tag:blogger.com,1999:blog-90520271612144346412012-01-19T08:04:01.734+08:00Үндэстний үзэлтнүүдийн албан ёсны "Монголчуудаа" вебблогНэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comBlogger19125blogspot/EnxJhttp://feedburner.google.comtag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-30674228686106155082011-03-07T03:55:00.003+08:002011-12-25T11:14:15.837+08:002011-12-25T11:14:15.837+08:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-QzqwCAKQR-4/TXPmYzj-PXI/AAAAAAAACpg/vUXeACChykw/s1600/allen%2Bdalles.jpg" imageanchor="1" style="clear:left; float:left;margin-right:1em; margin-bottom:1em"><img border="0" height="160" width="120" src="http://3.bp.blogspot.com/-QzqwCAKQR-4/TXPmYzj-PXI/AAAAAAAACpg/vUXeACChykw/s200/allen%2Bdalles.jpg" /></a></div><div style="text-align: justify;">Дэлхийн 3-р дайн буу зэвсгээр биш үзэл суртлаар, соёл эдийн засгийн дайн болохыг 1945 оны үед АНУ-ын тагнуулын төв газрын дарга байсан Аллен Даллас урьдчилан хэлж байжээ.Тэрээр зүгээр нэг хийсвэрлэж биш яг энэхүү 3-р дайн яаж эхэлж, ямар үе шаттайгаар өргөжиж хэр цаг хугацаанд ямаршуу үр дүнд хүрч болохыг маш тодорхой тайлагнасан байна. Дэлхийн 2-р дайн дуусах нь тодорхой болж , дайны дараа хэн юу хийхээ бодож эхлэн байсан яг тэр мөчид тэрбээр ингэж хэлжээ: Дайн дуусах нь ээ.Бүгдээрээ сэхэл авч тохиноцгооно.Харин бид байгаа бүхнээ , бүх алт, эд баялгийн хүчээ хүмүүсийг завхруулах, <a name='more'></a>маанагтуулахад зарцуулах хэрэгтэй.</div><div style="text-align: justify;">Хүмүүсийн ухамсар, тархи гэдэг өөрчлөх боломжтой эд.Чухам тэнд замбараагүйдэл үүсгэж бид үнэн юмыг хуурамч зүйлээр сэмхэн сольж , тэр хуурамч үнэнд хүмүүсийг албаар итгүүлэх болно. Яаж гэвэл? Бид өөрсөдтэйгөө ижил бодолтуудыг холбоотноо Орос орны өөрийнх дотроос олж болох юм.Ингэвээс газар дэлхий дээрхи энэ нугаршгүй ард түмэн сөнөх,</div><div style="text-align: justify;">түүний дотоод ухамсар нь эргэлт буцалтгүй эцэслэн мөхөх хэмжээлшгүй их цар хүрээтэй эмгэнэлт үйл явдал ар араасаа хөврөх болно.</div><div style="text-align: justify;">Тухайлбал утга зохиол, урлагаас нийгэмч шинжийг нь аажим аажмаар зайлуулж , уран бүтээлчдийг төсөөрүүлэн, тэдний ард олны гүнд болж байгаа үйл явцыг шинжиж үздэг...дүрслэн харуулдаг хүслийг нь замхруулах хэрэгтэй.</div><div style="text-align: justify;">Утга зохиол, театр, кино бүгд хүний хамгийн бүдүүлэг мэдрэмжийг дүрсэлдэг, өргөмжилдөг байх болно.</div><div style="text-align: justify;">Бид садар самууныг дээдлэх, хүчирхийлэл, яргалал, урвах хөрвөх зэрэг нэг үгээр хэлбэл ёс суртахуунгүй юм бүхнийг хүний оюун ухаанд зоож өгөх, тэдгээрийг *урлан бүтээгчид*-ийг бүхий талаар дэвэргэж өргөмжлөх хэрэгтэй.</div><div style="text-align: justify;">Төрийн удирдлагад бид эмх замбараагүй, учир нь үл олдох байдлыг бий болгоно.Бид түшмэдийн тэнэглэл, хээл хахууль авагчид, дэг зарчимгүй юм бүхнийг үл анзаарагдах байдлаар гэхдээ идэвхтэй бөгөөд байнга өөгшүүлэх ёстой.</div><div style="text-align: justify;">Хүнд суртал, чирэгдэл төвөг бүхэн байвал зохих мэтээр хэвшигдэнэ.Шударга байдал, дэг ёс шоологдож хэнд хэрэггүй болж, өнгөрсөн үеийн хоцрогдол болон хувирна.</div><div style="text-align: justify;">Балиар ааш, балмад зан, худал хуурмаг, заль мэх, согтуурал хөлчүүрэл, мансуурал, нэг нь нөгөөгөөсөө цэрвэх адгуусан айдас, ичгүүр сонжуургүй байдал, урвах шарвах, үндэсэрхэх, ард түмэн хоорондын дайсагнал, ялангуяа Оросын ард түмэнд хандах дайсагнал, үзэн ядалт энэ бүхнийг бид маш чадварлагаар, үл анзаарагдах байдлаар соёолуулна.</div><div style="text-align: justify;">Энэ бүхэн зүсэн зүйлээрээ дэлгэрэх болно.Гагцхүү цөөхөн нь маш цөөхөн хэсэг нь юу болж байгааг ойлгох таамаглах биз.</div><div style="text-align: justify;">Гэвч тийм хүмүүсийг бид аргагүй байдалд оруулж, доог тохуу болгож, тэдгээрийн талаар ташаа ойлголт бий болгон, нийгмийн шаар гэж зарлах аргыг олно. Оюун санааны үндсийг таслан, ардын ёс суртахууны суурь дэвсгэрийг устгах болно.</div><div style="text-align: justify;">Тийм байдлаар бид насны үе үеэр нь ганхуулна.Хүмүүсийг хүүхэд үеэс нь залуу насанд нь авч, гол тулгуурыг залуучуудад чиглүүлэн , тэдгээрийг хувиа хичээгчид , биеэ тоогчид садарлан самуурагчид, эх оронч бус үзэлтнүүд болгон хувиргана....</div><div style="text-align: justify;"> </div><div style="text-align: justify;">/1945 онд АНУ-ын Тагнуулын төв газрын дарга байсан хожим нь АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга болсон Аллен Далласын 1945 онд хэлсэн үгнээс Оросын Краснодарын хязгаарын Губернатр Кондратенко-ийн авсан ишлэл/</div><div style="text-align: justify;"> </div><div style="text-align: justify;">Ийм зүйлийг уншаад эргэцүүлэн бодоход дэлхийн 3-р дайн болбоос бүх хүн төрөлхтөнг хамарсан мэт санагдах бөгөөд түүнд өртөж насны үе үеээрээ ганхсан олон үндэстэн ястнаас дайны хамгийн анхны цохилтыг амссан одоо 60-70 настай ахмад үеийнхэнд нийт дүр зураг илүү тод эргэн дурсагдаж байна.</div><div style="text-align: justify;">Үнэхээр одоогийн утга зохиол ,театр ,кино, телевизэд нийгэмч шинж нь зайлуулагдсан хамгийн эгэл, болхи толхи, бүдүүлэг мэдрэмжийн дүрслэл, төрөл жанр давамгайлан садар самуун, хүчирхийлэл, аллага таллага, урвах шарвах зэрэг ёс суртахуунгүй юм бүхэн хүний оюун санаанд ялангуяа залуучуудад зоогдож байна, чихэгдэж байна</div><div style="text-align: justify;"> </div><div style="text-align: justify;">.Үндэстний эрх чөлөөнийхөө төлөө тэмцэгч АЗИ, Африк,Латин Америкийн олон оронд 40-50 иад оноос тасралтгүй үргэлжилж байгаа төрийн удирдлагад үүсэх замбараагүйдэл, учир нь үл олдох байдал дэлхийнх болон хавтгайрчээ.Хүнд суртал, түшмэдүүдийн тэнэглэл, хээл хахууль хавтгайрч эндээс гарах гарцыг хайсан дэлхий нийтийн төсөл, зөвлөгөөндөө хүрээд байна.</div><div style="text-align: justify;"> </div><div style="text-align: justify;">Шударга амьдрахаас улам олон хүн няцаж шантрах болжээ.Балиар ааш, балмад зан, заль мэх, согтуурал, мансуурал, завхайрал зүсэн зүйлээрээ дэлгэрч энэ бүхнийг хэтэрлээ, дэндлээ, үүнээс сэргэмжил болгоомжил гэж харанга дэлдээд ч бүрэн ухаарч байгаа юм алга.Их л бол нэг шогшроод нэг толгой сэгсрээд өнгөрөх нь тэр.Үндэс угсааны онцлогтой ёс суртахууны суурь устах нь.Хувиа хичээгчид, садарлан самуурагчид, биеэ тоогчид,эх оронч бус даяарчлах үзэлтнүүд, ардчилал эрх чөлөө, хүний эрхээр далимдуулж хэт даврагсад олширч байна.</div><div style="text-align: justify;"> </div><div style="text-align: justify;">Ухаан сэргэг, мэлмий тунгалаг байхтун түмэн олон минь! Мөнх хөх тэнгэр ивээх болтухай.</div><div style="text-align: justify;">А.Туваандорж</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-3067422868610615508?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/GavI407c0H5lc0bsRJmmcqEk278/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/GavI407c0H5lc0bsRJmmcqEk278/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/GavI407c0H5lc0bsRJmmcqEk278/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/GavI407c0H5lc0bsRJmmcqEk278/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/T0L4ntaqAiY" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2011/03/3.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-90274338360592197622011-02-09T05:53:00.004+08:002011-12-25T12:06:17.816+08:002011-12-25T12:06:17.816+08:00<ahref="http: com="" _cnpq9hglh00="" tvg7i53twbi="" aaaaaaaacgu="" _1rufcxyzgs="" s1600="" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 120px; height: 160px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TVG7i53twbI/AAAAAAAACgU/_1RUFcxYzGs/s200/s_zorig.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5571440422358466994" />1998 оны 8 дугаар сар: Ц. Элбэгдоржийн засгийн газар огцорч, vvрэг гvйцэтгэгчээр ажиллаж байх vед С. Зориг Монголын радиогийн сурвалжлагч Байгалмаад ярилцлага өгчээ. Энэ тvvний сvvлчийн ярилцлага байлаа. С. Зориг улс төрч хvний ямагт санаж мөрдөж, удирдлага болгох vндсэн зарчмыг тодорхойлж, эрхэмлэх эрх ашгийн дарааллыг тогтоосон байна. С. Зориг дөнгөж 36 нас хvрч байлаа. Амьдарлынхаа найман жилийг том улс төрд өнгөрөөжээ. Энэ жилvvдэд олон удаа сэтгvvлчидтэй харьцаж, хэвлэлээр санал бодлоо<a name='more'></a> илэрхийлж байсан нь мэдээж. Харин хэзээ ч хойч vеийн улс төрчдөд хандсан гэмээр<!--more--> гэрээслэлийн чанартай ийм зvйл хэлж байсангvй. Монголын төсвийн болон гадаадын хандивлагчдын асар их мөнгө, маш өндөр өртөгтэй төрөл бvрийн төслvvд хэрэгждэг салбарын сайдын албыг цөөхөн сар хашсаны эцэст С. Зориг эрх ашгийн дарааллын чиг баримжаа алдагдаж хэзээ ч болохгvйг бусдад анхааруулжээ. Албан тушаал, эрх мэдэлд улайран хөөцөлдөх нь шинэ, хуучин ялгаагvй улс төрийн хvчний анхдагч зорилтыг саармагжуулах, ардчиллын явцыг удаашруулах, зарим тохиолдолд ухралтын алхам хийхэд хvргэж болохыг ч мөн анхааруулж хэлжээ.“...Гэхдээ дарааллыг нь хэзээ ч алдуулж болохгvй. <span class="Apple-style-span">Улс vндэстнийхээ эрх ашгийг хамгийн дээр тавих ёстой.</span> Тvvний дараа манай нийгэмд нийтлэг болсон бvлгvvдийн сонирхлыг хамгаалах, дараа нь бvлгийн юм уу компанийн сонирхол байж болно. Яагаад гэвэл тэд чинь тодорхой хэмжээгээр ашгийн байгууллага. Тvvнийхээ төлөө хөөцөлдөнө. Дөрөвт нь мэдээж хувь хvнд амьдралаа дээшлvvлэх, сайхан амьдрах сонирхол төрнө. Тийм сонирхол бvх цаг vөд байж л байсан. Vvнийг бас тооцох хэрэгтэй. Гэхдээ бид нар энэ дарааллаа алдаж болохгvй. Дараалал алдах юм бол ялзрах төвшинд орно...” Монголын радиод өгсөн сvvлчийн ярилцлагаас 1998 оны 8 дугаар сар. 1998 оны 10 дугаар сарын 2: Эвслээс Ерөнхий сайдад санал болгосон нэр дэвшигчдийг Ерөнхийлөгч ээлж дараалан буцаав. “Одоо Зоригийг дэвшvvлэх цаг болсон” гэх vг улам чанга, улам тодоор дуулдах боллоо. Өнөөдөр эвслийн удирдагчид “С. Зоригийг Ерөнхий сайдад нэр дэвшvvлээгvй байсан” гэж мэдэгдэцгээдэг. Албан ёсоор нэр дэвшvvлж буй тухай бичиг баримт vйлдэж, тамгалаад Ерөнхийлөгчид өргөн барих нь асуудал нэгэнт бодитойгоор шийдэгдсэн vед хийдэг, хэрэг дээрээ техникийн гэмээр, ёс төр гvйцэлдvvлэх төдий ажиллагаа юм. Vvний өмнө намын удирлагын төвшинд ярилцан ойлголцож санал нэгдэх хамгийн гол ажиллагаа явагддаг. Vvнийг МVАН-ын Ерөнхий зөвлөлийн хуралд орохын өмнө хийсэн байх ёстой. Хурал бол зөвхөн нэгдсэн саналыг баталгаажуулна. Эвсэл доторх бvлэглэлvvд Зоригийг Ерөнхий сайд болгохоор тохиролцчихоод байсан гэж vзэх нэг баримт нь Д. Энхбаатарын мэдэгдэл юм. Тэрээр “С. Зориг Ерөнхий сайдад нэр дэвших болсон учир тэр орой (1998 оны 10 дугаар сарын 2-ны орой) надтай хамт Улаан-Vд явалгvй хоцорсон” гэж удаа дараа мэдэгдсэн. Энэ нь С. Зориг хоёр гуравхан хоногийн дараа Ерөнхий сайд болох бараг 100 хувийн боломжтой байжээ гэсэн vг. Учир нь Ерөнхийлөгч Н. Багабанди С. Зоригийн нэрийг бусдын адил буцааж зvрхлэхгvй байсан юм. Гэвч vvний оронд нийгмийн чөлөөт тогтолцоонд шилжсэнээс хойш Монголд гарсан анхны улс төрийн, ил тод аллага боллоо. Алуурчид тvvнийг гэрт нь отож байгаад олон удаа хутгалан хөнөөжээ. 1990 онд эхэлсэн ардчиллын төлөөх хувьсгал найм дахь жилийнхээ намар удирдагчаа алдав. Монголын ардчилсан хувьсгалын романтик vе дууслаа.</ahref="http:><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-9027433836059219762?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/983mEy1f3ubeklo9Tz_-HiribQI/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/983mEy1f3ubeklo9Tz_-HiribQI/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/983mEy1f3ubeklo9Tz_-HiribQI/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/983mEy1f3ubeklo9Tz_-HiribQI/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/ESd56Y9wmJw" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2011/02/blog-post_09.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-69405017140511195422011-01-13T16:00:00.004+08:002011-12-25T12:09:18.752+08:002011-12-25T12:09:18.752+08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TS6xwuTnPkI/AAAAAAAACfI/dsN0wipMWO0/s1600/statistics-statistik.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="float: left; margin: 0pt 10px 10px 0pt; cursor: pointer; width: 160px; height: 160px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TS6xwuTnPkI/AAAAAAAACfI/dsN0wipMWO0/s400/statistics-statistik.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5561578040471273026" border="0" /></a>I. Нийгмийн үзүүлэлт Эрүүл мэндийн яамны мэдээгээр 2010 онд 65.7 мян.эх амаржиж, 65.9 мян.хүүхэд төрсөн байна. <span style="color: rgb(102, 0, 204);">Амаржсан эхийн тоо 2010 онд өмнөх оныхоос 2.9 мянга буюу 4.2 хувиар буурав.</span> Улсын хэмжээгээр 2010 онд 1-5 хүртэлх насны 347 <span style="color: rgb(102, 102, 204);">хүүхэд эндсэн нь өмнөх оныхоос 107 хүүхэд буюу 44.6 хувиар нэмэгдэж,</span> нэг хүртэлх насандаа 1275 хүүхэд эндэж, 111 хүүхдээр буюу 8.0 хувиар буурчээ. Энэ хугацаанд жирэмслэлт болон төрөлтийн улмаас 30 эх эндэж, өмнөх оныхоос 26 эх буюу 46.4 хувиар буурчээ.<a name='more'></a>.<!--more--> Аймаг, нийслэлийн хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэс (ХХҮХ)-т бүртгэлтэй, ажил идэвхтэй хайж байгаа<span style="color: rgb(102, 51, 255);"> ажилгүй иргэдийн</span> тоо 2010 оны 12 дугаар сарын эцэст 38.3 мянга болж, өмнөх оныхоос 173 хүнээр буюу 0.5 хувиар өсчээ. Бүртгэлтэй ажилгүй иргэдийн тоо өмнөх оныхоос Улаанбаатар хот (1411 хүн), Төв (609 хүн), Өмнөговь (495 хүн), Завхан (426 хүн), Архангай (308 хүн), Дундговь (294 хүн), Ховд (199 хүн), Хэнтий (142 хүн) өссөн нь ажилгүй нийт иргэдийн тооны өсөлтөд голлон нөлөөлжээ. Бүх шатны сургуульд суралцагчдын тоо 2010/2011 оны хичээлийн жилийн эхэнд 850.5 мян.хүн болсон нь өмнөх оныхоос 9.4 мян.хүнээр буюу 1.1 хувиар нэмэгдэв. Бүх шатны сургуулийг 2009/2010 оны хичээлийн жилд 139.5 мян.суралцагчид төгссөнөөс ерөнхий боловсролын сургууль (ЕБС)-ийг 90.2 мян.сурагч (9-р ангийг 53.5 мян, 11-р ангийг 34.5 мян), мэргэжлийн сургалт үйлдвэрлэлийн төв (МСҮТ)-ийг 15.1 мян.суралцагчид, их, дээд сургууль, коллежийг 34.2 мян.оюутан төгсчээ... Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын мэдээгээр нийгмийн даатгалд 2010 оны эцсийн байдлаар 576.0 мян.хүн шимтгэл төлөгч, даатгуулагчаар бүртгэгдсэний 356.7 мянга буюу 61.9 хувь нь аж ахуйн нэгж, байгууллагаас, 219.2 мянга буюу 38.1 хувь нь төсөвт байгууллагаас шимтгэл төлсөн байна. Нийгмийн даатгалын сангаас олгосон тэтгэврийн хэмжээ 2010 онд 360.5 тэрбум төг болж, үүний 73.6 хувийг өндөр настны, 12.6 хувийг хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн, 7.1 хувийг тэжээгчээ алдсаны, 6.7 хувийг цэргийн тэтгэвэр эзэлж байна. Нийгмийн халамжийн тэтгэвэрт 2010 онд 56.7 мян.хүн хамрагдсан нь өмнөх оныхоос 1.0 мян.хүн буюу 1.8 хувь, олгосон тэтгэврийн хэмжээ 2.8 тэрбум төг буюу 11.2 хувиар нэмэгдсэн байна. “Хүний хөгжил” сангаас 2010 онд иргэн бүрт 120 мян.төг олгохоор шийдвэрлэсний дагуу <span style="color: rgb(102, 0, 204);">2.6 сая иргэнд 276.0 тэрбум төг олгожээ.</span> <span style="color: rgb(102, 0, 204);">Халдварт өвчнөөр 2010 онд 41.4 мян.хүн өвчилж, өмнөх оныхоос 2514 хүн буюу 6.5 хувиар нэмэгдлээ.</span> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Салхин цэцгээр өвчлөгчдийн тоо өмнөх оныхоос 386 хүн буюу 23.3 хувь, трихомониазаар өвчлөгчдийн тоо 1144 хүн буюу 19.8 хувь, тэмбүүгээр өвчлөгчдийн тоо 975 хүн буюу 19.8 хувь, гонококкт халдвараар өвчлөгчдийн тоо 609 хүн буюу 9.6 хувиар буурч, гар, хөл, амны өвчнөөр өвчлөгчдийн тоо 2323 хүн буюу 9.9 дахин, вируст хепатитаар өвчлөгчдийн тоо 2234 хүн буюу 32.5 хувь, цусан суулгаар өвчлөгчдийн тоо 352 хүн буюу 11.4 хувиар өссөн байна.</span> 2010 онд ХДХВ/ДОХ-ын 21 тохиолдол бүртгэгдэж, улсын хэмжээнд <span style="color: rgb(255, 0, 0);">ХДХВ/ДОХ-ын нийт 83 тохиолдол илрэв.</span> Харин ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол 2010 оны 12 дугаар сард бүртгэгдээгүй байна. Улсын хэмжээнд<span style="color: rgb(255, 0, 0);"> 2010 онд 19825 гэмт хэрэг бүртгэгдсэн нь</span> өмнөх оныхоос 548 хэрэг буюу 2.7 хувиар буурчээ. <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Гэмт хэргийн улмаас 2010 онд 7486 хүн гэмтэж, 1191 хүн нас барсан</span> нь өмнөх оныхоос гэмтсэн хүний тоо 1107 буюу 12.9 хувиар, нас барсан хүний тоо 167 буюу 12.3 хувиар буурсан байна. II.Макро эдийн засгийн үзүүлэлт Үйлдвэрлэлийн аргаар тооцсон ДНБ-ий хэмжээ 2010 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр, оны үнээр 8255.1 тэрбум төгрөг, 2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр 4154.0 тэрбум төгрөгт хүрч, өмнөх оныхоос оны үнээр 25.3 хувь, зэрэгцүүлэх үнээр 6.1 хувиар тус тус өслөө. ДНБ-ий 2010 оны дээрх өсөлтөд бөөний болон жижиглэн худалдаа; машин, мотоциклийн засвар үйлчилгээний салбар 23.4 хувь, боловсруулах аж үйлдвэрийн салбар 11.3 хувь, <span style="color: rgb(204, 51, 204);">уул уурхай, олборлох салбар 6.3 хувь тус тус өссөн нь голлон нөлөөлж байна.</span> Эцсийн ашиглалтын аргаар тооцсон дотоодын нийт бүтээгдэхүүний хэмжээ 2010 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 8420.7 тэрбум төг болж, өмнөх оныхоос 1852.3 тэрбум төг буюу 28.2 хувиар өслөө. Уг өсөлтөд эцсийн хэрэглээ болон нийт хуримтлал нэмэгдсэн нь голлон нөлөөлсөн байна. Хэрэглээний үнийн улсын индекс (ХҮУИ) 2010 оны 12 дугаар сард өмнөх сарынхтай харьцуулахад 2.4 хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 13.0 хувиар өслөө. Инфляцийн жилийн дундаж түвшин 10.1 хувь байв. Ерөнхий индекс өмнөх сарынхаас өсөхөд <span style="color: rgb(255, 0, 0);">хүнсний бараа, ундаа, усны бүлгийн дүн 5.2 хувиар өссөн</span> нь голлон нөлөөлжээ. Mонголбанкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт (M2) 2010 оны эцэст 4680.0 тэрбум төг болж, өмнөх сарынхаас 740.4 тэрбум төг буюу 18.8 хувь, өмнөх оныхоос 1800.0 тэрбум төг буюу 62.5 хувиар өсчээ. Гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 2010 оны эцэст 519.7 тэрбум төг болж, өмнөх сарынхаас 46.8 тэрбум төг буюу 9.9 хувь, өмнөх оныхоос 147.9 тэрбум төг буюу 39.8 хувиар өсчээ. Аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2010 оны эцэст 3264.8 тэрбум төг болж өмнөх сарынхаас 152.3 тэрбум төг буюу 4.9 хувь, өмнөх оныхоос 609.8 тэрбум төг буюу 23.0 хувиар өсчээ. <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Хугацаа хэтэрсэн зээлийн өрийн үлдэгдэл 2010 оны эцэст 90.6 тэрбум төг болж, өмнөх сарынхаас 0.3 тэрбум төг буюу 0.4 хувиар өсч</span>, өмнөх оныхоос 31.2 тэрбум төг буюу 25.6 хувиар буурчээ. Банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл 2010 оны эцэст 374.4 тэрбум төг болж, өмнөх сарынхаас 3.4 тэрбум төг буюу 0.9 хувь өсч, өмнөх оныхоос 87.6 тэрбум төг буюу 19.0 хувиар буурсан байна. Өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 2009 онд байнга суларч байсан төгрөгийн ам.доллар болон евротой харьцах Монголбанкны нэрлэсэн дундаж ханш 2010 оны 3 дугаар сараас эхлэн чангарлаа. Төгрөгийн ам.доллартай харьцах жилийн дундаж ханш 2010 онд 1357.84 төгрөг болж, өмнөх оныхтой харьцуулахад 5.8 хувиар, евротой харьцах дундаж ханш 1805.08 төг болж 10.1 хувиар, юаньтай харьцах дундаж ханш 200.93 төг болж 4.7 хувиар, рубльтэй харьцах дундаж ханш 44.89 төг болж 0.8 хувиар чангарчээ. Үнэт цаасны арилжааг 2010 онд нийт 253 өдөр явуулж, 92.9 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ хийж, 64.5 сая ш үнэт цаас арилжсан байна. Улсын нэгдсэн төсвийн орлого ба тусламжийн нийт хэмжээ 2010 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 3078.4 тэрбум төг, зарлага ба эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн нийт хэмжээ 3076.3 тэрбум төг болж, улсын нэгдсэн төсөв 2.2 тэрбум төгрөгийн ашигтай гарлаа. Төсвийн урсгал орлого 2010 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 3035.9 тэрбум төг, урсгал зардал 2271.2 тэрбум төг болж, урсгал тэнцэл 764.7 тэрбум төгрөгийн ашигтай гарчээ. Татварын нийт орлого өмнөх оныхоос 1053.0 тэрбум төг буюу 65.0 хувиар нэмэгдэхэд зарим бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийн албан татварын орлого 236.6 тэрбум төг буюу 2.3 дахин, аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварынх 185.2 тэрбум төг буюу 90.2 хувь, нэмэгдсэн өртгийн албан татварын орлого 251.3 тэрбум төг буюу 77.1 хувь, онцгой албан татварын орлого 101.8 тэрбум төг буюу 61.0 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ. Татварын бус орлого өмнөх оныхоос 10.2 тэрбум төг буюу 2.9 хувиар нэмэгдэхэд хэдийгээр хувьцааны ногдол ашгийн орлого 53.4 тэрбум төг буюу 49.2 хувиар буурсан ч газрын тосны орлого 29.1 тэрбум төг буюу 2.1 дахин, бусад нэр заагдаагүй орлого 27.8 тэрбум төг буюу 2.4 дахин, навигацийн орлого 9.4 тэрбум төг буюу 42.4 хувиар өссөн нь голлон нөлөөлжээ Улсын нэгдсэн төсвийн зарлага ба эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн нийт хэмжээ 2010 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 3076.3 тэрбум төг болж, өмнөх оныхоос 739.6 тэрбум төг буюу 31.7 хувиар нэмэгдсэн нь татаас, шилжүүлэг 247.1 тэрбум төг буюу 31.3 хувь, цалин, хөлсний зардал 74.6 тэрбум төг буюу 13.0 хувь, бараа, үйлчилгээний бусад зардал 149.0 тэрбум төг буюу 37.8 хувь, хөрөнгийн зардал 104.1 тэрбум төг буюу 22.6 хувиар өссөнөөс голлон шалтгаалжээ. Хөрөнгийн зардалд 2010 оны урьдчилсан гүйцэтгэлээр 564.7 тэрбум төг зарцуулсан нь өмнөх оныхоос 104.1 тэрбум төг буюу 22.6 хувиар нэмэгджээ. Энэ нь гадаад эх үүсвэрээс зарцуулсан хөрөнгийн зардал 13.5 тэрбум төг буюу 50.5 хувиар буурсан хэдий ч дотоодын эх үүсвэрээс зарцуулсан хөрөнгийн зардал 117.6 тэрбум төг буюу 27.1 хувиар өссөнөөс шалтгаалсан байна. Манай улс 2010 онд дэлхийн 132 оронтой худалдаа хийж, гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 6177.1 сая ам.