ಜೀವ ಕಲಾ ಕನ್ನಡ ಸೇವಾ ಸಂಘ, ಮಣ್ಣೆ .

TV9 - "Heegu Unte" : 28Th JULY 2013 4TH WEEK SRI SHIVA BASAVA SWAMY PART 1

2013-08-02T22:46:00.001-07:00

TV9 - "Heegu Unte" : 28Th JULY 2013 4TH WEEK SRI SHIVA BASAVA SWAMY PART 2

2013-08-02T22:45:00.001-07:00

ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯವರ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ (ದಿನಾಂಕ:29.04.2013 ರಿಂದ 05.04.2013 ರವರೆಗೆ)

2013-04-25T23:36:00.002-07:00

ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯವರ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ
(ದಿನಾಂಕ:29.04.2013 ರಿಂದ 05.04.2013 ರವರೆಗೆ)

ಸರ್ವರಿಗೂ ಸುಸ್ವಾಗತ

ಗಂಗರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದ ಗ್ರಾಮದೇವತೆ ಶ್ರೀ.ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯವರ ಜಾತ್ರಾಮಹೋತ್ಸವವು, ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ:29.04.2013 ರಿಂದ 05.04.2013 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತವೆ.

ದಿನಾಂಕ: 29.04.2013, ಸೋಮವಾರ, ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಬೆಲ್ಲದಾರತಿ :-

ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 5.00 ಗಂಟೆಗೆ ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಅಂದರೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ಆವರಣದಿಂದ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದವರೆವಿಗೂ ಬೆಲ್ಲದಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಸಂಜೆ 6.00 ಗಂಟೆಗೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಬೆಲ್ಲದಾರತಿ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿ ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದ ಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮವಾದ ಕನ್ನೂಹಳ್ಳಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ನಲ್ಲತಂಗ ಅಥವಾ ಶನಿಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕವನ್ನು ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ದಿನಾಂಕ: 30.04.2013, ಮಂಗಳವಾರ, ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮದೇವಿಯವರಿಗೆ ಉಪಾಹಾರ:-

ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಊರಿನ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಡಿಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು 8.30 ಗಂಟೆಗೆ ಮಣ್ಣೆ ಫೌಡಶಾಲೆಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಪ್ರಥಮ ಪೂಜಾ ಮಂಟಪ (ಮಹಾನವಮಿ ಮಂಟಪ) ಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಂತರ ಹೂವಿನ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಾಲಯದವರೆವಿಗೆ ಮೊಸರನ್ನದ ಉಪಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ದಿನಾಂಕ:01.04.2013, ಬುಧವಾರ, ರಾಶಿಪೂಜೆ :-

ಈ ದಿನವೂ ಸಹ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯು ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಮಡಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು 8.30 ಗಂಟೆಗೆ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯವರ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರರಾದ ವೈಯಾಳಿ ಪೋತರಾಜ ಮತ್ತು ಚನ್ನಾಂಗಲದ ವೀರಭದ್ರರಿಗೆ ಮಾಂಸದ ಅಡುಗೆಯ ರಾಶಿಯನ್ನು ಎಡೆಯಿಟ್ಟು ರಾಶಿಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ರಾತ್ರಿ 8.30 ಗಂಟೆಗೆ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮದೇವಿಯ ರಥೋತ್ಸವ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೆಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಸಂಧಾನ ಅಥವಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಲಿದ್ದಾರೆ

ದಿನಾಂಕ: 02.04.2013, ಗುರವಾರ, ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮದೇವಿಯವರಿಗೆ ತಂಬಿಟ್ಟಿನಾರತಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಕೊಂಡ ಪೂಜೆ:-

ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಣ್ಣೆ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು 8.00 ಗಂಟೆಗೆ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯು ವಿವಿಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಈಡುಗಾಯಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ದೃಶ್ಯ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಊರು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿಯ ಈಡುಗಾಯಿಯ ಸುರಿಮಳೆಯೇ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ದೇವರಾಟ, ಸೋಮನ ಕುಣಿತ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಚಾರಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯವರಿಗೆ ಲಿಂಗಧಾರಣೆ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಮನೆಮನೆಗೂ ತೆರಳಿ ಮಡಿಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಮಣ್ಣೆಮ್ಮದೇವಿಯವರ ದೇವಾಲಯದವರೆಗೂ ಮೆರಣಿಗೆ ತೆರಳಿ ನಂತರ ಕೊಂಡಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಿನಾಂಕ: 03.04.2013, ಶುಕ್ರವಾರ, ಬಾಡೂಟ ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕಲಮ್ಮದೇವಿಗೆ ತಂಬಿಟ್ಟಿನಾರತಿ:-

ಈ ದಿನ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಮಾಂಸದೂಟದ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 5.30 ಗಂಟೆಗೆ ಊರಾಚೆಯ ಕುಕ್ಕಲಮ್ಮದೇವರಿಗೆ ತಂಬಿಟ್ಟಿನಾರತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ರಾತ್ರಿ 8.30 ಗಂಟೆಗೆ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮದೇವಿಯ ರಥೋತ್ಸವ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ನುರಿತ ಕಲಾ ತಂಡದವರಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಸಂಧಾನ ಅಥವಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಲಿದ್ದಾರೆ)

ದಿನಾಂಕ: 04.04.2013, ಶನಿವಾರ, ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮದೇವಿಯವರ ರಥೋತ್ಸವ:-

ಈ ದಿನ ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 4.30 ಗಂಟೆಗೆ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯವರನ್ನು ರಥೋತ್ಸವ ಜರುಗುತ್ತದೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ

ದಿನಾಂಕ: 05.04.2013, ಭಾನುವಾರ, ಕಡೆ ಪರಿಷೆ, ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಬೆಲ್ಲದಾರತಿ, ಸುಲಿಗೆ ಸೇವೆ:-

ಈ ದಿನ ಮಣ್ಣೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಸಂಜೆಯವರಿಗೆ ಜರುಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಕಡೆ ದಿನವಾಗಿದ್ದು ರಥೋತ್ಸವದ ಬೀದಿಯ ಸೊಬಗು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 6.00 ಗಂಟೆಗೆ ಊರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಬೆಲ್ಲದಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸುಮಾರು ರಾತ್ರಿ 7.00 ಗಂಟೆಗೆ ಊರ ಹೊರಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆ ದೇವರುಗಳು ಮುತ್ತಿನ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯ ತಾಳ ಮೇಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಊರನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಜಗುಲಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ಜನಪದ ಆಚರಣೆಗಳಾದ ದೇವರಾಟ, ದೊಡ್ಡಾಟ, ಕಳ್ಳಾಟ, ಸುಲಿಗೆ ಸೇವೆ, ಸೋಮನ ಕುಣಿತ, ಇತ್ಯಾದಿ ಆಟಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವರಿಗೂ ಆದರದ ಸುಸ್ವಾಗತ

ವಂದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ,

ವಿಶ್ವನಾಥ್.ಬಿ.ಮಣ್ಣೆ

ಅಧ್ಯಕ್ಷರು,

ಜೀವ ಕಲಾ ಕನ್ನಡ ಸೇವಾ ಸಂಘ, ಮಣ್ಣೆ,

GANGNAM STYLE GANGNAM SONG

2013-01-06T21:07:00.001-08:00

ಜೀವಾ ಪ್ರಕಾಶನದ ಎರಡನೇ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ

2012-03-27T22:42:00.000-07:00

Place: Manne
Date:13.04.2012
Name: Sri Mannemma Devi Itihasa mattu Ashtottara Shatanamavaligalu
Pages: 32+3
Price: Rs.35/-

ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ

2012-03-21T01:56:00.000-07:00

ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ

ಶ್ರೀ ರತ್ನಪುರಿ ಸೋಮನಾಥ ಕೃಪಾ ಪೋಷಿತ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿಯ ವತಿಯಿಂದ

ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಧಾನ ಅಥವಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ

ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಲಿದ್ದೇವೆ.

ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳಾದ ತಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿ ಸವಿನಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.

ದಿನಾಂಕ: ೧೩.೦೪.೨೦೧೨

ಸ್ಥಳ:ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿ ರಥೋತ್ಸವ ಬೀದಿ ಮಣ್ಣೆ.

ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡದ ಕುಲಭಾಂದವರಿಗೆಲ್ಲರೆಗೂ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಶುಭಾಶಯಗಳು

2011-10-30T23:30:00.003-07:00

"ಸಾವಿರ ಪರ್ಪಂಚ ಸತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದರು

ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ದಂಗೆ ಲೋಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು

ಸಾಯೋಕಿಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ."

"ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ"

ಕನ್ನಡದ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳು:-

೧. ಏನೇ ಬರಲಿ ಕನ್ನಡ ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿರಲಿ

೨. ಯಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಬೇಡ, ಅವ್ರು ನಮಗೂ ಬೇಡ

೩. ಓ ಕನ್ನಡಿಗ, ನಿರಭಿಮಾನದಿಂದ ಸೇವಕನಾಗಿದ್ದು ಸಾಕು, ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನದಿಂದ ರಾಜನಾಗು

೪. ಕನ್ನಡವೇ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ-ತಂದೆ, ಅದು ಬರದೆ ಇದ್ರೆ ಜಾಗ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ

೫. ಕನ್ನಡವೇ ನಮ್ಮ ಉಸಿರು, ಇರಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದರ ಹಸಿರು

೬. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡು, ಹೇ-ಕನ್ನಡದ ಹೆಬ್ಬುಲಿ

೭. ಕನ್ನಡ ಉಳಿದರೆ, ನಾವು ಉಳಿದೇವು

೮. ಕನ್ನಡವೆನ್ನಿರಿ ಜೊತೆಯಲಿ ಬನ್ನಿರಿ

೯. ಕನ್ನಡದ ತಾಯಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯಿ

೧೦. ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕನ್ನಡವೇ ಜಾತಿ, ಕನ್ನಡವೇ ಧರ್ಮ

DASARA

2011-10-20T00:16:00.000-07:00

SAAMSKRUTHIKA RASA SANJE2

2011-10-19T23:41:00.000-07:00

Jeeva Kala Kannada Seva Sangha Manne Clip

2011-10-03T02:52:00.000-07:00

ತಲಕಾಡು ಗಂಗರು

2011-09-20T03:40:00.000-07:00

ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗ ರಾಜವಂಶ ಅಥವಾ ತಲಕಾಡು ಗಂಗರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ತಮಿಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಬಹಳ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸವು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದ್ರಾವಿಡ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದರಿಂದ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜವಂಶವು ಕ್ರಿ.ಶ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.(ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೫೦) ಈ ವಂಶವು ಜೈನಮುನಿಗಳಾದ ಸಿಂಹನಂದಿ ಆಚಾರ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾಯಿತೆಂಬ ಊಹೆಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮೊದಮೊದಲಿನ ಗಂಗ ದೊರೆಗಳು ವೈದಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರೆಂದೇ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು ಕೊಂಗುಣಿವರ್ಮ. ಕುವಳಾಲಪುರವು(ಇಂದಿನ ಕೋಲಾರ) ಅವನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯು, ಇಂದು ತಲಕಾಡು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ತಲವನಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅವಿನೀತ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೬೯-೫೨೯) ಎಂಬ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ತಲಕಾಡು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಆ ಹೆಸರು ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಗಂಗರ ರಾಜಲಾಂಛನವು ಆನೆಯಾಗಿರುವುದೂ ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ. ಗಂಗ ವಂಶದ ಮೊದಮೊದಲ ಅರಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭಿಸಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬಿ.ಎಲ್.ರೈಸ್ ಅವರು ವಿಶ್ವಸನೀಯವಲ್ಲದ ಕೂಟಶಾಸನಗಳೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ, ತಲಕಾಡೇ ಗಂಗರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಂಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ರಾಜರುಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲಗಳು ಹೀಗಿವೆ
೧. ಕೊಂಗುಣೀವರ್ಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೨೫-೩೫೦)
೨. ಮಾಧವ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೫೦-೩೭೫)
೩. ಆರ್ಯವರ್ಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೭೫-೪೦೦)
೪. ಮಾಧವ-೩, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೪೦-೪೬೯)
೫. ಅವಿನೀತ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೬೯-೫೨೯)
೬. ದುರ್ವಿನೀತ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೨೯-೫೭೯)
೭. ಶ್ರೀವಿಕ್ರಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೨೯-೬೫೪)
೮. ಭೂವಿಕ್ರಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೫೪-೬೭೯)
೯. ಶಿವಮಾರ-೧, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೭೯-೭೨೫)
೧೦. ಶ್ರೀಪುರುಷ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೨೫-೭೮೮)
೧೧. ಸೈಗೊಟ್ಟ ಶಿವಮಾರ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೮೮-೮೧೬)
೧೨. ರಾಚಮಲ್ಲ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೧೬-೮೪೩)
೧೩. ನೀತಿಮಾರ್ಗ ಎರೆಗಂಗ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೪೩-೮೭೦)
೧೪. ರಾಚಮಲ್ಲ-೨, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೭೦-೯೧೯)
೧೫. ಎರೆಗಂಗ
೧೬. ಬೂತುಗ-೨, ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೩೬-೯೬೧)
೧೭. ಮಾರಸಿಂಹ-೨, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೬೩-೯೭೪)
೧೮. ರಾಚಮಲ್ಲ-೩, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೭೪-೯೯೯)

ಅವಿನೀತನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರದ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ರಾಜರುಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ವಿನೀತ, ಭೂವಿಕ್ರಮ, ಶ್ರೀಪುರುಷ, ಸೈಗೊಟ್ಟ ಶಿವಮಾರ, ಮಾರಸಿಂಹ-೨ ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಡಿ ರಾಚಮಲ್ಲರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವರು. ರಾಜ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಗಂಗರು ಸದಾ ಸರ್ವದಾ ಚೋಳರು, ಪಲ್ಲವರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಂಗಡ ನಿರಂತರವಾದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಪುನ್ನಾಟರಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ರಾಜವಂಶಗಳು ಗಂಗರ ಸಂಗಡ ಮೈತ್ರಿಯಿಂದಲೇ ಇದ್ದವು. ದುರ್ವಿನೀತನು ಪಲ್ಲವರು ಹಾಗೂ ಕದಂಬರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದನು. ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯವರೆಗೆ ಹರಡಿತ್ತು. ಅವನು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಪೋಷಕನೂ ಸ್ವತಃ ಕವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ‘ಶಬ್ದಾವತಾರ’ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಹಾಗೂ ಭಾರವಿಯ ‘ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯ’ಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಗುಣಾಢ್ಯನ ‘ವಡ್ಡಕಥಾ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಸಿರುವನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭೂವಿಕ್ರಮನು ಪಲ್ಲವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗಂಗ ರಾಜರುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಸರಾಂತ ಶ್ರೀಪುರುಷನು ಬಹಳ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಒಂದು ಕಡೆ ನಂದಿವರ್ಮ ಪಲ್ಲವವರ್ಮನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರನ್ನು ಬಳ್ಳರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಂಪ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದನು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಶ್ರೀಪುರುಷನು ‘ಗಜಶಾಸ್ತ್ರ’ವೆಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಅವರ ಸಾಮಂತರಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಸೈಗೊಟ್ಟ ಶಿವಮಾರನಂತೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಒಳಜಗಳಗಳ ಪಗಡೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ದಾಳದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅವನು ‘ಗಜಾಷ್ಟಕ’ ಮತ್ತು ‘ಸೇತುಬಂಧ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶಿವಮಾರನು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಗಂಗ ದೊರೆ. ಇಮ್ಮಡಿ ಮಾರಸಿಂಹನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಬೆಂಬಲಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟನು. ಕ್ರಮೇಣ ಗಂಗ ದೊರೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಚೋಳರು ಮತ್ತು ಚಾಳುಕ್ಯರು ಪ್ರಬಲರಾಗಿ ಗಂಗವಂಶವು ಅವಸಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಮೂವರು ಗಂಗ ರಾಜರುಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಚಾವುಂಡರಾಯನು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ವೀರನೂ ಕಲಾಪೋಷಕನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಬಾಹುಬಲಿ ವಿಗ್ರಹದ ಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಅಂತೆಯೇ ಕವಿ ರನ್ನನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗಂಗ ರಾಜ್ಯವು, ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಲಾರ, ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ತುಮಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗಂಗವಾಡಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾಸನ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಡಗು, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೇಲೂ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಆಗೀಗ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೇಲಂ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರುಗಳೂ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ತಲಕಾಡು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಣ್ಣೆ(ಮಾನ್ಯಪುರ) ಮತ್ತು ಮಂಕುಂಡಗಳು(ಮನಕುಂಡ) ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಧಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವರು ಮೊದಲು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅನಂತರ ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದರು. ಏನೇ ಆದರೂ ಅವರು ಜಾತ್ಯತೀತವಾದ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆರೆ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು. ಸುಂಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ದೊರೆಗಳೂ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಗಂಗರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಬಸದಿಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾದರೂ ಅವು ಅನನ್ಯವಲ್ಲ. ಮಣ್ಣೆ, ನರಸಮಂಗಲ, ಕೋಲಾರ, ಕಿತ್ತೂರು, ನಂದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿರುವ ಚಾವುಂಡರಾಯನ ಬಸದಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಗಂಗರ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರಪತ್ರಗಳು, ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಶಿಲೆಗಳೆಂಬ ಮೂರೂ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಗಂಗರ ತಾಮ್ರಶಾಸನಗಳ ಅಧಿಕೃತತೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಅನುಮಾನಗಳು ಖಚಿತವಾದ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ತಳೆಯಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ತಾಮ್ರಶಾಸನಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿದ್ದು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಶಾಸನಗಳು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸ್ಮಾರಕಶಿಲೆಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ, ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆತಕೂರು ಶಾಸನವು ಕಾಳಿ ಎಂಬ ನಾಯಿಯ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೂ ಗಂಗರ ಕೊಡುಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಗಂಗರ ಲಾಂಛನವಾದ ಆನೆಯ ಗುರುತಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಲಿಪಿಯೂ ಇಲ್ಲದ ಐದು ನಾಣ್ಯಗಳು ಗಂಗರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವೆಂದು ಎಂ.ಎಚ್. ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗರಲ್ಲದೆ ಗಂಗ ರಾಜವಂಶದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಶಾಖೆಗಳೂ ಇವೆ. ಕಾದರವಳ್ಳಿಯ ಗಂಗರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಮಂಡಳಿ ಗಂಗರು, ಕಡೂರಿನ ಸಮೀಪದ ಆಸಂದಿಯ ಗಂಗರು ಮತ್ತು ಕೋಲಾರದ ತಮಿಳು ಗಂಗರು ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದ ಕೆಲವರು.

