Japies Journaal

Van Oord bouwt tweede grootste windmolenpark ter wereld

2014-11-10T15:54:00.007+01:00

Zo’n drieënhalf jaar wordt er al gewerkt aan het Gemini Offshore Wind Project, maar er staat nog geen windmolen overeind. Er is een lange weg te gaan om iets voor elkaar te krijgen, zeker als het gaat om ingewikkelde offshore klussen waar geld, milieu en verschillende partijen een belangrijke rol spelen.

“Wat veel tijd heeft gekost is het rond krijgen van de financiering”, zegt Didi te Gussinklo Ohmann, project directeur van het Gemini Offshore Wind Project bij Van Oord. Van Oord is als ‘Balance-of-Plant contractor’ verantwoordelijk voor het volledige ontwerp (engineering), de inkoop (procurement) en de bouw (construction) van het gehele windpark inclusief de elektrische infrastructuur, waaronder een onshore high voltage station (OHVS), twee offshore substations en alle kabels. Ook levert Van Oord het schip voor transport en installatie van de windturbines. “Je moet wel een sterk geloof en vertrouwen hebben dat het project uiteindelijk gebouwd gaat worden. De eerste paar jaar werd er met een klein team gewerkt aan het design en selecteren van onderaannemers.. Het team is inmiddels uitgebreid naar zo’n 60 man en de groei zal de komende jaren toenemen naar een paar honderd medewerkers."

“Het duurt een tijd voordat er iets concreets zichtbaar is. Gelukkig hebben we weinig tegengas ondervonden van externe belangengroepen. Ze staan positief tegenover groene energie. Ook de verschillende ministeries zien het belang ervan in, en hun medewerking gegeven.”

Kosteneffectiever

Het Gemini offshore wind park wordt geplaatst op zo’n 85 kilometer van de kust van Groningen op een locatie met uitstekende wind condities, beheersbare waterdieptes en een ideale bodemgesteldheid. Het offshore wind park bestaat uit 150 turbines met een totale capaciteit van 600 MW. Hiermee is Gemini het grootste windpark op zee van Nederland en het tweede grootste van de wereld. Verschillende turbines zijn bekeken en uiteindelijk bleken de Siemens 4 MW turbines het meest kosteneffectief te zijn voor dit project.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om drie parken in het Nederlandse deel van de Noordzee te realiseren, namelijk Buitengaats, ZeeEnergie en Clearcamp. Aanvankelijk was de firma BARD (Bremen, Duitsland) eigenaar, maar BARD verkocht alle drie de parken aan Typhoon Offshore, een Nederlandse onderneming. Voor twee van de drie windparken op zee, Buitengaats en ZeeEnergie, heeft de Nederlandse overheid een subsidie verstrekt. In mei 2014 heeft Typhoon haar aandelen verkocht aan een consortium met als aandeelhouder Northland Power Inc. (60%), Siemens (20%), HVC (10 %) en Van Oord (10%). Deze aandeelhouders investeren zo’n 500 miljoen euro in het project. Banken, export bevorderende instanties en kredietverzekeraars hebben leningen verstrekt voor ruim 2 miljard euro. In totaal gaat het om een investering van 2,7 miljard euro. Het Ministerie van Economische Zaken levert een belangrijke exploitatiesubsidie.

Collega Theo de Lange, commercieel manager bij Van Oord Offshore Wind Projects, vult aan: “De overheid heeft er veel belang bij om in alternatieve energiebronnen te investeren om zo de norm van 14 procent aan duurzame elektriciteit in 2020 halen. Met dit plan komt er windenergie beschikbaar om het elektriciteitsgebruik van zo’n 785.000 huishoudens te dekken, alhoewel er ook industrieel gebruik van gemaakt zal worden. De Zeeuwse energiemaatschappij Delta neemt de stroom af en levert deze door aan haar klanten.”

Weinig concurrentie

Didi te Gussinklo Ohmann inmiddels 15 jaar bij Van Oord en veel op projecten in het buitenland aan het werk geweest: “Een werk als dit krijg je natuurlijk niet zo maar. We hebben een trackrecord met andere parken, zoals Prinses Amalia, Belwind in België en Teesside in Engeland. Wij zijn ook een van de weinige bedrijven die zo’n complexe klus in zijn geheel aankunnen en ook het risico kunnen nemen. Andere bedrijven doen het bijvoorbeeld door middel van een joint-venture, of de klant splitst het aanleggen van een park op in verschillende een aantal pakketten die uitgevoerd worden door verschillende aannemers. Als je me vraagt waarin we ons onderscheiden, dan is het in onze totale aanpak en het ontzorgen van de opdrachtgever. We hebben niet alleen het materieel, maar ook de kennis en de diverse disciplines die elkaar versterken. De banken vinden het trouwens ook prettig om met één partij zaken te doen. We hebben geen andere partijen of schepen van anderen nodig. Wereldwijd is er nog weinig concurrentie. China en Korea doen nog niet veel op dit terrein. Japan is wel actief aan het kijken naar offshore wind, en dat is natuurlijk niet zo maar…” (ramp in Fukushima, red.)

Secuur

Het toegewezen gebied heeft een zanderige ondergrond en een diepte van 28 tot 37 meter. Min of meer gelijkwaardige condities die voor het aanbrengen van de fundaties gunstig zijn. Dat neemt niet weg dat voor elke turbine de fundatie berekend en ontworpen moet worden. Secuur werk dus. Behalve de fundaties en de Siemens turbines, gaat het om de aanleg van de kabels tussen de windmolens en een exportkabel vanaf een ‘elektriciteitshuisje op zee’ naar de wal. Het windmolenpark is tijdens de bouw, maar ook daarna niet toegankelijk voor plezier- of beroepsvaart, in tegenstelling tot Engeland waar de regelgeving soepeler is. Van Oord zet verschillend materieel in, waaronder een aantal nieuwe schepen.

Materieel

Theo de Lange: “In de eerste plaats is dat de Aeolus, een nieuw offshore installation vessel dat in juli in de vaart kwam en nu bij het Eneco Luchterduinen windpark - bij Zandvoort - aan het werk is. Dit is een multifunctioneel vaartuig voor zowel het transport als de installatie van windturbines met een kraan goed voor 990 ton. Daarnaast de Nexus, die nog in aanbouw is in Roemenië bij Damen, een kabellegger van 123 meter bij 27,5 meter, een carrousel van 5000 ton en een totaal vermogen van bijna 11.000 kW. Verder voor het baggerwerk de HAM 602 en de Jan Steen, die voor het begraven van de kabels in actie komt. Volgend jaar moeten de fundaties klaar zijn, en de kabels aangelegd. In 2016 volgt de rest van de werkzaamheden, zodat het park begin 2017 stroom kan gaan leveren. We zijn natuurlijk afhankelijk van het weer: regen is geen belemmering, maar wel vorst en storm. Ons materieel kan wel een stootje hebben , en kan vrij lang doorgaan. Vervolgens heeft Siemens het onderhoud op de turbines, het overige onderhoud is nog niet toebedeeld…”

Van Oord in kort bestek

Van Oord werd in 1868 opgericht door Govert van Oord. Het huidige bedrijf is ontstaan uit de samenvoeging van drie grote baggerbedrijven. Van Oord ACZ was een succesvol familiebedrijf, de HAM (Hollandsche Aanneming Maatschappij) een rendabel onderdeel van HBG en Ballast Nedam Baggeren een werkmaatschappij van Ballast Nedam.
Terwijl de recessie de afgelopen vijf jaar overal slachtoffers maakte, lijkt de waterbouw ervan verschoond te zijn gebleven. De baggerafdeling heeft wellicht een tikje gehad, maar over het algemeen is de sector booming. Dat blijkt uit grote opdrachten wereldwijd en bestellingen voor nieuw materieel. Voor Van Oord geldt niet anders. De omzet blijft ongekend hoog en de winst dito. En ook Van Oord investeert flink. In 2013 was de omzet 1,6 miljard en de winst 130 miljoen. Het aantal werknemers zit dik boven de 4000.
De groei is vooral zichtbaar in de offshore wind activiteiten. Van Oord onderscheidt zich van andere spelers doordat het een familiebedrijf is. Het bedrijf is in handen van Merweoord voor 78,5 procent, Cobepa voor 10,75 procent en voor een gelijkaandeel ConsOord. Een ander onderscheidend aspect is dat Van Oord graag als totaalleverancier optreedt voor grote ingewikkelde projecten, zoals het Gemini offshore wind project. Andere spraakmakende werken waren: Palmeiland en Maasvlakte 2.
De directie van Van Oord wordt gevormd door Pieter van Oord, Arjan van de Kerk, Niels de Bruijn, Joep Athmer en Paul Verheul. De onderneming heeft kantoren in 30 landen en is op dit moment in meer dan 50 landen actief.

De pragmatische aanpak van Ben den Toom van Aquifer Advies

2014-10-01T09:30:00.000+02:00

“Sinds kort hebben we een nieuwe bemonsteringstechniek voor waterbodems in huis. Die moet het gat vullen tussen handmatig boren en het dure waterbodemonderzoek met behulp van de aqualock of vibrocore”, vertelt Ben den Toom van Aquifer Advies in Sliedrecht. “Het is een elektrische handzame vibrocore die vanaf een betrekkelijk kleine boot nog te hanteren is. Ook kan hiermee onderzoek uitgevoerd worden in plassen en meren, die niet met een kraanschip bereikbaar zijn. Voor zover ik het kan beoordelen zijn we met dit apparaat uniek in Nederland.”

De elektrische Vibrocore kan dankzij de grootte ook vanaf een kleine werkboot bediend worden. Met een hoge trillingsfrequentie wordt de meetbuis tot op een diepte van 40 meter in de waterbodem gebracht. Deze meetbuis met een diameter van Ø 76 mm kan dan tot een diepte van circa drie meter in de waterbodem monsters nemen. Hiermee behoort het handmatige boren in de waterbodem tot het verleden.

Europa

Het meetinstrument is in Europa alleen verkrijgbaar via Aquifer Advies. Op projectbasis kan de Vibrocore ook gehuurd worden. Den Toom somt de voordelen nog eens op: “De vibrocore is speciaal ontworpen om te kunnen gebruiken vanaf een kleine boot. De aandrijving is door twee in serie geschakelde 12 volt accu’s. Hierdoor is geen compressor of generator nodig. Daardoor is onderzoek in geïsoleerde plassen en meren mogelijk. Je krijgt een nauwkeurig beeld van de bodemopbouw bij het toepassen van trillingen met een hoge frequentie. De vibrocore heeft een lage compressie van de boorkern door een dunne kernbuiswand van circa 1,5 mm en hoge trillingsfrequentie. Het nemen van waterbodemmonsters is mogelijk tot drie meter en tot op een diepte van maximaal 40 meter.”
De viborcore kun je met diverse kernbuizen met verschillende lengtes van aluminium, RVS of kunststof aanvullen. Er zijn speciale kernhouders voor zeer zacht sediment of grof zand. Er zijn geen ‘liners’ nodig. Volgens Den Toom is het een uniek energiebesparend ontwerp, de ‘Energy Storage Ring’ verhoogt de effectiviteit van het apparaat. Verder is de montage en bediening eenvoudig wat zorgt voor een lange levensduur. En ten slotte: er is een verticale geleiding beschikbaar voor diep water of water met hogere stroomsnelheden. Diverse materialen (zoals kernhouders, buizen en doppen) zijn verkrijgbaar bij Aquifer Advies. Ook kunnen zij andere producten van SDI leveren zoals bathymetrische apparatuur.

Waterbodemonderzoek

Aquifer Advies houdt zich onder meer bezig met waterbodemonderzoek inclusief vergunningen, uitvoeringsplannen, omgeving en andere adviesdiensten. Het bedrijf is sinds juli 2012 vanuit Sliedrecht actief als adviesbureau in de waterbouw. Ben den Toom, die oorspronkelijk ook uit de Alblasserwaard komt en 20 jaar actief is geweest bij adviesbureaus, vond het tijd om voor zichzelf te beginnen: “Sliedrecht staat bekend om het baggeren en aangezien ik als bureau veel met advieswerkzaamheden rond baggeren bezig ben, is deze vestigingsplaats voor mij vanzelfsprekend. Er zijn nu twee parttime medewerkers en de verwachting is dat het daar niet bij blijft.
“Belangrijkste wek is projectmanagement rond waterbouwprojecten zoals omgevingsmanagement, contractmanagement en procesbeheersing. Verder zijn we in touw met onderzoek rond baggerprojecten. Hierbij valt te denken aan survey, waterbodemonderzoek, waterkwaliteitsonderzoek en flora- en fauna-onderzoek. We zijn met name actief in Nederland, maar we profileren ons ook internationaal. Onze opdrachtgevers zijn zowel Rijkswaterstaat en aannemers voor de grote wateren als waterschappen en gemeentes voor de kleinere wateren.”

Projecten

“Op dit moment zijn wij bezig een baggerprogramma op te stellen voor de gemeente Giessenlanden. Hiermee geven we hun inzicht in de jaarlijkse kosten voor het baggeren in de gemeente voor de komende tien jaar. Alle watergangen zijn opgemeten en aan de hand van de hoeveelheden bagger is de jaarlijkse opgave bepaald waarbij ook rekening is gehouden met de aanwas. Daarnaast vervullen we de rol van omgevingsmanager bij een onderhoudscontract dat de aannemers- combinatie Bagger- en aannemingsmij. Van der Kamp/Baggerbedrijf De Boer heeft met Rijkswaterstaat. De omgevingsmanager draagt zorg voor alle omgevingszaken rond een project. Dit zijn bijvoorbeeld alle communicatie en afstemming met extern betrokkenen. Daarnaast zorgt de omgevingsmanager voor alle vergunningen en ontheffingen, de handhaving van de voorwaarden uit de vergunningen en het tijdig aanvragen van nieuwe vergunningen. Rijkswaterstaat is als organisatie actief met System Engineering en legt meer verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van de vaarwegen bij de aannemer. Hierdoor komt er steeds meer advieswerk bij de aannemer te liggen. Door de praktische en pragmatische aanpak sluiten we goed aan bij aannemers en kunnen hen daarmee goed ontzorgen.”

Jan de Nul steekt Hollandse waterbouwers wederom de loef af

2014-09-23T13:10:00.002+02:00

Van de vier grote spelers op waterbouwgebied is er een die elke keer zijn eigen koers bepaalt door grotere schepen te laten bouwen of bijzondere projecten op te pakken dan de concurrenten. Dat was indertijd het geval met de grootste hopperzuiger en de grootste cutterzuiger. Nu laat Jan de Nul Group in Kroatië het grootste kabellegschip bouwen. Naam en toenaam zijn nog niet bekend, voorlopig is het de JDN8628. De geschiedenis herhaalt zich wat dat betreft. Is er een speciale aanleiding om dit schip te bouwen, zo vragen we Noël Pille, Offshore Directeur bij Jan De Nul Group in Hofstade-Aalst.

“Het past bij onze filosofie om nieuwe kansen te ontwikkelen en de knowhow en ervaring verder uit te bouwen. Aangezien opdrachtgevers vandaag op zoek gaan naar een totaaloplossing voor hun bouwplannen, waarin ontwerp en uitvoering geïntegreerd verlopen, maar ook waarbij meerdere facetten van hun bouwplannen kunnen worden gerealiseerd door eenzelfde aannemer, proberen we daar zoveel mogelijk aan tegemoet te komen. De gespecialiseerde offshore diensten bevatten tot twee jaar terug nog geen installatiemogelijkheden van onderzeese kabels of umbilicals. Hiervoor moesten we een beroep doen op een derde partij. Sinds twee jaar voeren we deze activiteit echter zelf uit, doordat we ervoor hebben gekozen om onze bestaande vloot uit te rusten met materieel om deze activiteit zelf uit te voeren. Zo kunnen we met één schip zowel de kabel zelf installeren als de daaropvolgende rotsinstallatie ter bescherming ervan uitvoeren. Ondertussen hebben we reeds vier kabelinstallatiewerken toegekend gekregen. Het is dus zeker een activiteit met nog meer potentieel. Daarom hebben we besloten een multipurpose-schip toe te voegen aan onze vloot dat zowel kan worden ingezet voor het installeren van de kabel als voor de bescherming ervan door rotsinstallatie en/of post-trenching. De bestelling van dit schip is een logisch gevolg van de uitbreiding van Jan De Nul Group’s offshore diensten. Deze extra diensten, namelijk het plaatsen van kabels en umbilicals, vergen investeringen in gespecialiseerde uitrustingen. We investeren in deze nichemarkt omdat we geloven in het potentieel. We komen zo ook meer tegemoet aan de vraag van de klanten om te beroepen op één aannemer voor verschillende facetten van hun project.”

