουθώντας τα παρακάτω πέντε «κλειδιά» ορθής υγιεινής πρακτικής και ασφάλειας τροφίμων, σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προκειμένου τα τρόφιμα να καταναλώνονται με ασφάλεια στο σπίτι:

1) Καθαρισμός

2) Διαχωρισμός

3) Επαρκής θέρμανση

4) Επαρκής ψύξη/κατάψυξη

5) Επιλογή κατάλληλων πρώτων υλών και νερού

Δείτε εδώ το εγχειρίδιο του ΕΦΕΤ “Τρώγοντας με ασφάλεια στο σπίτι”.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ: COVID-19: Οδηγός Επανεκκίνησης για τη Μαζική Εστίαση

2020-05-20T10:30:00.002-07:00

Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (Σ.Ε.Β.Τ.) και την Ελληνική Ένωση Επιχειρήσεων Οργανωμένης Εστίασης (ΕΠ.Ο.ΕΣ), ενόψει της επαναλειτουργίας των επιχειρήσεων Μαζικής Εστίασης από τις 25 Μαΐου 2020, εκδίδει τον «Οδηγό Επανεκκίνησης για τη Μαζική Εστίαση» με σκοπό την παροχή απλών και πρακτικών οδηγιών προσαρμογής στο πλαίσιο της νέας πραγματικότητας που έχει δημιουργηθεί από τη νόσο COVID-19. Οι οδηγίες βασίζονται στην ανάλυση του προφίλ επικινδυνότητας του ιού για τους χώρους εστίασης και στις βέλτιστες πρακτικές όπως αυτές αποτυπώνονται σε διεθνείς και εθνικές συστάσεις.

Στην ομάδα που συνέταξε τον οδηγό συμμετείχαν, εκτός από στελέχη του ΕΦΕΤ, εξέχοντες επιστήμονες από τον ακαδημαϊκό χώρο καθώς και έμπειρα στελέχη των επιχειρήσεων τροφίμων, μέλη των ανωτέρω αναφερόμενων φορέων.

Ο οδηγός βασίστηκε στα στοιχεία που ίσχυαν μέχρι την ημερομηνία έκδοσής του και είναι διαθέσιμος για λήψη από την ιστοσελίδα του ΕΦΕΤ www.efet.gr.

Ο ΕΦΕΤ θα επικαιροποιεί τον οδηγό όποτε κρίνεται αναγκαίο με βάση τα νεώτερα δεδομένα.

Δείτε τον οδηγό εδώ

πηγή: www.efet.gr

Ευρωπαϊκή Επιτροπή / COVID-19 και ασφάλεια τροφίμων.- Ερωτήσεις και απαντήσεις

2020-04-22T14:02:00.001-07:00

COVID-19 και ασφάλεια τροφίμων

Ερωτήσεις και απαντήσεις

1. Κίνδυνος μόλυνσης μέσω των τρόφιμων

1.1. Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθεί κανείς από τη νόσο COVID-19 μέσω των τροφίμων;

Παρά τη μεγάλη κλίμακα της πανδημίας, μέχρι σήμερα δεν έχει αναφερθεί μετάδοση της COVID-19 μέσω της κατανάλωσης τροφίμων. Ως εκ τούτου, όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων [1], δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα τρόφιμα ενέχουν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία σε σχέση με την COVID-19. Ο κύριος τρόπος μετάδοσης της COVID-19 θεωρείται ότι είναι από άτομο σε άτομο, κυρίως μέσω των αναπνευστικών σταγονιδίων στο φτέρνισμα, τον βήχα ή την εκπνοή ατόμων που έχουν προσβληθεί από τον ιό.

1.2. Ως υπεύθυνος επιχείρησης τροφίμων, μπορώ να ζητήσω εγγυήσεις από τους προμηθευτές μου όσον αφορά την COVID-19;

Όχι. Δεν μπορεί να δικαιολογηθεί πιστοποίηση «άνευ ιού», καθώς δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα τρόφιμα ενέχουν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία σε σχέση με την COVID-19. Επομένως, οποιοδήποτε αίτημα για τέτοιου είδους εγγυήσεις είναι δυσανάλογο και, κατά συνέπεια, μη αποδεκτό.

1.3.Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθεί κανείς από τη νόσο COVID-19 μέσω των συσκευασιών τροφίμων;

Αν και σε πρόσφατη μελέτη [2] αποδείχθηκε ότι ο αιτιολογικός παράγοντας της COVID-19 (ο ιός SARS-CoV-2) επιβιώνει έως και 24 ώρες σε χαρτόνι και έως αρκετές ημέρες σε σκληρές επιφάνειες, όπως ο χάλυβας και το πλαστικό, σε πειραματικές συνθήκες (π.χ. ελεγχόμενη σχετική υγρασία και θερμοκρασία), δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι μολυσμένες συσκευασίες, που έχουν εκτεθεί σε διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες και θερμοκρασίες, μεταδίδουν τη λοίμωξη. Ωστόσο, για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες ότι ο ιός που βρίσκεται στο δέρμα μπορεί να μεταφερθεί στο αναπνευστικό σύστημα (για παράδειγμα ακουμπώντας το πρόσωπο), τα άτομα που χειρίζονται συσκευασίες, συμπεριλαμβανομένων των καταναλωτών, θα πρέπει να τηρούν τις οδηγίες των αρχών δημόσιας υγείας σχετικά με τις ορθές πρακτικές υγιεινής, συμπεριλαμβανομένου του τακτικού και σχολαστικού πλυσίματος των χεριών.

2. Παραγωγή τροφίμων

2.1.Η βιομηχανία γεωργικών τροφίμων λαμβάνει μέτρα για να μη μολυνθούν από τον ιό τα τρόφιμα που παράγει ή διανέμει;

Η παραγωγή τροφίμων στην ΕΕ διέπεται ήδη από αυστηρούς κανόνες υγιεινής και η εφαρμογή τους υπόκειται σε επίσημους ελέγχους. Όλες οι επιχειρήσεις τροφίμων πρέπει να τους εφαρμόζουν. Οι έλεγχοι υγιεινής που πρέπει να πραγματοποιούνται από τους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων είναι σχεδιασμένοι για την πρόληψη της επιμόλυνσης των τροφίμων από οποιαδήποτε παθογόνα και, ως εκ τούτου, αποσκοπούν επίσης στην πρόληψη της επιμόλυνσης των τροφίμων από τον ιό που προκαλεί την COVID-19. Είναι υποχρεωτικό για τις επιχειρήσεις τροφίμων να διοργανώνουν τακτικές εκπαιδεύσεις σχετικά με όλες αυτές τις απαιτήσεις, ώστε τα άτομα που εργάζονται στη βιομηχανία τροφίμων να γνωρίζουν πώς να δουλεύουν σύμφωνα με τους κανόνες υγιεινής.

Μεταξύ των ορθών πρακτικών υγιεινής που απαιτούνται σε όλα τα στάδια της παραγωγής τροφίμων, ιδιαίτερη σημασία έχει ο καθαρισμός και, κατά περίπτωση, η απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού παραγωγής τροφίμων μεταξύ των παρτίδων παραγωγής, η αποφυγή της διασταυρούμενης επιμόλυνσης μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών τροφίμων και μεταξύ των τροφίμων σε διάφορα στάδια της διαδικασίας (π.χ. ωμό ή μαγειρεμένο τρόφιμο), η προσωπική υγιεινή όπως το πλύσιμο και η απολύμανση των χεριών, η χρήση γαντιών και μασκών όπου απαιτείται, η χρήση ειδικών υγιεινών ενδυμάτων και υποδημάτων ή η παραμονή στο σπίτι, μακριά από την εργασία, όταν ο εργαζόμενος αισθάνεται αδιαθεσία.

Επιπλέον, στο παρόν πλαίσιο, οι επιχειρήσεις τροφίμων θα πρέπει να περιορίζουν τις εξωτερικές επαφές τους στις απολύτως αναγκαίες, για παράδειγμα με τους προμηθευτές ή τα φορτηγά, κρατώντας παράλληλα απόσταση από τους οδηγούς.

2.2.Τα περιοριστικά μέτρα ενδέχεται να περιορίζουν τους ελέγχους σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων υγιεινής στις επιχειρήσεις τροφίμων. Μπορεί αυτό να υπονομεύσει την ασφάλεια των τροφίμων γενικότερα;

Παρά το γεγονός ότι οι επίσημοι έλεγχοι αποτελούν μέρος μιας ασφαλούς αλυσίδας τροφίμων, οι ισχύοντες περιορισμοί (συμπεριλαμβανομένης της πιθανής αναβολής βάσει κινδύνου ορισμένων δραστηριοτήτων επίσημων ελέγχων) δεν θεωρείται ότι επηρεάζουν την ασφάλεια των τροφίμων, η οποία βασίζεται πρωτίστως στη δέσμευση όλων των παραγόντων της αλυσίδας τροφίμων, από το αγρόκτημα στο πιάτο, με την πρωταρχική ευθύνη να βαρύνει τους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων. Η ασφάλεια των τροφίμων επιτυγχάνεται πρωτίστως με προληπτικά μέτρα (ορθές πρακτικές υγιεινής). Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων πρέπει να αποδεικνύουν μέσω ελέγχων και δοκιμών στη διαδικασία παραγωγής και στα τρόφιμα (των επονομαζόμενων αυτοελέγχων) ότι τα εν λόγω προληπτικά μέτρα εφαρμόζονται πάντα κατά την παραγωγή τροφίμων και ότι είναι αποτελεσματικά. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται επιθεώρηση από τις αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων. Παρόλο που τα περιοριστικά μέτρα ενδέχεται να επηρεάζουν τις λεπτομέρειες διεξαγωγής των επίσημων ελέγχων, δεν επηρεάζουν την ασφάλεια των τροφίμων που παράγονται.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε κανονισμό [3] που επιτρέπει στα κράτη μέλη να διεξάγουν ελεγκτικές ενέργειες κατά τρόπο συμβατό με τους περιορισμούς στις μετακινήσεις προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση της COVID-19, με τις δέουσες εγγυήσεις, ώστε να μη διακυβεύεται η ασφάλεια των τροφίμων. Τα εν λόγω μέτρα ισχύουν για δύο μήνες και στη συνέχεια θα επανεξεταστούν με βάση τις πληροφορίες που θα παρασχεθούν από τα κράτη μέλη.

2.3. Τι συμβαίνει σε περίπτωση που ένας υπάλληλος επιχείρησης τροφίμων έχει προσβληθεί από την COVID-19;

Στη βιομηχανία μεταποίησης τροφίμων έχουν θεσπιστεί ειδικά πρωτόκολλα για τη διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων. Τα σχετικά μέτρα προστίθενται στις συνήθεις πρακτικές για την υγιεινή των τροφίμων και την ασφάλεια των εργαζομένων και προσαρμόζονται στις εκάστοτε επιτόπιες δυνατότητες. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν την κοινωνική αποστασιοποίηση στον χώρο εργασίας, την τοποθέτηση πλεξιγκλάς όταν δεν είναι δυνατή η τήρηση απόστασης, την αποφυγή επαφής μεταξύ των οδηγών φορτηγών και της εγκατάστασης τροφίμων, τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα απολυμαντικών χεριών, την εργασία εκ περιτροπής ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν υπάρχουν περισσότεροι εργαζόμενοι στην εγκατάσταση από όσους είναι απολύτως αναγκαίοι ή, όπου είναι δυνατόν, την εργασία από το σπίτι. Στο πλαίσιο των ειδικών συστάσεων για την COVID-19, οποιοσδήποτε παρουσιάζει ενδεικτικά συμπτώματα της εν λόγω νόσου καλείται να μείνει στο σπίτι του, ώστε να αποφευχθεί η εξάπλωση του ιού.

Ακόμη και στην περίπτωση που κάποιος ενδέχεται να έχει προσβληθεί από τον ιό ενώ δεν είναι (ακόμη) άρρωστος (ασυμπτωματικός φορέας του ιού), η ισχύουσα νομοθεσία ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο να έρθουν τα σωματίδια του ιού σε επαφή με τα τρόφιμα, δεδομένου ότι όποιος εργάζεται σε σημείο χειρισμού τροφίμων πρέπει να τηρεί υψηλό επίπεδο προσωπικής υγιεινής, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης κατάλληλου, καθαρού και, όπου είναι απαραίτητο, προστατευτικού ρουχισμού και να εφαρμόζει συνεχώς ορθές πρακτικές υγιεινής (τακτικό πλύσιμο χεριών, απαγόρευση ανθυγιεινών συμπεριφορών όπως το φτάρνισμα ή ο βήχας κατά την παραγωγή ή τον χειρισμό τροφίμων κ.λπ.).

Όλα δείχνουν ότι τα υφιστάμενα μέτρα υγιεινής είναι εξίσου αποτελεσματικά στην COVID-19 όπως και σε άλλους μικροβιολογικούς κινδύνους [4]. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις τροφίμων μπορούν να λαμβάνουν πρόσθετα μέτρα υγιεινής, όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο, με βάση τον κίνδυνο, ιδίως σε περίπτωση που ένας εργαζόμενος βρεθεί θετικός στον ιό. Τα εν λόγω μέτρα, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα τρόφιμα δεν αποτελούν γνωστή πηγή μετάδοσης, παρέχουν εγγυήσεις για την ασφάλεια της παραγωγής τροφίμων.

2.4.Ενδέχεται να υπάρχουν ελλείψεις σε απολυμαντικά χεριών λόγω προβλημάτων διανομής. Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτό το ζήτημα σε επιχείρηση τροφίμων;

Η νομοθεσία της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων απαιτεί από όλους τους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων να διασφαλίζουν ότι οι εργαζόμενοι λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα υγιεινής. Αυτό περιλαμβάνει το συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι. Σε περίπτωση που απαιτείται πρόσθετη απολύμανση, αυτή θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες. Σε περίπτωση ελλείψεων, οι τοπικές αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων θα εξετάσουν τα σχετικά ζητήματα κατά περίπτωση και ενδέχεται να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να βρουν εναλλακτικές ασφαλείς λύσεις ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των τροφίμων. Οι εν λόγω λύσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη χρήση εναλλακτικών προϊόντων ή τη διασφάλιση συχνότερου πλυσίματος των χεριών με σαπούνι.