долл, үүнээс экспорт 2899.2 сая ам.долл, импорт 3277.9 сая ам.долларт хүрлээ. Гадаад худалдааны тэнцэл 2010 онд 378.7 сая ам.долларын алдагдалтай гарч, алдагдлын хэмжээ өмнөх оныхоос 126.4 сая ам.долл буюу 50.1 хувиар нэмэгдлээ. Нийт бараа эргэлтийн хэмжээ өмнөх оныхоос 2154.0 сая ам.долл буюу 53.5 хувиар, үүний дотор экспортын хэмжээ 1013.8 сая ам.долл буюу 53.8 хувиар, импортын хэмжээ 1140.2 сая ам.долл буюу 53.3 хувиар тус тус өсчээ. <span style="color: rgb(102, 0, 204);">Экспортын үнийн дүнгийн 98.0 хувийг зөвхөн эрдэс бүтээгдэхүүн</span>, үнэт ба хагас үнэт чулуу, үнэт металл, гоёлын зүйлс, зоос, нэхмэл болон нэхмэл бүтээгдэхүүн, мал, амьтад, тэдгээрээс гаралтай бүтээгдэхүүн, түүхий болон боловсруулсан арьс, шир, ангийн үс, тэдгээрээр хийсэн эдлэл эзэлж байна. III.Эдийн засгийн салбарын үзүүлэлт <span style="color: rgb(102, 0, 204);">Улсын хэмжээгээр 2010 оны эцэст 32.7 сая толгой мал, үүний дотор 1920.3 мян.адуу, 2176.0 мян.үхэр, 269.6 мян.тэмээ, 14480.4 мян.хонь, 13883.2 мян.ямаа тоологдов. Малын нийт тоо өмнөх оныхоос 11.3 сая буюу 25.7 хувиар буурсны дотор адуу 301.0 мян буюу 13.5 хувь, үхэр 423.3 мян буюу 16.3 хувь, тэмээ 7.5 мян буюу 2.7 хувь, хонь 4.8 сая буюу 24.9 хувь, ямаа 5.8 сая буюу 29.4 хувиар тус тус буурчээ.</span> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">Улсын хэмжээгээр 2010 онд 10.3 сая том мал зүй бусаар хорогдсон нь өмнөх</span> <span style="color: rgb(255, 0, 0);">оныхоос 8.6 сая толгойгоор илүү байна.</span> 2010 онд 355.1 мян.т үр тариа, 168.0 мян.т төмс, 82.3 мян.т хүнсний ногоо хурааж, 1132.3 мян.т хадлан, 31.3 мян.т гар тэжээл бэлтгэсэн байна. Өмнөх оныхоос хураасан үр тариа 36.6 мян.т буюу 9.3 хувиар бага, харин төмс 16.7 мян.т буюу 11.1 хувь, хүнсний ногоо 4.3 мян.т буюу 5.5 хувиар нэмэгдэж, хадлан 220.0 мян.т буюу 24.1 хувь, гар тэжээл 5.5 мян.т буюу 21.1 хувиар их бэлтгэжээ. Аж үйлдвэрийн салбарын бүтээгдэхүүний нийт үйлдвэрлэл 2010 онд (2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр) 1874.6 тэрбум төг болж, өмнөх оныхоос 169.7 тэрбум төг буюу 10.0 хувиар өслөө. Энэхүү өсөлтөд уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын газрын тос, хайлуур жоншны баяжмал, нүүрс зэрэг нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 16.7-91.8 хувь; катодын зэс, шохой, архи, металл бэлдэц, гурил, ган төмөр хийц, цемент, зүсмэл материал, тараг, амтат ус, ундаа, жүүс, металл цувимал, малын тэжээл, сүү зэрэг боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарын голлох нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 11.2-69.0 хувь; цул бетон, төмрийн хүдрийн үйлдвэрлэл 2.1-2.3 дахин өссөн нь голлон нөлөөлжээ. Аж үйлдвэрийн салбарын нийт үйлдвэрлэл (2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр) 2010 онд өмнөх оныхоос уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарт: нүүрс олборлолт (91.8%), бусад ашигт малтмал олборлолт (19.5%), газрын тос, шатдаг хий олборлолт (16.7%); боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарт: бичиг хэргийн болон тооцоолох техник үйлдвэрлэл (5.5 дахин), резин болон хуванцар бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл (84.4%), төмөрлөг бус эрдэс бодисоор хийсэн эдлэл үйлдвэрлэл (54.0%), мод, модон эдлэл үйлдвэрлэл (35.6%), төмрийн үйлдвэрлэл (29.6%), хүнсний бүтээгдэхүүн, ундаа үйлдвэрлэл (24.0%), химийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл (18.2%), хувцас үйлдвэрлэл, үслэг арьс боловсруулалт (17.5%), нийтлэх, хэвлэх, дуу бичлэг хийх үйл ажиллагаа (7.6%), тамхи үйлдвэрлэл (2.9%); цахилгаан, дулааны эрчим хүч үйлдвэрлэлт, усан хангамжийн салбарт: цахилгаан, дулаан, уур үйлдвэрлэл (6.4%) зэрэг дэд салбарын үйлдвэрлэл нэмэгдлээ. Барилга угсралт, их засварын ажил 2010 онд 350.8 тэрбум төг болсны 326.5 тэрбум төг буюу 93.1 хувь нь дотоодын, 24.3 тэрбум төг буюу 6.9 хувь нь гадаадын барилгын байгууллагуудад ногдож байна. Барилга угсралт, их засварын ажил өмнөх оныхоос 71.4 тэрбум төг буюу 25.6 хувь, үүнээс дотоодын байгууллагын гүйцэтгэсэн ажил 75.9 тэрбум төг буюу 30.3 хувиар өсчээ. Бүх төрлийн тээврээр 2010 онд 29.4 сая т ачаа, давхардсан тоогоор 250.7 сая зорчигч тээвэрлэсэн нь өмнөх оныхоос тээсэн ачаа 4.6 сая т буюу 18.7 хувь, зорчигчдын тоо 18.2 сая хүн буюу 7.8 хувиар тус тус өсчээ. Ус, цаг уурын хүрээлэнгийн мэдээгээр хамгийн их хур тунадас 2010 оны 12 дугаар сард Завхан аймгийн Баянтэс суманд (16.4 мм) орсон байна. Энэ 12 дугаар сард Ховд аймгийн Мөнххайрхан суманд хамгийн дулаан (16.0 хэм), Завхан аймгийн Баянтэс, Тосонцэнгэл суманд хамгийн хүйтэн (-46.0 хэм) байлаа. Салхины хамгийн их хурд Говь-Алтай аймгийн Тонхил, Өмнөговь аймгийн Булган суманд 34 м/сек хүрлээ. <span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;">Азотын давхар ислийн хоногийн дундаж агууламж 2010 оны 12 дугаар сард Улаанбаатар хотын 32-ын тойрог орчимд 28 удаа, Баруун дөрвөн замын орчимд 26 удаа, 1-р хороолол болон Офицеруудын ордон орчимд тус бүр 15 удаа, Хан-Уул дүүрэг орчимд 8 удаа, Хархорин захын орчимд 2 удаа; хүхэрлэг хийн хоногийн дундаж агууламж 32-ын тойрог орчимд 29 удаа, Баруун дөрвөн замын орчимд 25 удаа, Офицеруудын ордон болон Хархорин захын орчимд тус бүр 24 удаа, 1-р хороолол орчимд 22 удаа, Хан-Уул дүүрэг орчимд 3 удаа; 10 микроноос бага хэмжээтэй тоосны агууламж 32-ын тойрог орчимд 29 удаа, Хархорин захын орчимд 27 удаа, Хан-Уул дүүрэг орчимд 12 удаа, 1-р хороолол орчимд 11 удаа, Баруун дөрвөн зам орчимд 9 удаа; 2.5 микроноос бага хэмжээтэй тоосны агууламж Баруун дөрвөн зам орчимд 25 удаа тус тус агаарын чанарын стандарт дахь хүлцэх хэмжээнээс давсан байна.</span> <span style="color: rgb(255, 0, 0); font-weight: bold;"> Аюулт үзэгдэл, осол 2010 онд 2976 удаа гарсны улмаас 223 хүн амь насаа алдаж, 9.7 сая мал, амьтан хорогджээ.</span> Аюулт үзэгдэл, ослыг төрлөөр нь авч үзвэл объектын түймэр 2541 удаа, гол, нуурын усанд унасан осол 120 удаа, ой, хээрийн түймэр 104 удаа, мал, амьтны галзуу өвчин 35 удаа, хүчтэй салхи шуурга 32 удаа, 3-аас дээш магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт 31 удаа бүртгэгджээ. Аюулт үзэгдэл, ослын улмаас 534.8 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан байна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-6940501714051119542?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/Xd1V3IHc63tPffKyGOki24i4ULs/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/Xd1V3IHc63tPffKyGOki24i4ULs/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/Xd1V3IHc63tPffKyGOki24i4ULs/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/Xd1V3IHc63tPffKyGOki24i4ULs/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/CIKQXTHqkrE" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2011/01/2010.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-60048935375285226962010-11-01T00:43:00.004+08:002011-12-25T13:24:36.570+08:002011-12-25T13:24:36.570+08:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/-T-oztISryFI/TvayL-TEI_I/AAAAAAAADXU/pLpZ6RtEMZs/s1600/mgayalal%25401942.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 180px; height: 140px;" src="http://4.bp.blogspot.com/-T-oztISryFI/TvayL-TEI_I/AAAAAAAADXU/pLpZ6RtEMZs/s320/mgayalal%25401942.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689931098000466930" /></a>Хүн төрөлхтний хөгжил XXI зууны босгон дээр ирэхийн зэрэгцээ дэлхийн улс гүрэн томоохон язгуур угсаа бүхий үндэстэн бүр өөрийн үндэстний нийтлэг эрх ашиг, оршин тогтнох хөгжлийн стратег бодлогоо (байлдах бодлого) эргэн харж цоо шинэ тогтолцоо бүтээлч чиг хандлагыг тусгах боллоо. Энэхүү стратег бодлогын цоо шинэ эш баримтлалууд хуучин ЗХУ задран унаж хүйтэн дайн эцэс болж (онолын хувьд) глобалчлах (дэлхийчлэл) мэдээллийн цахим<a name='more'></a> үе, цаг хугацаа, орон зайн тухай сонгодог ойлголтод туйлбартай хувьсгал хийж байгаа үетэй давхцаж байгаагаараа <!--more--> өвөрмөц шинж чанартай юм. Гэвч энэхүү өвөрмөц өөрчлөлтүүдийн хажуугаар бас нэг нийтлэг үзэгдэл ажиглагдаж байгаа нь “бага буурай” гэх үндэстнүүдийн язгуур эрх ашгийн нэгдэл үүнээс урган гарч байгаа үндэстний эрх чөлөө сэргэн мандалтын үйл хэрэг мөн. Асар хурдацтай түгэн дэлгэрч байгаа энэ үйл явдал нь дэлхий нийтийн анхаарлын төвд орж байна. Ийнхүү Ази, Еворпыг нийлэнхэд нь хамарч байгаа үндэстнүүдийн сэргэн мандалд тусгаар тогтнол, эрх чөлөөгөө тэмцэн олох зүй ёсны үйл хэрэг нь ардчилал хүний эрхийг дээрэлхэх манай гаригийн хүн зоны эрхэм нандин үзэл бодол лугаа язгуурын шүтэлцээтэй болж байгаад түүний ирээдүйн үнэ цэнэ оршино. Хоёр их ертөнцөд хуваагдан талцаж байгаа үед эдгээр “жижиг буурай” гэгдэх улс үндэстнүүд нэг бол эрх чөлөө тусгаар тогтнолоо алдаж, үгүй бол аль нэг хүчирхэг этгээдийн дагуул улс болж өөрийн өвөрмөц төрх, бие дааж үндэстнээ хөгжүүлэх бүхий л боломжоор хаагдмал байлаа. Одоо нэг талаас өөрийн гэсэн байр суурь, хөгжлийн зүй тогтнолоо олохын төлөө (жижиг буурай) улс үндэстнүүдийн зүгээс хийж байгаа эрчимт үйл ажиллагаа сэргэж нөгөө талаас томоохон улс гүрэн, цэрэг улс төрийн эвслүүд ч ялгаагүй өөрийн гэсэн бодлоготоо зохицуулалт хийж эхлээд байна. Цаг хугацааны хувьд сүүлийн арван жилийг хамарч байгаа дэлхий нийтийн чанартай шилжилтийн ийм үйл явц нь цаашид адаглаад хориод жил үргэлжлэх төлөвтэй байна. “Боломж” гэдэг өөрөө цаг хугацаа, бүтээх эвдэх үр дагаварыг хамт агуулж байдаг. Энэ утгаараа өнөөгийн “Шинэ Монгол” үзэл хийгээд нармай Монголын үзлэээс алийг нь сонгох вэ гэдэг асуудал аяндаа урган гарч байна. “Шинэ монгол” үзэл геополитикийн (улс төрийн газарзүй) хувьд ЗХУ-ын оролцоотойгоор одоогийн Монгол улсын нутаг дэвсгэр дээр анх хүчлэн байгуулсан “тусгаар тогтносон” гэх Монгол улсын хэмжээнд дотоод гадаад бодлогоо боловсруулан, улмаар Орос Хятад гэх хоёр гүрнээс мөнхий харьяат байдалд “төвийн сахисан” “дипломат (гадаад харилцаа) улс төр”-ийн аргаар олон улсын эрхээ “баталгаажуулсан” 170 түмэн Монгол, 10 түмэн Казак жич 50 түмэн Хятад эрлийз хүн амтай “Шинэ Монгол”-оор хэтдээ нийт Монголчуудын оршин тогтнох эсэх эрх ашгийг төлөөлүүлсэн үзэл мөн. Тэдний энэ үзэл бодлыг өнгөн талаас ажвал нармай Монгол үзлээс илүү бодитой (Өвөрлөгч хийгээд Буриадыг оролцуулсан бусад Монголоо золиослож, дараа нь өөрөө идэш болох) хэсэг хугацаанд амар жимэр амьдарч болох боловч үнэндээ энэ үзлийн цаана голдуу Монголыг доройтуулан мөлжих, ирээдүйд Хятадын хөлд үрэгдүүлэх нарийн далд санаа агуулж байна. Үүнийг голдуу үндэстний луйварчид хийгээд Хятадын эрлийз хурлизууд их талархан дэмждэг. “Нармай Монгол” үзэл нь XIX зууны доор хагасаас XX зууны эхэнд Манж Чин гүрэн нурж унахыг дагалдан эрч хүчээ авсан бүлэг. Энэ үзэл баримтлагч нь Орос Хятад гэх хоёр их гүрний дунд багалзуураа шахуулсан байдалд байгаа Ар Монгол нь дангаараа энэ хоёр гүрнийг сөрж зогсож чадахгүй, иймд заавал Ар Өвөр, Монгол, Буриад, Тува, Шинжиан жич Хөх нуурын тэр байтугай Ижил мөрний Халимагуудын оролцоотой (Зарим нь хүн амзүй оюуны нөөц бололцоогоор ч гэсэн) Их монгол улсыг байгуулах, ийнхүү нийт Монголын язгуур эрх ашгийг төлөөлсөн стратег бодлого баримтлагчдыг хэлнэ. Энэ үзэл баримтлагчид одоогийн шинэ Монголын тухай төсөөлөхдөө зөвхөн Орос Хятад хоёр л биш, дэлхийчлэх даяарчлахын хувьд энэ хоёр их гүрний эсрэг тэмцлээр дамжин гуравдахь буюу түүнээс дээш хөрш зэргэлдээ оронтой болох хүн амзүй оюуны хувьд Монголчуудын төвлөрлийг буй болгож байна. Ийм нармай Монгол үзэл нь тухайн үед Орос, Хятад, Япон зэрэг улс орны эрх ашигт нийцэхгүй тул их гүрнүүд хуйвалдаж энэхүү Монгол үндэстний сэргэн мандах аугаа их хэтийн төлөвлөгөөг шившигтэйгээр нурааж хойшлуулж чадсан байна. Гэвч энэ үзэл хилийн цаана байгаа нийт Монголчуудад нийт нэвт шингэсэн агаад Ар Монголын хувьд сүүлийн арван жилд асар хурдан сэргэж байгаа болно, энэ нь дэлхий бусад бүс нутагт сэргэж байгаа үндэстний эрх чөлөө тусгаар тогтнох тэмцэл лүгээ нэг зэрэг болж байгаагаараа чухал ач холбогдол өгч байна. Ясны Монгол хүн бүр л үүнийг талархан дэмждаг. Учир нь нармай Монгол үзэл нь Монголчуудын нийтлэг эрх ашгийн эш баримлал болох агаад “Шинэ Монгол” үзэл нь түүний эсрэг зүй тогтнолыг агуулж байгаад хамаг учир оршино, ийнхүү бид энэ хоёр үзэл баримтлалын гадаад дотоод хүчин зүйлд задлан шинжилгээ хийж дэлхий нийтийн хөгжлийн чиг хандлагатай хослуулан тайлбар хийхийг хичээнэ. Гадаад орчин Монголчуудаас юуг хүсэж хүлээнэ вэ? Төв Азийн өндөрлөг түүний эргэн тойронд орших Монголчуудын язгуур эзэмшил нутаг нь XXI зууны босгон дээр ирээд глобалчлалын ач холбогдол нь улам бүр өсөн нэмэгдэж энэ талаар ойрын ирээдүйд хүн төрөлхтөнд томоохон гай учруулж болзошгүй, Өмнөд Хятадын тэнгисээс илүү чухал ач холбогдолтой болж байна. Мэргэжилтнүүдийн хийсэн судалгаанаас үзвэл, 2030 он гэхэд манай гаригийн эх газрын хэвлийн нөөц баялаг үндсэндээ дуусгавар болох ба зөвхөн дээр дурдсан Монголчуудын эзэмшил нутаг жич далай тэнгис л дэлхий нийтийн материаллаг эрэлт хэрэгцээг хангах болох нь, иймд их гүрнүүд аль хэдийн энэ бүс нутагт стратег ач холбогдол өгөөд байна. Хүйтэн дайны дараа хэдийгээр ойрхи дорнод болон Балканы хойгийн ужиг асуудал энэ бүс нутаг дэх АНУ эрх ашигт заналхийлсэн хэвээр байгаа боловч АНУ-ын өөрийн цэрэг эдийн засгийн төвлөрлөө Ази Номхон далайн чигт хандуулж энэ бүс нутгийн улс төрийн үйл хэрэгт түлхүү анхаарах боллоо, тэр ч байтугай дээр дурдсан бүс нутагт хоёр талаас нь “цөмрөн орох” бодлого баримталж байна, үүнд Өмнөд Хятадын тэнгисийн эргэн тойронд хуучин байсан цэрэг зэвсгийн хүчнээ сэргээж байлдааны өргөн цар хүрээтэй сургуулилтуудыг тогтмол хийж байна. Эдийн засгийн хувьд энэ бүс нутагт хийх хөрөнгө оруулалт худалдаанд АНУ түүний холбоот Япон улсад нэн тааламжтай нөхцөл бололцоог олгож байна. Хоёр Солонгосын хэзээ хэзээгүй хийгдэх нэгдэл нь энэ бүс нутагт АНУ-аас аль хэдийн төлөвлөгөөнд байсан АНУ – Япон – Солонгос гэдэг тэнхлэг голч стратегийн түншлэлд шийдвэрлэх ач холбогдол өгөх болно. Энэ тэнхлэг гол бүхий түншлэлээс бусад тус бүс нутаг дахь түншлэлүүд нь голдуу түр зуурын түймэр унтраах чанартай агаад гадаад дотоод хүчин зүйлийн өмнө арчаагүй байдалд орох нь гарцаагүй. Жишээлбэл, терроризм (алан хядах) конторбандтай (хил алсалсан гэмт хэрэг) тэмцэх нэрийн доор “Лалын нэгдсэн хөдөлгөөн” хийгээд “Наймай Монгол үзэл”-ийн эсрэг чиглэсэн “Шанхайн гэрээний таван орон” зэргийг нэрлэж болно. Үүнээс ОХУ-ын дотоод улс төрийн байдал тогтворгүй, төвөөс зугатах хүчин зүйл үргэлжилсэн хэвээр агаад эдийн засаг, цэрэг, хүмүүнлэгийн ноцтой хямралд ороод байна. Энэ үйл явц нь адаглаад 20 жил үргэлжлэх нь ойлгомжтой, Дундад Азийн Лалын нэгдсэн хөдөлгөөн салан тусгаарлах үйл явцыг Орос улс тогтоон барьж чадахгүйн дээр энэ бүс нутагт АНУ NATO-ийн (Умард Атлантын эвсэл) нөлөө өдөр ирэхүй өсөн нэмэгдэж улмаар ОХУ-ын тус бүс нутагт дахь бодит нөлөөг саармагжуулан шахан зайлуулж байна. Саяхан Казакстан улсад болсон энхийг сахиулах олон улсын цэргийн сургуулил нь энэ бүс нутаг дахь “цаг уур”-ын өөрчлөлтийн урьдчилсан мэдээ бөгөөд БНХАУ-ын Шинжианы ӨЗО-ны хоёрдох “Косово” болох гэж байгаатай ч холбоотой юм. АНУ-ын номхон далайн тэнгисийн флот “Шинжиан бол хоёрдох Косово” сэдвээр хээрийн сургуулилт хийж байгаа мэдээ ч буй. Эндээс БНХАУ-ын өмнө тулгарсан асуудлууд ч урган гарч байна. БНХАУ-ын хувьд коммунист намын дотоод ялзрал нь нэг намын хязгаарлагдмал алдаанаас ангижирах ямар ч боломжгүй гэдгийг гүйцэд харууллаа, “Намдаа цэвэрлэгээ хийе гэхээр нам нь сөнөж үгүй гэхээр улс нь мөхөх” гэдэг хоёрын аль нэгийг сонгох хэрэгтэй болж байна, намын хяналт оролцоотой хоцрогдсон тоног төхөөрөмж бүхий улсын үйлдвэрүүдийн үй олноороо дампуурлын эрмэгт тулж хөдөө орноос хот дамнан хөдлөх 50 сая хүний нүүдэл, хотын ажилгүйчүүдийн 40 сая хүний эгнээ, хил дагуу орны 60 сая ядуучуудын асуудал, бараг бүх нутгийг нь хамарсан амь ахуйн их сүйрэл үүнээс үүдэн гарч байна, оршихуйн их хямрал, дотоод дарангуйлал ба ардчилалыг эрмэлзэгч хүчний зөрчил, ялангуяа баруун хязгаарыг ихээр хөгжүүлэх халхавчийн доор явагдаж байгаа уусгах бодлого нь үндэстэн хоорондын эвлэршгүй зөрчлийг хурцатгаж байна. Тайван, Төвд, Шинжиан, Өвөр монгол жич Бали арлын эргэн тойрон гээд энэ бүх зүйл нийлээд тэсэрхэд одоо ганцхан сэжим л үлдээд байна. Дэлхийн худалдааны байгууллагад элссэнээр Хятадын үндэстний үйлдвэрүүдийн бэрхшээл болох ажилгүйдэл сүүлийн үед яригдаж байгаа 180 сая хүний хямарсан шашны зүсэн зүйлийн урсгалууд зэрэг нь энэ их гүрнийг үндэс сууриар нь ганхулж эхэллээ. Ийнхүү манай “Шинэ Монгол” үзэл баримтлагчдын хүсээд байгаа “хоёр хөршийн тогтвортой байдлаас Монгол улсын аюулгүй байдал шууд шалтгаалах” гэсэн нэг мөрөөдөл удахгүй нурж унах нь: Дээрхийг нэгтгээд дүгнэвэл: Монгол улсын зүгээс баримлах гадаад бодлого нь: Орос Хятад хоёрын дунд дүүжин тоглох төдийхнөөр хязгаарлах үе нэгэнт өнгөрөн одож харин АНУ – Япон – Солонгос голчтой (зүүн зүгээс), АНУ – NATO – Лал голчтой (баруун зүгээс) хүчирхэг их гуравдагч түнштэй санаачлагатай идэвхтэй харилцаа өрнүүлэхийг шаардаж байгаа болно, энэ бол гадаад орчин биднээс хүсэж хүлээж байгаа зүйл, яг л ОХУ нь Монгол дахь лобби бүлэг (ятган эерүүлэх бүлэг), Хятад улс нь мөн суурин тагнуул Монголын төрийн өндөрлөгт байгаа эрлийз голцуутай лобби бүлгээр дамжуулан өөрсдийн эрх ашгаа гүйцэлдүүлж байгаатай нэгэн адил ирээдүйг тодорхойлогч гаднах гуравдахь хүчинд ч гэсэн Монголд тулах цэг хэрэг болоод байна. Тэд хэн бэ гэвэл ямар ч л байсан ардчилалын далбаанд буй болсон дээрх хоёр хүчний төлөөлөгч биш, харин жинхэнэ утгаар үндэстний язгуур эрх ашгийг хамгаалагч “Нармай Монгол” үзэлтнүүд мөн. Эд нар л АНУ-ын тэргүүнтэй гуравдагч хүчний Монгол дахь тулах цэг болох ёстой. Ийм нөхцөл байдлын улмаас Монгол улс гадаад дотоод бодлгодоо тодорхой тохироо хийх цаг дөхөж байна, түүнээс биш “Бид гуравдагч хөрштэй боллоо” гэж зарласан төдийгээр асуудалд хийсвэр хандах цаг нэгэнт өнгөрсөн, гуравдахь хөршид бодит ач холбогдол өгөх дотоодын гуравдагч улс төрийн хүчин бачим тулгуу үгүйлэгдэж буй. Дотоод хүчин зүйл Монголчуудаас юу хүснэ вэ? Үндэстний хөгжил нь зөвхөн язгуур эрх ашиг дээр тогтоно, “Шинэ Монгол” үзэлтнүүд үндэстний нийтлэг язгуур эрх ашгийг огоорч түүний эсрэг чиглэсэн эш үндэслэлүүдийг хөөргөн товойлгож ирсэн, үүний нэг жишээ нь засгийн газар, их хурлаас бүрэлдүүлж байгаа дотоод эрх зүйн тогтолцоо юм. 1993 онд Улаанбаатар хотноо болсон дэлхийн Монголчуудын чуулганаас Монгол улсын засгийн газарт хандаж уриалга гаргасан, тус уриалганд Монголчуудын төвлөрч суугаа бүс нутаг болон хилийн цаана байгаа Монголчуудтай харилцах эрх зүйн нааштай шийдвэрүүдийг батлан гаргахыг төр засгаас хүссэн, үүний утга нь Монгол улсын одоох нутаг дэвсгэр дээр нийт Монголчуудын оюуны болон хүн амын бөөгнөрлыг буй болгож, тэр ч байтугай цус ойртолтыг сааруулах мөн үндэстний бие даан хөгжих бусад бодлого лугаа асуудлыг зэрэгуүүлэн тавьсан юм. Гэвч “Шинэ Монгол” үзэлтнүүд үүнээс үхтлээ айж дэлхийн 12 орноос ирсэн Монголчуудаас санал нэгтэй сонгосон Дашийн Бямбасүрэн (ерөхий сайд байсан) гуайг элдвээр муучлан гадуурхаж байлаа. Тэд өөрсдийнхөө явцуу явуургүй санаагаа гүйцэлдүүлэн тэр хүний улс төрийн амьдралд ихээхэн бэрхшээл учруулж чаджээ. Тэдний хэлж байгаа зүйл өнгөн дээрээ зөв юм шиг боловч үнэн санаагаа Монгол улсыг яван мэрж өөрсдийнх нь материаллаг шунал хүслийг хангагч Африк маягийн гэж хөгжил бүхий улс болох гэсэн далд явуулга мөн, 1.5 сая хавтгай дөрвөлжин километр газартай, 2.3 сая хүн амтай энэ нутаг сайхан байвал болно, бусад нь бидэнтэй хамаагүй, Тэд бараг Монголчууд ч биш гэх өнгө аясын юм ярьж байна. Тэгвэл эдгээр “Шинэ Монгол” үзлээр халхавчлагч эрлийз хурлийзуудын эрх барьсан арваад жилийг авч үзье: Хэн гуайд ч ойлгомжтой нэг зүйл бол өнөө сайхан ирээдүй бүхий “Шинэ Монгол”-д хэн хохиров гэвэл, Монголчууд нь, хэн жаргалтай гэвэл, эрлийз хурлийзууд л байна. Учир нь ардчилалын далбаан доор үндэстэндээ засаглалын нэг хоёрдугаар хэлбэрийг бүрэн хяналтдаа авч үүний уршгаар үндэстний баялаг, гадаад зээллэг тусламж бүхийг үзэмжээр шийдэх болсон, үүнийг нарийн дэлгэж ярилгүй ард олон илэрхий мэдэх болсон зүйл, цусан удам генийн хувьд уу тэд хэзээ ч эх орон “Шинэ Монгол”-ын төлөө анхаарал тавих хүмүүс биш, гэвч тэд “Шинэ Монгол”-ыг Хятадын дагавар улс болгох гэсэн Хятад цусны “үнэр” юм. Хүйтэн дайны үед Монголчууд геополитикийн хувьд өөрийн эрх мэдэлгүй болж бусдын эрхэнд нэгэн зүйл “Шинэ Монгол” улсыг гаргаж ирсэн, энэ Оросыг дулдуйдсан дагуул улс байлаа. Гэтэл хүйтэн дайн дуусаж ардчилал эхлэнгүүт урьдаас бэлтгэл сайтай харь элэгтнүүд улмаар төр засгийн эрхийг авч Оросын нөлөөнөөс илүү Хятадын нөлөө бүхий бас нэгэн “Шинэ Монгол”-ыг төрүүлэв. Тэд “Үхэх хулгана муурын сахлаар” ч гэх шиг, тэднйи эцсийн зорилго нь язгуурын нармай Монгол үзлээс ангид Монгол улсыг байгуулах, удахгүй өрнөж эхлэх үндэстний эрх чөлөөний хөдөгөөнөөс төв Монголыг тусгаарлах нийт Монголчуудын нэгдмэл хүчийг сааруулж, тус тусад нь залгих гэсэн Хятад бодлогын нэг халхавч юм. “Шинэ Монгол” үзлээр явсан тохиолдолд Монгол улс хэзээ ч бие даан үндэстний бүрэн тусгаар тогтнол ард иргэдийг аз жаргалтай ирээдүйд хүргэж чадахгүй гэдэг нь нотлогдоод удаж байна. Ойрын арван жилд ямар нэгэн ахиц гараагүй цаашид ч ахиц гарахгүй нь үзтэл ил байна. “Шинэ Монгол”-ын үзэл нь тусгаар тогтнолын зөвхөн дипломат гадаад харилцааны (улс төр) хүрээ хэмжээ шүтээд байгаа шинэ тулгар Монгол удсын хэтийн зорилтыг төлөөлж чадахгүй (Учир нь тусгаар тогтнол заавал үндэстний бие даасан эдийн засаг, цэрэг, геополитикийн элемент хамаарна) иймд Монгол улс бол төв Монголчуудаас нийт Монголчуудтайгаа эрх ашгаа нэгтгэх голомт, өлгий гэдэг утгаар л өнөөдөр оршиж байна. Зөвхөн төв Монголчууд хэзээ ч жинхэнэ утгаараа биеэ даасан улсыг Орос, Хятад хоёрын дунд байгуулж чадахгүй гэдгийг өнгөрсөн одоо хоёр цаг үе бэлхэнээр харууллаа. Нармай Монголын хөдөлгөөн ид өрнөж байсан XX зууны эхэн үед одоогийн манай эрлийз түүхчдэд хараагдаж байгаа “Коминтерн” гэгдэх Буриад Элбэгдорж тухайн үед ийм нэгэн санааг дэвшүүлсэн, энэ нь юу вэ гэвэл, Монголчууд дангаараа Орос Хятадын эсрэг тулж зогсоход бэрх учир, Төв Азийн нүүдэлчин холбоот улсыг багуулахаас өөр арга зам алга гэж үзэж байв. Гэхдээ энд биш “Төв Ази” биш төв Монгол дангаараа хэзээ ч Орос Хятад хоёрыг сөрж чадахгүй эрт оройгүй идэш болж (гэхдээ бүр Хятадынх шүү) дуусна гэдэг санааг ойлгох гэсэн юм. Хэдхэн жишээ дурдъя: Язгуур эрх ашгийн үүднээс хоёр Герман улс нэгдсэн, хоёр Солонгос бас нэгдэх гэж байна. Үүний төлөө Өмнөд Солонгос бас 500 тэрбум төгрөг ам долларыг өөрөөсөө гаргах шаардлагатай гэж баруунын шинжээчид үзэж байна. Хятад, Хонгконгийг, Маккаог аваад одоо Тайванруу өнгөлзөж байна, Дундад Азид “Лалын холбооны улс” хөтөлбөр яригдаж Орос улсын өөрийнх нь зүг чиглэсэн “Алс дорнодын бүгд найрамдах улс” байгуулахын эсрэг тэмцэж байна. Казакстан улс дэлхийн аль ч орноос ирэх Казак иргэдээ хүлээн авч байна. Израйль улс зөвхөн Орос улсаас гэхэд л нэг сая Еврэй хүнийг хүлээж авсан, энэ бүхэн бол үндэстний язгуур эрх ашгаа хамгаалах гэсэн оролдлого болно, учир нь ийм язгуур эрх ашгаас ангид тааламжтай онц эрх ашиг гэж байхгүй юм. Биднийг төөрөгдүүлж байгаа “Шинэ Монгол” гэгдэх халхавч бүхий эрлийзүүд өнгөрсөн бүхий л зууны түүхэн үйл явцад манай нармай Монголын үйл хэргийг тасалдуулах гол дайсагнагч этгээд болж ирсэн, одоо ч тийм хэвээр байна, тэд түүхээс аваад хэзээ ч эвлэрч үзээгүй Хятад Монгол хоёр үндэстнийг глобалчлал гэдгээр халхавчилж нэг юмны хоёр тал болгохыг зорьж байна. ОХУ-ын “Шинэ Орос” гэж бүлэг бий. Тэдний олонх нь Еврэй, Монголд бас “Шинэ Монгол” гэгдэхээр бүлэг хүмүүс бий. Тэд бол Хятадын эрлийзүүд болно. Нэг нь Оросын улс төр, худалдааны эрх мэдлийг авсан бол нөгөө нь бараг Монголын бүх эрх мэдэлд хяналтаа тогтоогоод байна. Надад нэг эмч мэргэжилтэй нөхөр бий. Тэрээр: “Цус алдсан өвчтний биед хэзээ ч I бүлгийн цусыг II бүлгийн цустай хольж юүлдэггүй юм” гэсэн энэ нь юу гэсэн үг вэ гэвэл байгалийн гарал үүслээрээ тэс ондоо хоёр соёл иргэншилтэй ард түмнийг нэгдмэл нэг эрх ашигт зориулна гэдэг бол бүтэлгүй оролдлого гэсэнтэй адил асуудал, Хятадуудын хүний олон хэтэрч, бас тэгээд суурин соёл иргэншлийн онцлогтоо захирагдаж хэдэн мянган жилийн турш дандаа байгаль орчныг эвдлэн сүйтгэж экологийн (амь ахуй) тэнцвэрийг алдагдуулж ирсэн, гэтэл Монголчууд байгаль орчин түүний зүй тогтнолыг нарийн судалж байгалийн унаган төрхийг хадгалан, түүний жам ёсонд зохицож амьдрах аргыг урьдал болгосон ард түмэн, энэ ч утгаараа Хүннүгийн үеэс улбаатай хоёр соёл иргэншлийн дайн дажин бараг завсаргүй үргэлжилсээр эдүгээ цагийн нүүр үзэж байна. Тэгэхгүй гээд бид малаа алж идээд тариа тарих болж байна уу? Ёстой гонжийн жоо! Асуудал хэдийн ийм ноцтой боловч зүй нь хоёр үндэстэн бие биеэ хүндэтгэн илүү дутуугаа гүйцээн зэрэгцэн оршиж болох атал өнгөрсөн зуунд Хятад Орос лугаа хуйвалдаж Монгол үндэстний нийтлэг эрх ашгийг ноцтой хохироосон болно. Буриад, Төв Монгол, Өвөр монголд Орос Хятад хоёр гүрэн зуун жилийн турш Монголчуудыг нядалгаанд оруулж байгаа хонь шиг төхөөрч байсан, гэхдээ бүр үндэстний сор шилдгүүдийг нь шүү дээ. Энэ бол Монголчуудыг түүнийг гайхамшигт соёл иргэншлийг хамт устгах гэсэн их гүрний бодлого, бид ийм хоёр хөршдөө итгэж цаашид хувь тавилангаа даатгах гэж үү? Энэ бүхний эсрэг зөвхөн нармай Их монгол л сөрөн зогсож, үндэс угсаагаа аварч чадна. Иймээс үндэстний хөгжил нь язгуур эрх ашиг дээр л тогтоно. Нармай Монголын асуудал шийдэгдсэнээр бид хүн ам зүй, геополитикийн (улс төрийн газарзүйн байршил) хувьд цэрэг эдийн засаг, соёлын бие даасан байдлыг үнэнхүү утгаар олж авна, тэр үе хоёр гурван сая Монгол биш харин найман сая бүр түүнээс илүү тооны Монголчуудын гэрэлт ирээдүй улам бүр тодрох болно. Иймээс “Шинэ Монгол” үзлийн гадаад бодлого нь зайлшгүй нурж унахын нэг адил тэдний явцуу дотоод бодлогодоо баримталж байгаа зүйл нурж унаж болно. Үндэстнийг хагалан бутаргах, нэгдмэл эрх ашгаас татгалзуулах улмаар “Өвөр монголоосоо Хятад нь дээр”, “Буриадаасаа Орос нь дээр”, “Халх хүн хагас өдрийн найз” гэх мэтийн явган яриа дэлгэрүүлж байгаа нь ийм “Шинэ монгол”-ын нэр зүүж үнэндээ шинэ Монгол улсыг гарцгүй, геополитикийн орчинд тогтоон барих аль эсвэл хар Хятадын идэш болгох гэсэн эрлийзүүдийн жигшүүрт явуулга мөн. Нармай Монгол үзлийн эсрэг зарим нэг нь “ардчилал” “глобалчлал” гэх мэтийн ойлголтыг дэвшүүлж юу магад, яг л Манжийн далбаан доор шарын шашныг Хятадууд Монголд хүчлэн дэлгэрүүлсэн шиг, ардчилалын далбаан доор “глобалчлал”-ыг бидэнд тулгаж байна. Глобалчлал нь АНУ Канад зэрэг эрээвэр хураавар хоёр зуугаад үндэстнээс бүрдсэн хойд Америк тивд цагаан арьстны соёлын хэм хэмжээг тогтооход мэдээж тохиромжтой зүйл. Бас Европын хобооны улсууд глобалчлалын тэргүүн эгнээнд явж цэрэг улс төр, банк санхүү, эдийн засгийн салбар тэр ч байтугай соёлын гэх бүхий л салбарт нягтралыг буй болгож байна, дээр дурдсан хоёр бүс нутгийн нийтлэг онцлог гэвэл: Банк санхүү, эдийн засгийн хувьд нэг түвшинд очсон, улс төрийн тогтолцоо ижил, төсөөтэй, үндэстний хувьд үүсэл гарал нэгтэй, (АНУ, Канад цагаан арьстан үнэмлэхгүй олон нь Европын холбооны хувьд арьс өнгө нь ижил ч соёлын хувьд ижил нэгэн хөрсөн дээр бий болсон АНУ, Канад цагаан арьстан Европоос очсон) түүхэндээ олон удаа ижил хувь тавиланд хамрагдаж байсан онцлог шижүүд бий. Глобалчлал бол эдийн засгийн халхавчилсан шинэ колонийн үзэл мөн. Харин зэвсгийн оронд дамар барьж ирдгээрээ ялгаатай, гэвч бид хэнтэй юуг глобалчлах гээд байгаа буй үндэстний зөрчил тэс ондоо соёл иргэншил ёсны өөр шашин шүтлэг гарал үүсгэлийн гэж өөр байдал түүхээс аваад тэрсэлж ирсэн, улс төр эдийн засгийн тогтолцоо түвшин өөр ийм нэгэн орчинд, ялангуяа Орос Хятад гэх тогтворгүй байдалд тарчилж яваа хоёрхон хөрштэй байж яаж ийм өөдрөгөөр сэтгэж чадаж байна. Бүс нутаг дахь үндэстний язгуур эрх ашиг (Үүнд глобалчлалын хүчин зүйл байхыг бүү март) Орос Хятад хоёр хөрштэй эрх тэгш харилцан хүндэтгэх тийм түвшинд хүрч очих, нөгөө талаар зүүн хойд Азийг хамарсан итгэлцэл яриа хэлэлцлийн тулах цэгүүд зүгширхээс наана “глобалчлал” нь зөвхөн “холимогчлол” болж Монголчууд өөрийн гайхамшигт уламжиллаа газар нутгийн хамт үүрд алдах болно гэдгийг бүү март. Дээрх зүйлд товч дүгнэлт өгвөл: Үндэстний хөгжил нь зөвхөн язгуур эрх ашиг дээр тогтноно. “Шинэ Монгол”-ын үзэл гэдэг нь үнэндээ хуучин Хятад санааны шинэ нэр томъёо, энэ нь Монгол улсын жинхэнэ бие дааж үндэстнээ хөгжүүлэхийн эсрэг чиглэсэн. Энэ хүчний ярьж байгаа “глобалчлал” гэгч нь юунд хүрэх вэ гэвэл 50 сая Хятадыг Монгол Себирийн нутагт оруулах гэсэн “холиочлол”-ын санаа мөн. Зөвхөн нармай Монголыг үндэстний дотоод нөөц жич барууны эрх ашгийг дэмжлэгтэйгээр ирээдүйн 20 жилийн дотор байгуулснаар бидэнд Орос Хятадтай эн тэнцүү харилцаа байгуулах боломж бүрднэ. Тэр үед харин глобалчлал ярьж болж байх, энэ бол бидний хоёр зуун турш эрмэлзсэн илүү бодитой сонголт мөн. Монгол улс дахь нөхцөл байдал хийгээд Өвөр монголын эрх чөлөөний тэмцэлд тулгарч байгаа бэрхшээл Дөлгөөн Хүйтэн дайны дуусгавар болсон 90-ээд оны эхэн үеэс өнөө хүртэл Монгол улсад болж өнгөрсөн нийгмийн хувьсгалд дүн шинжилгээ хийх нь Өвөр монголын эрх чөлөөний тэмцлийн ерөнхий чиг хандлагыг тодорхойлоход тулгамдсан чухал зйүл болсныг онцлон хэлмээр байна. Учир нь сонгодог урлаг бодит ач холбогдол нь аль ч талаас нь авч хэлсэн ч Монголчуудын язгуур эрх ашгийг дээдэлсэн шинэ тулгуур Монгол улс оршин тогнож Өвөр монголын ард түмний үндэсний эрх чөлөөний тэмцлийн зорилго утга төгөлдөр байж чадна. Өвөр монгол нь Монгол улсыг Хятадын хөлд өртөхөөс хамгаалах халхавч болж ирсэн шиг төв Монгол нь эргээд Өвөр монголоос Хятадын эсрэг өөрийгөө авч үлдэх их тэмцлийн ар тал болж иржээ. Ийм үзэгдэл бусад Монголчуудад тухайлбал Буриад, Тува, Ойрад ахан дүүсийн хувьд ижилхэн байгаа нь ажиглагдана. Энэ маань төв Монгол нь нийт Монголынхоо гал голомт өлгий нутаг нь болсонд оршиж байна. Язгуур соёлын шүтэлцээнд цэцэглэн хөгжсөн төв Монгол нь Өвөр монголчуудын ирээдүйн итгэл найдвар юм. Өвөрлөгчдын хувьд ийм итгэл найдвар төрүүлсэн төв Монголгүйгээр тэдний зүгээс Хятадын эсрэг оршин тогтнохын төлөө хийж байгаа тэмцэл өчүүхэн төдий ч ач холбогдолгүй болох учрыг мэдэх хүмүүс юуг эс андах билээ? Ийнхүү өнгөрсөн 10 гаруй жилд шинэ тулгуур Монгол улсад өрнөж ирсэн нийгмийн хувьсал хөгжил, түүнийг хөгжлийн дотоод мөн чанарыг зөв тодорхойлж харьцуулан тунгаавал Өвөр монголчуудад үнэ цэнэтэй амьдар эсвэл харанхуй мөхөл нүүрлэж байгааг олж харахад тус нэмэр болно. “Амьдрал”, эсвэл “мөхөл” ийм бодол өвөрлөгчид биднийг эзэмдээд удаж байна. Байгалийн жам ёсны дагуу бид амьдрахын төлөө чадах ядахаараа өөрийгөө хамгаалж хөгжүүлж ирлээ. Өнөөдрийн ӨМӨЗО гэгч мануухай оронцог засаглалыг хүсээгүй хүлээж авах хүртэл олон зуун мянган өвөг дээдэс маань цусаа асгаруулан тэмцсэн. Хамгийн сүүлчийн жишээ гэхэд тайван цаг үеийн 1950-1960 онд болсон их хядлага юм. Тэр үед алуулсан Монгол үндэстний 16222 нь (Хятадын хүлээн зөвшөөрсөн албан ёсны тоо, үнэндээ бол үүнээс хэд дахин олон) сүр болсон язгуур угсаа бүхий хүмүүс, мөн эрэмдэг зэрэмдэг болж ажлын чадвараа алдсан 300000-гаад сэхээтэн тэд мөн амьдрах замыг сонгосон учир ийм харгислалд өртсөн билээ. Тийм ээ, бид амьдрахын төлөө юуны төлөө цус асгаруулан тэмцэх болсноо ухаарах хэрэгтэй. Өвөр монгол орныг Хятадууд 50-хан жилийн дотор хайр найргүй талхиж сүйтгэж одоо хэнд ч хэрэггүй тачир цөл болгож орхилоо. Хэрэв би зураач хүн байсан бол Өвөр монголыг өвгөн хужаад хүчиндүүлээд эцсийн амьсгал хурааж байгаа бор охин шиг дүрслэн харуулвал өөрийгөө хэт доромжилсон болох болов уу? Гэвч хүсээгүй ийм доромжлол цаашид хичнээн жил үргэлжлэх нь тодорхойгүй байгаа нь бид болон бидний хойч үр удамд нүүрлэж байгаа гай зовлон юм. Ийм зовлонгоос ангижрах гарц бидний их ар тал болсон Монгол улс мөн гэж чухал тэмдэглэж болно. Гэвч авралын гэгээн алтан гадас одон болон мишээх Монгол эх орон маань өнөөдөр ямар ад чөтгөр шүглэснийг та бүхэнд дуулгахад зүрх шимширнэ. Гэвч өнгөн талын ардчилал, иргэний эрх, барууны соёлын уур амьсгал зэрэг бага бус юм эрээнтэж харагдаагүйсэн бол энэ орон удахгүй бидний араас нирван дүр эсгэх гэж байгаа бодол төрүүлнэ. Хятадын хаалттай нийгэмд мэдээллээс ангид түүхэн худал хуудсаар нүдээ халхлан чихээ бөглүүлж ирсэн би ч нутаг нутгийн та нартайгаа адилаар Монголд зөвхөн цэвэр Монгол ахан дүүс амьдардаг гэж бодож байжээ. Гэтэл энд нөхцөл байдал өсөд өөр байж, 100-гаад жилийн өмнөх Манж Чингийн хорт бодлогын үр дагавараар Хятад цагаач үр удмаа Монголд үлдээн асар их холилдон өргөжсөн хийгээд одоо тэдний цусыг биендээ тээж яваа 3, 4-дэх үеийн эрлийзүүд Монголын нийгэм улс төр, эдийн засаг, хууль тогтоох байгууллага, гүйцэтгэх засаглал ялангуяа мэргэжлийн чухал байгууллага зэрэгт албан тушаалыг хуваан эзэлж дууслаа. Тэд Монгол улс нэртэй Монгол соёл ахуй зүй, Монголын түүхэн уламжлалыг уландаа гишгэсэн “орчин үежсэн” Монгол улс байгуулах ажилдаа шамдан орлоо. Жинхэнэ Монгол угсаатны ард түмэн энэ оронд асар их зовж зүдэрч байгаа нь тэд өнгөрсөн зууны 30, 40-өөд он өөрсдийнхөө элит лидерүүдээ Оросын гарт алдсантай холбоотой ажээ. Чухам Орос орон өөрийн эрх ашгийн үүднээс энэ Монголыг Хятадаас “хамгаалан” авч үлдсэн боловч улс орны үйл хэргийг эерэгээр тунгаан бодох тэнхэлтэй бүх элит лидерүүдийг нь устгаж амжжээ. 90-ээд он гарч Оросын сүр хүч харьж эхэлснээр Монгол дахь Хятад угсаа үтэр түргэн эрч хүчээ авч өндийж байна. Цэдэнбалын үед нэг хэсэг муудсан Орос Хятад 2-ын зөрчлийг ашиглан 4 Ойрадын хөвгүүн тэрээр Монгол дахь Хятад угсаа гарал бие төлөөний хүчтэй тарж байсан боловч одоо түүнийг Зөвлөлтийг эелдэг дагагч болгон далимдуулан булшилж, оронд нь заналт Хятадуудын хөшөө самбарыг энд тэндгүй босгож Монгол төрийн зүтгэлтэн болгон харуулахыг хичээж байлаа. Сүүлийн 10 жилд Монгол улс хөгжлийн макро бодлого үндэсний чиг баримжаа бүхий сэргэн мандал үзэл бодлыг эрж хайлгүй харин зээлээг тусламж эцэс төгсгөлгүй идэх Хятад панзчины бүхий шунаг замыг сонголоо. Авилгал хээл хахуул энэ бүхнийг Хятад угсаа гарлын бие төлөөний зүгээс нийгэмд нян хижиг шиг тарааж байна. Олонх цэвэр цусны Монгол ноёд орчны нөлөөнөөс болж улсынхаа мөнгийг үрэн таран хйиж идэж уухын дон шүглэсэн байна. Ийм үнэлэмж бүхий нийгмийн орчинд Монголын гэгдэх бүх уламжлал үнэ цэнээ алдаж Монголчууд сэтгэлгээний ядууралд автаж байна. Зарим социологийн судлалын үр дүнгээс харвал Монголчуудын олонх нь ирээдүйдээ итгэх итгэлгүй болсон ажээ. Монгол улсын эдийн зэсэг гэхээр юмгүй болж залуучууд хэдэн 10000-аар хилийн цаана гарч хүнд нүсэр хар ажил хийж гэр орноо тэжээх байна. Тэдний гэр орондоо гуйвуулсан валют хийгээд олон улсын зээл тусламж нь Монголын эдийн засаг нийгмийн хөгжлийг “тогтвортой нөхцөл”-ийг хангаж санхүүгийн гол эх үүсвэр болж байна. Зохион байгуулалт төлөвлөгөө муутай үйлдвэр уурхайн газрууд Монголын байгаль орчинд ноцтой заналхийлж байгаа ч бүхнийг эрхшээлдээ оруулж амь зуух Хятад уламжлалт сэтгэлгэ бүхий дарга анги үүнийг үл тоомсорлон онгон байгалийг хайр найргүй онгичиж малтсаар экологийн баримжаа бүхий үндэсний хөгжлийн чиг хандлагагүй болжээ. Хятадад Хатан гол ширгэж байхад Монголд Хатан Туул маань татарч байна. Энэ бүхэн Хятад сэтгэлгээ бүхий дарга ангиас шалтгаалж байна гэхэд хилсдэхгүй байх. Сүүлийн жилүүдэд төр засгийн өндөрлөгт Хятад цусны лидерүүд олноороо гарч ирснээр Монгол үндэстний уламжлалын санг илээр дайрч давшлан, оронд нь энд тэндэхийн тэнүүл зайдан сэтгэлгээ нийгэм нийтэд хэвшүүлж ирлээ. Монголын гэмт хэргийн ертөнц газар авсан хийгээд түүнд нь голцуу сэтгэлгээний эмзэг давхаргад хамаарагдах хөдөө орны нутгийн цэвэр Монгол залуус өртөх болов. Учир нь тэд хотын залуучууд шиг гадагш гарч ажил хийх арга чарга олж ядсан хийгээд Монголын төрийн томчууд тус тусын амин ашгийг улсын эрх ашгаас хэт дээгүүр тавьж тэдний амьдралыг золигт гаргаснаар тайлбарлагдна. Улаанбаатар хотод траншейны гэж овоглосон олон мянган тэнүүл хүүхэд амьдрах агаад тэд цөмөөрөө цэвэр Монгол цусны ядуу ардын хүүхэд гэдгийг батлан өгүүлж чадна (Хэдийгээр Монгол эрх баригчид мэдээж ийм судалгаа явуулаагүй боловч). Монголын нийгмийн шинжлэх ухааны зарим төрлийн хичээл сургууль худал хуурмаг түүхэн найруулгаар сургуулийн хүүхдүүдийг хууран мэхлэж тэднийг Монголын уламжлалаас холдуулахыг нарийн аргаар гүйцэтгүүлж байна. Ялангуяа XX зууны Монгол үндэстний түүхийг гуйвуулан мушгиж зөвхөн төв Монголын хүрээ хэмжээгээр хязгаарлах, ингэхдээ шинэ Монгол улсыг тэнгэрээс гэнэт унаж буй болсон мэт дүрслэн харуулж байна. Учрыг ухваас нөгөө Хятад уг гарал бүхий “эрдэмтэн мэргэд” Монголын түүх гэгчийг найруулан сууж байгаа ажээ. Монголын эдийн засаг Хятад уг гарал бүхий хүмүүсийн гарт орохын эрхээр АНУ, барууны улс орнуудад тэдний үр хүүхэд Монголыг төлөөлөн сурч Монголын ирээдүй чухам тэднээс шалтгаалах болж байгаа нь хамгийн их сэтгэл түгшээсэн үйл явдал гэж үзэж болно. Энэ бүхнийг эрх баригчид Хятад угсаа зах зээлийн өрсөлдөөний зам гэх буюу даяаршлын үр дагаварын зайлүгүй зүйл гэж тайлбарлаж ардчилалаар хамгаалуулан зөвтгөж байгаа. Гэвч Монгол Америк биш, Малайз ч биш. Энэ гаригийн дэлхийн хамгийн өвөрмөц бахархалтай соёл иргэншлийн өлгий юм. Ийм агуу эмзэгхэн эх орон маань нэг ёсны буруу номт, хар элгийн хүмүүсийн гарт өртөж байна. Бидний их ар тал ийм байгаа Өвөрлөгчдын цаашдын тэмцлийг улам бүр мухардалд оруулж байна. Учир нь бидний ар талд биднээс шал өөр сэтгэлгээ, бидэнтэй соёл сэтгэлгээний язгуур холбоо алдарч үндэстний өөрийн өв уламжлалаасаа холдон тасарч байгаа тийм Монгол бүрэлдэн тогтнох хандлагатай боллоо. Ямар сайндаа Монголын нэгэн удирдагч “Хэрэв хил дагуу оронд үймээн самуун гарвал бид Бээжин Москватай хамтарч шийдэж байх хэрэгтэй” гэхэв дээ. Гадаад явдлын яамны нэгдсэн бодлогын газрын даргын албыг хашиж байсан нэгэн этгээд дээрх ноёдын хэлснийг гадаад харилцааныхаа суурь үзлийн баримлалын нэгэн хэсэг болгож батлуулж дөнгөсөн юм. Өвөрлөгчид бид Хятадын эрхшээлд 50 жил байсан хэдий ч өөрийгөө хамгаалах төрөлх чанартаа автаж Хятадтай эрлийзэжсэн нь нэн ховор билээ. Учир нь бид өдөр бүхэн дайсныхаа элдэн доор өвөг дээдсийнхээ яруу алдрыг бодож явсанд ач холбогдол оршино. Одоо энэ бодлогыг ажил хэрэг болгох цаг хаяанд ирж байгаа хэдий ч Монгол дахь нөхцөл байдал ийм байгаа нь бидний их ар тал магадгүй эгзэгтэй үед бидний нуруунд хутга зоох вий гэх бодол төрүүлнэ. Юу ч гэсэн Монгол улсын ирээдүй тун бүрхэг байгаа. Үндэстний өв уламжлалын бус замаар явах бусармаг оролдлого нь зөвхөн энд байгаа Монголчууд төдийгүй Өвөр монголчууд бидэнд хэцүүхэн тавилан оноох эрсдлийг нэмэгдүүлж байна. Дээр өгүүлснийг лавшруулан тунгаавал: XXI зууны босгон дээр Өвөрлөгчид бидэнд эрх чөлөөний боломж дэлхий нийтийн хөгжил, Хятад дахь ардчилалын болзошгүй өнгийг даган наашлах өнгө аястай хэдий ч бидний үндэстэн найдлага гол итгэлийг бүрэлдүүлж байгаа улсын нөхцөл байдал тийм ч өөдрөг дүр төрх харагдахгүй байна. Үүнийг бид Монгол улсын шилжилтийн үеийн эдийн засаг түр зуурын бэрхшээл зэргийн ердийн ойлгогдохуунтай хольж хутгаж тайлбарлахыг хүсэхгүй байна. Учир нь энэ нь Хятадын бие төлөөлөл болох Монголын одоогийн эрх баригчид зонхилох хэсгийнхний зүгээс өөрсдийнхөө гэмт үйлдлээ нуун далдлах хаяг шошго болсоор иржээ. Монгол ард түмнийг шилдэг соёл сэтгэлгээндээ багтааж тэдний оюуныг омтгойлж байх ёстой сэхээтны давхарга нь техник сэтгэлгээ харьцангуй хөгжсөн боловч онцлог сэтгэлгээ нь өнгөрөн хоосорч өөрийн үндэстнийхээ соёл уламжлалаа айраг, архи тэргүүнээс цааш ойлгож сэтгэх нь ховор болов. Соёл сэтгэлгээний ийм харанхуй байдлаа Европын соёл боловсролд дадаж заншсаных гэж хаацайлан тайлбарлаж байдаг. Өөрийн соёлын зузаан хөрсөнд биш, өрөөлийн шилтэй усанд ургаж байгаа цонхны наана өрөөстэй хариугүй цэцэг шиг ийм сэхээтны давхарга үндэс эх орноо гэх ямар сэтгэл байх вэ? (Энэ нь цөөн тооны Монгол сэхээтны Монгол соёл дахь соён гэгээрүүлэх үйлсэд оруулж байгаа зүтгэлийг үгүйсгэж байгаа хэрэг биш) Ази тивийн бичил Америк маягийн улс байгуулна ч гэх шиг. Үнэндээ энд удахгүй томоохон Сингапур маягийн улс бүрэлдэх эрх зүйн орчин буй болоод байна. Мөнгөтэй бол Монголд газар эзэмшин насан турш амьдрах тийм цагаачиллаар хуулиудыг батлан хөгжүүлж эхэллээ. Энэ дэлхийд Еврэй, Япон, Хятад 3 үндэстний ард түмэн хамгийн их мөнгөтэй. Мэдээж Еврэй, Япон 2 Монголд ирж амьдрах нь юу л бол? Хилийн цаана байгаа ядарсан Монголчуудад лав мөнгө алга. Тэгэхээр Хятад угсаатнуудын яаран батлуулсан энэ хууль зөвхөн тэдний ар талын их цэргийг (5-р цуваа нэгдэл гэгдэх) урин ирүүлж Монголыг мад тавих ов явуулга болж байгаа нь тодхон билээ. Халуун бүсийн Сингапурт хүн амынх нь 78% нь Хятад угсаа гарлууд байгаа бол шинэ зууны Монголд тэд чухам хүн амын хэдэн хувь байхаас үл хамааран Монголчуудыг үүрд эрхшээлдээ оруулах бодлоготой байлаа. Энэ нь өөр юу ч биш нөгөө Хятад угсаа гарлын зүгээс хөөрөгдөж байгаа “Монгол үндэстэн гэж яриад яах юм бэ? Монгол улс гэж байгаа бол болоо биш үү?” гэдэг үгийнх нь цаад учир утга юм. Монголд ажил эрэгч байдлаар амьдрах хүсэлтэй хэн боловч эндэхийн Хятад угсааны хүмүүстэй найрсахаас өөр арга самбаа алга. Газрын тухай хуулиуд, харъяатын тухай хууль журмыг нь нарийн авч үзвэл Монгол гэдэг энэ орон хэний эрхшээлд байгааг зөвтгөхгүйгээр ойлгож болно. Гэвч тэд энэ бүхэндээ сэтгэл тайвширч суугаагүй. Энд бичиж байгаа агуулга бүхий зүйлийг хязгаарлах үүднээс “Үндэстнийг хагалан тусгаарлах үзлийн эсрэг”, “Нийгмийн эсрэг гэмт хэрэг” гэх мэтийн үг үсэг бүхий хуулийн заалтыг эрүүгийн хуульд тусгаж өгснөөр хожим дарангуйлах этгээд тогтоон өгч болно. Монгол улс 90-ээд оноос хойш ардчилсан харьцангуй биеэ даасан улс болсноос хойш Монгол уруу тамлагдсан бусад Монголчуудаас 10 хүрэхгүй хүн Монгол улсын харъяат болсон гээд бодоод үз. Ингэхэд энэ орон хэний эрхшээл нөлөөнд байгаа нь бүр улам тодорч байна (Казак, Израйль зэрэг улсын жишээг ярихаас ичиж байна). Эргээд Өвөр монголын нөхцөл байдлыг хөндье: Өвөр монголын байгаль нөхцөл сүйрэлд орж, Монголчуудын сонгодог аж ахуй бүрэн сүйрч, амьдрах орчин ахуйгүй болсоор Монгол соёл ахуй зөвхөн тайзан дээр ном зохиолд л мөрөө үлдээх тавилан тохиов. 20-иод жилийн өмнө бэлчээр нутгийг хашаалан торлож, Хятад тариачны сэтгэлгээр нүүдлийн мал аж ахуйг хөтөлж ирсэний улмаас сүүлийн 3-хан жилд бүх юм гэнэт орвонгоороо эргэж Өвөр монгол маань амьсгал хурааж эхэллээ. Энэ байдлаас гарах эрмэлзэл бүхий Монгол дарга Юншээбүү овогтой Бүрэнийг АНУ-д айлчлуулаад ирэнгүүт Бээжинд түүний амь насыг бүрэлгэв. Чи Булаг 1000 хуурчийн тоглолтоороо Өвөр монголын эцсийн замд нь үдэж гашуудав. Хөдөө орон нутагт сургууль соёлгүй болж Монгол хүүхдүүд олноор сургууль завсардлаа. Хааяа нэг суман дунд нэг бага сургууль үлдээсэн ч тэнд суух Монгол хүүхэдгүй болжээ. Учир нь үгүйрсэн малчид мөнгө төлбөрийг нь төлж чадахгүй боллоо. Сүүлийн 3 жилд анх удаа Монгол үндэстний янхан хүүхнүүд олноор хот сууринд бий боллоо. Монгол үндэстний хулгайч гарах боллоо. Гэвч хэдхэн жилийн өмнө хулгай зэлгий хийх нь Хятад залуучуудын ажил байв. Монгол үндэстний хулгайч гэж Өвөр монголд байхгүй байсан дурын Өвөрлөгч тийм гэх боловч төв Монголчууд үүнийг худал гэж л ярих болов уу? Учир нь Өвөрлөгчид бид хотжиж бөөгнөрч чадаагүй учир ахуй маань Хятадаас ойр ч гэсэн сэтгэлгээ маань Хятадад соёлоос хол байсан. Харин төв Монгол маань 100 жилийн өмнөөс “Хүрээ” гэх их хөлийн газар байсан хийгээд энд Хятад худалдаачин, цагаач хотын иргэдийг дагаад “Хүрээ соёл” гэгч эрлийз соёл сэтгэлгээний үндэс суурь тавигдсан юм. Иймээс Ар монголд ялангуяа Хүрээ хотын Хятад хүн хулгай хийж амьдарч болох тийм сэтгэлгээ дэлгэрүүлсэн ажээ. Тэгвэл өнөөдөр Өвөрлөгч бид ч хулгай хийж эхэллээ. Уул нь дээрэм хийх зүрхтэй бол зүгээрсэн. Ли-Шөүшин хэмээн Харчин монгол гаралтай дээрэмчин эр өнгөрсөн зууны эхэнд Хятадуудыг дээрэмдэж амь зууж байснаа хожим нь Дэвэн Дэмчигдоржийн баруун мөр болж “Монголын төр засаг захиргаа”-ны зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч болж Өвөр монголын эрх чөлөөний тэмцэлд жинтэй хувь нэмэр оруулж байсан. Иймээс “Арга ядсан үедээ дээрэм хий, хулгай бүү хий” аав маань хэлж байсныг одоо зөвтгөх үндэстэй. Чеченичууд хулгай хийдэг гэж би огт сонсож дуулаагүй. Тэднийг зэвсэгийн наймаа, зохион байгуулалттай зарим нэг гэмт хэрэг хийдэг гэж дууллаа. Гэвч удалгүй бараг бүх Чечени эрчүүд эх орныхоо төлөө үрэгдэж билээ. “Эсвэл эрх чөлөө, үгүй бол үхэл” гэдэг зам нь тэдний хулгайч биш магадгүй дээрэмч зан чанар нь нөлөөлсөн болов уу? Тэд үрэгдсэн боловч үлдсэн Чеченүүд Орсуудын харъяанд удаан үлдэнэ гэдгийг итгэх хүнгүй болсон шүү. Одоо Өвөр монголд ил далд янз бүрийн эсэргүүцэх хөдөлгөөн, нам эвсэл, хувь хүмүүс идэвхжих хандлагатай болж сулхан ч гэсэн эсэргүүцэл үзүүлж эхэллээ. Олон улсын тавцан, АНУ, Германи, Япон зэрэг оронд бидний тэмцлийг мэдэрч эхэлж байна. Гэвч Түвд, Уйгар зэрэг зовлон нэгтэй ахан дүүсийн зүгээс үзүүлж байгаа тэмцлээс бид хол хоцорч явна. Түвд Уйгарын ар талд олон улсын тодорхой хүчин ил далдаар дэмжиж байгаа бол бидэнд тийм хүч бараг алга. Их ал тал болох Монгол улсын нөхцөл байдал нэг иймэрхүү байдаг. Харин бид ямар ч нөхцөлд төв Монголын түшиц газрыг орхиж болохгүй. Энд бидний дуу хоолой бүдэг ч сонсдож байх хэрэгтэй. Энд байгаа суурин Хятад, эрлийзүүдийн нөлөө нь багасах явдал нь Өвөр монгол байтугай нийт Монгол үндэстний гэрэлт ирээдүйд хүрэх хамгийн дөт зам. Төв Монголын стратегийн ач холбогдол олон улсын хэмжээнд улам бүр өсөх хандлагатай байгаа нь бидний энд өөрийн гэсэн орон зайгаа эзлэхийг шаардаж байна. Дан ганц эндээ байгаа Монголчууд Хятад угсаа гарлын бие төлөөллийг яагаад ч гүйцэхгүй нь ойлгомжтой боллоо. Хятад Монгол 2 үндэстэн түүхэнд жинхэнэ найрамдал гэж байхгүй. Одоогийн энэ найрамдал юунд хүргэхийг ирээдүй цаг хугацаа харуулах байх. Зөвхөн олон улсын эрх ашгийн хүрээнд хязгаартай тодорхой хүрээнд л хамтран бие биеэ нөхөх ухааны юм ярьж болно. Гэвч энэ тэдэнд нөхцөлгүй бууж өгөх, өөрийн язгуур ашгаар наймаалцахын нэр яасан ч байж болохгүй. Өвөрлөгчид бид бусад Монголчуудтайгаа хамтаар төв Монголруугаа тэмүүлэх хэрэгтэй. Энэ нь бидний цорын ганц гарц. Монголчууд атгасан нударга шиг болж, их ар тал цэвэршсэн байхад учрыг олох цаг аяндаа ирнэ. Еврэйчүүд 50 жил уйгагүй нүүсээр байж Арабчуудын гараас мултарч улсаа байгуулсан. Мэдээж төв Монголд биднийг сайшаан хүлээж авах хүн бараг алга. Энд биднийг худалдаж идэх тийм сэтгэлгээ нийгэмд (хөдөөг үл оролцүүлна) ноёлсон. Маргааш өөрийгөө зараад авах хүнгүй болохыг ойлгож байх эсэхийг би хэнээс асуугаагүй. Учир нь Өвөр монголын Одон телевизээр өөрсдийн ирээдүйгээ зөгнөн харсан болов уу гэж найдъя. Өвөрлөгч бидний ирээдүй тун бүрхэг хүнд байна. Хятадууд бидний эмзэг сул талыг сайтар мэднэ. Тэд Өвөр монголыг учиргүй оролдож байхын оронд ар түшиц газрыг нураах, үгүй ядаж Ар Өвөр монголын хооронд яс хаяж завсардуулснаар өөрсдийн далд зорилгод амархан хүрч чадаж байна. Өнөөгийн Монгол засаг төр өдөр тутам юу хийдэг вэ? гэж асуувал тэд дэлхийн өнцөг бүрээс ирсэн зээллэг тусламжийг хувааж идэх гэж хэрүүл маргаан болж байна гэж хэлэх байх даа. Жил бүрийн Монголын авч байгаа зээллэг тусламж түүний төсвийн жилийн зарлагын дүнгийн 65% орчмыг эзэлж байна. Парламент гүйцэтгэх засаглал нь “Ардчилсан Монгол” гэх нэрийн доор ард түмний аймшгийн ядуу амьдралаар ийм тийм улс орноос хандив зээллэг гуйж түүнийгээ хувааж идэх төв штаб нь болж хувирлаа. Монголд албан тушаалын арилжаа худалдаа цэцэглэн асар их үнэ орж байгаа бол түүнээс бусад салбарт жинхэнэ сүйрэл болж байгаагаас хамгийн их хохирол байгаа нь эгэл жирийн Монгол түмэн билээ. Монголчуудын дийлэнх хэсэг нь өөрийн нутаг дээрээ 2-р сортын ард түмэн болсон нь худал биш. Улаанбаатарын автобусанд ядуу ч гэсэн цэвэр Монгол царайтай зорчигч явж харагдах бол үүний эсрэг 66, 88, 86, 68 88 гэх мэтийн Хятадын сайн сайхан бэлгэдэл болсон номер бүхий бенз болон бусад жижиг машин унасан Хятад царайн хүмүүс гол гудамж эсвэл зуслан, амралтын газар уруу манаруулж явах нь бүх зүйлд амьд хариу өгч байна. Ар, Өвөр, Буриад, Халимаг гээд манай Монголчууд үндэстний соруудаа өнгөрсөн зуунд алдаж дууссан нь биднийг ийнхүү нутаг дээрээ 2-р сортын ард түмэн болоход гүнзгий нөлөөлсөн гэдгийг дахин дурдахад илүүдэхгүй болов уу. Гэхдээ бүх зүйл ингээд дуусна гэж бодоод сэтгэлээр унаж болохгүй. Ялангуяа гадна дотноос ирж хүчтэй ажил шаардлагатай зарим ширүүн тэмцлийг бүс нутаг олон улсын нөхцөл байдалд тохируулан өрнөж, юун тэргүүнд төв Монгол үндэстний ардчилсан сэргэн мандлын зориг санаанд илүү нийцэх нармай Монгол үзлийг зориглон сэргээж эрх мэдлийг гартаа оруулж авахыг цаг хугацаа нийт Монголчуудаас шаардаж байна. Эс тийм бөгөөс Монголын аль алинд нь шинээр сэргэн сандаж байгаа их хөршийнхөө тоосонд дарагдан замхран гунигт төгсгөл нүүрлэж байна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-6004893537528522696?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/a-r7i95ir_5F0Lu4o-A_S9Kl4ac/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/a-r7i95ir_5F0Lu4o-A_S9Kl4ac/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/a-r7i95ir_5F0Lu4o-A_S9Kl4ac/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/a-r7i95ir_5F0Lu4o-A_S9Kl4ac/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/STUGw2ILtIA" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/11/blog-post.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-73428683943025205862010-07-20T02:24:00.005+08:002011-12-25T13:22:36.799+08:002011-12-25T13:22:36.799+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/-nJNxJnQoDVU/TvaywWGBJnI/AAAAAAAADXg/401ysAXxw-A/s1600/normal_170_OurGalaxy.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 180px; height: 140px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-nJNxJnQoDVU/TvaywWGBJnI/AAAAAAAADXg/401ysAXxw-A/s320/normal_170_OurGalaxy.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689931722863486578" /></a>Одод орчих орчлон ертөнц Хөх мөнх тэнгэр Олдож бидэнд заяасан нь огторгуйн Цэнхэр гариг Очтож үсэрсэн соёл нь дөрвөн зүг найман зовхист Аугаа соёлын эх булаг нь Алтайн уугуул Үндэстэн Орчлонгийн байдал Хасбуу огоорч үүнийг үл болно Орчлонгийн бүтэц барзгар олж харвал Төгөлдөр буюу Оршихуйн ухаан Мөнх гал -Чинадыг баригч буюу<a name='more'></a> Мөнх галын суу заль дор мөргөе Ариун хас биеийг тань Мөнгөн саранд Аугаа суу залийг тань Алтан наранд Ашид мөнх орших амийг тань Ариун галд мөнхөлөв Ухаартугай мөрдтүгэй сахитугай <!-- more -->. Хэврэг юу вэ хэмээвээс бие буюу Ариун нь юу вэ хэмээвээс амь буюу Мөнхөд оршихуйн нууц юунд буй хэмээвээс Мөнх галын суу зальд буй ажгуу Огоорч үүнийг үл болно Үл мартваас Бие Амь Суу заль Бат болоод ариун Ариун болоод мөнх оршмуй Мөнх галын ариун онолыг алдалгүй дагаж мөрдвөл Юмс болоод үзэгдлийг мөнхөлж болмуй Хоёр үгүй хос үгүй, цорын ганц эгнэшгүй Үнэн Мөнх галын суу заль дор мөнхрөгтүн Суу алдар төгс Аугаа дээдсийн бүтээсэн Гайхамшиг дор биширнэм Билэг оюун төгс Аугаа дээдсийн мөнхөлсөн Суу заль дор мөргөнөм Сүн далай мэт соёлыг түгээгч Сүмбэр уул мэт Үндэстэн дор сөхөрнөм Сэдхил буй бөгөөс мөр тодормуй 3-р шинэ мянганы анхдугаар он<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-7342868394302520586?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/LnR9AN5x5UaTA-Dx7Z5kNFxrj_c/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/LnR9AN5x5UaTA-Dx7Z5kNFxrj_c/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/LnR9AN5x5UaTA-Dx7Z5kNFxrj_c/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/LnR9AN5x5UaTA-Dx7Z5kNFxrj_c/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/Y4112W6KfIY" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/07/blog-post.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-58755190734721564642010-04-25T07:42:00.004+08:002011-12-25T13:31:27.209+08:002011-12-25T13:31:27.209+08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TQkaz5f_uoI/AAAAAAAACVc/IPfOg4l--c8/s1600/swed%2Bmongol%2B4%2Bsard%2B091.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 140px; FLOAT: left; HEIGHT: 180px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5550997494621518466" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TQkaz5f_uoI/AAAAAAAACVc/IPfOg4l--c8/s320/swed%2Bmongol%2B4%2Bsard%2B091.jpg" /></a><div>Нийгмийн хөгжлийн чиглэлийг яаж тодорхойлохоос үл хамааран /ардчилсан, зах зээлийн, капиталист, социалист, коммунист, хүмүүнлэг, энэрэнгүй, иргэний нийгэм/ Төр, Улс, Үндэстний оршихуйн тулгуур үндсүүд үл өөрчлөгдөнө. Монгол Үндэстэн оршихуйн үндэс нь: 1. Монгол Үндэстний ген цэвэр байхад - Үндэстэн мөнхөд оршихын тулд өөрийн бусдаас ялгарах шинж байдлыг агуулсан генийн кодоо алдахгүй байхад оршино. Энд хэл соёл, ёс заншил, цус цэвэр байх асуудал хамгийн чухал юм! 2. Монгол Үндэстний Тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэр, хил халдашгүй дархан байх эрхэд <a name='more'></a>– Аливаа юм, үзэгдэл оршин байхын тулд орон зай хэрэгтэй. Үндэстний оршин байх орон зай нь Газар нутаг мөн. Газар нутаггүй Үндэстэн хаана орших билээ. Тиймээс Үндэстний оршихуйн тулгуур гурван үндсүүдийн нэг нь Газар нутаг мөн. Учир иймээс сөөм газрыг ч харийнхны эзэмшилд өгч үл болно!<!-- more --> 3. Монгол Үндэстний эрх ашиг алив бусад /шашны болоод нийгмийн анги давхарга, эдийн засгийн бүлэглэл, хувь хүний/ эрх ашгаас өндөрт байхад оршино. – Аливаа Үндэстэн, ард түмэн нь бусад Улс, Үндэстэн, ард түмэнтэй эрх тэгш зэрэгцэн оршихын тулд өөрийн Үндэстний эрх ашгийг хамгаалан дээдэлсэн Улсыг байгуулдаг. Ийнхүү Улс нь Олон улсын эрх зүйд тухайн Үндэстний эсвэл ард түмний эрх ашгийг төлөөлөх субъект болж өгдөг. Иймээс Үндэстний оршихуйн тулгуур гурван үндсүүдийн нэг бол тухайн Үндэстний эрх ашгийг хамгаалж байгуулсан Улс, түүний Бүрэн эрх, Эрх чөлөө мөн. Монгол төр оршихуйн үндэс нь: 1. Монгол Үндэстэн оршин байх эрхэд 2. Монгол Улсын Тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэр, хил халдашгүй дархан байх эрхэд 3. Газар нутаг дээрээ бүрэн хяналтаа тогтоосон засагтай байхад оршино. Хууль шударга байж, Үнэнд үйлчлэх нь Төр хүчтэй байхын үндэс мөн! Аливаа Улсын хууль тухайн Улс, Үндэстэний эрх ашигт эн тэргүүнд үйлчилдэг жамтай! Монгол Улс оршихуйн үндэс нь: 1. Монгол Үндэстэн оршин байх эрхэд – Их эзэн Чингис хаан Монгол Улсыг Монгол Үндэстний эрх ашгийг хамгаалан дээдэлж байгуулсан билээ. 1911 оны Үндэстний эрх чөлөөний хувьсгал, 1921 оны Ардын ардчилсан хувьсгалын зорилго нь мөнхүү Монгол Үндэстний эрх, Эрх чөлөө, Тусгаар тогтнол, Халдашгүй дархан байдлыг сэргээн тогтоох явдал байсан юм! Учир иймд Монгол Улс оршихуйн тулгуур гурван үндсүүдийн нэг нь Монгол Үндэстний оршин байх эрх мөн. 2. Монгол Улсын Тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэр, хил, халдашгүй дархан байх эрхэд - Үндэстэний оршин байх орон зай нь тухайн Үндэстний уугуул, бүрэн хяналтаа тогтоосон газар нутаг мөн. Газар нутаггүй Үндэстэн гэж үгүй. Иймээс Улс оршихуйн тулгуур гурван үндсүүдийн нэг нь Газар нутаг мөн. Учир иймд оршихуйн үндэс болсон өлгий нутгаасаа сөөм газрыг ч харийнхны эрх мэдэлд өгч үл болно! 3. Монгол Үндэстний эрх ашигт үнэнчээр үйлчлэх Монгол төртэй байхад оршино. – Улс нь Үндэстний эрх ашгаа хамгаалан дээдэлсэн, газар нутаг дээрээ бүрэн хяналтаа тогтоосон, бусад Улс, Үндэстэнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн Төртэй байх ёстой. Энэ нь Улс оршихуйн тулгуур гурван үндсийн нэг мөн. Аливаа улсын Төр тухайн Улс, Үндэстний эрх ашигт эн тэргүүнд үйлчилдэг жамтай. Тиймээс Төрийн ариун үүрэг бол Үндэстний эрх ашигт үйлчлэх явдал мөн! Үндэстний язгуур эрх ашиг гэж юуг хэлэх вэ? 1. Үндэстний Бүрэн эрх, Эрх чөлөөг 2. Үндэстний Тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэр, хил халдашгүй дархан байхыг 3. Үндэстний хэл, бичиг соёл, генийн сан цэвэр байхыг хэлнэ. Энэ бол Үндэстний язгуур эрх ашиг мөн. Үндэстний эрх ашгаас Үндэстний үзэл төрнө. Үндэстний эрх ашгаа дээдэлсэн Төр, засагтай байхад Улс хөгжин цэцэглэж, Үндэстэн хараа дээгүүр, эрүүл чийрэг, оюун төгс байж, хийж бүтээж, цогцлоон байгуулж, аз жаргалтай амьдрах болно. Энэ бол аль ч Үндэстэн, ард түмний аз жаргалын түлхүүр мөн бөгөөд Үндэстний үзлийн гол зорилго мөн! Өөрийгөө хайрлах сэтгэхүйтэй хүн Улс, Үндэстнээ хайрлах сэтгэхүйтэй байх ёстой. Улс, Үндэстнээ хайрлах сэтгэхүйтэй хүн Хүн төрөлхтнийг хайрлах сэтгэл зүрхтэй байх болно! хэмээн Монголын гүн ухаан сургадаг юм. Монгол Улс, Монгол төр, Монгол Үндэстэн оршин тогтнох тулгуур үндсүүдэд мөн Үндэстний язгуур эрх ашигт санаатай буюу мэдсээр байж халдсан хэн боловч харийн этгээд бөгөөс дайсан, дотоодын этгээд бөгөөс Улс болоод Үндэстнээс урвагч мөн гэдгийг Монгол хүн бүр хатуу санаж явагтун!!! Улс, Үндэстнээс урвагч нь аливаа тахлын нянгаас ч нэн аюултай!! Улс болоод Үндэстнээс урвах гэмт хэрэг нь нийгэмд үйлдэгдэж буй бүх гэмт хэрэгтэй харьцуулахад хамгийн аюултай бөгөөд хор хөнөөлийг нь тооцох ч боломжгүй юм! Тиймээс ч Улс болоод Үндэстнээс урвасан гэмт хэрэг аль ч Улсад үхэх ялтай байдаг. Урвалтыг таслан зогсоож байж сая Төр, Улс, Үндэстэн эрүүлждэг. Төр, Улс, Үндэстэн эрүүл байж, сая цэцэглэн хөгждөг. Мартаж үл болно. Мартвал мөхнө!!! Сэрэмжтэй байж зальхай, шунахай, элэг буруу урвагчдаас Төр, Улс, Үндэстнээ хамгаалах нь Монгол Үндэстэн болж төрсөн хүн бүрийн ариун үүрэг мөн. Учир иймээс хичээн үйлдсүгэй! Дэлхийн эртний соёлт ард түмнүүд Монголыг чин шударга, эрэлхэг баатруудын эх орон хэмээдгийг мартаж үл болно. Монгол Үндэстэний оюуны мэлмий тунгалаг байг. Монгол Үндэстэн, Монгол улс, Монгол төрийн оршихуйн тулгуур үндсүүд хас мэт бат бөх байг.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-5875519073472156464?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/yF6OGtgwviRAiUY_SDo2ELz_I-I/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/yF6OGtgwviRAiUY_SDo2ELz_I-I/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/yF6OGtgwviRAiUY_SDo2ELz_I-I/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/yF6OGtgwviRAiUY_SDo2ELz_I-I/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/YXcOayHWfEU" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/04/blog-post_25.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-4925623692069014762010-04-24T20:59:00.013+08:002011-12-26T17:24:24.274+08:002011-12-26T17:24:24.274+08:00<ahref="http: com="" _cnpq9hglh00="" tqkrmoknbri="" aaaaaaaacuk="" x5nnvvwqskm="" s1600="" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img alt="" border="0" height="180" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5550987364153519378" src="http://1.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TQkRmOkNbRI/AAAAAAAACUk/x5nnvvWqSKM/s200/kreuz-symbole.jpg" style="float: left; height: 180px; margin: 0pt 10px 10px 0pt; width: 180px;" width="180" />...Хас дүрст бэлгэ томьёо нь Монгол Алтайгаас дөрвөн зүг найман зовхист түгэхдээ эхний шатанд өвөг Монгол угсаат Маяа, Дравид, Сүмэр нараар дамжиж, чинагш эртний Грекээр дамжин Европод, Хятад Энэтхэгээр дамжин Азид тархан оюуны соёл хийгээд метафизик мэдлэгийн үнэт зүйл болсон билээ… Аливаа бэлгэдэл дүрс нь хийсвэр сэтгэлгээний ямар нэгэн томоохон ололтын илрэл, загвар, үр дүн байх бөгөөд түүний ид шид нь эргээд бясалгал өдөөх, үзэгдэл юмыг ургуулан бодох учир холбогдлыг нээн тайлах шилдэг хэрэгсэл болдог жамтай… Ч.Эрдэнэ “Их гурвалжин”Хасын бэлгэдэл Монголчуудын өвөг дээдэс орчлон ертөнцийн зүй тогтол, од эрхсийн төлөв байдал хас төлөв байдалтай гэдгийг нэн эрт үед танин мэдэж, түүнийгээ хад чулуунд бичиглэн хойч үедээ өвлүүлэн үлдээжээ.