sese

North korea

2010-02-25T04:58:00.000-08:00

Coolest dog ever

2010-02-25T04:49:00.000-08:00

Cute 5 pom's

2010-02-25T03:59:00.000-08:00

Fashion in Mongolia

2010-02-25T02:55:00.000-08:00

Ulaanbaatar car traffic

2010-02-25T02:41:00.000-08:00

Portugal

2010-02-25T02:22:00.000-08:00

Mountain bicycle accident

2010-02-25T01:45:00.000-08:00

Монгол газрын тос олборлогч болсноо дэлхийд зарлалаа

2010-02-25T01:23:00.000-08:00

Монголчууд шатахууны хувьд гадаадаас, тэр дундаа ОХУ-аас 100 хувь хараат байдаг. Энэ нь эргээд үнийн хөөрөгдөл үүсгэж, ард түмний аж амьдрал, улс орны эдийн засаг, үндэсний аюулгүй байдалд хүнд цохилт болдгийг бид өнгөрсөн хугацаанд хангалттай мэдэрсэн.
“Ах” нар нефтийн бүтээгдхүүнийхээ үнэ, татварыг нэмлээ гэсний маргааш нь бид манайд хэдэн төгрөгөөр нэмэгдэх нь вэ хэмээн тооны машин цохиж, бичиг цаастай хутгалдаж суудаг болсон. Аргаа ядсан Засгийн газар импортлогч компаниудаа царайчилж, алдагдлыг нь нөхөхийн тулд хэдэн тэрбумаар нь хөрөнгө гаргаж байсан цаг саяхан.
Харин гуравхан хоногийн өмнө буюу энэ сарын 22, хаврын тэргүүн сарын шинийн наймны билигт сайн өдөр Монгол улс газрын тос олборлогч улс болсноо дэлхий нийтэд зарлалаа. Сүр дуулиан болгоогүй ч энэ үйл явдал нь Монгол улсын эдийн засгийн тогтвортой байдал, үндэсний аюулгүй байдлыг хангахад маш том үйл явдал болж байгаа юм. Хэдий газрын тос олборлолоо гээд ойрын хугацаанд дотооддоо боловсруулж чадахгүй, боловсрууллаа гэхэд гарах бүтээгдхүүний үнэ нь одоогийн үнээс хямд байж чадахгүй ч гэсэн бид өөрсдөө газрын тостой, түүнийгээ боловсруулаад дотоодынхоо хэрэгцээг хангаж чадна гэдэг эдийн засгийн аюулгүй байдлаа хангаж байна гэсэн үг.
Өнөөдөр Орос нефтийн бүтээгдхүүн нийлүүлж чадахгүй гэвэл Монгол улсын хөдөлгүүр бүхэлдээ зогсох л болно. Харин газрын тос олборлогч орон болсноор түүнийгээ боловсруулах, үгүй юм аа гэхэд урд хөрш рүү экспортлоод хэрэгцээгээ хангаад байж болохоор болсон нь яах аргагүй түүхэнд тэмдэглэгдэх үйл явц гэхэд болно.
Нөгөөтэйгүүр газрын тос олборлогч орон болсон нь манай улсын газрын тосны салбарт ажиллах сонирхолтой хөрөнгө оруулагчдыг татах маш том боломж. Гадаадын хөрөнгө оруулалт хэдий чинээ их байна, түүнийг даган улс орны эдийн засаг, хувь хүний ажил амьдрал дээшилнэ гээд олон эерэг зүйлийг араасаа дагуулах болно.

Үүнтэй холбогдуулан Газрын тосны газрын дарга Д.Амарсайхантай ярилцлаа.

-Манай улс газрын тос олборлогч орон болсноо зарлалаа?

-Газрын тосны салбар залуу салбар. Газрын тосны пүүс нэртэй 1990 онд байгуулагдсанаас хойш 20 жил болж байна. 2000 оны эхэн хүртэл хөрөнгө оруулагч багатай байсан. 2000 оноос хойш дэлхийн зах зээл дээр нефтийн үнэ өсч, хайгуул, олборлолт хийдэг компаниудын санхүүгийн чадавх сайжирснаар манай улсад хөрөнгө оруулалт хийх сонирхол нэмэгдсэн. Энэ ч үүднээс манай улсад байдаг газрын тосны 26 талбайн 25-д нь бид бүтээгдхүүн хуваах гэрээг үндсэндээ байгуулаад байна. Зарим талбайд нь ажил эхэлчихсэн байна, зарим дээр нь бүтээгдхүүн хуваах гэрээ байгуулахаар ҮАБЗ, Засгийн газрын түвшинд ярьж байна. Үндсэндээ манай газрын тосны хайгуулын бүх талбай эзэнтэй болоод хайгуулын ажиллагаа энэ жил улам эрчимтэй явагдана.

Анх 1993 онд Канадын “Медалион Ойл” компанитай байгуулсан 19 дүгээр талбайн хайгуулын үйл ажиллагааны хугацаа нэгдүгээр сарын 30-нд дууссан. Үүнээс өмнө энэ эрхийг шилжүүлж авсан БНХАУ-ын Газрын тосны үндэсний корпорацийн охин компани болох “Дачин Тамсаг Монгол” компанийн хайгуулын үйл ажиллагаа Монгол улсын хуулийн дагуу дуусгавар болоод хайгуулын үе шатанд хийсэн бүх ажлынхаа тайланг манай байгууллагад өгсөн. Бид дүн шинжилгээ хийж, энэ оны хоёрдугаар сарын дөрөвний өдөр Эрдэс баялгийн зөвлөл хуралдаж, “Дачин Тамсаг Монгол” компанийн нөөцийн тайланг хүлээж авсан. Энэ хурлаар Тамсагийн сав газар дахь 19 дүгээр талбайн нийт 119 сая тонн түүхий тосыг баталгаат зэрэглэлээр хүлээж авсан. Ингээд Монгол тооллоор шинийн найман буюу хоёрдугаар сарын 22-ны өдөр Газрын тосны газрын даргын тушаал гарч, Монгол улс түүхэндээ газрын тос олборлогч орон боллоо гэдгийг зарласан.

-Манай улс газрын тос олборлогч болсноо албан ёсоор зарлалаа. Ер нь манай улс хэдий хэмжээний газрын тосны нөөцтэй, нөөцөөрөө дэлхийд хэр дээгүүр орж байгаа вэ?

-Албан ёсоор бүртгэж аваагүй ч гэсэн манай нутаг дэвсгэрт 1.6 тэрбум газрын тос байна. Энэ тоон үзүүлэлтээрээ газрын тос олборлогч 100 гаруй орноос 33-34 дүгээрт зогсож байна. Хамгийн баян нь Саудын Араб байдаг.