2.5. Ως υπεύθυνος επιχείρησης τροφίμων, πώς μπορώ να προστατεύσω τους υπαλλήλους μου από τον ιό;

Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων πρέπει να εκπαιδεύουν τους εργαζομένους τους σχετικά με τον κατάλληλο τρόπο χρήσης των μέσων ατομικής προστασίας και να τους υπενθυμίζουν πόσο σημαντικό είναι να ακολουθούν τις οδηγίες για την προσωπική υγιεινή και την κοινωνική αποστασιοποίηση κατά τα διαλείμματα στην εργασία.

3. Τρόφιμα σε καταστήματα

3.1. Μπορεί να μολυνθώ από τρόφιμα που τα έχουν χειριστεί άτομα τα οποία ενδέχεται να έχουν προσβληθεί από τον ιό;

Σύμφωνα με τους οργανισμούς για την ασφάλεια των τροφίμων των κρατών μελών της ΕΕ, είναι εξαιρετικά απίθανο να προσβληθείτε από την COVID-19 μέσω του χειρισμού τροφίμων. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων δήλωσε ότι δεν υπάρχουν επί του παρόντος στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα τρόφιμα αποτελούν πιθανή πηγή ή τρόπο μετάδοσης του ιού που προκαλεί την COVID-19 [5].

Επί του παρόντος δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με το κατά πόσον ο ιός που προκαλεί τη νόσο COVID-19 μπορεί να είναι βρεθεί στα τρόφιμα, να επιβιώσει εκεί και να μολύνει τον άνθρωπο. Ταυτόχρονα, δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι τα τρόφιμα αποτελούν πηγή ή φορέα της λοίμωξης, ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όσοι νοσούν έχουν προσβληθεί μέσω της επαφής με άλλα μολυσμένα άτομα.

Θεωρητικά, όπως ισχύει για οποιαδήποτε επιφάνεια με την οποία έχει έρθει σε επαφή μολυσμένο άτομο, είτε πρόκειται για πόμολο είτε για όποια άλλη επιφάνεια, τα τρόφιμα θα μπορούσαν επίσης να οδηγήσουν σε έμμεση μόλυνση μέσω της επαφής με αυτά. Ως εκ τούτου, όλοι θα πρέπει να ακολουθούν τις συστάσεις των αρχών δημόσιας υγείας για το πλύσιμο των χεριών.

Οι έμποροι λιανικής είναι ενήμεροι για τις απαιτήσεις υγιεινής κατά τον χειρισμό τροφίμων. Το προσωπικό που χειρίζεται τρόφιμα (για παράδειγμα που κόβει κρέας, τεμαχίζει κρέας ή γαλακτοκομικά προϊόντα, καθαρίζει ψάρια, συσκευάζει φρούτα και λαχανικά) φοράει γάντια και συχνά τα αντικαθιστά ή, διαφορετικά, πλένει συχνά τα χέρια του.

Οι καταναλωτές θα πρέπει επίσης να παίζουν τον ρόλο τους. Μια γενική ορθή πρακτική υγιεινής είναι οι πελάτες στα καταστήματα να αγγίζουν μόνο τα τρόφιμα που προτίθενται να αγοράσουν, ώστε να αποφεύγεται η επιμόλυνσή τους με οποιοδήποτε παθογόνο που μπορεί να έχουν στα χέρια τους.

3.2. Ως έμπορος λιανικής, πώς μπορώ να προστατεύσω τον εαυτό μου και τους πελάτες μου ενάντια στη μόλυνση από άλλα άτομα όταν επισκέπτονται το κατάστημά μου;

Οι έμποροι λιανικής θα πρέπει να βεβαιώνονται ότι οι διαδικασίες υγιεινής και καθαρισμού που εφαρμόζουν είναι επικαιροποιημένες και να διασφαλίζουν την αυστηρή συμμόρφωση με αυτές, συμπεριλαμβανομένης της σαφούς ενημέρωσης των πελατών σχετικά με τους κανόνες συμπεριφοράς για θέματα υγιεινής. Συνιστάται επίσης στους εμπόρους λιανικής πώλησης να ελέγχουν την είσοδο εξωτερικών προμηθευτών προϊόντων και παρόχων υπηρεσιών (καθαρισμού κ.λπ.).

Δεδομένου ότι ο ιός που είναι υπεύθυνος για την COVID-19 είναι ανθεκτικός κυρίως σε λείες αδρανείς επιφάνειες, όπως είναι το πλαστικό και ο ανοξείδωτος χάλυβας, συνιστάται στους εμπόρους λιανικής να καθαρίζουν αυτές τις επιφάνειες συχνά, για παράδειγμα τα καρότσια ή τις συσκευές σάρωσης που χρησιμοποιούν οι πελάτες. Τα καλάθια των σουπερμάρκετ θα πρέπει να απολυμαίνονται τακτικά. Επίσης, οι έμποροι λιανικής μπορούν να ζητούν από τους πελάτες να φέρνουν δικές τους σακούλες για τις αγορές τους.

Όπως έχουν ζητήσει πολλές αρχές, θα πρέπει να εξασφαλίζουν την τήρηση ασφαλούς φυσικής απόστασης μεταξύ των ατόμων, το οποίο συνιστάται από τις αρχές δημόσιας υγείας, για παράδειγμα μέσω της σήμανσης του δαπέδου ανά σημεία, και να περιορίζουν τον αριθμό των ατόμων που βρίσκονται στο κατάστημά τους ταυτόχρονα. Οι έμποροι λιανικής μπορούν επίσης να συνιστούν στους καταναλωτές να χρησιμοποιούν το καρότσι των αγορών τους για την τήρηση απόστασης.

Θα πρέπει να αποφεύγονται οι προωθητικές εκστρατείες δοκιμών τροφίμων.

Όταν το επιτρέπουν οι προμήθειες, οι έμποροι λιανικής μπορούν να εξετάζουν το ενδεχόμενο να διαθέτουν στους πελάτες τους απολυμαντικό χεριών ή απολυμαντικά μαντηλάκια στην είσοδο και/ή ακόμη και να διανέμουν γάντια μίας χρήσης [6], όταν οι πελάτες πρέπει να έρθουν σε επαφή με μη συσκευασμένα τρόφιμα (όπως φρούτα ή λαχανικά) στο κατάστημα. Όταν οι έμποροι λιανικής πώλησης λαμβάνουν μέτρα υγιεινής πρέπει να απαιτούν από τους πελάτες να τα χρησιμοποιούν ενώ, στην περίπτωση των γαντιών μίας χρήσης, πρέπει να επιμένουν για την κατάλληλη απόρριψή τους.

Εάν χρειάζεται προσωπική επικοινωνία και δεν είναι δυνατόν να τηρηθεί ασφαλής απόσταση μεταξύ των ατόμων, συνιστάται η τοποθέτηση γυαλιού ή πλεξιγκλάς μεταξύ του ταμία και του πελάτη (π.χ. στα ταμεία), ενώ ενθαρρύνονται και οι πληρωμές με χρεωστική/πιστωτική κάρτα, κατά προτίμηση ανέπαφα, αντί για μετρητά. Συνιστάται επίσης η τακτική απολύμανση της συσκευής για πληρωμές με κάρτα, καθώς και του κυλιόμενου ιμάντα στο ταμείο.

4. Τρόφιμα στο σπίτι

4.1. Μπορεί να μολυνθώ από την κατανάλωση ορισμένων τροφίμων;

Επί του παρόντος δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με το κατά πόσον ο ιός που προκαλεί τη νόσο COVID-19 μπορεί να βρίσκεται στα τρόφιμα, να επιβιώνει εκεί και να μολύνει τον άνθρωπο. Επιπλέον, παρά τη μεγάλη κλίμακα της πανδημίας της COVID-19, μέχρι σήμερα δεν έχει αναφερθεί μετάδοση της εν λόγω νόσου μέσω της κατανάλωσης τροφίμων. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα τρόφιμα ενέχουν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία σε σχέση με την COVID-19.

Ο κύριος τρόπος μετάδοσης της COVID-19 θεωρείται ότι είναι από άτομο σε άτομο, κυρίως μέσω των αναπνευστικών σταγονιδίων στο φτέρνισμα, τον βήχα ή την εκπνοή ατόμων που έχουν προσβληθεί από τον ιό.

4.2. Μπορώ να κάνω κάτι στο σπίτι για να ελαχιστοποιήσω τον πιθανό κίνδυνο μετάδοσης του ιού που είναι υπεύθυνος για την COVID-19 μέσω των τροφίμων;

Ναι.

Καταρχάς, είναι πολύ σημαντικό να πλένετε καλά τα χέρια σας (δείτε τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων για αποτελεσματικό πλύσιμο χεριών[8]) με σαπούνι και ζεστό νερό πριν και μετά τα ψώνια σας, καθώς έτσι προστατεύετε τον εαυτό σας και τους άλλους.

Εξίσου σημαντικό είναι να εφαρμόζετε αυστηρούς κανόνες υγιεινής στην κουζίνα σας, οι οποίοι συνήθως σας προστατεύουν από τροφικές δηλητηριάσεις.

Αποθηκεύετε τα τρόφιμά σας κατάλληλα (οποιαδήποτε επαφή μεταξύ των τροφίμων που καταναλώνονται ωμά και των μαγειρεμένων τροφίμων πρέπει να αποφεύγεται), πετάτε τις εξωτερικές συσκευασίες πριν από την αποθήκευση (για παράδειγμα την εξωτερική συσκευασία από χαρτόνι αν υπάρχει εσωτερική συσκευασία από πλαστικό) και παρακολουθείτε τις βασικές πληροφορίες, όπως τα ανώτατα όρια διάρκειας.

Πλένετε σχολαστικά τα φρούτα και τα λαχανικά με καθαρό νερό, ιδίως εάν δεν πρόκειται να μαγειρευτούν (η COVID-19 δεν θα επιβιώσει στο μαγείρεμα).

Αποφεύγετε την επιμόλυνση από μαγειρικά σκεύη (μαχαίρια, πιάτα κ.λπ.) με το προσεκτικό πλύσιμό τους με απορρυπαντικό μεταξύ των χρήσεων σε διαφορετικά συστατικά τροφίμων.

Τηρείτε τις οδηγίες μαγειρέματος (χρόνος, θερμοκρασία) για τα τρόφιμα που προορίζονται να καταναλωθούν μαγειρεμένα.

Πλένετε τα χέρια σας με ζεστό νερό και σαπούνι προτού αρχίσετε να παρασκευάζετε ή να μαγειρεύετε φαγητό, καθώς και μετά την παρασκευή του.

Οι επιφάνειες του ψυγείου και της κουζίνας πρέπει να καθαρίζονται ως συνήθως, αν και με αυξημένη συχνότητα.

Οι προφυλάξεις κατά της COVID-19 δεν θα πρέπει να σας κάνουν να ξεχνάτε τους συνήθεις κανόνες για την αποφυγή τροφικών δηλητηριάσεων όταν μαγειρεύετε στο σπίτι, οι οποίοι εξακολουθούν να ισχύουν και οι οποίοι σας προστατεύουν από τροφιμογενείς νόσους που θα επιβάρυναν περαιτέρω τις μονάδες υγειονομικής περίθαλψης.

4.3. Τι γίνεται με την τροφή του ζώου συντροφιάς μου; Ποιος είναι ο κίνδυνος να προσβληθεί το ζώο συντροφιάς μου από τη νόσο COVID-19 μέσω της τροφής για ζώα συντροφιάς;

Όπως ισχύει και για τα τρόφιμα για ανθρώπους, δεν έχει αναφερθεί κανένα περιστατικό μετάδοσης της COVID-19 σε ζώα μέσω της κατανάλωσης τροφών για ζώα συντροφιάς (βλ. σημείο 1.1 ανωτέρω). Αυτή η εκτίμηση ισχύει επίσης για τις ζωοτροφές για τα εκτρεφόμενα ζώα. Έτσι, όπως ισχύει και για τα τρόφιμα που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, είναι εξαιρετικά απίθανο να προσβληθεί κανείς από την COVID-19 μέσω του χειρισμού τροφών για ζώα συντροφιάς. Οι συστάσεις σχετικά με τον χειρισμό των πακέτων τροφών για ζώα συντροφιάς είναι οι ίδιες με αυτές για τον χειρισμό κάθε άλλης συσκευασίας (βλ. σημείο 1.3 ανωτέρω).

5. Συστάσεις των κρατών μελών

Αυστρία

https://www.bmlrt.gv.at/land/produktion-maerkte/coronavirus-landwirtschaft.html

https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Coronavirus---Aktuelle-Maßnahmen.html

https://www.wko.at/service/aussenwirtschaft/coronavirus-wirtschaftskammer-als-anlaufstelle.html

https://www.bmlrt.gv.at/wasser/nutzung-wasser/wasserversorgung/coronavirus-lebensmittel-und-wasser.html

Βέλγιο

https://www.info-coronavirus.be/

http://www.afsca.be/professionnels/publications/communications/coronavirus.asp

Βουλγαρία

https://www.mzh.government.bg/media/filer_public/2020/04/06/vprosi_i_otgovori_new_11_06_04_2020_3O3b4mb.doc

https://www.mh.government.bg/bg/informaciya-za-grazhdani/informaciya-otnosno-noviya-koronavirus-2019-ncov/

http://www.babh.government.bg/bg/Page/ukazanie_kym_biznesoperatorite/index/ukazanie_kym_biznesoperatorite/COVID19%20Указан

http://corhv.government.bg/?cat=28

http://www.babh.government.bg/userfiles/files/covid-19/%20%D0%BA%D1%8A%D0%BC%20%D0%B1%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B5%D1%81%20%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%20%D0%B2%20%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%20%E2%80%9C%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8.doc

Κροατία

https://www.hzjz.hr/priopcenja-mediji/pitanja-i-odgovori-o-bolesti-uzrokovanoj-novim-koronavirusom/

https://vlada.gov.hr/?id=28862&pregled=1&datum=Fri%20Feb%2028%202020%2018:03:29%20GMT+0100%20(Central%20European%20Standard%20Time)

https://zdravlje.gov.hr/koronavirus-i-mjere-prevencije/4952

https://www.koronavirus.hr/

Κύπρος

https://www.pio.gov.cy/coronavirus

https://www.pio.gov.cy/coronavirus/

Τσεχία

Τσεχικός τηλεφωνικός αριθμός για την COVID-19: 1212

https://koronavirus.mzcr.cz/

http://www.szu.cz/

https://www.bezpecnostpotravin.cz/covid-19-informace-doporuceni-hygienicka-opatreni-bezpecnost-potravin.aspx

https://www.mvcr.cz/clanek/coronavirus-informace-mv.aspx

https://www.szpi.gov.cz/docDetail.aspx?docid=2264030&docType=ART&nid=13139 .