<a name='more'></a> . Хойч үе нь энэхүү гайхамшигт дүрс тэмдгийн бэлгэдлийг улам бүр баяжуулан өнөө бидний үед өртөөлөн авч ирсэн байна. Судлаачдын олж илрүүлснээр Хас дүрс тэмдэг нь Монголчуудын ертөнцийг үзэх үзэлтэй нягт холбоотой байж бичиг соёл, ахуй амьдралд хэрэглэгдэхдээ буян хишгийг бэлгэдэж бузар булайг ялан дийлэх, ад зэтгэр цаг бусын муу зүйлийг зайлуулах, амар амгаланг, бат бөхийг, хувиршгүй мөнхийг, мөнхийн эрч хүч, мөнхийн хөдөлгөөн, үл чадагдахуйн бэлгэдэл, үл тасрах буян хишиг, мөнхийн амь, мохошгүй, дийлдэшгүй, үүрд оршихуйг, орчлон ертөнцийн зүй тогтол, од эрхсийн төлөв байдлыг бэлгэдэхээс гадна мөнхүү Хас Их төрийн бэлгэдлийг ч илэрхийлж байжээ. Их Монгол Улс сая хүрэхгүй хүн амтай, 100 мянга хүрэхгүй цэрэгтэйгээр гурван жигүүрээр, Ертөнцийн гурван хэсэгт дайтаж, нийт 120 сая орчим хүн амтай 40 шахам Улс гүрнийг ялан дийлж, байлдан дагуулсны нууц нь чухам юунд оршино вэ? гэсэн асуулт өнөөг хүртэл эрдэмтэн судлаачдын анхаарлын төвд зүй ёсоор байсаар байна. Монгол төрийн хүчирхэгжсэний, хүчтэй байсны нууц нь юунд оршино вэ? Өнөөг хүртэл хариу нь тодроогүй энэ асуултад агуу их Монгол Үндэстний эс ширхэг болж төрсний хувьд би бээр дараах хариултыг өгч байна. XIII зууны Их Монгол Улсын Хас их төрийн хүчирхэг байсны нууц нь Үзэл санааны ялалтад байсан байна. Ялалт авч ирсэн тэрхүү Үзэл санааны үндэс юунд оршино вэ? хэмээвэл: 1. Оршихуйн чанадад хүрсэн Мөнх галын гүн ухаанд 2. Мөнх Тэнгэрийн хүч буюу Хасын хуульд тулгуурласан Их Монгол Улсын Их Ёс хуульд оршиж байсан байна. Энэ бол Монгол Үндэстэн оршихуйг ухамсарлаж,Ертөнцийг таньсны гэрч мөн. Энэхүү агуу их Гүн ухаан, агуу их Хуулийн дор нэгдсэн Монгол Үндэстэн Дэлхийг төвшитгөн захирч чаджээ…!!! Их эзэн Чингис хааны байгуулсан Их Монгол Улсын Хас их төрийн ивээлд багтсан Улс түмэнд Шударга ёс дэлгэрч, Үнэн ялж, зусар бялдуучлал арилж, хулгай дээрэм, луйвар, мөлжлөг эцэс болж, ард түмэн юу чаддагаа хийж бүтээж, амар жимэр айх аюулгүй амьдрах бололцоо нөхцөл бүрдсэн байна. Энэ бол Монголчуудын ялалт амжилтын үндэс байсан юм. Их Монгол гүрний төрийг Хас төр хэмээхүйн учир Төрийн хэрэгт Хас тэмдгийг хэрэглэх нь нарийн утга учиртай. Хас тэмдгийн бэлгэдэл, Хас хэмээх үгийн утга нь Мөнх тэнгэрийг, Мөнх тэнгэрийн хүч буюу Мөнх тэнгэрийн хуулийг мөнхүү Ертөнцийн зүй тогтлыг бэлгэднэ. Тиймээс Хас их Төр хэмээх нь Мөнх тэнгэрийн хуульт төр /Мөнх тэнгэрийн ёсонд нийцсэн төр, Мөнх тэнгэрийн хүчит төр, Ертөнцийн зүй тогтолд нийцсэн төр, Ертөнцийн хуулийг таньсан төр/ хэмээх утгыг илтгэнэ. Энэ нь: Зөв болоод бурууг ялгаж Үнэн болоод Шударгыг тэтгэнэ Ардын сэтгэлийг амрааж Ариун ёсыг дэлгэрүүлнэ хэмээх гүн утга санааг мөнхүү илтгэнэ. Ийм агуу Үзэл санааг дэвшүүлж, тийм агуу Үйлийг бүтээсэн болохоор нь Дэлхийн тэн хагас Их Монгол гүрний өлмийд сөхөрсөн байна!!! Дэлхийн сая сая хүний хүсэж мөрөөдөж ирсэн тэр чин Шударга ариун Үнэнийг дэлхийн түүхийн бүхий л үед зөвхөн Их эзэн Чингис хаан л ялуулж, амьдруулж чадсан юм. Тийм ч учир түүний суу алдар дэлхийн өнцөг булан бүрт түгж амьд хэвээр мөнхөрчээ!!! Хасбуу тамганы тухайд Судлаачид Их Монгол Улсын Хас их төрийн Хасбуу тамга хас бэлгэдэл дүрсийг агуулаагүй бөгөөд тамгыг хас чулуугаар урлаагүй атал юунд тэрхүү тамгыг Хасбуу тамга хэмээн нэрийдэх болов гэдэгт хариулт олж эс чаджээ. Их Монгол Улсын Хас их төрийн Хасбуу тамганы дардас Ватиканы нууц архиваас олдсон билээ. /Гүег хааны Хасбуу тамганы дардас/ Энэхүү тамганд Монгол бичгээр дараах зарлигийг сийлсэн байна. Мөнх тэнгэрийн хүчин дор Их Монгол улсын Далай хааны зарлиг Ил болон иргэн дор хүрвээс Биширтүгэй аюутугай Дээр өгүүлсэнчилэн Хас бэлгэдэл дүрсийн чанад утга нь Мөнх тэнгэрийн хүчийг бэлгэднэ. Мөнх тэнгэрийн хүч хэмээх нь Мөнх тэнгэрийн ёсыг /хууль/ илтгэнэ. Иймд Мөнх тэнгэрийн хүчинд эрхшээсэн аливаа тамгыг хас тамга хэмээн нэрлэж болмуй. Гэвч Мөнх тэнгэрийн хүчинд дулдуйдах мөртөө Мөнх тэнгэрийн ёсонд харшлах аваас жирийн иргэн ч Мөнх тэнгэрийн ёсыг асуун заалдаж, ёсыг сахиулдгийг мартаж үл болно! Монголын Ардын төрийн анхны сүлд, мөн Ардын намын тамга хас бэлгэдэл дүрсийг агуулж байжээ. Монгол Ардын нам, Монголын Ардын төрийн анхдугаар зорилго, зорилтууд ч Хас төрийн бэлгэдэлд нийцэж байсан байна. Хасбуу тамганы бусдаас ялгарах гол онцлог нь Мөнх тэнгэрийн хүчийг илтгэж буйд оршино. Хасбуу тамганы хамгийн гол Үзэл санаа нь: Зөв болоод бурууг ялгаж Үнэн болоод Шударгыг ялуулж Ардын сэтгэлийг амрааж Ариун ёсыг дэлгэрүүлнэ хэмээх Үзэл санаа!! болой. Тиймээс хэн дуртай нь Хасбуу тамгыг түшдэггүй!... Хас их Төрийн оршин ахуй үед зальхай луйварчдад гишгэх газар байдаггүй!!! Монгол түмний оюуны мэлмий тунгалаг байг. Монгол Үндэстний эрх ашигт үнэнч Хас их төр дахин бүрэлдэн тогтох болтугай. А.Гэрэл Улаанбаатар хот 2006 он Жич: Хасын тухайд илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл М.Энхпүрэвийн Монгол хасны эх орон, Мөнх тэнгэрийн хасбуу, Хас шинжлэлийн тойм Ч.Эрдэнийн Их гурвалжин зэрэг номуудыг үзнэ үү.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-492562369206901476?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/QMTBDpc-KBC6jm4F3xhpOGhVNeQ/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/QMTBDpc-KBC6jm4F3xhpOGhVNeQ/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/QMTBDpc-KBC6jm4F3xhpOGhVNeQ/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/QMTBDpc-KBC6jm4F3xhpOGhVNeQ/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/Be-17gtqD2Q" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/04/blog-post_8420.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-90566338800005016462010-04-24T20:45:00.007+08:002011-12-26T17:27:58.966+08:002011-12-26T17:27:58.966+08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/-v9Y2uTtww18/Tva3mqnmpqI/AAAAAAAADXs/saqNVTGF3DM/s1600/Type-1A-Supernova.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 180px; height: 180px;" src="http://1.bp.blogspot.com/-v9Y2uTtww18/Tva3mqnmpqI/AAAAAAAADXs/saqNVTGF3DM/s320/Type-1A-Supernova.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689937054132512418" /></a>Мөнх тэнгэрийн хүч-<span style="font-weight: bold;">Амийг тэтгэнэм</span> Мөнх тэнгэрийн суу заль -<span style="font-weight: bold;">Ухааныг тэтгэнэм</span> Мөнх тэнгэрийн элч- <span style="font-weight: bold;">Хүн төрөлөхтөнд Үнэн ба Шударгыг таниулнам</span> Мөнх тэнгэрийн хүч ану-<span style="font-weight: bold;"> Амийг тэтгэгч Эрчим буюу</span> Мөнх тэнгэрийн суу заль ану -<span style="font-weight: bold;">Чинадыг баригч</span> <span style="font-weight: bold;">Мөнх галын гүн ухаан буюу</span> Мөнх тэнгэрийн элч хэмээгч ану- <span style="font-weight: bold;">Мөнх тэнгэрийн Суу зальд гэгээрсэн </span> <span style="font-weight: bold;">Мөнх тэнгэрийн Хүчийг олсон<a name='more'></a></span> <span style="font-weight: bold;">Зөв болоод бурууг таньсан</span> <span style="font-weight: bold;">Үнэн болоод Шударгыг ялуулсан</span> <span style="font-weight: bold;">Ардын сэдхилийг амрааж</span> <span style="font-weight: bold;">Ариун ёсыг дэлгэрүүлэгч тэр мөн буй за</span> Мэдэгдэж буй домогт тийм элч ану- <span style="font-weight: bold;">Хурцбилэг баатар гэнэм</span> <span style="font-weight: bold;">Жангар баатар гэнэм</span> <span style="font-weight: bold;">Гэсэр баатар гэнэм</span> <!-- Дэлгэрэнгүй унших --><img src="file:///C:/DOKUME~1/ADMINI~1/LOKALE~1/Temp/moz-screenshot-1.png" alt="" /><!-- more -->. Эдгээр баатруудын цуваа Монгол домогт үргэлжнэм билээ. Мэдэгдэж буй түүхэнд Мөнх тэнгэрийн элч ганцхан байнам Тэр ану-<span style="font-weight: bold;">Өөрийн байгуулсан улсаа</span> <span style="font-weight: bold;">Өөрийн Үндэстэний гүн ухаанаар нэрлэж</span> <span style="font-weight: bold;">Өрлөг түүхэнд мөнхөлсөн Аугаа их эзэн Чингис хаан бөлгөө</span> Мөнх тэнгэрийн элч нь Мөнх галын гүн ухаанд гэгээрсэн байхаас гадна Хасын шинжлэлд нэвтэрсэн Төгөлдөр бүтцийн учир утгыг таньсан нэгэн байх ёстой бөлгөө Мөнх галын гүн ухаан гэгээрснээр-<span style="font-weight: bold;">Мөнхөд оршихуйн нууцыг танина</span> Хасын шинжлэлд нэвтэрснээр- <span style="font-weight: bold;">Ертөнцийн хуулийг таньж</span> <span style="font-weight: bold;">Зөв болоод бурууг ялгаж</span> <span style="font-weight: bold;">Үнэн болоод Шударгыг тэтгэнэ</span> Ертөнцийн хуулийг таньсан бөгөөс түүн дор зөв яв! Мөнхөд оршихуйн нууцыг таньж Хасын шинжлэлд нэвтэрч Төгөлдөр бүтцийн утгыг ухаарсан аваас <span style="font-size:130%;">Монгол Үндэстэн дор хүндэтгэл үзүүлсүгэй!</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-9056633880000501646?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/52RygkLyzOupI5GeaAd0o9xAYDw/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/52RygkLyzOupI5GeaAd0o9xAYDw/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/52RygkLyzOupI5GeaAd0o9xAYDw/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/52RygkLyzOupI5GeaAd0o9xAYDw/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/ce14M_0Sr1U" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/04/blog-post_24.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-44924008830268657052010-04-05T01:11:00.005+08:002011-12-25T13:50:08.825+08:002011-12-25T13:50:08.825+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/-kH2-79xiLYs/Tva4851b0zI/AAAAAAAADX4/SSC4jEI2rsY/s1600/e28496-142.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 140px; height: 180px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-kH2-79xiLYs/Tva4851b0zI/AAAAAAAADX4/SSC4jEI2rsY/s320/e28496-142.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689938535685804850" /></a>Монгол үндэстэн өөрийн газар нутаг дээр мянга мянган оныг элээж аж төрсөөр ирсэн бөгөөд энэ хугацаанд Үндэстэний давтагдашгүй онцлог шинж төрхийг хадгалсан агуу их соёл, түүхийг бүтээсэн ард түмэн билээ. Монгол үндэстэн он цагийн эргэлтэнд хөгжин мандаж, бууран доройтсон нь цөөн бус боловч Үндэстэний соёл, ёс заншлаа үеэс үед уламжлан үлдээж, газар нутаг эх орондоо эзэн нь байсаар өнөөг хүрсэн юм. Гэтэл сүүлийн 20-н жилийн дотор зохион байгуулалт бүхий бүлэг этгээд Монгол Үндэстэний шилдэг хөвгүүд охидын зүтгэл тэмцэл, цус<a name='more'></a> хөлс шингэсэн Монгол Улсын Тусгаар тогтнолыг ганхуулж, бүтээн босгосон барьж байгуулсан бүхнийг нь төрийн өмчийг хувьчлах нэрээр зувчуулж, гадагш дотогш зөөж үрэн таран хийж байна.<!-- more -->. Тэд хувь хүний эрх ашгийг улс төрийн! хувийн өмчийг эдийн засгийн эрхэм зорилго! хэмээн тунхаглаж, энэхүү үзэл санаанд тулгуурласан 1000 гаран хуулийг батлан гаргаад байна. Эдгээр хуулиудын хүрээнд бид халдашгүй дархан эрхээ хувьчилж!! эх орондоо харийнханд боолчлогдох, эх орноо харийнханд худалдах!! сэтгэхүй Монгол даяар “хар тахал” мэт тархаж байна. Үндэстэний оршихуйн нэг үндэс газрыг хэн мөнгөтэйд нь дуудлагаар худалдаж, Үндэстэний дахин нөхөгдөшгүй баялаг алт эрдэнэсийг Монголын хууль харийнханд шимтгэл авах төдийхнөөр зүгээр л өгчихөж байна! “Ардчилал”-аар халхавч хийсэн зальт этгээдүүдийн боловсруулж гаргасан хуулиудын “ач”-аар Монгол Улс нийт газар нутгийнхаа хоёрны нэгийг лиценз хэлбэрээр гадна дотны хэн дуртайд нь олгоод байгаа бөгөөд Монгол Улсын газар нутгийн гуравны нэгийг харийнханы эзэмшилд нэгэнт өгчихөөд байна! Ийнхүү эдгээр хуулиуд нь Монгол Үндэстэний эрх ашигт харшилж, Монгол Үндэстэн оршин тогтнох тулгуур үндсүүдэд халдаж, Монгол улсын Тусгаар тогтнол, аюулгүй байдлыг ганхуулж байна. Энэ бүхнээс дүгнэвэл Монгол Үндэстэн оршин тогтнох тулгуураа алдаж, Монгол үндэстэн түүний эрх ашгийг хамгаалж байгуулсан Монгол улс цаашид орших уу? эс орших уу? гэсэн амин чухал асуудал өнөөдөр Монгол үндэстэний өмнө тулгараад байна. Монгол улсад 30 гаруй нам улс төрийн үйл ажиллагаа явуулдаг боловч тэдгээр намуудын үзэл санаа, үйл ажиллагаа нь өөр хоорондоо ялгагдах зүйл бараг үгүй бөгөөд тэд “ардчилал” хэмээх мананд төөрч будлижээ. Төөрч будлисан нь байхад зориуд төөрүүлж, будлиулж, ард түмнийг хуурч мэхэлж, итгэл сэтгэл дээр нь дөрөөлж буй зальт этгээдүүд Монголын улс төрийн намууд болон бусад хүчнүүдэд оршиж, Монгол Үндэстэний эсрэг бодлого боловсруулж, үйл ажиллагаагаа эрчимтэй явуулсаар байна! Энэ нь сүүлийн 18-н жилд Монголын төрөөс батлан гаргасан хуулиудаас илэрхий харагдаж байна. МАХН төр барьж байна уу? АН төр барьж байна уу? Эсвэл олон намын эвсэл төр барьж байна уу? гэдгээс үл хамаарч, Монголын төр хувь хүний эрх ашгийг эрхэмлэж, ингэснээрээ Монгол Үндэстэний эрх ашгийг уландаа гишгэж, үүний улмаас Монгол Үндэстэний нэгдмэл байдал алдагдаж, дур зоргоороо авирлах үзэл – волюнтаризм газар авч, төргүй, засаггүй байх үзэл – анархизм гаарч, Үндэстэний эсрэг гэмт хэрэг үй олноор гарах болж, түүнийг Монголын хуулиар хүлээн зөвшөөрч байна!! Энэ нь ард түмнийг улс төрөөс залхааж байна. “Улс төр” бол тухайн Улсын ард түмний хүндэтгэн дээдэлж, хүрээлж байх учиртай ариун нандин зүйл билээ. Гэтэл Монголын улс төрийн намууд хүн ардаа “Улс төр” гэсэн хүндэт ойлголтоос залхааж, Улс төргүй буюу байсан ч хэн нэгэнд найр тавихад бэлэн болтол нь залхааж байна! Монголын улс төрийн намууд үүнийг хүсэж байна! Эсвэл хүсээгүй ч тэдний үйл ажиллагаа Монголын ард түмнийг ийм байдал руу түлхэж байна! Үүнийг хараад суух буюу Монгол Үндэстэний мөхлийг хүлээх эрх агуу их Монгол Үндэстэний эс ширхэг болж төрсөн надад байсангүй. Учир иймээс Үндэстэний үзэлтнүүдэд, Эх орончдод, үндэсний, үндсэрхэг хэмээгчдэд, ерөөс агуу их Монгол Үндэстэний эс ширхэг болж төрсөн хүн бүрт энэ асуудал хамаатайн учир Эх орноо, Улс Үндэстэнээ хайрлах сэтгэл зүрхтэй Монгол хүн бүрт зориулан та олны мэргэн оюунд толилуулж байна. Болгоон соёрхоно уу.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-4492400883026865705?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/lkAZx2uv3uV6tRNFUJimRq4l--4/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/lkAZx2uv3uV6tRNFUJimRq4l--4/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/lkAZx2uv3uV6tRNFUJimRq4l--4/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/lkAZx2uv3uV6tRNFUJimRq4l--4/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/U5MWwc-Y74k" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/04/blog-post_05.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-14056692048432468352010-04-03T18:59:00.006+08:002011-12-25T14:01:26.985+08:002011-12-25T14:01:26.985+08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S7ciizLF19I/AAAAAAAAB4g/Tx_odReYf8k/s1600/balin.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="float: left; margin: 0pt 10px 10px 0pt; cursor: pointer; width: 140px; height: 180px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S7ciizLF19I/AAAAAAAAB4g/Tx_odReYf8k/s400/balin.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5455867454830270418" border="0" /></a><span style="font-size: 100%; ">Юуны өмнө хятадууд монгол болон бусад оронд шилжин суурьших болсон учир шалтгааныг эргэн санахад илүүдэхгүй болов уу? Эл учир шалтгааныг ойлгоход Монголчуудын дунд яригддаг нэгэн домог тус болох мэт тул товч өгүүлье.X</span>ятaдууд цагаачдаа гадагш явахад нь “хятад хүний толгой дээр нар хэзээ ч жаргахгүй цаг хэдийд ирэх вэ? гэвэл харь оронд үй олон хятад шилжин суурьших ёстой. Тэгээд шилжин очсон газраа та нарын сайн, муу явах нь өөрсдийн чинь овсгоо чадвараас хамаарах тул сонин биш. Харин тэнд очоод заавал хийх ёстой зүйл бол тэр нутгийн эмэгтэйтэй гэр бүл болж дор хаяхад нэг, болвол түүнээс олон хүү төрүүл. .Та нар илүү сайн ажил хийж<a name='more'></a> чадахгүй бол хамаагүй жорлонгий нь ух. Хүүгээ бол гуталчин юмуу үсчин болго. Харин ач хүүгээ цагчин болго. Тэгээд гуч хүүгийн чинь үед бол чамайг хятад нутгаас ирж суурьшсан болохыг гэрчлэх хүнгүй болох тул гуч хүүгээсээ эхлэн засаг, төрийн эрх мэдэл рүү зүтгүүл. Чиний үр сад тэр орны төр засгийн эрх мэдлийг авах тэр мөч бол хятад хүний толгой дээр нар үл шингэх цагийг тэр хэмжээгээр ойртуулж байгаа юм.” хэмээн захидаг гэх домог буй.<div class="snap_preview"><p>Энэ бүхэн нь Монгол дахь “хятад диаспора” гэж нэрлэгдэх хятад гарлын бүлэглэлийн “язгуур санаа, ашиг сонирхол, мөн чанар” юунд байна вэ? гэдэг зүй ёсны асуулт тавихад хүргэж байгаа нь аргагүй. Эл тун ч учир битүүлэг оньсогыг тайлах, ойлгож мэдрэхэд монгол дахь хятад эрлийзүүдээс тэдний лидер болон тодорч, өргөн барих туг сүлд нь болж, монголын Чингис хаантай хүртэл зориглон зүйрлүүлээд байгаа, эдүгээ тэдний “Монголын төрд үнэнчийнх нь бэлгэ тэмдэг” болсон гэх хүмүүсээс Монголд явуулж байсан бодлого, үйл ажиллагааны нь түүхэн ул мөр болох, холбогдол бүхий баримтууд, тухайн үеийн зүтгэлтнүүдийн дурсамж тэмдэглэлүүд тус дөхөм болох юм. Тэгээд ч бас ноён Баабар саявтархан “Ерөнхий сайд Цэрэндорж хятадын эрлийз хүн байсан, насаараа л Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцээ биз дээ?” (Монголчуудын гарал үүслийн тухай. Өдрийн сонин. Дугаар 078. 2001.04.03) хэмээн их л ялархаж туньсан, бас ихэд бахдан гайхуулах өнгө хослуулан бичсэн нь монгол дахь хятад эрлийзүүдийн хамгийн том лидер, өмнөө барьж, нүүрээ тахалдаг гол ганц энэ хүний монголын улс төрийн түүхэнд үлдээсэн мөрийг дахин шинээр шинжин үзэхэд түлхэц болсон нь мэдээж. </p><p>Тиймээ Ба.Цэрэндoрж гээч энэ хүн үнэхээр монгол дахь хятад эрлийзүүдийн үйл ажиллагаа үзэл санааных нь “их удирдагч”, “багш”, тэдний бахархан дууриах үлгэр дууриал, төдийгүй дотоод мөн чанарын төвлөрсөн илэрхийлэл, нийтлэг дүр өөрөөр хэлбэл “оюун санааны нь эцэг”, гарцаагүй мөн. Үнэхээр ч Монголын “хятад диаспора” 1990 онд монгол дахь төр засгийн эрх мэдлийг авмагц Ба.Цэрэндоржийг төрийн бодлогынхоо цорын ганц багш болгон өргөмжилж, гантиг хөшөө дурсгалыг нь Монголын нийслэлийн төвд босгон залсан нь асар их учир холбогдолтой ажээ. Энэ нь бас өөрсдийн оюун санааны лидерийг монголчуудад тулган хүлээлгэх гэсэн давхар санааг агуулж байна.</p><p> Тиймээс Баабарын “насаараа л Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцээ биз дээ” хэмээн гайхуулаад байгаа Цэрэндорж гэх хятад эрлийз энэ хүн үнэхээр Монголын төлөө тэмцэж явсан хүн мөн үү? гэдэг асуулт өнөөдөр зүй ёсоор гарч ирж байна. Ийнхүү энэ асуулт ноцтойгоор тавигдах болсон нь тун ч учир холбогдолтой, цагаа олсон зүйл бөгөөд магадгүй эл асуултын хариу нь монголчуудад өнгөрсөн үеийнхээ түүхийн зарим будлиантай асуудлууд, мөн эдүгээ улс оронд маань бүрэлдэн буй болчхоод байгаа нэн ээдрээтэй нөхцөл байдлын учир шалтгааныг үнэн зөвөөр тайлж, ухан ойлгох түлхүүр байж ч болзошгүй юм. 1910-аад онд Олноо өргөгдсөн Монгол улсын гадаад яамны дэд сайд, Автономит Монголын гадаад яамны тэргүүн сайд, 1922 оноос Ардын засгийн газрын ерөнхий сайдын алба хашиж явсан “хичээнгүй сайд” хэмээн алдаршсан Ба.Цэрэндоржийн амьдралыг манай түүхэнд дан ганц өнгөц гадна, эерэг талаас нь “Монголын хөгшин чоно” мэт дүрслэн, ихэд гоёчлон магтаж ирсэн билээ. Монголчуудын гэнэн нэг хэсэг нь гамин цэргийг Монголд урин оруулж, Монголын автономийг устган, Хятадад урвасан нь олонд илэрч, тэр үедээ монголчуудын дунд гутамшиг болж хувирсан Цэрэндоржийнхоо урвагч нэрийг аврахын тулд, гамин генералаас монголчуудад зориулан тараасан “Цэрэндорж гадаад Монголын хөгшин чоно” болох тухай эл худал домгийг тэр чигээр ойлгон итгэж ирсэн байна. Энэ ч бас л хятадууд өөрийн гадаад Монголд бойжуулан өсгөж, хамгийн өндөр байр сууринд дэвшүүлэн хүргэж чадсан хүнийхээ бохирдсон нэр төр имиджийг цэвэрлэх талаар ихэд анхааран санаа тавьж “дотор нарийн ухаан” сийлж ирсний нэг баримт гэлтэй. Гэвч бас гамин хятадын эл, магадгүй Бээжинд зохиогдсон, Mонголчуудад зориулан тараасан “тусгай зориулалтын домог”-т огт итгэдэггүй, Цэрэндоржийг “хоёр нүүртэй хятад эрлийз” болохыг мэддэг эрүүл саруул сэтгэлгээтэй Mонголчууд тухайн тэр үедээ ч цөөнгүй байжээ.</p><p>Тухайлбал, Mонголын шашин төрийн нэрт зүтгэлтэн дилав хутагт Б.Жамсранжав “Жич Ба.Цэрэндоржийг зусардан дагагч олон болсноор Сайн ноён хан ганцаардаж тэр бүрийг залруулж хүч хүрэхгүй болов…</p><p>Монгол улсын хэрэгт энэ үед үнэнхүүгээс зүтгэн оролцож байх нь Сайн ноён хан, Дотоод яамны тэргүүн сайд Цэрэнчимэд да лам хоёр голчилж байжээ” (Дилав хутагт Б.Жамсранжав. Ариун сэтгэл авралын үндэс. УБ. 2000.92-р тал) хэмээн Монгол үндэстнийхээ төлөө эцсээ хүртэл үнэнч явсан эл хоёр аугаа их эх орончдын онц гавьяаг цохон тэмдэглэжээ. </p><p>Тэгвэл Ба.Цэрэндоржийн талаар юу бичив? гэдгийг анхааралтай үзвээс: “Монголоос Да Жунтанд найр тал хүргэх хэргээр томилогдож удаа дараа Бээжинд очсон Сайн ноён хан Намнансүрэн, Сэцэн хан Наваанцэрэн, Эрдэнэ жонон ван Ширнэндамдин, Сэцэнхан аймгийн Дайчин жонон ван Цогбадрах, Баргын бишрэлт чин ван Пунцагравдан нар, Сайн ноён хан аймгийн Эрдэнэ чин ван Жамьяндорж, Итгэмжит бэйс Цогт-Очир, Засагт хан аймгийн ачит ван Гончигдамба, Сартуул цэцэн ван Жалчингомбодорж нарыг гэмингийн албаны газраас хүндэд зочлон замын зардал хэмээх олон тооны янчаан өгч талархан хятад ноёд ба Mонгол түвдийн яамны Жун Цай харчин ван Гүнсэнноров нар элдвээр удирдан хэлхэд Сайн ноён хан Намнансүрэн ба Дайчин жонон ван Цогбадрах, Сартуул цэцэн ван Жалчингомбодорж нараас бусад нь хятадад их бичрэлтэй болсныг гэмингийн консул Чэнь И хэдийнэ мэдэж арга мэхээр гэнэдүүлэн тэр 64 зүйлийн сайхан идшийг үзүүлэн хуурч, бас энэ үеийн Гадаад яамны тэргүүн сайд Б.Цэрэндорж их шавийн ард бөгөөд хятад угсаатай, хятад хэл бичигт сайн, хятадад дотуур халуун сэтгэл байх хүмүүн тул тэдгээр ноёдыг хятадад зүглүүлж хэлэхэд тэд нараас угаас Цэрэндоржийг итгэдэг тул Хятадад нийлбээс сайн болно хэмээн лав санажээ” (Дилав хутагт Б.Жамсранжав. Ариун сэтгэл авралын үндэс. УБ. 2000.99-100-р тал) хэмээн дурссан байх юм.</p><p> Хутагт эл дурсамждаа Ба.Цэрэндоржийг “хятадад дотуур, халуун сэтгэл байх хүмүүн” хэмээн “хятад холимог угсаатай” энэ хүний “дотоод сэтгэл”, хувь хүнийх нь мөн чанарыг маш оночтой, нэг мөр тодорхойлжээ. </p><p>Тухайн үеийнхээ сэхээтэн дунд нэн ухаалаг хүмүүсийн нэгэд тооцогдон, төр улсын хэрэгт зүтгэн явсан шашны томоохон зүтгэлтэн энэ хутагт бурхан шашны номд төдийгүй, хүний гаднах өнгөц ил дүр хийгээд дотор далд мөн чанарт нэвтэрхий мэргэшсэн нэгэн гэдэгт эргэлзэх зүйл байхгүй болов уу. Дээр иш татсан өгүүлбэрүүдийг нягтлан үзвэл хэн нь Монголын төлөө эцсээ хүртэл туйлбартай явсан, харин хэн нь “хятадад дотуур халуун сэтгэл байх хүмүүн” болох, бас хэн нь “тэдгээр (урвагч) ноёдыг хятадад зүглүүлж хэлсэн”, тэгээд өөрийн толгойгүй эдгээр урвагч ноёд хэний “зүглүүлсэн” үгийг дагаж “Хятадад нийлбээс сайн болно хэмээн лав санасан” болохыг барин тавин ялган салгаж үзэж болохоор байна. Нэг хүн тухайн үеийн үйл явдалд оролцохдоо зөвхөн өөрийн үзэж харсан, сонссон, өөрт ямар нэгэн байдлаар мэдрэгдсэн талын л гэрч болох тул үйл явдлыг бүрэн хамран мэдэх боломжгүй, бас хувь хүний мэдрэмж бол субьектив зүйл болохоор уг үйл явдлын талаар нэлээд бүрэн ойлголттой больё гэвэл үйл явдлын өөр гэрчүүдийн дуртгал баримтуудыг харьцуулж, нягтлан үзэх шаардлагатай. Тиймээс тэр үеийн үйл явдлын бас нэг гэрч Н.