ಗಜಾಷ್ಟಕ

2011-09-20T03:38:00.002-07:00

ಇದುವರೆಗೆ ಅಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ‘ಗಜಾಷ್ಟಕ’ವು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಕ. ಅದು ತನ್ನ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗಜಶಾಸ್ತ್ರವು ಅನೆಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾದ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕೃತಿ. ‘ಗಜಾಷ್ಟಕ’ವು, ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಎಂಟು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗರ(‘ತಲಕಾಡು ಗಂಗರು’) ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಮ್ಮಡಿ ಶಿವಮಾರನು ಬರೆದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. (ಕ್ರಿ.ಶ. 830) ಅವನು ವ್ಯಾಕರಣ, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಬಿಲ್ವಿದ್ಯೆ, ಕಾವ್ಯ, ಗಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಅಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ಜ್ಞಾನಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೆಲಮಂಗಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಶಾಸನವು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಮಚದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ‘ಪಂಚಬಸ್ತಿ ಶಿಲಾಶಾಸನ’ದಲ್ಲಿ, ಶಿವಮಾರನ ‘ಗಜಾಷ್ಟಕ’ವು ‘ಒನಕೆವಾಡು’ ಮತ್ತು ‘ಓವನಿಗೆ’ಗಳಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ, ಇವೆರಡೂ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಗೇಯಪ್ರಕಾರಗಳು. ಶಿವಮಾರನು ‘ಗಜಮತ ಕಲ್ಪನ’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಸೇತುಬಂಧ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಕೃತದಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆದಿರುವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಕೂಡ ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಯಶಃ, ಗಜಾಷ್ಟಕವು ತ್ರಿಪದಿ ಛಂದಸ್ಸನು ಬಳಸಿರುವ ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕೃತಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಅಷ್ಟಕವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಗಜಾಷ್ಟಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಒನಕೆವಾಡು ಮತ್ತು ಓವನಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಇದು ಆ ಕಾಲದ ಜಾನಪದ ಛಂದೋರೂಪಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಹೊಳಹುಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಗಂಗ (ರಾಜಮನೆತನ)

2011-09-20T03:38:00.000-07:00

ಗಂಗರು ಸುಮಾರು ೪ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಉತ್ತರಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಒಂದು ರಾಜಮನೆತನ. ಇವರ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಚಾಲುಕ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರಷ್ಟು ಪ್ರಬಲರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಧಗಳನ್ನು ಬೆಳಸಿ ಸರಿಸಮಾನರಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಗಂಗರ ರಾಜಧಾನಿ ಮೊದಲು ಕುವಲಾಳದಲ್ಲಿದ್ದಿತು (ಇಂದಿನ ಕೋಲಾರ). ೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ದೊರೆ ಶ್ರೀಪುರುಷ ತಲಕಾಡಿನಿಂದ ಆಳಲು ತೊಡಗಿದನು. ಇದಲ್ಲದೆ ಮಾನ್ಯಪುರದಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ಮಣ್ಣೆ) ರಾಜನಿವಾಸ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂದಿಬೆಟ್ಟ ಗಂಗರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಗಿರಿದುರ್ಗ.
ಗಂಗ ನಾಡಿನ ತಿರುಳುಭಾಗವನ್ನು ಗಂಗವಾಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ೯೬೦೦೦ ಗ್ರಾಮಗಳ ಘಟಕ - ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗವಾಡಿ ತೊಂಭತ್ತಱುಸಾಸಿರ ಎಂದೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಉಲ್ಲೇಖ. ಗಂಗವಾಡಿಯ ನಾಗರಿಕರೆ ಗಂಗವಾಡಿಕಾರರು. ಈ ಹೆಸರು ಇಂದಿಗೂ ಗಂಗಡಿಕಾರ ಎಂದಾಗಿ ಉಳಿದಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

ಗಂಗ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥೂಲ ಚರಿತ್ರೆ | ಗಂಗ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥೂಲ ಚರಿತ್ರೆ | ಇತಿಹಾಸ | ಇತಿಹಾಸ | ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಜೀವನಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಜೀವನ

ಗಂಗರು ಸ್ಥಳಿಯರಾಗಿದ್ದು ಕೋಲಾರ,ಬೆಂಗಳೂರು,ತುಮಕೂರು,ಮೈಸೂರು,ಚಾಮರಾಜನಗರ,ಮಂಡ್ಯ,ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನರ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ರೈತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಲಾರ.ನಂತರ ತಲಕಾಡಿನಿಂದ ಆಳಿದರು. ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ಬಳಿಯ ಮಾಕುಂದ ಮತ್ತು ನೆಲಮಂಗಲ ಬಳಿಯ ಮಣ್ಣೆ ಇವರ ಉಪ ರಾಜಧಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಇವರು ಕ್ರಿ.ಶ.೩ನೇಶತಮಾನದಿಂದ ೧೦ನೇಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸುಧೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು.ಇವರು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಹೊತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಗಂಗರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ದೊರೆ ಶ್ರೀಪುರುಷನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ವಿರುದ್ಧ ಸುಧೀರ್ಘ ಕಾಲ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದನು. ಶ್ರೀಪುರುಷನು ಕುಣಿಗಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡಕೆರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ರಾಚಮಲ್ಲನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ಚಾವುಂಡರಾಯನು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಸು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರನ ಏಕಶಿಲಾ ಮಹಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಡೆಸಿದನು. ಗಂಗ ಮನೆತನವು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಚೋಳರಿಂದ ಸೋತು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರುಗಳು

೨ನೇ ಮಾರ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ೪ನೇ ರಾಚಮಲ್ಲ

ಇತರ ರಾಜಮನೆತನಗಳೊಂದಿಗೆಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಗಂಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರ

2011-09-20T03:35:00.000-07:00

VÚMVÚÑÛÈÚáÛÃl *®Úâ´ÁÚßÎÚ ÅæÞ: «ÚM¦ ÈæMOÚmæÞËÚÈÚßà~%
®ÚÃ: VæàÞ¨ÚàØ ®ÚÃOÛËÚ«Ú, 35
'VæàÞ¨ÚàØ', 5«æÞ ¸ @sÚu ÁÚÑæ¡
ÒMtOæÞmé †ÛÀMOé …sÛÈÚzæ
}ÚßMVÛ«ÚVÚÁÚ
†æMVÚ×ÚàÁÚß- 560 091
®Úâ´l: 102; †æÅæ: 60 ÁÚß.

ತಲಕಾಡು ಗಂಗರು

2011-09-20T03:32:00.001-07:00

ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗ ರಾಜವಂಶ ಅಥವಾ ತಲಕಾಡು ಗಂಗರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ತಮಿಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಬಹಳ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ರಾಜವಂಶದ ಇತಿಹಾಸವು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದ್ರಾವಿಡ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದರಿಂದ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜವಂಶವು ಕ್ರಿ.ಶ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.(ಕ್ರಿ.ಶ. 350) ಈ ವಂಶವು ಜೈನಮುನಿಗಳಾದ ಸಿಂಹನಂದಿ ಆಚಾರ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾಯಿತೆಂಬ ಊಹೆಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮೊದಮೊದಲಿನ ಗಂಗ ದೊರೆಗಳು ವೈದಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರೆಂದೇ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು ಕೊಂಗುಣಿವರ್ಮ. ಕುವಳಾಲಪುರವು(ಇಂದಿನ ಕೋಲಾರ) ಅವನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯು, ಇಂದು ತಲಕಾಡು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ, ತಲವನಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು. ಈ ಬದಲಾಔಣೆಯು ಅವಿನೀತ (ಕ್ರಿ.ಶ. 469-529) ಎಂಬ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ತಲಕಾಡು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು,, ಆ ಹೆಸರು ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಗಂಗರ ರಾಜಲಾಂಛನವು ಆನೆಯಾಗಿರುವುದೂ ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ. ಗಂಗ ವಂಶದ ಮೊದಮೊದಲ ಅರಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭಿಸಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬಿ.ಎಲ್.ರೈಸ್ ಅವರು ವಿಶ್ವಸನೀಯವಲ್ಲದ ಕೂಟಶಾಸನಗಳೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ, ತಲಕಾಡೇ ಗಂಗರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಂಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ರಾಜರುಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

ಕೊಂಗುಣೀವರ್ಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 325-350)
ಮಾಧವ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 350-375)
ಆರ್ಯವರ್ಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 375-400)
ಮಾಧವ-3, (ಕ್ರಿ.ಶ. 440-469)
ಅವಿನೀತ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 469-529)
ದುರ್ವಿನೀತ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 529-579)
ಶ್ರೀವಿಕ್ರಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 629-654)
ಭೂವಿಕ್ರಮ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 654-679)
ಶಿವಮಾರ-1, (ಕ್ರಿ.ಶ. 679-725)
ಶ್ರೀಪುರುಷ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 725-788)
ಸೈಗೊಟ್ಟ ಶಿವಮಾರ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 788-816)
ರಾಚಮಲ್ಲ, (ಕ್ರಿ.ಶ. 816-843)
ನೀತಿಮಾರ್ಗ ಎರೆಗಂಗ (ಕ್ರಿ.ಶ. 843-870)
ರಾಚಮಲ್ಲ-2 (ಕ್ರಿ.ಶ. 870-919)
ಎರೆಗಂಗ
ಬೂತುಗ-2 (ಕ್ರಿ.ಶ. 936-961)
ಮಾರಸಿಂಹ-2 (ಕ್ರಿ.ಶ. 963-974)
ರಾಚಮಲ್ಲ-3 (ಕ್ರಿ.ಶ. 974-999)

ಅವಿನೀತನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರದ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ರಾಜರುಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ವಿನೀತ, ಭೂವಿಕ್ರಮ, ಶ್ರೀಪುರುಷ, ಸೈಗೊಟ್ಟ ಶಿವಮಾರ, ಮಾರಸಿಂಹ-2 ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಡಿ ರಾಚಮಲ್ಲರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವರು. ರಾಜ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಗಂಗರು ಸದಾ ಸರ್ವದಾ ಚೋಳರು, ಪಲ್ಲವರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಂಗಡ ನಿರಂತರವಾದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಪುನ್ನಾಟರಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ರಾಜವಂಶಗಳು ಗಂಗರ ಸಂಗಡ ಮೈತ್ರಿಯಿಂದಲೇ ಇದ್ದವು. ದುರ್ವಿನೀತನು ಪಲ್ಲವರು ಹಾಗೂ ಕದಂಬರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದನು. ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯವರೆಗೆ ಹರಡಿತ್ತು. ಅವನು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಪೋಷಕನೂ ಸ್ವತಃ ಕವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ‘ಶಬ್ದಾವತಾರ’ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಹಾಗೂ ಭಾರವಿಯ ‘ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯ’ಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಗುಣಾಢ್ಯನ ‘ವಡ್ಡಕಥಾ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಸಿರುವನೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭೂವಿಕ್ರಮನು ಪಲ್ಲವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗಂಗ ರಾಜರುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಸರಾಂತ ಶ್ರೀಪುರುಷನು ಬಹಳ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಒಂದು ಕಡೆ ನಂದಿವರ್ಮ ಪಲ್ಲವವರ್ಮನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರನ್ನು ಬಳ್ಳರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಂಪ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದನು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಶ್ರೀಪುರುಷನು ‘ಗಜಶಾಸ್ತ್ರ’ವೆಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಅವರ ಸಾಮಂತರಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಸೈಗೊಟ್ಟ ಶಿವಮಾರನಂತೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಒಳಜಗಳಗಳ ಪಗಡೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ದಾಳದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅವನು ‘ಗಜಾಷ್ಟಕ’ ಮತ್ತು ‘ಸೇತುಬಂಧ’ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶಿವಮಾರನು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಗಂಗ ದೊರೆ. ಇಮ್ಮಡಿ ಮಾರಸಿಂಹನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಬೆಂಬಲಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟನು. ಕ್ರಮೇಣ ಗಂಗ ದೊರೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಚೋಳರು ಮತ್ತು ಚಾಳುಕ್ಯರು ಪ್ರಬಲರಾಗಿ ಗಂಗವಂಶವು ಅವಸಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಗಂಗ ರಾಜ್ಯವು, ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಲಾರ, ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ತುಮಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗಂಗವಾಡಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾಸನ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಡಗು, ಬಳ್ಳರಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೇಲೂ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಆಗೀಗ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೇಲಂ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರುಗಳೂ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ತಲಕಾಡು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಣ್ಣೆ(ಮಾನ್ಯಪುರ) ಮತ್ತು ಮಂಕುಂಡಗಳು(ಮನಕುಂಡ) ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಧಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವರು ಮೊದಲು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅನಂತರ ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದರು. ಏನೇ ಆದರೂ ಅವರು ಜಾತ್ಯತೀತವಾದ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆರೆ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು. ಸುಂಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ದೊರೆಗಳೂ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಮುಂದಿನ ಓದು ಮತ್ತು ಲಿಂಕುಗಳು:

1. ‘The Gangas of Talkad: A Monograph on the History of Mysore from the Fourth to the close of Eleventh Century’ by Mysore Venkata Krishna Rao, 1936, published by B.G.Paul.

2. ‘History of the Western Gangas’ by B. Sheikh Ali, 1976, Prasaranga, Mysore University, Mysore.

3. ‘The Western Gangas of Talkad’, R. Narasimhachar,1923

4. ‘The Coins of Karnataka’, A.V. Narasimha Murthy, 1975, Geetha Book House, Mysore

5. ‘Kongu Nadu, a history up to 1400’, V. Manickam, 2001, Makkal Veliyeedu

6. ‘The Later Gangas: Mandali-thousand’, Hampa. Nagarajayya, 1999, Ankitha Prakashana, Bangalore

7. ‘Early Gangas of Talakadu’, S. Srikantha Shastry, Mysore.

8. ‘Rashtrakuta Relations with the Gangas of Talkad’, Shivanna, 1997, Prasaranga, University of Mysore, Mysore

9. ‘Shangam Tamilagam mattu Kannada Naadu Nudi’, S. Settar, 2007, Abhinava, Bangalore

10. Western Ganga Dynasty - Wikipedia, the free encyclopedia

11. OurKarnataka.com: History og Karnataka: The Gangas of Talakad

ಮಣ್ಣೆ ಇತಿಹಾಸ ಮಣ್ಣು ಪಾಲು

2011-05-30T02:28:00.000-07:00

ÁÛdÀ ÈÛ}æ% - †æMVÚ×ÚàÁÚß VÛÃÈÚáÛM}ÚÁÚ

ÈÚßzæ| B~ÔÛÑÚ ÈÚßyß| ®ÛÄß!

-VÚMVÚ ÁÛdÈÚß«æ}Ú«Ú¥Ú ÌÅÛËÛÑÚ«ÚVÚ×Ú«Úß„ ¥æàÞ_¥Ú

ÈÚßzæ|(«æÄÈÚßMVÚÄ):

I~ÔÛÒOÚ ®ÚÁÚM®ÚÁæ¾Úß Õ«æ„Åæ ÑÛÁÚßÈÚ OæÞM¥ÚÃVÚ×Ú OÚßÂ}Úß ÑÚOÛ%ÁÚVÚ×Úß }ÛØÁÚßÈÚ D¥ÛÒÞ«Ú}æ¿ßM¥ÛW BM¥Úß I~ÔÛÒOÚ ÑÚ¤×ÚVÚ×Úß OÚ×ÚÙOÛÁÚÁÚ ¥ÛØVæ ÒÄßP @Ø¥ÚßØ¥Ú @Ò¡}Ú‡ÈÚ«Úß„ OÚ×æ¥ÚßOæà×ÚßÙÈÚ VÚMsÛM}ÚÁÚ G¥ÚßÂÑÚß~¡Èæ.
BM}ÚÔÚ¥æ§Þ ®ÚÂÒ¤~¾Úß¬„ÞVÚ «æÄÈÚßMVÚÄ }ÛÄàP«ÚÆÇÁÚßÈÚ }ÚÄOÛt«Ú VÚMVÚÁÚ OÛÄ¥Ú D®Ú ÁÛd¨Û¬ ÈÚáÛ«ÚÀ®Úâ´ÁÚ(ÈÚßzæ|)¾ÚßÆÇ¥æ. «Ût«Ú ÑÛÁÚÑÚ‡}Ú ÅæàÞOÚ¥Ú ÈæàloÈæà¥ÚÄ OÚä~ OÚÉÁÛd ÈÚáÛVÚ%¥Ú ÁÚ^Ú«æOÛÁÚ *Éd¾Úß«Úß OÚàsÚ OæÄ ÈÚÎÚ%VÚ×Úß BÅæÇÞ «æÅæVæàMt¥Ú§«Úß. BÆÇ ÁÛÎÚoñ OÚàlÁÚ AØ‡Oæ OÚßÁÚßÔÚß OÚàsÚ OÛyÒVÚß}Ú¡Èæ.

ÑÛ½ÁÚOÚVÚ×Ú ^æàÞÁÚÁÚß:

BM¢Ú ºÚÈÚÀ ®ÚÁÚM®ÚÁæ «æÅæÉÞsÛ¥Ú ÈÚáÛ«ÚÀ®Úâ´ÁÚ(ÈÚßzæ|) BM¥Úß ^æàÞÁÚÁÚ ¥ÛØVæ ÒÄßP «ÚÄßW ÔæàÞVÚß~¡¥æ. }Ú«Ú„ I~ÔÛÒOÚ ÑÛ¤«ÚÈÚáÛ«ÚÈæÞ AÔÚß~¾ÚáÛVÚßÈÚ …VæX AM}ÚOÚPQÞsÛW¥æ. BÆÇ VÚMVÚ ÁÛdÈÚß«æ}Ú«Ú¥Ú AØ‡Oæ ÔÛVÚà *Éd¾Úß«Ú …VæX ~ØÑÚßÈÚ ÌÅÛ ËÛÑÚ«ÚVÚ×Úß, ÑÛ½ÁÚOÚVÚ×Úß ÔÛVÚà ÉVÚÃÔÚVÚ×Úß ÕÞVæ B~ÔÛÑÚ¥Ú ÑÛOÚÐ=À¨ÛÁÚVÚ×Ú«Úß„ OÚ×ÚÙÁÚß ¥æàÞ^Úß~¡¥Û§Áæ.
@ƒOÛÂVÚ×Ú ¬Ä%OÚÐ=À: OÚ×ÚÙÁÚ ÔÛÈÚØ }Úsæ¾ÚßßÈÚM}æ ÈÚßzæ| VÛÃÈÚßÑÚ¤ÁÚß OæÞM¥ÚÃ ÔÛVÚà ÁÛdÀ ÑÚOÛ%ÁÚ¥Ú ÑÚM…MƒÒ¥Ú BÅÛSæVÚØVæ ÈÚß«ÚÉ ÈÚáÛtOæàMsÚÁÚà ®ÚÃ¾æàÞd«ÚÈÛWÄÇ. B«Úà„ ¥ÚàÁÚß ¬Þt¥ÚÁæ ®æãÆÞÑÚÁÚß @ÑÚsæu}Ú«Ú }æàÞÁÚß~¡¥Û§Áæ. ®ÛÃ^ÚÀÈÚÑÚß¡ ÑÚMVÚÃÔÛÄ¾Úß @ƒOÛÂVÚ×Úß }ÚÈÚß½ ÈÛÀ¯¡Væ ÈÚßzæ| …ÁÚßÈÚâ´¦ÄÇ GM¥Úß ¦ÈÚÀ ¬Ä%OÚÐ=À ÈÚÕÒ¥Û§Áæ.

ÈÚßzæ|¾ÚßÅæÇÞ¬¥æ? «æÄÈÚßMVÚÄ }ÛÄàP«Ú ÈÚßzæ|¾ÚßÆÇ }ÚÄOÛsÚß VÚMVÚÁÚ OÛÄ¥ÚÆÇ ¬ÈÚáÛ%yÈÛW¥Ú§ OÚ¯ÅæÞËÚ‡ÁÚ ¥æÞÈÚÑÛ¤«Ú, @OÚQ}ÚMW¾Úß ¥æÞÈÚÑÛ¤«Ú, ÈæçËæÀ¾ÚßÁÚ ¬Ä¾Úß ÔÛVÚà *Éd¾Úß«Úß OÚnoÒ¥Ú fÞ«ÛÄ¾Úß …Ò¡VÚØÈæ GM¥Úß ÕÂ¾Úß ÑÚMËæàÞ¨ÚOÚ VæàÞ®ÛÄ ÁÛÈé OÚ«Ú„sÚ®ÚÃºÚOæQ ~ØÒ¥ÚÁÚß. @ÄÇ¥æ VÚMVÚÁÚ ÁÛdÈÚß«æ}Ú«Ú¥Ú *®Úâ´ÁÚßÎÚ, ÌÈÚÈÚáÛÁÚ ÔÛVÚà ¾ÚßßÈÚÁÛd «ÚÁÚÒMÔÚ @ÈÚÁÚß D®Ú ÁÛd¨Û¬¾ÚáÛW¥Ú§ ÈÚßzæ|¾Úß ÆÇ «æÅæ ¬M}Úß ÁÛdÀºÛÁÚ «ÚsæÒ¥Û§Áæ G«Úß„}Û¡Áæ ÑÚMËæàÞ¨ÚOÚ VæàÞ®ÛÄÁÛÈé. ®ÛÃ_Þ«Ú ÑÚMÑÚí~¾Úß OæÞM¥ÚÃÈÛWÁÚßÈÚ ÈÚßzæ| ÑÚMÁÚPÐÒ @»ÈÚä¦ª®ÚtÑÚßÈÚM}æ ®ÛÃ^ÚÀÈÚÑÚß¡ ÑÚMVÚÃÔÛÄ¾Úß ÑæÞÂ ÑÚM…M¨Ú®Úlo BÅÛSæ @ƒOÛÂVÚ×Ú«Úß„ Rß¥Úß§ ºæÞn¾ÚáÛW, ®Ú}ÚÃ …Áæ¥Úß É«ÚM~Ò¥ÚÁÚà OÚÈÚsæ OÛÒ«Ú PÈÚß½}Úà¡ ÒVÚÆÄÇ GM¥Úß @ÈÚÁÚß ~ÞÈÚÃ @ÑÚÈÚáÛ¨Û«Ú ÈÚÀOÚ¡®ÚtÑÚß}Û¡Áæ.

OÚ×ÚÙ}Ú«ÚÈÛ¥Ú¥Úß§ H«æÞ«Úß? OÚ¯ÅæÞËÚ‡ÁÚ ¥æÞÈÚÑÛ¤«Ú ¥Û‡ÁÚ®ÛÄOÚÁÚ Oæ}Ú¡«æ ®ÚÄÇÈÚÁÚ OÛÄ¥Ú ÌÄ°OÚÅæVÚ×Ú«Úß„ «æ«æ¯ÑÚßÈÚM}æ BÈæ GM¥Úß ÑÚMËæàÞ¨ÚOÚÁÚ @»®ÛÃ¾Úß. ÕÞVÛW C ¥æÞÈÛÄ¾ÚßVÚ×Ú OÚÆÇ«Ú OÚM…VÚ×Úß, A¨ÛÁÚ ÑÚ¡MºÚVÚ×Úß ÔÛVÚà ÌÅÛÑÚ«ÚVÚ×æ«æ„ÄÇ OÚ×ÚÙÁÚß Oæà×æÙ Ôæàsæ¦¥Ú§Áæ, @OÚQ-}ÚMW¾ÚßÁÚ ¥æÞÈÚÑÛ¤«Ú¥ÚÆÇ …ÑÚÈÚy|«Ú ÈÚßà~%¾Úß«Úß„ ÑÚM®Úãy%ÈÛW ºÚVÚ„VæàØÒ¥Û§Áæ. «ÚàÁÛÁÚß ÈÚÎÚ%VÚ×Ú ÕM¦«Ú ÌÅÛÑÚ«ÚVÚ×Úß CVÚ OÚy½Áæ¾ÚáÛVÚß~¡Èæ. B¥æÞ ÂÞ~ @ƒOÛÂVÚ×Úß ÔÛVÚà ®æãÆÞÑÚÁÚß ¬Ä%OÚÐ=À ÈÚÕÒ¥ÚÁæ @Ø¥ÚßØ¥ÚÈÚâ´VÚ×Ú«Úß„ ¥æàÞ^Úß}Û¡ÁæM¥Úß ÑÚ¤ØÞ¾ÚßÁÛ¥Ú ÈæMOÚmæÞËé OÚ×ÚÈÚ×Ú ÈÚÀOÚ¡®ÚtÑÚß}Û¡Áæ.

http://www.kannadaprabha.com/NewsItems.asp?ID=KPD20110530024215&Title=District+News&lTitle=%C1%DBd%C0+%C8%DB%7D%E6%25&Topic=0&ndate=5/30/2011&dName=%86%E6MV%DA%D7%DA%E0%C1%DA%DF+V%DB%C3%C8%DA%E1%DBM%7D%DA%C1%DA&Dist=2

ಶ್ರೀ ಮಣ್ಣೆಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಕೊಂಡ ಪೂಜೆ

2011-05-27T00:21:00.000-07:00

ಜೀವ ಕಲಾ ಕನ್ನಡ ಸೇವಾ ಸಂಘ, ಮಣ್ಣೆ (೩ನೇ ವರ್ಷದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂಬ್ರಮಾಚರಣೆ) KANNADA RAJYOTSAVA (JKKSS MANNE).MOV

2010-12-16T03:20:00.000-08:00

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ

2010-11-24T22:19:00.000-08:00

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ: "ಅಕ್ವೈರ್ಡ್ ಇಮ್ಯೂನ್ ಡಿಫಿಷಿಯನ್ಸಿ ಸಿಂಡ್ರೊಮ್‌ (ಆರ್ಜಿತ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೀನತೆ) ಅಥವಾ ಅಕ್ವೈರ್ಡ್ ಇಮ್ಯುನೊ ಡಿಫಿಷಿಯನ್ಸಿ ಸಿಂಡ್ರೊಮ್ (AIDS ) ಮಾನವನ ನಿರೋಧಕ ವ..."

ಕನಕದಾಸರು (KANAKADASARU)

2010-11-22T22:49:00.000-08:00

ಕನಕದಾಸರು (KANAKADAASARU): "ಶ್ರೀ ಕನಕದಾಸರು (೧೫೦೯-೧೬೦೯) ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೧೫-೧೬ ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಭಕ್ತಿ ಪ೦ಥದ ಮುಖ್ಯ ಹರಿದಾಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವ..."

ಜೀವ ಕಲಾ ಕನ್ನಡ ಸೇವಾ ಸಂಘ, ಮಣ್ಣೆ ವತಿಯಿಂದ ೪ನೇ ವರ್ಷದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ

2010-11-09T23:26:00.000-08:00

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ನಲ್ನುಡಿ ಕಥಾಸ್ಪರ್ಧೆ-2010

2010-09-29T03:54:00.000-07:00

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ನಲ್ನುಡಿ ಕಥಾಸ್ಪರ್ಧೆ-2010: "ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ಮುಖವಾಣಿ ‘ಕರವೇ ನಲ್ನುಡಿ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಾಂಕವನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿದ್ದು, ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸ..."

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ಕೇಳಿಸದೆ ಹೃದಯದ ಸದ್ದು (ಲವ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್)

2010-08-11T04:18:00.000-07:00

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ಕೇಳಿಸದೆ ಹೃದಯದ ಸದ್ದು (ಲವ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್): "ಪ್ರೀತಿಯ ಸಹಿ ಮಾಡುವೆಯ (ಲವ್ ಲೆಸೆನ್-೧ )ಕ್ಷಣ ಕಾಲದ ನಿನ್ನ ಮುನಿಸು ಚಂದವಾದರೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಾನು ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವಾಗ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋವುಗಳ..."

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಜಾಗೃತಿ

2010-08-02T04:14:00.000-07:00

ಅರಿವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಟ, ಮಣ್ಣೆ: ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಜಾಗೃತಿ

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ನಾಟಕ (ಶಕುನಿ, ದುರ್ಯೋಧನ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ವಿಧುರ)

2010-08-01T23:35:00.000-07:00

ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು:-

೧) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ :- ಪಾತರಾಜು.ವಿ

೨) ಶಕುನಿ - ವಿಶ್ವನಾಥ್.ಬಿ.ಮಣ್ಣೆ

೩) ವಿಧುರ- ಮುತ್ತರಾಜು.ಎಸ್

೪) ಧುರ್ಯೋಧನ - ನರಸಿಂಹರಾಜು.ಎಂ.ಎನ್.