Δανία

https://www.foedevarestyrelsen.dk/Leksikon/Sider/Coronavirus-(COVID-19).aspx

Εσθονία

https://www.terviseamet.ee/et/uuskoroonaviirus

https://vet.agri.ee/et/uudised/viiruse-tokestamise-juhised-toidukaitlejatele-ja-loomapidajatele

https://www.kriis.ee/en/basic-needs-food-medicinal-products-cash-communications-electricity-heating-and-fuel

Φινλανδία

https://www.ruokavirasto.fi/teemat/koronavirus-covid-19/ (φινλανδικά)

https://www.ruokavirasto.fi/sv/teman/coronaviruset-covid-19/ (σουηδικά)

Γαλλία

https://www.anses.fr/fr/content/coronavirus-alimentation-courses-nettoyage-les-recommandations-de-l%E2%80%99anses

https://www.anses.fr/fr/content/covid-19-pas-de-transmission-par-les-animaux-d%E2%80%99%C3%A9levage-et-les-animaux-de-compagnie-0

https://agriculture.gouv.fr/covid-19-faq-alimentation-securite-sanitaire-et-protection-animale

https://agriculture.gouv.fr/covid-19-informations-sur-les-secteurs-du-ministere-de-lagriculture-et-de-lalimentation

Γερμανία

https://urldefense.com/v3/__https://www.bfr.bund.de/en/can_the_new_type_of_coronavirus_be_transmitted_via_food_and_objects_-244090.html__;!!DOxrgLBm!T1tzpFXL4D6DtXOLBLiGgTNWW9CMqZAjiP1SRFgquiLELax7JqQPt4-rxHgr4oO06gbv9iU$

https://www.bmel.de/DE/Ministerium/_Texte/corona-virus-faq-fragen-antworten.html

Ελλάδα

http://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/deltia-typou/news-other-cat/item/4912-trofima-kai-koronoios-mas-rotate-sas-apantame

http://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/deltia-typou/news-other-cat/item/4904-enimerosi-katanaloton-kai-epixeiriseon-trofimon-o-neos-koronoios-sars-cov-2-ta-trofima-ta-metra-profylaksis

http://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/deltia-typou/news-other-cat/item/4906-anavoli-ekpaideftikon-programmaton-epitheoriton-kai-eksetaseon-xeiriston-trofimon

http://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/deltia-typou/news-other-cat/item/4907-anastoli-aftoprosopis-synallagis-me-to-koino

http://www.efet.gr/index.php/el/enimerosi/deltia-typou/kiroseis-cat/item/4909-anastoli-ypoxreosis-pliromis-prostimon

https://eody.gov.gr/wp-content/uploads/2020/03/covid-19-asfali-trofima.pdf

Ουγγαρία

https://koronavirus.gov.hu/

https://portal.nebih.gov.hu/koronavirus

Ιρλανδία

https://www.fsai.ie/faq/coronavirus.html

Ιταλία

http://www.salute.gov.it/portale/nuovocoronavirus/dettaglioFaqNuovoCoronavirus.jsp?lingua=italiano&id=228#4

Λετονία

https://www.zm.gov.lv/partikas-un-veterinarais-dienests/statiskas-lapas/covid-19-aktualitates?id=19855#jump

Επικαιροποιημένες πληροφορίες για την COVID-19 στον ιστότοπο του Υπουργείου Γεωργίας (λιθουανικά)

Πληροφορίες για την COVID-19 και γραμμή βοήθειας στον ιστότοπο του υπουργικού συμβουλίου (αγγλικά)

Διάταγμα αριθ. 39 του υπουργού Γεωργίας της Δημοκρατίας της Λετονίας σχετικά με τους πρόσθετους κανονισμούς για τον χειρισμό τροφίμων κατά την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, το οποίο εγκρίθηκε στις 20 Μαρτίου 2020 (αγγλικά)

Διάταγμα αριθ. 1-6.1/2020/55 του υπουργού Οικονομικών (λιθουανικά)

Διάταγμα αριθ. 103 του υπουργικού συμβουλίου της Δημοκρατίας της Λετονίας σχετικά με την ανακήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, το οποίο εγκρίθηκε στις 12 Μαρτίου 2020 (αγγλικά)

Λιθουανία

https://vmvt.lt/aktualu-verslui-karantino-metu

Λουξεμβούργο

https://securite-alimentaire.public.lu/fr/consommateur/ConseilConsommateur/CORONAVIRUS-Questions-reponses.html

https://securite-alimentaire.public.lu/fr/consommateur/ConseilConsommateur/CORONAVIRUS-Questions-reponses/covid19-livraison-domicile.html

https://securite-alimentaire.public.lu/fr/professionnel/Coronavirus-SARS-CoV-2-questions-reponses.html

https://securite-alimentaire.public.lu/dam-assets/fr/publications/link-liste/professionel/F-183-00-professionnels.pdf

https://securite-alimentaire.public.lu/dam-assets/fr/publications/link-liste/general/F-182-CORONAVIRUS-SARS-CoV-2.pdf

Μάλτα

https://deputyprimeminister.gov.mt/en/environmental/Pages/Home-Page.aspx

https://agriculture.gov.mt/en/vrd/Pages/home.aspx

Κάτω Χώρες

https://www.nvwa.nl/nieuws-en-media/actuele-onderwerpen/corona

https://www.rivm.nl/coronavirus/covid-19

https://www.rivm.nl/coronavirus/covid-19/vragen-antwoorden

https://www.voedingscentrum.nl/nl/thema/coronavirus-voeding.aspx

Πολωνία

https://gis.gov.pl/aktualnosci/qa-dotyczace-zywnosci-i-koronawirusa/

https://www.wetgiw.gov.pl/inspekcja-weterynaryjna/zalecenia-dla-producentow-zywnosci-w-zwiazku-z-koronawirusem

Πορτογαλία

https://covid19estamoson.gov.pt

https://www.asae.gov.pt/espaco-publico/destaques/pode-o-novo-tipo-de-coronavirus-ser-transmissivel-atraves-da-comida.aspx

https://www.portugal.gov.pt/pt/gc22/comunicacao/noticia?i=covid-19-regras-para-uma-alimentacao-segura&fbclid=IwAR36I7WzkZ5p39aOX-linxmrQ7PH8AOPcUNUDGHfNeY1NUcNom4Vt1m3yd8

https://www.sns.gov.pt/noticias/2020/03/20/covid-19-orientacoes-na-area-da-alimentacao/https://nutrimento.pt/noticias/covid-19-orientacoes-na-area-da-alimentacao/

https://nutrimento.pt/activeapp/wp-content/uploads/2020/03/Alimentac%CC%A7a%CC%83o-e-COVID-19.pdf

Ρουμανία

http://www.ansvsa.ro/wp-content/uploads/2020/03/Recomandari-ANSVSA-COVID-19.pdf

http://www.ansvsa.ro/wp-content/uploads/2020/03/Recomandari-fermieri-v2.pdf

http://www.ansvsa.ro/blog/recomandari-privind-aplicarea-unor-masuri-suplimentare-pentru-reducerea-riscului-de-contaminare-cu-covid-19-la-nivelul-unitatilor-de-vanzare-cu-amanuntul/

http://www.ansvsa.ro/wp-content/uploads/2020/03/Recomandari-ANSVSA-pentru-operatori-si-consumatori.pdf

http://www.ms.ro/

Σλοβακία

http://www.uvzsr.sk/index.php?option=com_content&view=article&id=4132:covid-19-zavery-z-ustredneho-krizoveho-tabu-sr-povinnos-nosenia-ruok-na-verejnosti-zatvorenie-obchodov-v-nedeu-vyleneny-nakupny-as-pre-seniorov-a-pod&catid=250:koronavirus-2019-ncov&Itemid=153

http://www.svps.sk

https://www.uksup.sk/sk/covid-19

Σλοβενία

https://www.gov.si/teme/koronavirus/

https://www.nijz.si/sl/koronavirus-2019-ncov

Ισπανία

https://www.mscbs.gob.es/profesionales/saludPublica/ccayes/alertasActual/nCov-China/home.htm

http://www.aecosan.msssi.gob.es/AECOSAN/web/noticias_y_actualizaciones/noticias/2020/coronavirus.htm

Σουηδία

https://www.livsmedelsverket.se/livsmedel-och-innehall/bakterier-virus-parasiter-och-mogelsvampar1/coronavirus

6. άλλες πηγές πληροφοριών

Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC)

https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china/questions-answers

Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA)

https://www.efsa.europa.eu/fr/news/coronavirus-no-evidence-food-source-or-transmission-route

Ισλανδία

Συχνές ερωτήσεις: COVID-19 και τρόφιμα

Συχνές ερωτήσεις: COVID-19 και ζώα

https://www.covid.is/english

https://www.covid.is/sub-categories/food-pets-and-animals

https://www.covid.is/categories/what-is-ban-on-public-events

Νορβηγία

Utbrudd av koronavirus | Mattilsynet

Διεθνής Οργανισμός Επιζωοτιών (Organisation internationale des epizooties — OIE)

https://www.oie.int/fr/expertise-scientifique/informations-specifiques-et-recommandations/questions-et-reponses-sur-le-nouveau-coronavirus2019/

Ελβετία

https://www.blv.admin.ch/blv/de/home/das-blv/auftrag/one-health/coronavirus.html

https://www.blv.admin.ch/blv/fr/home/das-blv/auftrag/one-health/coronavirus.html

https://www.blv.admin.ch/blv/it/home/das-blv/auftrag/one-health/coronavirus.html

Ηνωμένο Βασίλειο

https://www.gov.uk/government/publications/covid-19-guidance-for-food-businesses/guidance-for-food-businesses-on-coronavirus-covid-19

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (βλ. Les êtres humains peuvent-ils contracter la COVID-19 à partir d’une source animale ?)

https://www.who.int/fr/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/q-a-coronaviruses

[1] https://www.efsa.europa.eu/en/news/coronavirus-no-evidence-food-source-or-transmission-route.

[2] https://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJMc2004973?articleTools=true.

[3] Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2020/466 της Επιτροπής σχετικά με προσωρινά μέτρα για τον περιορισμό των κινδύνων για την υγεία των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών και την καλή μεταχείριση των ζώων κατά τη διάρκεια ορισμένων σοβαρών διαταράξεων στα συστήματα ελέγχων των κρατών μελών λόγω της νόσου που προκαλείται από τον κοροναϊό (COVID-19), ΕΕ L 98 της 31.3.2020, σ. 30.

[4] https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Environmental-persistence-of-SARS_CoV_2-virus-Options-for-cleaning2020-03-26_0.pdf.

[5] https://www.efsa.europa.eu/en/news/coronavirus-no-evidence-food-source-or-transmission-route.

[6] Όταν χρησιμοποιούνται σωστά, τα γάντια συμβάλλουν επίσης στην προστασία των φρούτων και των λαχανικών από την επιμόλυνση από τους πελάτες. Σε ορισμένα κράτη μέλη, έχει θεσπιστεί η χρήση γαντιών μίας χρήσης στους τομείς φρούτων και λαχανικών στα σουπερμάρκετ εδώ και πολύ καιρό, κάτι που υποστηρίζουν και οι καταναλωτές.

[7] https://www.efsa.europa.eu/en/news/coronavirus-no-evidence-food-source-or-transmission-route.

[8] https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/poster-effective-hand-washing.

πηγή: https://ec.europa.eu

ΕΦΕΤ: COVID-19 και Aσφάλεια Tροφίμων: Oδηγίες για τις Eπιχειρήσεις Tροφίμων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών.

2020-04-17T09:49:00.001-07:00

Στις 7 Απριλίου 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών εξέδωσαν κατευθυντήριες οδηγίες για τις επιχειρήσεις τροφίμων που αφορούν στην ασφάλεια τροφίμων ως προς τον COVID-19.

Ο Ε.Φ.Ε.Τ. στα πλαίσια της ενημέρωσης των επιχειρήσεων τροφίμων αλλά και των καταναλωτών μετέφρασε τις οδηγίες οι οποίες έχουν ως ακολούθως:

Ιστορικό

Ο κόσμος αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου απειλή από την πανδημία του COVID-19 που προκαλείται από τον ιό SARS-CoV-2 (αναφέρεται ως ιός COVID-19). Πολλές χώρες ακολουθούν τις συμβουλές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) όσον αφορά στη θέσπιση μέτρων που σχετίζονται με την αποφυγή συγχρωτισμού ως έναν από τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να μειωθεί η μετάδοση της νόσου¹. Η εφαρμογή αυτών των μέτρων είχε ως αποτέλεσμα το κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων, σχολείων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων καθώς και περιορισμούς στα ταξίδια και στις κοινωνικές συγκεντρώσεις. Για μερικούς ανθρώπους, η εργασία από το σπίτι, η τηλεργασία και οι διαδικτυακές συζητήσεις και συναντήσεις αποτελούν πλέον συνήθεις πρακτικές. Ωστόσο, το προσωπικό των επιχειρήσεων τροφίμων, δεν έχει την ευκαιρία να εργαστεί από το σπίτι και απαιτείται να συνεχίζει να εργάζεται στους συνήθεις χώρους εργασίας του. Η διατήρηση της υγείας και της ασφάλειας όλων των εργαζομένων στην αλυσίδα παραγωγής και εφοδιασμού των τροφίμων είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση από την τρέχουσα πανδημία. Η διατήρηση της συνεχούς ροής των τροφίμων κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας είναι μια ουσιαστική λειτουργία στην οποία πρέπει να συνεισφέρουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας. Αυτό απαιτείται επίσης για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών όσον αφορά στην ασφάλεια και στη διαθεσιμότητα των τροφίμων.