Магсаржав хурцын бичсэнээс товчлон иш татая. “Үүнд танай Гадаад Монгол өөрөө гуйн өргөж автономит эрхийг устган хэвээр Дундад улсад нэгтгэн захируулах болохул хуучин Чин Улсын үеэс илүү эрхтэй тогтож болмой. Хэрэв мөчөөрхөн зөрчиж цэргийн хүчээр дагуулан тохинуулахад хүрвээс харин ч гүйцэх үгүй зовлон хүлээх болзошгүй тул эртхэнээс болгоомжлон үүрд амгалан бүрэн бүтэн болохыг бодож өөрөө гуйн өргөж автономит засгийн газрыг устган Дундад засгийн газраа нэгтгэх захируулахыг эрж мэдүүлэх бичиг шийтгэж Чин И над дор өгвөөс би засгийн газар үтэр нэвтрүүлж сайхнаар тохинуулан шийтгэхийн тулд энэ явдлыг Монголын засгийн эрх баригчид хурдан түргэн зөвлөлдөж гүйцэтгэн гүйцэтгэн шийтгэвээс зохимой хэмээн хэлээр ирсэн явдлыг мөнхүү хичээнгүй сайд гүн Цэрэндорж урьдаар ерөнхий сайд Чин ван лам Бадамдорж лугаа биеэр учирч нууц зөвлөлдөн (нууц шүү! ямар учраас, хэнээс нуух болов?) эдүгээ цагийн байдал автономит засгийн газрийг устгахаас зайлшгүй болсон мэт боловч урьдаар Богд хаантнаа сэмхэн сонсгож таалал ямар болохыг туршсугай хэмээн хэлэлцээд ерөнхий сайд чин ван лам Бадамдоржийн бие Богд хаан танаа бараалхаж, Хятад элчин Чин И-гийн дурдсан эл хэргийн байдлыг амаар сонсгон айлтгасанд Богд хаанаас хэрэв автономит засгийн эрхийг устгаваас урьдахь Чин улсын үеэс илүү ямар эрх олохыг тодорхойлон асууж хариуг айлтгагтун хэмээснээр ерөнхий сайд Бадамдоржийн бие хятад Чин И лүгээ учирч Богд хааны зарлигийг уламжлан хэлсэн тухайд Чин И-гээс уг саналыг илтгэн дүрэм хэмжээг төлөвлөж харилцан зөвлөлдөн тогтсугай хэмээсэн дагалдаагаар хичээнгүй сайд гүн Цэрэндоржид өгсөн хятад бичгийг харьяат сайд өөрөө монгол хэл үсгээр орчуулаад ерөнхий сайд Бадамдоржийн гэрийн газар нийлж уншин үзвээс Гадаад Монгол автономит засгийг устгасны нойно хойчийг сайжруулах дүрэм хэмээх тавин хэдэн зүйлийн гол төлөвлөгөө нь…ердийн явуулах хэргийг төлөвлөснөөс бус Монгол дор Чин улсын үеэс илүү болох онц эрх олгох хэмээсэн үг үсэг үгүй ба бас ч Богд Жавзандамба хутагтын цолыг их Жунтангаас өргөмжилмой хэмээснээс өөр тусгайлан явуулах эрхийг дурдсан зүйл огт үгүй болох нь олны санаа Богдын таалал дор нийлэлцэх үгүй бөгөөд ялангуяа Богд хаан зөвшөөрөх үгүй болохул “уг зөвлөлийн хэрэг хүчингүй болох” тул Богдын таалал дор нийлэлцэхээр зүйлүүдийг урьдаар сэдэвлэн гаргаж (Чин И, Цэрэндорж, Бадамдорж гурвын зөвлөл. Уг зөвлөл Чин И-гийн саналыг ямар боловч аргаар гүйцэлдүүлэхийн тулд яаж зүтгэж, элдэв арга сүвэгчлэн, юуны өмнө Богдын санаанд нийцүүлэн тохируулах арга сэдэн буйг бид харж байна) уг дүрмийн төлөвлөгөө дор оруулан хэлэлцвээс ямар болов хэмээн Хятад элчин Чин И-д нууцаар сонсгон (нууцаар шүү! дахиад л. Энд Чин И-гээс гаргасан Монголын автаноми устгах санал нь монголчуудын эрх ашгийг хөндөж байгаа тул монголчуудын зүгээс эмзэглэн эзэргүүцэх явдал гарахаас машид болгоомжлон нууцалж, хуйвалдан хэлцэж байжээ!) хэлсэнд маш зүйтэй болно хэмээжээ…Монголын дотоод байдал тэр удаадаа хятад лугаа эсэргүүцэх хүчингүй болсноо төсөөлөх тул барацаси Богд хааныг аргадан эвлэрүүлж автономит засгийн газраа устгахаас өөр арга үгүй хэмээн лав санасан болох ба засгийн хэргийг хэлэлцэх дээд, доод хоёр хурал байсан нэр буй боловч, доод хурал таслах эрх үгүй, дээд хурал ч энэ хоёр сайдын таслахаас гаран үл чадах тул хэргийн төлөвлөгөө тогтоохын янар хурлаар хэлэлцүүлэх буюу бусад эрх баригчид лугаа зөвлөлдөх зэргээр үг задруулах үгүйг бодож (уг хуйвалдааны нууц алдагдахаас сэргийлж чанд нууцалж буй!) тэрхүү хойчийг сайжруулах дүрмийн төлөвлөгөө дор нэмэх зүйлийг ерөнхий сайд Чин ван лам Бадамдорж өөрөө санал гаргаж гүйцэтгэхээр тогтоод…зүйлийг тус тус нэмэн бүгд жаран дөрвөн зүйл болгосны доторхи Монголоос нэмж зохиосон нь их төлөв улс төрөөс явуулж болмоор үгүй, дан ганц Богд хааны ба шавь этгээдийн эрх ашгийг эрмэлзэн авах идэхийг бодсон ичгүүртэй ба шударга үгүй хэргүүд болмой…” (Н.Магсаржав. Монгол улсын шинэ түүх. УБ. 1994. 143-145-р тал) гэжээ. Энд тус “зөвлөлийн хуйвалдаан”-ы үйл ажиллагааг, эзэдтэй нь маш тодорхой гаргасан тул илүү тайлбар хэрэггүй юм. “”1918 оны 5-р сард автономит засгийн газар “самуун намын аюулаас хамгаалах” -ын тулд эхлээд хятад цэргийн нэг хороог Ар монголд оруулах тухай хэлэлцээрийг Чен И – тэй байгуулжээ” гэж Ц.Пунцагноров бичсэн бол “Чен И болон Монголын гадаад явдлын яамны сайд гүн Цэрэндорж нар Монголд хятад цэрэг оруулах талаар хэлэлцэж гадаад Монголд нэг хороо цэрэг оруулах..гэж тогтжээ” (С.Гангааням. Монголчууд тугаар тогтнолоо хамгаалан тэмцсэн нь УБ 1993 он. 71-р тал) гэсэн нь нэг л үйл явдлыг хэлж байгаа болно. Мөн “хэрэв хэрэг тохиолдвол хятад цэргийг нэмж ирүүлэх явдлыг хоёр этгээдийн үзэмжээр гүйцэтгэнэ” гэж уг хэлэлцээрт заажээ. Чен И – гээс автономит засгийн газартай хэлэлцэн тохирсны үндсэн дээр 1918 оны 9-р сард 4-р бригадын хоёр хорооны бүрэлдэхүүнтэй Хятадын цэргийн анхны том отредуудыг Монголд нэвтрүүлэн оруулж нийслэл Хүрээ, Хиагт, Улиастай, Ховдод байрлуулав.” (Ц.Пунцагноров. Монголын автономит үеийн түүх. 1911-1919. УБ. 1955 он. 159-р тал) “Богд хаан 1919 оны 11-р сарын 10-нд Сүй Шүжаны шаардлагыг дээд доод хурлаар хэлэлцэхээр оруулсанд “автономит”-ыг устгах явдлыг зөвшөөрсөнгүй. Иймд Сүй Шүжан өөрийг нь талархаж байсан шанзав Бадамдорж, гадаад яамны сайд гүн Цэрэндорж нараар уг зүйлд гарын үзэг зуруулж “автономит”-ыг устгана гэж занаад Богд хааны сууж байгаа сүм ордноос ерөнхий сайд Бадамдоржийн гэр хүртэл цэрэг жагсаан сүр үзүүлжээ…дод хурлын саналыг үл хайхран 1919 оны 11-р сарын 17-нд “автономит” засгийг “сайн дураар” устгах тухай Сүй Шүжаны зохиосон бичигт Богд Жавзандамбын мутрын тэмдэг ч даруулалгүйгээр ерөнхий сайд чин ван лам Бадамдорж, дэд сайд дархан чин ван Пунцагцэрэн, гадаад яамны тэргүүн сайд хичээнгүй гүн Цэрэндорж, цэргийн хэргийг бүгд захиран шийтгэх яамны тэргүүн сайд Жамьяндорж… зэрэг таван яамдын сайд, дэд сайдууд 16 хүн гарын үзэг зурж таван яамны тамга тэмдгийг дарж тэр орой нь Сүй Шүжанд гардуулжээ.” (С.Гангааням. Монголчууд тусгаар тогтнолоо хамгаалан тэмцсэн нь. УБ. 1993. 73-р тал)</p><p> Жич: Сүй Шүжаны зохиосон гэх боловч, “Автономитыг устгах тухай Монголын засгийн газрын бичиг” гэх эл баримт бичиг Ба.Цэрэндоржийн зохиол бүтээлийн түүвэрт оржээ. (Ерөнхий сайд Б.Цэрэндорж. Баримт бичгийн эмхэтгэл. УБ. 1998 он. 382-р тал) Мөн энэ үйл явдлын талаар “…Сүй Шүжан ирж Чин И лүгээ эвдрэн Чин И – гийн зохиосноор хэдэн зүйл гэрээг хүчингүй болгон Чин И-г буцаасан төдийгүй Сүй Шүжаны бие Цэрэндорж Бадамдорж нартай талархаж байгаад цэрэг жагсаан ирж хүчирхэг буурай хоёрыг мэдэх үү? Монгол дундад улсад дагах ёстой гэж сүрдүүлэн эзэрхийлж засгийн эрхийг эзэлж авсан бөгөөд Богдыг Да Жунтаны зурагт мөргүүлж мэхэлсэнд нийт олон ардын сэтгэл ихээхэн хувьсаж, хятадад хорсон уйлалдаж…” гээд бас “…Лосолоос бид сая хуйвалдаж Бадамдорж, Цэрэндорж нарыг нууцаар алъя хэмээн аргыг хэлэлцээд шийдвэрлэсэн атал бас л арай болохгүй юмхэмээлцээд тархаж байсан удаа буй..” (Догсомын дурсамж. Үнэн сонин. 1993.03.10. Дугаар 23) гэснээс үзэхэд хэн хэн нэг бүлгийн хамсаатан болох бөгөөд бас хэн “хятад Сүй Шүжантай талархан хуйвалдаж” байсныг нийтээрээ мэдэж байжээ гэх үндэслэлтэй. Энэ мэт цөөхөн баримтаас л үзэхэд Ба.Цэрэндорж нь Чен И, Бадамдорж нартай дотнилон байж, “64 зүйлийн гэрээ”-г сэдэн боловсруулах, хятадын гамин цэргийг Монголд урин оруулж ирэх, Гадаа Монголын автономийг устгахад голлох үүрэг гүйцэтгэсэн болох нь эргэ;зээгүй болж байна. </p><p>Баабар нараас “Ерөнхий сайд Цэрэндорж хятадын эрлийз хүн байсан, насаараа л Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцээ биз дээ?” хэмээн ихэд гайхуулаад байсан нь ийнхүү оргүй худал болов. Ба.Цэрэндорж “эхлээд Хиагтын гэрээгээр Монголын тусгаар тогтнолыг устган автономи болгоод, дараа нь хятадын цэргийг Монголд урин ирүүлж автономийг нь устган хятадад нэгтгэж” байсныг үзэхүл харин ч “насаараа л Монголын тусгаар тогтнолыг ил, далд эсэргүүцэн тэмцсэн” этгээд ажээ.</p><p>Цэ өвгөн Ши Яншань буюу Балин (Бэлиг)-гийн Цэрэндорж хэмээх энэ хүний наад, өнгөн талын “магтаж гоёчилсон дүр” биш, харин үйл ажиллагаа, үзэл санааны нь жинхэнэ цаад, далд мөн чанар юу болохыг амьдралынх нь биш, бүр жинхэнэ гутамшиг нь цухуйж байгааг бид үзлээ.</p> <p>Жич: “Улаанбаатар хотын Хятадын худалдааны хурлаас ирүүлсэн бэлбэсэрлийн бичигт “Цэ өвгөн Сиянсан” гэжээ.” (Ерөнхий сайд Б.Цэрэндорж.(1868-1928) Баримт бичгийн эмхэтгэл.УБ.1998 он. 494-р тал)</p> </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-1405669204843246835?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/R4Eik2kqJn-2uSDcLI8sJ2txchA/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/R4Eik2kqJn-2uSDcLI8sJ2txchA/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/R4Eik2kqJn-2uSDcLI8sJ2txchA/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/R4Eik2kqJn-2uSDcLI8sJ2txchA/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/KfIIjv6ceoc" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/04/blog-post_03.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-57581231596550881882010-02-15T21:13:00.005+08:002011-12-25T13:59:48.869+08:002011-12-25T13:59:48.869+08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S3lNRV8Q-3I/AAAAAAAABzI/hULmev8bc0I/s1600-h/urvagch.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 140px; height: 180px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S3lNRV8Q-3I/AAAAAAAABzI/hULmev8bc0I/s400/urvagch.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5438462985369615218" border="0" /></a><span style="color: rgb(51, 0, 51); font-weight: bold;">Улс, Үндэстнийхээ эрх ашгийн эсрэг үзэл баримталж, Улс, Үндэстэн, Төрийн оршин тогтнох тулгуур үндсүүдэд халдаж, харийн дайсанд урвасан, дагаар орсон, туслалцаа үзүүлэн дэмжсэн зэрэг Улс, Үндэстний эрх ашигт харшилсан алив үйлдлийг өдүүлсэн, үйлдсэн, түүний тулд зүтгэсэн хэн боловч Улс, Үндэстний хувьд урвагч этгээдэд тооцогдон ял хэлэлцэгддэг бөгөөд энэ ёс дэлхийн бүх Улс, Үндэстэнд адилхан үйлчилдэг жамтай </span> Алив бүх ялаас Улс болоод Үндэстнээс урвасан ял хамгийн хүнд ялд тооцогдоно!!<a name='more'></a> Учир нь Улс болоод Үндэстнээс урвах гэмт хэрэг нь нийгэмд үйлдэгдэж буй бүх гэмт хэрэгтэй харьцуулахад хамгийн аюултай бөгөөд хор хөнөөлтэй нь юм. Тиймээс Улс, Үндэстнээс урвагч нь аливаа тахлын нянгаас ч нэн аюултай!<!-- more -->. Урвалтыг таслан зогсоож байж сая Төр, Улс, Үндэстэн эрүүлждэг. Төр, Улс, Үндэстэн эрүүл байж сая цэцэглэн хөгждөг. Мартаж үл болно. Мартвал мөхнө!!! Гэтэл Монголд “ардчилал”- ын хэмээх үед буюу 1990 оноос хойш баатруудыг доромжилж, урвагчдад хөшөө босгож байна!! Монголын төрд Монгол Үндэстний эсрэг хүчин гарч, Монголын төр, Монгол үндэстний эрх ашигт харшилсан цөөн биш, олон олон шударга бус хуулиудыг батлан гаргаж, түүнийгээ мөрдөхийг Монгол үндэстнээс шаардаж байна! Энэ шударга бус бузар хэргийн эсрэг Улс, Үндэстнийхээ эрх ашгийн төлөө Үндэстний баатрууд хөдлөх цаг нь нэгэнт болжээ. Монгол Улс, Монгол Үндэстний язгуур эрх ашгаас урвагчдыг Монгол улсын улс төрийн тавцангаас үүрд зайлуулая.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-5758123159655088188?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/cu58gdAiIHPp-yWXLaYM60gIEJI/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/cu58gdAiIHPp-yWXLaYM60gIEJI/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/cu58gdAiIHPp-yWXLaYM60gIEJI/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/cu58gdAiIHPp-yWXLaYM60gIEJI/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/ibARqoMh_Ek" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/02/blog-post_1148.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-90342359658753734122010-02-15T20:54:00.005+08:002011-12-25T13:58:11.633+08:002011-12-25T13:58:11.633+08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S3lILRykqHI/AAAAAAAABzA/Fo3DJ_amqDE/s1600-h/songool125661_manlaibaatar1.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="float: left; margin: 0pt 10px 10px 0pt; cursor: pointer; width: 140px; height: 180px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S3lILRykqHI/AAAAAAAABzA/Fo3DJ_amqDE/s400/songool125661_manlaibaatar1.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5438457383617865842" border="0" /></a>Үндэстэн бүрэлдэн тогтох үйл явц амар хялбар байдаггүй. Үндэстэн нь байгалийн болон нийгмийн олон олон шалгуурыг даван туулж өөрийн үндэстний шинж төрхийг хадгалсан соёл иргэншлийг бүтээн цогцлоодог. Үүнд жирийн ард иргэдээс эхлээд үндэстний суу билэгт хөвгүүд охидын зүтгэл тэмцэл асар их үүрэгтэй. Дотоодын урван тэрслэгчид, гаднын халдан түрэмгийлэгчдээс Улс, Үндэстнээ хамгаалахад Үндэстний баатруудын гүйцэтгэх үүрэг юу юунаас ч эрхэм билээ. Улс Үндэстнийхээ эрх чөлөө, тусгаар тогтнол, газар нутгийнхаа бүрэн бүтэн байдал, ард түмнийхээ эрх жаргалын төлөө өөрийн амь биеийг үл хайрлан эрэлхэг баатарлагаар тэмцэж, оюун<a name='more'></a> ухаан, хүч чадлаа зориулсан хэн боловч Үндэстний баатар мөн. Тэдний ариун үйл хэрэг тухайн Улс, Үндэстний түмэн үеийн бахархал болж, өнө мөнхөд алдар суу нь дуурсдаг жамтай. Үндэстний баатруудаа хүндэтгэн дээдэлж, тэднээрээ бахархах нь аль ч ард түмний нэр төрийн хэрэг байдаг. <!-- more -->.Монголчууд бид бахархах ариун бахархалтай, даган дуурайх Үндэстний баатруудтай, мянга мянган жилээс улбаалсан Үндэстний аугаа их соёл иргэншилтэй ард түмэн билээ. Эртний соёлт ард түмнүүд Монголыг маань чин үнэнч, эрэлхэг баатруудын эх орон хэмээдгийг мартаж үл болно. Бахархал Би Монгол нутагт Монгол хүн болж төрсөндөө бахархдаг. Бахархахын учир юу вэ? Чухам Монгол үндэстэн болж төрсөндөө бахархахын учир юунд оршино вэ? Бахархал олон янз. Төрүүлж өсгөсөн эцэг эхээрээ, түшиж тулсан ах дүү, эхнэр хүүхэд, найз нөхдөөрөө бахархаж болно. Тэгвэл тэдний чухам юугаар нь бахархаж байна вэ? Хүмүүжил ёс суртахуунаар нь, гоо сайхнаар нь, ажил мэргэжлээр нь, авьяас чадвараар нь… гэх мэтчилэн бахархаж болно. Эндээс сайн хүмүүжил, өндөр ёс суртахуун, гоо сайхан, мэргэжил боловсрол, авьяас чадвар, баян чинээлэг байдал Хүн төрөлхтөн хэмээн нэрлэгдэж буй зургаан тэрбум хүний хэнд нь ч байж болох юм. Олон хүнд ийм боломж бий. Харин Хүн төрөлхтний соёл иргэншлийн өлгий нутагт тэрхүү соёл иргэншлийг үндэслэн байгуулагчдын үр сад болж төрөх, тэднээр овоглон, тэдний нэг байх шиг эрхэм бахархал өөр хаана ч үгүй. Чухам үүнд л Монгол нутагт Монгол Үндэстэн болж төрсний бахархал оршдог юм. Хүн төрөлхтний соёл иргэншлийг үндэслэгчдийн үр сад гэдгээрээ бахархахын тулд тэрхүү шинжийг хадгалж байвал зохистой!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-9034235965875373412?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/P_ehPGHK4F8mM9sjP0Ieo9hfO7E/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/P_ehPGHK4F8mM9sjP0Ieo9hfO7E/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/P_ehPGHK4F8mM9sjP0Ieo9hfO7E/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/P_ehPGHK4F8mM9sjP0Ieo9hfO7E/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/1Gex9lLxJD0" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/02/blog-post_15.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-29867567351980006052010-01-12T18:07:00.007+08:002011-12-25T14:05:01.302+08:002011-12-25T14:05:01.302+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TSJ45UJpU_I/AAAAAAAACWU/1HVGhShWqM4/s1600/02ss.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="float: left; margin: 0pt 10px 10px 0pt; cursor: pointer; width: 140px; height: 180px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/TSJ45UJpU_I/AAAAAAAACWU/1HVGhShWqM4/s320/02ss.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5558137816185656306" border="0" /></a><span style="font-family:arial;">Бид Монгол Улсын өнөөгийн улс төр, эдийн засгийн байдлыг судалж үзээд Монгол улс урагш дэвших биш хойш ухарч байна хэмээн дүгнэхэд хүрлээ. </span> <span style="font-family:arial;">Урагш алхъя хэмээсэн ч сонгосон нийгэм маань дэндүү олон юм. </span> <span style="font-family:arial;">Монгол улс “хүмүүнлэг, иргэний, ардчилсан нийгэм цогцлуулан хөгжүүлэхийг эрхэм зорилго болгоно” хэмээн 1992 онд баталсан ардчилсан Үндсэн хуульдаа тунхагласан билээ. Эдгээр нийгмүүд цөөн санагдсан бололтой энэрэнгүй, нээлттэй, зах зээлийн, капиталист, социалист, даяарчлагдсан …гэх мэт нийгмүүдийг “ардчилагчид” байгуулж эхлээд удаж байна. </span> <span style="font-family:arial;">Гэтэл Монгол улс бол нэг Улс, нэг субьект юм. Нэг юм, үзэгдэл олон замаар хөдлөх боломжгүй. Тэр олон замаар хөдөлье хэмээвэл задрах хэрэгтэй болно.<a name='more'></a> Хэрэв тухайн юм, үзэгдэл задарч эхэлбэл уг юм оршин байхаа болино буюу мөхнө. </span> <span style="font-family:arial;">“Ардчилал”-ын хэмээх үед тухайлбал сүүлийн 16-н жилд Монгол улсад 30 гаруй нам, 6000 гаруй төрийн бус байгууллага, Христийн, Буддын, Лалын, Мормоны гэх мэт олон арван сүм хийд бий болж, Монгол улс үзэл санааны болон эрх ашгийн хувьд урьд өмнө хэзээ ч байгаагүйгээр задарч бутарсан байна! Үндэстэн оюун санаа, эрх ашгийн хувьд задарч бутарна гэдэг бол хөгжил биш ээ! Монгол Үндэстэн, Монгол улсын хувьд энэ нь мөхөл гэсэн үг! Монголын нийгмийн хувьд энэ бол уналт, ухралт мөн. Монгол улс ийнхүү хойш ухарсаар байх уу?! Эсвэл төөрөгдөлд хөтөлж буй тэр олон замыг орхиж, Үндэстний Хөгжил Дэвшил хэмээх нэг замыг сонгох уу?! </span> <span style="font-family:arial;">Улс, Үндэстнийг задлан бутаргаж буй “хувь хүний эрх ашиг, хувийн өмч”- ийг эрхэмд үзэх “үзэл санаа”-г үргэлжлүүлэн! мянга мянган эх оронч баатруудын халуун амь, бүлээн цус, мятаршгүй зүтгэл тэмцлээр олсон халдашгүй дархан эрхээ худалдаж! эх орондоо боолчлогдон! эх орон газар нутгаа харь хүмүүст найр тавьж! агуу их соёл, агуу их түүхт өвөг их Үндэстнийг булшлах уу?! </span> <span style="font-family:arial;">Биднийг чөдөрлөж буй бусармаг байдлаас салах уу?! </span> <span style="font-family:arial;">Эсвэл тэр өмхий намагт живэх үү?! </span> <span style="font-family:arial;">Эдгээр асуултад хариулах цаг нэгэнт болжээ!! </span> <span style="font-family:arial;">Харь элэгтнүүд Монголчууд цөөн байвал...!, бас дахин цөөхөн болбол...! </span> <span style="font-family:arial;">Монголын хөгжилд хүрэх боломж тэр мөн хэмээн тавлаж байна. </span> <span style="font-family:arial;">Монголчууд задарвал..., бас дахин задарвал...!! хэмээн тэд шүлсээ савируулж байна. </span> <span style="font-family:arial;">Энэ бүхний хажуугаар хувиа хичээн нүдээ аниад өнгөрөх эрх агуу их Монгол Үндэстний эс ширхэг болон төрсөн бидэнд байхгүй ээ. </span> <span style="font-family:arial;">Учир иймээс Монгол Үндэстний ирээдүйн сайн сайхан амьдралын төлөө Монголын Үндэстний үзэлтнүүд нэгдэхийг уриалж байна.</span> <span style="font-family:arial;"><span style="color: rgb(51, 51, 255);"> Монголын үндэстний үзэлтнүүдийн зорилго нь</span> <span style="color: rgb(51, 51, 255);">Үндэстний бахархлыг сэргээж, Үндэстний нэгдлийг бэхжүүлэх, Монгол Үндэстний язгуур эрх ашгийг тодорхойлж, түүнийг Монгол улсын улс төр, эдийн засгийн бодлогын цөмд дэвшүүлэн тавих, өсвөр залуу үе ээ Үндэстний эх оронч үзэлтэй иргэн болгон төлөвшүүлэхэд оршино.