De afmetingen zijn 138 meter lang bij 32 meter breed. Het totaal geïnstalleerd vermogen bedraagt 12.330 kW. De snelheid is maximaal 12,5 knopen. Met dit schip, dat volgend jaar in de vaart komt, speelt Jan de Nul in op de ontwikkelingen in de markt, daardoor neemt het omzetaandeel van de offshore activiteiten toe in vergelijking met 2012, maar de grootste omzet is nog steeds te danken aan de baggeractiviteiten van de groep. Voor 2013 vertegenwoordigen de baggeractiviteiten 61% van de omzet, de offshore activiteiten zijn goed voor 14% van de omzet.

De JDN8628 is het eerste schip in zijn soort voor De Nul Group. Er zijn wel twee bestaande schepen die kunnen worden omgebouwd om de kabelinstallatiewerken uit te voeren, het multipurpose-schip Willem de Vlamingh en het valpijpschip Simon Stevin. De Willem de Vlamingh heeft eerder een kabelinstallatiewerk voor het Northwind-project ter hoogte van de Belgische kust uitgevoerd. Het installeert momenteel een kabel in Mexico en gaat vervolgens naar Qatar. De Simon Stevin sloot recent een installatiewerk af, ook voor de Belgische kust, in opdracht van Alstom, en heeft ervoor al umbilicals geïnstalleerd in Sakhalin.

Vertelt u eens wat meer over huidige hoogstandjes qua opdrachten?

“Op dit ogenblik voeren we drie kabelinstallatieprojecten uit. In de eerste helft van dit jaar werd een 80 km lange elektriciteitskabel in Duitsland aan boord geladen van het multipurpose-schip Willem de Vlamingh. De kabel wordt in Mexico geïnstalleerd tussen verschillende olieplatformen in het Ayatsil-veld. De kabel wordt er ingegraven met behulp van een trenching machine, bediend vanaf het schip. Bovenop de kabel worden beschermende betonmatrassen geïnstalleerd, die op hun beurt verder worden afgedekt met een rotsbeschermingslaag. Hetzelfde schip gaat later naar Qatar voor de installatie van twee onderzeese 132kV-kabels op 52 mijl ten noordoosten van Doha. Daar verwerkt Qatar Petroleum op het eiland Halul ruwe olie afkomstig van de Qatarese offshore velden. Om te voorzien in de toekomstige elektriciteitsvraag van het eiland moeten er twee kabels van 100 km elk tussen Ras Laffan en het eiland worden geïnstalleerd. Op beide locaties zullen we ook de kabels aan land trekken. In de Noordzee installeert de Simon Stevin een kabel tussen de nieuwe 5MW-turbine van Alstom en het Belwind OHVS-station, inclusief trenchen en rotsbescherming.”

10.000 ton

Op de vraag of het schip uniek is, reageert Pille: “De mogelijkheid om met één schip drie verschillende activiteiten uit te voeren, namelijk trenchen, kabelinstallatie én rotsinstallatie met slechts één mobilisatie, is zonder meer bijzonder. Bovendien kan er worden geschakeld tussen deze activiteiten zonder dat het schip moet worden omgebouwd. De opstelling van de twee kabeldraaitafels is zeer innovatief. Die zijn zo opgesteld dat er één doorlopende kabel, met een totaal gewicht van ongeveer 10.000 ton, kan worden geladen en geïnstalleerd. Hiervoor worden twee draaitafels aan boord voorzien. Eén bovendeks met een capaciteit van 5.500 ton en één benedendeks met een capaciteit van 4.500 ton. In rotsinstallatiemodus kan het schip ongeveer 10.000 ton stenen laden. Door middel van graafmachines aan boord en een valpijp met ROV kan de rots tot ongeveer 400 m diepte nauwkeurig worden geïnstalleerd.

De JDN8628 wordt als eerste ingezet in de offshore sector voor installatie van kabels en umbilicals, en voor steenbestortingen. De deiningsgecompenseerde kranen laten ook toe om onderzeese activiteiten, zoals het plaatsen van matrassen, uit te voeren. Deze valpijpinstallatie is gebaseerd op het systeem aan boord van de schepen La Boudeuse en Willem de Vlamingh, maar kan op grotere dieptes stenen storten. Daarnaast is het schip voorzien van twee offshore kranen, met capaciteiten van respectievelijk 50 en 25 ton. Beide kranen beschikken over ‘Active Heave Compensation’. Dit systeem maakt het mogelijk om een last te hijsen en die op een constante hoogte te houden, onafhankelijk van de scheepsbewegingen veroorzaakt door de golven. Zo kan het schip in zeegang een last op de zeebodem plaatsen. Dankzij de verschillende tools aan boord is dit echt ‘multipurpose’ materieel: plaatsen van kabels, installatie van rots, andere installatiewerken onder water, hijswerkzaamheden op zee, graven van geulen, enz. Bovendien kunnen verschillende van deze functies tegelijkertijd of onmiddellijk na elkaar worden uitgevoerd, zonder de noodzaak om het schip daarvoor om te bouwen.”

SPS certificaat

Om deze functies optimaal uit te voeren is het schip voorzien van een klasse 2 Dynamisch Positioneringssysteem. Dit systeem bestuurt vijf schroeven: twee thrusters in het achterschip, twee boegschroeven en een intrekbare thruster in het voorschip. Dit systeem houdt het schip nauwkeurig op positie, ook in zware zeegang en met sterke wind. Aan boord is er een accommodatie voor 75 medewerkers. Deze grote capaciteit is nodig, omdat tijdens de werkzaamheden heel wat specialisten, vertegenwoordigers van klanten of inspecteurs aan boord kunnen zijn. Alle hutten zijn eenpersoonshutten, met eigen sanitair en internetverbinding. Daarnaast zorgen een ruime messroom, recreatieruimtes en gymnasium met sauna voor een aangename leefomgeving. Het schip is ook voorzien van een helikopterdek en is in het bezit van een SPS-certificaat (Special Purpose Ship).

Het eigen departement Design en Engineering ontwerpt zelf nieuw materieel of tekent aanpassingen aan bestaand materieel uit. Het materieel wordt gebouwd of omgebouwd om aan de eisen van de klant te kunnen voldoen. Daardoor kan Jan De Nul volgens Pille altijd heel kort op de bal spelen: “Dankzij voortdurend investeren in technologie beschikken we vandaag over de meest moderne en meest diverse vloot ter wereld. Ook de geavanceerde technologie die de nieuwe schepen mee aan boord nemen, is door het interne departement Design en Engineering ontworpen. Bovendien worden bepaalde gespecialiseerde scheepsonderdelen door ons zelf gebouwd en aan de scheepswerf geleverd. Ook dit multipurpose-schip is geheel intern bedacht en ontworpen. Voor het systeem waarbij één lange kabel in twee carrousels wordt geladen, werd intussen een patent aangevraagd.

Noël Pille besluit: “Ons bedrijf blijft ondanks zijn grootte nog steeds een familiebedrijf in hart en nieren. Geen logge hiërarchie, maar een dynamische en vlakke bedrijfscultuur die staat voor een no-nonsense aanpak en zorgt voor een vlotte communicatie en snelle beslissingen. Dat is heel aangenaam werken.”

Prestigieus plan: kanaal door Nicaragua

2014-09-16T13:29:00.004+02:00

Volgens sommige bronnen bestaat het idee om een kanaal door Nicaragua aan te leggen al 500 jaar. Het is een oude droom van zeevaarders, waterbouwkundigen en wereldveroveraars. In het Spaanse koloniale tijdperk werd er al over nagedacht. In 1849 sloten Nicaragua en de Amerikaanse zakenman Cornelius Vanderbilt een contract om het in 12 jaar tijd de verbinding te realiseren via de rivier de San Juan en het Meer van Nicaragua. Het plan strandde door de inval van een Amerikaanse avonturier, William Walker, die het land veroverde en daarmee de aanleg van het kanaal dwarsboomde. Kortom, het is er door financiële, economische en politieke redenen nooit van gekomen. Als we echter de laatste berichten mogen beloven gaat het er nu toch van komen. De klus moet december dit jaar of januari volgend jaar beginnen.

Het kanaal begint volgens de Chinese HKND Group, die het kanaal gaat aanleggen, in de monding van de Brito rivier en loopt dan ten zuiden van de stad Rivas naar Lake Nicaragua. Eenmaal aan de overkant van het meer, gaat het kanaal verder langs de rivieren Tule en Punta Gordas waarna het eindigt in zee. De bouw neemt 6 jaar in beslag en kost 40 miljard dollar (ruim 30 miljard euro), maar er doen ook andere getallen de rondte. Het gaat om een concessie van 50 jaar voor de bouw, het onderhoud en het bezit van het kanaal.

Het project zal de invloed van China op de wereldhandel aanzienlijk vergroten. Het nieuwe kanaal wordt 286 kilometer lang en is daarmee aanmerkelijk langer dan het Panamakanaal, dat zo'n 80 kilometer lang is. De exacte breedte en diepte van het kanaal komen uit op 150 à 200 meter breed en 22 meter diep en zullen per plaats verschillen, deze overtreffen ook het Panamakanaal. Volgens de regering van Nicaragua zal het kanaal voor economische groei zorgen. De oppositie van de regering van Daniel Ortega is tegen de bouw, onder meer omdat de concessie naar het buitenland gaat. Bovendien vragen ze zich af of een tweede kanaal in Zuid-Amerika nodig is.

In juli 2012 kwam het kanaal weer in het nieuws, toen twee Nederlandse adviesbureaus (DHV en Ecorys) een opdracht kregen voor een haalbaarheidsstudie naar dit kanaal. Naast de Nederlandse ingenieursbureaus is ook het Belgisch bedrijf SBE (Studiebureau voor Bouwkunde en Expertises) uit Sint-Niklaas erbij betrokken om een soortgelijke studie uit te voeren. Andere studies zijn verricht door McKinsey & Company (VS) and Environmental Resources Management (Engeland), maar ook door China Railway Construction Corporation (CRCC), Group of Xuzhou Construction Machinery (XCMG), China Ocean Shipping Company (COSCO), International Shipping Container Marine of China (CIMC), National Corporation of China Building Materials (CNBM), Kirkland & Ellis LLP (US), en MEC Mining (Australië) en Eutelsat S.A (France). Het kanaal loopt door het Meer van Nicaragua (34 meter boven het zeeniveau) waarna een doorsteek (kanaal) naar Rivas aangelegd wordt. Meer dan honderd jaar nadat de Amerikanen in 1914 het Panamakanaal afwerkten zijn Chinese bedrijven nu van plan een tweede link tussen de Atlantische Oceaan en Stille Oceaan te graven. Parlementaire goedkeuring Bij een stemming in het parlement van Nicaragua in juni 2013 stemden 61 leden voor, en 25 tegen een plan over het nieuwe kanaal. Nicaragua juicht deze Chinese Investering (van de HKND-groep, eigendom van zakenman Wang Jing) toe, die samenhangt met nog andere infrastructuurwerken.

De Nicaraguanen denken dat dit kanaal de economie van het land vooruit zal helpen. Zij die ertegen stemden vinden dat deze Chinese investering de Chinezen te veel macht geeft over Nicaragua's economie en bevolking. De meesten zijn wel voor het kanaal te vinden, maar niet in Chinese handen. De voorstanders van het (Chinese) plan vermoeden dat de economie in Nicaragua door de investering jaarlijks met zo'n 10 tot 15 procent zal toenemen, tegenover zo’n gemiddeld 4 à 5 procent nu. De voorstanders wijzen er ook op dat dit project het werkloosheidsprobleem in Nicaragua zou kunnen oplossen. Nicaragua is een van de armste landen in de regio. Volgens critici zal het project de werkloosheid amper terugdringen in Nicaragua, omdat Chinezen vaak niet met plaatselijk personeel maar wel met Chinese werknemers werken.

Milieuactivisten wijzen bovendien op de grote gevolgen voor het ecosysteem van Nicaragua, verblijfplaats van veel zeldzame dieren. Het grote Nicaragua-meer vormt een deel van de nieuwe vaarroute, waarvan het ecosysteem grondig verstoord kan worden. Verder haalt Nicaragua veel drinkwater uit het Nicaraguameer, dat door het kanaal mogelijk verzilt. Concurrentie Volgens ingewijden zal het Nicaraguakanaal voor een aardverschuiving in de internationale handel zorgen, net zoals de opening van de Noordelijke Zeeroute door veranderingen in het Noordpoolgebied. Het nieuw te bouwen kanaal zou de concurrentie aangaan met het zuidelijker gelegen Panamakanaal, dat momenteel ook wordt uitgebreid door onder andere grotere sluizen. Het Panamakanaal staat onder westerse controle. De bouw ervan werd in 1881 aangevat door de Fransen, die het project moesten opgeven omdat te veel arbeiders stierven bij de bouw ervan. Tegen 1914 was het de Amerikanen wel gelukt het kanaal te bouwen, en zij hebben nog steeds veel invloed en controle over het kanaal. Na de bouw werd de zone rond het kanaal een soort vrijstaat binnen Panama, onder Amerikaanse militaire bescherming.

Pas sinds 1 januari 2000 liep de overeenkomst die dit bepaalde af en werd het Panamakanaal ook echt eigendom van Panama. Sindsdien wordt het kanaal beheerd in een aparte entiteit: de Kanaalautoriteit ACP, ofwel Autoridad del Canal de Panamá. Bij het Nicaraguakanaal zou de controle in de eerste plaats toekomen aan China. Bouwwerken zoals deze, maar ook veel projecten in Afrika en het Midden-Oosten zijn volgens sommigen een teken dat China strategische landen koloniseert via haar bedrijven, net zoals westerse multinationals dit al langer doen sinds de formele dekolonisatiegolf vorige eeuw. De concurrentie tussen beide kanalen zou de prijzen voor internationaal transport laten dalen. Nu kost het voor de grootste zeeschepen meer dan 200.000 euro om het Panamakanaal te mogen gebruiken. Voor een gemiddeld schip komt het bedrag uit op 40.000 euro, via het Suezkanaal zijn de kosten 90.000 euro.

Sinds het kanaal is overgenomen door de Panamese regering, is de tol voor het kanaal sterk verhoogd, omdat de Panamese regering in tegenstelling tot de vorige eigenaar een winstoogmerk heeft. China krijgt hoe dan ook meer invloed op de wereldhandel. Werkgelegenheid De aanleg van het kanaal levert 50.000 banen op. Eenmaal operationeel kan dit oplopen tot 200.000. Want naast het kanaal worden ook twee zeehavens aangelegd, een belastingvrije zone, toeristische attracties en een vliegveld in Rivas. Maersk Line vindt de aanleg van het Nicaraguakanaal een goede stap. Volgens de containerrederij kan het kanaal straks de grootste schepen aan en het scheelt de rederij 800 kilometer varen van New York naar Los Angeles. Het project kent vele uitdagingen. Zo is Lake Nicaragua het grootste zoetwatermeer van centraal Amerika. Met de openstelling naar de zee, wordt het risico gelopen op verzilting.

Milieuactivisten vinden zoals hierboven aangegeven dat het nieuwe kanaal permanente schade toebrengt aan de natuur. De schepen zouden vooral veel schade berokkenen aan Lake Nicaragua. Ook hebben ze twijfels over de geloofsbrieven, en de ervaringen van het bedrijf met grote projecten zoals het Nicaraguakanaal. Zo zou de aanleg eerder honderd miljard dollar gaan kosten, dan veertig miljard. HKND ontkent dat. Nicaragua zegt de route zorgvuldig te hebben gekozen om gebieden van grote biodiversiteit, inheems grondgebied en ecologisch beschermde grond te vermijden. Als antwoord op deze zorgen heeft de overheidscommissie die verantwoordelijk is voor de bouw van het kanaal aangegeven dat er zowel milieu als sociale impact studies zullen worden uitgevoerd op de route van het kanaal. Eventuele aanpassingen zullen nog steeds mogelijk zijn. Jaarlijks moeten er 5100 boten door het kanaal kunnen varen. De oversteek duurt ca. 30 uur.

Ook ons land probeert een graantje mee te pikken van het plan. Een handelsmissie watersector naar Nicaragua vond plaats tussen 1 en 5 september, georganiseerd door het Nederlands Centrum voor de bevordering van de handel (NCH), in samenwerking met de Nederlandse ambassade. Tijdens deze missie werd bijzondere aandacht besteed aan de meest recente ontwikkelingen betreffende de Nicaragua kanaal. Bovendien nam de missie deel aan de Hidro Industria Fair in Guatemala op 3 en 4 september.