Για τη διαχείριση των κινδύνων που έχουν να κάνουν με την ασφάλεια καθώς και την αποφυγή επιμόλυνσης των τροφίμων, η βιομηχανία τροφίμων θα πρέπει να διαθέτει Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας Τροφίμων (ΣΔΑΤ) τα οποία θα βασίζονται στις αρχές Ανάλυσης Κινδύνου και Κρίσιμων Σημείων Ελέγχου (HACCP). Τα Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας Τροφίμων (ΣΔΑΤ) της βιομηχανίας τροφίμων υποστηρίζονται από προαπαιτούμενα προγράμματα που περιλαμβάνουν: ορθές πρακτικές υγιεινής, καθαρισμού και απολύμανσης, χωροταξική οριοθέτηση των περιοχών επεξεργασίας, έλεγχο του προμηθευτή, αποθήκευση, διανομή και μεταφορά, υγιεινή του προσωπικού και ικανότητα εργασίας αυτού - όλες τις βασικές προϋποθέσεις και δραστηριότητες που απαιτούνται για τη διατήρηση ενός υγιεινού περιβάλλοντος επεξεργασίας τροφίμων. Οι γενικές αρχές του Codex Alimentarius για την υγιεινή των τροφίμων² θέτουν μια σταθερή βάση για την εφαρμογή βασικών ελέγχων υγιεινής σε κάθε στάδιο της αλυσίδας επεξεργασίας, παρασκευής και εμπορίας τροφίμων για την πρόληψη της επιμόλυνσης των τροφίμων.

Εάν μια επιχείρηση τροφίμων διαθέτει ομάδα υπεύθυνη για τα Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας Τροφίμων (ΣΔΑΤ) ή/και έχει δημιουργήσει ομάδα HACCP, τα μέλη αυτών των ομάδων πρέπει να συμπεριλαμβάνονται σε όλες τις συζητήσεις διασφαλίζοντας έτσι ότι όλες οι νέες παρεμβάσεις έχουν επανεξεταστεί με γνώμονα την ασφάλεια των τροφίμων. Εάν μια επιχείρηση δε διαθέτει ομάδα ΣΔΑΤ και / ή HACCP, τότε πρέπει να ορίσει ένα άτομο που θα είναι υπεύθυνο να εξετάζει το κατά πόσον μπορεί να προκύψουν κίνδυνοι ασφάλειας των τροφίμων από επιπρόσθετα μέτρα. Αυτό το συγκεκριμένο άτομο θα πρέπει να βρίσκεται σε επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές ασφάλειας τροφίμων για την παροχή συμβουλών. Αυτή τη χρονική στιγμή υπάρχει επείγουσα απαίτηση από μέρους της βιομηχανίας τροφίμων να διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τα μέτρα που αφορούν: στην προστασία των εργαζομένων της από τον COVID-19, στην αποφυγή της έκθεσης ή της μετάδοσης του ιού καθώς και στην ενίσχυση των πρακτικών υγιεινής των τροφίμων.

Σκοπός των εν λόγω κατευθυντήριων οδηγιών είναι να επισημανθούν αυτά τα επιπρόσθετα μέτρα, έτσι ώστε να διατηρηθεί η ακεραιότητα της τροφικής αλυσίδας και να διατίθενται επαρκείς και ασφαλείς προμήθειες τροφίμων προς τους καταναλωτές.

Πιθανή μετάδοση του COVID-19 μέσω των τροφίμωνΗ μόλυνση του ανθρώπου από COVID-19 μέσω του τροφίμου ή της συσκευασίας των τροφίμων είναι πολύ απίθανο να συμβεί. Η νόσος COVID-19 είναι μια νόσος του αναπνευστικού συστήματος και η κύρια οδός μετάδοσης είναι με την επαφή από άτομο σε άτομο και με την άμεση επαφή με τα σταγονίδια που δημιουργούνται με την αναπνοή στην περίπτωση που ένα μολυσμένο άτομο βήχει ή φτερνίζεται.Έως σήμερα δεν υπάρχουν στοιχεία για τη μετάδοση ιών που προκαλούν ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος μέσω των τροφίμων ή μέσω της συσκευασίας τροφίμων. Οι κορωνοϊοί δεν μπορούν να πολλαπλασιαστούν στα τρόφιμα. Χρειάζονται ως ξενιστή ένα ζώο ή άνθρωπο για να πολλαπλασιαστούν. Πρόσφατη οδηγία του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας³ αναφέρει ότι με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, ο ιός COVID-19 μεταδίδεται κατά τη διάρκεια στενής επαφής μέσω των αναπνευστικών σταγονιδίων (που σχηματίζονται με το βήχα ή το φτέρνισμα) και από μολυσμένα αντικείμενα^4-10. Ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί απευθείας από άτομο σε άτομο στην περίπτωση που ένα κρούσμα COVID-19 βήχει ή φτερνίζεται, παράγοντας σταγονίδια που φτάνουν σε μύτη, στόμα, ή μάτια του άλλου ατόμου. Εναλλακτικά, καθώς τα αναπνευστικά σταγονίδια έχουν αρκετά μεγάλο βάρος για να μεταφέρονται στον αέρα, αυτά τελικά κατακάθονται σε αντικείμενα και επιφάνειες που περιβάλλουν το μολυσμένο άτομο. Είναι πιθανό κάποιος να μπορεί να μολυνθεί όταν ακουμπήσει μία μολυσμένη επιφάνεια, αντικείμενο, ή το χέρι ενός μολυσμένου ατόμου, και στη συνέχεια να αγγίξει το δικό του στόμα, ή τη μύτη του ή τα μάτια του. Αυτό για παράδειγμα μπορεί να συμβεί στην περίπτωση που κάποιος αγγίξει το πόμολο της πόρτας ή δώσει χειραψία και μετά ακουμπήσει το πρόσωπό του. Πρόσφατη έρευνα που αξιολόγησε την επιβίωση του ιού COVID-19 σε διάφορες επιφάνειες ανέφερε ότι, ο ιός μπορεί να παραμείνει βιώσιμος έως και 72 ώρες σε πλαστικό και ανοξείδωτο ατσάλι, έως τέσσερις ώρες σε χαλκό και έως και 24 ώρες σε χαρτόνι¹¹. Η έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε σε συνθήκες εργαστηρίου (με ελεγχόμενες συνθήκες ως προς τη σχετική υγρασία και τη θερμοκρασία) και θα πρέπει να ερμηνεύεται με προσοχή όταν αναφέρεται στις συνθήκες πραγματικού περιβάλλοντος. Είναι επιτακτική ανάγκη η βιομηχανία τροφίμων να ενισχύσει τα προσωπικά μέτρα υγιεινής και να παρέχει νέα εκπαίδευση σχετικά με τις αρχές υγιεινής των τροφίμων² ώστε να εξαλείψει ή να μειώσει τον κίνδυνο επιμόλυνσης των επιφανειών τροφίμων και των υλικών συσκευασίας τροφίμων με τον ιό από τους εργαζόμενους στα τρόφιμα. Ο εξοπλισμός ατομικής προστασίας, όπως μάσκες και γάντια, μπορεί να καταστεί αποτελεσματικός στη μείωση της εξάπλωσης ιών και ασθενειών στη βιομηχανία τροφίμων, μόνο εφόσον γίνεται σωστή χρήση. Επιπρόσθετα, συνιστάται στη βιομηχανία τροφίμων να εισάγει αποστάσεις κατά τη φυσική εργασία και μέτρα για τη σχολαστική υγιεινή και απολύμανση καθώς και να ενισχύσει το συχνό και αποτελεσματικό πλύσιμο των χεριών και την απολύμανση σε κάθε στάδιο επεξεργασίας, παραγωγής και εμπορίας των τροφίμων. Αυτά τα μέτρα θα προστατεύσουν το προσωπικό από την εξάπλωση του COVID-19 μεταξύ των εργαζομένων, θα διατηρήσει ένα υγιές εργατικό δυναμικό και επίσης θα ανιχνεύει τους μολυσμένους χειριστές τροφίμων και τις άμεσες επαφές τους, αποκλείοντας τους από το χώρο εργασίας.Αν και το γενετικό υλικό (RNA) του COVID-19 έχει απομονωθεί από δείγματα κοπράνων ασθενών¹⁰ που έχουν μολυνθεί με τη νόσο, εντούτοις δεν υπάρχουν αναφορές ή κάποια ένδειξη μετάδοσης δια της οδού κόπρανα-στόμα. Το πλύσιμο των χεριών μετά τη χρήση της τουαλέτας αποτελεί πάντα η απαραίτητη πρακτική ειδικά για όσους εργάζονται με τρόφιμα.

Εργαζόμενοι στα τρόφιμα: επίγνωση των συμπτωμάτων COVID-19

Για τους σκοπούς αυτών των οδηγιών, οι εργαζόμενοι στα τρόφιμα περιλαμβάνουν τους χειριστές τροφίμων, ανθρώπους οι οποίοι αγγίζουν άμεσα τα τρόφιμα ως μέρος της εργασίας τους. Περιλαμβάνει επίσης προσωπικό που μπορεί να αγγίζει επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα ή άλλες επιφάνειες σε χώρους στους οποίους χειρίζονται τα τρόφιμα. Ο όρος μπορεί επομένως να ισχύει για τους επικεφαλής των επιχειρήσεων, το προσωπικό καθαρισμού, το προσωπικό συντήρησης, το προσωπικό διανομής καθώς και τους επιθεωρητές τροφίμων.

Ο ΠΟΥ συνιστά στα άτομα που αισθάνονται αδιαθεσία να μείνουν στο σπίτι τους¹². Το προσωπικό που εργάζεται στον τομέα των τροφίμων πρέπει να γνωρίζει τα συμπτώματα του COVID-19. Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων πρέπει να παρέχουν γραπτή καθοδήγηση στο προσωπικό σχετικά με την αναφορά τέτοιων συμπτωμάτων και τον αποκλεισμό τους από την εργασία. Το πιο σημαντικό ζήτημα είναι το προσωπικό να είναι σε θέση να αναγνωρίζει τα συμπτώματα νωρίς, ώστε να μπορεί να ζητήσει κατάλληλη ιατρική περίθαλψη και εξετάσεις και να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο μόλυνσης άλλων συναδέλφων στην εργασία.

Τα συνήθη συμπτώματα του COVID-19¹³ περιλαμβάνουν:

πυρετό (υψηλή θερμοκρασία - 37,5 βαθμούς Κελσίου ή παραπάνω)
βήχα - μπορεί να είναι οποιοδήποτε είδος βήχα, όχι μόνο ξηρός βήχας
δύσπνοια
αναπνευστικές δυσκολίες
κόπωση

Εργαζόμενοι στα τρόφιμα: αποτροπή της εξάπλωσης του COVID19 στο εργασιακό περιβάλλον

Θα πρέπει να διατίθενται γραπτές οδηγίες και εκπαίδευση σχετικά με τον τρόπο αποτροπής της εξάπλωσης του COVID-19 στο προσωπικό που εργάζεται σε χώρους τροφίμων. Η συνήθης διαδικασία καθορισμού καταλληλόλητας των υπαλλήλων για εργασία που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις τροφίμων στο πλαίσιο των Συστημάτων Διαχείρισης Ασφάλειας των Τροφίμων, θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι μολυσμένοι εργαζόμενοι αποκλείονται από τις εγκαταστάσεις τροφίμων. Το προσωπικό που δεν είναι καλά ή έχει συμπτώματα COVID-19 δεν πρέπει να εργάζεται και πρέπει να ενημερώνεται σχετικά με τον τρόπο επικοινωνίας με τους επαγγελματίες υγείας. Αυτό είναι επιτακτικό γιατί εάν ένας μολυσμένος εργαζόμενος χειρίζεται τρόφιμα, είναι πιθανό να εισάγει τον ιό στα τρόφιμα στα οποία εργάζεται ή σε επιφάνειες της επιχείρησης τροφίμων, μέσω βήχα και φτερνίσματος ή μέσω επαφής με τα χέρια. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μολυσμένα άτομα μπορεί να είναι ασυμπτωματικά ή προ-συμπτωματικά και μπορεί να μην εμφανίζουν σημάδια ή συμπτώματα της ασθένειας ή μπορεί να παρουσιάζουν ήπια συμπτώματα που εύκολα παραβλέπονται. Μερικά μολυσμένα άτομα που δεν έχουν εμφανίσει ακόμη συμπτώματα έχει αποδειχθεί ότι είναι ικανοί να μεταδώσουν τον ιό^14-19. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για όλο το προσωπικό που εργάζεται στη βιομηχανία τροφίμων, ανεξάρτητα από την προφανή κατάσταση της υγείας τους, να ασκεί προσωπική υγιεινή και να χρησιμοποιεί κατάλληλα μέσα ατομικής προστασίας. Οι επιχειρήσεις τροφίμων πρέπει να εισάγουν ένα υψηλό επίπεδο ασφάλειας και διαχείρισης προσωπικού προκειμένου να διατηρήσουν ένα περιβάλλον εργασίας χωρίς ασθένειες.

Τα προαπαιτούμενα προγράμματα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι εργαζόμενοι που έχουν μολυνθεί με COVID-19 (συμπτωματικά άτομα και επιβεβαιωμένοι ασυμπτωματικοί φορείς) και οι επαφές τους (εκείνοι που έχουν εκτεθεί σε επιβεβαιωμένα κρούσματα) αποκλείονται από τις εγκαταστάσεις τροφίμων. Το προσωπικό που δεν είναι καλά ή έχει συμπτώματα COVID-19 δεν πρέπει να εργάζεται. Θα πρέπει να καθιερωθεί μια διαδικασία που επιτρέπει στο προσωπικό να αναφέρει ασθένειες μέσω τηλεφώνου (ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου), έτσι ώστε οι εργαζόμενοι σε πρώιμα στάδια του COVID-19 να μπορούν να λαμβάνουν αξιόπιστες πληροφορίες και να αποκλείονται γρήγορα από το περιβάλλον εργασίας.