</span> Монголын үндэстний үзэлтнүүд Монгол Үндэстний язгуур эрх ашгийг дээдэлж, Монгол Үндэстний ертөнцийг үзэх үзэл Мөнх галын гүн ухаан, Хасын хуульд тулгуурласан дараах үзэл баримтлалыг дэвшүүлэн тавьж байна. • Бид санааг хоёрдуулж, хүчийг сарниулсан нийгмийн олон чиглэлийг бус “Үнэнд ганц зам төөрөгдөлд түмэн зам хөтөлнө” хэмээх мэргэн сургаалыг мөрдлөг болгож байна. Бидний нийгмийн чиг баримжаа бол аль нэг олонх, цөөнхийн болоод шашны, эдийн засгийн бүлэглэлийн эрх ашиг, үзэл баримтлалаар тодорхойлогдох бус харин бидний амьдрахуйн, оршихуйн утга учир болон Монгол Үндэстний язгуур эрх ашгаар тодорхойлогдоно. Иймээс Монголын үндэстний үзэлтнүүд Монгол улсын нийгмийн чиглэлийг <span style="color: rgb(51, 51, 255);"> ҮНДЭСТНИЙ ХӨГЖИЛ ДЭВШИЛ</span> хэмээн томъёолж байна. Энэ нь зүй тогтолд нийцнэ хэмээн үзнэ. • Тэрхүү Үндэстний Хөгжил Дэвшил-д биднийг хүргэх үзэл санаа бол Үндэстний эрх ашгийг эрхэмлэгч Үндэстний үзэл санаа мөн гэдэгт бид бат итгэж байна. Иймээс Үзэл санааны хувьд бид Үндэстний үзлийг тунхаглаж байна. • Бид Монгол улсын улс төр, эдийн засгийн бодлогын цөм нь Үндэстний язгуур эрх ашиг мөн хэмээн үзэж байна. Иймээс цөөнхийн болоод олонхын эрх ашиг, шашны болон эдийн засгийн бүлэглэлийн мөн хувь хүний эрх ашиг нь Үндэстний язгуур эрх ашигт захирагдаж байвал зохино хэмээн Монголын үндэстний үзэлтнүүд үзэж байна. <span style="color: rgb(51, 51, 255);">• Бид Үндэстний эрх ашгаас Үндэстний үзэл эхэлнэ хэмээн үзнэ. Иймд бид Монголын төр Монгол Үндэстний эрх ашгийг улс төр, эдийн засгийн бодлогынхоо цөмд тавьж, хийж бүтээх, цогцлоон байгуулах боломж бололцоог нь хууль, эрх зүйн үүднээс зөв бүрдүүлэн өгч чадаж баймааж нь Үндэстний эрх чөлөө, Тусгаар тогтнол, Халдашгүй дархан байдал, Үндэстний генийн сан цэвэр байх явдал бэхжиж, нийгэм, соёл, шинжлэх ухааны бүх салбарт Монгол Үндэстэн хөгжин дэвших үүд хаалга бүрнээ нээлттэй байх болно хэмээн үзнэ</span>. • Бид нийгмийн харилцаа шударга үнэн дээр тулгуурлаж байхыг хүсэж байна. Хууль үнэнд үйлчилж, шударгаар шийддэг байх нь Төр хүчтэй байхын үндэс мөн хэмээн Монголын үндэстний үзэлтнүүд үзэж байна. • Бид идеализм, материализм, арга билгийн сургаалаас илүүтэйгээр Монгол Үндэстний язгуур гүн ухаан Мөнх галын гүн ухаанд тулгуурлахыг эрхэмлэж байна. • Бид Монгол Үндэстэн өөрийн газар нутаг дээр бүрэн хяналтаа тогтоосон Бүрэн эрхт эзэн нь байна гэж үзнэ. Бид эрх ашгаа хувьчлахгүй, бид газар нутгаа худалдахгүй. Иймээс “Газар бол Улсын үндэс” гэсэн Хүн Гүрний их хаан Модуны гэрээст, “Миний нутгийн газраас Бурхан гуйсан ч бүү өг” хэмээсэн их хаан Галдангийн гэрээст Монголын үндэстний үзэлтнүүд үнэнч байхаа мэдэгдэж байна. • <span style="color: rgb(0, 0, 153);"> </span><span style="color: rgb(0, 0, 153);">Монгол улс, Монгол төр, Монгол Үндэстэн оршин тогтнох тулгуур үндсүүдэд мөн Үндэстний язгуур эрх ашигт санаатай буюу мэдсээр байж халдсан хэн боловч харийн этгээд бөгөөс дайсан, дотоодын этгээд бөгөөс Улс болоод Үндэстнээс урвагч мөн. </span> <span style="color: rgb(0, 0, 153);">Улс, Үндэстнээс урвагч гэдэг бол аливаа тахлын нянгаас ч нэн аюултай! Улс, Үндэстнээс урвах гэмт хэрэг нь нийгэмд үйлдэгдэж буй бүх гэмт хэрэгтэй харьцуулахад хамгийн аюултай бөгөөд ноцтой нь юм! Энэ гэмт хэргийн хор хөнөөлийг тооцох ч боломжгүй</span>. Мартаж үл болно мартвал мөхнө!!! хэмээн Монголын үндэстний үзэлтнүүд үзэж байна. • Бид Монгол Үндэстний хүн ардыг эх орондоо харийнханд боолчлогдохыг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Тиймээс бид аливаа ард түмэнтэй найрсаг харилцааг эрхэмлэх хэдий ч дээрэнгүй, ёс бус, эрх тэгш биш харилцааг үл хүлцэнэ. Монгол оронд ирж буй гадаадын иргэдийг бид зочны ёсоор хүндэтгэн үзэх бөгөөд зочин маань ч зочны ёсыг сахивал зохино хэмээн үзнэ. Бид хүчтэйн илрэл нь: Бид үнэнг эрхшээж байна Бид суу залийг эрхшээж байна Бид мөнхийн хуулийг эрхшээж байна Өнгөрснөөс бид үнэнийг олж харж байна Ирээдүй биднийг хүсэн хүлээж байна Иймээс Монгол Үндэстний ирээдүйн сайн сайхан амьдралын төлөө Монголын Үндэстний үзэлтнүүд нэгдэж байна. Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэгтүн! Үндэстний үзэл санаан дор нэгдэн нягтрахтүн! Нэгэн эрх ашигт нэгдэгтүн! Монгол Үндэстний язгуур эрх ашигт нэгдэн нягтрахтүн! Нэгэн цул биеийг олохтүн! Монгол Үндэстний ард хэн боловч Монгол Үндэстэн хэмээх нэгэн биеийн хэсэг мөн болой хэмээв. Үүний учир өчүүхэн өнгө ба эд мөнгөнд үл хууртан, олон санааг огоорч, нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхийг зорив бид, нэгэн эрх ашиг, нэгэн биед цул болон нягтрахыг хүсэв бид. Бидний ариун үзэл санаа бурангуй нийгмийг гийгүүлэх гэрэл болон цацартугай, салхи мэт түгтүгэй, хур болон буутугай. Монгол Үндэстний гэрэлт ирээдүйн төлөө Мөнх Тэнгэрийн хүчин дор Их Суу залийн ивээл дор Монгол Үндэстэн ялна. Бүү эргэлз. Бат итгэ. </span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-2986756735198000605?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/G_kBd6Qf_p6AcKLijOfxbnG6JSQ/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/G_kBd6Qf_p6AcKLijOfxbnG6JSQ/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/G_kBd6Qf_p6AcKLijOfxbnG6JSQ/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/G_kBd6Qf_p6AcKLijOfxbnG6JSQ/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/wQT3uqWHDl0" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2010/01/blog-post_12.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-25733880731325203862009-12-27T08:10:00.003+08:002011-12-25T14:34:06.692+08:002011-12-25T14:34:06.692+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/SzamtQ0RiHI/AAAAAAAAByE/_KJgaOKqh5Y/s1600-h/munhgal.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 180px; height: 140px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/SzamtQ0RiHI/AAAAAAAAByE/_KJgaOKqh5Y/s400/munhgal.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5419702498125514866" border="0" /></a>Мөнх гал Мэргэд олон, сургаал олон боловч Мөнхийг таньсан нь эгнэгт ганц буюу Эртний их мэргэд Санааг сүлдлэн дээдлэв-Үл ахуйг Гэвч: Хоосон санаа хөдлөхүй Амьд цэцэг дэлбээлж Амьд хүн сэдхидэг юм Эртний их мэргэд Биеийг сүлдлэн дээдлэв-Ахуйг Гэвч:Амь үгүй хүнийг -хүүр Суу заль үгүй хүнийг -сүг Сүүдэр үгүй хүнийг -сүнс хэмээдэг гэнэм<a name='more'></a>.<!--more--> Эртний их мэргэд Санаа, Бие хоёрыг хослон дээдлэв. Гэвч: Амийг үл хэрэгссэнээс Ариун булаг булингартаж алтан бие нь бүдгэрэн мөхөв. Эцэст нь хөх Мөнх гал эгнэгт мөнх оршсоор Учрыг ухаарая хэмээвээс хөх Мөнх галаас асуу Асуухад учир буй! Хөх Мөнх галыг хүндэл! Эс хүндэлвээс эс мэдюү Эс мэдвээс эс мөнхөр юү Эс мөнхөрвөөс ор үгүй хоосонд шингэх нь магад буюу! Хоёр үгүй хос үгүй цорын ганц Эгнэшгүй үнэн Мөнх галын суу дор Биширтүгэй Сөхөртүгэй Мөргөтүгэй Дагат уухай Сахит уухай<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-2573388073132520386?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/JHX8meu_tGA5jFvsMmN28CcpbSM/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/JHX8meu_tGA5jFvsMmN28CcpbSM/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/JHX8meu_tGA5jFvsMmN28CcpbSM/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/JHX8meu_tGA5jFvsMmN28CcpbSM/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/hQbZMPMLa4c" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2009/12/blog-post_27.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-85968400408946485892009-12-04T20:18:00.003+08:002011-12-25T14:35:45.735+08:002011-12-25T14:35:45.735+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/Sxj_M2C1ubI/AAAAAAAABn8/-nOPwnQoSq4/s1600-h/max_ene.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 180px; height:140px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/Sxj_M2C1ubI/AAAAAAAABn8/-nOPwnQoSq4/s400/max_ene.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5411355548416588210" border="0" /></a>"Нэгдсэн Монгол" гэдэг үндэсний үзэлт хөдөлгөөн үүсгэн байгуулснаа хэвлэлийн бага хурлаар зарлаж, эх орноо монгол туургатны гал голомт, халх бамбай болгохыг эрмэлзэнэ хэмээн мэдэгдсэн чөлөөт сэтгүүлч, зохиолч Ч.Мөнхбаяртай энэ сэдвээр ярилцсанаа сонирхуулъя.<a name='more'></a>. - "Нэгдсэн Монгол" хөдөлгөөний гол санал бол, иргэнээ болгох замаар монгол туургатнаа нэгтгэх гэсэн. Хэрвээ тэгвэл Монгол Улс 10 сая иргэнтэй болох нь ээ? - Зарчмын хувьд тийм. Гэхдээ гэнэт нэг өдөр сая сая хүн хүрээд ирнэ гэсэн үг биш. <!--more-->Дэлхий дээр 10 сая монгол туургатан амьдарч байна. Израильд 100 жилийн турш зургаан сая еврей хүн очсон ч хилийн чанадад 10 сая нь үлдсэн. Казахстан 15 жилийн турш дөрвөн сая элэг нэгтнээ татах бодлого явуулсан ч 400 мянга л очлоо. Үндэс нэгтнээ татна гэдэг харьцангуй тайван процесс юм. Тиймээс Монголын иргэн болсон зарим нь ирж амьдарна, зарим нь тэндээ байж л байна. - Давхар иргэншил Монгол оронд аюултай биш үү? - Аюулгүй байхаар бодож, зохицуулалтыг нь төсөлдөө тусгасан. Давхар иргэншлийн талаар улс бүртэй гэрээ байгуулдаг. Хууль бус цагаачид нь бэрхшээл үүсгэж байгаа улстай давхар иргэншлийн гэрээ байгуулахаас түдгэлзэнэ. Улс орондоо хүндрэл учруулахгүйг нь бодож, тал талаас нь тунгааж байж төслөө боловсруулсан. - Үндэсний үзлийн талаар таны бодлыг сонсъё? - Хоол унд, цалин мөнгөнөөс гадна, хүний оршихуйн нэг үндэс нь үндэстний үзэл. Хүн төрөлхтөн өдийг хүртэл үндэстнээр оршсон. Үндэстэн байх нь оршихуйн арга. Үндэс ясгүй бол тэр хаанахын ч хүн биш. Иймд хувь хүний оршихуйн гол асуудал болсон үндэстний үзэл заавал байх ёстой. - Манай иргэдийн дунд үндэстний үзэл ямар хэмжээнд байдаг гэж та боддог вэ? - Манайхан үндэсний үзлийн архаг дутагдалд орсон. Эмгэг дутмагшил, бүр өвчин гэмээр болсон. Европ, Америкийн л иргэн болцгоочих сонирхолтой. Энэ явдал гадны харгис бодлогоос үүдэлтэй. 1911 онд манайд үндэстний үзэл хангалттай хэмжээнд байсан. Манай панмонголистууд дээр нэмээд Өвөр Монголоос Хайсан гүн, Манлай баатар Дамдинсүрэн, Тогтох тайж, Сумъяа бэйс гээд л ирж, улс орныг байгуулахад оролцож байсан. 1921 оны хувьсгалын дараа Буриадаас Жамсранов, Ринчино, Батуханов нарын пан монголчууд ирж засгийн ажилд тусалсан. Ардын намын эрмэлзэх 10 зүйлийн нэгдүгээрт бүх монголчууд нэгдэж, нэг гэр бүл болох тухай тунхаглаж байж. Д.Сүхбаатар, С.Данзан, Д.Бодоо нар панмонголист үзэлтэн байлаа. Одоо манай сэхээтнүүд энэ үзлийг нийгэмд дэлгэрүүлэх ёстой. Хүн бүр үндэсний үзэлтэй байхгүй бол Монгол Улс оршихгүй. Монгол Улс байхгүй бол би үхнэ л гэж ойлгох цаг болсон. - Тэгвэл глобалчлалд яаж хандах вэ? - Манайхан үндэстэн байхгүй болно гэж буруу ойлгоод байна. Даяаршлаас ашигтайг нь авах хэрэгтэй. Глобалчлалыг үндэстнийг хадгалан тогтоох фиксаж болгож ашиглах хандлага ч гараад байгаа. Том соёл иргэншлүүд жижиг үндэстнийг уусгах гэж оролдож байгаа нь үнэн. Англо-сакс, Орос, Хятад зэрэг соёл иргэншлийн хэт нөлөөний эсрэг жижиг үндэстнүүд нь устахгүйн төлөө глобалчлал хийж байна. Казахстан улс Оросоос ч, Хятадаас ч казахуудыгаа чөлөөтэй татаж байгаа. Даян дэлхий дээр ийм глобалчлал явагдаж байхад манайхан Уугуулшуулал буюу Репатриацийн тухай бодохгүй баймгүй. Ийм хууль дэлхийн улс орон бүрт бий. - Манайд глобалчлалын ямар сөрөг нөлөө ажиглагдаж байна? - Глобалчлалыг хүлээн авахад үндэстний өөрийн дотоод хүчин зүйл их нөлөөтэй. Манжийн дарлалд, Зөвлөлтийн дагуул явахад бидний бие дааж хөгжих явдал боогдмол байлаа. Оюунлаг давхаргын олон мянган хүнээ хядуулснаар, бие дааж сэтгэдэг сэхээтнүүд бараг үгүй болсон. Энэ суурин дээр одоо глобалчлалын аль хөнгөнийг бид хүлээн авч байна. Эзэмшиж ашиглана гэхээсээ англи үгээр чамирхах нь элбэгшлээ. Африкийн орнууд хэл соёл нь хөгжөөгүй байхдаа европ хэл соёлыг гажуудуулж, завхруулж авсан. Өөрийнхийгөө мартчихсан. Аль ч үгүй л болсон. Ийм үзэгдлийг креолизм гэдэг. Манайхан креол үндэстэн битгий болчихоосой. Оюуны хөгжилтэй нийгэм глобалчлалыг сайнаар тусгаж авч хөгждөг. Харин манайхан их гүрнүүдийн глобал бодлогыг аялдан дагалддаг. - Тэгвэл эерэг зөв юуг нь авах вэ ? - Жишээлбэл, ашигт малтмалаа өөрсдөө үнэд хүргэн дамлах хэрэгтэй. Бразилчууд төмрийн хүдрийн үнийг 67 хувь хүртэл өсгөсөн. Нефть олзворлогч улсууд нефтийн үнээ байнга нэмж байна. Манайх ашигт малтмалаа үнэд хүргэх ёстой. Дэлхийн даяар ашигт малтмалыг газрын хөрсөн дор нь үнэлчихдэг болсон байхад манайд хөрөнгө оруулалт олдохгүй гэж ярих юм. Барьцаалаад зээл авч болно. Гадны мэргэжилтэнд цалин өгч ажиллуулах л хэрэгтэй. Өөр юм өгөх шаардлагагүй. Манайд ч уул уурхайн боловсон хүчин хангалттай бий шүү дээ. Автаркийн, дангааршлын зарчим буюу бүхнийг өөрөө хийх зарчмаар ашигт малтмалын хуулийг шинэчлэн тогтооё гэсэн саналыг би дэвшүүлсэн. - Эцэст нь асуухад, үндэстний болон үндсэрхэг үзлийн ялгаа чухам юунд оршдог бол? - Үндэсний үзэл өөрийн үндэстнээ яаж хайрлаж, хамгаалж байгаагаар тодорхойлогддог бол үндсэрхэг үзэл өөрийн болон бусад үндэстэнд хор хүргэх аюултай. Өөрийнхөө үндэстнийг давуу, бусдыг дутмаг гэсэн ойлголт өгдөг. Манайд аль аль нь л бага.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-8596840040894648589?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/XufGIhT-ZEpKnqWuTkg_g2wWhmE/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/XufGIhT-ZEpKnqWuTkg_g2wWhmE/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/XufGIhT-ZEpKnqWuTkg_g2wWhmE/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/XufGIhT-ZEpKnqWuTkg_g2wWhmE/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/GAkTWAAtVss" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2009/12/blog-post_4094.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-4701766398775555252009-12-04T18:38:00.005+08:002011-12-25T14:40:44.788+08:002011-12-25T14:40:44.788+08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/-D30FmWgCnXM/TvbFRBxIRLI/AAAAAAAADYk/w5m-CTSkStY/s1600/mori.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 180px; height: 140px;" src="http://1.bp.blogspot.com/-D30FmWgCnXM/TvbFRBxIRLI/AAAAAAAADYk/w5m-CTSkStY/s320/mori.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689952075552146610" /></a><div><span style="FONT-WEIGHT: bold">1. Үндэстний бүрэн эрх, эрх чөлөө </span> Энд<span style="FONT-WEIGHT: bold"> Үндэстэн нь бусад Улс, Үндэстнээс хараат бус, бие даан тусгаар оршиж, өөрийн дотоод болон гадаад бодлогыг ард түмнийхээ хүсэл зорилгод нийцүүлэн хэрэгжүүлэх, дэлхийн бусад улс, үндэстнүүдтэй эрх тэгш зэрэгцэн орших явдал хамаарна. </span> Мөн Үндэстэн нь бүтээсэн соёл иргэншлээ хадгалах, хамгаалах, хөгжүүлэх, газар нутаг, эх орондоо бүрэн эрхт эзэн нь байж, ертөнцийг үзэх үзэл санаандаа тулгуурлан нийгмийн чиг шугмаа тодорхойлох, Улс,<a name='more'></a> Үндэстнээ хөгжүүлэх улс төр, эдийн засгийн бодлогоо боловсруулан хэрэгжүүлэх бүрэн эрхтэй байх явдал хамаарна. Мөнхүү манай Улсаас бусад улс орнуудтай Олон улсын эрх зүйн хүрээнд Үндэстний эрх ашгийн үүднээс байгуулсан гэрээ болон хууль эрх зүйн актууд хамаарна.<!-- more -->. <span style="FONT-WEIGHT: bold">Ийнхүү байгуулсан хууль, эрх зүйн актууд нь Үндэстний эрх ашигт харшилж үл болно!</span> <span style="FONT-WEIGHT: bold"> Энэ бүхэн хуульчлагдсан байх ёстой. </span> <span style="FONT-WEIGHT: bold">2. Үндэстний Тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэр, хил халдашгүй дархан байх</span> Энд газартай холбоотой бүх хууль, эрхийн актууд /газрын тухай, газрын хэвлийн тухай, газрын төлбөрийн тухай, ашигт малтмалын энд стратегийн ач холбогдолтой ашигт малтмал невть, невтийн бүтээгдхүүн, алт, цагаан алт, зэс, зэсийн хүдэр, төмөр, төмрийн хүдэр, уран, алмаз болон хосгүй үнэт эрдэнийн чулууны ордууд улсын мэдэлд буюу үндэстний мэдэлд байх, усны, татварын, гадаадын хөрөнгө оруулалтын тухай асуудал, стратегийн ач холбогдолтой улсын үйлдвэрүүдийн эрх зүйн зохицуулалт/, Улсын хил, газар, ус, агаарын хил түүний халдашгүй дархан байх зарчим, түүнтэй холбогдол бүхий бүх хууль, эрх зүйн актууд, мөн Үндэстний аюулгүй байдлын тухай асуудлууд хамаарна. <span style="FONT-WEIGHT: bold">Энэ бүхэн хуульчлагдсан байх ёстой. </span> <span style="FONT-WEIGHT: bold">3. Үндэстний генийн сан цэвэр байх </span> Энд хамгийн гол нь цус цэвэр байх, хүн ам зүйн бодлого, эрүүл мэнд онцгой үүрэгтэй. Мөн гэр бүл төлөвлөлт, цагаачлалын квот, гадаадын иргэдийн бүртгэл, түүнд тавих хяналт, гадаадаас ажилчид авах /хаанаас ямар мэргэжлээр хичнээн тооны гэх мэт. Энд монгол угсаатны улсуудаас мэргэжилтэн урих нь тохиромжтой/, аялал жуулчлал, жуулчдын эрх, үүрэг, визний хугацаанд тавих хяналт, үр хөндөлт зэрэг олон асуудал хамаарна. 200 сая, 300 сая хүн амтай Улсууд үр хөндөх асуудлыг хуулиар хориглож байхад хоёрхон сая хүнтэй Монгол улс үр хөндөлтийг хуулиар зөвшөөрдөг нь хачирхалтай! Энэ бол Үндэстний оршихуйд дайсагнаж буй гэмт хэрэг! Тиймээс үр хөндхийг хуулиар хориглох нь Монгол Үндэстний эрх ашигт мөнхүү хүмүүнлэг, энэрэнгүй ёсонд нийцэнэ. Тодорхой тохиолдлыг эрүүл мэндийн хуулиар хүлээн зөвшөөрч болно. Ураг эрүүл бус гажигтай энэ нь нотлогдсон байх, харийн хүнээс хууль бус жирэмслэлт /холбогдох бүх тохиолдолыг/ бусад бүх тохиолдолд үр хөндхийг хатуу хориглох нь зүйтэй. Энэ бүхэн хуульчлагдсан байх. Энэ бол Үндэстний язгуур эрх ашиг мөн. Энд нэгэн зүйлийг тодруулвал <span style="FONT-WEIGHT: bold">Үндэстний эрх ашгаас Үндэстний үзэл эхэлнэ</span>. <span style="FONT-WEIGHT: bold"> Үндэстний эрх ашиг бүрэн хангагдах аваас Үндэстний эрх чөлөө, тусгаар тогтнол, халдашгүй дархан байдал, Үндэстний генийн сан цэвэр байх явдал бэхжиж, Улс, Үндэстэн хөгжин дэвших үүд хаалга бүрнээ нээлттэй байх болно. Энэ үед Үндэстэн эрүүл чийрэг , оюун төгс байж, хийж бүтээж, цогцлоон байгуулж, ирээдүйдээ итгэх итгэл төгс, аз жаргалтай амьдрах болно. Энэ бол Үндэстний үзлийн гол зорилго мөн</span>. Учир иймээс Үндэстний үзэл нь хувиа хичээгч, луйвардагч, завшигч, дарлан мөлжигч, хууран мэхлэгч, задлан бутаргагч, Үндэстний сор болсон хөвгүүд охидийг түүвэрлэн хороодог Ба Лигийн Цэрэндоржтонгуудын бусармаг үзэл номлолуудаас эрс ялгаатай юм. Мэргэн уншигч болгоон тольдох буй за.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-470176639877555525?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/bAldmdAGGrNtdVD9ziveq_thGMM/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/bAldmdAGGrNtdVD9ziveq_thGMM/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/bAldmdAGGrNtdVD9ziveq_thGMM/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/bAldmdAGGrNtdVD9ziveq_thGMM/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/Bd9ZmvhJt0w" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2009/12/blog-post_3369.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-83227536075980791232009-12-04T17:32:00.003+08:002011-12-25T14:31:40.443+08:002011-12-25T14:31:40.443+08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/-M6Lwimq153Q/TvbDG-1xXZI/AAAAAAAADYY/EDGxD38kS5M/s1600/164716_1511886521000_1349518054_1153384_4097490_n.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 180px; height: 140px;" src="http://1.bp.blogspot.com/-M6Lwimq153Q/TvbDG-1xXZI/AAAAAAAADYY/EDGxD38kS5M/s320/164716_1511886521000_1349518054_1153384_4097490_n.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689949703944363410" /></a>1990 –ээд оноос зохион байгуулалт бүхий бүлэг этгээд үзэл суртлын бүх хэрэгслийг ашиглан Монгол Үндэстний эсрэг дайралт хийсэн бөгөөд үүний үр дүнд өнөөгийн Монголчууд Үндэстэн гэж хэн болох, Улсыг юуны учир байгуулдгийг үл ухаарахад хүрч, Монгол Үндэстний эв нэгдэл сарниж, Монгол Үндэстний эрх ашгийг хамгаалж байгуулсан Улсын утга алдагдаж, Монгол Улсын Тусгаар тогтнол, Аюулгүй байдалд ноцтой аюул нүүрлэхэд хүрсэн байна. <a name='more'></a>.Учир иймээс ойлголтыг тодруулах үүднээс дараах цөөн мөрийг татлав.<!--more--> Улс болоод Үндэстний тухай ойлголтыг хүний нийгмийн болон хүн төрөлхтний түүхийн тухай ойлголтоос ангид сэтгэх аргагүй юм. Энд түүхийн талаархи зөв тодорхойлолт маш чухал. Марксaизм хүний нийгмийн түүхийг тодорхойлохдоо:” Эдүгээ хүртэлхи бүх нийгмийн түүх бол ангийн тэмцлийн түүх мөн” гэжээ. Энэ бол Марксизмын онолын үндэс байлаа. Гэвч энэ онол Марксизмыг дампууруулсан юм! Эдүгээ хүртэлхи бүх нийгмийн түүх бол хөгжил дэвшлийн төлөөх зүтгэл тэмцлийн түүх мөн. Харин эдүгээ хүртэлхи хүн төрөлхтний түүх бол эрх ашгийн төлөөх тэмцлийн түүх буюу угтаа оршин тогтнохын төлөөх тэмцлийн түүх байлаа. Эрх ашиг нь хүмүүсийн хоорондын болон хэсэг бүлэг хүмүүс, Улс, Үндэстний шинж чанартай байдаг. Улс, Үндэстний дотоод дахь эрх ашгийн төлөөх тэмцэл нь улс төр, эдийн засаг, шашны болоод нийгмийн анги давхаргын ашиг сонирхлоос үүдэн ил далд янз бүрийн хэлбэрээр явагддаг байна. Тийм хэдий ч аливаа Улс, Үндэстний эрх ашиг нь тухайн Улс дахь улс төрийн болоод эдийн засаг, шашны бүлэглэлийн эрх ашгаас ямагт дээгүүрт тавигдсаар иржээ. Учир нь аливаа Улс, Үндэстний оршин тогтнох, хөгжин дэвших, хүчирхэгжих нь тухайн Улс, Үндэстний язгуур эрх ашиг хэр өндөрт үнэлэгдэж байгаагаас шууд хамаарна. Монгол улсыг Монгол Үндэстний эрх ашгийг хамгаалан дээдэлж байгуулсан билээ. Тэгвэл Үндэстэн гэж юу вэ? <span style="font-size:100%;"><b style=""><span style=";font-family:&quot;;color:black;"> </span></b></span><p></p><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style="font-size:100%;"><b style=""><span style=";font-family:&quot;;color:black;">Үндэстэн гэдэг бол /газар нутаг, иргэншлийн хувьд нэгдмэл байх/ нэгэн арьстны доторх хэл соёл, үүсэл гарвал нэг овог омог ястныг багтаасан угсаатны дээд хэлбэр мөн</span></b></span><span style=";font-family:&quot;;font-size:100%;color:black;">.