Өнгөрсөн жил бид хоёр сая баррель тосыг хайгуулын туршилтын журмаар Хятад руу экпортолсон. Бүтээгдхүүн хуваах гэрээний дагуу тодорхой хэмжээ нь хөрөнгө оруулагч талд, үлдсэн нь Монгол улсын Засгийн газарт очиж байгаа юм. Дэлхий дээр хамгийн сайн бүтээгдхүүн хуваах гэрээний дагуу 40:60 гэсэн харьцаатай буюу 40 хувийг нь Монгол улс авдаг. Бүтээгдхүүн хуваах гэрээ дэлхий дээрх хамгийн сонгомол гэрээ гэж явдаг. Өнөөдөр бид нэг цент ч зараагүй хэрнээ ийм хэмжээний ашиг авч байна. Хатуу ашигт малтмал дээр гэхэд байгалийн баялаг ашигласны төлбөр гэж дээд хэмжээ нь таван хувь байхад манай салбарт хамгийн бага нь найман хувьтай байгаа. Энэ бол энэ салбарт бидний, хамтран ажиллагчдын, Засгийн газрын бодлого зөв явж ирсний илрэл. Өнөөдөр манай салбарт хаана ч байхгүй хөрөнгө оруулалт оруулж байна. Зөвхөн “Дачин Тамсаг Монгол” гэхэд 1.1 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийчихээд байна. Ийм хэмжээний хөрөнгө оруулалт орсон салбар Монгол улсад байхгүй. Бусад талбай дээр багаар бодоход 20-30 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт орж байна. Монголоос ганц ч цент оруулахгүй байгаа шүү дээ. Дэлхийн жишгээр нэг цооног ухахад хоёр сая ам.доллар байдаг. Монгол улсад 500 гаруй цооног байна гэхээр ямар их хөрөнгө оруулалт манай газрын тосны салбарт орсон юм бэ гэдгийг харуулж байгаа хэрэг.
Үнийн хувьд бид Зүүнбаянаас гаргаж байгаа түүхий тосыг Лондонгийн биржийн Брэнд тосны үнээр, Тамсагийн тосыг Сингапурын биржийн Дачин 33 тосны үнээр тухайн өдрийн ханшаар борлуулдаг. Өөрөөр хэлбэл Монголоос олборлосон түүхий тосыг дэлхийн зах зээл дээр дэлхийн зах зээлийн үнийн дагуу худалддаг гэж ойлгож болно. Зөвхөн 2009 онд улсын төсөв 30 тэрбум төгрөгийг тушаасан бол энэ жил 51 тэрбум төгрөгийг төвлөрүүлэх даалгавартай.

-Бид газрын тос олборлогч болсон ч түүнийг боловсруулах үйлдвэр байхгүй. Хэд хэдэн компани үйлдвэр барихаар санал гаргасан гэсэн. Ямар шатандаа яваа вэ? Газрын тос олборлох болсноор дотоодынхоо хэрэгцээг хангах боломжтой болох уу?

-Яг одоо илэрч байгаа нөөцийн хэмжээгээр аваад үзье л даа. Өнөөдөр 119 сая тонныг баталгаажууллаа. Тойм нөөц нь 200 сая тоннд хүрнэ. Ер нь манай баталгаат нөөцийн хэмжээ сараар, жилээр өснө. Хайгуул, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ нэмэгдэж байгаа шүү дээ. Энэ 119 сая тонноос ашиглаж болохыг нь эхний ээлжинд 13 сая тонноор бодож авсан. Тэр 80 км.квадрат нутаг дэвсгэрээс Монгол улсын 10 жилийн хэрэгцээний газрын тосыг олборлох боломжтой. Гэхдээ бидэнд боловсруулах үйлдвэр алга байна. Боловсруулах үйлдвэрийг төрийн бодлогоор байгуулах ёстой. Одоогоор 10 гаруй компани боловсруулах үйлдвэр барих санал ирүүлснээс гурван компанид ЭБЭХЯ газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих тусгай зөвшөөрөл олгосон. “Монгол Си Кю”, “Сод Монгол”, “CNF” гэсэн компани бий. Хөрөнгө оруулалт их шаардагдах учраас одоогоор шаваа тавиад эхэлчихсэн зүйл алга. Дор хаяж 500 саяас нэг тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардагдана шүү дээ. Нэгэнт өөрсдийн боловсруулах үйлдвэргүйгээс Дорнодоос гаргаж байгаа газрын тосоо Хятад руу экспортолж байгаа. Зүүн бүсийн районд жижиг үйлдвэр байгуулах саналыг үндэсний компани тавьсан. Хэрэв үйлдвэр байгуулагдвал Тамсагаас гарах тосыг нийлүүлж болно. Энэ үйлдвэрийн ТЭЗҮ хийгдэх шатандаа байна.

-Боловсруулаад гаргасан бүтээгдхүүн одоо хэрэглэж байгаа шатахуунаас хямд байж чадах уу?

-Энэ бол харьцангуй асуудал. Тамсагийн сав газарт байгаа түүхий тосыг төвийн районд авчиръя гэхэд дэд бүтэц байхгүй. Төвд авчраад үйлдвэр барилаа, боловсрууллаа гэхэд одооны бидний гаднаас авч байгаа шатахууны үнээс хямд байна гэсэн эдийн засгийн ойлголт байхгүй. Зүүн бүсэд тухайн районы хэрэгцээг хангасан үйлдвэр барилаа гэхэд түүнээс гарах бүтээгдхүүний үнэ одоо хэрэглэж байгаа үнэтэй ойролцоо байна. Хямдхан байна гэж байхгүй. Өнөөдөр бидний авч байгаа газрын тосны бүтээгдхүүний үнэ хамгийн хямдхан шахуу шүү дээ. Бээжингийн үнэтэй харьцуул, хамаагүй хямдхан. ОХУ-тай харьцуулахад бага зэргийн өндөр байгаа нь экспортын татвартай холбоотой. Монгол улс өөрөө нефтийн бүтээгдхүүн үйлдвэрлэдэггүй, өөрөө боловсруулдаггүй, тэгсэн хэрнээ дэлхий дээр хамгийн хямд үнэтэй шатахууныг хэрэглэж байна гэдгийг манай хэрэглэгчид ойлгох хэрэгтэй. Засгийн газар иргэдийнхээ худалдан авах чадварыг бодолцож, татварын зохицуулалт хийсний үндсэн дээр ийм хямд шатахуун хэрэглэж байгаа гэдгийг хэлмээр байна.
Нэгдүгээрт хөрөнгө оруулагчид хөрөнгөө оруулъя гэхээр газрын тос байгаа ч уу, үгүй ч үү гэсэн нэг айдас нь арилж байгаа юм. Өнөөг хүртэл үйлдвэр бариагүй гэдэг чинь шууд хэлэхэд хөрөнгө оруулагчдын айдсаас хамаарч байгаа юм.

-Сүүлийн үед шатахууны үнэ нэмэгдэнэ гэж яригдах боллоо? Хэр үндэслэлтэй вэ?

-Одоо бол дэлхийн зах зээлийн түүхий тосны нэг баррелийн үнэ хэд байхнав гэдгийг хараад ярьж байгаа биз. Гуравдугаар сард бидний гадаадаас авах импортын шатахууны үнэ ирээгүй байгаа. Тэгэхээр шатахууны үнэ нэмэгдэнэ, хасагдана гэдгийг хэн ч мэдэхгүй. Өөрөөр хэлбэл хилийн үнэ ирээгүй байна. Хилийн үнэ энэ сарын 27, 28-ны үеэр ирнэ. Ирснийх нь дараа гуравдугаар сард шатахууны үнэ тэдэн төгрөг байна гэсэн тооцоог бид гаргах болно. Одоо шатахууны үнэ нэмэгдэнэ гэж ярьж байгаа зүйл бол ямар ч үндэслэлгүй цуурхал байна. Гэхдээ дэлхийн зах зээл дээр түүхий тосны үнэ хоёрдугаар сард бага зэрэг нэмэгдсэн. Манай гол бэлтгэн нийлүүлэгч ОХУ түүхий тосны экспортын татвараа нэмэгдүүлсэн. Гайгүй 10 гаруй ам.доллараар нэмэгдсэн болохоор төдийлөн жижиглэн үнэд нөлөөлөхөөр биш юм. Тиймээс хилийн үнийн мэдээ ирээгүй байгаа болохоор нэмэгдэх, үгүйг нь мэдэхгүй байна.