Οι πρακτικές ασφάλειας των τροφίμων σε χώρους τροφίμων θα πρέπει να συνεχίσουν να εφαρμόζονται στα υψηλότερα πρότυπα υγιεινής σύμφωνα με τα καθιερωμένα Συστήματα Διαχείρισης Ασφάλειας Τροφίμων.

Οι καλές πρακτικές υγιεινής του προσωπικού περιλαμβάνουν:

σωστή υγιεινή χεριών - πλύσιμο με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα (ακολουθήστε τη συμβουλή του ΠΟΥ)
συχνή χρήση απολυμαντικών χεριών με βάση το αλκοόλ
κάλυψη με χαρτομάντηλο του στόματος και της μύτης κατά το βήχα ή το φτέρνισμα και έπειτα απόρριψη του χαρτομάντηλου και πλύσιμο χεριών
συχνό καθάρισμα/απολύμανση επιφανειών εργασίας και σημείων αφής όπως λαβές πόρτας
αποφυγή στενής επαφής με οποιονδήποτε εμφανίζει συμπτώματα όπως βήχας και φτέρνισμα.

Εργαζόμενοι στον τομέα των τροφίμων: χρήση γαντιών μιας χρήσης

Τα γάντια μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους εργαζόμενους στα τρόφιμα αλλά πρέπει να αλλάζονται συχνά και τα χέρια πρέπει να πλένονται μεταξύ των αλλαγών και μετά την απόρριψη των γαντιών. Τα γάντια πρέπει να αλλάζονται μετά από χειρισμούς ή εργασίες μη σχετιζόμενες με τρόφιμα, όπως το άνοιγμα ή κλείσιμο πόρτας με το χέρι και το άδειασμα των κάδων. Οι εργαζόμενοι στα τρόφιμα πρέπει να ξέρουν ότι το να φορούν γάντια μπορεί να επιτρέψει την αύξηση της συγκέντρωσης βακτηρίων στην επιφάνεια των χεριών, οπότε το πλύσιμο των χεριών είναι πολύ σημαντικό για να αποφευχθεί η επιμόλυνση των τροφίμων. Οι εργαζόμενοι στα τρόφιμα πρέπει να αποφεύγουν να αγγίζουν το στόμα και τα μάτια όταν φορούν γάντια.

Τα γάντια μιας χρήσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα του πλυσίματος των χεριών στο χώρο εργασίας με τρόφιμα. Ο ιός COVID-19 μπορεί να μολύνει τα γάντια μιας χρήσης με τον ίδιο τρόπο που έρχεται στα χέρια των εργαζομένων. Η αφαίρεση των γαντιών μιας χρήσης μπορεί να οδηγήσει στην επιμόλυνση των χεριών. Το να φοράμε γάντια μιας χρήσης μπορεί να δώσει μια εσφαλμένη αίσθηση ασφάλειας και μπορεί να οδηγήσει το προσωπικό στο να μην πλένει τα χέρια όσο συχνά προβλέπεται.

Το πλύσιμο των χεριών είναι ένα ισχυρότερο προστατευτικό τείχος από το να φοράμε γάντια μιας χρήσεως. Οι επιχειρήσεις τροφίμων πρέπει να εξασφαλίσουν την ύπαρξη επαρκών εγκαταστάσεων υγιεινής για να εξασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι πλένουν τα χέρια τους συχνά και σχολαστικά. Το κοινό σαπούνι και το ζεστό τρεχούμενο νερό είναι αρκετά για το πλύσιμο των χεριών. Τα αντισηπτικά χεριών μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως επιπρόσθετο μέτρο, αλλά δεν πρέπει να υποκαθιστούν το πλύσιμο των χεριών.

Εργαζόμενοι στον τομέα των τροφίμων: αποφυγή συγχρωτισμού στο περιβάλλον εργασίας

Η αποφυγή συγχρωτισμού είναι πολύ σημαντική για την επιβράδυνση της εξάπλωσης του COVID-19. Αυτό επιτυγχάνεται με την ελαχιστοποίηση της επαφής ανάμεσα σε δυνητικά μολυσμένα και υγιή άτομα. Όλες οι εταιρείες τροφίμων πρέπει να ακολουθούν την οδηγία της αποφυγής του συγχρωτισμού όσο αυτό είναι δυνατό. Οι οδηγίες του ΠΟΥ θέτουν ως απαιτούμενη την ελάχιστη απόσταση του ενός μέτρου ανάμεσα σε εργαζόμενους. Όπου αυτό είναι δύσκολο λόγω του χώρου παραγωγής, οι εργοδότες πρέπει να θέσουν κατάλληλα μέτρα για να προστατευθούν οι εργαζόμενοι.

Παραδείγματα πρακτικών μέτρων για να επιτευχθεί η αποφυγή του συγχρωτισμού σε ένα περιβάλλον παραγωγής τροφίμων είναι:

τοποθέτηση πάγκων εργασίας σε διάταξη εναλλάξ, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να μην είναι στραμμένοι αντιμέτωπα
να παρέχονται μέσα ατομικής προστασίας (Μ.Α.Π.) όπως μάσκες προσώπου, φιλέδες (δίχτυα) μαλλιών, γάντια μιας χρήσης, καθαρές φόρμες και αντιολισθητικά παπούτσια για το προσωπικό. Η χρήση των Μ.Α.Π. θα είναι ήδη πρακτική ρουτίνας σε χώρους παραγωγής έτοιμων-προς-κατανάλωση και μαγειρεμένων τροφίμων. Όταν το προσωπικό είναι ενδεδυμένο με Μ.Α.Π., τότε είναι δυνατό να μειωθεί η απόσταση ανάμεσα στους εργαζόμενους.
τοποθέτηση των πάγκων εργασίας σε μεγαλύτερη απόσταση, η οποία μπορεί να απαιτεί μία επιβράδυνση του ρυθμού στη γραμμή παραγωγής.
περιορισμός του πλήθους του παρόντος προσωπικού στο χώρο παραγωγής σε κάθε χρονική στιγμή.
οργάνωση του προσωπικού σε ομάδες εργασίας, ώστε να υφίσταται περιορισμένη αλληλεπίδραση ανάμεσα στις ομάδες.

Εργαζόμενοι στον τομέα των τροφίμων: η ασθένεια COVID-19 στον χώρο εργασίας

Τα προαπαιτούμενα προγράμματα που υποστηρίζουν τα συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας των τροφίμων μιας επιχείρησης τροφίμων, θα περιλαμβάνουν οδηγίες για τη διαχείριση της ασθένειας του προσωπικού στους χώρους των τροφίμων. Στις οδηγίες αυτές θα περιλαμβάνονται οδηγίες για την αναφορά ασθένειας από το προσωπικό και η πολιτική για την επιστροφή στην εργασία όταν το προσωπικό αναρρώσει από την ασθένεια. Το προσωπικό πρέπει να εκπαιδευτεί στη χρήση των οδηγιών και να συμμορφώνεται με αυτές και να αναφέρει την ασθένεια το συντομότερο δυνατό ώστε να αποτραπεί η μετάδοση του COVID-19 σε συναδέλφους εργαζομένους. Οι πρακτικές διαχείρισης προσωπικού (π.χ. αναφορά ασθένειας και αποκλεισμός ασθενών εργαζομένων) καθιστούν απίθανο ένας εργαζόμενος στον τομέα των τροφίμων να εμφανίσει αδιαθεσία με συμπτώματα COVID-19 στο χώρο εργασίας. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί ένα σχέδιο δράσης για τη διαχείριση ενός τέτοιου περιστατικού. Ένα πιο πιθανό συμβάν είναι ένας εργαζόμενος στα τρόφιμα να αναφέρει ασθένεια μέσω τηλεφώνου. Το προσωπικό πρέπει να γνωρίζει ότι δεν πρέπει να παρουσιαστεί στην εργασία με συμπτώματα του COVID-19, αλλά να ενημερώσει τηλεφωνικά για την ασθένεια αυτή.

Το προσωπικό που αισθάνεται αδιαθεσία δεν πρέπει να παρουσιάζεται στην εργασία και να ζητά ιατρική συμβουλή. Ωστόσο, σε περίπτωση που ένας εργαζόμενος σε τρόφιμα αισθανθεί αδιαθεσία στο χώρο εργασίας με τυπικά συμπτώματα του COVID-19, θα πρέπει να απομακρυνθεί σε μια περιοχή μακριά από άλλα άτομα. Εάν είναι δυνατόν, πρέπει να ανευρεθεί ένα δωμάτιο ή περιοχή όπου μπορεί να απομονωθεί πίσω από μια κλειστή πόρτα, όπως ένα γραφείο προσωπικού. Εάν είναι δυνατό, να ανοιχτεί ένα παράθυρο για αερισμό. Θα πρέπει να κανονιστεί να απομακρυνθεί γρήγορα από την εγκατάσταση των τροφίμων ο υπάλληλος που είναι αδιάθετος.

Ο υπάλληλος που είναι αδιάθετος θα πρέπει να ακολουθήσει τις εθνικές οδηγίες για την αναφορά περιστατικών/ύποπτων περιστατικών COVID-19. Ενώ περιμένουν για ιατρική συμβουλή ή για μεταφορά στο σπίτι, θα πρέπει να αποφύγουν οποιαδήποτε επαφή με άλλους υπαλλήλους. Θα πρέπει να αποφύγουν να αγγίξουν άτομα, επιφάνειες και αντικείμενα και να τους συμβουλεύουν να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με ένα χαρτομάντιλο μίας χρήσης όταν βήχουν ή φτερνίζονται και να βάλουν το χαρτομάντιλο σε μια σακούλα ή τσέπη και στη συνέχεια να απορρίψουν το χαρτομάντιλο σε κάδο απορριμμάτων με καπάκι. Εάν δεν έχουν διαθέσιμο χαρτομάντιλο, θα πρέπει να βήχουν και να φτερνίζονται στο εσωτερικό του αγκώνα τους. Εάν χρειαστεί να πάνε στο μπάνιο ενώ περιμένουν ιατρική βοήθεια, εάν υπάρχει, θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν ξεχωριστό μπάνιο.

Όλες οι επιφάνειες με τις οποίες έχει έρθει σε επαφή ο προσβεβλημένος εργαζόμενος πρέπει να καθαριστούν, συμπεριλαμβανομένων όλων των επιφανειών και των αντικειμένων που είναι ορατά μολυσμένες με σωματικά υγρά/αναπνευστικές εκκρίσεις και όλες οι πιθανά μολυσμένες επιφάνειες που χρησιμοποιούνται συχνά, όπως τουαλέτες, χερούλια και τηλέφωνα. Απολυμαντικά με βάση το αλκοόλ/απολυμαντικά επιφανείας πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό. Γενικά, απολυμαντικά με βάση το αλκοόλ (αιθανόλη, προπαν-2-όλη, προπαν-1-όλη) έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν σημαντικά τη μολυσματικότητα ιών με περίβλημα όπως ο ιός COVID-19, σε συγκεντρώσεις 70-80%. Τα κοινά απολυμαντικά με ενεργά συστατικά που βασίζονται σε ενώσεις τεταρτοταγούς αμμωνίου και χλώριο θα πρέπει να έχουν επίσης ιοκτόνες ιδιότητες. Όλο το προσωπικό πρέπει να πλένει καλά τα χέρια τους για 20 δευτερόλεπτα με σαπούνι και νερό μετά από οποιαδήποτε επαφή με κάποιον που είναι αδιάθετος με συμπτώματα που συμβαδίζουν με λοίμωξη από κοροναϊό.

Εάν ένας εργαζόμενος επιβεβαιωθεί ότι έχει COVID-19, θα είναι απαραίτητο να ειδοποιηθούν όλες οι στενές επαφές του προσβεβλημένου υπαλλήλου, ώστε να μπορούν επίσης να λάβουν μέτρα για την ελαχιστοποίηση του περαιτέρω κινδύνου εξάπλωσης. Οι ορισμοί του ΠΟΥ για το τι νοείται ως επαφή ενός περιστατικού COVID-19 μπορούν να βρεθούν εδώ²¹. Παραδείγματα επαφών στη βιομηχανία τροφίμων θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν οποιονδήποτε υπάλληλο που ήταν πρόσωπο με πρόσωπο ή με φυσική επαφή (δηλαδή άγγιγμα), κάθε υπάλληλος που ήταν σε απόσταση εντός 1 μέτρου από το επιβεβαιωμένο κρούσμα, όποιος έχει καθαρίσει τυχόν σωματικά υγρά χωρίς επαρκή εξοπλισμό ατομικής προστασίας (π.χ. γάντια, φόρμες, προστατευτικά ρούχα), υπαλλήλους στην ίδια ομάδα ή ομάδα εργασίας με το επιβεβαιωμένο κρούσμα και κάθε εργαζόμενο που ζει στο ίδιο σπίτι με το επιβεβαιωμένο κρούσμα.

Ο ΠΟΥ συνιστά την απομόνωση των επαφών για 14 ημέρες από την τελευταία έκθεση στο επιβεβαιωμένο κρούσμα²². Κατ’ ελάχιστο, το προσωπικό που είχε στενή επαφή με τον προσβεβλημένο υπάλληλο θα πρέπει να κληθεί να παραμείνει στο σπίτι για 14 ημέρες από την τελευταία επαφή με το επιβεβαιωμένο κρούσμα και διατήρηση φυσικής απόστασης. Εάν παρουσιασθεί αδιαθεσία ανά πάσα στιγμή εντός της περιόδου απομόνωσης των 14 ημερών και βγει θετικό το αποτέλεσμα για COVID-19, θα είναι επιβεβαιωμένο κρούσμα και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τέτοιο²².

Το προσωπικό που δεν είχε στενή επαφή με το αρχικό επιβεβαιωμένο κρούσμα θα πρέπει να συνεχίσει να παίρνει τις συνήθεις προφυλάξεις και να πηγαίνει στη δουλειά όπως συνήθως. Η οργάνωση υπαλλήλων σε μικρές ομάδες ή ομάδες εργασίας θα βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση της διαταραχής στο εργατικό δυναμικό σε περίπτωση που ένας υπάλληλος που αναφέρει ασθένεια με συμπτώματα COVID-19. Δεν συνιστάται το κλείσιμο του χώρου εργασίας.

