..:::Χριστιανος:::..

Tryumf ortodoksji

2017-03-05T14:36:00.001+01:00

Pierwsza niedziela Wielkiego Postu w tradycji bizantyjskiej to święto Ortodoksji. Ikonoklazm dotykał fundamentalnej prawdy o Bogu jako człowiekolubcu (filantropie).

2 List Piotra 1:2-5: Łaska i pokój niech się w was pomnaża przez poznanie Boga i Jezusa, Pana naszego! Jego Boska moc darowała nam wszystko, co do życia i pobożności należy, przez poznanie Tego, który powołał nas mocą własnej swej chwały i godności. Dzięki nim dane nam zostały cenne i największe obietnice, abyście przez nie stali się uczestnikami Bożej natury, uchroniwszy się od zepsucia, jakie w świecie szerzy pożądliwość.

Bóg objawiający się w Jezusie Chrystusie nie jest Bogiem zazdrosnym, wprost przeciwnie, dzieli się z ludźmi swoją boskością i świętością (2P 1:2-5). Tryumf ortodoksji to zwycięstwo Bożej łaski, która ma moc przebóstwić człowieka.

Tak jak nie można doświadczyć smaku bez potrawy, tak samo nie można opiewać Łaski Boga (charis) bez urzeczywistnienia Jej działania, tj. człowieka.

To człowiek uświęcony i napełniony łaską jest największą czcią oddawaną Stwórcy. Dlatego, z perspektywy chrystianizmu, mówienie o bałwochwalstwie w odniesieniu do kultu świętych i ikon jest całkowitym niezrozumieniem natury Boga i Jego łaski

Jan 10:35: Pismo więc nazwało bogami tych, do których skierowane było słowo Boże

Boże Słowo w kontekście janowym można odczytać jako samego Chrystusa. On przychodząc na świat, będąc obrazem (ikoną) niewidzialnego Boga, nie tylko jako Nowy Adam usprawiedliwia grzech pierwszego, ale jest wzorem dla naszego uświęcenia.

W Chrystusie i wszystkich tych, którzy podążają za Jego nauką, Bóg tryumfuje, a my możemy błogosławić Najwyższego za zbawienną łaskę, oddając należyty szacunek świętym również poprzez ich niebiańskie wyobrażenia oddane na ikonach.

Krzyż jest czerwony, czyli o Chinach raz jeszcze

2017-02-03T23:40:00.000+01:00

Kiedy w 1949 roku komuniści zdobywają władzę nad kontynentalnymi Chinami, zgodnie z ortodoksyjnymi założeniami marksizmu-leninizmu rozpoczyna się trwająca po dzień dzisiejszy walka z religią. Początkowo czyniono wysiłki do podporządkowania Partii wszystkich organizacji religijnych, następnie w szale rewolucyjnym na przełomie lat 60. i 70. podjęto próbę fizycznej eliminacji nie tylko materialnych oznak wiary tj. ksiąg, budynków sakralnych, dewocjonaliów ale również masowo mordowano liderów społeczności religijnych.

Po okresie zbrodni 红卫兵 (Czerwona Gwardia) w okresie Rewolucji Kulturalnej koniec lat 70. to okres wielkiej zmiany. Zapoczątkowane przez Deng Xiaopinga przekształcenia pod hasłem "reforma i otwarcie" ( 改革開放) obejmowały nie tylko sferę gospodarki, ale też myślenia o metodach walki z religią. Uznano, że walka z religią jaka miała miejsce w poprzedniej dekadzie przynosiła całkowicie odwrotne rezultaty, próba wyrugowania jak to określano zabobonów ze społeczeństwa siłą, paradoksalnie powodowała jeszcze większe związanie się głównie prostej ludności wiejskiej z wierzeniami religijnymi.

W 1982 roku podczas 12 Zjazdu Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin powstał tzw Dokument 19, w którym zgodzono się na wyznaczenie organizacjom religijnym na pewną autonomię, jak również odrzucono "ekscesy maoizmu". W jednym z paragrafów czytamy:

"O ile chrześcijanie spotykają się w domowych wspólnotach nie można tego jawnie zaaprobować, z drugiej jednak strony nie powinno się tego stanowczo zakazywać. Masy ludzi wierzących powinni być przekonywani przykładem pracowników stowarzyszeń patriotycznych (三自爱国运动 Patriotyczny Ruch Potrójnej Autonomii, [protestanci] oraz 中国天主教爱国会Patriotyczne Stowarzyszenie Katolików Chińskich) do dalszych odpowiednich ustaleń"

信仰自由 - Wolność wyznania nadal jednak traktowana była jako konieczne ustępstwa na drodze do pełnej ateizacji. We wspomnianym dokumencie tak ją definiowano:

"Szacunek oraz ochrona wolności religijnej stanowią podstawę polityki partii wobec religii. Jest to polityka długookresowa, które będzie obowiązywała do momentu naturalnego obumarcia religii (...) Członkowie Komunistycznej Partii Chin są ateistami i powinni propagować ateizm"

Odwilż na linii Partia - religia trwała do końca lat 80. czyli do wybuchu protestów studenckich, które spowodowały ostrzejszy kurs chińskich komunistów wobec i tak ograniczonych przejawów wolności demokratycznych. Tolerowanie religii, wychodząc z marksistowsko-leninowskich paradygmatów o nieuchronnej jej śmierci w przypadku chińskim doprowadziło to zjawiska określanego mianem "chrześcijańskiej gorączki" (基督教热). Terminem tym opisywano gwałtowny wzrost zainteresowania chrześcijaństwem i powstawaniem coraz to liczniejszych wspólnot głównie protestanckich lecz również tzw. podziemnym katolików.

Należy również dodać, że religijny renesans w Kraju Środka dotknął również buddyzmu i licznych lokalnych ludowych wierzeń. Niewystarczająca w kontekście religii filozofia marksistowska coraz częściej ustępowała w Partii Komunistycznej miejsca nowej ale bynajmniej nie odkrywczej ideologii jaką jest nacjonalizm. Sprawujący funkcję prezydenta Xi Jinping postanowił wykorzystać religię do podbudowy chińskiego (tj ludności Han) nacjonalizmu. W tym dziele postanowiono podzielić religie na chińskie i obce. Jeszce do niedawna uważane za feudalne przesądy - buddyzm i daoizm wraz z konfucjanizmem, dziś stają się podwaliną dla umocnienia antycznej chińskiej cywilizacji, a islam i chrześcijaństwo traktowane są jako obce naturze chińskiej zachodnie wierzenia.

Na ile przekonanie, że chrześcijaństwo jest mniej chińskie od buddyzmu jest dalekie od prawdy pisałem we wcześniejszych notkach, tym niemniej z punktu widzenia chińskiego nacjonalizmu, chrześcijaństwo w Chinach jest bardzo mało użyteczne w procesie hanizacji ponad 55 oficjalnych mniejszości narodowych (liczne głównie skupione w Chinach południowych tak zwane małoliczne mniejszości etniczne 少数民族 są w dużej mierze schrystianizowane, a misjonarze z Europy i Ameryki nie tylko skodyfikowali ich lokalne idiomy, ale pomogli w powstaniu nowoczesnej tożsamości etnicznej/narodowej).

Za kilka dni na ekrany polskich kin wejdzie film Martina Scorsese "Milczenie". Ja ten film miałem możliwość już zobaczyć i chociaż trudno połączyć prześladowania Kościoła w Japonii między XVII a XIX wiekiem, a tym co się dzieje obecnie w Chinach, jednak wspólne pozostaje dość kuriozalne przekonanie, o bliższości buddyzmu (religii pochodzącej z Indii), a nawet traktowaniu go jako religii/filozofii rodzimej w odróżnieniu od obcego, zachodniego chrześcijaństwa.

Coraz silniejsze odwoływanie się do konfucjanizmu przez komunistycznych liderów w Chinach, biorąc pod uwagę brak personalizmu i bardzo inny humanizm niż ten wykształcony w świecie grecko-rzymskim, może umożliwiać w przyszłości daleko idące prześladowania wszystkich uznawanych za wyznawców "obcej religii" tj. chrześcijaństwa i islamu.

Cdn...

Wioska Sześciu Harmonii

2016-11-15T00:25:00.001+01:00

Cywilizacja chińska pełna jest symboli, które uproszczając świat powalą go znacząco usystematyzować. Jedną z elementarnych nauk kosmologii chińskiej jest ukazanie świata za pomocą harmonii. 五合(wuhe) czyli pięć harmonii, które ujawniają się w pięciu kierunkach: wschód, zachód, północ, południe, środek dla pierwszych chińskich chrześcijan zostało rozszerzone i otrzymało nową wartość, która harmonizuje ich życie na ziemi, mianowicie Boga.

六合村 (Liuhecun) czyli Wioska sześciu harmonii to jedyne w swoim rodzaju miejsce w kontynentalnych Chinach. Wjeżdżając do wioski, gości witają posągi świętych Piotra, Pawla oraz Szymona. Z niecałych 10tysięcy mieszkańców (około 1800 domostw) 90% stanowią katolicy, których większość to potomkowie mieszkańców wioski, którzy przyjęli katolicyzm ponad 300 lat temu za czasów dynastii Qing w okresie panowania cesarza KangXi.

W zbiorowej pamięci mieszkańców wioski najsilniej odcisnęły się dwa okrutne prześladowania, pierwszym było powstanie Bokserów, drugim natomiast Rewolucja kulturowa. Z niszczycielską nawałą akcji wymierzonych we wszystkie "zachodnie" innowacje zaszczepiane na chińskim organizmie zwaną powstaniem Bokserów wiąże się legenda, jako to sama Najświętsza Maryja miała ochronić miasto, poprzez ukazywanie się z dłońmi złożonymi do modlitwy wskazującymi kierunek ataku Bokserów. Dzięki pomocy Maryi mieszkańcy wioski mieli mieć czas na przygotowanie obrony swoich domostw.

Ponad półwieku później, miliony ofiar pochłonęła jedno z najkrwawszy rewolt w dziejach ludzkości, czyli Rewolucja kulturalna. Czerwony terror, zamykanie i niszczenie świątyń, palenie ksiąg, prześladowanie duchowieństwa nie ominął Liuhecun. Pomimo zamknięcia kościoła i maltretowania duchownych, prości mieszkańcy wioski potajemnie gromadzili się na modlitwach i przekazywali skrycie wiarę swoich dzieciom.

Centrum duchowym miasteczka jest neogotycki kościół z 1884 roku, mogący pomieścić około 4 tysięcy wiernych. W niedzielę konieczne są dwie msze, aby umożliwić wszystkim mieszkańcom wysłuchanie mszy. W mieście umieszczone są głośniki, przez które można usłyszeń odmawiane nabożeństwa, w tym oczywiście najczęściej różaniec.

Niżej pochodząca z portalu chinacatholic.net relacja zdjęciowa z Liuhecun.

Panturańscy najemnicy

2016-10-10T22:57:00.001+02:00

Pekin, Erywań, Mosul, Aleppo, co łączy wspomniane miasta? Od kilkudziesięciu lat, Turcja uchodzi za Piemont zjednoczenia wszystkich narodów turkijskich. Przez lata Ankara aktywnie wspierała separatystyczne dążenia chińskich Ujgurów, udzielając im nie tylko materialnej ale i logistycznej pomocy.

Dążeniom separatystycznym zamieszkującym Sinciang towarzyszył wzrost islamskiego radykalizmu. Dzihad stał się nieodzownym elementem ujgurskiej narracji niepodległościowej. Turcja przez lata finansowała szkolenia ujgurskich dzihadystów, którzy pokonując góry Tianshan docierali do Kyrgystanu, Kazachstanu i stamtąd na zachód do Anatolii.

To w Turcji w latach 90' postała Organizacja Wyzwolenia Wschodniego Turkiestanu (ujg. Sharqiy Turkestan Azatliq Teshkilati SHAT). Po licznych aktach terrorystycznych, władzę w Pekinie uznały SHAT za organizację terrorystyczną i poprzez stworzoną we współpracy z Kazachstanem i Kyrgystanem tzw Współpracą Szanghajską wytoczyła wojnę ujgurskim separatystom. Uznaje się, że SHAT po rozproszeniu zasiliła inne organizacje terrorystyczne w tym Al Kaidę.

Drugą ujgurską organizacją terrorystyczną walczącą o niepodległość Turkiestanu Wschodniego jest Turkijska Partia Islamska lub zwana również Islamskim Ruchem Turkistanu (ang. TIP). Od niemal samego początku organizacja ściśle współpracowała z regionalnymi ruchami terrorystycznymi jak Islamskim Ruchem Uzbekistanu, pakistańskimi talibami, a obecnie z syryjskim frontem Al Nusra. Również w tym wypadku rola Turcji nie jest tajemnicą. Ocenia się, że przez działające w Stambule ujgurskie Stowarzyszenie Edukacji i Solidarności Turkiestanu Wschodniego, transportowano islamskich bojowników z Chin do Syrii, czy zlecano morderstwa koncyliarystyczne nastawionych wobec Chin ujgurskich imamów.

Tematem dość dobrze znanym jest udział syryjskiej odnogi ujgurskiej TIP wraz z uzbecką organizacją Tavhid va Jihod katibasi w akcji niszczenia syryjskich kościołów. Jak podawały agencje informacyjne, ujgurscy terroryści przenikali do Syrii z terenów Turcji.

Równolegle potwierdzono udział najemników z Sinciangu podczas tak zwanej "Wojny 4 dniowej" w kwietniu 2015 roku o Górski Karabach na granicy ormiańsko-azerskiej. Ujgurskie oddziały miały przenikać w głąb kontrolowanej przez Ormian enklawy i dopuszczać się zbrodni. Obok Ujgurów z terenów Turcji do Azerbejdżanu miały przedzierać się również jednostki czeczeńskie i turkmeńskie.

Obecnie obserwuje się zmasowane przemieszczanie Ujgurów dotychczas walczących w Syrii do Iraku. W kontrolowanym przez Daesh Mosulu, najemnicy z "Nowych Kresów" (dosł. 新疆 xinjiang) są stałym elementem widywanym na ulicach w funkcji lokalnej policji, strzegąc budynków administracji, bazarów czy ulicy.

Uważa się, że wcześniej wyszkoleni przez Ankarę Ujgurzy, mają wspomóc obronę Mosolu przed irakijską armią. Ma to dać mandat tureckiej armii na "misję pokojową" w celu zwalczenia Daesh oraz ochrony ludności turecko języcznej (Turkmenów). Popularny irakijski dowódca Karim al Nuri jasno zaznaczył dla Pan arabskiej sieci telewizyjnej, że Mosul musi zostać wyzwolono siłami irakijskimi co uniemożliwi rozgrywanie spraw wewnątrz irakijskich przez Erdogana.

Podobnie jak w Syrii, również i w Iraku trwa próba wykorzystania przez Ankarę lokalnych Turkmenów jako pionków(ludność tureckojęzyczną) w rozgrywanej grze. Irakijskie władze jasno zaznaczają, że jakakolwiek obecność armii tureckiej na ich terytorium będzie pogwałceniem prawa międzynarodowego.

Oczywiście strona turecka przy każdej nadarzające się okazji podkreśla, że Daesh nie ma NIC WSPÓLNEGO z islamem, a ona sama walczy z dzihadystami i dąży do pokoju na bliskim wschodzie.

Nic tak nie gorszy jak prawda

2016-10-09T12:38:00.000+02:00

"Kresowian zabito dwa razy, raz siekierami, drugi raz przez przemilczenie”, tym cytatem z Jana Zaleskiego rozpoczyna sie długo wyczekiwany film "Wołyń".

O Zbrodni wołyńskiej słyszałem jeszcze jako uczeń liceum, głównie w domu, podczas rodzinnych spotkań padało wtedy nie do końca dla mnie zrozumiałe polzdania o mordowaniu Polaków przez Ukraińców.

Niestety, ani w liceum, ani nawet podczas studiów nikt specjalnie nie spieszył z przybliżeniu nam wydarzeń w 1943 i 44r z Wołynia i Galicji Wschodniej. Miałem przekonanie, że wydarzenia z dawnych Kresow, nie były niczym ważnym. Oczywiście były jakieś mordy, ale przecież była wojna, ludzie ginęli wszędzie, a dodatkowo pojawiały się głosy że tak naprawdę to nam się należało za politykę mniejszościowa z okresu międzywojnia II RP.

Kiedy o mordach na Kresach zaczął pisać i nagłaśniać polska martyrologie ks. Isakowicz-Zaleski co powodowało konflikt z klerem greckokatolicki w Polsce, z racji sympatii i przywiązania do obrządku unickiego często stawałem w opozycji do tekstów ks. Zaleskiego. Poruszanie tych spraw wydawało mi się anahronizmem, nawet przerysowane tego co miało miejsce na potrzeby obecnej koniunktury historycznej.

Przyznać muszę, że mimo wielu oznak sympatii że strony niektórych księży greckokatolickich, poznanych w cerkwi na Miodowej młodych Ukraińców, nigdy nie dane mi było jako Polakowi poczuć się tam jak w domu. Nie chodzi tu bynajmniej o język, przypominam sobie wizytę w Kostomłotach, gdzie na obchodach Chrztu Jordanu przy niemal 20 stopniowym mrozie, podczas niekończącej się liturgii, zepsuł mi się akumulator. Lądując go na plebani, wraz z towarzyszącym mi przyjacielem zostaliśmy zaproszeni w gości na plebanię. Spotkanie to przebiegło w niesamowitej atmosferze, nie było istotne kto Polak, Rusin czy Ukrainiec. Niestety podly tak że strony księdza proboszcza bardzo gorzkie słowa nt części kleru ukraińskiego i bardzo dalekiego od ewangelicznego nacjonalizmu.

Warto podkreślić, że historycznie rzecz ujmując, cerkiew unicka była jeszcze we wczesnych latach zaboru w XIX wieku Polsce i Polakom bardzo przychylna. Sytuacja mienia się w połowie XIX wieku i z biegiem czasu stosunek do polskości że strony unickich duchownych staje się coraz bardziej nieprzychylny.

Demonizowany okres II RP również wymaga słowa komentarza, Polska międzywojnia nie była rajem. Żyło się ciężko wiekszosci społeczeństwa, był to kraj biedny, podzielony przez naleciałości zaborów, oraz z uwagi na różnorodność etniczną. Niemal każde państwo wielonarodowe zmaga się z nastrojami niezadowolenia nacji mniejszościowych. Tak było i u nas, z jednej strony Polacy demonizowali Żydów, którzy w dużej części dzielili tę samą biedę co i Polacy, z drugiej na wschodzie ludności ruskiej wydawało się ze polski pań żyje w lukusie, podczas gdy oni ledwo łączą koniec z końcem .

Los Ukraińców w Polsce mimo że nie był sielanka, nie był losem który dzielili Ukraińcy w Związku Sowieckim. Pomimo wszelkich braków II RP, nie prowadzono polityki eksterminacji, denacjonalizacji Ukrancow, co więcej, to sami Ukraińcy spowodowali kryzys na lemkowszczyznie, probojac niemal siła zmusić Lemkow - unitów do deklarowania ukraińskiej narodowości. Spowodowało to masowe konwersję na prawoslawie, a tym samym jako reakcja Stolicy Apostolskiej, powstała specjalna administratura dla Lemkow w II RP.

Pewnemu zbliżeniu narodu polskiego i ukraińskiego uniemożliwiali nie tylko polscy ale głównie ukraińscy nacjonaliści poprzez bandyckie zamachy terrorystyczne nie tylko na Polaków ale i koncyliastycznych Ukraińców.

Film Wołyń rozpoczyna się od radosnego i niosącego nadzieję wydarzenia jakim jest ślub i wesele polskiej dziewczyny i ukraińskiego kawalera. Małżeństwa mieszane w regionach wymieszancych etniczne świadczą raczej o dobrych relacjach społecznych. Zawsze budzą niezadowolenie pewnych środowisk, niemniej są mostem łączącym dwa narody.

Obopulne stereotypy są czymś normalnym, są one obecne i wśród przedstawicieli jednej narodowości, Któż nie spotkał się z obgadywaniem sąsiadów na samych siebie, zawiścią czy zazdrością? Podobnie było na Wołyniu. Województwo wołyńskie było dość słabo zaludnione, jeszcze od czasów najazdów Mongołów. Tatarów duże połacie ziemskie były pozostawione bez uprawy. W czasie II RP tworzono na wolnych ziemiach polskie kolonie, które jednak w skali całego województwa były zjawiskiem marginalnym. Ogromna część Polaków mieszkała na Wołyniu od wieków, zjawiskiem zupełnie naturalnym było to że obie narodowości znały swoje języki, tj. Polacy mówią również po ukraińsku.

Wołyń jako teren w czasie zaborów należący do Rosji, po uzyskaniu niepodległości przez Polskę, nie posiadał struktur cerkwi unickich, zatem XIX wieczna polityka ukrainizacji cerkwi nie dotknęła w takim stopniu Wołynia co Galicji. Stosunki między Polakami i Ukraińcami były dość poprawne, a nie rzadko i dobre, oba narody dzielili te samo rzeczywistość, ciężkiej pracy i peryferyjności.

W filmie Jerzego Smarzowskiego obraz względnej sielanki kończy się z wybuchem wojny. Upadek Polski, zniknięcie polskiej administracji daje możliwości do zaistnienia ukraińskich apostołów niepodległej i wolnej Ukrainy. Niestety dobra nowina głoszona przezeń nie pozostawia złudzeń. Ukraina ma być wolna, ale wolna od Lachów, Żydów i innych elementów obcych. Następuje fala przemocy werbalnej, wirus integralnego nacjonalizmu Stefana Bandery owladnia i przemienia masy ukraińskie, które jak się później okaże, będą zdolne do najgorszego barbarzynstwa.

Oczekując na premierę filmu Wołyń spodziewałem się obrazu w swojej treści i formie przypominającego filmy o wojnie w b. Jugosławii na początku lat 90. Moje oczekiwana w dużej części się sprawdziły, konstrukcja obrazu zdaje się powielać bałkańskie schematy: idyliczny początek, harmonijne współżycie, następnie głoszenie idei wykluczających mozliwosc współżycia, licytacja przywłaszczenie sobie i tylko swojemu narodowi prawa do zamieszkiwania danego terytorium, deicyzacja narodu, zaangażowanie części duchownych w proces demonizacji wroga i w dalszej kolejności ludobójstwo, kulturocid, ślepa i rozpaczliwa zemstwa drugiej strony.

Dzieło Smarzowskiego nie jest aktem oskarżenia narodu ukraińskiego, jest oskarżeniem idei, która niestety dziś staje się fundamentem budowy współczesnej Ukrainy. Nie jest możliwe stworzenie państwa i narodu na zbrodni, bez rozliczenia swojej przeszłości, przyszłość będzie zawsze pewnym fałszem. Ukraina dzis zmaga się z pewnymi problemami, które dotykały II RP i mieszkających w niej Ukraińców. Donbas, Krym to tylko początek kryzysu, oparcie narodowego mity na katach niewinnej ludności cywilnej Wołynia i Galicji musi oddalić Ukrainę nie tylko od Polski, ale i od innych sąsiadów (Węgry, Słowacja).

Film Wołyń nie jest łatwy, brak w nim pudru ułatwiającego widzowi przyjemne oglądanie. Niemniej splątanie kilku wymiarów symbolicznych jak ambiwalentny stosunek kościoła/ cerkwi w konflikt, kwestia samoobrony a prawa do zemsty, chrześcijańska cnota przebaczenia oraz prawo do sprawiedliwości i prawdy.

W końcu powstał film, który pozwoli jeszcze mocniej przypomnieć o części naszej historii. Pamięć o zabitych na Wołyniu jest naszym nie tylko narodowym, ale i chrześcijańskim obowiązkiem. Dobrze że premiera filmu przypada na kilka tygodni przed listopadowym świętami Wszystkich świętych, to idealny czas aby wspomnieć wszystkich tych którzy zginęli tylko dlatego że byli Polakami.

Święte prawo do rozpusty!

2016-10-04T16:35:00.001+02:00

O aborcji trudno napisać coś odkrywczego, to jeden z tematów gdzie tak naprawdę wszystko co powinniśmy wiedzieć jest jasne, a opowiedzenie się po któreś ze stron to bardziej kwestia naszego światopoglądu aniżeli racjonalnych argumentów.

Bardzo często w dyskusji o przerywaniu ciąży pojawia się argument, iż kwestie natury etycznej nie powinny być rozstrzygane przez paragrafy, ani też penalizowane. To dana jednostka powinna w swoim sumieniu zdecydować się na taką lub inną decyzję.

Takie podejście do problemu zdaje się zapominać o jednym bardzo ważnym szkopule. Każde, nawet prawo pozytywne musi opierać się na jakiejś aksjologii. Nie jest możliwe stworzenie prawa abstrahującego od etyki.

Nullum crimen sine victima, nie ma przestępstwa bez ofiary ta dewiza zdaje się najlepiej charakteryzować współczesne kodeksy karne. Depenalizacji uległy akty homoseksualne, w niektórych krajach również kazirodztwo. Nawet zdrada małżeńska nie jest karana, a jedynie może być przeczyną stwierdzenia winy w procesie rozwodowym.

Historia pokazuje, że kwestia wydawałoby się tak oczywista jak pytanie "kto jest człowiekiem", przyspaża wiele trudu. W starożytności o tym, kto jest człowiekiem albo jedynie instrumentum vocale (niewolnik) decydowało urodzenie, lub łaska udzielana przez pana (wyzwolenie niewolnika). Podobnie było przez wieki obowiązywania drabiny feudalnej. Podkreślić trzeba, iż w tym opisie społeczeństwa nie było podważania prawa do miana człowiekanawet przez najniższe warstwy społeczne, jednak ludzkie życie miało inną wartość na różnych szczeglach "drabiny".

Historia człowieka zdaje się zmierzać w jasnym kierunku, do ochrony prawa każdego człowieka, bez względu na jego pozycję społeczną, majątkową lub prawną. W Europie niemal powszechnym standardem jest zgoda, na wyrugowanie kary śmierci nawet za najcięższe zbrodnie, nawet te popełniane w czasie wojny. Nie tylko prawa człowieka, ale również prawa zwierząt podlegają stałemu rozszerzeniu.

W tej całej narracji, w której walczy się o prawa dzieci, kobiet, ubogich, prześladowanych itd, jest jeden wyjątek, mianowicie prawa poczętych istot ludzkich. Nauki biologiczne przyniosły ogromny postęp w badaniach na temat życia płodowegoczłowieka. Dziś wiemy, że życie zaczyna się w momencie zapłodnienia komórki jajowej, że od tej chwili aż do śmierci mamy do czynienia z ewolucją, której przejawami są kolejne etapy rozwoju człowieka.

Dziecko tuż po urodzeniu jest całkowicie zależne od matki, nie jest zdolne do przeżycia bez pomocy z zewnątrz, jest ono również nieświadome swojego istnienia, dopiero po kilku miesiącach zaczyna mówić, chodzić i możliwy jest z nią kontakt. Zatem to nie inteligencja, samoświadomość czy umiejętność przeżycia decyduje o tym czy jest się człowiekiem.

Bycie człowiekiem to nie matematyczna regułka, ale immanentny stan godności. Człowiekiem nie jest się z uwagi na nasze talenty, sposobności ale pomimo nich. Od chwili poczęcia rozpoczyna się nowe życie, przez okres ciąży zależne w 100% od matki, po porodzie również uzależnione od rodziców. Tak jest przed dłuższy okres dzieciństwa, gdzie człowiek uczy się być cząstką społeczeństwa. Uczy się mówić, współczuć, nabiera umiejętności rozstrzygania co jest dobre a co złe. Ostatni etap w życiu człowieka do starość. Nie rzadko człowiek u swego kresu jest znowu uzależniony od pomocy innych. Mimo wszystko, mimo swoich ułomności nie traci on nic ze swojej godności.

Ochrona życia człowieka to nie tylko część etyki autonomicznej, to kwestia etyki wspólnotowej. Zgadzamy się, że życie człowieka bez względu na wszystko - podlega ochronie. Nic nie może zetrzeć przyrodzonej godności ludzkiej, nawet zbrodnie, przestępstwa popełnione przez daną jednostkę.

Zezwolenie na aborcję eugeniczną, poraz wtóry selekcjonuje ludzi, segreguje ich wartość ze względu na jakieś przyjęte kryteria (użyteczności, genetycznej, estetycznej), z kolei dopuszczenie na przerywanie życia człowieka z uwagi na sposób jego poczęcia otwiera szerokie pole do nadużyć (każda ciąża dziewczynki do 15 roku życia potencjalnie jako czyn zabroniony może zostać legalnie usunięta, podobnie jak sytuacja w której ojciec dziecka ma mniej niż 15 lat sic!).

Obserwując niedawny "czarny protest" kobiet, miałem wrażenie, że prawo do rozpusty, do komfortu stawia się wyżej od prawa do życia. Zmuszanie społeczeństwa do płacenia na utrzymanie seryjnego mordercy stwarza ogromne problemy natury etycznej. Skoro zgadzamy się, że komfort społeczeństwa stawiamy niżej, niżeli życie mordercy, gwałciciela czy innego zbrodniarza, czy mamy prawo do poświęcenia się kobiety na okres trwania ciąży, w celu ratowania istoty ludzkiej?