-Цагаан сарын өмнө борлуулагч компаниуд шатахууныхаа үнийг буулгасан. Тэр үнээ эргүүлж нэмэх гээд тэгж байгаа юм болов уу?

-Сая газрын тосны бүтээгдхүүн борлуулдаг компаниуд Монголын уламжлалт сар шинийн баярыг тохиолдуулаад шатахууныхаа үнийг буулгасан байгаа. Ард түмэндээ бэлэг барих үүднээс. Энэ үнэ маань хүмүүст нэлээд дэм болох шиг боллоо. Өвөлжилт хүнд, сар шинийн баяраар хөдөө орон нутаг руу зорчих хөдөлгөөн ихэсдэг үүднээс шатахууны үнийн хямдрал их тустай болсон. Бид ч дэмжсэн. Энэ үнэ одоо ч гэсэн мөрдөгдөж байна. Эргэж нэмэгдэх талаар яригдсан зүйл алга. Ер нь одоо шатахуун импортлогч зарим компанийн ашгийн түвшин тэг хувьтай байгаа.

Tattoos-Sivees

2010-02-24T00:55:00.000-08:00

Mongoian costume

2010-02-23T23:46:00.000-08:00

The traditional dress of the Mongols has a rich history spanning many centuries. It is closely connected with the Mongolian way of life and the country. The costumes are used in different situations; somebody rides on horseback over the steppe, he sits at home in his ger (yurt - round felt tent), or he dances at a national festival. The conditions of climate excert influence on the kind of dress, the costumes for the seasons of the year. In summer the Mongols wear a light coat or frock, the "Terleg" (deel - summer coat), in spring, autumn and winter a wadded coat (row cotton), the "Khovontei Deel", or a lambskin coat, the "Khurgan Dotortoi Deel", in winter they wear a sheepskin dress reminding of a fur coat, the "Tsagaan Nekhii Deel".

The Mongolian national costume is a robelike garment called a deel, that, like the Tibetan robe, has no pockets. The deel is worn with a thin silk sash several yards long tightly wound around the waist. Attached to the sash are essential objects such as the eating set, tinder pouch, snuff bottle, and tobacco and pipe pouches. Mongols, like the nomadic Tibetans and Manchurians, use an ingeniously designed eating set incorporating a sharp knife and a pair of chopsticks, and sometimes also includes a toothpick, ear scratcher, and a tweezer. They are made of precious metals and embellished with semi-precious stones.

The dress reflects the age of the wearer. The costumes of elderly people are, as a rule, modest and plain. The female dress shows differences between the attire of the girls and that of married women. The latter is decorated and adorned more splendidly with ornaments and jewellery. The design of the garments, the combination of colours as well as the decorative ornaments speak of an old tradition. The national costumes were mostly brown and dark blue. The Mongols wear the coat with the oblique border, the "Tashuu Engertei Deel", and the coat with the rectangular border, the "Durvuljin Engertei Deel". The materials from which the dresses were sewn were either produced by the people themselves, such as "leather, wool, and fur", or dresses have been made from silk, cotton, wool, and brocades and were richly decorated with jewellery and ornaments of gold, silver, corals, pearls, and precious stones. Every nationality has its own headdress (i.g. the "Toortsog", "Yuden", and "Zharantai"), hence there are many different kinds of caps and boots. The master (male or female) was able to glue, quilt, and stuff with wadding; he knew the symbolism of the ornaments used on the dresses, the symbolism of the colours and their combination.

Miss world 2008-mongolia Anun

2010-02-23T23:10:00.001-08:00

Miss world 2009 mongolia&model Battsetseg

2010-02-23T22:49:00.000-08:00

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн цаазаар авах ялд тавьсан хориг, Европын хүний эрхийн байгууллагуудын анхаарлыг татаж байна

2010-02-23T22:42:00.000-08:00

МУ-ын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийг Швейцарийн Давос хотноо болсон Дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтанд оролцож, Европын Холбоонд айлчлах үеэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч цаазаар авах ялаас түдгэлзэж, уг ялыг бүрмөсөн халах байр суурьтай байгаагаа мэдэгдсэнд талархаж, олон иргэний нийгмийн төлөөлөл, хүний эрхийн байгууллагууд уулзаж байлаа.

Тухайлбал, Швейцарийн хөгжил, хамтын ажиллагааны агентлагийн удирдлагууд МУ-ын Ерөнхийлөгчтэй уулзах үеэрээ энэ сарын 24-26-ны өдөр Женевт болох “Цаазлах ялын эсрэг” дэлхийн 4 дүгээр конгресст оролцож үг хэлэх албан ёсны урилгыг гардууллаа. Энэхүү бага хурлыг Швейцарийн Засгийн газрын дэмжлэгтэйгээр, НҮБ-ын Хүний эрхийн комисс зохион байгуулдаг бөгөөд, “Эмнести Интернэшнл” “Death penalty focus” “Human right watch” зэрэг хүний эрхийн чиглэлээр ажилладаг дэлхийн 100 гаруй байгууллагууд оролцох юм байна. Уг хуралд Европын Холбоог төлөөлөн уг холбоог одоо тэргүүлж буй Испани Улсын Ерөнхий сайд Л.Р.Сапатиро, Швейцарийн гадаад хэргийн сайд М.Калми-Рей зэрэг улстөрчидөөс гадна Иран Улсын иргэн Нобелийн энхтайвны шагнал хатагтай Ширин Эбади нарын хүмүүс оролцох ажээ.

Мөн “Цаазаар авах ялын Европын холбоо” ТББ-ын Европын асуудал хариуцсан захирал М.М. Зүппи Брюссель хотноо МУ-ын Ерөнхийлөгчид бараалхаж, цаазаар авах ялыг бүрмөсөн халах байр суурьтай байгаад нь талархал илэрхийлж, энэ оны 5-р сард Италийн Ром хотноо зохион байгуулах “Цаазаар авах ялын эсрэг хамтдаа” Олон Улсын холбооны хуралд гол илтгэгчээр оролцохыг урив.

Олон улсын энэхүү ТББ нь дэлхийн 75 оронд салбартай, хүний эрхийн чиглэлээр идэвхтэй ажилладаг байгууллага бөгөөд, дээрх олон улсын бага хурлыг 4 дэх удаагаа зохион байгуулж байгаа юм байна.