Θα πρέπει να υπάρχει μια πολιτική επιστροφής στην εργασία για το προσωπικό που έχει προσβληθεί και αναρρώσει από το COVID-19. Ο ΠΟΥ συνιστά ότι ένα επιβεβαιωμένο κρούσμα θα μπορούσε να βγει από την απομόνωση όταν απουσιάζουν τα συμπτώματα και υπάρχουν δύο αρνητικές αναλύσεις με PCR με διαφορά λήψης τουλάχιστον 24 ωρών. Εάν δεν είναι δυνατή η ανάλυση, ο ΠΟΥ συνιστά ότι ένας επιβεβαιωμένος ασθενής μπορεί να βγει από την απομόνωση 14 ημέρες μετά την απουσία συμπτωμάτων²³.

Εργαζόμενοι στον τομέα των τροφίμων: μεταφορά και παράδοση συστατικών τροφίμων και προϊόντων τροφίμων

Ο πρωταρχικός στόχος τυχόν πρόσθετων μέτρων υγιεινής και εξυγίανσης που εφαρμόζονται από τις επιχειρήσεις τροφίμων είναι η διατήρηση του ιού COVID-19 έξω από τις επιχειρήσεις. Ο ιός θα εισέλθει στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων μόνο όταν ένα μολυσμένο άτομο ή μολυσμένα προϊόντα ή αντικείμενα εισέρθουν σ’ αυτές.

Οι οδηγοί και το λοιπό προσωπικό που παραδίδουν σε χώρους τροφίμων δεν πρέπει να αφήνουν τα οχήματά τους κατά την παράδοση των προϊόντων. Οι οδηγοί πρέπει να εφοδιάζονται με αλκοολούχο αντισηπτικό χεριών, απολυμαντικό και χαρτοπετσέτες. Οι οδηγοί πρέπει να χρησιμοποιούν αντισηπτικό χεριών προτού παραδώσουν έγγραφα στο προσωπικό των εγκαταστάσεων τροφίμων. Δοχεία μίας χρήσης και συσκευασίες πρέπει να χρησιμοποιούνται για να αποφεύγεται η ανάγκη καθαρισμού τυχόν επιστροφών. Στην περίπτωση επαναχρησιμοποιήσιμων δοχείων, πρέπει να εφαρμόζονται κατάλληλα πρωτόκολλα υγιεινής και εξυγίανσης.

Οι οδηγοί που παραδίδουν σε χώρους τροφίμων θα πρέπει να γνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους που ενέχει η δια επαφής μετάδοση του COVID-19. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί εάν οι οδηγοί αγγίξουν μια μολυσμένη επιφάνεια ή προβούν σε χειραψία με ένα μολυσμένο άτομο. Στις επιφάνειες που είναι πιο πιθανό να έχουν μολυνθεί από τον ιό περιλαμβάνονται οι επιφάνειες που αγγίζονται συχνά όπως τιμόνια, πόμολα των θυρών, κινητές συσκευές κ.λπ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η υγιεινή των χεριών, σε συνδυασμό με την τήρηση φυσικής απόστασης, είναι υψίστης σημασίας και γιατί η υγιεινή των επιφανειών με τις οποίες έρχονται σ’ επαφή είναι κρίσιμη για την αποφυγή διασταυρούμενων μολύνσεων.

Οι οδηγοί πρέπει να έχουν επίγνωση της φυσικής απόστασης που πρέπει να τηρούν κατά την παραλαβή και την παράδοση προϊόντων στους πελάτες, της ανάγκης για διατήρηση υψηλού βαθμού προσωπικής υγιεινής και να φορούν καθαρά προστατευτικά ρούχα. Οι οδηγοί πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι είναι ανάγκη να διασφαλίζεται ότι όλα τα εμπορευματοκιβώτια μεταφοράς διατηρούνται καθαρά και απολυμαίνονται συχνά και ότι τα τρόφιμα πρέπει να προστατεύονται από τη μόλυνση καθώς και να διαχωρίζονται από άλλα προϊόντα που μπορεί να προκαλέσουν μόλυνση.

Καταστήματα λιανικής πώλησης τροφίμων

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, ο τομέας λιανικής πώλησης τροφίμων αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες προκλήσεις για να διατηρήσει τις υψηλότερες προδιαγραφές υγιεινής, να προστατέψει το προσωπικό από τον κίνδυνο μόλυνσης, να τηρήσει την αποφυγή συγχρωτισμού όταν o αριθμός πελατών είναι μεγάλος, παραμένοντας σε λειτουργία και διασφαλίζοντας ότι επαρκείς ποσότητες τροφίμων είναι διαθέσιμες σε καθημερινή βάση.

Οι εργαζόμενοι στα καταστήματα λιανικής είναι απίθανο να μολύνουν τα τρόφιμα εάν ακολουθούν τις απαιτούμενες, καλές πρακτικές προσωπικής υγιεινής που μειώνουν τον κίνδυνο μετάδοσης των περισσότερων τροφιμογενών λοιμώξεων. Μέτρα όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών, η χρήση αντισηπτικών χεριών, η χρήση προστατευτικών ενδυμάτων και η καλή αναπνευστική υγιεινή, θα μειώσουν τον κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου. Οι εργοδότες πρέπει να τονίζουν τη σημασία του συχνότερου πλυσίματος των χεριών και της διατήρησης καλών πρακτικών υγιεινής καθώς και του συχνότερου καθαρισμού και απολύμανσης επιφανειών που αγγίζονται τακτικά. Οι εργαζόμενοι στα τρόφιμα πρέπει να γνωρίζουν τα συμπτώματα του COVID-19, να ενημερώνουν τον εργοδότη τους και να ζητούν ιατρική συμβουλή εάν πιστεύουν ότι έχουν συμπτώματα της νόσου.

Η διατήρηση της αποφυγής συγχρωτισμού μεταξύ των πελατών στα καταστήματα λιανικής πώλησης τροφίμων είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση του κινδύνου μετάδοσης της νόσου. Μεταξύ των πρακτικών μέτρων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους εμπόρους λιανικής πώλησης περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

έλεγχος του αριθμού των πελατών που εισέρχονται στο κατάστημα λιανικής για την αποφυγή συγχρωτισμού
τοποθέτηση ανακοινώσεων στα σημεία εισόδου με τις οποίες θα ζητούν από τους πελάτες να μην εισέλθουν στο κατάστημα εάν νιώθουν αδιαθεσία ή έχουν συμπτώματα COVID19
διαχείριση και έλεγχος της σειράς προτεραιότητας (ουράς), με συμβουλές για την τήρηση της αναγκαίας φυσικής απόστασης τόσο εντός όσο και εκτός καταστημάτων
παροχή αντισηπτικών χεριών, απολυμαντικών ψεκασμού και χάρτινων πετσετών μίας χρήσης στα σημεία εισόδου στο κατάστημα
σήμανση δαπέδου στο εσωτερικό του καταστήματος για τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης με την τήρηση της φυσικής απόστασης μεταξύ των πελατών, ιδιαίτερα στα τμήματα του καταστήματος που δημιουργείται συγχρωτισμός, όπως στους πάγκους εξυπηρέτησης και στα ταμεία
τακτικές ανακοινώσεις για υπενθύμιση στους πελάτες να ακολουθούν τις συμβουλές για τήρηση της φυσικής απόστασης μεταξύ τους και τακτικό καθαρισμό των χεριών τους
τοποθέτηση πλέξιγκλας στους πάγκους εξυπηρέτησης και στα ταμεία, ως πρόσθετο επίπεδο προστασίας για το προσωπικό
ενθάρρυνση της χρήσης ανέπαφων πληρωμών
καθώς οι καταναλωτές φέρνουν όλο και περισσότερο τις δικές τους τσάντες αγορών, η συμβουλή στους καταναλωτές να καθαρίζουν τις τσάντες αγορών τους πριν από κάθε χρήση θα αναρτάται ως ανακοίνωση στους χώρους λιανικής πώλησης τροφίμων (καταστήματα, αγορές, σούπερ μάρκετ).

Ελαχιστοποιήστε τον κίνδυνο μετάδοσης του COVID-19 εντοπίζοντας τα σημεία τα οποία αγγίζονται πιο συχνά στους χώρους λιανικής πώλησης και διασφαλίζοντας ότι αυτά καθαρίζονται και απολυμαίνονται τακτικά. Παραδείγματα σημείων που αγγίζονται πιο συχνά είναι τα καροτσάκια αγορών, οι λαβές των θυρών και οι ζυγαριές για χρήση από τον πελάτη.

Οι ενέργειες που πρέπει να λάβουν χώρα αφορούν σε:

Παροχή υγρομάντηλων (ή άλλων μέσων απολύμανσης) για τους πελάτες ώστε να καθαρίζουν τις λαβές των καροτσιών και των καλαθιών αγορών ή ανάθεση της απολύμανσης των λαβών των καροτσιών αγορών μετά από κάθε χρήση στο προσωπικό.
Πλύσιμο και συχνή απολύμανση αντικειμένων, όπως κουτάλες, λαβίδες και θήκες καρυκευμάτων.
Διατήρηση ανοιχτών των θυρών όπου είναι δυνατόν, για ελαχιστοποίηση της επαφής.

Ανοικτές προθήκες έκθεσης τροφίμων σε καταστήματα λιανικής πώλησης

Αν και ορισμένοι καταναλωτές θεωρούν ότι υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης από COVID-19 ως αποτέλεσμα της έκθεσης τροφίμων σε ανοιχτές προθήκες, δεν υπάρχουν προς το παρόν επιστημονικά στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι το τρόφιμο σχετίζεται με τη μετάδοση του ιού COVID-19. Είναι σημαντικό να τηρούνται καλές πρακτικές υγιεινής γύρω από ανοιχτές προθήκες έκθεσης τροφίμων, όπως προθήκες με σαλάτες, με φρεσκοπαρασκευασμένα προϊόντα τροφίμων και προϊόντα αρτοποιίας. Συνιστάται στους καταναλωτές πάντα να πλένουν τα φρούτα και τα λαχανικά με πόσιμο νερό πριν από την κατανάλωση. Τόσο οι πελάτες όσο και το προσωπικό πρέπει να τηρούν αυστηρά τις καλές πρακτικές προσωπικής υγιεινής ανά πάσα στιγμή γύρω από ανοιχτούς χώρους φαγητού.

Προκειμένου να χειρίζονται υγιεινά τις ανοιχτές προθήκες έκθεσης τροφίμων και να αποφεύγεται η μετάδοση του COVID-19 μέσω επιφανειακής επαφής, οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης τροφίμων πρέπει:

Να τηρούν πρόγραμμα συχνού πλυσίματος και την απολύμανση όλων των επιφανειών και των σκευών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στην εστίαση τροφίμων απαιτείται να πλένουν συχνά τα χέρια και, εάν χρησιμοποιούν γάντια, αυτά πρέπει να αλλάζονται πριν και μετά την προετοιμασία του φαγητού.
Οι εργαζόμενοι στην εστίαση τροφίμων απαιτείται να καθαρίζουν και να απολυμαίνουν συχνά τις επιφάνειες εργασίας (π.χ. γκισέ, πάγκους), τις επιφάνειες προθηκών, τα σκεύη σερβιρίσματος και τα δοχεία αρτυμάτων.
Να διαθέτουν απολυμαντικό χεριών για τους καταναλωτές που εισέρχονται και εξέρχονται από τους χώρους της επιχείρηση τους.
Θα πρέπει να θεωρείται ότι τα προϊόντα αρτοποιίας στις προθήκες αυτοεξυπηρέτησης δεν πρέπει να εκθέτονται ή να πωλούνται χωρίς περιτύλιγμα. Τα προϊόντα αρτοποιίας που βρίσκονται σε ανοιχτές προθήκες αυτοεξυπηρέτησης σε καταστήματα λιανικής θα πρέπει να τοποθετούνται σε πλαστική / σελοφάν ή χάρτινη συσκευασία. Τα μη προσυσκευασμένα αρτοπαρασκευάσματα (π.χ. κουλουράκια, παξιμάδια,γλυκίσματα κ.α.) που εκθέτονται σε καταστήματα λιανικής πώλησης, αυτά πρέπει να τοποθετούνται σε ερμάρια από πλεξιγκλάς και να τοποθετούνται σε σακούλες με λαβίδες κλεισίματος για να εξυπηρετούνται οι πελάτες.

Εργαζόμενοι σε τρόφιμα σε καντίνες προσωπικού

Οι καντίνες σε χώρους εργασίας σε βασικές υπηρεσίες πρώτης γραμμής, όπως επιχειρήσεις επεξεργασίας τροφίμων και λιανικής πώλησης τροφίμων, πρέπει να παραμείνουν ανοιχτές όταν δεν υπάρχουν πρακτικές εναλλακτικές λύσεις παροχής τροφίμων για το προσωπικό. Υψηλά πρότυπα μέτρων δημόσιας υγείας για το πλύσιμο χεριών και πρωτόκολλα για την ατομική προστασία του αναπνευστικού συστήματος πρέπει να τηρούνται σε καντίνες εργασίας. Τα πρότυπα διαδικασιών λειτουργίας των καντίνων προσωπικού πρέπει να περιλαμβάνουν:

Διατήρηση φυσικής απόστασης τουλάχιστον 1 μέτρου μεταξύ ενός ατόμου εργαζομένου και άλλων εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένης της διάταξης των θέσεων/καθισμάτων τους στο χώρο εργασίας.
Προσωπικό εργασίας που εργάζεται εκ περιτροπής και χρόνους διαλειμμάτων για τη μείωση του αριθμού του προσωπικού (συγχρωτισμού) σε μια καντίνα ανά πάσα στιγμή.
Περιορισμός όσο το δυνατόν περισσότερο μη αναγκαίας φυσικής επαφής.
Οδηγίες σε εμφανή σημεία, ορατά για το προσωπικό για την τήρηση της υγιεινής των χεριών και την τήρηση της φυσικής/σωματικής απόστασης.
Διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης για εξοπλισμό, χώρους, επιφάνειες επαφής / σημεία υψηλής συχνότητας επαφής, π.χ. πάγκοι / λαβίδες / σκεύη σερβιρίσματος / ανοιχτές προθήκες αυτοεξυπηρέτησης / λαβές πορτών.