Odpowiedź na to pytanie świadczy o tym jaki poziom świadomości reprezentujemy. I tak naprawdę nie trzeba być człowiekiem religijnym, wierzącym aby jasno stanąć po stronie życia.v

Dziwni Chińczycy

2016-09-18T21:08:00.000+02:00

-Руся, куда же мы пойдём покушать?

-Пошли в Дунганку!

-Куда?

兰州拉面 - (lanzhou lamian) to bardzo popularne w kontynentalnych Chinach restauracje prowadzone przez chińskich muzułmanów z grupy etnicznej Hui (czyt. hłej). Nazwa sieci tanich restauracji swoją genezę czerpie z miasta Lanzhou, stolicy prowincji Gansu, która to obok Sha'anxi stanowi główne miejsce zamieszkiwania rodzimych chińskich (w odróżnieniu od turańskich) muzułmanów.

Niemniej wpis ten nie będzie rozprawiał o daniach kuchni helal w Chinach. Zacytowany na początku krótki dialog z kolegą z Kazachstanu, był tym momentem, kiedy pierwszy raz usłyszałem nazwę Dungan. Kompletnie niezrozumiałym był fakt, nazywania przez kolegów głównie z Kazachstanu, Uzbekistanu i Kirgistanu restauracji lanzhou lamian mianem dunganki, z czasem wszystko nabrało sensu.

W XIX wieku Chiny stały się areną silnych perturbacji związanych z upadkiem wielowiekowej lokalnej cywilizacji oraz silną i nierzadko bardzo agresywną obecnością mocarstw europejskich. Wojny opiumowe, powstanie tajpingów, rebelia Nian oraz rewolta dungańska pochłonęły miliony ofiar i na dziesięciolecia z jednego z najbogatszych społeczeństw na świecie, zepchnęły Chiny to ekonomicznego i cywilizacyjnego poziomu krajów ubogich.

Obecność islamu w Chinach datuje się już na wczesne lata VII wieku, a za pierwszych misjonarzy uznaje się sahaba (pierwszych towarzyszy) proroka islamu Mahometa. Przybywający na tereny Chin z zachodu muzułmanie, arabskiego, perskiego czy następnie turańskiego pochodzenia z czasem zawierali mieszane małżeństwa z członkami ludów Han (etniczni Chińczycy). Ta swoista mieszanka zaowocowała powstaniem niezwykle ciekawej i nieco odmiennej od innych narodów wyznających islam grupy etnicznej.

Interesująca jest sama etymologia chińskiego określenia 回族 (czyt. hłejdzu), o ile 族 oznacza po prostu grupę etniczną lub narodową, to 回 odnosi się do istniejącego w VIII-XIX wieku Chanatem ujgurskim (chiń. 回纥 czyt, hłejhu). Należy jednak pamiętać, że w odróżnieniu od współczesnych Ujgurów, w czasach istnienia chanatu, w większości byli oni manichejczykami, a również w wcale nie małym procencie chrześcijanami, zatem termin 回 odnosi się nie tyle do wyznawanej przezeń religii, ale określenia dla ludności obcej, napływowej, oraz w okresie islamizacji Turkiestanu, sugerować, że ludność muzułmańska czerpie swoje pochodzenie właśnie z zachodnich kresów (znak 回 w języku mandaryńskim oznacza również wracać).

Jak jednak doszło do tego, że ludność Huizu znajomi z krajów Azji centralnej nazywają mianem Dungan?

Po jednym z najkrwawszych ludowych powstań w historii ludzkości (Tajpingów), miało nastąpić niemniej okrutne, które jak się ocenia pozbawiło życia niemal 80% ludności prowincji Gansu powstanie muzułmanów Hui. Trwająca niemal 15 lat rebelia początkowo nie mająca wymiaru religijnego, przetoczyła się w wojnę religijną, której celem było uniezależnienie muzułmanów z prowincji Sha'anxi, Gansu oraz Xinjiangu od władzy dynastii Qing. Poza zdziesiątkowaniem ludności cywilnej, efektem rebelii była ucieczka na tereny kontrolowane przez carską Rosję tysięcy muzułmanów Hui.

Przybywający do Kirgistanu czy Kazachstanu Hui określani byli terminem Dunganie. Nazwa ta do dziś nie została jednoznacznie wyjaśniona, niektórzy tłumaczą ją podobieństwem z turańskim rdzeniem don- (popularne określenie kebaba doner [dosł. obracający się] ma ten sam rdzeń don-) które miałoby odpowiadać chińskiemu określeniu 回 czyli "wracać", "obracać". Innym wytłumaczeniem etnonimu dunganie jest powiązanie słowa dung z chińskim 东 (dong) oznaczającego "wschód". Sugerowałoby to kierunek wędrówki uciekających ze wschodu ludności Hui.

Pewnym przyspieszeniem w historii uciekających z Chin muzułmanów, była Rewolucja Bolszewicka. W nowej polityce samouświadamiania małych grup etnicznych, chińscy muzułmanie doczekali się uznania za oddzielny naród Dungan. Zanikła tradycja piśmiennictwa chińskiego spowodowała przygotowaniem dla idiomu jakim sie posługiwali (dwa główne dialekty z prowincji Gansu oraz Sha'anxi) alfabetu opartego na piśmie łacińskim. Po II Wojnie Światowej, nowa polityka sowiecka wymusiła zmianę używanego alfabetu zapisywanego języka dungańskiego na zmodyfikowaną cyrylicę.

Paradoksalnie niewielka bo licząca jedynie kilkadziesiąt tysięcy społeczność Dungan, ze skodyfikowanym (opartym na lokalnych dla środkowych prowincji Chin dialektach) językiem z uwagi na posługiwanie się alfabetem, a nie jak to jest w przypadku innych idiomów chińskich znakami 汉子, stała się niezwykle interesującym zjawiskiem lingwistycznym.

Niemal wszyscy kiedykolwiek przeżywający przygodę z nauką języka chińskiego (mandaryńskiego, kantońskiego, itd.) zadawali sobie pytanie, czy możliwe byłoby odłożenie chińskich znaków (汉子）do lamusa historii i zapis języka za pomocy pisma alfabetycznego. Jednym z najczęstszych argumentów przemawiających za reformą zapisu języka (lub języków) chińskich była kwestia walki z powszechnym analfabetyzmem. W tym celu tworzono mniej lub bardziej udane systemy transkrypcji jak choćby Latinxua Sin Wenz (拉丁化新文字), niemniej komunistyczne władze Chińskiej Republiki Ludowej zdecydowały się jedynie na uproszczenie około połowy znaków bez rewolucyjnego wprowadzena alfabetu.

Na przykładzie języka dungańskiego okazało się, że mimo licznych homofonów, nawet braku znaków oznaczających tony (obecnie najpopularniejszy system transkrypcji znaków chińskich "pinyin" używa znaków diakrytycznych dla oznaczenia jednego z czterech tonów j.mandaryńskiego), możliwa jest żywa piśmienność. Odejście od sztywnego systemu znaków, pozwoliło na elastyczniejszą politykę związaną z asymilacją terminów obcego pochodzenia, jak również na zwiększenie puli fonemów/morfemów.

Minusem "dungańskiej rewolucji" jest oddzielenie użytkowników języka od kilku tysiącletniej spuścizny piśmienniczej ludów Han. Ponadto użycie alfabetu w przypadku języków chińskim wymaga w procesie czytania fonetyzacji /werbalizacji. Pismo chińskie nie wymaga od czytelnika umiejętności wymawiania konkretnych znaków, umożliwiało to używanie niemal niezmienionego pisma przez użytkowników różnych idiomów, czasem całkowicie wzajemnie niezrozumiałych.

Polecam bardzo ciekawy artykuł jężyku dungańskim oraz chińskiej reformie językowej.

Tu można posłuchać jak brzmi język dungański, pomimo pewnego podobieństwa do języka mandaryńskiego, języki nie są wzajemnie zrozumiałe. Dungański posiada bardzo liczne zapożyczenia z języka rosyjskiego oraz języków turańskich jak kirgiski, kazachski, ujgurski oraz uzbecki.

Chiny: Tysiące chrztów podczas Wigilii Paschalnej

2016-04-04T10:13:00.001+02:00

Trudno o dokładne dane na temat liczby katolików zamieszkujących Chińską Republikę Ludową, niemniej dużo łatwiej o aktualne informacje na temat liczby dorosłych katechumentów przyjmujących chrzest w Kościele katolickim.

W zeszłoroczne święta Wielkiej Nocy ponad 20tys. dorosłych katechumentów przyjęło sakrament chrztu. Do niecodziennego wydarzenia doszło w jednej z pod-szanghajskich parafii, gdzie liczącą około 100 osób wspólnotę, "zasiliło" 27 nowoochrzcoznych wiernych.

W Chinach do masowych chrztów dochodzi kilka razy w roku, oprócz wspominanych świąt Wielkanocnych są to święta Bożego Narodzenia, Zieloneświątki czy też Wniebowzięcie. Ocenia się, że w ubiegłym roku na terenie ChLR ochrzczono ponad 100tys. katechumentów.

Liczby te, biorąc pod uwagę liczebność Chin nie są być może zbyt wysokie, jednak na uwagę zasługuje fakt, iż chrześcijaństwo w Chinach nie jest wolne od prześladowań. Nie są znane także, liczby chrztów w kościele podziemnym, oraz we wspólnotach protestanckich.

Chrześcijaństwo coraz rzadziej kojarzy się Chińczykom negatywnie z obcą im religią. O ile wspólnoty protestanckie mogą niezależnie od siebie tworzyć nowe ośrodki kultu, o tyme w Kościele katolickim do rozwoju struktóry konieczni są kapłani. Ten zhierarchizowany ustrój nieco ogranicza możliwość ekspansji katolicyzmu.

Wietnam, kraj kawą pachnący

2016-02-20T08:43:00.004+01:00

Pogoda w Szanghaju nie rozpieszcza, zimowa, a raczej jesienno-lutowa aura sprawia, że w pewną nostalgią wracam do niedawnej podróży po Indochinach, Kubek gorącej, aromatycznej, wietnamskiej kawy pozwala poczuć zapach Wietnamu, zapach wszechobecnej, mocno palonej robusty.

Wietnam ostatnimi laty coraz wyraźniej otwiera się na tusystów z zachodu. Rosnąca w siłę chińska obecność na morzu Południowo Chińskim, wymusiła na jednym z ostatnich komunistycznych państw na świecie, silniejszą wpółpracę z USA oraz Europą Zachodnią.

Moje wyobrażenie o Wietnamie było wynikiem głównie doświadczenia wyniesinego z wietnamskich bazarów na nieistniejącym już Stadionie lub licznych w Warszawie wietnamskich barów. Jak się miało okazać, prawdziwy Wietnam przerósł moje najśmielsze oczekiwania. Ten którki wpis będzie próbą podzielenia się z kilkoma najsilniejszymi wrażeniami po niemal 2000km przejechanych od podłudniowych kresów przy granicy z Kambodzą, aż po samą północ graniczącą z Chinami.

"Jak oni mogą tak jeździć?", to jedno z pierwszych spostrzeżeń jakie przychodzi do głowy obserwując zasady i praktykę ruchu drogowego w Wietnamie. Wszechobecne skutery, nieustannie trąbiące również bez jakiegokolwiek powodu, potrafią przyprawić turystę o silny ból głowy. Niedowierzanie, obserwując ruch drogowy, powoli przeradza się w podziw dla jakże naturalnych i efektownych zasad rządących ruchem na wietnamskich drogach. Jak się miało okazać, kiedy sam zasiadłem na skuterze, dość szybko można "wyczuć" zdawałoby się chaotyczne przepisy.

Po kilkunastu dniach w Kambodży i kilkunastu miesięcy w Chinach, rzucają się w oczy dość liczne kościoły. Przemierzając nawet małe wietnamskie miasteczka, mija się lokalne kościoły, te starsze, imponujące będące pozostałością czasów francuskich jak i nowe, często będące mniej lub bardziej udawną implementacją wietnamskiej tradycji architektonicznej. Trudno uwierzyć, że "tylko" 7% Wietnamczyków wyznaje katolicyzm, sądząc po obecności chrześcijańskich symboli religijnych w przestrzeni publicznej, mogłoby się pomyśleć że chrześcijaństwo jest dominującą religią. Tymczasem, ogromna większość Wietnamczyków wyznaje mniej lub bardziej wymieszany z lokalnymi kultami, buddyzm.

Dla religioznawców, wyjątkowo ciekawym fenomenem jest wietnamska religia monoteistyczna, tj. kaodaizm. Pamiętam jak na kilku forach internetowych poświęconych religii, spotykałem wyznawców bahaizmu, którzy reklamowali swoją religię jako najnowsze wyznanie monoteistyczne. Wtedy jeszcze nie wiedziałem o tym, że kaodaizm nie tylko jest dużo młodszą religią, ale i przewyższa bahaizm pod względem swoich wyznawców.

Wietnam jest relatywnie tanim miejscem dla backpackersów, cena hosteli zaczyna się już od 3-4$, również street food nie ruinuje naszego portfela. Dość smacznie można zjeść już o 2-3$. Podobnie przemieszanie się po kraju jest dość wybodne, do dyspozycji są bardzo komfortowe długodystansowe busy, nocne pociągi jak i tanie licznie lotnicze. To wszystko sprawia, że Wietnam nawet dla niedoświadczonego podróżnica, nie jest trudnym wyzwaniem.

Kraj o porównywalnej wielkośći do Polski zamieszkuje ponad dwa razy więcej mieszkańców, zatem czymś zupełnie naturalnym jest nieustanny tłok. Niemniej Wietnamczycy są ludzmi o wyjątkowo łagodnym i uprzejmym usposobieniu, uśmiech nie znika z twarzy mijanych "tubylców". Znajomość języka angielskiego nie jest może powszechna, ale niemal zawsze idzie znaleźć kogoś z kim uda nam się jako tako porozumieć.

Wietnam oferuje zdecydowanie za dużo jak na dwutygodniową wycieczkę, z uwagi na południkowe położenie, różnice klimatyczne między północą, a południem kraju są dość wyraźne. Południe to raj dla plażowiczów. Piękne plaże, słoneczna i upalna pogoda w połączeniem z dość tanimi hotelami, owocami morza i alkoholem przyciągają rzesze turystów z całego świata, głównie jednak z Rosji. Północ kraju to bajkowe krajobrazy górskie. Rozstrzelone wapienie otaczające rozlewiska wodne, imponujące swoją zielenią tarasy ryżowe, zdawałoby się magiczne zatoki na wybrzeżu, swoją atrakcją bez wzlędu na porę roku ściągają tysiące rządnych wrażeń bardziej aktywnych podróżników.

Trasa mojej podróży obejmowała główne atrakcje "must see" czyli Delta Mekongu (Can Tho), Miasto Ho Chi Minha czyli dawny Sajgon, nieco leniwy górski Dalat, pełen rosyjskich wczasowiczów, z przepiękną, imponującą plażą Nha Trang, kameralny z polską historia, tradycyjnie wietnamski Hoi An, nieco senny, owładnięty mgłą Hue, bajowe krajobrazy z Tam Coc (Ninh Binh) oraz wielkomiejskie Ha Noi. Niestety zabrakło czasu na takie atrakcje jak zatoka Ha Long, tarasy ryżowe w Sa Pa czy wizytę w kaodaiskim "watykanie" Tay Ninh.

Więcej zdjęć na xpictianocie na facebooku

Kambodża, raj z piekłem w tle

2016-02-10T10:39:00.002+01:00

Podobnie jak w ubiegłym roku, początek stycznia to niemalże dwumiesięczne zimowe wakacje dla studentów w Chinach. Korzystając z kilku tygodni wolnego, tym razem postanowiłem wybrać się na podróż po Indochinach.

Na początek z uwagi na ceny biletów, traf padł na Kambodżę. 15 stycznia po ponad 5 godzinnym locie z Szanghaju wylądowałem na kameralnym, ale bardzo eleganckim lotnisku w Siem Reap. 30$ wiza, szybko wypełniony wniosek, nieskuteczne prośby celnika na kontroli paszportu o niewielki napiwek i zaczynamy khmerską przygodę.

Kambodża zawsze kojarzyła mi się jedynie z imponującymi ruinami dawnego miasta Angkor oraz diabolicznym tyranem Pol Potem. Mimo, że od upadku reżimu Czerwonych Khmerów upłyneło już ponad 35 lat, w mojej świadomości Kambodża nadal pozostawała zacofanym, biednym i mało przyjaznym turystom miejscem.

Szybko moje przedsądy zweryfikowała rzeczywistość, kolejne dni pobytu w Kambodży okazały się wspaniałą i pełną wrażeń przygodą. I właśnie o tej, trwającej niespełna dwa tygodnie podróży poświęcony będzie ten krótki wpis.

Jak już wspomniałem, zwiedzanie Kambodży rozpoczyna Siem Reap, to średniej wielkości miasteczko samo w sobie niewiele ma do zaoferowania, poza dość drogimi pubami i restauracjami oferującymi zachodnią kuchnię i irlandzkie piwo. Jest to raczej baza wypadowa dla rządnych przygody turystów, nierzadko zarywających noc po to, aby być świadkiem wschodu słońca nad majestatycznym Angkor.

Trudno uwierzyć, ale to właśnie khmerski Angkor był największym w przedindustrialne historii człowieka miastem. Setki pozostałych ruin na powierzchni ponad 400km2 to nielada wyzwanie dla turystów. Najprostsza metoda dostania się i podróżowania po starożytnym miejście to wynajęcie tuk-tuka. Oczywiście cena zawsze zależy od naszych osobistych umiejętności negocjacji, nam udało się wynając kierowcę od 4:30 rano do południa za 15$. Sam wstęp do kompleksu Angkor również nie należy do najtańszych, jednodniowy bilet wstępu uszczupla nasz portfel o 20$.

Świątynie sa imponujące, ich architektura i rozmieszczenie jest odbiciem hinduskiej kosmologii i później wpływów buddyzmu. Widać pewne braki w sztuce architektonicznej jak choćby brać sklepień krzyżowych, w owym czasie obecnych już w Europie.

Pomiędzy świątyniami, na turystów niczym na łowną zwierzynę polują miejscowe przekupki, oferując świeże soki czy zimne napoje i owoce. Uczucie, że dla miejscowych turyści są jedynie chodzącym workim pieniędzy, niestety towarzyszyło mi do ostatniego dnia w Kambodży.

Niecodziennym przeżyciem była wizyta na niedzielnej mszy w języku khmerskim w jedynym w Siem Reap kościele katolickim. Drewniany pokryty strzechą budynek, przypominał indiański szałas, w środku którego na drewnianej podłodze rozłożone były trzchinowe maty. Msza wyglądała nieco inaczej aniżeli u nas po pierwsze Khmerowie przed wejściem do kościoła zdejmowali obuwie, podczas liturgii wszyscy siedzieli, jedynie na słowa Przeistoczenia zmieniali pozycję siedzącą na klęczącą. Również księża całą mszę sprawowali w pozycji siedzącej.

Khmerowie w ogromnej większości wyznają buddyzm, który z uwagi na dość prowincjonalny charakter Kambodży wymieszany jest z lokalnymi kultami i hinduizmem. Około 2% populacji wyznaje islam, są to głównie przedstawiciele mniejszości Cham, katolicy to około 20tys. Khmerów, co ważne, jest to wspólnota żywa, rozwijająca się. Praca chociażby salezjan z misji Don Bosko wśód młodzieży napewno zaowocuje również wzrostem nawróceń.
Kościół w Kambodży podzielony jest na trzy jednostki administracyjne, bezpośrednio podlegające Watykanowi: Wikariat apostolski w Phnom Penh i dwie prefektury apostolskie w Bătdâmbâng i Kompong Cham. Warto nadmienić, że podczas rządów Czerwonych Khmerów również kościół katolicki poniósł ogromne strady, niszczone były świątynie, księża mordowani. Ocenia się że o ile w 1970 roku w Kambodży było 30tys katolików to końca okresu panowania fanatycznych komunistów doczekało jedynie 10tys. z nich.

Kolejnym przystankiem była stolica Phnom Penh. Tu ku mojemu zaskoczeniu, okazało się że miasto przypomina bardziej Bangkok aniżeli dość prowincjonalny i mało interesującym Siem Reap. Stolica Kambodży to jedyna rzeczywista metropolia, która poza setkami świątyń buddyjskich kusi zwiedzających ulicznymi straganami, oraz nocnymi klubami. Niestety Kambodża nie uchroniła się od plagi prostytucji obecnej w takich krajach jak Tajlandia, Filipiny czy Indonezja. Niemal na każdym kroku poza ofertami przewozu tuk-tukiem słyszymy propozycję sprzedaży narkowyków lub spędzenia nocy z nie zawsze pełnoletnią prostytutką. Typowo azjatykim fenomenem są lady-boy'e, przebrani za dziewczęta, czasami również po operacji plastycznej chłopcy, oferują swoje towarzystwo przybywającym głównie z Australii i Europy męskiej klienteli.

Phnom Penh to również muzea upamiętniające nieludzka zbrodnie, jakiej dopuścieli się komuniści z organizacji Czerwonych Khmerów pod dowództwem wykształconego we Francji Pol Pota. Około 15kh od centrum miasta mieści się muzeum ludobóstwa, które przed 35 laty było miejscem masowych egzekucji.

To co miało miejsce w Kambodży po dojściu do władzy Czerwonych Kkmerów jest dowodem na wyjątkowe barbarzyństwo ideologii komunistycznej. Bandy Pol Pota przed 4 lata rządów uśmierciły według przepuszczeń blisko 30% ówczesnej populacji kraju, daje to niebagatelną liczbę ponad 2mln ofiar reżimu organizacji łączącej elementy komunizmu i nacjonalizmu. Ofiarami Czerwonych Khmerów mógł paść każdy, wystarczyła znajomość języka obecego lub noszenie okularów. Masowe i przymusowe wysiedlanie ludności miejskiej kończyło się dla tysięcy ludzi powolną i wyjątkowo okrutną śmiercią z wycieńczenia i głodu.

Chore założenia Pol Pota, chcącego powstania egalitarnego społeczeństwa złożonego jedynie w klasy niewykształconych rolników, bez własności prywatnej oraz pieniądze kosztowały życie miliony ludzi. Kres temu barbarzyństwu położywa interwencja militarna Wietnamu, który obalił rezim Pol Pota i ustanowił nową pro-wietnamską władzę.

Cała ta historia, niewątpliwie straszna i mrożąca krew w żyłach miała jeszcze swoją kontynuację w polityce opinii międzynarodowej. Otóż po przewrocie w 1979 roku, ONZ nie uznał nowej władzy w Phnom Penh i dalej uznawał za legalną władzę w Kambodży, krwawy i bezwzględny rezim Czerwonych Khmerów. Na żart zakrawa pomoc finansowa dla organizacji odpowiedzialnej za milionowe ludobójstwo jaką ofiarowały kraje zachodnie.

Niestety jak to bywa w życiu, nie każda straszna historia kończy się happy endem. Pol Pot, kat i ciemiężca tysięcy rodzin, doczekał spokojnej starości ciesząc się z wnucząt. Umarł w wieku ponad 80 lat skazany jedynie na areszt domowy.

Historia pokazuje, że bez osądzenia zbrodni, niemożliwe jest budowanie lepszej przyszłości, cierń niesprawiedliwości tkwi w narodzie i niepozwala na otwarcie nowego rozdziału własnej historii.

Po wizycie w stolicy i uzyskaniu wietnamskiej wizy, przyszedł czas na kilka dni odpoczynku na kambodżańskim wybrzeżu. Lost padł na niewielkie miasteczko Kep. Po około 4 godzinach spędzonych w autobusie naszym oczom ukazało się błękitne i jak sie później miało okazać wcale nie chłodniejsze od powietrza morze.

Kep było ostatnim przystankiem na khmerskim szlaku, następny wpis poświęcony będzie już Wietnamowi i niemal 2500km trasie od samego południa kraju po północne kresy.

więcej zdjęć możecie znaleźć na xpictianocie na facebooku

Dobre świeści z Pjangjanga

2015-12-10T11:28:00.000+01:00

Z Korei Północnej od pewnego czasu płyną coraz to częstsze oznaki otwierania się komunistycznego reżimu na „świat”. Wiadomością ostatnich dni, stała się zapowiedź pozwolenia jakie wydać mieli decydenci północnokoreańscy na odprawienie w Pjongjangu wielkanocnej mszy.

Jak podają południowokoreańskie media, północnokoreańskie władze, podczas pobytu delegacji episkopatu z Korei Południowej (złożonej z czterech biskupów i trzynastu księży) na zaproszenie Stowarzyszenia Katolików Korei Północnej, oświadczyły, że katedrze Changchung (jedynej „czynnej” świątyni katolickiej w kraju) zostanie odprawiona msza, celebransami będą księża z Korei Południowej.

Według wspólnego komunikatu, rozpoczęty dialog ma sprzyjać „religijnej wymianie pomiędzy dwiema stronami granicy w nadchodzących latach” oraz „położyć podwaliny dla zwiększenia współpracy i wymiany między katolikami półwyspu koreańskiego”.

Stowarzyszenie Katolików Korei Północnej to fasadowa organizacja, według Pjongjang skupiająca wszystkich tj. 3000 katolików w kraju, natomiast wedle zobiektywizowanych informacji liczba ta nie przekracza 800 osób, głównie urodzonych przed 1950 rokiem.

Mimo iż, Konstytucja Korei Północnej zakłada wolność wyznania, w praktyce wszelki kultu religijny (poza czczeniem liderów północnokoreańskiej rewolucji Kim Il-sung oraz jego syna Kim Jong-il) jest zakazany. W stolicy kraju znajdują się cztery oficjalnie dopuszczone do użytku obiekty religijne – katolicka katedra, dwa protestanckie kościoły oraz świątynia buddyjska. Niemniej jednak są one dedykowane przede wszystkim coraz liczniejszym w Północnej Korei turystom (ostatni rok około 270tys.) oraz mieszkającym w mieście dyplomatom oraz inwestorom.

Przed wybuchem wojny domowej w Korei w 1950r., Pjangjong określany był jako „Jerozolima wschodu”, na niemal 20% ówczesnej populacji miasta (300tys.) była konwertytami na chrześcijaństwo. Przyjmuje się, że przed podziałem obu Korei, na północy żyło około 50tys. katolików.

Źródło: asianews

Wahabicki wirus w Bośnii

2015-04-29T07:59:00.000+02:00

W czasach istnienia socjalistycznej Jugosławii żartobliwie na pytanie o różnice między Serbami, Chorwatami i Muzułmanami odpowiadano że przede wszystkim różnią się tym iż Chorwat nie chodzi do kościoła, Serb do cerkwii a Muzułmanin do meczetu. Pokazywało to, oczywiście w przerysowanej formie, że społeczeństwo Jugosławii nie było zbytnio religijne.

Sytuacja poczęła się zmieniać wzrast ze wzrostem nastrojów nacjonalistycznych. Coraz częstsza konfrontacja na tle narodowym, wymuszała wplatywanie w narrację wątków religijnych. Jedną z oznak przywiązania do swojego narodu i historii stało się manifestowanie swojej religijności. Do wczoraj komunistyczni liderzy, dziś stawali się religijnymi mesjaszami, którzy podkreślali ogromne znaczenie religii w życiu swojego narodu.

Wzrost religijności pod koniec istnienia Jugosławii i poczas wojen na początku lat 90, nie był wynikiem pogłębionej reflekcji metafizycznej, oddolnym ruchem przebudzeniowym (tu wyjątkiem mogą być katolicy i wydarzenia z Medżugorje) ale narzuceniem nacjonalistycznej narracji w której religia stała się jednym z plemiennych totemów, oznaką wyróżniającą od "innych", "obcych".

Wczorajszy zamach w Zvorniku w Bośnii pobudził mnie do tej krótkiej refleksji na temat wzrostu radykalizmu wśród bośniackich muzułmanów. Od zakończenia wojny w Bośnii w 1995roku na terytorium BiH miało miejsce kilka zamachów terrorystycznych, których sprawcy byli muzułmanami.

Pierwszym powojennym zamachem był wybuch samochodu-pułapki 18 września 1997 roku w Mostarze. Sprawcami zamachu byli Ali Ahmed Ali Hamad, Ahmad Zajid Al-Zuhajri i Nabil Al-Hilaj. Czwartego sprawcę Ahmeda Zuhair Handala udało się złapać dopiero po pięciu latach i to w Jemenie

W Wigilię w 2002 roku w miejscowości Kostajnica, Muamer Topalović, jak później sam przyznał z "pobódek religijnych" zabił trzech członków rodziny Anđelić oraz ranił jedną osobę. Po procesie sądowym został skazany na 35 lat więzienia.

Trzy lata później Mirsad Bektašević zwany jako Maksimus posiadający szwedzki paszport, oraz Abdulkadir Cesur duński Turek, przyjechali do Bośnii w celu zorganizowania ataku terrorystycznego. W 2007 roku policja odkryła spiskowców i zarekwirowała 20kg materiałów wybuchowych, samobójcze pasy do których przyczepia się materiały wybuchowe, materiały propagandowe, zapisy video i inne dokumenty. Ponieważ uznawano, że celem napadu miała być ambasada USA w Sarajewie w proces dochodzenia włączyło się również FBI.

W 2008 roku podczas przeprowadzonej obławie w Sarajewie i Bugojnie złapano tzw. grupę Rijada Rustempasića, którą oskarżono o planowanie napadów na obiekty rządowe Republiki Serbskiej, Kościoła katolickiego, jednostki EUFOR oraz Sił Zbrojnych BiH które były kierowane do Iraku. Rustempašić, Velić i Handžić zostali skazani za terroryzm na cztery i pół roku, pozostała dwójka terrorystów Abdulah Handžić i Edis Velić dostali po trzy i pół roku więzienia. Tego samego roku Amir Ibrahimi dokonał ataku bombowego w Centrum Handlowym FIS w Vitezie, podczas którego zginął ochroniarz Zvonko Barbić, a trzy osoby zostały ranne

W 2010 roku miał miejsce jeden od najtragiczniejszych aktów terroryzmu w Bośnii. W czerwcu w Bugojnie zginął policjant Tarik Ljubuskic, a sześć kolejnych osób zostało rannych. Za tragedię oskarżeni zostali Haris Čaušević, Naser Palislamović i Adnan Haračić, który to dzięki współpracy i złożeniu obciążających zeznać, został skazany tylko na 14 lat. Caušević otrzymał wyrok 45lat więzienia a ostatniego oskarżonego uznano za niewinnego.

W październiku 2011 roku, Mevlid Jašarević wywołał paraliż Sarajewa, kiedy to zaatakował Ambasadę USA w Sarajewie. Ranny został jeden policjant, który ochraniał obiekt. Po początkowej odmowie wspołpracy z BiH wymiarem sprawiedliwości, Jasarević przyznał się do winy, wyrzekł wcześniejszych poglądów związanych z wahabizmem. Skazany został na 15 lat więzienia. Drugi z oskarżonych Emrah Fojnica został uniewiniony, poczym przyłączył się do terrorystycznej organizacji ISIS, gdzie zginął wykonując atak samobójczy.

na podstawie: radiosarajevo.ba

Ես հայ եմ:

2015-04-24T14:39:00.001+02:00

Dziś mija równo 100 lat od rozpoczęcia zmasowanej i przemyślanej akcji eksterminacji osmańskich Ormian. Pierwsze z nowożytnej historii świata ludobójstwo pochłoneło życie ponad miliona istnień. Na temat samego ludobójstwa jak i skandalicznego zaprzeczania przez tureckich nacjonalistów możecie przeczytać w notce z 2008 roku tu.

Na youtube można również obejżeć kilkanaście filmów dokumentalnych oraz wykładów poświęconych tematyce ludobójstwa Ormian.

Wigilia paschalna w Szanghaju - Chrystus Zmartwychwstał! Alleluja!

2015-04-08T11:50:00.001+02:00

Chińczycy poprzez głęboko zakorzenione ideały konfucjańskie są bardzo przywiązani do rytualow. Przyznać im trzeba że niemal każda uroczystość kościelna organizowana jest wzorcowo. Uczęszczając do kilku parafii na niedzielne msze, zauważam że staranność z jaką dba się o szczegóły jest naprawdę imponująca. Przygotowanie chóru, wystrój świątyni, służba liturgiczna, materiały do nabożeństw, a na samej liturgii kończąc.

Celowo wygrałem się na Wigilię Paschalną po chińsku, z uwagi na planowany chrzest około 100 katechumentów, którzy przez kilka miesiący przygotowywali się do przyjęcia chrztu świętego w okresie Wielkiej Nocy.

Moje wrażenie po wejściu do świątyni było nie do opisania. Ogromna katedra św Ignacego na Xujiahui w Shanghaju wypełniało światło setek świec, które wierni trzymali w oczekiwaniu na Zmartwychwstanie Pańskie. Katedra była wypełniona w całości, moim zdaniem wiernych było około 2tys., warto nadmienić że po liturgii w języku chińskiej, miała być celebrowana również msza w języku angielskim dla licznej społeczności przybywających w Chinach obcokrajowców.

Atmosfera w czasie liturgii wyjątkowa, co ciekawe stałe części mszy były świewane po łacinie i zważywszy na fakt że w gronie około 2tys. wiernych nie-Chińczyków mogłobyć raptem kilkunastu, fakt ten pokazuje przywiązanie kościoła w Chinach do języka w jakim jeszcze do niedawna służono wszystkie msze łacińskie.

Niezwykłym wydarzeniem był chrzest katechumentów, jeszcze w swoim życiu nie widziałem aby jednocześnie tak wiele osób, w tym ogromna większość to dorośli, przyjmowała chrzest święty. Oczywiście każdy chciał zrobić zdjęcie, zobaczyć to z bliska i przez około 30min w kościele zrobił się jeden wielki bałagan i charmider ale jest to poniekąd zrozumiałe.

Niestety zdjęcia nie są najwyższej jakości ale mogą choć w jakimś przynajmniej niewielkim stopniu pokazać piękno sobotniego wieczoru, kiedy to Kościół świętował chwalebne Zmartwychwstanie Pana Jezusa Chrystusa.

Mimo że w dużych miastach jak Szanghaj trudno mówić o ograniczeniach kultu dla katolików, to docierają do mnie głosy że nie wszędzie wierni mogą cieszyć się taką wolnością jak tu, pamiętajmy zatem o Kościele w Chinach w swoich modlitwach , nie są to ani gorsi ani mniej wartościowi katolicy, co więcej, pod wieloma względami można tu odnaleźć wiarę dojżalszą i celebrowaną w niespotykany na zachodzie sposób.

O ile w Europie kościoły pustoszeją, to tu w Chinach chrześcijaństwo, a w tym katolicyzm cieszy się rosnącą popularnością. Tak masowe chrzczy dorosłych katechumentów odbywają się średnio dwa razy w roku tj: Boże narodzenie oraz Wielkanoc. Co roku kilkaset tysięcy chińczyków przyjmuje chrzest w Kościele katolickim, wliczając inne społeczności chrześcijańskie, liczba ta może przekraczać nawet kilka milionów.

Chrześcijaństwo chińską religią

2015-02-23T17:23:00.003+01:00

Podczas jednej z rozmów z moimi chińskimi znajomymi o religii, usłyszałem że chrześcijaństwo jest obcą Chińczykom religią, że mają oni swoją tj. buddyzm (po chińsku Fojiao 佛教). Myśląc nieco stereotypowo, stwierdzenie takie winno być prawdziwe.Pytając o chińską religię przyjdzie nam do głowy może buddyzm, taoizm, różnego rodzaju rodzimme kulty,czy też konfucjanizm, ale czy napewno pomyślimy o chrześcijaństwie?

Przyjżyjmy się jednej rzeczywistości skrywanej za płaszczem stereotypowej wizji Chin. Chińska Partia Komunistyczna rządząca Państwem Środka od końca lat 40', oficjalnie uznaje istnienie w Chinach pięciu "religii" tj. Buddyzmu, Taoizmu, Islamu, Protestantyzmu oraz Katolicyzmu (bardzo podobna sytuacja jest w Indonezji gdzie dodatkowo uznawany jest Hinduizm).

Obecność chrześcijaństwa w Chinach nie może poszczycić się tak wczesnym datowaniem jak buddyzm czy taoizm, ale pierwsi misjonarze pojawili się tu przeszło 1300 laty. W czasie panowania dynasji Tang zachodnie Chiny stały się celem misji kościoła nestoriańskiego, co dziś co istitne zachowały się zabytki kultury chrześcijańskiej z tego okresu.

Również w późniejszym okresie za panowania dynastii Yuan, Ming i Qing chrześcijaństwo w swojej wschodniej jak i zachodniej formie zdobywało za sprawą misji czy to jezuitów, franciszkanów rzesze wiernych. Efektem czego był wydany pod koniec XVII wieku przez cesarza Kangxi Akt Tolerancyjny, niemalże zrównający Katolicyzm z Buddyzmem i Taoizmem. Niestety z uwagi na wewnętrzne spory między zakonami jazuitów a dominikanów i franciszkanów o taz zwane akomodację, na początku XVIII wieku niemalże chrześcijaństwo zniknęło z cesarstwa chińskiego.

Od początku XIX wieku Chiny na nowo stały się celem zabiegów misjonarzy, również a może i głównie protestanckich. Pomimo antychrześcijańskich incydentów jak choćby te w czasie Powstania bokserów, liczba chrześcijan w Chinach rosła bardzo szybko. Fali nawróceń nie przeszkodziła również wyjątkowo opresywna polityka komunistów po roku 1949. Obecnie szacuje się że od 20 do 50mln Chińczyków to chrześcijanie, katolicy oraz protestanci.

Rozmieszzenie teorytorialne chrześcijan nie jest jednorodne, najniższy ich procent znajduje się w historycznie najsilniej związanym z buddyzmem Tybecie, gdzie przez wieki wyznawanie innej religii niż buddyjski lamanizm było zakazane. Najwyższą procentową wspólnotę chrześcijanie stanowią we wschodnich prowincjach w tym głównie w mieście Wenzhou nazywanym przez to "chińską Jerozolimą" (chrześcijanie stanowią tam ponad 10-20%).

Jeszcze wyższy procent chińscy chrześcijanie stanowią w chińskich enklawach poza Chinami kontynentalnymi, np. szacuje się że ok 25% Chińczyków w Singapurze wyznaje chrześcijaństwo (jeszcze w 2010. procent ten wynosił około 15%!)

Pomimo oficjalnego zakazu wyznawania jakiejkolwiek religii przez członków Partii komunistycznej, coraz częściej dzieci wysokich oficjeli partyjnych jak i wojskowych studiujący na zachodzie wracając do Chin zaszczepiają wiarę w Jezusa Chrystusa w swoich rodzinach.

Warte wyekskonowania jest fakt, jaki odegrało chrześcijańswo w tworzeniu się nowoczesnych Chin. Pierwszym prezydentem Republiki chińskiej był Sun Yat-sen, w dorosłym wieku przyjął chrzest w kościele protestanckim. Również jedna z najważniejszych postaci współczesnych Chin, wieloletni lider Kuomintagu Chiang Kai-shek był chrześcijaninem, mężem córki pastora. Po jego ucieczce na Tajwan i śmierci w 1975. kolejny przywódca Kuomintagu Yen Chia-kan był katolikiem, również i jego następca, syn Chianga, Chiang Ching-Kuo choć deklarował swój agnostycyzm był ochrzczony i często cytujacy Biblię.

Na tych nazwiskach lista chrześcijan w rządzie Chińskiej republiki na Taiwanie się nie kończy (około 5% pupulaji Taiwanu stanowią chrześcijanie). Mimo relatywnie niewielkiego procentu jaki stanowili chrześcijanie w Chinach, o tyle rola jaką odgrywało chrześcijaństwo w dziedzinie edukacji, medycyny oraz ogólnie w procesie modernizacji i podnoszenia poziomu cywilizacyjnego jest nie do przecenienia. Do czasu japońskiej inwazji, a następnie powstnia komunistycznej republiki ludowej, kościół katolicki oraz wspólnoty protestanckie prowadziły uniwersytety, gimnazja, szpitale, przytułki itp. Część z dawnych chrześcijańskich instytucji przeniosła się na Taiwan gdzie fukncjonuje po dziś (np.: Fujen University (katolicki) czy Tunghai University (protestancki).

Ktokolwiek był chociaż raz na mszy w języku chińskim wie, że chińscy katolicy nie są już neofitami kurczowo trzymający się zaszczepionych przez misjonarzy wzorców. Chińskie chrześcijaństwo usamodzielniło się na tyle, aby mówić o prawdziwie chińskim nurcie we światowym chrześcijaństwie. Tym samym, możemy uznać, że chrześcijaństwo po wiekach obecności w Państwie Środka jest również równie chińską religią jak choćby buddyzm czy wyznawany przez kilka milionów chinskich Hui islam.

Kościół w Chinach ma ogromny potencjał wzrostu, ale aby do mogło mieć miejsce, inni chrześcijannie winni pamiętać o ich trudnym położeniu. Największym sparciem jest modlitwa i o nią w imieniu pięknego chińskiego Kościoła proszę.

7 tygodni ryż

2015-02-21T16:18:00.000+01:00

Dziś nad ranem wróciłem do Szanghaju po trwającej niespełna siedem tygodni podróży po południowo wschodniej Azji.

Azja to pasjonujące miejsce, pełne kontrastów, mieszanka etniczna, językowa oraz religijna. Każde z odwiedzonych miejsc zasługuje na osobny wpis, niektóre nawet na kilka.

Ciekawym doświadczeniem były niedzielne msze, wszyskie prócz jednej w Kuala Lumpur w językach lokalnych, z lokalnymi obyczajami i ludowymi przedstawieniami. Także, lektura lokalnej pracy katolickiej o ile była wydawana po angielsku pozwalała na trochę głębsze wejście w codzienne problemy lokalnych wspólnot katolickich.

To co napawa radościa to widoczny udział kościoła w życiu codziennym nawet w miejscach gdzie na próżno zdawałoby się szukać chrześcijan, i choć w takich krajach jak Tajlandia, czy indonezyjskie Bali, chrześcijanie stanowią niewielki procent to od lat widać wyyraźny wzrost ich udziału w liczbie mieszkańców.

Największą wspólnotę religijną odwiedzonych miejsc (Tajlandia, Malezja, Singapur, Indonezja, Filipiny, Macau, HongKong) stanowią muzułmanie (ok. 236mln) następnie są chrześcijanie (121mln - w tym 90mln w Filipinach), Buddyści (72mln, większość mieszka w Tajlandii) oraz Hindusi (6,2mln).

cdn...

Polski Szanghaj

2014-12-21T14:59:00.001+01:00

Chiny nie są miejscem w którym Polacy są szególnie widoczni, wprost przeciwnie, na mojej uczelni jestem chyba jedynym Polakiem. Dziwi to zwarzywszy na liczbę studentów z krajów byłego ZSRR, język rosyjski jest czasami użyteczniejszym aniżeli angielski. W szanghajskiej zbieraninie z całego świata, Polacy są raczej niewielką grupką, przeważnie przez Chińczyków braną za ... Rosjan.

Niemniej jednak, nie zawsze tak było. Pod konic XIX wieku, podczas budowania koleji wschodniochińskiej polski inżynier Adam Szydłowski założył niewielką osadę o nazwie Charbin. Następnie Charbin (dziś Harbin) stał się centrum projektowania i realizacji inwestycji, która przywiodła tysiące naszych obywateli do dalekiej Mandżurii. Inwsycją tą była budowa kolei wschodniochińskiej. Na początku XX wieku Harbin zamieszkiwało kilkadziesiąt tysięcy Polaków, powstawały tam polskie szkoły, gimnazja, były polskie parafie, a nawet powstał polski browar, co ciekawe istniejące do dziś i będący jednym z najbardziej popularnych piw w Chinach.

Tytuł jednak wpisu wskazuje na Szanghaj a nie Harbin, zatem gdzie doszukiwać się polskich znamion na szanghajskiej ziemii.

Kościół św. Franciszka Ksawrego o w Szanghaju

Polak-Katolik, fraza ta będąca w powszechnym użyciu często nie wywołuje większych emocji, pomimo faktu, że Polacy coraz częściej podróżują, mają okazję skonfrontować polską mentalność, kulturę z napotykanymi na kolejnych to turystycznych szlakach, nadal nie zdajemy sobie sprawy z niezwykłej narodowej cechy którą posiadamy - jest to religijność.

Ta polska, często u nas wyśmiewana za prostactwo, zaściankowość religijność w wielu miejsach na świecie budzi szczególne uznanie. Czy się nam to podoba czyteż nie, Polska rozpoznawalna jest na świecie m.in. dzięki naszej religijności, przywiązania do wartości, katolicyzmu oraz umiejętności powiązania tego z nowoczesnością i czerpaniem z dobrodziejstw współczesności. Efektem "polskiego" wpładu w katolickie dziedzictwo są obecne w szanghajskich kościołach obrazy Jezusa Miłosiernego, czy nawet repliki częstochowskiej Czarnej Madonny. Oczywiście, obecności pamiątek związanych ze św. Janem Pawłem II nie trzeba nawet wspominać.

Wejście do katedry św. Ignacego (Xiujiahui) Shanghaj

Ten sielki obraz Polski, miejsca gdzie czas zdaje się płynąć wolniej, jedzenie jest naturalnie smaczne, a nawet najwybredniejsze gusta cieszą dobre alkohole komponuj się i to dosłownie z największym hitem eksportowym - muzyką Chopina.

Chińczycy ale i Azjaci generalnie ubustwiają Chopina, to dzięki jego muzyce kiedy na pytanie skąd jestem odpowiadam 我是波兰人 - Jestem Polakiem, słyszę niemal zawsze ... a Polska, piękny kraj. Wyrazem tego jest postawiony w 2007 roku, w jednem z szanghajskich parków, ponad 7m pomnik naszego geniusza. Warte podkreślenia jest to, iż jest to dopiero drugi pomnik ufundowany nie-Chińczykowi w mieście. W latach 30tych wzniesiono niewielkie popiersie poświęćone Puszkinowi.

Dwa słowa o języku Hanów

2014-12-08T18:47:00.003+01:00

W sieci nie brakuje blogów poświęconych nauce języka chińskiego, daleko mi do bycia ekspertem w tym temacie, zatem już na wstępie wszystkich szukających fachowej wiedzy tematycznej odsyłam do przewertowania google.

Pisząc którką notkę o języku chińskim ciężko jest znaleźć punkt wyjściowy, bo tak naprawdę nie ma czegoś takiego jak język chiński. Być może takie stwierdzenie rozsierdzi sinologów ale oto kilka faktów:

Po pierwsze nie istnieje jedna nazwa na określenie systemu znaków graficznych oraz werbalnych nazywanego powszechnie w języku polskim, językiem chińskim. Aby lepiej zrozumieć cały ten galimatias pojęciowy, trzeba zacząć od tego, że istniejące nazwy Chin nie są określeniami ścisłymi, a historycznymi.

Nazwę Chiny w języku chińskim można oddać na wiele sposobów, oficjalny i powszechnie przyjęty to Zhong Guo 中国, jednakże wyrażenie to oznacza po prostu Kraj środka. Nazwy przewijające się na określenie Chin czyli China czy Kitaj są pozostałościami po nazewnictwie władającymi Państwem Środka dynastiami lub plemionami (zob. Qin, Kitanowie).

Wracając do języka, sytuacja jaka ma miejsce w Chinach można pod wieloma względami porównać do języka arabskiego. Mamy historyczny język klasyczny (wen yin 文言) który jest niezrozumiały dla przeciętnego użytkownika języka chińskiego, całą paletę "dialektów" lub "mów", oraz standardowy język (arab. fusha) czyli putonghua 普通话.

Putonghua, Hanyu, Zhongwen, Guoyu, Huiyu to tylko kilka z najczęściej używanych określan na język chiński. Putonghua jak wcześniej wspomniałem to język powszecny, standardowy, hanyu to po prostu język Hanów (Chińczyków), Guoyu oznacza język krajowy, a huiyu (czyt. hłej'ju) to określenie na język jakim posługują się Chińczycy zamieszkali poza Chinami.

Widzimy zatem, że samo usystematyzowanie pojęć przysparza olbrzymich problemów. Kwestie językowe we współczesnym świecie rządząone są nie przez ustalone zasady językoznawców ale polityków. Podobnie jak na Bałkanach to nie lingwiści mają decydujący głos czy idiom jakim posługują się mieszkańcy Bośni czy Czarnogóry to język czy dialekt, tak i w Chinach, wszechobecna Komunistyczna Partia wie lepiej, że kantoński, wu, hakka czy min to dialekty. Oczywiście, posługując się jedynie standardowym językiem chińskim nie jesteśmy w stanie zrozumieć żadnego z wyżej wymienionuch języków.

Tym co scale tak różne systemy komunikacji to pismo. I tu możemy śmiało powiedzieć, chińskie pismo (hanzi), które jest obecne także w języku japońskim, szczątkowo w wietnamskim i koreańskim, było i jest sposobem na wzajemny kontakt między użytkownikami różnych i wzajemnie niezrozumiałych języków.

Ci wszyscy, którzy mają za sobą nawet epizodyczną przygodę z uczeniem sie języka chińskiego pewnie doskonale wiedzą, jakim przekleństwem jest uczenie się "znaczków", jednakże, mogę śmiało stwierdzić, że bez tych znaczków, nauka chińskiego byłaby niemal niemożliwa. Oczywiście można nauczyć się mówić po chińsku nie potrafiąc czytać, ale chcąc być w pełni samodzielny w "chińskiej dżungli" znajomość pisma jest koniecznością.

Dlaczego chińskie znaki są tak ważne? Dla nas, użytkowników języków indo-europejskich, ale również i ałtajskch, semickich itd, cechą zupełnie lub niemal zupełnie nieznaną (pewne elementy toniczności znajdują się w serbskim/chorwackim) jest toniczność. Na czym to polega?

Języki z grupy chińsko-tybetańskich oraz innych z regionu Azji Południowo-wschodniej jak wietnamski, tajski, posiadają metodę róźnicowania znaczenia poprzez nadanie samogłosce różnego tonu. Standardowy chiński posiada cztery tony plus alternatywną formę bez tonową, języki jak wietnamski czy kantoński mogą takich tonów mieć 5-6. Jakoże jest to cecha, która w naszych językach nie ma znaczenia rozróżniającego znaczenie, bardzo trudno nauczyć się ją rozpoznawać.

Kolejną cechą, która wywołuje nieustający ból głowy ścisła analityczność. W ogromnym skrócie, jest to cecha języka pozbawionego fleksyjności. Język chiński składa się z około 600 morfemów! Ktoś by mógł skomentować, że to oznacza że w języku chińskim jest tylko 600 słów. I niejako miałby rację. Niestety tylko niejako, gdyż tu wkracza toniczność, sprawiając że każdy z tych 600 morfemów ma swoich 4 towarzyszy posiadających odmienne znaczenie (shi z tonem 1 może oznaczać m.in nauczyciala, z tonem 4 czasownik być). I na koniec tego bardzo lapidarnego wprowadzenia w język chiński to pernamentna homofoniczność.

I tu musiamy wrócić do znaków, o ile w wymowie wyrazy posiadające nawet ten sam ton mogą mieć wiele znaczeń, to pomocą jest zapis znakowy. Tak oto wspomiane shi w 4 tonie w zapisie znakowym może znaczać: 是 być, 事 sprawa, rzecz, 世wiek, generację,市 sklep, 式kształt, 室pokój.

Dla tych którzy mimo wszystko chcieliby spróbować zabawy z językiem chińskim, polecam aplikację na smartfona PLECO (ściągnięta z black marketu posiada opcję ręcznego pisania!). Jest to niezastapiona pomoc w nauke niewątpliwie trudnego, ale jakże ciekawego języka!

Powodzenia i będąc świadom że wiele rzeczy o których wspomniałem może być nie do końca zrozumiałych, czekam na komentarze i uwagi.

Studia w Chinach for dummies

2014-12-07T10:33:00.000+01:00

Jak we wcześniejszej notce obiecałem, dziś kilka słów o tym jak zorganizować sobie studia w Kraju środka. O korzyściach płynących ze znajomości nie tylko języka chińskiego, ale szeroko pojętej chińskiej metalności i obyczajów raczej nie trzeba nikogo przekonywać, a w CV informacja o odbytych studiach czy to w Shanghaju, Guangzhou czy Pekinie na pewno nie ustępuje prestiżem wzmiance o studiach na zachodzie.

Istnieje kilka możliwości uzyskania stypendium w Chinach, studenckie wymiany na studiach sinologicznych, międzyuczelniane wymiany na innych kierunkach itd. Jednak można otrzymać stypendium nawet nie będąc formalnie studentem, lub studiując na uniwersytecie, który nie ma podpisanych umów z ani jedną chińską uczelnią.

Chińskie stypendium rządowe

Najprostszą metodą wyjechania do Chin na studia jest uzyskanie Chińskiego stypendium rządowego (Chinese Government Scholarships). Wszystkie niezbędne informacje dostępne są na stronie www.csc.edu.cn. Jeżeli spełniamy wymianione w opisie programu warunki, wybieramy uczelnie na której chcielibyśmy studiować, wysyłamy jej zapytanie, czy możemy na niej odbyć porządane studia i po otrzymaniu odpowiedzi pozytywnej dokonujemy rejestracji na tej stornie: http://www.csc.edu.cn/studyinchina/noticeen.html

Wcześniej dzwonimy do Ambasady Chińskiej Republiki Ludowej, prosimy o podanie unikalnego kodu ambasady ChRL w Warszawie w celu dokonania rejestracji. Po zarejestrowaniu swojej aplikacji, musimy przygotować potrzebne dokument:

- List motywujący

- Dwa listy polecające od samodzielnych pracowników naukowych

- Plan studiów, to co chcemy studiować, jak widzimy swoją obecność w Chinach

- Suplement dyplomu w języku angielskim

- Pismo w uczelni, która wyraziła zgodę na przyjęcie nas na studia

- Ksero paszportu

- Badania lekarskie tłumaczone na angielski notarialnie.

Oczywiście z wależności od wybranego stypendium, lista wymaganych dokumentów może się różnić.

Czas na złożenie dokumentów w dwóch kopiach w ambasadzie ChRL mija bodajże pod koniec marca, na wyniki czeka się do lipca/sierpnia.

Po uzyskaniu pozytywnej decyzji, musimy wyrobić sobie wizę. Dokumenty potrzebne do uzyskania wizy to: ksero dokumentów o przyznaniu stypendium, ksero paszportu, wypełniony wniosek wizowy, jedno zdjęcie paszportowe oraz potwierdzenie rezerwacji lotniczej.

Po przylocie do Chin, mamy 30 dni na udanie się do biura imigracyjnego w celu uzyskania właściwej wizy studenckiej (dotyczy studiów ponad 180dni).

Jak wybrać miasto na studia w Chinach

Uczelni w Chinach jest cała masa i niemal niemożliwe jest uzyskanie potrzebnych informacji na temat każdej z nich. Ja przy wyborze swojego miejsca na studia, kierowałem się intuicją oraz podstawową wiedzą o ... klimacie. Tak, klimacie. Proszę pamiętać, że decydując się na studia czy to 2,3 czy 5 letnie w Chinach, przyjdzie nam spędzić tam i zimę i lato. Zima na północy potrafi być mroźniejsza niż ta w Polsce, a lata na południu nieznośnie gorące. Ja wybrałem Sznaghaj z kilku względów:

Zimą temperatura rzadko spada poniżej 0, latem nie przekracza 30C. Jest to największe chińskie miasto, dające ogromne możliwości podjęcia dodatkowej pracy (nie ma problemu ze znalezieniu "part time job" pomimo, zakazu pracy dla studentów) oraz dogodne miejsce na turystyczne wypady po Chinach, czy Azji południowo-wschodniej i wschodniej.

Jeśli naszym piorytetem jest nauka języka chińskiego, mogę z czystem sercem polecić swój uniwersytet, który specjalizuje się w nauczaniu języka chińskiego tak samych chińczyków, jak i obcokrajowców: Shanghai Normal University Poziom nauczania jest bardzo wysoki, warunki w akademiku mogą być wyzwaniem dla akademików polskich uczelni, a międzynarodowe środowisko studenckie nie pozwala na jakąkolwiek nudę.

Jeśli masz jakieś pytanie, napisz mi.

Puk puk... jest tam ktoś?

2014-12-04T12:11:00.002+01:00

Ojej, kope lat minęło od ostatniego wpisu! Myślałem, że blog zapadł się gdzieś w odmętach internetu, tymczasem sprawdzam statystyki i wychodzi na to że jeszcze tu zaglądacie :)

Tak się dziwnym trafem złożyło, że wir przeznaczenia wyrzucił mnie gdzieś daleko na wschodzie. Od początku października mieszkam i studiuję sobie w Szanghaju w Chinach. Tematów na blog ostatnimi czasy nie brakuje, więc poraz setny pewnie, oficjalnie i z pompą reanimujemy Xpictianoca!

Będzie sporo zdjęć, informacji o religii w Chinach a może także relacje z wycieczek z południowo-wschodniej Azji.

Jak się znalazłem w Chinach?

W ubiegłym roku dzięki błędowi w systemie rezerwacji Alitali, za nieco ponad 400zł udało mi się polecieć do Pekinu na niesamowitą wyprawę. Chiny okazały się tak zupełnie czymś różnym od miejsc, które dotychczas miałem okazję zobaczyć, że od razu narodziła się szalona idea - wracamy tu na dłużej!

Pewnie nie raz słyszeliście frazesy, że dla chcącego nie ma nic trudnego, rzeczywistość nieraz sprowadza nas na ziemię, a nasze plany jeszcze zanim się na dobre skrystalizowały, pękają niczym myslana bańka. Czami jednak, metoda jest w szaleństwie, jedna bliska mi osoba kiedyś powiedziała "w życiu żałuje się głównie tego czego się nie zrobiło" i trudno nie przyznać temu stwierdzeniu racji.

Drodze, która zawidła mnie do Szanghaju poświęcę osobny wpis, teraz chciałbym tylko podkreślić, że dostanie stypendium w Chinach na naukę języka chińskiego, a następnie na studia magisterskie to nie jest w cale tak trudna sprawa. Co więcej, dostać się do Szanghaju okazało się prościej, niż moje poprzednie studenckie emigracje do Serbii, Bułgarii i Chorwacji.

Prawosławie i rzeźby

2013-08-07T12:39:00.000+02:00

Jedną z różnic między prawosławiem i katolicyzmem podkreślaną przez samych prawosławnych chrześcijan jest inne zapatrywanie się na ikonografię, a konkretnie na teologię rzeźby (posągów). O ile na zachodzie oprócz obrazów spotykamy wcale nie rzadko posągi tak samego Zbawiciela, Pana Jezusa jak i Bogurodzicy oraz świętych, o tyle na wschodzie uważa się że podobizny trójwymiarowe nie licują z prawosławnym rozumieniem przedstawiania wizerunków świętych.

Zarzuca się czasami, że zachód poprzez obecność rzeźb uległ silnym pogańskim wpływom i przez to oddalił się od prawdziwego prawosławnego chrześcijaństwa. Zostawiając te oskarżenia na boku, chciałbym w wielkim skrócie, przyjrzeć się na ile te oskarżenia mają pokrycie w samej praktyce kościoła prawosławnego.

Tradycja ikony wypływać ma z przekazu z czasów ewangelicznych, kiedy to królowi Abgarowi, w celu wyleczenia go z choroby, Pan Jezus za pośrednictwem swoich uczniów wysyła obraz "ręką ludzką nie uczyniony" (Acheiropoietos). Ta "ikona ikon" staje się wedle tradycji wzorcem do tworzenia kolejnych świętych obrazów, którym to przypisuje się cudowne działanie. Historia króla Abgara mówi o podobiźnie Chrystusa odciśniętej na płótnie, o tyle relacja jaką przytacza historyk kościelny z III wieku, Euzebiusz z Cezarei mówi już nie o dwuwymiarowym obrazie, ale o pierwszym znanym posągu samego Chrystusa, który miał zostać wykonany przez uleczoną z krwawienia kobietę wspominaną w Ewangeliach (Mt 9,20-23; Mk 5,25-34; Łk 8, 43-48).

«Ponieważ wspomniałem o tym mieście [Cezarei Filipowej], uważam, że nie godzi się pominąć opowiadania, które warto w pamięci przechować także dla następców naszych. Otóż niewiasta, cierpiąca na krwotok, która, jak to wiemy z świętych Ewangelii, u Zbawiciela naszego znalazła uwolnienie od swego cierpienia, miała stąd właśnie pochodzić, a w mieście dom jej nawet pokazują. Przetrwały tam ponadto prawdziwe pomniki dobrodziejstwa, wyświadczonego jej przez Zbawiciela. Na wysokim bowiem kamieniu, tuż przy drzwiach jej domu, stoi spiżowy posąg niewiasty, która zgina kolana i wyciąga swe ręce przed siebie, jak błagalnica; naprzeciwko niej mieści się postać druga, z tego samego kruszcu, wyobrażająca mężczyznę, stojącego w płaszczu wspaniale zarzuconym, z ręką wyciągniętą ku niewieście. (...) [Mówiono, że rzeźba ta oddaje wyobrażenie Jezusa. Stała tam jeszcze w naszych czasach i widzieliśmy ją na własne oczy, kiedy bywaliśmy w tym mieście.] I nic w tym dziwnego, że starzy poganie, którzy doświadczyli dobrodziejstw Zbawiciela naszego, taki wystawili pomnik. Widziałem przecie wizerunki apostołów Jego, Piotra i Pawła, a nawet samego Chrystusa, zachowane w malowanych obrazach. Rzecz zrozumiała, bo starzy według swego zwyczaju czcili ich w ten właśnie sposób, a bez żadnej głębszej myśli, jako swych zbawicieli» (VII, 18; Euzebiusz z Cezarei,Historia Kościelna. O męczennikach Palestyńskich, Wydawnictwo WAM, Kraków 1993, s. 327-328; reprint z wydania I: Poznań 1924).

Widzimy zatem, że chrześcijaństwo czerpało z pogańskiej tradycji tworzenia podobizn swoim bóstwom, jednakże tradycję tą chrystianizując i nadając zupełnie nową wymowę.

Przechodząc jednak do istoty poruszonego zagadnienia, chciałbym ukazać wyjątkowe wyobrażenie Bogurodzicy z dzieciątkiem Jezus które w prawosławiu czczone jest po dziś dzień i zdaje się potwierdzać historyczną obecność podobizn trójwymiarowych w praktyce kościoła prawosławnego. Mam na myśli marmurową statue Przenajświętszej Bogurodzicy z cerkwi w Sokolicy (Kosowo). Ten XIV wieczny posąg nieznanego autora, znany jest ze swoich cudownym właściwości. Monastyr z Sokolicy poprzez lecznice właściwości obecnej tam rzeźby jest miejscem pielgrzymek tak prawosławnych Serbów jak i mieszkających w okolicy muzułmańskich (jak również katolickich) Albańczyków.

Podreślić warto, iż rzeźby w prawosławiu w żadnym wypadku nie zostały nigdy zakazane i przez wieki były stałym elementem wystoju, ale i obiektem szacunku w monasterach, kościołach czy innych miejscach świętych. Pojawiają się nawet dość radykalne głosy, jak Sergeja Verkhovsky'ego, profesora dogmatyki w seminarium św. Władymira, który wprost oskarża o herezję każdego kto uważa statuy za nieprawosławne lub kanonicznie gorsze od malarstwa (w XIX wieku, tradycyjne ikonopisarstwo wywodzące się z greckiego i egipskiego malastwa pogrzebowego i do dziś w niektórych środowiskach uważane za jedyne "prawdziwe", zostało pod wpływem malarstwa zachodniego unaturalnione, ukazując postaci w bardzo naturalny sposób).

Konstantynopol w przeszłości był pełen posągów i rzeźb tak stawianych przed jak i wewnątrz świątyń. Słynna hiszpańska rzeźba Madonny z Monsterrat jest w rzeczywistości przykładem bizantyjskiej rzeźby podobnie jak wiele innych znajdujących się w południowej Francji.

Deklaracja "wołyńska"

2013-07-01T22:04:00.000+02:00

Mija 70 lat od kiedy na wschodnich kresach przedwojennej Rzeczypospolitej dokonała się bratobójcza zbrodnia. Rzeź "wołyńska" nie tylko pochłoneła tysiące istnień, ale także na dziesięciolecia wypaczyła relację dwóch od ponad tysiąca lat mieszkających obok siebie narodów: Polskiego i Ukraińskiego.

Pamieć historyczna pozostająca przez lata zakładnikiem skrajnego nacjonalizmu w końcu odnalazła swoje miejsce, tam gdzie od zawsze winno się służyć prawdzie i przebaczeniu tj. w Kościele Chrystusowym. Wspólna deklaracja pasterzy kościoła rzymskokatolickiego w Polsce i Ukrainie oraz greckokatolickiego metropolii kijowskiej w granicach Ukrainy oraz Polski jest znakiem, że chrześcijańskim jest przebaczać oraz prosić o przebaczenie. Dziękując Bogu za te ważne i potrzebne słowa naszych braci z Ukrainy, jednocześnie pamiętajmy, że żadna zbrodnia nie zna usprawiedliwienia dla krwawych i brutalnych odwetów. Mord pozostaje mordem nawet jeśli poprzedza go bestialstwo drugiej strony.

DEKLARACJA

Arcybiskupa Większego Światosława Szewczuka,
Metropolity Kijowsko-Halickiego Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego,

Arcybiskupa Józefa Michalika, Metropolity Przemyskiego obrz. łac.,
Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski,

Arcybiskupa Mieczysława Mokrzyckiego, Metropolity Lwowskiego obrz. łac.,
Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy,

Arcybiskupa Jana Martyniaka, Metropolity Przemysko-Warszawskiego,
Kościoła bizantyńsko-ukraińskiego.

„Niech dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej
wszyscy będą gotowi stawiać wyżej to,
co jednoczy, niż to, co dzieli” (bł. Jan Paweł II)

Spotykamy się w Warszawie, w przededniu obchodów 70-tej rocznicy zbrodni na Wołyniu, których symbolem stały się wydarzenia z 11 lipca 1943 r. Ofiarami zbrodni i czystek etnicznych stały się dziesiątki tysięcy niewinnych osób, w tym kobiet, dzieci i starców, przede wszystkim Polaków, ale także Ukraińców, oraz tych, którzy ratowali zagrożonych sąsiadów i krewnych. Ofiara ich życia wzywa nas w tych rocznicowych dniach do szczególnie głębokiej refleksji, do gorliwej modlitwy o odpuszczenie grzechów i przebaczenie, a także o łaskę stawania w prawdzie wobec Boga i ludzi. 70-lecie tych tragicznych wydarzeń stanowi również kolejną okazję, aby zwrócić się z apelem do Polaków i Ukraińców o dalsze kroki na drodze do braterskiego zbliżenia, które jest niemożliwe bez szczerego pojednania. Zachęca nas także do tego obchodzony w tym roku jubileusz 1025-lecia Chrztu Rusi oraz pierwszy rok przygotowań do obchodów 1050-lecia Chrztu Polski. A przecież ochrzczony człowiek i naród przyjmuje nie tylko odpuszczenie grzechów i otrzymuje nadzieję zbawienia, ale także gotowość życia Ewangelią Jezusa Chrystusa z jej nakazem przebaczania win.

Jesteśmy świadomi, że tylko prawda może nas wyzwolić (por. J 8, 32); prawda, która niczego nie upiększa i nie pomija, która niczego nie przemilcza, ale prowadzi do przebaczenia i darowania win. Jako dzieci jednego Ojca w niebie kierujemy do Jego miłosierdzia prośbę o przebaczenie w duchu słów Modlitwy Pańskiej: „Odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”. Pamiętamy przy tym o pięknych kartach współżycia naszych narodów, o radościach i sukcesach współpracy, ale i o krzywdach, jakie zostały wyrządzone zwłaszcza w trakcie II wojny światowej i w jej następstwie. Wiemy, że chrześcijańska ocena zbrodni wołyńskiej domaga się od nas jednoznacznego potępienia i przeproszenia za nią. Uważamy bowiem, że ani przemoc, ani czystki etniczne nigdy nie mogą być metodą rozwiązywania konfliktów między sąsiadującymi ludami czy narodami, ani usprawiedliwione racją polityczną, ekonomiczną czy religijną.

Pragniemy dzisiaj oddać hołd niewinnie pomordowanym, ale i przepraszać Boga za popełnione zbrodnie oraz raz jeszcze wezwać wszystkich, Ukraińców i Polaków, zamieszkujących zarówno na Ukrainie, jak i w Polsce oraz gdziekolwiek na świecie, do odważnego otwarcia umysłów i serc na wzajemne przebaczenie i pojednanie.

Przypominamy słowa kard. Lubomira Huzara z 2001 r., że „niektórzy synowie i córki Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego wyrządzali zło – niestety świadomie i dobrowolnie – swoim bliźnim z własnego narodu i z innych narodów”. Jako zwierzchnik Kościoła greckokatolickiego pragnę powtórzyć te słowa dzisiaj i przeprosić Braci Polaków za zbrodnie popełnione w 1943 r.

W imię prawdy uważamy, że przeproszenia i prośby o wybaczenie wymaga postawa tych Polaków, którzy wyrządzali zło Ukraińcom i odpowiadali przemocą na przemoc.

Jako przewodniczący Episkopatu Polski kieruję do Braci Ukraińców prośbę o wybaczenie.

Do dzisiaj Polacy i Ukraińcy noszą w swojej pamięci bolesne rany i wspomnienia tragedii wołyńskiej. W sposób szczególny widoczne są one w społeczeństwie współczesnej Ukrainy, którego dobro duchowe jest najważniejsze także dla Kościoła Rzymskokatolickiego na Ukrainie. Dlatego z gorącą troską, jako przewodniczący Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy przyłączam się do apelu o pojednanie. Mam nadzieję, że pomimo tragicznej przeszłości możliwe są dobrosąsiedzkie i chrześcijańskie relacje Polaków i Ukraińców, gdziekolwiek się spotykają, współpracują i myślą o przyszłości.

Za godny potępienia uważamy skrajny nacjonalizm oraz szowinizm. To on bowiem, obok ateistycznego i totalitarnego komunizmu oraz nazizmu, był ideologią, która w trakcie XX stulecia spowodowała miliony ofiar.

To, co niektórym jawiło się wówczas jako usprawiedliwione w oczach Boga, okazało się bezwzględnym deptaniem Jego przykazań. Przed obliczem Pana, w świetle Jego kategorycznego żądania „Nie zabijaj!”, wyrażamy gorzką świadomość przewinień, gdyż nic nie usprawiedliwia wzajemnej wrogości, prowadzącej aż do przelewu bratniej krwi.

Obiektywne poznanie faktów oraz ukazanie rozmiarów tragedii i dramatów przeszłości staje się dzisiaj pilną sprawą historyków i specjalistów, bo tylko poznanie prawdy historycznej wyciszyć może narosłe wokół tej sprawy emocje. Apelujemy więc do polskich i ukraińskich naukowców o dalsze badania oparte na źródłach i o współdziałanie w wyjaśnianiu okoliczności tych przerażających zbrodni, jak również sporządzenie listy imion wszystkich, którzy ucierpieli. Widzimy też potrzebę godnego upamiętnienia ofiar w miejscach ich śmierci i największego cierpienia.

Pragniemy przypomnieć, że katoliccy biskupi polscy i ukraińscy rozpoczęli rozmowy o potrzebie pojednania obu Kościołów i narodów już w październiku 1987 r. na spotkaniu w Rzymie poprzedzającym millennium chrztu Rusi Kijowskiej. W rok później doszło do historycznej liturgii na Jasnej Górze z udziałem kard. Józefa Glempa oraz kierującego Kościołem Greckokatolickim kard. Myrosława Lubacziwskiego. Milenijne obchody Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego na Jasnej Górze, w duchowej stolicy Polski, były istotnym krokiem zwiastującym wyjście tego Kościoła z podziemia w ZSRR, prześladowanego tam i zakazanego.

Profetyczne znaczenie miały słowa bł. Jana Pawła II wypowiedziane we Lwowie w 2001 r.: „Niech dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej wszyscy będą gotowi stawiać wyżej to, co jednoczy, niż to, co dzieli, ażeby razem budować przyszłość opartą na wzajemnym szacunku, na braterskiej wspólnocie, współpracy i autentycznej solidarności".

W czerwcu 2005 r. w Warszawie i we Lwowie ogłoszony został wspólny list Synodu Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego i Konferencji Episkopatu Polski. Obie strony wypowiedziały wówczas słowa: „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie!”, będące wcześniej fundamentem pojednania polsko-niemieckiego, z nadzieją, że zaowocują teraz w relacjach polsko-ukraińskich. Wolę takiego działania potwierdziły tysiące wiernych, odpowiadając: „Amen”.