Ноён М.М.Зүппи “Эрхэм Ерөнхийлөгч таны парламентдаа хандаж хийсэн мэдэгдэл, хэлсэн үгийг бид бүх гишүүн орнууддаа тараасан. Сүүлийн 20 жил цаазаар авах ялыг халах талаар хийсэн бүх мэдэгдүүдийн дотроос хамгийн ул суурьтай, судалгаа баримт сайтай, хүний эрхийг дээдэлсэн үг боллоо гэж бид дүгнэж байгаа. Ийм учраас Таныг Ром хотод ирж, хурлын индэр

Зам, тээврийн ослоор амиа алдагсдын олонх нь 5-9 насныхан

2010-02-23T22:39:00.001-08:00

Зам тээврийн осол гэмтэл Монгол Улсад төдийгүй дэлхий дахины тулгамдсан асуудлуудын нэг болоод удаж байна. Зам тээврийн ослоор жилд 1,2 сая хүн нас барж, 500 сая хүн хөгжлийн бэрхшээлтэй болж байгаа аж.
Энэ асуудалд дэлхий нийтээрээ анхаарал хандуулж эхэлсэн. Үүний нэг жишээ нь өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сарын 19-20-нд ОХУ-ын Москва хотод замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай олон улсын сайд нарын аихдугаар зөвлөлгөөн болсон юм.

Зөвлөлгөөнд улс орнуудын холбогдох яамдын тэргүүнүүд болон төлөөлөгчид, төрийн болон төрийн бус байгуулагуудын төлөөлөгчид оролцож “Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдал” сэдвээр ярилцаж, ослын үр дагавар, шалтгаан, шийдвэрлэх арга замын талаар ярилцаж “Москвагийн тунхаг” нэртэй баримт бичгийг гаргасан. Уг тунхагт замын ослын улмаас нас барагсдын 90 хувь нь бага болон дунд орлоготой орнуудад учирч байгааг онцлоод дорвитой арга хэмжээ авахгүй байдал энэ хэвээрээ үргэлжлэх юм бол 2020 он онд үхлийн тэргүүлэх шалтгаан нь зам тээврийн осол болно гэжээ. Мөн ослоор амь насаа алдагсдын ихэнх нь 5-9 насны хүүхэд эзлэж байгааг ч тэмдэглэсэн байна.

Манай орны хувьд ч мөн л бага насны хүүхдүүд зам тээврийн осолд өртөж амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирч байна. Өнгөрсөн онд гэхэд 36 хүүхэд авто ослын улмаас амь насаа алджээ. Засгийн газрын 124 дүгээр топгоолоор нэгдүгээр сарыг “Осол гэмтлээс сэргийлэх cap” болгон зарласан. Энэ сарын хүрээнд Замын цагдаагийн газар, Мяиганы сорилын сан, Эрүүл мэндийн яам, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Эрүүл мэндийн газар хамтран “Авто радио” 96.3-аар “Осол гэмтлээс сэргийлье” нэртэй 15 удаагийн цуврал нэвтрүүлэг бэлтгэн жолооч, зорчигчдынхоо сонорт хүргээд буй. Цуврал нэвтрүүлгийн нэг удаагийхаас нь “Авто сонин” шууд сурвалжлан хүргэж байна. Хүүхэд зам тээврийн осолд өртөж байгаа, урьдчилан сэргийлэх арга зам, шалтгаан нөхцөл, шийдэх арга замын талаар ярилцсанэл нэвтрүүлэгт Замын цагдаагийн газрын Олон нийттэй харилцах тасгийн ахлах байцаагч, цагдаагийн ахмад Ж.Энхбат, Мэдээлэл, судалгааны ахлах байцаагч, цагдаагийн ахмад Ц.Эрдэнэчимэг, Баянгол дүүргийн 120 дугаар цэцэрлэгийн эрхлэгч Н.Зууннаст, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Эрүүл мэндийн газрын мэргэжилтан Д.Болдмаа нар оролцсон юм.

-Зам тээврийн осолд хүүхдүүд, тэр дундаа бага насныхан хэр олон өртөж байна. Урьдчилан сэргийлэх ажлыг ямар аргаар хийвэл үр дүнтэй байх вэ?

Д.Болдмаа:

-Зам тээврийн осол гэмтэл нь Монголын нийт хүн амын нас баралтын гуравдахь шалтгаан болж байна. Энэ нь сүүлийн 10 жилийн хугацаанд буурахгүй, тогтвортой байгаа. Энэ бол үнэхээр эмгэнэлтэй. Зөвхөн зам тээврийн ослоор жилд 530 хүн нас барж байна. Үүнийг 360 хоногт хуваагаад үзэхээр өдөр бүр 1,7 хүн тогтмол нас барж байна гэсэн үг. Үүнд ямар нэг хорт хавдар ч юм уу, хөгжлийн бэрхшээлтэй биш, амьдралаа залгуулаад явж байсан хөдөлмөрийн чадвартай, залуу хүмүүс илүүтэй өртөж байгаа нь харамсалтай. Өглөө ажил, хичээл сургуульдаа яваад орой эргэж ирэхгүй байна гэдэг аймшигтай. Тэр дундаа хүүхдүүд их өртөж байгаа гэсэн судалгаа байгаа.

Ц.Эрдэнэчимэг:

-Улсын хэмжээнд 2008 онд 622 зам тээврийн осол бүртгэгдсэн. Харин 2009 онд 564 болж буурсан. Хэдийгээр 9,3 хувиар буурсан үзүүлэлттэй байгаа ч хүүхэд зам тээврийн улмаас нас барах нь өссөн байна. 2008 онд 31 хүүхэд зам тээврийн ослоос нас барсан бол 2009 онд 36 болж 16,1 хувиар өсчээ.
Хүүхэд зам тээврийн осолд өртөж байгаа шалтгааныг авч үзвэл Нийслэлийн хэмжээнд явган зорчигчийн буруугаас 74,6, жолоочийн буруугаас 16,3, эцэг эх, асран хамгаалагчийн буруугаас болж 9,1 хувь нь гарчээ гэсэн үзүүлэлтгэй байна. Харин энэ үзүүлэлт нь орон нутагт арай өөр.

Явган зорчигчийн буруугаас 8,2, жолоочийн буруугаас 89, эцэг эхийн буруугаас 2,8 хувь нь гарчээ гэсэн стасистик гарсан. Нийслэлд явган зорчигч хүүхдүүд осолд өртөх нь их байдаг. Харин орон нутагт тээврийн хэрэгсэлд зорчигч болж яваад гэмтэх нь их. Өөрөөр хэлбэл, автомашинд явж байгаад гэмтсэн, нас барсан тохиолдол элбэг байдаг. Зам тээврийн осолд өртөж гэмтэж нас барсан хүүхдүүдийн насны байдлыг авч үзвэл 0-616,3 хувь 7-14 насны хүүхдүүд 58,4 хувийг, 15-16 насны хүүхдүүд 25 хувийг эзэлж байна.

Эндээс юу харагдаж байна гэхээр замын хөдөлгөөнд бие даан оролцож байгаа хүүхдүүд осолд их өртөж байна. Өөрөөр хэлбэл, бага болон дунд ангийн хүүхдүүд зам тээврийн осолд өртөх нь түгээмэл.
Мөн зам тээврийн ослын шалтгаан нөхцөлийг цаг гаригаар нь гаргаж байгаа. Сүүлийн хоёр жилээр авч үзвэл хичээл эхлэх, тарах цагуудад зам тээврийн осолд өртөх нь элбэг. Тухайлбал, өглөө 07-08, өдөр 11-13, орой 16-18 цагт илүү их өртөж байгаа. Мөн гаригаар нь гаргасан судалгаа байдаг. Амралтын өдрүүдэд хүүхэд өртсөн тохиолдол бараг байдаггүй. Ажлын өдрүүд буюу даваагаас баасан гаригуудад 83 хувь нь гарсан байна.

Ж.Энхбат:

-Саяын судалгааг үндэслээд бага насны хүүхдүүдийг зам тээврийн ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор манай Олон нийттэй харилцах тасгаас санаачлан нийслэлийн төвийн зургаан дүүргийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг зохицуулах салбар зөвлөлүүдтэй хамтран ерөнхий боловсролын сургуулиудын нийгмийн ажилтан, багш нарыг зам дээр ажиллуулж байгаа.

Багш нар өөрийнхөө сургуулийн ойролцоох авто зам дээр тусгай хантааз, “Зогс хүүхэд” гэсэн тэмдэг бүхий дохиур барьж дээр хэлсэн цагуудад буюу хичээл цуглах, тарах үеэр явган зорчигчийн хөдөлгөөнийг зохицуулах, хүүхдүүдээ аюулгүй зам гаргаж байна. Бид энэ ажлыг эхлүүлэхээс өмнө тухайн дүүрэгт авто замтай ойрхон сургууль хэд байна. Тэр замаар хэд орчим хүүхэд гардаг гэх мэт судалгааг хийсэн. Дүүрэг бүр харилцан адилгүй байгаа.

Зарим сургууль замаас их хол, бараг зам гараад байх шаардлагагүй байхад, зарим нь бүх хүүхдүүд нь хоёр гурван зам гарч хичээлдээ ирдэг байх жишээтэй.
Бүр эцэг эхчүүд нь автомашинаараа ирээд авчихдаг ч байна. Тухайлбал, Сонгинохайрхан дүүргийн 15 сургууль автозамтай ойр байхад Чингэлтэй дүүрэгт долоо байх жишээний.

-Зам тээврийн осолд хамгийн их өртөж байгаа нь 7-14 насны хүүхдүүд гэсэн. Тэгвэл цэцэрлэгийн насны буюу зургаагаас доош насны хүүхдүүд осолд өртөх нь гайгүй юу?

Ц.Эрдэнэчимэг:

-Судалгаанаас харах юм бол 0-6 насныхан осолд өртсөн хүүхдүүдийн 16.6 хувийг эзэлсэн байгаа. Шалтгаан нь ихэвчлэн эцэг эх, асран хамгаалагчийн буруугаас болж гардаг.

Н.Зууннаст:

-Сургуулийн насны хүүхдүүдийг бодвол цэцэрлэгийн насны хүүхэд зам тээврийн осолд өртөх нь бага. Яагаад гэхээр цэцэрлэгийн насны хүүхдүүд замын хөдөлгөөнд бие дааж оролцдоггүй. Аав ээж, эмээ өвөө зэрэг насанд хүрсэн хүмүүс хүргэж өгөөд орой авчихдаг. Цэцэрлэгт хүүхдийг авахдаа гэрээ байгуулдаг. Энэ гэрээнд нэг ийм заалт байдаг юм. Заавал насанд хүрсэн хүн хүүхдээ өглөө хүргэж ирж орой авна гэсэн.

Гэхдээ зарим тохиолдолд ажил төрөлдөө яардаг юм уу, цэцэрлэгийнх нь барааг харуулаад “Миний хүү, гүйгээд орчих” гэдэг. Нэг бол сургуулийн насны ах эгчээр нь хүргүүлдэг. Энэ бол буруу, осолд өртөхгүй гэсэн баталгаа байхгүй. Мөн хорооллын доторх замын халтиргаа гулгаа их. Хотын төвийн замыг хүмүүс цэвэрлээд давс, элс цацаад гулгааг нь гайгүй болгочихдог. Гэтэл хорооллын доторх замаар манай хүүхдүүд явж байна. Үүнээс болж зам тээврийн осол хэрэг гарч болзошгүй гэж санаа зовдог.

Бас нөгөө талаар сургууль, цэцэрлэгийн хашаа, хаалга руу тулгаж автомашины гарааш барьсан байдаг. Машин явах замгүй болгочихдог. Явган хүн, машин хоёр нь нэг зам дээр холилдчихсон. Үүнээс болж осол гардаг тал бий.

-Хүүхдийг осол гэмтлээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр гарсан тусгай эрх зүйн акт байдаг уу?

-Хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль, Замын хөдөлгөөний дүрэм дээр л хүүхдийг замын хөдөлгөөнд аюулгүй оролцуулах үүргийн талаар заасан байдаг. Өөр байхгүй. Дээрх хуульд хүртэл өөрчлөлт оруулах шаардлага байгаа. Замын хөдөлгөөний дүрэмд сургуулийн өмнөх насны хүүхдүүдийг харгалзах хүнгүйгээр хөдөлгөөнд оролцуулахыг хориглосон байдаг.

Ерөнхий боловсролын тогтолцоонд өөрчлөлт ороод зургаан настай хүүхэд сургууль ордог болсон. Гэтэл өнөөдөр зургаан настай хүүхэд бие дааж, өөрийгөө хянаад хөдөлгөөнд оролцож чадах уу гэдэг асуудал гарч ирж байна. Гэсэн хэрнээ сургуулийн насных болчихсон байдаг. Хуульд өөрчлөлт оруулах, бусад эрх зүйн актуудад зааж тусгах гээд судлаж үзэх зүйл олон. Тухайлбал, эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ хэрхэн хамгаалж, яаж аюулгүй байлгах, ямар үүрэг хүлээх юм. Мөн сурган хүмүүжүүлэгч багш, нийгмийн ажилтан нь ямар үүрэг, хариуцлага хүлээх юм.

Тэнд сургалт сурталчилгаа, урьдчилан сэргийлэх ажил хийгээгүйн улмаас хүүхэд осолд холбогдсон нөхцөлд боловсролын байгууллага хүлээх юм зэрэг олон зүйлүүдийг судлаад хуульчилж өгөх шаардлагатай зүйлүүд байна.

-Бага насны хүүхдүүдийг зориулалтын суудалд суулгаж аюулгүйн бүс бүслүүлэх талаар хуулинд заасан байдаг. Гэтэл энэ хууль төдийлөн хэрэгжихгүй байгаа юм шиг. Орчин нь бүрдээгүйтэй холбоотой юу, энэ асуудал?

Д.Болдмаа:

-Ганцхан хүүхдүүд ч гэлтгүй томчуудыг хамгаалалтын бүсээ зүү, гарцаар гар гэхийн оронд орчныг нь бүрдүүлэх хэрэгтэй. Орчин бүрдэхгүй болохоор биелэх боломж муутай байдаг юм байна. Нэг зүйлийг сонирхуулж хэлэхэд өнгөрсөн өвөл арваннэгдүгээр сард БНСУ-д зам тээврийн осол гэмтлээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр олон улсын хуралд оролцоод ирсэн. Солонгост Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын төслийг хэрэгжүүлдэг байгууллага байдаг юм. Тэр байгууллага “Хүүхдийн сургалтын төв” байгуулсан байсан.

Тэр сургалтын төв нь хүүхдүүдэд зөвхөн замын хөдөлгөөний мэдлэг олгоод зогсохгүй ур чадвар олгох зорилготой. Ганцхан жишээ хэлэхэд хамгаалах бүс нь ямар ач холбогдолтойг үзүүлсэн автобус байгаа юм. Хүүхдүүд тэр автобусанд суугаад хамгаалах бүсээ зүүнэ. Дараа нь нэг товч дарахад суудал нь гэнэт унаж байгаа юм. Тэгэхэд хамгаалах бүсээ буруу хэрэглэсэн юм уу, огт зүүгээгүй хүүхдүүд урагшаа унаж байх жишээтэй.

Энэ сургалтын төвд ороод автобусанд суусан хүүхэд насан туршдаа хамгаалах бүсээ хэрэглэнэ. “Хамгаалах бүс зүүгээрэй. Таны амь насыг хамгаална, ийм ач холбогдолтой шүү” гэж улиг болтол нь ярьснаас бодитоор нь мэдрүүлбэл их үр дүнтэй юм билээ.

Мөн хүүхдийг хамгаалах бүс хэрэглүүлэхийн тулд хүүхдийн суудал түрээслүүлдэг газар байна. Суудал чинь үнэтэй шүү дээ. Хамгийн бага нь гэхэд 80-100 ам.доллар байдаг. Тэрийг авч чадахгүй хүмүүс байна. Тэр хүмүүст зориулсан түрээсийн газрыг нээсэн байна. Энэчлэн манайд санаа авмаар зүйлүүд их байна. Энэ бүх зүйлийг Засгийн газар бодлогоороо дэмжээд төрийн бус байгууллагадаа хариуцуулсан байсан.

Та ямар төрлийн арьстай вэ?

2010-02-23T22:35:00.000-08:00

Өөрийн арьсны төрлөө мэдэж байна гэдэг бол арьс арчилгаандаа хэрхэн зөв бүтээгдэхүүнийг авах, арьсны төрөл бүрт юу хэрэгтэй вэ гэдэг маш чухал юм. Таны ямар арьстай байх чинь төрөлхөөсөө бий болдог.
Гэсэн хэдий ч арьсны төрөл, эрүүл байх эсэх нь чиний юу идэж, өөртөө хэр анхаарахаас чинь хамааран өөрчлөгдөж болдог. Оросууд эмэгтэй хүнийг 30 нас хүрээд гоо үзэсгэлэнгийн туйл болдог гэж хэлэлцдэг. Гэвч үргэлж сайхан харагдахын тулд хамгийн эхний алхам бол өөрийн арьсны төрлийг мэдэж байх явдал юм.
Ингэснээрээ арьсныхаа хөгшрөлтийг удаашруулж, арьсаа гоё сайхан болгох дараагийн алхмуудын суурь тавигдана.

Ерөнхийдөө, арьсны 5 төрөл байдаг: хэвийн, хуурай, тослог, холимог, мэдрэмтгий. Эдгээр нь бугд тус бүрийн онцлогтой төдийгүй тус бүрдээ өөр өөр арчилгаа шаарддаг.
Арьсныхаа төрлийг тодорхойлохын тулд маш энгийч тестийг туршиж үзье. Өглөө дөнгөж босонгуутаа нүүрээ угаагаагаад 1 цаг болсны дараа цэвэрхэн хуурай сальфитк арьсан дээрээ тавьж шалгана. Ингээд хэрэв:

1. Хэвийн арьстай бол … Салфетка ямар ч тослог болоогүй хэрнээ уян хатан, зөөлөн, таталцал үүсэхгүй байвал арьс чинь хэвийн юм байна. Хэвийн арьс нь хамгийн асуудал багатай арьсны төрөл юм.
Арьс чинь цэвэрхэн, толигор харагдана. Цусны эргэлт сайн, эрүүл байна.

2. Хуурай арьстай бол … Салфетка цэвэрхэн хэвээр боловч арьс чинь таталдаж, хайрстай юм шиг санагдаж байвал таны арьс хуурай.
Хуурай арьс нь цонхигор, нимгэн арьстай мэт харагддаг, арьсан дээрх нүх сүв багатай боловч хамгийн амархан
үрчлээтэж, цочрохдоо амархан байдаг. Нас бага залуу үед сайхан харагдаж болох юм. Гэвч байнгын арчилгаа, байгалийн гаралтай маск, чийгшүүлэгч зэрэг нэмэлт арчилгааг хэрэглэн арьсаа эрүүл хадгалж улдээрэй.

3. Тослог арьстай бол … Салфетка чинь хацар, хамар, дух хүрсэн хэсэгтээ тослогний толботой болсон байна уу? тэввэл таны арьс тослог. Тослог арьс асуудалтай байдаг. Тослог арьс нь тос даасан, зузаан арьстай, /зарим тохиолдолд бохир/, гялтганасан харагддаг. Гэвч арьсны нүхжилт ихтэй, батга гарах хандлагатай байдаг.
Харин нэг сайн зүйл нь тослог арьс амархан хөгширч, үрчлээ суудаггүй. Болгоомжтой цэвэрлэж, нүүрс усны хэрэглээгээ багасгаж, тос өөх ихтэй хүнснээс аль болох хол байвал тустай.

4. Холимог арьстай бол … Ихэнхи эмэгтэйчүүд холимог арьсны төрөлтэй байдаг. Хамар, дух хурсэн хэсэгт сальфитканд тосны толбо гарч, харин хацрын хэсгээр цэвэрхэн хэвээр үлдвэл энэ нь та холимог арьстай гэсэн үг юм.
Холимог арьс нь хуурай, тослог хэв шинжийн аль аль нь байдаг тул тухайн хэсэг бүрт өөр өөр арчилгаа хийгдэх хэрэгтэй байдаг.
Хуурай хэсэгт нь /хацар, нүд хавиар ихэвчлэн/ тослог ихтэй, болон чийгшүүлэгчээр арчилж, дух, хамар зэрэг тослог ихтэй хэсгүүдээрээ цэвэрлэх арчилгааг илүү явуулаарай.

5. Мэдрэмтгий арьстай бол … Мэдрэмтгий арьс нь голдуу маш хуурай, цочирч, улайхдаа амархан байдаг. Арьс загатнах, чичрэх хандлагатай байдаг. Энэ бол хамгийн их арчилгаа ихтэй, асуудалтай арьсны төрөл. Хэрэглэх бүтээгдэхүүнээ маш болгоомжтой сонгох хэрэгтэй байдаг.

Хурд” хамтлагийн басс гитарчин Н.Наранбаатар: Яалт ч үгүй би хамтлагийнхаа тулгуур нь юм л даа

2010-02-23T22:08:00.000-08:00

“Хурд” хамтлагийн басс гитарчин Наяа буюу Н.Наранбаатартай ярилцлаа.
-Саяхан “Алтангадас” одонгоор шагнуулсан гэл үү. Ямар санагдсан бэ?

-Өмнө нь шагнал авч байгаа хүмүүсийг харж байсан болохоос өөрөө зүүж байсангүй. Зүүлгээд зогсож байхад гоё сэтгэгдэл төрдөг юм байна лээ. Гэхдээ яагаад ч юм нас нэмчихсэн юм шиг санагдсан шүү. Мөн намайг олон жил урлагт зүтгэлээ гэж биш цаашид сайхан уран бүтээл хийгээрэй гэж өгсөн шагнал гэж ойлгосон.

-Гэхдээ таны урлагт зүтгэсэн он жил багадаагүй байх аа?

-Тийм шүү. Бас ч гэж урлагтай амьдралаа холбоод багагүй хугацаа өнгөрөөлөө. Дөрөвдүгээр ангиасаа тэр үеийн “Ган зам” чуулгад хөгжим тоглож эхэлсэн. Тэгэхээр урлагтай холбогдоод бараг 20-иод жил болжээ. Аравдугаар ангиа төгсөөд хэлний сургуульд орсон ч миний хамгийн хайртай зүйл хөгжим байсан. Тэгээд сургуулиа хаяад урлагийн мөр хөөсөн дөө.

-Хамтлагийн ахлагч Д.Ганбаяр таныг хамтлагийнхаа хамгийн хөдөлмөрч нь гэж байсан. Магадгүй энэ зан чанар тань таныг болон “Хурд” хамтлагийг амжилтад хүрэхэд нөлөөлжээ?

-Тэгж байна уу, баярлалаа. Миний хувьд “Хурд” хамтлагийн басс гитарчин, студийн ажил, хөгжмийн найруулга, тоглолт боллоо гэхэд тайзны хөгжим ч юм уу энэ бүхнийг чадах ядахаараа л зохицуулдаг. Магадгүй Ганбаяр ах эдгээрийг бодож дүгнэсэн байх л даа.

-Мөн таныг хамтлагийнхаа тулгуур, суурь болсон хөгжимчин гэдэг?

-Ганцхан миний хувьд биш л дээ. Ер нь басс гитарчин гэдэг байшингаар бол хамтлагийнхаа хундаам суурь нь байдаг. Тэгэхээр яалт ч үгүй би хамтлагийнхаа тулгуур нь юм л даа. Тэгж бодож явдаг шүү.

-”Хурд ” хамтлаг гэхээр л Д.Отгонбаяр, Д.Ганбаяр, Д.Цогоо гэж ярьдаг шүү дээ. Тэгэхээр та их нууцлагдмал хүн шиг санагддаг. Магадгүй хувийн зан чанартай чинь холбоотой юу?

-Тийм шүү. Мөн би нийтлэг царайтай биш байгаа биз. Намайг олон хүн таньдаггүй, танигдъя ч гэж боддоггүй. Ямар нэгэн ярилцлага, телевизийн бичлэгт нэг их өртөөд байдаггүй. Дуугайдуу, дээр нь үгийн баялаг муутай хүн дээ. Гэхдээ сүүлийн үед ажлын шаардлагаар ярих хэрэг гарч байна. Манай хамтлагийн Д.Ганбаяр ах хамтлагаа толгойлж ярьдаг байсан. Одоо Д.Отгонбаяр маань ярихдаа их сайн.

-Сүүлийн үед танай хамтлагийг шүүмжилж байна. Рок хамтлаг гэсэн мөртлөө уянгын дуунууд их дуулж гээд л?

-Шүүмжлэлийг хүлээж авч байгаа. Гэхдээ нэг цомог гаргалаа гэхэд ихэнх нь рок дуу багахан хэсэг нь уянгын талдаа уран бүтээл байдаг. Түүнээс уянгын дуунууд нь хүмүүст илүү хүрээд байна. Бид рок дуунууддаа клип хийдэг ч тэр болгон телевизээр явахгүй юм байна шүү дээ. Нөгөө л уянгын дуу руу сонсогчид хошуурдаг. Бараагаар бол рок дуу маань бага борлогдоод, уянгын дуу нь хурдан дуусчихаад байна гэсэн үг л дээ. Түүний хажуугаар захиалгын дуу ирдэг. Тэр бүхэнд үгүй гэж хэлж чаддаггүй. Мөн ямар нэгэн байгууллагын баяр дээр очоод “Хар салхи”, “Хүн”, “Атаархал” гээд хүнд рок дуулаад байх жаахан зохимжгүй шүү дээ. Иймэрхүү зүйлүүдээс болоод уянгын талдаа уран бүтээлүүд олон гарсан. Түүнийг хүлээн зөвшөөрнө.

-Ерөнхийдөө “Хурд” сонсогчдынхоо хүсэл сонирхолд захирагдаж байна гэж ойлгож болох уу?

-Ер нь нэг тиймэрхүү л болоод байна.

-Цаашид яах бол. Уянга уу, Рок уу?

-Учиргүй уянгалаад байх нь ч хаашаа юм. Хүмүүс сонсоод “Аан энэ Хурд байна шүү дээ” гэж хэлэхээр өөрийн гэсэн өнгө аясыг бий болгосон л доо. Түүнийг рок, уу, уянга юм уу гэж ялгахад бас хэцүү болсон. Энэ жил бид уран бүтээлийн төлөвлөгөө арвинтай байна. Эхний тоглолтоо “Хайрын салхи” нэртэйгээр тоглоно. Түүний дараа цэргийн баяраар “Цэргийн бодол” дууны ойг тэмдэглэх санаатай байна. Тэр дууг “Хурд”-ынхны том ах агсан Ганболд 30 гаруй жилийн өмнө зохиосон байдаг юм. Мөн ирэх намраас жинхэнэ рок дуунаас бүтсэн тоглолт хийхээр төлөвлөсөн. Бид өмнө нь “Урт үс уранхай жинс” гэсэн нэртэй рок тоглолт хийж байсан даа. Яг түүн шиг л тоглолт хийхийг хүсч байна.

-Та дууны ая зохиож байна уу?

-Бие дааж зохиосон уран бүтээл цөөхөн байгаа. Бид хамтлагийнхаа бүх л уран бүтээл дээр нь хамтарч, санаа оноогоо нийлүүлж ажилладаг. Манай хамтлагт хамтын оролцоогүй дуу их ховор л доо. Цаашид бие даасан уран бүтээл хийх бодол бий. Гэхдээ одоогоор гэртээ хөгжимгүй байна. Ажил дээрээ хөгжим нүдэж нүдчихээд гэртээ дахиад л тоглоод байвал хэцүү л дээ. Ер нь их ядардаг. Гэхдээ хамтлагийнхаа уран бүтээлийн зав зайгаар хэдэн дуу хийх байх аа. Хөгжмийн санаа бий.

-Ядардаг ч гэсэн уран бүтээлээсээ л кайф авна биз?

-Тэгэлгүй яахав. Нэг цаг амраад л эргээд гитараа санаж эхэлнэ шүү дээ.

-”Хурд” хамтлагийн ах дүү нартай хамтарч ажиллах хэр байдаг вэ?

-Нарсар бид хоёр л өөр айлын хүүхэд байлаа шүү дээ. Одоо би ганцаараа үлдэж. Гэхдээ олон жил хамт байсан болохоор ах дүү гэж нэг их ялгардаггүй юм.

-Д.Отгонбаяр “Манай хамтлаг монголын амьд домог болтлоо тайзнаас буухгүй” гэж хэлж байсан. Та үүн дээр ямар бодолтой байна вэ?

-Домог болох эсэх нь ард түмний л шийдэх асуудал шүү дээ. Бидний хувьд хийдэг уран бүтээлээ хийгээд л явж байна. Хэзээ тайзнаас бууж, хэд хүртлээ тоглохоо сайн мэдэхгүй л байна. Тэрийг амлаад яахав дээ. Бидэнд хугацаа байна. Миний хувьд одоо тэрийг ярих арай л эрт байна гэж бодож байна.

-Тэгвэл таныхаар бол арай бардам амлалт байжээ?

-Бардам байна л даа. Миний хувьд энэ тал дээр арай даруухан бодолтой байна. Цаг нь арай болоогүй байх аа. Гэхдээ нөгөө талаараа байгуулагдсан цагаасаа эхлэн одоог хүртэл уран бүтээлдээ үнэнч байгаагаараа домог байж болох юм.

-15 жилийн өмнө “Хурд” хамтлаг анх рок дуу дуулж гарч ирэхэд хүмүүс гайхаж хүлээж авсан. Уран бүтээлээ ойлгуулахад хэцүү байв уу?

-Тийм шүү. Үнэхээр хэцүү байсан. Үзэгчид биднийг хараад “Болиоч дээ. Тайзнаас буу” гээд л орилдог байлаа. Тэр бүхнийг сонсоогүй юм шиг л өнгөрнө. Бидний хувьд их хатуу шалгуурыг даван туулсан юм шүү. Харин одоо ямар ч хүнээс “Хурд”-ын ямар нэгэн дууг аял гэвэл мэдэхгүй хүн байхгүй гэж бодож байна. Тэгэхээр их бахархалтай санагддаг.

-”Хурд”-ынхан гадаад орнуудаар аялан тоглолт хийдэг. Бусад хамтлагаас арай илүү?

-Урлагийн буянаар олон улс оронд очлоо. Гэхдээ монгол сонсогчид маань байхгүй цэвэр гадаадын үзэгчдэд монгол дууны тоглолт хийнэ гэдэг хэцүү л дээ. Хэлний бэрхшээлээс эхлээд хүндрэлтэй байдаг. Фестиваль наадам зэрэгт бол оролцож байна. Улаан-Үдэд гэхэд бүтэн концерт тоглож байсан. Мөн энэ зун Хятадад тоглосон. Тэд ер нь их доргио л доо. Манай үзэгчид их дотогшоо санагддаг шүү.

-Таныг содон цуглуулгатай гэж сонссон?

-Олон улс орноор явлаа. Улс орнуудын онгоцны болон вагоны тасалбар цуглуулж байна. Сүүлд нь харахад их дурсамжтай сайхан санагддаг.

Португальд гурав хоног гашуудал зарлалаа

2010-02-23T22:04:00.000-08:00

Португальд цаг агаарын байдал таагүй, хүчтэй аадар бороо үргэлжлэн орж байгаагаас үер усны гамшиг нүүрлээд байна. Байгалийн онц үзэгдэлд тус улсын Мадейра арал хамгийн их өртөж, үер усны гамшгаас гадна газрын гулгалт, нуранги болж ихээхэн хор хохирол учруулаад байгаа аж. Гамшгийн улмаас тус улсад гурав хоногийн гашуудлын өдөр зарлалаа. Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд орж эхэлсэн аадар бороо нь сүүлийн 40 жилд болж буй томоохон гамшиг учируулсан бөгөөд гамшигт одоогийн байдлаар 47 хүн амиа алдаж, 100 гаруй хүн бэртэж гэмтсэний улмаас эмнэлэгт хүргэгдээд байгаа юм.

Гамшигт өртөгсдийн цогцос хайх эрлийн ажил үргэлжилж байгаа болохоор дээрх тоо нэмэгдэж болзошгүйг холбогдох албаны мэргэжилтнүүд мэдэгджээ.
Португалийн эрх баригчид гамшгийн бүс рүү зэвсэгт хүчний цэргийн хөлөг онгоц илгээж, үер, газрын гулгалт нурангид дарагдсан бүсийн иргэдэд шаардлагатай тусламж үзүүлж эхлээд байгаа юм. Цэргийн хөлөг онгоцон дээр аврагчид, эмч мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн баг ажиллаж, нисдэг тэргээр гамшигт өртөгсдийг зөөвөрлөж байна. Мадейрад аралд өнөөдрийн байдлаар цэргийн 56 аврагч, үнэрч нохдын хамт ажиллаж байна.

Гамшгийн газар нутагт зам гүүр эвдэрч сүйдэн, үерийн усны хүчтэй түрлэг замдаа дайралдсан бүхнээ хаман урсч байгаа юм. Түүнчлэн мод бут үндсээрээ булгарч унаснаас аврагчдын замыг хааж, багагүй төвөг учруулж байна. Бүс нутгийн төв болох Фуншал хот бүхэлдээ үерт автан, арлын ихэнх айл өрх гэрэл цахилгаан ундны усгүй хоцорчээ. Мадейра арал нь Португалийн эргээс баруун өмнөд зүгт 1240 километрийн зайтай оршдог байна.

Har tsagaan zurgiin tsomgoos...

2010-02-23T20:59:00.001-08:00

Mongolian model Puujee

2010-02-23T20:08:00.000-08:00

Miss china Universe 2009-Jing Yao Wang

2010-02-23T19:32:00.000-08:00

Park Jung Ah

2010-02-23T07:46:00.000-08:00

Solongosiin aldart duuchin,jijigchin Park Jung Ah 1981 onii 2sariin 24nd torson.
2001 ond ohidiin Jewelry hamtlagiig udirdan baiguulj ooroo ene hamtlagaa ahlaj baisan.2003 ond kino jijigt togloj duree uldeej baisan bol, 2006 ond ankhnii solo boloh Yeah albumaa gargan bie daan uran buteel hiih zamdaa orjee. Mon tereer Dongduk emegteichuudiin ikh surguulid sursnaar togoldor huuriih mash sain togloh medlegiig ezemshsen gedeg.2006 onii 11r sard tereer ooriin radiod "Odod tugsen shono" hemeeh showg hotloj eheljee.Tereer tsag yamagt shiniig surahiig erelhiilj yvdag ikh daichin busgui yum. Goo saikhnaaraa solongosdoo todiigui delhiid gaihuulj bui Park Jung Ah-n zurguudaas toliluulsniig sonirhooroi.

Bar Refali

2010-02-23T06:45:00.000-08:00

Scarf-Huzuunii orooltnii zagvaraas

2010-02-23T05:45:00.000-08:00

Baitsaag hadgalah arga

2010-02-20T02:59:00.000-08:00

Neg kg baitsaand hoolnii 1 halbaga davs,tsuu,3 ayga us, 1 ayga sahar,herchsen luuvan 150-200gr,lavariin navch, 5-8 shirheg gonid, sarmis, songino,urlen chinjuu,uhriin nudnii navch zereg amt oruulagchiig tohiruulan hiine. Mon shar huren manjin ch hiij darj bolno. Baitsaag sain ehlen bolovsruulah urval yavagdaj ehelne. Davsalsan baitsaand 15-20 honogiin dotor urval buren yvagdaj duusdag.Ingeed baitsaagaa tohirson (1-3)hemiin dulaand bailgan baga bagaar avch hereglej bolno.

Hums archilgaa-video

2010-02-20T01:15:00.000-08:00