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"><span style=";font-family:&quot;;font-size:100%;color:black;">Үндэстний бүрэлдэн тогтох үйл явц хэдэн зуунаас хэдэн мянган жилээр үргэлжилдэг бөгөөд энэ хугацаанд Үндэстэнд ертөнцийг үзэх үзэл нь тогтож, түүндээ тулгуурлан оршихуйн утга учраа тодорхойлж, амьдарч буй газар нутгийнхаа байгаль, цаг уураас болон бусад хүчин зүйлсээс хамаарч аж төрхүйн хүчин зүйлсээ сонгож, түүнтэйгээ харьцах харьцаанаас нь зан үйл, ёс заншил нь урган гарч, өөрийн өнгө аясаа илэрхийлсэн соёл иргэншлийг бүтээн цогцлуулдаг байна. Учир иймээс Үндэстэнг санааны зоргоор байгуулж, бий болгож болдоггүй. Харин Улсыг бол дотоод эрх ашиг, гадаад ашиг сонирхлоос үүдэн хэдхэн жилд ч байгуулж, бий болгож болдог байна. Энд, Улс болоод Үндэстний гол ялгаа нь оршиж буй юм. Үндэстэн нь төрөлх газар нутаг дээрээ өөрийн Үндэстний язгуур эрх ашгийг дээдэлсэн Бүрэн Эрхт Тусгаар тогтносон Улсыг байгуулж, дэлхийн Улс орнуудаар хүлээн зөвшөөрүүлснээр олон улсын эрх зүйн субект болно. Монгол улс бол дэлхийн 192 Улсыг эгнээндээ нэгтгэсэн НҮБ-ын гишүүн, тиймээс Бүрэн эрх, Тусгаар тогтнол, Халдашгүй дархан байдлыг нь дэлхийн Улс түмнүүд хүлээн зөвшөөрсөн, дэлхийн 145 Улстай дипломат харилцаатай /2006 оны байдлаар/ олон улсын эрх зүйн бүрэн эрхт субъект юм. Үндэстний баатар гэж хэн бэ? Үндэстэн бүрэлдэн тогтох үйл явц амар хялбар байдаггүй. Үндэстэн нь байгалийн болон нийгмийн олон олон шалгуурыг даван туулж, өөрийн Үндэстний шинж төрхийг хадгалсан соёл иргэншлийг бүтээн цогцлоодог. Үүнд жирийн ард иргэдээс эхлээд Үндэстний суу билэгт хөвгүүд охидын зүтгэл тэмцэл асар их үүрэгтэй. Дотоодын урван тэрслэгчид, гадны халдан түрэмгийлэгчдээс Улс, Үндэстнээ хамгаалахад Үндэстний баатруудын гүйцэтгэх үүрэг юу юунаас ч эрхэм билээ. Улс, Үндэстнийхээ эрх чөлөө, тусгаар тогтнол, газар нутгийнхаа бүрэн бүтэн байдал, ард түмнийхээ эрх жаргалын төлөө өөрийн амь биеийг үл хайрлан эрэлхэг баатарлагаар тэмцэж, оюун ухаан, хүч чадлаа зориулсан хэн боловч Үндэстний баатар мөн. Тэдний ариун үйл хэрэг тухайн Улс, Үндэстний түмэн үеийн бахархал болж, өнө мөнхөд алдар суу нь дуурсдаг жамтай. Үндэстний баатруудаа хүндэтгэн дээдэлж, тэднээрээ бахархах нь аль ч ард түмний нэр төрийн хэрэг байдаг. Монголчууд бид бахархах ариун бахархалтай, даган дуурайх Үндэстний суу алдарт баатруудтай, мянга мянган жилээс улбаалсан Үндэстний аугаа их соёл иргэншилтэй ард түмэн билээ. Эртний соёлт ард түмнүүд Монголыг маань Чин үнэнч, Эрэлхэг баатруудын Эх орон хэмээдгийг мартаж үл болно. Монгол Үндэстний хувьд, Монгол нутагт Монгол хүн болж төрсөн хүн бүрийн хувьд өөр хаана ч байхгүй бас нэгэн бахархал бий. Энэ бол Хүн төрөлхтөний соёл иргэншлийн өлгий нутагт тэрхүү соёл иргэншлийг үндэслэн байгуулагчдын үр сад болж төрөх, тэднээр овоглон, тэдний нэг байх эрхэм бахархал билээ. Хүн төрөлхтөний соёл иргэншлийг үндэслэгчдийн үр сад гэдгээрээ бахархахын тулд тэрхүү шинжийг хадгалж байвал зохистой. Урвагч гэж хэн бэ? Улс, Үндэстнийхээ эрх ашгийн эсрэг үзэл баримталж, Улс, Үндэстэн, Төрийн оршин тогтнох тулгуур үндсүүдэд халдаж, харийн дайсанд урвасан, дагаар орсон, туслалцаа үзүүлэн дэмжсэн зэрэг Улс, Үндэстний эрх ашигт харшилсан алив үйлдлийг өдүүлсэн, үйлдсэн, түүний тулд зүтгэсэн хэн боловч Улс, Үндэстний хувьд урвагч этгээдэд тооцогдон ял хэлэлцэгддэг бөгөөд энэ ёс дэлхийн бүх Улс, Үндэстэнд адилхан үйлчилдэг жамтай. Алив бүх ялаас Улс болоод Үндэстнээс урвасан ял хамгийн хүнд ялд тооцогдоно! Учир нь Улс, Үндэстнээс урвах гэмт хэрэг нь нийгэмд үйлдэгдэж буй бүх гэмт хэрэгтэй харьцуулахад хамгийн аюултай бөгөөд хор хөнөөлтэй нь юм. Тиймээс Улс, Үндэстнээс урвагч нь аливаа тахлын нянгаас ч нэн аюултай! Урвалтыг таслан зогсоож байж сая Төр, Улс, Үндэстэн эрүүлждэг. Төр, Улс, Үндэстэн эрүүл байж сая цэцэглэн хөгждөг. Мартаж үл болно. Мартвал мөхөнө!!! Гэтэл Монголд “ардчилал”-ын хэмээх үед баатруудыг доромжилж, урвагчдад хөшөө босгож байна!?Монголын төрд Монгол Үндэстний эсрэг хүчин гарч, Монголын төр, Монгол Үндэстний эрх ашигт харшилсан цөөн биш, олон олон шударга бус хуулиудыг батлан гаргаж, түүнийгээ мөрдхийг Монгол Үндэстнээс шаардаж байна!? Энэ шударга бус бузар хэргийн эсрэг Улс, Үндэстнийхээ эрх ашгийн төлөө Үндэстний баатрууд хөдлөх цаг нь нэгэнт болжээ. Монгол Улс, Монгол Үндэстний язгуур эрх ашгаас урвагчдыг Монгол Улсын улс төрийн тавцангаас үүрд зайлуулая. </span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-8322753607598079123?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/hckZRTPatDA2J8ss80o3Q-H6NTM/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/hckZRTPatDA2J8ss80o3Q-H6NTM/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/hckZRTPatDA2J8ss80o3Q-H6NTM/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/hckZRTPatDA2J8ss80o3Q-H6NTM/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/hRi0_suxQV8" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2009/12/blog-post_2615.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-23053818040154196312009-12-04T16:49:00.007+08:002011-12-25T14:20:52.889+08:002011-12-25T14:20:52.889+08:00<ahref="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S3nWSu2UsuI/AAAAAAAABzQ/6j_LOjXQXWU/s1600-h/NamnansurenandHanddorj.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width:180px; height: 120px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_cnPQ9hgLH00/S3nWSu2UsuI/AAAAAAAABzQ/6j_LOjXQXWU/s400/NamnansurenandHanddorj.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5438613642328453858" border="0" /><span style="font-weight: bold;">Монгол хүн Монгол эх орон, газар нутагтаа эзэн нь байх ёстой.Монголд хувь хүний эрх чөлөө, хувийн өмчийг Үндэстний эрх чөлөө, Үндэстний өмчийн дээр тавьсан олон намууд сүүлийн 16-н жилд бий болсон. Тэдний анхдагч нь олон удаа арьсаа сольсон ч үнэн дүр төрхөө “Ардчилал” хэмээх гоё үгний цаана нууж, муур багшийн дүрд амжилттай тоглосоор байна. Тэдний үнэн дүр төрх чухам юу юм бол? Тэгвэл үнэн дүр төрх нь дэвшүүлсэн зорилго, баримталж буй үзэл санаа, явуулж буй үйл ажиллагаа, түүний үр дүнгээр тодорхойлогдоно. <a name='more'></a>.Бусармаг этгээдүүдийн заль мэх улам бүр нарийсч шинэ шинэ багаар үнэн дүр төрхөө халхалж, хөнөөлт үйл ажиллагаагаа улам бүр идэвхжүүлсээр байна. Түүний нэг жишээ бол Үндэсний Шинэ Нам гэгч юм. Энэ нам “үндэсний үзэл” /мөн чанартаа бол Үндэстний үзэл байх ёстой/ гэх хамгийн ариун үзлээр халхавч барьж Монгол Үндэстний итгэл сэтгэл дээр дөрөөлж, бусармаг үйл ажиллагаагаа хэрэгжүүлэхээр гэтэж байна. Энэ намын үзэл баримтлалд Монгол Үндэстний эрх ашгийг дээдэлсэн Үндэстний үзлийн үнэр ч байхгүй. Энэ намыг санаачлагчдын нэг, энэ намын дарга М.Энхсайханы 1997 онд боловсруулан батлуулсан “Ашигт малтмалын тухай” хууль Монгол Үндэстний эрх ашигт ноцтой харшилж буй нь илэрч, энэхүү бусармаг хуулийг эсэргүүцэн тэмцсэн УИХ-ын гишүүн О.Энхсайхан цаг бусаар хорвоог орхисон бус уу?! Монголчууд биднийг Үндэстний үзлийн талаар нэгдсэн нэг ойлголтгүй байгааг далимдуулан сиймхийг ашиглаж бусармаг үйлдлээ гүйцэлдүүлэхээр харь элэгт зальт этгээдүүд мушилзан гэтэж байна. Монголчуудаа, Үндэстний үзэлтнүүд ээ сэрэмжтэй байгтун!! Учир иймээс 1990- 2009 он буюу өнгөрсөн 19-н жилийг эргэн харж дүгнэлт хийх цаг нэгэнт болжээ…!! МАХН гэж байх. Энэ нам 1920-иод онд Монгол Үндэстний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө эрслэн боссон эх оронч баатруудын Үзэл санааны нэгдэл байсансан. Харин одоо энэ нам Д.Сүхбаатар, Х.Чойбалсан, Ю.Цэдэнбал нарын удирдаж асан МАХН биш болжээ. 1990-ээд оноос явуулж буй энэ намын үйл ажиллагаа нь МАН-ыг байгуулж, Монгол Үндэстний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө амиа өргөсөн эрэлхэг зоригт хөвгүүд охидын зүтгэл тэмцэл талаар болжээ!! хэмээн дүгнэхэд хүргэж байна. 1990-ээд оноос энэ намын үзэл баримтлал ганхаж, Нагаржунайн төв үзэл хэмээн бөөрөнхийлж байснаа ардчилсан социалист үзэл баримтлалыг сонгосноо зарласан билээ. Гэвч энэ нам шинэ Үндсэн Хуулиас эхлээд 1000 гаруй хуулийг Ардчилсан Намтай хамтарч батлан гаргахдаа хувь хүний эрх ашгийг Монгол үндэстний эрх ашгаас өндөрт тавьж, ингэснээрээ Улс болоод Үндэстний оршин тогтнох тулгуур үндсүүдэд АН-тай мөр зэрэгцэн, ханцуй шамлан халдсан байх юм!! Үгүй хэмээн мэтгэх хүн буй бөгөөс Монголын хууль хэний эрх ашигт үйлчилж байна вэ?! гэдэгт хариулт өгөх хэрэгтэй болно. Монгол Үндэстний эрх ашигт уу?! харийнхны эрх ашигт уу?! Монголын хууль Үнэнд үйлчилж, Шударгаар шийдэж байна уу?! Хэрэв харийнхны эрх ашигт нийцүүлж хууль гаргах ёстой бол Монгол улс байхын хэрэг бий сэн бил үү?! Монголын төрөөс батлан гаргасан хуулиудын “ач”-аар халдашгүй дархан эрхээ худалдан, эх орондоо харийнханд боолчлогдож, олон үеийн эх оронч эрэлхэг баатрууд, Үндэстний суу билэгт хөвгүүд, охидын зүтгэл тэмцлийн үрээр өнөө бидэнд өвлөгдөж ирсэн энэ Монгол улсын газар нутгийн аль алт эрдэнэс, үнэт баялагтай хэсгийг нь харийнханд найр тавьж, өнөөдөр нийт нутгийн гуравны нэгийг нэгэнт харийнханы эзэмшилд өгчээ!! Бусармаг этгээдүүд “Газрын тухай” хуулийг батлуулж, Монгол Улс, Үндэстний оршихуйн тулгуур үндэс Газрын нэгдмэл байдлыг алдагдуулж, задлан бутаргахын тулд энэхүү бусармаг үзлийн эсрэг мятаршгүй тэмцэж байсан УИХ-ын гишүүн О.Дашбалбарыг, Монгол Үндэстний дахин нөхөгдөшгүй өмч эрдэнэс баялгыг цөлмөн дээрэмдэж буй “Ашигт малтмалын тухай” хуулийг авч үлдхийн тулд УИХ-ын гишүүн О.Энхсайханыг хөнөөсөн бус уу?! Монгол Үндэстний язгуур эрх ашгийг хамгаалан тэмцсэн угтаа бол таны, миний, бидний төлөө тэмцсэн Эх оронч хөвгүүд харсаар байтал амь, амьдралаа алдсаар байхад Монголын төр, Түмэн сохор, дүлий, тэнэг мэт чимээгүй байсаар байх уу?! Монгол Үндэстний язгуур эрх ашгийг дээдэлж, Монгол Үндэстний эрх, Эрх чөлөө, Тусгаар тогтнол, Халдашгүй дархан байдлын төлөө амиа өргөсөн Эх оронч хөвгүүдээ Эх орон, Ард түмэн нь хэзээ ч мартах учиргүй. Тэдний ариун үйл хэрэг түмэн үеийн бахархал болж өнө мөнхөд алдар суу нь дуурсах учиртай. Харин бусармаг этгээдүүдийн боловсруулж батлуулсан хуулиуд цаашид үйлчилсээр байвал Монгол Улсын газар нутаг бүхлээрээ харийнхны эзэмшилд орох хууль, эрх зүйн орчин өнөөдөр нэгэнт бүрджээ. Тэдгээр хуулиуд Монгол Үндэстний эрх ашгийг хамгаалж, Монгол Үндэстний тусын тулд үйлчлэх учиртай Монгол төрийн эрхийг хязгаарлаж, Монгол Үндэстний эрх, Эрх чөлөө, Халдашгүй дархан байдалд илээр халдаж байна!! Ардын сургаалд: Зангуу хэдий жижиг ч Хөлийг хатгах өргөстэй Зальхай хэдий цөөн ч Улсыг мөхөөх мэхтэй гэдэг энэ бус уу. “Газар бол Улсын үндэс” гэж одоогоос 2200 жилийн тэртээ Хүн гүрний их хаан Модун гэрээсэлсэн биш бил үү?! “Миний нутгийн газраас Бурхан гуйсан ч бүү өг!” хэмээн Ойрд Монголын их хаан Галдан ХVII зуунд дотоодын урвагчдын болоод харийн түрэмгийлэгчдийн эсрэг амь хайргүй тэмцсэн биш гэж үү? ХХ зууны улс төрийн онолын томоохон төлөөлөгч Георг Елиник: “Төрийн оршин тогтнох тулгуур гурван үндсийн нэг нь газар мөн” хэмээсэн байна. Газраа харийнханд худалдаж, эзэмшүүлж, өмчлүүлж, хувьчилснаас учирсан гамшгийг бид Австралийн Аборгений, Америкийн Индианчуудын гашуун хувь заяанаас мэдэх билээ. Аборгенчууд өнөөдөр амьд үзмэр болсон! бол, Индианчуудын газар нутгийг худалдаж авсан харийнхан яаж үй олноор нь аймаглан устгаж байсныг Америкийн түүх гэрчлэх бус уу?! Америкийн Нэгдсэн Улсын хүн амын нэг хүрэхгүй хувийг тэрхүү газар нутгийн эзэд байсан Индианчууд эзэлж байна. Тэдний соёл, тэдний хэл, тэдний эрх ашиг гэж өнөөдөр тэнд үгүй. АНУ –ын нутаг дэвсгэр дээр оршин байсан Индианы соёл иргэншил, Индианы омог аймгууд мөхсөн. Энэ бол бодит үнэн. Нэгэн гарал үүсэл бүхий Индианий ард түмний эмгэнэлт хувь заяаг тавлах гэсэнгүй. Энэ эмгэнэлт хувь заяа Монголчууд бидэнд нүүрлээд буйг л учирлах гэсэн билээ!! Эцэст нь Монгол хүн бүрийн эрх ашгаас Монгол Үндэстний эрх ашиг бүрдэж, хэн нэгэн хүний эрх ашгийг хамгаалж бус нийт Монгол Үндэстний эрх ашгийг хамгаалан дээдэлж Монгол Улсыг байгуулсан юм! гэдгийг сануулах гэсэн билээ. Үндэстэн өөрийн эрх ашгаа худалдвал, Газар нутгаа худалдвал, Үндэстэн өөрийн соёл, ёс заншил, хэлээ умартаж, охид эмсээ худалдаж, генийн сангаа булингартуулбаас мөхөх нь гарцаагүй!! Энэ бол Ертөнцийн хууль! Монгол Үндэстний Орших эс орших нь Монголчууд биднээс шалтгаална! Үндэстний оршин тогтнохуйн тулгуур үндэс болсон газар нутаг, эрх ашиг, хэл соёл, генд халдаж буй дотоодын хэн боловч урвагч! гадаадын хэн боловч дайсан!! гэдгийг Монгол хүн бүр мэдэж байвал зохино. Үүний учир Монгол хүн танд учирлав. Ухаартуxай!!!</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-2305381804015419631?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/9U1P-gTbE_dy5Bpf9iU0N9Ic-Hc/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/9U1P-gTbE_dy5Bpf9iU0N9Ic-Hc/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/9U1P-gTbE_dy5Bpf9iU0N9Ic-Hc/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/9U1P-gTbE_dy5Bpf9iU0N9Ic-Hc/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/dIkJSnNztWQ" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2009/12/blog-post_04.htmltag:blogger.com,1999:blog-9052027161214434641.post-14528566570448678972009-12-02T22:15:00.005+08:002011-12-25T14:18:30.378+08:002011-12-25T14:18:30.378+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/-oGD64AVzJt0/TvbABRKparI/AAAAAAAADYM/yDQTEZcgUME/s1600/03.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 180px; height: 140px;" src="http://3.bp.blogspot.com/-oGD64AVzJt0/TvbABRKparI/AAAAAAAADYM/yDQTEZcgUME/s320/03.jpg" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689946307249662642" /></a>Үндэстний үзэл нь цөөнхийн болон олонхын эрх ашгийг хамгаалдаг нийгмийн төлөөлөгчдийн тайлбарладаг шиг алан хядах хэт даврах ,нэг үндэстэн нөгөөгөө дарлахад байгаа юм биш.Мөн овог омог ястны ,аймаг хошууны ,жалга довны ч үзэл бишээ!Үндэстэн гэдэг бол (газар нутаг,иргэншлийн хувьд нэгдмэл байх) нэгэн арьстны доторх хэл соёл ,үүсэл гарвал нэг ,овог ,омог ястныг багтаасан угсаатны дээд хэлбэр юм.Үндэстэн нь бусад улс үндэстнээс хараат бус ,бие даан тусгаар оршиж өөрийн дотоод болон гадаад бодлогыг ард түмнийхээ хүсэл зорилгод нийцүүлэн хэрэгжүүлэх,дэлхийн бусад Улс Үндэстнүүдтэй эрх тэгш зэрэгцэн орших явдал нь<a name='more'></a> Үндэстний үзлийн гол тулгуур зарчим мөн.Үндэстэн нь бүтээсэн соёл иргэншлээ хадгалах,хамгаалах хөгжүүлэх ,газар нутаг ,эх орондоо бүрэн эрхт эзэн нь байж ертөнцийг үзэх үзэл санаандаа тулгуурлан нийгмийн чиг шугамаа тодорхойлох ,Улс Үндэстнээ хөгжүүлэх улс төр,эдийн засгийн бодлогоо боловсруулан хэрэгжүүлэх бүрэн эрхтэй. Үүнийг л Үндэстний үзэл гэж байгаа юм. Үндэстний үзэл нь улс төр ,эдийн засаг,шашны болоод нийгмийн анги давхаргын ашиг сонирхол хэмээн явцуурдаггүй бөгөөд Үндэстний нийтлэг эрх ашгийг алив бусад , ашиг сонирхлын бүлгийн эрх ашгаас ямагт дээгүүрт тавьдгаараа бусдаас эрс ялгаатай. Үндэстний үзэл нь Үндэстнийг овог омог ястан ,баян хоосон,мэргэжил боловсрол,эр эм,хөгшин залуу хэмээн ялгаварлан гадуурхдаггүй бөгөөд тухайн Үндэстний хэн боловч нийгэмд тэгш эрхтэй ба үнэнч шударгыг эрхэмлэвэл зохино хэмээн үзнэ. <p>Нийгмийн харилцаа шударга үнэн дээр тулгуурлаж ,хууль Үнэнд үйлчилж шударга шийддэг ,Төр засаг нь Монгол Үндэстний эрх ашгийг эн тэргүүнд тавьж хийж бүтээх, цогцлоон байгуулах боломж бололцоог хууль эрх зүйн үүднээс зөв бүрдүүлэн өгч чадаж баймааж нь нийгэм соёл ,шинжлэх ухааны бүх салбарт Монгол Үндэстэн хөгжин дэвших үүд хаалга бүрнээ нээгдэх болно.</p> <p>Үндэстний үзэл санаа Хүн төрөлхтөний ухамсарт амьдрал эхэлсэн тэр цагаас өнөөдрийг хүртэл биднийг төсөөлж байснаас ч урт хугацаанд боловсрон амьдрахуйн ,оршихуйн утга учрыг тайлсан ,өөртөө шавхагдашгүй нөөц бололцоог агуулж байдаг хамгийн хүчирхэг үзэл санаа юм. </p><p>Үндэстний үзэлгүйгээр бие даасан Үндэстэн бүрэлдэн тогтох учиргүй.Дундад зууны Хятад,Орос ,Пэрсүүдэд Үндэстний үзэл санаа байгаагүй бол тэд,тэдний газар нутаг өнөөдөр Монгол Улсын ,,нэг бүрэлдэхүүн хэсэг л байх байлаа. </p><p>1930-аад онд Үндэстний үзэл санаан доор нэгдсэн Германчууд эдийн засгийн 80%-г атгаж байсан Еврэй нараас Үндэстнээ чөлөөлж,асар богино хугацаанд улс төр ,эдийн засгийн хувьд хүчирхэг системийг байгуулж ,коммунист капиталист хоёр ертөнцийг сандаргаж байлаа.</p><p>Мөн эх оронч үзлээр зэвсэглэсэн залуу ЗхУ ,Германы хүчирхэг армийг бут цохиж ,эх орноо харийн түрэмгийлэлээс чөлөөлж байв.Үндэстний үзэл санаагаар зэвсэглэсэн Япон орон дайны дараах өлсгөлөн ,гуйланчлалаас хямралаас эх орноо гаргаж ,өнөөдөр дэлхийн тэргүүлэх гүрэн болтлоо хөгжжээ.</p><p>Мөн тийм ядуу дорой байдлаас Хятад улс ,БНСУ,Иран, Ирак Турк,Энэтхэг,Казакстан улсууд үндэстний үзэл санаагаар удирдуулан эх орноо хөгжлийн өндөрлөг өөд хөтлөж чадсан юм.Эх оронч үзэл санаа нь Кубад капитализмыг сөрөн зогсох агуу хүч өгч,Америк үндэстэн гэж байхгүй ч Америк -Миний эх орон гэсэн үзэл санаа нь Америкийг (хамгийн хамгийн)хэмээсэн зорилгод нь хүргэж чаджээ.</p><p>Үндэстний эрх ашигаа улс төр ,эдийн засгийн бодлогынхоо цөмд тавьсан Казакстан улс өнөөдөр хөгжлийн өөд эрчимтэй урагшилсаар байна. </p><p>Тийнхүү Улс Үндэстнүүд Үндэстний үзэл ,эх оронч үзлээр тугаа хийж ,урагшлан дэгжиж байна. Харин өнөөгийн Монгол Үндэстний эрх ашгийн төлөө тэмцсэн Үндэстний үзэлтэнүүд учир битүүлгээр өөд болсоор …!!!??? </p><p>Монгол Үндэстнийг гутаан доромжлогсод ,Үндэстний эрх ашгийг задлан бутаргагчид,газар нутаг,эрх ашгийг худалдагсад ,Улс үндэстэний оршин тогтнох тулгуур үндсүүдэд халдагсад Монгол төрийг зайдагнаж ,Монгол Үндэстний эрх ашигт харшилсан олон олон шударга бус хуулиудыг баталсаар… </p><p>Ухаараач ! Монгол ахан дүүс минь!!!</p> <p>Бидэнд Монгол Үндэстэн хэмээх нэгэн нэр,нэгэн эрх ашиг бий билээ.Түүнийгээ буюу Үндэстний эрх ашгаа улс төр,эдийн засгийнхаа бодлогын цөмд тавьж чадвал бидний Монголчуудын хүсэн хүлээж байсан хүсэл зорилго биелж ,гуйж царайчилж ,бэлэнчилэн завшиж,үнэлж баршгүй өмчөө хувьчилж худалддагаа орхиж ,санаж сэдэж ,бүтээн туурвиж ,цогцлоон байгуулж дэлхийн хөгжилтэй гүрнүүдтэй хөл нийлүүлэн алхах болно.</p><p>Тийнхүү Монгол Үндэстэн дахин сэргэж хараа дээгүүр хараа дээгүүр эрүүл чийрэг ,оюун төгс ард нь өсөн торниж ,Үндэстэн нэгдэн нягтарч,эрч хүч нь хуйлран шуугиж цогц нэгэн төгөлдөр бүтцийг олж халдахад харишгүй,эвдье гэвч эвдэршгүй цул нэгэн бие болж мөнхийн хуулиар мөнхөд оршино.Тиймээс Үндэстний эрх ашиг гэж юу болох ,Үндэстний оршин тогтнох тулгуур үндсүүд гэж юу болохыг ухамсарлан ойлгох цаг нэгэнт болжээ.</p><p>Үндэстэн эрх ашигаа хамгаалахгүй бол ,Үндэстэн оршихуйгаа ухамсарлахгүй бол мөхөх болно. Энэ бол Ертөнцийн хууль!!! Үүнийг өчүүхэн би бодож олсон юм биш.</p> <p>Эцэг өвгөдийн маань хад чулуун дээр сийлж үлдээсэн агуу их гүн ухаан -Мөнх галын гүн ухаан,Хасын хууль ийнхүү сургаж байгаа юм. </p><p>Ухаарсугай! Мэдтүгэй! Сахигтүн!</p> <p>Бид аливаа ард түмэнтэй найрсаг харилцааг эрхэмлэх хэдий ч дээрэнгүй ,ёс бус ,эрх тэгш биш харилцааг хүлцэж үл болно.Бид Мoнголын ард түмний өмч эрдэнэс баялгыг гадаадын болон дотоодын хэн нэгэн буюу хэсэг бүлэг зальт этгээд тонон дээрэмдэхийг тэвчиж үл болно.</p><p><span><span style="color: rgb(51, 51, 255); font-weight: bold;">Бид Монголын Үндэстний түмэн үеийн суу билэгт хөвгүүд охидын зүтгэл тэмцэл ,олон мянган эх оронч баатруудын эрэлхэг зориг,эрдэм ухааны хүчэнд өнөө бидэнд өвлөгдөн ирсэн энэ Монгол улсын Бүрэн эрх ,Эрх чөлөөг ,Газар нутгийн бүрэн бүтэн байдлыг хэн нэгэн буюу хэсэг бүлэг зальт этгээд эвдэхийг тэвчиж үл болно!! </span></span> </p><p>Чингэж чадвал Монгол үндэстэн оршин байх болно.Чингэж чадвал Монгол үндэстний ирээдүй гэрэл гэгээтэй байж ,Монгол Улс хөгжиж дэвших нь Монголчууд бидний гарт байх болно.Тэр үед хөгжлийн өндөрлөгт хэр хурдан хүрэх нь та бидний чинхүү зүтгэл ,нөр их хөдөлмөрөөс хамаарах болно.</p><p>Үүний тулд Үндэстний үзэл санаан дор нэгдэж аливаа бусармаг үзлийг таягдан хаясугай.</p> <p>Монгол Үндэстний оюуны мэлмий тунгалаг байг. </p><span style="color: rgb(255, 0, 0);"> <span style="color: rgb(51, 102, 255); font-weight: bold;font-family:arial;">Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэгтүн.</span></span><span style="font-family:arial;"> <span style="color: rgb(51, 102, 255); font-weight: bold;">Үндэстний үзэл санаан дор Нэгдэн нягтрагтүн!!</span> <span style="color: rgb(51, 102, 255); font-weight: bold;">Нэгэн эрх ашигт нэгдэгтүн </span> <span style="color: rgb(51, 102, 255); font-weight: bold;">Монгол Үндэстний язгуур эрх ашигт Нэгдэн нягтрагтүн!!! </span> <span style="color: rgb(51, 102, 255); font-weight: bold;">Нэгэн цул биейиг ологтун </span> </span><span style="font-weight: bold; color: rgb(51, 51, 255);"> <span style="font-family:arial;">Монгол Үндэстний ард хэн боловч Монгол Үндэстний ард хэн боловч Монгол Үндэстэн хэмээх Нэгэн биеийн хэсэг болой!!</span></span><span style="font-family:arial;"><span> </span> <span style="color: rgb(51, 51, 255);"></span></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/9052027161214434641-1452856657044867897?l=mongolchuudaa.blogspot.com' alt='' /></div> <p><a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/HTVr6blv9oXT0jdacQo_KXkFI3I/0/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/HTVr6blv9oXT0jdacQo_KXkFI3I/0/di" border="0" ismap="true"></img></a><br/> <a href="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/HTVr6blv9oXT0jdacQo_KXkFI3I/1/da"><img src="http://feedads.g.doubleclick.net/~a/HTVr6blv9oXT0jdacQo_KXkFI3I/1/di" border="0" ismap="true"></img></a></p><img src="http://feeds.feedburner.com/~r/blogspot/EnxJ/~4/6MZ7drsbZLQ" height="1" width="1"/>Нэгэн үзэл санаан дор нэгдэхтүн!noreply@blogger.comhttp://mongolchuudaa.blogspot.com/2009/12/blog-post_5773.html