Bronnen: Telegraaf, Wikipedia, Totaaltrans, Ambassade van Costa Rica, RHDHV, One World, Ministerie van Buitenlandse Zaken, shippingwatch.com, info.nu, HKND Group.

XXL: tentoonstelling over grote gezinnen

2014-08-20T12:00:00.005+02:00

Gister naar de expositie XXL, over grote gezinnen in het Noordbrabants Museum in Den Bosch. Voor de jonge generatie is dit een onbekend verschijnsel, maar misschien zijn er onder ons nog lieden die uit een megagezin komen - wij waren en zijn nog met z'n zessen, dat is een matig groot gezin. Je moet denken aan 12 tot 18 kinderen. Grappig om te zien, hoe ze het rooiden met allerlei vindingrijkheid (die jurk heb ik van een tante uit Amerika...) en de dubieuze rol van de RK kerk met name (meisjes gingen soms het klooster in om aan dat lot te ontsnappen.)

De tekst van het museum: Een gezin met 12 of 15 kinderen, wanneer zie je dat nog? Terwijl de meeste mensen zich er nu over verbazen, kwam het een generatie geleden nog vrij vaak voor. Wat bewoog deze ouders? Hoe regelde je in vredesnaam de dagelijkse praktijk? En waarom kiezen mensen tegenwoordig nog voor zoveel kinderen? Is het iets typisch Brabants? Nee, grote gezinnen kwamen en komen in heel Nederland voor. Maar bijzonder is het wel. Met de tentoonstelling Gezin XXL belicht Het Noordbrabants Museum het fenomeen ‘grote gezinnen in Nederland’ en geeft het ruim baan aan herinneringen, bespiegeling en verwondering.

Hartverwarmend

Aan de hand van objecten, foto’s, films en interviews, duikt de bezoeker in het drukke leven van een huis vol broers en zussen. Veel van het getoonde komt direct van grote gezinnen zelf. Op een speciale inzameldag kwamen mensen in groten getale met verhalen en objecten. Van wiegjes met ingegraveerde namen en gedeelde jurkjes tot ingenieuze tafels, grote pannen en een reuzeschommel. Ook haalden ze herinneringen op aan discipline, alles samen delen en grote drukte en gezelligheid. Bijzondere ingrediënten voor een hartverwarmende tentoonstelling voor jong en oud.

Kinderrijk

Binnen de tentoonstelling worden ook foto’s getoond uit de serie ‘Kinderrijk’ van Annie van Gemert (1958, Vught). Het betreft portretten van gezinnen met meer dan acht kinderen, gefotografeerd tussen 1996 en 2002 in Nederland en Vlaanderen. Speciaal voor de expositie en in opdracht van Het Noordbrabants Museum maakte Van Gemert in 2013/2014 een aanvulling op dit project.

Kijk eerst op: http://www.hetnoordbrabantsmuseum.nl/nu-in-het-museum/tentoonstellingen/2014/gezin-xxl/

Adopteer een tomaat!

2014-08-17T16:01:00.002+02:00

Vorige week was ik het SMBA in Amsterdam, samen met mijn oudste broer, een doorgewinterde volkstuiner. Onze jongste zoon Joram werkt daar als curator assistent naast zijn baan als docent moderne kunstgeschiedenis op de Rietveld Academie. Tot eind van deze maand loopt de tentoonstelling ‘Uli Westphal - Transplantation’ in Stedelijk Museum Bureau Amsterdam.

Tomaten zijn de laatste tijd veel in het nieuws: we hebben er te veel dankzij de Russen. De Duitse kunstenaar Uli Westphal wist dat nog niet toen hij Stedelijk Museum Bureau Amsterdam transformeerde, waarin meer dan zestig bijzondere tomatenplanten worden gekweekt.

Deze buitengewone collectie schetst de evolutie van de tomaat van een wilde plant tot een industrieel product. De verzameling bevat eeuwenoude, precolumbiaanse voorlopers van de moderne tomaten, en traditionele tomatenrassen vanuit alle delen in de wereld, maar ook veredelde, industriële soorten, zoals de eerste tomaat die gekweekt is voor volledige mechanische oogst. Als de tomaten in SMBA rijp zijn, kunnen bezoekers de unieke smaken en texturen proeven, leren om zaadjes uit de tomaten te extraheren en te bewaren, en zelfs een tomatenplant adopteren. Het project past perfect in de ruimte van SMBA met zijn transparante overkapping, waar tijdens de komkommertijd de temperaturen vaak tot kasniveau oplopen.

De tentoonstelling besluit met een workshop. Tijdens de workshop zal de kunstenaar demonstreren hoe zaadjes uit tomaten te extraheren. Daarnaast komen de verhalen achter de vele bijzondere tomatenvariëteiten die gedurende de zomer in de tentoonstellingsruimte van SMBA zijn gerijpt aan bod. Westphal zal ook uitgebreid ingaan op zijn langdurige onderzoek naar de diversiteit van gewassen, waarvoor hij vele obscure groente- en fruitmonsters verzamelt en samenwerkt met boeren, genbanken en non-profit organisaties.

De workshop is mede mogelijk gemaakt door Goethe Institut. Zie ook: www.smba.nl.

Wij zijn de onbetwiste marktleider op lasgebied

2014-07-07T10:52:00.000+02:00

Met ingang van dit jaar zijn Multiweld BV en Laspartners BV gefuseerd. Beide lastechnische groothandels willen met de fusie hun slagkracht in de regio Zuidwest-Nederland en Vlaanderen vergroten om van daaruit verder te groeien. Reden voor een gesprek met marketing manager Olav de Swaaf in Barendrecht, een van de vestigingen van de nieuwe combinatie. De andere zijn in Best, Gent, Middelburg, Montfoort, Sliedrecht en Terneuzen te vinden. De directie bestaat uit Gert Eilander (directeur Laspartners), Arjen Engelen (directeur Multiweld) en Jeroen Engelen (directeur Multiweld).

Vanuit deze fusie is daarna Wagenvoorde Lastechniek uit Middelburg overgenomen, met een historie van ruim tachtig jaar. Multiweld kent een geschiedenis van 20 jaar en is voor het samengaan met Laspartners autonoom gegroeid. Laspartners daarentegen is de afgelopen jaren uitgebreid door overnames en samenvoegingen. In Laspartners zitten onder andere de bedrijven Triton, Steenbakker en partners en Autogeen met een geschiedenis van ruim 100 jaar.
“Hierdoor zijn we de grootste toeleverancier binnen de lastechniek met een omzet van ruim 20 miljoen euro en zo’n 80 werknemers. We leveren in Nederland het breedste producten- en dienstenpakket dat er in de lastechniek te vinden is. Het leveringspakket bevat onder andere lasapparatuur, lasconsumables, autogeentechniek, opspantechniek, manipulatie-apparatuur, mechanisering, slijpmiddelen, lasrookafzuiging, backinggassystemen enzovoort. In de nieuwe organisatie zijn krachten gebundeld. Laspartners Multiweld BV is de grootste leverancier binnen de lastechniek. Laspartners Multiweld heeft kennis en kunde van de lastechniek in al haar facetten. Naast een service apparaat bestaande uit ruim 20 monteurs hebben we een grote veelzijdige verhuurvloot.”

Mobiel

Een product waarmee het bedrijf hoge ogen gooide tijdens de laatste maritieme beurs in Gorinchem was de Powermax 105. Dat is vooral te danken aan de combinatie van snijkwaliteit en snelheid en de draagbaarheid van de machines. Resultaat: enthousiaste reacties met veel vervolgafspraken.
De Swaaf licht toe: “De huidige Powermax range bestaat uit 6 modellen. De Hypertherm Powermax105 werkt zowel op lucht als op stikstof. De machine is geschikt voor snijwerkzaamheden tot een materiaaldikte van 32mm. Het maximale wat de Powermax105 kan snijden is 44mm, maar dat gaat ten koste van zowel de snelheid als de kwaliteit van het snijden. Door zijn hoge inschakelduur is de Hypertherm Powermax105 geschikt voor het werken onder zware omstandigheden. En daarom vaak toegepast in de maritieme sector, leidingbouw en zware constructiebouw.”

Innovatief

Op de vraag wat er dan echt zo innovatief is, reageert hij: “Hypertherm is de onbetwiste marktleider in de wereld. Alle producten uit de Powermax range leveren hoge snelheden, superieure sneden en lange standtijden van slijtdelen. Naast snijden zijn de Powermax machines ook geschikt om te gutsen. De machines zijn uitgerust met een gepatenteerd Smart Sense™ technologie. Smart Sense™ heeft twee belangrijke functies: het systeem stelt automatisch de juiste luchtdruk in voor het beste snij- en gutsresultaat. Daarnaast zorgt Smart Sense™ ervoor dat de stroomtoevoer naar de toorts automatisch wordt uitgeschakeld zodra de elektrode op is. Hiermee wordt voorkomen dat de toorts of het werkstuk beschadigen. Alle Powermax-modellen zijn licht van gewicht en klein van omvang. Hiermee zijn ze makkelijk mee te nemen. We staan er om bekend dat voornamelijk lastechnische producten en beschermende kleding leveren, maar we leveren ook MRO-producten voor bijvoorbeeld het reviseren van scheepsschroeven en pomphuizen of het plamuren van oneffen oppervlakten.”

Bereikbaarheid

“Als lastechnische groothandel zijn wij de onbetwiste nummer 1 van Nederland. Maar wat belangrijker is, is hoe wij door onze klanten worden gezien. Wij willen ons onderscheiden wat wij onder andere doen met onze grote bereikbaarheid. Met de zeven vestigingen zitten we bij de klant ‘om de hoek’. In de basis zijn alle vestigingen van vergelijkbare aard; allemaal voorraadhoudend, allemaal met regionale mensen aan de telefoon, die de taal spreken van de afnemers in die omgeving en met lokale mensen, die op de weg zitten. Ook heeft iedere vestiging een serviceafdeling voor het uitvoeren van reparaties.”

“Momenteel zijn wij druk bezig met de integratie van alle bedrijfsonderdelen zodat iedereen binnen de nieuwe organisatie gaat werken met dezelfde systemen en op uniforme wijze. Hierbij staat het optimaliseren van het productenaanbod en de service centraal. Langzaam worden de positieve ontwikkelingen in de markt zichtbaar en merkbaar. Wel is als gevolg van de crisis de tendens in de markt verandert. Bedrijven zijn nog dichter bij hun core business gaan zitten wat veelal productie of onderhoud is. Leveranciers zullen deze bedrijven meer als een partner moeten bijstaan door snel producten te leveren en de bijbehorende kennis te delen. Leveranciers, zoals wij, zullen processen moeten optimaliseren om in de groeiende markt aan alle verwachtingen te kunnen voldoen en als een partner voor klanten op te treden.”

Olav de Swaaf ten slotte: “Wij leveren ruim 100.000 producten van zorgvuldig geselecteerde leveranciers van A-merken. Daarnaast produceren wij onder het eigen merk ‘Mulax’ diverse producten. Wij zijn zeker niet de goedkoopste. Dit komt door onze keuze voor A-merken en het feit dat we de beste kwaliteit en service willen bieden. Kwaliteit is waar het bij ons om draait. Onze klanten stellen hoge eisen als het gaat om veiligheid, duurzaamheid en efficiency. We verkopen dan ook alleen A-merken van zorgvuldig geselecteerde leveranciers die voldoen aan deze hoge kwaliteitseisen. Verder de grote voorraad die we hebben, met uitstekende levertijden, waaraan overigens voortdurend wordt gewerkt om die te optimaliseren. Wij doen niet graag uitspraken over projecten bij onze klanten. Wel kan ik melden dat we grote spelers zoals IHC, Heerema en Huisman tot onze klantenkring mogen rekenen.

De specs van de 105 zijn te vinden op: http://www.hypertherm.com/en/Products/Handheld_cutting/Systems/powermax105.jsp#1

IHC Merwede wordt Koninklijke IHC

2014-06-21T14:30:00.002+02:00

IHC Merwede mag zich voortaan koninklijk noemen. Dit bijzondere predicaat is op 20 juni in Sliedrecht uitgereikt door de burgemeester van Sliedrecht, de heer A.P.J. (Bram) van Hemmen. Het bedrijf heeft besloten haar naam, IHC Merwede, te wijzigen in Koninklijke IHC en neemt de Koninklijke Kroon tevens in haar vernieuwde logo op.

Het Predicaat Koninklijk is een onderscheiding, die kan worden verleend aan verenigingen of ondernemingen. Om in aanmerking te komen, moet een onderneming minimaal 100 jaar oud zijn en wat betreft aard, omvang en betrouwbaarheid aanzien hebben en op zijn gebied in Nederland een eerste of een zeer vooraanstaande plaats innemen, bij voorkeur met een internationale uitstraling. Hierbij wordt mede rekening gehouden met de grootte van het bedrijf, het aantal werknemers en de omzet.

Historie

In 2013 bestond IHC Merwede 325 jaar. De voorlopers van de Kinderdijkse werven L. Smit & Zoon en J. & K. Smit waren al in de zeventiende eeuw actief, terwijl de vier andere bij I.H.C. betrokken werven uit de late negentiende eeuw (Werf Gusto in Schiedam en Werf Conrad in Haarlem) of het begin van de twintigste eeuw (Verschure in Amsterdam en De Klop in Sliedrecht) dateren. Uiteindelijk besloten deze zes in de bouw van tinmolens en baggermaterieel gespecialiseerde werven in 1943 tot een vorm van samenwerking: de
Industrieele Handels Combinatie (I.H.C.) Holland.
Inmiddels is IHC Merwede wereldmarktleider als leverancier van efficiënte schepen en equipment voor bagger- en natte mijnbouwactiviteiten. De onderneming wordt tevens erkend als een betrouwbare leverancier van innovatieve schepen en materieel voor de offshore markt.

Duo-tentoonstelling

De uitreiking van het Predicaat Koninklijk vond plaats bij de opening van de tentoonstelling van IHC Merwede in het Nationaal Baggermuseum te Sliedrecht die, tezamen met een expositie over de onderneming in het Maritiem Museum Rotterdam, tot en met 23 november 2014 is te zien.
In het Nationaal Baggermuseum zal de tentoonstelling, met de titel ‘IHC Merwede: werven met een reputatie’, zich met name richten op de 6 genoemde werven, hun producten en mensen. De expositie in het Maritiem Museum Rotterdam zal, onder de naam ‘Hollandse maritieme hightech’, gericht zijn op de innovatieve bijdrage die IHC Merwede reeds decennialang levert aan het welzijn van mens en maatschappij. Dit wordt tot uitdrukking gebracht middels de invloed van de onderneming op de belangrijkste maatschappelijke ontwikkelingen, te weten de bevolkingsgroei, toenemende wereldhandel, het stijgende energieverbruik en de groeiende vraag naar mineralen.

Nieuwe naam en logo

Bram Roelse, CEO van IHC Merwede: “Uiteraard zijn wij erg trots op het verkrijgen van dit bijzondere predicaat. Wij hebben besloten om onze bedrijfsnaam van IHC Merwede te wijzigen in ‘Koninklijke IHC’ en de Koninklijke Kroon aan ons vernieuwde IHC-logo toe te voegen. Op deze manier keren wij qua naam weer terug naar de roots van ons prachtige bedrijf met inmiddels ruim 3.000 medewerkers. De naam ‘Merwede’ werd in 2005 aan ‘IHC’ toegevoegd na het samengaan tussen beide ondernemingen, maar past niet meer goed bij de huidige behoefte om als één bedrijf naar buiten te treden en is bovendien internationaal lastig uit te spreken. De toekenning van het Predicaat Koninklijk en de daaruit voortvloeiende naamswijziging in ‘Koninklijke IHC’ symboliseert het karakter van deze onderneming, waarin kernwoorden als internationalisatie, innovatie, trots en een enorme betrokken- en gedrevenheid door de eeuwen heen een zeer belangrijke rol spelen.”

Ik leef dus ik ben!

2014-06-11T15:01:00.002+02:00

De afgelopen week weer eens iets bijzonders meegemaakt. En ook even deerniswekkend. Indertijd heb ik als kleine zelfstandige een aantal koopsompolissen afgesloten als (pensioen)buffer voor later. Een daarvan is vrijgekomen afgelopen 1 mei. Bij OHRA, knoop die naam in je oren. Het geld is echter nog steeds niet beschikbaar maar het zit er aan te komen. Het bedrag waarvan ik de hoogte niet zal noemen, moet je over een bepaalde periode uit laten betalen, bijvoorbeeld per maand.

Her en der heb ik offertes aangevraagd om de beste deal te realiseren. Dat was niet bij voornoemde verzekeraar maar bij AEGON, een organisatie waar ongetwijfeld even veel boeven rondlopen, want het is altijd minder dan je denkt. Maar goed, je mot wat... Deze verzekeraar zou het een en ander regelen om de uitbetaling te effectueren. Het contact met OHRA verliep blijkbaar niet soepel, want men kwam bij mij terug. In plaats van meteen kenbaar te maken wat er aan condities verbonden is om de overdracht te laten plaats vinden, gebeurde dat pas een maand later. OHRA wilde een handtekening van mij, een kopie van mijn paspoort en een attestatie de vita, ja je leest het goed: een attestatie de vita, of in gewoon Nederlands: een verklaring van leven.

Blijkbaar is een telefoontje, een e-mailtje of ander contact niet voldoende om te bewijzen wie ik werkelijk ben en dat ik nog in leven ben, ook al scheelt dat niet veul gezien mijn bouwvallige conditie. Het schijnt dat er ook nog andere boeven in de vrije wereld rondlopen, die misbruik maken van het vrijkomen van koopsompolissen. Ik ben natuurlijk niet zo'n boef. Ik begrijp niet dat mondeling of schriftelijk contact met de betrokkene voldoende kan zijn om te bewijzen dat je bent voor wie je je uitgeeft en dat je nog niet bent gaan hemelen. Want wie weet het nummer van die polis, wie weet dat ie afgelopen is en bij wie moet je zijn om het geld boven tafel te krijgen? En bovendien bij OHRA zijn ze toch ook niet gek, of wel soms?

Maar goed ik heb nu zo'n attestatie de vita à raison de 9,40 euro bij de gemeente weten te bemachtigen en ik verwacht dat ik binnenkort m'n eerste termijn van de lijfrente overgemaakt krijg. Kunnen we nog meer leuke dingen doen, en ons vooral niet ergeren...aan de bureaucratie. Ik leef dus ik ben, ook al heb ik twee typische fysiek zeldzame afwijkingen...

Dikke pil over 70-jarige IHC Merwede

2014-05-26T13:42:00.002+02:00

Half mei kreeg burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam het eerste exemplaar overhandigd van het boek ’70 jaar IHC Merwede’. Hij wist blijkbaar hoe zwaar het was, want hij vertilde zich niet aan deze lijvige pil van dik 300 pagina’s. Het is daarom geen boek om mee naar het strand te nemen van bijvoorbeeld de Tweede Maasvlakte of om in bed de dag mee af te sluiten. Nee, eerder een aanwinst voor de leestafel, om in te grasduinen. Het is ruim opgezet en voorzien van veel historisch beeldmateriaal, waarbij vooral – van de om en nabij de 400 - foto’s van de schepen in aanbouw en varend de overhand hebben.

Maritiem historica Joke Korteweg heeft zich uitstekend van haar taak gekweten, met hulp van diverse medewerkers en buitenstaanders van IHC Merwede. Wat mij meteen als lezer en als lichtelijk ingewijde de vraag doet stellen: waarom laat je een boek samenstellen bij het 70-jarig bestaan, wat geen officieel kroonjaar is? Bang om de driekwart eeuw niet mee te maken of zelfstandig voort te blijven bestaan? Trouwens de officiële start van I.H.C. Holland (Industrieele Handels Combinatie) was in 1943, toen zes werven – waarvan twee in Kinderdijk – de handen in een sloegen. Nota bene in oorlogstijd. Het fundament daarvoor was eerder gelegd. Het duurde echter tot 1965 tot een volledige bedrijfsfusie tot stand kwam, zo schrijft voormalig president van IHC Holland Sjef van Dooremalen in zijn voorwoord. Volgend jaar weer een jubileumjaar? En dan nog iets om het ingewikkelder te maken: in 2005 werd IHC Holland Merwede afgesplitst van IHC Caland. SBM – Single Buoy Moorings, gericht op de offshore – ging zijn eigen weg.

Opvallend en interessant te constateren dat in zeven decades bedrijven komen en gaan in het gehele historisch organogram van IHC. Namen die voor sommigen nog een herinnering oproepen (vanwege opa) maar die anderen niets meer zeggen: Scheepswerf Van Rees, De Kleijn, Foramer, Petro Service Company, Polymarin, Kubbe, De Machinefabriek Noordwijkerhout, Polyboat, en last but not least: Terminal Installations. Sommige daarvan waren in het buitenland gevestigd en van hen had IHC als mede-eigenaar een gedeelte van het aandelenpakket. Nu zijn er 22 bedrijven onder dezelfde vlag: Metalix, Systems, Hytop, Vuyk, etc
.
Afstemming

De samenwerking tussen de zes werven had een gezonde basis, toch was het in het eerste decennium de kat uit de boom kijken: een uitgebalanceerde afstemming tussen eigen en gezamenlijke belangen. Het aantal opdrachten was daar niet debet aan: 250 in de eerste tien jaar. Vanaf 1954 ontstond het inzicht dat de groep met gestandaardiseerd materieel de wereld kon veroveren door sneller en goedkoper te kunnen bouwen. Het duurde echter tot 1963 dat het prototype van de standaard cutterzuiger – de Beaver – gereed was. En dit ondanks het feit dat de Hollandse en Vlaamse baggeraars – Deme is trouwens gezien de grondleggers Van Haaren en Ackermans ook van onze eigen bodem – liever grotere sleephopperzuigers wilden. De Beaver was en is een succes in met name Azië en Afrika, in Amerika lukte het niet om voet aan de grond te krijgen. Ook het idee om booreilanden te bouwen in de Verenigde Staten liep op niets uit. Het betekende bijna de ondergang van IHC, mede doordat de baggermarkt instortte halverwege de jaren 80 en de bemoeienis van de overheid verkeerd uitpakte. Van de 6000 medewerkers bleven er zo’n 600 over. Gusto en Verschure waren al ter ziele, de andere konden met moeite overeind blijven.

Diversificatie

De les die de directie van IHC hier uit trok was diversificatie: richt je op meerder markten met een scala aan producten. Ook al bleef de bouw van baggerschepen de kern, men ging zich ook teleggen op heihamers, funderingsmachines en offshore materieel. Een ander aspect – we zitten inmiddels in de 21e eeuw – is dat de vraag naar steeds grotere schepen toenam: jumbosleephopperzuigers van meer dan 30.000 kuub en kolossale cutterzuigers zoals de Artemis voor Van Oord. Nieuw zijn de pijpenleggers, hefeilanden en zwareladingschepen die vooral op de voormalige werf van Van de Giessen-De Noord in Krimpen aan den IJssel te water gaan.
Innovator

IHC Holland dat zich profileert als The Technology Innovator, draait momenteel op volle toeren. De orderportefeuille is goed gevuld, met opdrachten op vier gebieden: dredging, mining, technology & services en Offshore. In totaal voor 1,7 miljard euro, goed voor twee jaar werk. Er werken circa 3000 mensen over vestigingen in Nederland, Brazilië, China, Frankrijk, India, Kroatië, Maleisië, het Midden-Oosten, Nigeria, Singapore, Slowakije, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika. Vooral in China is IHC Merwede actief, wat minder aardig lijkt voor de grote baggerbedrijven: ze krijgen er een geduchte concurrent bij. Wonderwel krijgt IHC Merwede ook toegang tot de Verenigde Staten, met als eerste resultaat een sleephopperzuiger voor de lokale markt.

Van wie is eigenlijk IHC Merwede? Indofin Group, een investeringsbedrijf, eigendom van de familie De Bruin, heeft vorig jaar een meerderheid van 62% van de aandelen in IHC Merwede verworven. Rabo kapitaal (10%) en IHC Merwede management en personeel (28%) zijn de andere belangrijkste aandeelhouders.

Het boek ’70 jaar IHC Merwede’ – 978-90-821548-0-1 – degelijk uitgevoerd met hardlinnen cover en oranje leeslint, is te koop in de webshop van het bedrijf: http://webshop.ihcmerwede.com/ of via de gewone boekhandel. Het kost 45 euro, inclusief 6 procent BTW

Scheepswerf Damen breidt stevig uit in Vietnam

2014-05-13T10:48:00.001+02:00

Dit voorjaar was de opening van een deel van de Damen Song Cam werf in Vietnam. Om precies te zijn in Haiphong aan de rivier de Cam. De werf wordt voor Damen een belangrijke leverancier van de modellen ASD 2810, ASD 3212, Stan Tug 2608 en FCS 5009: standaard schepen, toegespitst op specifieke toepassingen van de opdrachtgevers.

We spreken er met Patrick Slagmolen, manager Purchasing & Logistics en inmiddels 23 jaar bij Damen Shipyards in dienst. Hij is er vanaf 1 januari met zijn gezin gestationeerd voor een periode van twee jaar samen met een stuk of tien andere Nederlanders. Ze moeten onder leiding van directeur Chris Groninger de werf – de grootste en de eerste in joint venture verband - gereed maken voor een zelfstandig opererende organisatie, die een belangrijke injectie vormt voor de regionale economie.

Patrick vertelt: “Damen Song Cam zien wij als state-of-the-art; in feite is het een westerse scheepswerf die voldoet aan alle Europese gezondheids-, veiligheids- en milieunormen, maar dan wel in een Vietnamese omgeving. Momenteel werken er ongeveer 300 mensen wat zal oplopen tot circa 750 mensen in deze eerste fase. Wanneer fase 2 wordt gerealiseerd waarbij 80 tot 100 schepen per jaar gebouwd gaan worden, zal het aantal medewerkers zo’n 2500-3000 mensen zijn.”

Maximalisatie

De werf bestrijkt een terrein van 43 hectare, waarvan 500 meter direct aan de rivier de Cam is gelegen. De werf heeft een afbouwhal van 120 meter lang x 85 meter breed en daarbij werkplaatsen voor verf- en timmerwerk. De scheepsbouwhal is een afbouwhal waarbij in fase 1 die nu is gerealiseerd, ongeveer 40 schepen af kunnen samenstellen. De casco’s komen van de overige joint venture werven in de regio. Dat aantal wordt successievelijk uitgebreid met de realisatie van fase 2, 3 en 4. Kortom, een maximalisatie van de efficiëntie. Dat laatste blijkt onder meer uit het feit dat er speciale werkplatforms zijn aangebracht op 5 en 8 meter, zodat werknemers zeer dicht bij het hoofddek van de schepen zijn. Onderdelen kunnen worden opgeslagen op de platforms zodat het personeel niet op en neer hoeft te klimmen; het is alsof het vaartuig op de begane grond wordt gebouwd. Aansluitingen geven direct toegang tot energie, zuurstof en perslucht. Verder is er een Rolls-Royce Syncrolift ® met een platform van 60 meter lang x 24 meter breed. In de verfwerkplaats is airconditioning, van belang gezien de luchtvochtigheid. Er zijn drie geavanceerde kranen van 25 ton elk. En direct naast de locatie van Damen Song Cam is er volop ruimte, die zal worden ontwikkeld als maritieme industriële zone.

Positief

Damen Shipyards met meer dan 50 bedrijven wereldwijd, produceert zo’n 150 vaartuigen per jaar met om en nabij de 8000 medewerkers. De omzet in 2013 bedroeg circa 1,5 miljard, een vermindering ten opzichte van 2012 met zo’n 300 miljoen. Iets meer dan de helft van de omzet wordt gerealiseerd in het buitenland. De verwachtingen voor dit jaar zijn positief: de orderportefeuille is gevuld met opdrachten ter waarde van 2,5 miljard euro. Het bedrijf heeft een stevige poot aan de grond in Zuidoost Azië. Song Cam in Vietnam – waar Damen nu 12 jaar actief is - is een onderdeel van Vinashin. De originele Song Cam Shipyard is samengevoegd met Ben Kien en deze organisatie is in handen van Shipbuilding Industry Corporation (staatsbedrijf SBIC, echter zonder subsidie!), voorheen bekend als Vinashin. Als het besluitvorming gaat dan heeft de board (Damen) 70 % en SBIC 30 %. In Vietnam is Damen vertegenwoordigd met vijf bedrijven: behalve Damen Song Cam Shipyard zijn dat Song Thu Corporation, Company 189, Ben Kien Shipyard en Ha Long Shipyard.

Hiërarchisch

Patrick Slagmolen werkte gedurende 3 jaar in China, maar het heen en weer reizen brak hem op, en hij vond dat hij te veel en te lang weg was van zijn gezin. Dat is nu voorbij door zijn verhuizing naar Vietnam. De kinderen Kian en Lynn gaan naar de internationale school en zijn vrouw Miloek is op school en thuis actief. Het leven is er duidelijk anders dan in een Nederlandse nieuwbouwwijk, maar toch ook weer niet zo veel verschillend. Patrick: “Vietnamezen zijn heel hiërarchisch ingesteld. Managers van de afdelingen moeten dan ook vaak de beslissingen en akkoord geven om zaken geregeld te krijgen. Vietnamezen kunnen net als Chinezen geen nee zeggen, waardoor je vaak tegen zaken aanloopt of men wel of niet iets begrijpt.”

Als manager Inkoop & Logistiek is zijn verantwoordelijkheid de afdelingen inkoop en logistiek op te zetten en in te richten met lokale Vietnamezen. Binnen Damen Song Cam werkt hij met alle disciplines samen. “Ik heb de werf redelijk gevolgd in de beginfase van de bouw en dat sprak mij meteen al aan. Ik heb zelf geïnformeerd over mogelijke inkoopfuncties binnen Damen Song Cam. Het mooie van deze functie is het opzetten van een nieuwe werf met lokale mensen. Behalve het opzetten van mijn vakgebied ga ik sourcing opstarten om te kijken hoe we de supply chain kunnen verkorten en of we meer lokaal kunnen gaan inkopen, zodat we een kostprijsreductie kunnen realiseren. Om de 40 schepen te kunnen behandelen moeten de afdelingen op sterkte zijn en daarnaast zijn wij per 3-3-2014 live gegaan met ons computer systeem IFS. Dit houdt in dat we in hetzelfde systeem werken als Damen Gorinchem . Mensen moeten getraind worden om in het systeem te werken en in de toekomst moet Damen Song Cam zijn eigen inkoopbehoefte van de schepen die we bouwen zelf gaan invullen.”

Uitstapje

Binnen Damen Shipyards heeft Patrick Slagmolen zich tot op zijn huidige niveau en functie kunnen ontwikkelen. Hij kwam er in 1991 op de leerschool na de technische school. Vervolgens ging hij aan de slag als inbouwmonteur. In 1999 ging hij naar de inkoopafdeling. In 2010 kwam hij aan het werk op het inkoopkantoor in Suzhou (China) voor het opzetten van lokale inkoop voor de Damen bedrijven wereldwijd. Hij ziet dit ‘uitstapje’ als een uitdaging, niet alleen voor zichzelf, maar ook voor zijn gezin. En behalve dat als een leerzame ervaring. In een periode van twee jaar moet hij ook voor een lokale vervanger zorgen, zodat die op termijn zijn taak volledig kan overnemen. De werkomstandigheden zijn goed, anders zou je ook niet verwachten, zo ook de woonomstandigheden. “We wonen in een mooi huis. Het klimaat is vrij zwaar waarbij de winters vaak vochtig en koud zijn en de zomers zijn erg heet met een hoge luchtvochtigheid. Haiphong is geen bruisende stad als bijvoorbeeld Shanghai maar je kunt hier bijna alles krijgen. En: de Vietnamese keuken is erg lekker en daar kunnen we enorm van genieten. Veel groentes, vis en vlees het is vrij divers. Daarnaast is het ook erg gezellig en leuk om te zien dat de Vietnamese bevolking zo van eten kan genieten. Men zit op kleine stoeltjes en tafels aan de straatkant met hun familie en vrienden lekker te genieten van het lokale eten. Het samen zijn en eten is erg belangrijk hier.”

Crisis?

“Dat worden we hier niet gewaar. Het is hier een en al bedrijvigheid. Damen staat er goed voor en men kijkt altijd vooruit. We zijn continue bezig om ons product zo goed en scherp mogelijk in de markt weg te zetten. Daardoor zijn wij steeds op zoek naar mogelijkheden om onze kostprijs te verlagen. Hierdoor is Damen Song Cam ook ontstaan en daarom hebben wij enorm geïnvesteerd in deze nieuwe werf. Als je ziet dat wij enorm investeren in Vietnam en de andere partner werven die voor ons bouwen kun je zeggen dat Damen hier ogenschijnlijk niet te lijden heeft onder de nasleep van de crisis. Scheepsbouw is hier een belangrijke economische factor en met name in Haiphong. Wij hebben tot op de dag van vandaag 225 schepen gebouwd in Vietnam, waarvan we er meer dan 20 hebben geleverd voor Vietnam zelf. Haiphong is een havenstad met veel scheepsbouw en er zijn goede scholen, waaronder een universiteit waar wij prima mee samen werken. Bouwen voor de lokale markt, dat hebben we de afgelopen jaren ook al gedaan en momenteel hebben we nog wat contracten lopen voor de lokale markt, maar we hebben deze investering ook gedaan om ons ook steeds beter in de markt te zetten waardoor we genoodzaakt zijn ook in lage loon landen te produceren, dat wil zeggen: bouwen en afbouwen. Schepen die we in Vietnam bouwen zijn dus ook voor Europese markt maar ook voor daar buiten. Je kunt hier goedkoper bouwen, want het gemiddelde uurloon van een productiemedewerker ligt op ongeveer $200/maand. De arbeidsomstandigheden op onze werf zijn uitstekend. We hebben hier een werf gebouwd met westerse faciliteiten waardoor het voor de medewerkers aangenaam werken is. We hebben een Health Safety afdeling en onze mensen kunnen overdekt werken met allerlei voorzieningen. Ze krijgen in de middag een lunch aangeboden. Kortom, het is een eigentijds complex, met een modern kantoor voorzien van alle westerse voorzieningen en we proberen hier de Damen cultuur over te brengen. We hebben een Nederlands management en zo proberen wij het bedrijf met veel lokale Vietnamezen te runnen tot dat ze dat zelf kunnen managen.”

Stop de wildgroei aan zonnepanelen

2014-05-09T09:42:00.002+02:00

Wie door een willekeurige nieuwbouwwijk rijdt, ziet ze steeds vaker op de daken verschijnen: zonnepanelen. De meeste mensen kiezen ervoor om zo veel mogelijk profijt te hebben van de energie van de zon voor huishoudelijke toepassingen. Economische en ecologische motieven spelen de boventoon bij die keuze, terwijl de esthetische drijfveren nauwelijks of niet van belang lijken te zijn. Stop de wildgroei: zorg voor duidelijke regels en richtlijnen die de welstand niet verstoren en ergernis bij omwonenden voorkomen. En houd rekening met een strakke niet te opvallende vormgeving: asymmetrisch in plaats van schots en scheef.

Het schijnt nog steeds zo te zijn dat je in de meeste gemeenten geen boom mag krenken. Anderzijds is het plaatsen van een dakkapel sinds een paar jaar minder aan strenge voorschriften onderhevig, althans in onze gemeente. Wij hebben ooit een uitgebreide en ergerniswekkende correspondentie gevoerd met onze plaatselijke overheid over een dakkapel die vijf centimeter te breed was. Het hoogtepunt was dat we een dwangbevel kregen om de kapel binnen zes weken te verwijderen. En vervolgens? Binnen een half jaar was het plaatsen van dakconstructies vrij van strikte regels.

Vergunningsvrij

Zoals het nu geregeld is mag men vergunningsvrij zonnepanelen of zonnecollectoren plaatsen. De meeste panelen voldoen aan de voorschriften omdat die er namelijk niet zijn. De enige voorwaarden zijn: de zonnecollector of het zonnepaneel moet op een dak worden geplaatst in een zelfde hellingshoek en de panelen mogen niet uitsteken. En wat voor de meeste burgers niet van belang is: de collector of het paneel mag niet geplaatst worden op een monument of in een door het Rijk aangewezen beschermd stads- of dorpsgezicht.

Wat men nogal eens voor lief aanneemt: als je iets verandert aan de buitenkant van je huis dan is het wel zo netjes je directe buren daarvan in kennis te stellen. Dat is geregeld in het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek. Eigenlijk niets anders dan de gebruikelijke omgangsvormen. Ze geven je (wettelijk) houvast als je er met de buren niet uitkomt. Het belangrijkste daaruit is om eerst met je buren te overleggen en ze in te lichten over de voorgenomen bouwplannen. Zoals met andere zaken is men zich waarschijnlijk niet bewust van deze regel: het is toch mijn huis en ik hoef er niet tegenaan te kijken, en het is toch goed voor het milieu… Het individualisme viert ook in dat opzicht hoogtij! Behalve het burenrecht geldt ook het Bouwbesluit, met onder meer regels voor veiligheid en gezondheid. Wie gaat (ver)bouwen moet er zelf voor zorgen dat men aan deze regels voldoet.

Beperkingen

Er zijn natuurlijk praktische beperkingen: dak- en tuimelramen, dakkapellen en andere objecten die een strakke en esthetische vormgeving van de panelen en collectoren in de weg staan. Daardoor zie je onlogische verbanden: bijvoorbeeld zes panelen in het midden, vijf daarboven en zeven daaronder. Of een complete wildgroei door de vreemde vorm van het dak of door de aanwezige eerder aangebrachte voorzieningen voor meer licht of ruimte.

Hoewel het een aantal jaren duurt voordat men de investering heeft terugverdiend, zijn veel mensen wel te porren tot aanschaf van zonnepanelen. Na het terugverdienen – een jaar of tien na plaatsing - heeft men gratis energie! Te meer daar een aantal lokale overheden initiatieven daartoe subsidiëren. Voor 2014 is er geen landelijke zonnepanelen subsidie meer zoals in 2012 en 2013 en het lijkt er ook niet op dat die er gaat komen. Voor 2012 was er 21,5 miljoen euro beschikbaar. Voor 2013 zat er 30 miljoen euro in de zonnepanelen subsidiepot. De zonnepanelen subsidie over 2013 was in augustus van dat jaar al op. Over beide jaren gerekend zijn er ruim 90.000 aanvragen binnengekomen.

Teruggave BTW

Wie sinds medio 2013 zonnepanelen heeft of ze gaat aanschaffen, kan wel de betaalde btw terugkrijgen van de Belastingdienst. Hiervoor moet je een aantal administratieve handelingen doen. Maar het levert je geld op: al gauw 600 euro bij een systeem van 2000 Wattpiek. De Belastingdienst beschouwt particulieren die (een deel van hun) opgewekte stroom aan het net leveren tegenwoordig als ondernemers. Dat levert op zich belastingvoordeel en -nadeel op. Voordeel omdat je de btw op de aanschaf van de panelen terug kunt krijgen. Nadeel omdat er btw wordt geheven over de terug geleverde stroom. Maar voor dat laatste kun je ontheffing krijgen. Mits je jaarlijks maximaal 1.345 euro aan btw af zou moeten dragen voor de terug geleverde stroom. Nagenoeg elke particulier met zonnepanelen blijft onder deze grens. Deze regeling geldt met terugwerkende kracht sinds 20 juni 2013, dus voor wie zijn zonnepanelen vanaf die datum aanschafte. Ook wanneer je subsidie hebt gekregen bij de aanschaf van de panelen.

Voldoet het bouwplan aan de voorwaarden voor vergunningvrij bouwen, dan kan men zonder omgevingsvergunning bouwen. De planologische regels uit bijvoorbeeld het bestemmingsplan en redelijke eisen van welstand uit de gemeentelijke welstandsnota zijn niet van toepassing. Daar mag dan wel wat tegenover staan, mede gezien de financiële injecties van hogerhand: zorg dat de zonnepanelen een rustige niet al te opvallende voorziening worden. Kies bijvoorbeeld voor een zwarte omlijsting in plaats van een aluminium en zie er op toe dat de vormgeving past bij de vorm van het dak maar ook zodanig bij het maximale formaat van de panelen dat ze een geheel vormen. Zonnepanelen ja, maar houd het wel netjes en bescheiden…

Schrijvers plaatsen de mens in een ander perspectief

2013-12-18T08:00:00.000+01:00

Ik heb veel mensen geïnterviewd de afgelopen 25 jaar: beroemde en minder beroemde medelanders. Minder vaak ben ik zelf het 'slachtoffer' geweest. Ooit was ik bij Dieuwertje Blok, Paul de Leeuw, Peter Jan Rens, Jack Spijkerman op visite en elders in krant, op radio en televisie. Alles went. Onlangs was het weer zo ver, op een totaal ander niveau en zeker zo leuk. Een oude schoolmaat vroeg me op te treden op hun digitale podium.

Het verhaal zoals dat er uit gerold is: Hij behaalde ooit het diploma MO Nederlands en MO Engels en ging het onderwijs in. Door gezondheidsproblemen,iets lelijks op het gebied van maag-, darm- en lever, kon hij dat niet volhouden en moest hij een nieuwe keuze maken. Hij koos voor het schrijverschap. Zoals hij zelf zegt: in een outplacementtraject kwam aan het licht wat ik wel en niet kon. Het meeste kon ik niet. Er bleef dus niet veel anders over.

Inmiddels zit hij bijna 25 jaar in het schrijversvak. Hij schrijft teksten voor brochures, nieuwsbrieven en magazines voor bedrijven, werkt als bedrijfsjournalist en schrijft boeken met de meest uiteenlopende inhoud en onderwerpkeuze. Jacques is een inspirerende vent. Dat blijkt uit zijn werk en de manier waarop hij over zijn werk praat: een combinatie van intellect en bevlogen ondernemerschap, met voldoende understatement om de materie luchtig te houden en voldoende diepgang om de lezer in het hart te raken. Ondanks dat alles ook een romanticus. Zijn bedrijf heet ’Tekstbureau To The Point.’

‘Mijn jeugd?...Ik ben de jongste van zes, een nakomertje in het kwadraat. Ik telde nauwelijks mee en moest altijd mijn mond houden. Toen ik met schrijven begon, had ik een enorme drive om me te onderscheiden. Ik wilde per se beroemd worden.’

‘Het begon met gedichten. Ik had romantische gedachten. Als ik poëzie las, kon ik ontroerd worden. Ik wilde mensen ook raken. Ik ging in die tijd met pen en papier naar bed. Ik schreef mooie zinnen op en dacht dat iedereen die mooi zou vinden. Dat was maar zelden zo…. “Terwijl ze naakt en als een nymf naast me ligt voel ik haar adem in en uit gaan. Ze is er. Ze is er niet.” Dat vind ik nog steeds een mooie zin om een sonnet mee te beginnen. Het is trouwens een van weinige zinnen die ik uit die tijd nog weet. Ik ben niet zo goed in onthouden.’

‘Ik ben erg gedisciplineerd. Ik doe alles zo spoedig mogelijk, te snel soms. Althans bij standaard werk. Ik ben er inmiddels ook wel goed in. Gewoon tekst produceren. Broodschrijven… Maar bij moeilijkere opdrachten stel ik dingen uit. Dan loop ik maar te keutelen. Wacht ik op inspiratie. En dan is er opeens een openingszin. When there’s no mud, there’s no money. Hij schoot me door mijn hoofd en het werd een lap tekst van vijfduizend woorden. Zo gaat dat.’

‘Schrijfwerk is in mijn geval erg ad hoc. Altijd korte opdrachten. Het mooiste voor een publicist is als je een format weet te ontwikkelen, dat je steeds opnieuw kan invullen. Dan kan je echt productie maken.’

‘Als ik niet aan opdrachten werk, schrijf ik op eigen initiatief. Dat kunnen artikelen zijn, die je vervolgens aan kranten of tijdschriften aanbiedt. Of boeken. Ik heb aardig wat boeken in eigen beheer geproduceerd. Dat is economisch aantrekkelijk. Cees Buddingh zei ooit: “De meeste uitgevers denken meer aan hun inkomsten dan aan hun uitgaven”.Dat is echt zo. Van de opbrengst van een boek gaat vijftig procent naar de uitgever, veertig procent naar de boekhandel en tien procent naar de schrijver als hij geluk heeft. Bij een uitgave in eigen beheer toucheer je dus minstens zestig procent. Toch mooi meegenomen.’

‘Ik vind mijn onderwerpen in mijn werk. En in de contacten uit mijn werk. Als ik iemand interview vraag ik gerust om onderwerpen waarover ik ook zou kunnen schrijven. Stilzitten is voor een schrijver niet goed. Uit beweging komt beweging voort. Ik moet bewegen om te blijven bewegen. Om die reden ook veel gefietst, tot 10.000 km per jaar, om los te komen en om ideeën op te doen.’

‘Voor fictie heb ik te weinig fantasie. Ik heb het wel geprobeerd. Een kinderboek is me nog wel gelukt. Maar uiteindelijk werd het niets. Tien essays leveren in mijn geval met minder moeite meer geld op dan een roman. Ik kies eieren voor mijn geld. Schrijvers plaatsen de mens in een ander perspectief. Ze relativeren het leven. Ze verruimen je kaders. Ik moet binnen niet al te lange tijd een zware operatie ondergaan. Ik lees nu boeken over de concentratiekampen, onder andere ’Ik ontsnapte uit Auschwitz.’ Wat ik moet ondergaan, verliest daardoor aan betekenis. Tja, wat ben ik uiteindelijk? Schrijver? Publicist? Journalist? Onder een artikel dat ik schreef voor het dagblad Trouw had de redactie geplaatst “De auteur is schrijver.” Dan zal dat het dus wel zijn.’

Het interview staat vanaf Kerst op: www.vandegraafenverwoerd.nl

De ander, Amsterdam en ik...

2013-12-17T09:00:00.000+01:00

Amsterdam is een prachtige stad met veel bijzondere, zeer verschillende, inwoners. Maar Amsterdam ervaart ook: met individualisme alleen redden we het niet. Reden om daar wat aan te doen: maak een boek waarin met name kleinschalige ideeën en projecten aan bod komen om dat te realiseren. Dat boek werd half december gepresenteerd. Ik was erbij. Waarom? Ze hadden mij gevraagd om de eindredactie te doen. Een leuke klus...

Die middag werd één ding duidelijk: veel van die verschillende mensen en organisaties delen in empathie en compassie een inspiratiebron. Van hieruit creëren zij waardevolle nieuwe initiatieven en zoeken ze naar oplossingen voor wat schuurt en splijt.

In de bundel ‘De Ander, verhalen over compassie in Amsterdam’ laten 50 mensen in woord en beeld zien hoe empathie & compassie concreet vertaald worden in hun dagelijks werk voor de stad. Hierbij gaat het om nieuwe en verrassende initiatieven, maar ook om mensen en organisaties die hun sporen al heel lang hebben verdiend.

Filosoof Joke Hermsen, journalist Eva Hoeke, cabaretière Nilgün Yerli en hoogleraar Boeddhisme André van der Braak schreven een column voor dit bijzondere boek. Tegelijkertijd met de bundel zijn ook video’s met Amsterdamse jongeren over compassie gemaakt door Tariq Khan.

Op 12 december ging het eerste exemplaar naar wethouder Van Es. Marcel Poorthuis sprak een lezing over Levinas uit en singer-songwriter Sjors van der Panne verzorgde een fraai optreden. Het boek is een initiatief van de Mozes & Aäron en is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het Amsterdamse Compassie-netwerk, het kost tien euro. Via de boekhandel of rechtstreeks bij www.mozeshuis.nl.

,,Met frisse moed er weer tegen aan’’

2013-12-06T10:08:00.002+01:00

Martin de Groot: ik zie ‘m nog aan een bromfiets sleutelen op de stoep en vervolgens door de straat knetteren. We woonden vlakbij elkaar op de oude uitbreiding in Sliedrecht. Om en nabij veertig jaar geleden. Vervolgens verloren we elkaar uit het oog tot een enkele week geleden. Natuurlijk had ik wel het een en ander gehoord en gelezen over zijn ervaringen van het afgelopen jaar. Toen we elkaar een hand gaven, dacht ik: ‘Je bent geen steek veranderd: nog steeds een ondernemend baasje.’

Hij steekt van wal: ,,Ik ben weer opnieuw begonnen met een investeerder. Ik kon niet anders. Met niks. We hebben het beste materieel dat we hadden weer teruggekocht via de curator. En we kunnen het werk niet aan, binnen een jaar tijd. De klanten komen terug. Ze gunnen het je, want ze weten dat het anders zit dan anderen je willen doen geloven. Ik heb het bijltje erbij neer willen gooien, want ik voelde me vogelvrij, maar ik heb een ding geleerd: het geloof in God en in de mens pakken ze je niet af. Ik sta er boven wat ze ook van je zeggen en wat ze ook van je afpakken. We zijn met tien man doorgestart, en we hebben er meteen tien inleners bij nodig en we besteden ook nog eens werk uit... Ik voelde me moreel verplicht om het werk waar we nog mee bezig waren, af te maken. Ik heb een knop om moeten draaien. Maar nogmaals: in alle ellende die je overkomt zijn er altijd mensen die je willen helpen en die je vertrouwen.’’

Betrouwbaar

De Groot Diesel Marine Services heeft een nieuwe locatie op een steenworp afstand van de vorige, aan de Grevelingenweg in Dordrecht, of meer tot de verbeelding sprekend: de Tweede Merwedehaven. En er is volop bedrijvigheid. Veel reparatie en onderhoud. Voor baggerbedrijven zoals Van Oord – ook niet de eerste de beste – en Gebrs. Van der Lee. ,,En er is voor ons veel werk in de binnenvaart. Schippers zijn over het algemeen betrouwbare en enigszins conservatieve mensen, ze houden het graag zoals het was. Maar we doen ook heel nieuwe dingen, zoals onze bijdrage aan een baggerponton voor een jackup systeem en een boegschroef voor een pont die in Panama aan de slag gaat. Dat laatste doen we samen met Groenevelt Marine Services. We werken verder samen met Croon Elektrotechniek aan een accommodatievoorziening; en verder hebben we in portefeuille: een nieuwbouw tanker die in Servië is gebouwd. Het lijkt veel kruimelwerk, maar we hebben onze handen er aan vol. We gaan er met frisse moed er weer tegen aan, wat er ook op ons pad komt… ’’

Beurs

Martin de Groot schuwt de werkelijkheid noch de markt. Vandaar dat hij op Europort aanwezig was: ,,We zijn open en eerlijk. We willen zelf het verhaal kunnen vertellen als men daar behoefte aan heeft. Anderen hebben vaak iets van horen zeggen en dikken het aan of vertellen de halve waarheid. Ze halen je van je voetstuk en zien je het liefst in de goot belanden. Maar dat is niet gebeurd. De twijfel is er niet meer.

Boegschroeven

De Groot Marine Diesel Services is dealer van Cummins motoren, voor nieuwbouw, inbouw, reparatie en revisie. Daarnaast is Van Ballegooy een onvervreemdbaar onderdeel van het bedrijf: met boegschroeven, zowel volgens het tunnel als het stuurrooster systeem, koproeren en ballastpompen. Martin de Groot ten slotte: ,, Zo zijn we speciaal voor Europort bezig met de ontwikkeling van een nieuwe boegschroef: met meer stuwkracht, compacter en voor deze tijd niet onbelangrijk: minder kosten. Onze boegschroeven zijn in principe allemaal compact en ze worden volledig eigen beheer ontworpen en gebouwd. We hebben modellen vanaf 400 mm schroef diameter tot 1400 mm. Hierbij kan men kiezen voor diverse motoren, zowel diesel- als elektromotoren.

Grote Europese verschillen in overleving bij kanker

2013-12-05T12:17:00.002+01:00

Uit onderzoek van EUROCARE blijkt dat er tussen Europese landen grote verschillen bestaan in overleving van kanker. De recente EUROCARE-5 studie analyseerde de overleving van 10 miljoen kankerpatiënten tussen 2000 en 2007. IKNL leverde de Nederlandse cijfers en IKNL-onderzoekers schreven mee aan deze studie.

De analyses zijn gebaseerd op 109 kankerregistraties uit 29 verschillende landen en dekken meer dan 50% van de volwassenen en 77% van de kinderen in Europa. Opvallend is dat er per tumorsoort 5 jaar na de diagnose een groot verschil in overleving is. Zo is 80% van de patiënten met zaadbal-, schildklier-, prostaat-, borst-, huidkanker (melanomen) en de ziekte van Hodgkin nog in leven, maar minder dan 15% van de patiënten met long-, slokdarm-, lever-, longvlies- en alvleesklierkanker.

Ook de variatie tussen landen is groot. Zo is in de voormalige Oostbloklanden de overleving meestal het laagst bij dikke darm-, endeldarm, borst-, prostaat-, huidkanker (melanomen) en lymfomen. De hoogste overleving is te zien in Noord-Europese landen (met uitzondering van Denemarken) en enkele Centraal- en Zuid-Europese landen. De overleving in het Verenigd Koninkrijk en Ierland is lager dan gemiddeld voor maag-, dikke darm-, eierstok- en nierkanker.

In het algemeen is de overleving toegenomen in het eerste decennium van deze eeuw. De hoogste toename is bij prostaat- en endeldarmkanker en non-Hodgkin-lymfomen. Hoewel de overleving in alle regio’s van Europa toeneemt, verminderen de verschillen tussen landen slechts voor enkele kankersoorten, zoals borstkanker, prostaatkanker en melanomen. Kinderen met kanker zijn vaak goed te behandelen. De 5-jaarsoverleving is met 78% dan ook hoger dan bij volwassenen.

Over het algemeen is de prognose van patiënten met kanker in Nederland beter dan het Europees gemiddelde. Alleen de overleving van maag- en nierkanker ligt in Nederland onder het Europees gemiddelde. De overleving van non-Hodgkin-lymfomen en prostaatkanker is te vergelijken met het Europese gemiddelde en de overlevingscijfers van de andere tumoren liggen boven het Europees gemiddelde. Dit geldt ook in vergelijking met onze buurlanden.

Verklaring verschillen

EUROCARE is een Europees project dat al meer dan 20 jaar verschillen en trends in kankeroverleving monitort, maar dat beperkte mogelijkheden heeft om de oorzaken van de verschillen te bepalen. Overleving is een indicator die door veel verschillende factoren wordt beïnvloed, niet alleen door verschil in de kwaliteit van kankerzorg. Belangrijke factoren zoals screeningsprogramma’s en de verspreiding van vroegdiagnostiek hebben bijvoorbeeld ook impact op de internationale verschillen in overleving bij kanker, omdat hierdoor het aantal vroege diagnoses toeneemt. Daarnaast zijn er verschillen tussen landen in eigenschappen van tumoren (agressiviteit) en zijn er behandelprotocollen verbeterd tijdens de studieperiode. Tot slot zijn er verschillen in leefstijl, sociaaleconomische status, algemene gezondheidstoestand, of bijkomende ziekten (co-morbiditeit), die de overleving van kankerpatiënten beïnvloeden.

Sabine Siesling en Otto Visser van IKNL schreven mee aan artikelen voor de studie en leverden de cijfers uit de Nederlandse Kankerregistratie. Voor een volledig overzicht van de uitkomsten kunt u de artikelen ‘EUROCARE results adults Lancet Oncology’ en ‘Childhood Cancer Survival THE LANCET ONCOLOGY’ raadplegen: via www.iknl.nl <http://www.iknl.nl/nieuws/nieuws-detail/2013/12/05/grote-europese-verschillen-in-overleving-bij-kanker>

Waterbouwdag: prijs voor opvouwbare sluisdeur

2013-12-04T14:21:00.003+01:00

Voor de tweede keer was de landelijke Waterbouwdag in de Rotterdamse Doelen. De opzet was grotendeels gelijk aan die van vorige jaar, maar pas eind november: (zeepkist)presentaties, lezingen, beursbezoek, workshops, netwerken. Het thema was Waterbouw Welvaart, waar zo’n 600 deelnemers uit de sector op af waren gekomen. Vast item is de uitreiking van de Waterbouwprijs. Nieuw is de zeepkistprijs: deze ging naar Hans van Stralen van Royal HaskoningDHV voor zijn idee van de opvouwbare sluisdeur.

Terwijl praktisch alle sectoren van de industrie en handel moeite ondervinden door de crisis, zo niet de waterbouw. Nieuwe orders komen nog steeds binnen, wat op zich weer gunstig is voor toeleveranciers zoals de scheepsbouw voor de bouw van nieuwe baggervaartuigen en offshore schepen.

De sector moet daarom blijven innoveren om andere – lees: buitenlandse - partijen de loef af te steken. Ook op de Waterbouwdag kwamen er diverse ideeën boven water. Van de elf inzendingen van de zeepkistpresentaties werden er zes geselecteerd voor een introductie. De aanwezigen konden per sms en internet stemmen op het favoriete plan. De meeste punten kreeg de ‘opvouwbare sluisdeur’, bedacht door Hans van Stralen van Royal HaskoningDHV. Met zo’n opvouwbare deur kun je volgens hem de waterdrukken efficiënt weerstaan, waardoor de deuren met minder materiaal kunnen worden uitgevoerd. Het is ook mogelijk met de materialen hout of vezelversterkte kunststof grotere sluisbreedten af te sluiten. In plaats van staal is het mogelijk om op plaatsen waar eerst roldeuren werden gebruikt, opvouwbare stalen sluisdeuren toe te passen. Al zijn er nog wel details om uit te zoeken zoals de aansluiting aan de drempel en de aanvaringsrisico’s. De prijs: een cheque van 3.000 euro. Namens de Deltacommissaris kreeg de winnaar nog een extra prijs bestaande uit een halve adviesdag ondersteuning van drie experts om het project verder te brengen.

Welvaart?

Waterbouw brengt welvaart: ontsluiting van gebieden, meer oppervlakte voor havens of andere toepassingen. De lezingen gingen onder meer over: verbreding van de Amazonehaven, Geotextiel als innovatieve oplossing, Nieuwe brug bij Lent in het kader van ruimte voor de rivier. Ook wereldwijd zijn er mooie prestaties neergezet of nog in ontwikkeling: het afzinken van enorme betonnen platforms voor de gaswinning bij Sakhalin aan de Russische oostkust of bij de uitbreiding van de sluizen in het Panamakanaal. Het zijn projecten die uit economische motieven worden uitgevoerd, en die uiteindelijk meer zullen opbrengen dan zij gekost hebben. Ondanks knappe prestaties staan we niet stil bij de offers die het vroeg en vraagt: bij de aanleg van het Panamakanaal (eerste opzet van Karel V in 1534!) vielen er bij de bouw eind negentiende eeuw 20.000 doden en stopte Frankrijk de werkzaamheden in 1889 omdat er grote verliezen waren. Nu zijn er voor de uitbreiding 10 contracten uitgezet, waarvan er vier voor rekening van Jan de Nul. In eigen land was er iets soortgelijks: het drama van het Noordzeekanaal, waar Conny Braam nauwkeurig van verhaald in ‘De woede van Abraham’, ook met veel ellende en gedoe tot stand gekomen. En dan hoeven we nog niet eens te denken aan de huidige toestanden Qatar of andere prestigieuze projecten, waar welvaart belangrijker lijkt te zijn dan welzijn...

Waterbouwprijs

Jaarlijks wordt de Waterbouwprijs uitgereikt aan een afgestudeerde van de universiteit of van een HBO-opleiding. Dit jaar won student Henry van der Tuin van de TU Delft met zijn afstudeerscriptie over de toepassing van Systems Engineering bij het ontwerp van stuwen in de Nederrijn. Op HBO-niveau waren dat Kees Schog en Eddy van de Ketterij met de ontwikkeling van een model om schade aan de bodembescherming bij de Oosterscheldekering te bepalen. Toevallig sloot dit onderwerp mooi aan bij de eerste voordracht van deze dag, die ging over de ontgrondingen bij de Oosterscheldekering.

Levers bij de vleet!

2013-11-20T11:05:00.003+01:00

De eerste menselijke levertransplantatie werd uitgevoerd in 1963 door een chirurgisch team onder leiding van Dr. Thomas Starzl van Denver, Colorado, Verenigde Staten. Dr. Starzl voerde verscheidene daarna transplantaties uit voordat het eerste op korte termijn succes werd bereikt in 1967 met de eerste eenjarige overlevende na transplantatie.

Ondanks de ontwikkeling van levensvatbare chirurgische technieken bleef levertransplantatie experimenteel tot in de jaren zeventig, met één jaar patiënt overleving in de nabijheid van 25%. De invoering van cyclosporin door Sir Roy Calne verbeterde aanzienlijk de verwachtingen voor patiënten. In de jaren tachtig kwam er erkenning van levertransplantatie als een standaard klinische behandeling voor zowel volwassen en pediatrische patiënten. Lever transplantatie wordt nu uitgevoerd in meer dan honderd centra in de VS, evenals talrijke centra in Europa en elders. De overlevingskans ligt nu op circa 90 procent na een jaar.

Nu na vijftig jaar is de situatie gus aanzienlijk verbeterd. Het grote probleem blijft echter de beschikbaarheid van donoren. Maar ook daarvoor zijn nu hoopvolle alternatieven in ontwikkeling. In een recente uitzending van Labyrinth op 10 november kwam dat vooral in de tweede helft van de documentaire in beeld. In zowel Groningen en Utrecht is men bezig om levers te maken, deels door stamceltherapie deels door gentherapie. Nog even en men is in staat om honderden nieuwe levers te maken van een klein stukje lever van een ander of van jezelf. De wonderen zijn de wereld nog niet uit. De beelden zeggen meer dan ik hier kan beschrijven: http://www.wetenschap24.nl/programmas/labyrint/labyrint-tv/2013/november/Orgaantransplantatie.html

,,Onze producten zijn licht, sterk en mooi’’

2013-11-05T08:00:00.000+01:00

,,Nieuwe klanten komen er vaak later pas achter. Ze zijn op een event en wandelen over onze gangways, druk pratend, terwijl ze niet in de gaten hebben dat ze op een product van ons staan of lopen. Hebben ze eenmaal zelf een brug, een loopplank of iets dergelijks gehuurd of gekocht, dan zijn ze er zo mee in hun element, dat ze dat nooit meer vergeten en later opnieuw van onze diensten gebruik maken.’’

Aan het woord: Hendrik van der Ham, eigenaar/directeur van BRIDGES2000 in het kantoor Houten. Hij richtte zijn bedrijf op in 1999 en koestert zich in de stille aandacht die hem her en der ten deel valt. Zo zijn de producten van BRIDGES2000 niet meer weg te denken bij de Rotterdamse Havendagen en andere evenementen. Recent leverde hij bruggen voor de open dag van de Aegir, een gigantisch werkplatform van Heerema. ,,We waren erbij toen de Argonon gedoopt werd. En bij zoveel andere presentaties en happenings, en zoals ik al zei: men let er niet op waar men op loopt of staat. Op diverse locaties waar land en water tijdelijk of voor langere tijd verbonden moeten worden, komen de bruggen, trappen en gangways van BRIDGES2000 van pas. Niet alleen in de Nederlandse havengebieden, ook in België, Duitsland en Frankrijk. In de meeste gevallen op verhuurbasis, maar men kan de bruggen, gangways, pontons, fenders, aanlegsteigers en dergelijke ook kopen.’’

BRIDGES2000 biedt adequaat en snel maatwerk oplossingen op het gebied van bruggen, pontons en steigers. Het bedrijf biedt hoofdzakelijk oplossingen voor de maritieme markt, inclusief de offshore, de industriële sector en de evenementenbranche, toegesneden op de specifieke eisen en behoeften van de klanten, maar natuurlijk ook aan particulieren.

Flexibel

,,Als je ons vraagt om mee te denken bij een event, werklocatie of op andere terreinen, bijvoorbeeld in geval van een toegangsbrug naar een pand of perceel, zijn we je graag van dienst. En bij events heb je als we worden ingeschakeld maar één aanspreekpunt, wat organiseren veel gemakkelijker en overzichtelijker maakt. Er is ervaring en oplossend vermogen. Alles in samenspraak. Daar zijn we goed in. We organiseren gewoon een oplossing. En als het een werk of event betreft, dan zijn we alleen maar zichtbaar als het moet en mag, nodig is, maar niet zomaar. We houden van goed, snel en veilig. Daar staan we zelfs garant voor. Het spreekt van zelf dat een veilig, kwalitatief goed en betrouwbaar product voldoet aan de wettelijke veiligheidsnormen. En al hoef ik je niet te vertellen dat we meer kwaliteit leveren dan anderen, want iedereen moet kwaliteit leveren, zeker nu er hogere eisen worden gesteld, ben ik ervan overtuigd dat er nu niet meer op dezelfde manier met mens en product wordt omgegaan als vroeger. Kortom, we bewijzen ons graag als een loyale partner bij elk nieuw product of benodigde oplossing.’’

Trap tot 16 meter

,,Het ligt in onze bedoeling om geografisch uit te breiden, maar ook op maritiem gebied. We gaan ongetwijfeld hoge ogen gooien met onze trap die tot zestien meter langs een schip geplaatst kan worden. Ik herhaal het nog maar eens: we zijn een oplosser en we doen dat snel en goed. En niet alleen om mensen van de ene plek naar de andere plek te laten lopen, maar ook om een kraan van 35 ton te verplaatsen. Wat mij betreft leveren we de meest slimme maar tegelijkertijd ook meest esthetische oplossingen voor de maritieme en industriële sector. Onze producten zijn sterk, licht, mooi en handzaam. Bovendien allemaal van gecertificeerd materiaal.’’

Fondsen

,,We hebben niet de bedoeling om groot te worden, maar we kunnen niet anders,’’ zegt Hendrik met een veelbetekende glimlach. ,,Om in andere disciplines te groeien hebben we fondsen nodig. Klop maar bij me aan, ik voel voor samenwerken. Ik ben van mening dat we onze economie weer of meer op gang kunnen krijgen door meer samen te gaan werken. We denken nog te veel in hokjes, wij tegenover zij. We moeten het samen doen, dat zet het woord concurrentie ook in een ander perspectief, zodat we ons ook meer internationaal kunnen positioneren.’’

We zijn hier om te verdwijnen

2013-11-01T08:00:00.000+01:00

Heeft het zin om stil te staan bij de dood? Voor de doden maakt het niets uit. Ze worden er niet warmer of kouder van. Als we er al iets aan doen, zoals met het nogal geïnstitutionaliseerde Allerheiligen en Allerzielen, dan is het meer voor onszelf. De dood van wie ons lief zijn, houden we liever voor ons zelf. In andere religies en culturen weet men van geen wijken: macabere dansen en extatische toestanden, maar ook inkeer en vasten. Immers: zonder leven geen dood en zonder dood geen leven.

Vandaag heb ik een wrat begraven. Het had niet veel om het lijf. Ik had hem ook door de wc kunnen spoelen. Gewoon laten vallen waar ik stond. Katapulteren. Hem laten knetteren boven een brandende lucifer. Of kunnen vermorzelen, ook al was het al niet veel meer dan een verschrompeld velletje. Maar het was wel iets van me zelf. M’n eigen vlees en bloed. Ik heb hem een onopvallend plekje gegeven in de tuin, pal voor een zuilbeuk. Niemand was er bij. Niemand weet er van. Want wie zou er belang bij hebben? Geen bloemen, nou ja een verlepte herfstaster was getuige en geen toespraken of hoorde ik een krassende kraai?

Ik had de wrat al jaren. Het was er zo een op een steeltje, officieel een draadwrat (van het soort verruca filiformis). Een ding van niks eigenlijk. Hij zat mij niet in de weg. Ik ben er ook nooit op aangesproken. Zo onopvallend existeerde hij in mijn hals, net onder de rand van m’n witte T-shirt. Maar er komt een moment waarop je van alles afscheid moet nemen. En dan is een wrat slechts een peulenschil. Een oefening voor het grotere werk. Een voorproefje van de totale vergankelijkheid. Ik heb hem handmatig de kop omgedraaid. Dat doet eerst zeer tot in je navel net als bij het te kort je nagels knippen, maar het went op den duur. En zeker als je weet dat je ervan verlost wordt. Addergebroed van de kleinste soort. Het is natuurlijk maar een idee, maar het schept ruimte. Je kunt je aandacht op een andere onvolkomenheid richten, want die zijn er genoeg met het klimmen der jaren. Ik zal je er niet mee vermoeien.

De mens als wrat, uitgroeisel van deze aarde. Beter: ongecontroleerde wildgroei. We staan er niet vaak bij stil hoe snel het gaat. Kijk eens op www.worldometers.info en het begint je te duizelen. Er worden wereldwijd zo’n 125 miljoen mensen geboren dit jaar en er gaan er een slordige 60 miljoen dood. Beperken we ons tot ons eigen land dan is het laatste getal ongeveer 135.000, dat is een stad als Den Bosch, maar dan zonder inwoners. Al staat er geschreven dat ‘in het huis mijns Vaders vele woningen zijn’ (Johannes 14:2), ik voorzie toch enig gedrang om iedereen te huisvesten bij dagelijks zo veel verse aanvoer...

Eerlijk gezegd, het gaat me niet om de grote getallen, meer om de vlucht die ieder mens moet maken. Een duik in de duisternis. Een sprong in het grote zwarte gat, maar hoe kun je zeggen dat zo’n gat zwart is als het zo groot is of groot is als het zo zwart is? Niemand weet hoe, of wanneer je gaat tenzij moedwillig door eigen hand, want als daar iets voor nodig is dan is het wel moed, zegt men.

Als je geboren wordt, zou er dan iemand denken: Dit leven verdwijnt ooit weer? Misschien een zwartekousen kerkganger. Maar als je het al zou denken, dan houd je wijselijk je mond… Niets zo ontroerend als een baby’tje. Zulke vreemde gedachten koppel je niet aan de prilheid van het bestaan. Die komen later vanzelf wel door schade en schande, eerst is het alom snoezigheid en smetteloosheid…

Deze zomer las ik ‘Terugkeer ongewenst’ van Charles Lewinski. Een indrukwekkend boek over regisseur en acteur Kurt Gerron (1897-1944), die de opdracht krijgt een film te maken over het leven in voorbeeldkamp Theresienstadt (‘Arbeit macht frei’, staat er boven de ingang). Een onmogelijke opgave, want: hoe kun je trouw blijven aan jezelf als je leugens moet vastleggen? Hij sterft voor zijn tijd in Auschwitz. Ook uit Theresienstadt werden immers de joden afgevoerd, en Gerron toen hij uitgefilmd was. Elke dag was er de vaste vraag: wie mag blijven en wie moet mee? Zoals Lewinski beschrijft: Wie zal leven en wie zal sterven? Wie op zijn tijd en wie voor zijn tijd, wie door vuur en wie door water, wie door honger en wie door dorst, wie door storm en wie door ziekte, wie zal rust hebben en wie onrust? Het is een bekende tekst die door joden op Jom Kippoer - op deze dag beslist God over het lot van de mensen in het komende jaar - ook wordt uitgesproken. Volgend jaar op 4 oktober. De tekst kreeg in dichterlijke vorm in de vorige eeuw alom bekendheid door Leonard Cohen: Who by fire (zie kader 1), die er - bijna 80 - nog steeds met succes de wereld mee overtrekt, dankzij een vriendin die zijn pensioen verduisterde.

Wat voor joden op Grote Verzoendag een gewichtig item is, is dat voor christenen en rooms-katholieken in het bijzonder op Allerheiligen en Allerzielen. Steevast op 1 en 2 november. Zij gedenken de doden, ook hen die hun lot in eigen hand namen en ook al liggen zij niet in gewijde grond. In een bijzondere vorm komen deze dagen in Mexico en in andere Zuid-Amerikaanse landen voor als El Dia de los Muertos, behalve een herdenkingsdag ook een feestdag met dansende skeletten en versierde doodskoppen. Dat komt op ons buitenissig en luguber over, niettemin of juist daarom staat De Dag van de Doden vermeld op de Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid van UNESCO.

In de Islam is er geen vaste dag wat het herdenken van doden betreft. Wel is er de Lailat-ul-Baraat (Nacht van de Lotsbezegeling). Dat is tijdens de 14e nacht van de islamitische maand Sja'baan, twee weken voor de Ramadan begint. Allah stelt in deze nacht vast wie er in het komend jaar zullen sterven en wie er geboren zullen worden. Het is een nacht van gebed en meditatie, vergeving van zonden en bepaling van het lot. Deze gebeurtenis noemt men ook wel Nacht van de Vergeving, men bidt tot Allah om de zonden van de gestorven familieleden te vergeven. De Hindoes kennen Pitra paksj in de donkere helft van de maand Asvina, eind september en begin oktober. Met de nieuwe maan van de maand Asvina is het tijd voor de herdenking van de overleden ouders en familieleden. Er zijn diensten en ceremonies, waarbij de dodenoffers (straaha's) centraal staan.

Welke traditie we ook omarmen en welk belang we ook hebben bij de dood, van anderen en van onszelf, we kunnen altijd iets anders kiezen. Niet de weg van de gewoonte en niet het pad van verwachting. In ons land waren er in 2012 1753 die voor hun eigen dood kozen, een stijgend aantal dankzij de crisis. Wereldwijd schijnen op jaarbasis zo'n miljoen mensen er een einde aan te maken. Dat is elke halve minuut eentje. En dan nog de mensen die zo maar uitstappen op een dag. Die om wat voor reden ook buiten de bureaucratie willen blijven. Volgens Albert Camus denkt ieder normaal mens wel eens aan een zelfgekozen einde. Het doen is vers twee. Maar het herdenken van zelfdoders is in elke religie of cultuur geen sinecure: schuld en boete, wroeging en medeplichtigheid, schaamte en verdriet… stilzwijgen.

Het leven van een mensenkind lijkt op een steeltjeswrat. Hij houdt zich overeind tot hij omvalt. Hij bestaat tot dat iets of iemand letterlijk of figuurlijk zijn kop er af draait. Thanatos verslaat Eros, elke seconde opnieuw, ook al wil het christendom ons anders doen geloven. De dood krijgen we er gratis bij. Al dat verdwijnen, en al dat verdriet. Om niet en om niets. Wat er na of in de dood gebeurt is minder interessant, want het is er niet of zoals Epicurus stelde: ‘De dood gaat ons niet aan. Zolang wij er zijn, is de dood er niet; en wanneer de dood er is, zijn wij er niet.’

Niettemin is en blijft er voor velen zolang zij leven een essentiële en existentiële behoefte stil te staan bij de doden. Om met Mumford & Sons te eindigen, van wie de liedteksten meer christelijke verwijzingen schijnen te bevatten dan menig festivalbezoeker zou geloven, is het allemaal zoals het altijd is geweest: de kleine mens tegen de Grote Dood. Uit de song ‘After the Storm’ van hun eerste album Sigh no more: ‘And I will die alone/and be left there./Well I guess I'll just go home,/Oh God knows where/because death is just so full/and man so small./Well I'm scared of what's behind /and what's before.’

Wat we ook doen: de dood vieren, de dood herdenken of de dood verbloemen, we kunnen er niet om heen. Dit seizoen van natuurlijk verval en versterven lijkt er in onze contreien speciaal voor ingericht: de bladeren vallen, laat het doek maar zakken… maar zolang het onszelf niet betreft, is het de dood, dat zijn de anderen.

Jacques Kraaijeveld, zelfstandig publicist

Who by fire(1974), tekst/muziek Leonard Cohen

Een schitterende live opname in Londen uit 2012: http://vimeo.com/5143032

And who by fire, who by water,

Who in the sunshine, who in the night time,

Who by high ordeal, who by common trial,

Who in your merry merry month of may,

Who by very slow decay,

And who shall I say is calling?

And who in her lonely slip, who by barbiturate,

Who in these realms of love, who by something blunt,

And who by avalanche, who by powder,

Who for his greed, who for his hunger,

And who shall I say is calling?

And who by brave assent, who by accident,

Who in solitude, who in this mirror,

Who by his lady's command, who by his own hand,

Who in mortal chains, who in power,

And who shall I say is calling?

De dag van de doden

In Mexico gelooft men dat de zielen van kinderen op 1 november terugkeren naar de aarde, en die van volwassenen op 2 november. Het hele jaar is men bezig met de voorbereidingen voor het festival, onder andere met spullen verzamelen die men aan de doden zal offeren. In de periode rond de dag van de doden maakt men graven van dierbaren schoon en versiert deze. Sommige rijkere families bouwen bovendien altaren in hun huis. Men bezoekt de graven van dierbaren en offert er voedsel en drank. Na afloop eet en drinkt men het vaak zelf op, omdat men gelooft dat de zielen van de doden de ziel van het voedsel tot zich hebben genomen. Men gaat er dan ook vanuit dat het voedsel geen voedingswaarde meer heeft.

Sommige mensen schrijven calaveras, korte gedichten waarin de spot wordt gedreven met grafschriften van vrienden. Kranten publiceren calaveras van beroemdheden, met karikaturen van skeletten. Schedels zijn een veelvoorkomend symbool op deze dag. De Dag van de Doden vindt zijn oorsprong in de tradities van de Meso-Amerikaanse indianenvolkeren. Voor onder anderen de Azteken, Maya en Purépecha was het gebruikelijk de voorouders en dus de doden te vereren. De festiviteiten waren gewijd aan de godin Mictecacihuatl, de 'dame van de doden'. Na de komst van de Spanjaarden werd de viering van de dag verplaatst naar Allerheiligen en Allerzielen en werd deze dag geassimileerd door het christendom.

Een animatiefilmpje hierover van Kirk Kelley is te zien op : http://www.youtube.com/watch?v=FBKn6CPKGnA

of een andere indruk van dit feest:

http://www.youtube.com/watch?v=7fTySU0FxNA

,,Scheepsbouw is nu een kwestie van je positie versterken’’

2013-10-29T08:30:00.000+01:00

Op het moment dat we elkaar spreken - eind september - is er volop actie bij Scheepswerf Hoebee aan de Merwedestraat in Dordrecht. Er liggen een ponton, een tanker van 110 meter en een van 135 meter op de helling. Sleepboot ISA is onder handen genomen. Zo ook een zuiger van Boskalis. En er liggen nog twee tankers - waaronder een van Stolt - die voor een overhaul zijn aangemeerd. Er is volop ruimte sinds de aanpassing vorig jaar met onder andere een nieuwe helling.

,,We hopen op korte termijn op een betere havenindeling om meer schepen te ontvangen. Daarmee wordt de huidige oppervlakte van 45.000 m² (land en water) beter benut’’, vertelt Wim Kooiman.

Zelfstandig

Kooiman voert de directie bij Hoebee, een van de acht onderdelen van de Kooiman groep. Behalve de scheepswerven zijn dat een ontwerpbureau, een elektrotechnisch bureau, een eigen timmerafdeling en een aparte divisie voor lieren en voor haveninrichting.

,,Het zijn zelfstandige BV’s met een eigen directie en boekhouding, maar we spelen elkaar wel de bal toe en we kunnen zo de klanten een breder pakket bieden. Ik denk dat het een goede zet is geweest om onze activiteiten te verbreden. Ondertussen houden we het voor onszelf overzichtelijk. Daarnaast speelt de sfeer ook mee, daar moet je niet in gaan zitten knoeien door mensen op een andere locatie in te zetten als dat niet nodig is. Het belang van de klant staat natuurlijk ook hierin voorop, maar dan is het meestal van tijdelijke aard.’’

Het meeste profijt trekt Hoebee van de helling die vorig jaar in gebruik is genomen. Om Hoebee een impuls te geven was de helling aan vernieuwing toe. Dat is meteen drastisch aangepakt. ,,De bestaande was zo’n 43 jaar oud. Vervanging door een nieuw systeem was eigenlijk de enige optie. We kunnen zo op meer schepen tegelijk werken en ook grotere schepen zowel in lengte als in breedte op de kant hebben. Nieuwbouw is teruggelopen, maar reparatie hebben we altijd hoog in het vaandel gehouden.’’

Nog even wat details voor het juiste beeld: de lengte van de dwarshelling bedraagt 150 meter en de breedte 41 meter. De helling is geschikt voor schepen van 15 tot 150 meter, met breedtes van 5 tot 25 meter en een maximaal gewicht van 4200 ton. Op zeven hellingbanen staan 14 stikstofgeveerde hellingwagens die met zeven lieren omhoog worden getrokken. De vering zorgt voor een gelijkmatige verdeling van het scheepsgewicht over de hellingwagens. In elke hellingwagen zorgen zes met stikstof gevulde cilinders voor de vering. Eén per wielstel. De cilinders kunnen 20 centimeter worden ingedrukt. In elke hellingwagen liggen stikstofflessen met een druk van 100 bar. ,,Voor het hellingen zetten we per wagen de cilinders op een voorspanning van 50 bar of meer al naar gelang het gewicht van het schip. Wanneer een schip een buikje heeft drukt dat de cilinders van de middelste hellingwagens in, zodat de buitenste evenredig meedragen. Bij een kattenrug veren de cilinders van de buitenste wagens in.’’

Zeevaart en baggermaterieel

Hoewel de algemene teneur voor de binnenvaart negatief is – om het zachtjes uit te drukken – is Wim Kooiman redelijk verwachtingsvol gestemd: ,,Het moet weer een keer gaan lopen. Echter de banken zijn zeer terughoudend. Het gaat om private initiatieven of grote bedrijven die de kansen die de binnenvaart biedt, aangrijpen. Waar wij tevens op gokken met name door de grotere capaciteit hier, is het onderhoud aan de kustvaart en baggermaterieel. En als groep zullen we ons meer op het buitenland gaan focussen. We hebben via via al een voet aan de grond gekregen in Rusland met de sleepboten die hier gebouwd zijn. Die kunnen in de Noordelijke IJszee maar een korte periode aan de slag en komen hier terug voor revisie en onderhoud.’’

Vijver

,,Wij willen werk, zoals iedereen dat wil. Het probleem van de Nederlandse markt is dat er minder vissen in de vijver zwemmen maar dat het aantal vissers niet of nauwelijks afneemt. Gelukkig hebben we door de opdrachten die we de afgelopen jaren hebben uitgevoerd wel aardig wat publiciteit gehad. Zoals met de Reimerswaal , sleepboten en grote reparaties. Voor de rest moeten we aankijken hoe de markt zich in het nieuwe jaar ontwikkelt. Het is nu vaak korte termijn en hollen of stilstaan, enige stabiliteit zou voor de totale sector niet verkeerd zijn…’’

Bijbel over baggerpompen gepresenteerd

2013-10-24T09:10:00.000+02:00

“Het bestaan van pompen en pijpen in de baggerindustrie lijkt soms bijzonder, maar eigenlijk is het net zoiets als met je eigen lichaam, dat bestaat voor een groot gedeelte ook uit pompen en pijpen. Je moet alleen zorgen dat je input en de output niet met elkaar verwart”, zo zei Kees van den Berg tijdens de presentatie van zijn boek ‘IHC Merwede Handbook for Centrifugal Pumps and Slurry Transportation’. Hij had de lachers in het nieuwe MTI gebouw bij IHC in Kinderdijk meerdere keren op zijn hand, al kwam dat in hoofdzaak door zijn komische Engels.

Op initiatief van MTI Holland (R&D van IHC) en IHC Parts & Services was er een seminar op poten gezet om de presentatie extra luister bij te zetten. MTI Holland is een onderdeel van IHC Merwede. Het is het kennisinstituut en ‘technology development centre’ van IHC en voert voor (o.a.) laatstgenoemde nog steeds R&D uit. Een aantal coryfeeën uit het vakgebied kon het internationale publiek – vandaar Engels als voertaal – de laatste stand van zaken meedelen. Zo begon prof. dr. ir. Cees van Rhee van TU Delft over het belang van pompen in de baggerindustrie. De volgende sprekers waren Hasan Bugdayci, Sergio Ooijens en Jort van Wijk.

De laatste ging vooral in op de mogelijkheden van verticaal transport van beneden naar boven met het oog op de steeds grotere afstanden die men overbrugt om van de zeebodem belangrijke brandstoffen en onmisbare materialen op te halen. Daarmee lijken toekomstvoorspellingen uit de vorige eeuw steeds meer tot de dagelijkse werkelijkheid te gaan behoren. Tot slot voerde Henk van Muijen, algemeen directeur van MTI Holland, het woord: “Het boek is een must voor iedereen die zich in dit vakgebied verdiepte. Het is de meest uitgebreide compilatie geworden op dit terrein en derhalve voor jaren een bron van kennis voor zowel de huidige als de komende generaties waterbouw adepten.” Met 130 nieuwe studenten dit jaar op de afdeling van Van Rhee geeft dat al een aardige afzet...

Zowel de eminence grise als de aanstormende jonge honden konden zo hun licht over het onderwerp laten schijnen. Algemene teneur: een pomp is het hart van een baggervaartuig. Helaas nog niet voorzien van een zelfherstellend vermogen waardoor er altijd nieuwe ontwikkelingen zijn en onderzoek nodig blijft tot verbetering van de slijtvastigheid, weerstand en cavitatie en soortgelijke aspecten. Het boek is een samensmelting van alle expertise van een aantal enkelingen, van onderzoeksinstanties en baggerbedrijven. Zonder de laatste zou het zijn blijven steken in een vacuüm van theoretische hersenspinsels. Daarenboven: zonder de mensen die ermee werken zou er niet alleen geen hart maar ook geen ziel in een baggervaartuig zitten…

Van den Berg werkte gedurende 45 jaar bij MTI en is een ervaren rot op het gebied. Met zijn pensionering was men bang dat er veel kennis en expertise verloren zou gaan. Gelukkig kreeg hij de kans zijn bevindingen te boek te stellen. IHC Merwede Handbook for Centrifugal Pumps and Slurry Transportation (978-90-902751-9-2) is te bestellen bij MTI, het omvat 340 pagina’s met veel foto’s, grafieken en andere illustraties.

Van der Leun: “We breiden uit tegen de crisis in”

2013-10-22T09:46:00.002+02:00

Moeder en jongste dochter van Martin de Breejen, eigenaar/directeur van Van der Leun in Sliedrecht, waren op hun taak berekend: de feestelijke opening van het nieuwe gedeelte van het bedrijf. Sterker nog: ze deden dat met verve. Het een en ander uiteraard met een maritiem tintje: scheepshoorn en een fles champagne. Dat is ook weer niet zo vreemd, wat het grootste gedeelte van het werk zit in die sector.

Vervolgens kon iedereen kennis nemen van het pand: een hal van 1350 m² en een kantoor van aanzienlijk minder grote omvang. Ook dat is voor de hand liggend: Van der Leun is een modern voorbeeld van de maakindustrie waar ons land steeds meer behoefte aan heeft. En daarom meer plek voor monteurs en andere aanpakkers. In het nieuwe bedrijfsgebouw komen de kantoren van Van der Leun Electrobouw en Van der Leun Metaalbewerking. De hal is bestemd voor opslag van projecten in het buitenland die wachten tot ze verscheept kunnen worden. Ook wordt een deel gebruikt voor panelenbouw en de assemblage van de koelunits, dit zijn units voor het koelen van watergekoelde frequentieregelaars.

Personeel nodig

Op de vraag of het niet vreemd is uit te breiden in tijden van crisis, reageert Martin den Breejen: “Omdat ons orderportefeuille ook tegen de crisis in gaat. Van der Leun Installatiebouw, de maritieme tak, heeft goed werk. Zit niet helemaal vol, maar we mogen zeker ook niet klagen. Ook Van der Leun Electrobouw , de land tak, heeft ook tegen de trends in goed werk. Met name Ikea is een zeer grote klant geworden. Hetzelfde geldt voor Van der Leun Metaalbewerking. Ik denk dat met name voor Installatiebouw en Metaalbewerking het belangrijk is dat de klanten vaak buitenlandse klanten zijn, of de klanten van onze klanten uit heel de wereld komen. Wereldwijd hebben we nu zo’n 140 mensen in vaste dienst en 30 mensen tijdelijk met een omzet van 25 miljoen euro per jaar. Met name elektrotechnische engineers kunnen we nog wel gebruiken. Wij zijn niet van explosieve groei door acquisitie van andere bedrijven, maar we groeien gestaag en ik verwacht ook dat dat de komende jaren nog wel doorgaat.”

Wereldwijd

Behalve de Sliedrechtse vestiging heeft Van der Leun er nu drie over grens: China, Maleisië en Brazilië. Vooral in het eerste land en het laatste gaan de zaken voorspoedig. Martin den Breejen: “China loopt prima, we hebben er goed werk en het leuke is dat onze Chinese engineers meer en meer gevraagd worden om te assisteren bij projecten van Nederlandse klanten die bouwen in China. Het zijn dan ook erg goede technici. Maar ik moet wel zeggen dat ’t niet vanzelf gaat. China is en blijft een moeilijk land om zaken te doen. Voor Brazilië krijgen we vaak opdrachten van Damen. Momenteel zijn we druk met sleepboten en platform bevoorrading schepen. In Brazilië gebeurt natuurlijk een hoop momenteel en ik denk dat we ons marktaandeel er nog aardig kunnen vergroten. Dat is andere koek in Maleisië, de vestiging ligt behoorlijk stil. Dit is mede omdat het project waar we aan werken volledig stil ligt. Wel hebben we momenteel mensen in Singapore. Deze werken veelal voor bedrijven als Boskalis en Van Oord. Verder zijn we op dit moment bezig aan de e-installatie van twee grote pijpenleggers voor IHC in Krimpen aan de Lek. En een ander in het oog springende klus is de e-installatie van twee hybride sleepboten voor Damen Hardinxveld die uiteindelijk voor Kotug gaan varen. En een groot project doen we voor Ikea Utrecht, nieuwbouw en verbouw. Kortom, reden genoeg om uit te breiden en op dezelfde voet door te gaan…”

Geen donorlever voor alcoholisten

2013-10-14T09:52:00.000+02:00

We zitten in de Week van de Donor. Eens per jaar is er extra aandacht voor de sterke behoefte aan organen voor transplantatie, ook al zijn er in ons land steeds meer transplantaties: 1225 eind 2012, dat is een stijging met 240 ten opzichte van vijf jaar geleden. Niettemin is er nog steeds een tekort aan donoren, vooral van nier en lever. Dat betekent dat er niet veel rek zit in de wachtlijsten. Te veel mensen moeten te lang wachten, met de kans op vroegtijdig overlijden omdat er geen orgaan beschikbaar is. Sluit daarom self-inflicted patiënten uit.

Aandacht is daarom op zijn plaats. Veel kan men erover vinden op de sites: transplantatiestichting.nl, jaofnee.nl en donorregister.nl. Ogenschijnlijk een kleine moeite, maar veel mensen vinden dat te veel gevraagd. Blijkbaar lukt het niet om de Nederlander te overtuigen zich te registreren en nog beter zijn organen beschikbaar te stellen na overlijden. Het zal zo’n vaart niet lopen, of wat hebben ze aan mijn oude organen, zo denkt men. Meer dan je vermoedt. De maximum leeftijd voor donatie is recent losgelaten. Bovendien is het zo dat maar van een beperkt aantal mensen dat zijn organen doneert ook werkelijk open gemaakt wordt om een hart of lever er uit te halen voor hergebruik.

Het gevolg van het organentekort zijn lange wachttijden en een stijgende sterfte van patiënten op de wachtlijst. We realiseren ons niet dat voor mensen die wachten op een orgaan het leven zich tussen hoop en vrees bevindt, want zodra ze zich door behandelingen weer wat beter voelen, zakken ze op de lijst. Zodra ze weer achteruit gaan, stijgen ze. Vaak staan mensen hoog op de lijst, maar overlijden bij gebrek aan donororganen. Vooral de gemiddelde wachttijd voor een nier is erg lang geworden. Voor een hart-, long- en levertransplantatie is de aangroei van het aantal wachtenden minder uitgesproken. De verklaring daarvoor is dat er geen alternatief is zoals bij de nier: patiënten die niet tijdig aan de beurt komen, vloeien op natuurlijke wijze af...

Dat kan natuurlijk anders. Het beleid moet ook anders. Dat weet iedereen. Nederland is het braafste jongetje van de Europese klas, maar in dit opzicht ook het domste. Terwijl in andere landen de afspraak geldt: je mag mijn organen, tenzij ik nee heb gezegd, hebben we hier afgesproken: je mag ze alleen als ik of eventueel mijn familie ja hebben gezegd. Zo wordt het lang wachten. Er is op meerdere momenten al eerder en door mensen die er verstand van hebben en wellicht ook baat bij, bepleit om het roer om te gooien. Alle organen zijn beschikbaar of de eigenaar ervan moet nadrukkelijk om principiële redenen hebben aangegeven dat er in hem niet gesneden mag worden.

Een manier om de wachtlijst te bekorten is uiteraard mensen die er zelf in sterke mate toe hebben bijgedragen dat ze er op staan, niet geschikt te verklaren voor transplantatie. Ik denk hier vooral aan notoire rokers die hun hart en/of longen aan flarden hebben gestookt of onverbeterlijke innemers die hun lever naar de mallebiesjes hebben geholpen.

Wat dat betreft zijn we in ons land te lief voor recidivisten. We zeggen al gauw: het komt door zijn opvoeding, zij heeft het zwaar op haar werk, zijn vrouw heeft hem belazerd. En de grootste dooddoener: verslaving is ook een ziekte. Flauwekul. Iedereen weet dat een glaasje geen kwaad kan, maar een fles of meer per dag is niet therapeutisch meer. Wat roken betreft worden de regels Europees aangescherpt, zo was pas in het nieuws. Doe je het toch, zowel excessief pimpelen of paffen, dan zul je zelf voor de gevolgen moeten instaan. Eigen schuld, dikke bult.

Steeds betere zorg, maar ook steeds meer zorgmijders

2013-10-08T11:55:00.001+02:00

Een percentage van 43 van de deelnemers aan een meldactie van patiëntenfederatie NPCF naar bezuinigingen in de zorg, heeft weleens zorg uitgesteld of zelfs gemeden. Belangrijkste redenen die hiervoor worden genoemd, zijn ‘Ik kon het niet betalen’ (42%) en ‘het eigen risico is verhoogd naar 350 euro’ (39%).

Een kwart van de mensen geeft aan dat hierdoor de gezondheid onnodig snel achteruit ging, en in 9% ging de gezondheid volgens patiënten zelfs onherstelbaar achteruit. Patiëntenfederatie NPCF vindt de resultaten uitermate zorgelijk.

Doordat ik geen bijvoeding heb gebruikt omdat ik mijn eigen risico niet kan betalen, ben ik zieker en zwakker geworden met gevolg dat ik nu extra kwalen erbij heb gekregen

Aan de meldactie deden zo’n 12.000 mensen mee. Wilna Wind, directeur van patiëntenfederatie NPCF, had wel verwacht dat er sprake zou zijn van uitstellen of zelfs mijden van zorg, maar is onaangenaam verrast. “Ik ben er met name van geschrokken hoeveel mensen aangeven dat hun gezondheid onnodig snel achteruit ging. Bij sommige deelnemers zelfs onherstelbaar. Je leest ook uit de verhalen dat mensen soms enorm in de knel zitten. Ze weten dat ze eigenlijk zorg nodig hebben, maar door de hoge kosten zien ze geen mogelijkheid. Soms met alle gevolgen van dien.”

Heb al 15 jaar schouderklachten. Kan niet normaal in bed liggen. Nu is een operatie nodig zonder zekerheid of dit tot acceptabel herstel kan leiden. Ik zal daardoor niet kunnen solliciteren en dus geen kans maken op een baan.

Ik heb gescheurde enkelbanden gehad en had recht op slechts 9 behandelingen door de fysiotherapeut. Maar m’n werkgever stond inmiddels in m'n nek te hijgen. Ben te snel m'n enkel te zwaar gaan belasten waardoor ik er veel langer last van heb.

Uit de meldingen blijkt ook dat mensen zorg uitstellen omdat ze dan niet kunnen solliciteren, of omdat ze bang zijn hun baan te verliezen. Wilna Wind: “Mensen zitten dan in een uiterst moeilijke situatie. Ze hebben gezondheidsproblemen die opgelost moeten worden, maar zijn ook bang om te sneuvelen in een reorganisatie die gaande is. Of ze zijn bang dat ze niet aan het werk komen.”

Door hoogte van eigen risico en ontvangen van minder vergoeding voor tandarts zorg ben ik niet in staat nodige behandeling aan prothese gebit te laten doen. Hierdoor had ik voortdurend klachten van pijn, niet alles eten, onduidelijk praten, moe door ontsteking in kaakbot

Dit jaar is het eigen risico met 120 euro verhoogd naar 350 euro. Dit wordt vaak als reden genoemd voor het uitstellen of mijden van zorg. Deelnemers geven aan dat ze later andere en/of duurdere zorg nodig hadden. “Behalve de gevolgen die het voor deze mensen zelf heeft, kan het dus zijn dat we per saldo duurder uit zijn met elkaar. Het lijkt me goed om dat eens heel helder in beeld te brengen,” zegt Wilna Wind.

Met name zorg van de fysiotherapeut (43%) wordt uitgesteld of gemeden. Ook zijn deelnemers terughoudend met medicijnengebruik (32%). Mensen geven aan niet (meteen) naar de specialist (28%) of huisarts (26%) te zijn gegaan terwijl dat wel wenselijk was.

Ook uit onderzoek dat TNS NIPO deed onder artsen en patiënten blijkt vandaag dat mensen zorg mijden vanwege het verhoogde eigen risico. Ook toont het onderzoek aan dat de helft van de chronisch zieken de kosten voor de zorg niet meer kunnen opbrengen.