Ο ΠΟΥ συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση για τυχόν αλλαγές που ενδέχεται να επηρεάσει το παρόν έγγραφο κατευθυντήριων οδηγιών. Σε περίπτωση οποιασδήποτε αλλαγής παραμέτρων, ο ΠΟΥ θα εκδώσει μια περαιτέρω ενημέρωση. Διαφορετικά, αυτές οι προσωρινές κατευθυντήριες οδηγίες θα λήξουν 2 χρόνια μετά την ημερομηνία δημοσίευσης.

«Αυτή η μετάφραση δεν δημιουργήθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Ο ΠΟΥ δεν ευθύνεται για το περιεχόμενο ή την ακρίβεια αυτής της μετάφρασης. Η αρχική έκδοση: “COVID-19 and food safety: guidance for food businesses: interim guidance». Γενεύη: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας; 2020. Άδεια: CC BY-NC-SA 3.0 IGO "θα είναι η δεσμευτική και αυθεντική έκδοση". https://apps.who.int/iris/handle/10665/331705

Βιβλιογραφικές αναφορές

Critical preparedness, readiness and response actions for COVID-19: Interim guidance 19 March 2020 https://www.who.int/publications-detail/critical-preparedness-readiness-and-response-actions-for-covid-19.
Codex Alimentarius. Food hygiene: Basic texts http://www.fao.org/3/a1552e/a1552e00.pdf
Coronavirus disease 2019 (COVID-19) Situation Report – 66 https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200326-sitrep-66-covid-19.pdf?sfvrsn=81b94e61_2
Liu J, Liao X, Qian S et al. Community transmission of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2, Shenzhen, China, 2020. Emerg Infect Dis 2020 doi.org/10.3201/eid2606.200239
Chan J, Yuan S, Kok K et al. A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster. Lancet 2020 doi: 10.1016/S0140-6736(20)30154-9
Li Q, Guan X, Wu P, et al. Early transmission dynamics in Wuhan, China, of novel coronavirus-infected pneumonia. N Engl J Med 2020; doi:10.1056/NEJMoa2001316.
Huang C, Wang Y, Li X, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet 2020; 395: 497–506.
Burke RM, Midgley CM, Dratch A, Fenstersheib M, Haupt T, Holshue M,et al. Active monitoring of persons exposed to patients with confirmed COVID-19 — United States, January–February 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020 doi : 10.15585/mmwr.mm6909e1external icon
World Health Organization. Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) 16-24 February 2020 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 Available from: https://www.who.int/docs/default- source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf
Ong SW, Tan YK, Chia PY, Lee TH, Ng OT, Wong MS, et al. Air, surface environmental, and personal protective equipment contamination by severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) from a symptomatic patient. JAMA. 2020 Mar 4 [Epub ahead of print].
van Doremalen N, Bushmaker T, Morris DH et al. Aerosol and Surface Stability of SARS-CoV-2 as Compared with SARS-CoV-1. N Engl J Med. 2020 Mar 17. doi: 10.1056/NEJMc2004973
Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public
Q&A on coronaviruses (COVID-19) https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses
Yu P, Zhu J, Zhang Z, Han Y. A familial cluster of infection associated with the 2019 novel coronavirus indicating possible person-to-person transmission during the incubation period. J Infect 2020 doi: 10.1093/jiaa077.
Huang R, Xia J, Chen Y, Shan C, Wu C. A family cluster of SARS-CoV-2 infection involving 11 patients in Nanjing, China Lancet Infect Dis 2020 doi: 10.1016/ S1473-3099(20)30147-X
Pan X, Chen D, Xia Y et al. Asymptomatic cases in a family cluster with SARS-CoV-2 infection. Lancet Infect Dis 2020 doi : 10.1016/ S1473-3099(20)30114-6
Tong Z-D, Tang A, Li K-F, Li P, Wang H-L, Yi J-P, et al. Potential presymptomatic transmission of SARS-CoV-2, Zhejiang Province, China, 2020. Emerg Infect Dis. 2020 doi : 10.3201/eid2605.200198
Wei WE, Li Z, Chiew CJ, Yong SE, et al. Presymptomatic Transmission of SARS-CoV-2 — Singapore, January 23–March 16, 2020. MMWR, 1 April 2020/69.
Kimball A, Hatfield KM, Arons M, James A, et al. Asymptomatic and Presymptomatic SARS-CoV-2 Infections in Residents of a Long-Term Care Skilled Nursing Facility — King County, Washington, March 2020. MMWR, 3 April 2020, 69(13);377–381.
Infection prevention and control SAVE LIVES: Clean Your Hands https://www.who.int/infection-prevention/campaigns/clean-hands/en/
Global Surveillance for human infection with coronavirus disease (COVID-19) https://www.who.int/publications-detail/global-surveillance-for-human-infection-with-novel-coronavirus-(2019-ncov)
Considerations in the investigation of cases and clusters of COVID-19 https://www.who.int/publications-detail/considerations-in-the-investigation-of-cases-and-clusters-of-covid-19
Home care for patients with COVID-19 presenting with mild symptoms and management of their contacts https://www.who.int/publications-detail/home-care-for-patients-with-suspected-novel-coronavirus-(ncov)-infection-presenting-with-mild-symptoms-and-management-of-contacts

Πηγή: http://www.efet.gr

Εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας με θέμα:«Κανόνες υγιεινής κατά τη διαχείριση των τροφίμων σε οικιακό επίπεδο ενόψει της πανδημίας του κορωνοϊού SARS-CoV-2»

2020-04-14T13:09:00.001-07:00

Με εγκύλιο του το Υπουργείο Υγείας δίνει οδηγίες για τη διαχείριση των τροφίμων στο σπίτι κατά την πανδημία του κορονοϊού SARS-CoV-2.

Αναλυτικά στο παράρτημα της εγκυκλίου αναφέρονται τα παρακάτω:

Διαχείριση των τροφίμων σε οικιακό επίπεδο

Για την αποφυγή επικίνδυνων δηλητηριάσεων καθώς επίσης και για τη λήψη μέτρων περιορισμού της εξάπλωσης του κορωνοϊού πρέπει να ακολουθούνται οι απαιτούμενες πρακτικές υγιεινής. Ειδικότερα:

Πλύσιμο των χεριών μετά την αγορά των αγαθών και μετά την αποσυσκευασία τους. Ακολουθώντας τα μέτρα και τους κανόνες υγιεινής δεν είναι απαραίτητο να απολυμανθούν οι συσκευασίες. Ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ιός επιβιώνει κυρίως σε σκληρές επιφάνειες, ο κίνδυνος μόλυνσης από το χειρισμό των συσκευασιών είναι πολύ χαμηλός και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η νόσος μπορεί να μεταδοθεί με αυτόν τον τρόπο. Ενδείκνυται οι εξωτερικές συσκευασίες (π.χ. πλαστικά υλικά συσκευασίας) μετά την αποσυσκευασία τους να απορρίπτονται άμεσα.

Ορθή διατήρηση των τροφίμων σε ψύξη. Μετά τις αγορές να γίνεται σε όσο το δυνατόν πιο σύντομο χρόνο η τοποθέτηση των συντηρούμενων σε ψύξη ή κατάψυξη προϊόντων. Οι ψυκτικοί θάλαμοι δεν πρέπει να υπερφορτώνονται. Τα τρόφιμα πρέπει να διατηρούνται με τάξη εντός κατάλληλων περιεκτών, ώστε να μην προκύπτουν επιμολύνσεις.

Μείωση χρόνου μεταξύ παρασκευής και κατανάλωσης. Σε περίπτωση που τα τρόφιμα δεν θα καταναλωθούν άμεσα, να γίνεται σωστή διατήρηση.

Ενδείκνυται η προετοιμασία πρώτα των τροφίμων που δεν θα θερμανθούν πριν την κατανάλωση (γλυκά, σαλάτες με ντρέσινγκ). Μετά τα φυτικά που θα καταναλωθούν ωμά, (μαρούλι, κομμένα λαχανικά). Τελευταία η προετοιμασία των ωμών ζωικών τροφίμων (κοτόπουλο, κρέας , ψάρι).

κατάλληλες συνθήκες συντήρησης ανά είδος τρόφιμου,

κατάλληλη θερμοκρασία μαγειρέματος,

επαρκής αναθέρμανση γευμάτων. Το μαγειρεμένο φαγητό που διατηρείται σε ψύξη μπορεί να αναθερμανθεί μόνο μια φορά και σε θερμοκρασία μαγειρέματος (υψηλή 75ο C)

αποφυγή διασταυρούμενης μόλυνσης, ( τα φρούτα και τα λαχανικά να μην έρχονται σε επαφή με επιφάνειες που τοποθετούνται ωμό κρέας και πουλερικά)

καθαρά σκευή και εργαλεία παρασκευής γευμάτων, συχνό πλύσιμο των χεριών κ.λπ..

Ενδελεχής καθαρισμός επιφανειών και σκευών, Προσοχή σε φθαρμένα σκεύη, σανίδες κοπής (να έχουν επίπεδη επιφάνεια για να καθαρίζονται καλά)

Πλύσιμο των χεριών για 20΄΄ πριν και μετά από αυτές τις εργασίες και στην υγιεινή της κουζίνας . Να μην πλένονται τα χέρια στο νεροχύτη, γιατί μπορεί έτσι να επιμολυνθεί.

Αναφορικά με τα νωπά, ολόκληρα/ακέραια τρόφιμα φυτικής προέλευσης (φρούτα και λαχανικά) μπορούν να ακολουθούνται συνήθεις απλές πρακτικές καθαρισμού όπως απόρριψη των εμφανώς ρυπαρών επιφανειακών φυλλωμάτων, σχολαστική έκπλυση με τρεχούμενο νερό, χρήση διαλύματος νερού με ξύδι, αποφλοίωση.

Η χρήση απορρυπαντικών/απολυμαντικών στα τρόφιμα ουσιών στα τρόφιμα πρέπει να αποφεύγεται, διότι ενδέχεται να αφήσει στα τρόφιμα ρύπους υπολειμματικών χημικών ουσιών.

Οι συσκευασίες των τροφίμων μπορούν να απορρίπτονται άμεσα στους οικιακούς περιέκτες, οι οποίοι πρέπει να φέρουν κάλυμμα.
Τέλος, επισημαίνεται πως η συχνή εξυγίανση των χεριών (τακτικό πλύσιμο με ζεστό νερό και σαπούνι, χρήση κοινών αντισηπτικών) καθώς επίσης και οι γενικότεροι κανόνες ατομικής υγιεινής (αποφυγή αγγιγμάτων του χεριού στο πρόσωπο κ.λπ.) αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης της λοίμωξης του κορωνοϊού.

Αγορές τροφίμων σε καταστηματα :

Τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που λειτουργούν για να καλύψουν τις ανάγκες των καταναλωτών (υπεραγορές , παντοπωλεία κλπ) ενόψει των μέτρων που έχουν εφαρμοστεί για τον περιορισμό της μετάδοσης του SARS-CoV-2 ακολουθούν αυστηρούς κανόνες υγιεινής (εκδόθηκαν σχετικές οδηγίες από την Υπηρεσία μας, προς τις κατά τόπους Δ/νσεις Υγείας των Π.Ε που διενεργούν υγειονομικούς ελέγχους).

Οδηγίες προς τους καταναλωτές :

1. Μην πηγαίνετε στην αγορά αν είστε άρρωστοι (παραγγελίες on line ή να βοηθήσουν συγγενείς, φίλοι)

2. Προγραμματίστε εύστοχα τις αγορές σας (λιγότερες επισκέψεις, λιγότερος δυνατός χρόνος παραμονής στο κατάστημα, λιγότερη σπατάλη τροφίμων). Μπορείτε να πάρετε μαζί σας μάσκα, γάντια ή αντισηπτικό χεριών και για χειρολαβές στο καρότσι - καλάθι αν δεν δίνει η επιχείρηση. Είναι συζητήσιμη η αναγκαιότητα μάσκας, γαντιών , αλλά σημαντικό αν νιώθουμε ασφάλεια. Προσοχή όμως να γνωρίζουμε και να έχουμε συνειδητοποιήσει την ορθή χρήση αυτών των προφυλακτικών μέτρων. Συχνά αυτά τα απλά πράγματα τα κάνουμε με λανθασμένο και επικίνδυνο τρόπο. Τα γάντια κυρίως δίνουν μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας .Είναι απαραίτητο να γίνεται σωστή χρήση, διαφορετικά είναι αποτελεσματικότερο να πλένουμε τα χέρια και να μάθουμε να μην αγγίζουμε καθόλου το πρόσωπο.

3. Προτιμάτε να πληρώνετε με την προσωπική σας κάρτα.

4. Πηγαίνετε για αγορές νωρίς το πρωί ή όταν δεν έχει πολύ κόσμο, ή αν θέλετε να περιμένετε κρατάτε τις αποστάσεις.

5. Τηρείτε πάντα τις αποστάσεις (2 μέτρων- είναι περίπου 2 καρότσια σούπερ μάρκετ), σε όλο τον χώρο και καθ΄όλη τη διάρκεια των αγορών σας.

6. Αποφύγετε το άγγιγμα με γυμνά χέρια των επιφανειών / αντικειμένων, που χρησιμοποιούνται πολύ και αγγίζονται από πολλούς, όπως χειρολαβές, κουμπιά ανελκυστήρων, κουπαστή, ζυγαριές κ.α. ή αν το κάνετε πλύνετε ή απολυμάνετε τα χέρια. Προσπαθήστε να αγγίζετε μόνον ό,τι είναι απολύτως απαραίτητο. Παρόλο που τα καταστήματα μεριμνούν για την εξυγίανση όλων αυτών, είναι ασφαλέστερο να φροντίζουμε κι εμείς να μην μολυνθούμε αλλά και να μην επιμολύνουμε τους χώρους που επισκεπτόμαστε.

7. Μην αγγίζεται τα τρόφιμα για να τα περιεργαστείτε, αγγίζετε μόνο όσα θα αγοράσετε.