Dziś oddajemy hołd i czcimy pamięć tych Ukraińców i Polaków, którzy ryzykując życiem, ratowali bliźnich przed zagładą lub też w inny sposób stawali w ich obronie w tych dramatycznych czasach. Modlimy się wspólnie o wieczne odpoczywanie dla wszystkich niewinnych ofiar, które zginęły w 1943 roku na Wołyniu. Modlimy się także o miłosierdzie Boże dla tych, którzy ulegli ideologii przemocy i nienawiści, a także o to, by wojna, która już dawno wygasła na naszych ziemiach, nie trwała dziś w sercach ludzi. Dlatego myśląc o obecnych i przyszłych pokoleniach, powtarzamy w imieniu naszych Kościołów, że nienawiść i przemoc zawsze jest degradacją człowieka i narodu, przebaczenie, braterstwo, współczucie, pomoc i miłość stają się natomiast trwałym i godnym fundamentem kultury współżycia ludzkiego.

Myśląc o przyszłości jesteśmy świadomi, że bez wzajemnego pojednania nasz Kościół nie byłby wiarygodny w wypełnianiu swej ewangelicznej misji, a nasze narody nie będą miały perspektywy współpracy i rozwoju w płaszczyźnie tak religijnej, jak i politycznej. Uważamy też, że współpraca wolnej Polski z wolną Ukrainą jest niezbędna, by w tej części Europy panował pokój, ludzie cieszyli się wolnością religijną, a prawa człowieka nie były zagrożone. Widzimy też potrzebę wspólnego świadectwa chrześcijan z Polski i Ukrainy w jednoczącej się Europie. Wspólnie stajemy w obliczu wyzwań, jakie stwarza sekularyzacja i próba organizacji życia „jakby Bóg nie istniał”. Jesteśmy częścią historii Bożej miłości i – zgodnie z zachętą Ojca Świętego Franciszka – powinniśmy być ogniwem tej miłości w świecie. Kościoły, które doświadczyły męczeństwa, mają szczególne prawo do przypominania Europie o jej chrześcijańskich korzeniach.

Niech Bóg wejrzy na Kościół żyjący na naszych ziemiach i pomoże polskiemu oraz ukraińskiemu narodowi, aby żyjąc w pokoju dzieliły się swym duchowym bogactwem oraz wnosiły swój wkład w jedność i przyszłość Europy!

Ślemy też braterskie pozdrowienia Braciom Prawosławnym, wierząc, że proces wzajemnego pojednania uzdrowi rany, które są przeszkodą nie tylko w harmonijnym współżyciu narodów, ale i w szczerym dążeniu do jedności Chrystusowego Kościoła.


+ Józef Michalik Arcybiskup Metropolita Przemyski obrz. łac. Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski	+ Światosław Szewczuk Arcybiskup Większy Metropolita Kijowsko-Halicki Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego

+ Jan Martyniak Arcybiskup Metropolita Przemysko-Warszawski Kościoła bizantyńsko-ukraińskiego	+ Mieczysław Mokrzycki Arcybiskup Metropolita Lwowski obrz. łac. Przewodniczący Konferencji Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy

Warszawa, 28 czerwca 2013 r.

tekst za: episkopat.pl

Sakartvelo - perła prawosławia

2013-06-04T09:49:00.000+02:00

Niemal wszyscy znamy historię wyprawy Jazona po Złote runu do antycznej krainy Kolchida, dziś dzięki tanim lotom wizzair do Kutaisi, każdy z nas może wcielić się w miologicznego bohatera i udać się w poszukiwaniu niezwykłych skarbów jakie skrywa w sobie kraj pachnący kolendrą i malowniczych klasztorów.

Gruzja od jakiegoś już czasu stała się Polakom miejscem jakby bliższym, do niedawna jeszcze kojarzona głównie z katem narodów i jednym z największym zbrodniarzem XX wieku, Józefem Stalinem (właśc. Dżugaszwili) dziś jej nazwa częściej przywołuje skojarzenia z winem i bogatą kulturą.

Kilka dni temu mogłem choć w niewielkim stopniu (jedynie 7 dni) zakosztować tego co Gruzja ma najlepszego do zaoferowania. Za kilkaset złotych można w kilka godzin przenieść się w "Szwajcarię" Kaukazu, krainy majestatycznych gór, pysznego jedzenia i skarbów architektury sakralnej.

Kaukaz podobnie jak Bałkany ma w sobie coś hipnotycznego, pomimo szeregu czynników, które winny odstraszać od tej części świata, liczne ruchawki, dość ostry temperament tubylców jak i nazwijmy do eufemistycznie lekkie "zacofanie" cywilizacyjne" niczym magnes przyciąga on wszystkich żądnych przygód i nowych doznań wędrowców.

To co łączy Gruzję z krajami Bałkańskimi poza malowniczymi górami, licznymi rozsianymi po szczytach monasterami i kuchnią przebogatą w orientalne smaki, pieczywo, ser i mięso jest łatwość w komunikacji. Nie mam na myśli oczywiście języka gruzińskiego, który niczym nie przypomina znane nam z Europy języki ale to że niemal wszędzie możemy dogadać się używając nawet kalekiego i improwizowanego języka rosyjskiego.

Ale o tym jak podróżować i komunikować się w Gruzji można z łatwością znaleźć na licznych stronach i blogach podróżniczych, ja chciałbym w kilku słowach podzielić się innym wrażeniem, niezwykle pozytywnym i budującym, mianowicie wiarą jaką znalazłem w Gruzji.

Dotychczasowe doświadczenie z podróży lub mieszkania w krajach prawosławnych lub lepiej powiedziawszy w państwach gdzie większość obywateli formalnie należała do jednego z kościołów prawosławnych nie napawała optymizmem, a wprost przeciwnie, można by odnieść wrażenie, że cerkiew, wiara jest pewnym reliktem przeszłości co prawda pielęgnowanym lecz nie ze względu na jej bogactwo duchowości ale z racji jej właściwości cementujących naród. Wiara w Serbii, Bułgarii, Macedonii jest wyznacznikiem tożsamości narodowej, jest się prawosławnym nie dlatego, że uczestniczy się w życiu sakramentalnym kościoła lecz dlatego, iż jest się Serbem, Bułgarem czy Macedończykiem. Wiara podobnie jak język zaświadcza o pochodzeniu oraz przynależności do konkretnego narodu.

Oczywiście świadomość dziedzictwa chrześcijańskiego w Gruzji jest bardzo silna, przejawia się to chociażby we fladze oraz godle narodowym. Mimo to, Gruzinem można być nie będąc tylko prawosławnym chrześcijaninem, dość znacząca część Gruzinów wyznaje islam, a także katolicyzm (jak chociażby twórca gruzińskiego stylu muzyki klasycznej Zakaria Paliaszwili czy król Gruzji z XVII/XVIII wieku Jerzy XI (George XI). Gruzini wyznający islam zamieszkują głównie południowo zachodnią część kraju jak również wschodnią Turcję, jak i Iran (mała diaspora szyickich Gruzinów).

W porównaniu do sąsiedniej Armenii, religijność Gruzinów może imponować, niczym niespotykanym jest zobaczyć ludzi wykonujących znak krzyża przechodząc obok znaku krzyża czy budynku kościoła, niemal o każdej porze dnia cerkwie są pełne modlących się wiernych, a ulicami miasta bez skrępowania w pełnym "umundurowaniu" poruszają się mnisi oraz księża. To wszystko sprawia, że osoba wierząca czuje się wyjątkowo naturalnie, gesty pobożności nie są sztuczne, wymuszane, są naturalnym środowiskiem w jakim znajdują się Gruzini.

O wadze wiary oraz przywiązaniu do kościoła, niech świadczą nowe liczne budowle sakralne, które imponują swoimi rozmiarami ale przede wszystkim swoim pięknem. To w Tbilisi znajduje się jedna z największych prawosławnych katedr na świecie, sobór św. Trójcy, dumnie wznosząca się niemal nad całym miastem. W Kutaisi ogromnym nakładem finansowym, zrekonstruowano zniszczoną przez muzułmanów w 1692 roku katedrę Bagrati, która znajduje się także na liście dziedzictwa światowego UNESCO.

Wspominając Gruzję, nie sposób pominąć postaci, która tak jak Cyryl i Metody dla Słowian, św. Jerzy Oświęciciel dla Ormian była misjonarzem tych ziemii, czyli św. Nino, która jako niewolnica wyznająca wiarę w Chrystusa przybyła do Gruzji, z krzyżem ze splecionych dwóch gałązek winorośli ewangelizowała i nawracała ówczesne królestwo Kartlii, co zaowocowało przyjęciem przez Gruzję w 337 roku chrześcijaństwa jako religii państwowej (drugi kraj po Armenii na świecie).

Bogactwem Gruzinów oprócz wiary jest podobnie jak dla Ormian ale i Słowian (wschodnich i Chorwatów) alfabet. Mimo że gruzińskie pismo utrudnia jak tylko to możliwe życie turystom, faktem jest ogromne przywiązanie Gruzinów do swojego pisma, wszechobecnego, posiadającego również swoje pomniki jak Wieża alfabetyczna w Batumi.

Gruzja otwiera się na świat, odkrywa przed coraz częstszymi gościami swoje skarby, jednocześnie nie rezygnując ze swojej tożsamości, wolnorynkowe reformy Michała Sakaszwilego uwolniły dynamizm i przedsiębiorczość Gruzinów. Kwestią czasu jest tylko jak Gruzja z nieznanego jeszcze przed kilkunastoma laty biednego kaukaskiego państewka stanie się nie tylko turystycznym ale i ekonomicznym tygrysem rubieży Europy.

Христосъ Воскресе!

2013-05-06T23:34:00.001+02:00

Mimo że Niedziela Zmartwychwstania wg kalendarza juliańskiego za nami, chciałbym złożyć spóźnione lecz szczere życzenia Wielkanocne wszystkim chrześcijanom obchodzącym święta "po staremu".

Zmartwychwstał Pan, śmiercią śmierć zwyciężył i tym co są w grobach dał nowe życie!

A poniżej mała galeria z dzisiejszej "đurđevdanowej" wizyty w prawosławnym soborze pw. Równej Apostołom Marii Magdaleny na warszawskiej Pradze.

Hercegowińczyk z krwi i kości - biskup SCP kyr Grzegorz

2013-05-01T15:26:00.000+02:00

Po wpisie o skandalu obyczajowym biskupa Bazylego Kačavendy pojawiły sie głosy, że pisanie o takich skandalach nie przystoi osobie wierzącej, że tego typu tropienie kościelnych win jest domeną środowisk antyklerykalnych i lewackich.

Trudno mi się zgodzić z takimi argumentami, nikomu bardziej nie powinno zależeć na wyplemianiu zła z kościoła niż osobom wierzącym. Jeśli przez lata apeli, wewnątrzkościelnych prób aby zło nazwać i ukarać nic się nie dzieje, pozostaje jedynie publicznie rozprawić się z tymi, którzy zamiast służyć kościołowi swoim życiem i działaniem gorszą i od wiary odciągają.

Ale nie będę tym razem pisał o grzechach prawosławia serbskiego, a wprost przeciwnie. Chciałbym aby na naszych prawosławnych braci z Bałkanów nie patrzono przez pryzmat zdegenerowanego biskupa Kačavendy, a innego, także mającego swoją stolicę na terytorium Bośni i Hercegowiny biskupa Grzegorza (Grijgorija).

Biskup Zahumsko-hercegowiński kyr Grzegorz to postać nietuzinkowa, jak sam mówi o sobie jest z krwi i kości Hercegowińczykiem, w wieku 4 lat stracił ojca co, znając mentalność ludzi z Hercegowiny jeszcze bardziej nauczyło go odpowiedzialności i pracowitości. Jako dziecko dzięki swojej ciotce mógł rozkochać się w literaturze, a książki towarzyszyły mu kiedy musiał pilnować stada owiec na stokach hercegowińskich gór. Śmierć ojca to także pojawienie się pytania, które w konsekwencji doprowadziło go do stanu mniszego, czyli o sens życia i znaczenie śmierci. Jak sam opowiada, śmierć towarzyszyła mu od dziecka, a apogeum doświadczenia tej tajemnicy przeżył w czasie wojny w Bośni podczas serbsko-boszniacko-chorwackich konfliktów w okolicach Mostara.

O wyjątkowości biskupa Grzegorza świadczy wyjątkowy spokój z jakim się wypowiada, mimo jak na biskupa młodego wieku (ur. 1967) emanuje wielką mądrością, chrześcijańską roztropnością, a przedewszystkim miłością i dobrocią. Swój góralski charakter to także bezkompromisowość w nazywaniu zła złem i kierowanie się w życiu wyłącznie zasadami czerpanymi z Ewangelii.

Po wojnie w Bośni i oddziedziczeniu kategry po biskupie Atanazym (Jevtiću) zajmuje się odbudową zniszczonych cerkwi i klaszorów. W celu zebrania środków na działalność biskupstwa zakłada hotele oraz winiarnie, jak sam mówi został biznesmenem w wieku 4 lat kiedy zmarł mu ojciec i musiał zadbać o rodzinę.

Wielkim wydarzeniem było spontaniczne wystąpienie biskupa Grzegorza Durića w 2012 roku w katedrze katolickiej e w Dubrowniku, kiedy to na podczas obchodów tygodnia modlitw o jedność chrześcijan, publicznie wystąpił o prosił o przebaczenie za to co Serbowie, prawosławni dopuścili się z w czasie wojny na tych terenach.

Musimy nieustannie mówić: przebacz nam Boże grzechy nasze. I równie silnie i szczerze - przebaczcie bracia i siostry ponieważ Ojciec nasz przebaczy nam nasze winny tylko jeśli i my przebaczamy swoim winowajcom. Na tym świętym miejscu, w tej przepięknej katedrze i w cudownym mieście mam potrzebę, jako chrześcijanin i biskup aby wypowiedzieć to chrześcijańskie słowo - przebaczcie.

Oczywiście słowa te wywołały liczne słowa krytyki po serbskiej stronie, ale jak sam biskup Grzegorz zaznacza, w swojej diecezji spotkał się przedewszystkim z wyrazami wdzięczności za to że w końcu mógł zdjąć z ich serca to wielkie cierpienie. Cierpienie powodowane świadomością krzywd jakie były popełniane, choćby bombardowanie Dubrownika, które nie znajduje żadnego logicznego wyjaśnienia.

Dla mnie biskup Grzegorz jest wzorem dla każego wierzącego jak żyć wedle słów Ewangelii, a dla kierujących kościołem jak przebaczać i prosić o przebaczenie nawet wtedy kiedy nie można liczyć na brawa i aplauz.

Dla znających język chorwacki (serbski) polecam obejrzenie audycji z telewizji chorwackiej "Nedjelja u 2" sprzed niespełna roku, w której gościem był kyr Grzegorz.