8. Αν βήξετε ή φτερνιστείτε καλύψτε το στόμα και μύτη με το εσωτερικό του αγκώνα σας ή αν χρησιμοποιήσετε χαρτομάντιλο φροντίστε να το απορρίψετε άμεσα σε κάδο.

9. Απολυμαίνετε τα χέρια όσο και όταν χρειάζεται και να τα πλένετε σχολαστικά μόλις φθάσετε σπίτι.

10.Μην πετάτε γάντια και μάσκες –ακόμα και σε ανοικτό χώρο-, παρά μόνον σε κάδους απορριμμάτων και βέβαια όχι σε κάδους ανακύκλωσης. Προσοχή η αφαίρεση της μάσκας να γίνεται μόνον αγγίζοντας τα πλευρικά λάστιχα, χωρίς να πιάσουμε την εξωτερική επιφάνεια και τα γάντια, χωρίς να αγγίξει το γάντι το καθαρό δέρμα μας καθώς το βγάζουμε.

11. Αν αγοράσετε από διανομή κατ΄οίκον κρατήστε την απόσταση από τον διανομέα για δική σας και δική του ασφάλεια. Στα πακέτα κούριερ πολύ μικρή είναι η πιθανότητα μολυσμένο άτομο να μολύνει τα πακέτα που έχουν ήδη ταξιδεύσει αρκετό χρόνο μέχρι να φθάσουν σε μας και είναι χαμηλός ο κίνδυνος «ανάκτησης» του ιού από χάρτινη πορώδη συσκευασία. Πλένουμε τα χέρια μας πριν και μετά τον χειρισμό της συσκευασίας.

Η εγκυκλιος

ΜΥΘΟΣ: Πλένοντας τα φρούτα και τα λαχανικά με απολυμαντικό προστατευόμαστε καλύτερα από τον ιό

2020-04-12T05:02:00.000-07:00

ΑΛΗΘΕΙΑ: Η ασφαλής προετοιμασία κάθε γεύματος είναι σημαντική, όχι μόνο εν
μέσω της πανδημίας αλλά και γενικότερα, για την προστασία από μικρόβια και
ιούς. Σίγουρα όμως η χρήση απολυμαντικού για το πλύσιμο φρούτων, λαχανικών ή
άλλων τροφίμων δεν είναι καθόλου ασφαλής πρακτική, καθώς μπορεί να
προκαλέσει δηλητηρίαση ή άλλους κινδύνους.
Οι βασικές οδηγίες που δίνουν διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Οργανισμός Τροφίμων
των ΗΠΑ (FDA), αναφέρουν ως ασφαλείς πρακτικές:

το καλό πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι για τουλάχιστον 20’’ πριν
αρχίσουμε να ετοιμάζουμε το γεύμα μας
το πλύσιμο φρούτων και λαχανικών με άφθονο τρεχούμενο νερό πριν τα
κόψουμε/καθαρίσουμε και το στέγνωμά τους με μια καθαρή πετσέτα ή
χαρτί
το καλό πλύσιμο οποιουδήποτε μαχαιριού ή πηρουνιού έχει χρησιμοποιηθεί
για επεξεργασία ωμού κρέατος, θαλασσινών, πουλερικών, αυγών κ.ά.,
προτού τα χρησιμοποιήσουμε για να φάμε
το καλό πλύσιμο με ζεστό νερό και σαπούνι των επιφανειών και των σκευών
της κουζίνας μετά από κάθε χρήση

Θεοκλής Ζαούτης, MD, MSCE, PhD
Καθηγητής Επιδημιολογίας, Ιατρική Σχολή Perelman, Πανεπιστήμιο Pennsylvania
Τομέας Λοιμώξεων, The Children’s Hospital of Philadelphia
Καθηγητής Παιδιατρικής, Werner και Gertrude Henle

πηγή:https://covid19.gov.gr/

Μέτρα πρόληψης κατά της διασποράς του κορωνοϊού SARS-COV-2 στις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος

2020-03-25T08:24:00.000-07:00

Εφαρμογή γενικότερων προληπτικών δράσεων

- Αποτροπή της εισόδου πολλών ατόμων ταυτόχρονα στην επιχείρηση (1 άτομο /10 τετραγωνικά μέτρα, ώστε να αποφεύγεται ο συγχρωτισμός.

- Ύπαρξη, σε ευκρινή θέση στις εισόδους και τις εξόδους των καταστημάτων, φιάλης αλκοολούχου διαλύματος (με αντλία έγχυσης και βάση) για την υγιεινή των χεριών, προς χρήση των πελατών.

- Οι υπάλληλοι να φορούν γάντια και να πλένουν τα χέρια τους μετά την απόρριψη αυτών.

- Οι υπάλληλοι που εργάζονται στην εφοδιαστική αλυσίδα να φορούν γάντια και προστατευτική μάσκα κατά το άνοιγμα και τη διαχείριση των εμπορευμάτων.

- Σε επιμέρους τμήματα εντός των υπεραγορών τροφίμων, όπως χώρος κοπής τυριών κ.λ.π να τηρείται απόσταση 2 μέτρων μεταξύ των πελατών.

- Ο υπάλληλος πίσω από το χώρο κοπής να αφήνει πάνω στο διαχωριστικό, όπου υπάρχει η δυνατότητα, το προς πώληση προϊόν.

- Κατά τη διάρκεια παραμονής έμπροσθεν των ταμείων να τηρείται 2 μέτρα απόσταση μεταξύ των πελατών.

- Σε περίπτωση που τα ταμεία δεν φέρουν προστατευτικό τζάμι μεταξύ πελάτη και ταμία ο πελάτης να απέχει τη μέγιστη εφικτή απόσταση.

- Αποφυγή χρήσης μετρητών κατά τη συναλλαγή.

- Εφοδιασμό των αποχωρητηρίων με υγρό σαπούνι, χειροπετσέτες μιας χρήσης, (οι οποίες θα απορρίπτονται σε ποδοκίνητους κάδους πλησίον των νιπτήρων), αντισηπτικό αλκοολούχο διάλυμα (περιεκτικότητας 70% σε αλκοόλη).

- Επιμελής και συχνός καθαρισμός των αντικειμένων κοινής χρήσης.

Για τους υπαίθριους χώρους αγορών (λαϊκές αγορές) να τηρείται απόσταση δύο (2) μέτρων ανά πελάτη έμπροσθεν του πάγκου εμπορευμάτων.

Οδηγίες ατομικής υγιεινής προς τους εργαζόμενους και τους πελάτες

- Αποφυγή επαφής χεριών με τα μάτια, τη μύτη και το στόμα για τη μείωση του κινδύνου μόλυνσης από τον ιό.

- Σε βήχα ή φτέρνισμα, κάλυψη της μύτης και του στόματος με το μανίκι στο ύψος του αγκώνα ή με χαρτομάντιλο. Το χρησιμοποιημένο χαρτομάντιλο πρέπει να απορρίπτεται αμέσως μετά τη χρήση του μέσα στους κάδους απορριμμάτων.

- Τακτικό πλύσιμο των χεριών των εργαζομένων με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Προσεκτικό στέγνωμα των χεριών με χάρτινες χειροπετσέτες μιας χρήσης οι οποίες θα απορρίπτονται στους κάδους απορριμμάτων. Το πλύσιμο των χεριών πρέπει να γίνεται απαραίτητα μετά την επαφή με αναπνευστικές εκκρίσεις και μετά τη χρήση της τουαλέτας. Επισημαίνεται ότι τα γάντια δεν αντικαθιστούν το πλύσιμο των χεριών.

- Άτομα με συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού να μην προσέρχονται στην εργασία τους μέχρι το πέρας των συμπτωμάτων.

Οδηγίες σχετικά με τον καθαρισμό και την απολύμανση.

Για κάθε εγκατάσταση θα πρέπει να καταρτίζεται ένα μόνιμο πρόγραμμα διαδικασιών για τον καθαρισμό και την απολύμανση τους, ώστε να εξασφαλίζεται ότι όλοι οι χώροι και σημεία επαφής (δάπεδα, τοίχοι, οροφές, πάγκοι εργασίας, ράφια, καρότσια, καλάθια, ασανσέρ, πόμολα, κουπαστές σκάλας, συσκευές τηλεφώνου, πληκτρολόγια, κλπ.) καθαρίζονται επαρκώς. Όλο το προσωπικό καθαριότητας πρέπει να γνωρίζει καλά τις ενδεδειγμένες τεχνικές καθαρισμού.

Οι διαδικασίες καθαρισμού πρέπει να λαμβάνουν χώρα πριν την απολύμανση.

Για τη χρήση απορρυπαντικών (σαπούνια και άλλα καθαριστικά) πρέπει να χρησιμοποιείται χλιαρό νερό ενώ για τη χρήση απολυμαντικών, π.χ χλωρίνης, κρύο νερό για την αποφυγή της δημιουργίας ανεπιθύμητων αντιδράσεων. Μετά τον καθαρισμό με την χρήση κατάλληλου απορρυπαντικού, η επιφάνεια πρέπει να στεγνώσει για να ακολουθήσει η απολύμανση με χρήση κατάλληλου απολυμαντικού, το οποίο πρέπει να είναι εγκεκριμένο από τον ΕΟΦ, με ιοκτόνο δράση (συμπεριλαμβανομένων των κορωνοϊών) και να συνοδεύεται από τα σχετικά δελτία ασφαλείας. Η εφαρμογή του γίνεται με την αυστηρή τήρηση των όρων και οδηγιών χρήσης τους και εξασφαλίζεται και επαρκής αερισμός του χώρου.

Οι ανθρώπινοι κορωνοϊοί αδρανοποιούνται με διαδικασία απολύμανσης επιφανειών εντός ενός λεπτού (1΄) με αντιμικροβιακούς παράγοντες όπως: Υποχλωριώδες νάτριο σε συγκέντρωση 0,1%, Αιθανόλη 70% και Υπεροξείδιο του υδρογόνου 0,5%.

Οδηγίες καθαρισμού και απολύμανσης για το προσωπικό καθαριότητος

- Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να λαμβάνεται για τον συστηματικό, επαρκή και συνεχή αερισμό όλων των χώρων.

- Όλες οι επιφάνειες δάπεδα, πάγκοι, ταμεία, χώροι υγιεινής (δάπεδα, λεκάνες, νιπτήρες κ.λπ.) πρέπει να διατηρούνται καθαρές και να απολυμαίνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

- Πέρα από τις συνήθεις εργασίες καθαρισμού, χρειάζεται συχνός καθαρισμός των λείων επιφανειών που χρησιμοποιούνται συχνά (π.χ. πόμολα, χερούλια, κουπαστή από σκάλες ή κιγκλίδωμα, ανελκυστήρες, διακόπτες, βρύσες κλπ) με κοινά καθαριστικά, δηλαδή υγρό σαπούνι και νερό, ή διάλυμα οικιακής χλωρίνης 10% (1 μέρος οικιακής χλωρίνης αραιωμένο σε 10 μέρη νερό) ή αλκοολούχο αντισηπτικό. Σημειώνεται ότι οι εργασίες καθαρισμού πρέπει να γίνονται με χρήση γαντιών και στολή εργασίας.

- Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στον καθαρισμό των αντικειμένων και των επιφανειών με τις οποίες ήρθε σε επαφή άτομο που εμφάνισε συμπτώματα λοίμωξης COVID-19.www.eody.gov.gr (Οδηγίες για τον περιβαλλοντικό καθαρισμό μη υγειονομικών μονάδων που έχουν εκτεθεί στον ιό SARS-CoV-2).

- Οι πλαστικές σακούλες των κάδων, όταν γεμίζουν, πρέπει να δένονται σφικτά και να απομακρύνονται αμέσως. Τα γάντια μετά τη χρήση τους πρέπει να απορρίπτονται αμέσως στις πλαστικές σακούλες των κάδων απορριμμάτων και να μη γίνονται προσπάθειες καθαρισμού τους, πχ. πλύσιμο των γαντιών μιας χρήσης και επαναχρησιμοποίησή τους.

Οι υπεύθυνοι των αρτοποιείων και όλων των επιχειρήσεων τροφίμων και ποτών, είναι υποχρεωμένοι να εξασφαλίζουν:

- ότι οι επιχειρήσεις τους πληρούν τις σχετικές απαιτήσεις υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων, όπως καθορίζονται στον Ε.Κ 852/2004, σε όλα τα στάδια παρασκευής, μεταποίησης, συσκευασίας, αποθήκευσης, μεταφοράς, διανομής, διακίνησης και προσφοράς προς πώληση ή διάθεσης αυτών

- την εφαρμογή μεθόδων καθαρισμού – απολύμανσης και απεντόμωσης – μυοκτονίας της επιχείρησης

- την εκπαίδευση του προσωπικού αναφορικά με την υγιεινή

- τον καλό αερισμό του καταστήματος

- όλα τα προϊόντα αρτοποιίας που διατίθενται στο καταναλωτικό κοινό να τοποθετούνται σε χάρτινο περιτύλιγμα

- τα άτομα που απασχολούνται στο αρτοποιείο να φορούν στολή εργασίας και σκούφο που θα πλένονται και θα διατηρούνται καθαρά, καθώς επίσης προστατευτική μάσκα και γάντια μιας χρήσης

Τονίζουμε ότι ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίνεται:

- στο πλύσιμο των χεριών και τη χρήση των γαντιών μιας χρήσης

- στην αυστηρή τήρηση του αριθμού των ατόμων που θα εισέρχονται στις ανωτέρω επιχειρήσεις (ένα άτομο/ 10 τ.μ)

- στην ύπαρξη, σε ευκρινή θέση στην εισόδου του καταστήματος, φιάλης αλκοολούχου διαλύματος (με αντλία έγχυσης) για την υγιεινή των χεριών, προς χρήση των πελατών

Πηγές: -Η υπ'αρ.πρ. Δ1γ/Γ.Π./οικ.18154/14-03-2020 εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας

-Η υπ'αρ.πρ. Δ1γ/Γ.Π./οικ.19954/20-03-2020 εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας

-Η υπ'αρ.πρ. Δ1γ/Γ.Π./οικ.19955/20-03-2020 εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας