Ганболдын блог

The X-factor, The Elimination - Top 4 Eliminations

2012-02-24T11:04:00.000+08:00

Livestream

2011-11-09T11:29:00.003+08:00

Tune in here Monday, November 14th at 9:00am to watch Atmosphere live from the GooglePlex. Can't wait until Monday? Check outwhat organizations that have gone Google have to say or learn more about Google Apps.

Livestream Agenda (all times are PST)

Time	Sessions
9:00am	Welcome Jonathan Zittrain - Professor of Computer Science, Harvard School of Engineering
9:10am	Conference Opening: A View from the Cloud Amit Singh - VP, Enterprise Sales & Operations, Google
9:30am	Keynote: The Next Questions Vint Cerf - VP & Chief Internet Evangelist, Google
10:00am	Break
10:40am	Keynote: Chance Favors the Connected Mind Steven Johnson - Author, ‘Where Good Ideas Come From"
11:00am	Keynote: Designed for Teams, Built for the Web: Google’s product development vision & philosophy Dave Girouard - VP, Google
11:30am	Work Better on the Web Rajen Sheth - Product Manager, Chromebooks
12:00pm	Break
1:30pm	Work Better Together, from Anywhere Jonathan Rochelle & Ronald Ho, Product Management leads, Google Social, Mobile and Teamwork with interactive demo
2:00pm	Taking the Plunge Michael O'Brien, CIO, Journal Communications Christine Atkins, SVP Group IT, Ahold
2:20pm	Customer Panel: Brave New World Moderated by: Jonathan Zittrain Journal Communications, Ahold, Wyoming, IHG
3:00pm	Break
4:00pm	Building the Impossible Dr. Astro Teller, Engineering Director, Google
4:30pm	Fireside chat with Google Executives
5:00pm	Closing Remarks & Learnings Amit Singh

Dynamic Views: seven new ways to share your blog with the world

2011-11-05T06:10:00.005+08:00

Enter the name of your favorite Blogger blog below and click Preview to check it out with Dynamic Views.
.blogspot.com

As we said a few weeks ago when we launched a completely rebuilt, streamlined authoring and editing experience, we’re in the process of bringing you a much improved and modernized Blogger. The next phase of these updates starts today with seven new ways to display your blog, called Dynamic Views.
Built with the latest in web technology (AJAX, HTML5 and CSS3), Dynamic Views is a unique browsing experience that will inspire your readers to explore your blog in new ways. The interactive layouts make it easier for readers to enjoy and discover your posts, loading 40 percent faster than traditional templates and bringing older entries to the surface so they seem fresh again.

Dynamic Views is much more than just new templates. With just a couple clicks, you’ll get infinite scrolling (say goodbye to the “Older posts” link), images that load as you browse, integrated search, sorting by date, label and author, lightbox-style posts for easy viewing, keyboard shortcuts for quickly flipping through posts, and one-click sharing to Google+ and other social sites on every post.

No two blogs are the same, so you can choose from seven different views that display text and photos differently. For example, if you have lots of photos on your blog, you may prefer Flipcard or Snapshot. If your blog is more text-heavy, then Classic, Sidebar (what you’re seeing now on Blogger Buzz) or Timeslide may be preferable. Here’s a quick description of each of the new views, along with links to some of our favorite blogs where you can check each of them out in action.

Classic (Gmail): A modern twist on a traditional template, with infinite scrolling and images that load as you go
Flipcard (M loves M) - Your photos are tiled across the page and flip to reveal the post title
Magazine (Advanced Style) - A clean, elegant editorial style layout
Mosaic (Crosby’s Kitchen) - A mosaic mix of different sized images and text
Sidebar (Blogger Buzz Blog) - An email inbox-like view with a reading page for quick scrolling and browsing
Snapshot (Canelle et Vanille) - An interactive pinboard of your posts
Timeslide (The Bleary-Eyed Father) - A horizontal view of your posts by time period

Гутал хэдэн жилийн түүхтэй вэ?

2010-08-21T22:37:00.002+08:00

Хүн төрөлхтөн хэзээнээс амьтдаас ялгаран гутал өмсх хэвшив гэсэн бодол таны толгойд эргэлддэг үү. Түүхийн хамгийн эртний гутал одоогоос есөн мянган жилийн тэртээх Хойд Америкаас үүсэлтэй навчин болон арьсан гутал байжээ.

Эл хугацаанаас өмнөх гутал шаахайнууд байгаль цаг агаарын нөлөөллөөр үгүй болсон ч эртний гутлыг хүний хөлний мөр, хөшөө баримал болон булшны шинжилгээнээс олж болох гэнэ. Вашингтон их сургуулийн судлаач Эрик Тринкос хүн хэзээнээс эхлэн гутал өмсч эхэлснийг тодорхойлохын тулд гутал болон хүний хөлийн хуруунд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй хэмээн тайлбарлаж буй.

Тэрбээр битүү гутал хүний биеийн даацыг голцуу эрхий хуруунд төвлөрүүлдэг учраас эрхий хуруу бусад хуруунаас том байдаг гэж байна. Харин хөл нүцгэн явбал таван хуруу биеийн ачааллыг жигд даадаг гэнэ.

Тийм учраас байнга гутал өмсдөг хүний хөл өмсдөггүй хүнийхтэй харьцуулахад жижиг байдаг гэнэ. Э.Тринкос эртний хүмүүсийн хөлийн хуруунд үндэслэн хийсэн судалгааныхаа үр дүнд хамгийн эртний гутлыг одоогоос 28 мянган жилийн тэртээх хүмүүс өмсч байжээ гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ.shoes

“МЭРГЭН БУУДСАН” ДАРГА хэн байж таарах вэ?

2010-08-13T20:05:00.000+08:00

Цагдаагийн нэгэн ажилтан юу ярьсан тухай, бас ямар тэмдэглэл хөтөлсөн тухай хэвлэлээр цухасхан гараад авсан. Бодвол долдугаар сарын нэгний тэр шөнө болсон явдлыг, хамгийн гол нь энгийн иргэдийг дөрөв таваар нь буудан хороосон үйлдлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй тэр цагдаа, хожим хэрэг болно хэмээн үзээд тэмдэглэл хөтөлсөн биз ээ. Тэмдэглэлд "Манай дарга мөн мэргэн буудаж байна аа" гэж хэн нэг нь дуу алдсан тухай дурдсан бололтой юм. Тэр "мэргэн буудагч" хэн болоо. Зарим эх сурвалжийн хэлэхээр бол хурандаа Батсүх л болов уу гэх.
Энэ бол батлагдаагүй сураг шүү. Харин "Ам нээвэл уушги нээ" гэж тэмдэглэл хөтөлсөн цагдаа үгээ хэлэх л байлгүй. Хэлсэн учраас хэрэг эргэж шалгагдаж байгаа ч юм билүү. Гэхдээ Батсүх хурандаа зарим хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа "Би ч гэсэн дээрээ даргатай" гэсэн санааг удаа дараа хэлээд авсан нь бий. Ухаандаа хардаж болох хүний тоо таван хуруунд багтаж байна гэсэн үг. Ерөнхийлөгч асан "буудах тушаал өгөөгүй" тухайгаа олон удаа хэлсэн. Цаана нь дөрөв үлдэнэ. Батсүхийн хэлснээр бол дээд дарга (үлдсэн дөрвийн нэг байж таарах нь) "мэргэн буудах" тушаал өгсөн болохыг л тойруу замаар хэлээд байсан юм биш үү гэмээр. Энэ мэтчилэн олон бодол хүн бүрийн л толгойд эргэлдэж байгаа. Тавын таван хүний алтан амь эрсдэж, тэднээс дөрвийг нь машинаар хөөж байгаад буудан хороосон байтал гэрчлэх хүн нэг ч олдохгүй байна гэвэл хүн итгэх үү. Тэр тусмаа шалгаж байсан прокурор Б.Галдаа нэгэнтээ "цагдаа буудсан баримтууд хангалттай байгаа" гээд хэлчихсэн байхад шүү. Тухайн үедээ хэргийн эзэн бараг л олдчихсон мэт л ойлгогдож байсан. Тэгсэн өдгөө юу болсон юм бүү мэд. Нөгөө шударга прокурор Б.Галдаа маань нэг л эргэлзэж тээнэгэлзсэн ч юм уу, эсвэл дарамт шахалтанд орсон ч юм уу сонин үг өгүүлбэр амнаасаа унагаасан бололтой. Цагдаагийн дарга асан нэгэн эрхэм хэн нэгнийг "устгах" захиалга өгч байсан тухай цагдаагийн хурандаа хүнээс сонсож байсан юм даг. Тухайн үедээ итгээгүй учир ил гаргаагүй юм. Одоо бол оргүй ч биш мэт санагдах болсноо нуух юун. Иймэрхүү л байдалтай "Долоон сарын нэгэн" гурав дахь ойтойгоо золгож байна. Хар ухаанаар бодвол амархан л олдчихмоор хэрэг шиг. Онц байдал зарласан Ерөнхийлөгч, байраа шатаалгасан намын дарга бөгөөд Ерөнхий сайд, онц байдлыг хариуцан ажилласан ХЗДХ-ийн сайд гурав дээр цагдаагийн гурван дарга. Эхний гурвын дотор "чиглэл өгөгч", дараагийн гурав дотор" тушаал буулгагч" байгаа шүү дээ. Дээр өгүүлсэн тэмдэглэл зэргээс харвал "мэргэн буудагч" сүүлийн гурав дотроос тодорч байх шиг. Ямар боловч хав дарагдаад, бараг цайрах тийшээ алсарч байсан ноцтой хэрэг, шинэ прокурорын өнгөн дээр дахин шалгагдах нь тодорхой болов. Цэл залуухан үрсээ буудуулсан эцэг эхийн сэтгэлд ужгиран буй гомдлыг бага ч атугай нимгэлэх шийдвэр гараасай билээ. Сонсоод байх нь ээ нотлох баримтууд цөөвтөр л бололтой. Жишээ нь хэргийн газраас 35 ч билүү хонгио олдсоны хориод нь цагдаагийн бууных ч гэх шиг. Бусад нь хэнийх болж таарахнав.
Буутай энгийн иргэд бас буудаад давхиж явсан болж байна уу. Тэр шөнө юун 35 гэхээр олон буудсаныг олон хүн гэрчлэнэ дээ. Тэр олон сумны хонгиог шөнөжин түүлгэсэн тухай яриа явдаг. Юуны учир, хэн тушаал өгч түүлгээ бол. Бас үүр цайхаас өмнө амжиж амиа алдагсад болон шархдагсдын цусыг яаравчлан цэвэрлүүлсний цаана юу нуугдаж үлдээ бол. "Муусайн юмнуудыг ёстой тарвага шиг хөөж байгаад буудлаа шүү" хэмээн онгирсон цагдаагийн тухай иргэний өгсөн мэдээлэл байдаг. Энэ үнэн бол "мэргэн буудагч"-ийн үлгэрлэлд хөөрсөн цагдаа ганц нэгээр зогсохгүй байх гэж бодохоор.

ЗАРИМ МЭДЭЭЛЛИЙГ ЭРГЭН САНУУЛАХУЙ

Шинэ мэдээлэл биш л дээ. Жил гаруйн өмнө мөн л "Долоон сарын нэгэн"-ний өдрийг тохиолдуулан бичигдэж байсан баримтууд ч бий. Түүхэнд тэмдэглэгдэн үлдсэн "цуст ням гариг"-тай л адилтгах хэрэг "Долоон сарын нэгэн" мөн байх. Хэдэн жилийн өмнө Тань Ань Миней талбайд жагсагчдыг танкаар няц дарсны шөнө газраар нэг асгарсан цусыг кока колагаар угааж цэвэрлэсэн гэдэг юм билээ. Цус ор мөргүй арилсан ч хэрэг мартагдаагүй. Харин ч эсрэгээр Бээжинд очсон хүн бүр энэ талбайд очиж эмгэнэл илэрхийлдэг жишиг тогтсон гэхэд болно. Ийнхүү тухайн үед иргэдээс ирж байсан зарим мэдээллийг товчлон хүргэсүү.

2008.07.03. Нийслэлийн АН-ын ажилтан ...

Манай ажилтан М-ийн ах хөдөөнөөс ирсэн байсан юм. 23 цагийн үед хоолны мах авах гэж гарч яваад буудуулсан байна. ГХЯ-ны тэнд цагдаа нарт буудуулж нас баржээ. Мөнх-Эрдэнэ гэж 27 настай залуу. Дорнод аймагт цагдаа байсан. Хотод ирээд Толгойтод авсан байрандаа засвар хийж байсан хүн. Хадам ээжээ тосож аваад дэлгүүр орохоор явсан гэсэн. Гэр бүлтэй, нэг хүүхэдтэй. Өвөрт нь иргэний үнэмлэх нь байсан юм байна. Хүзүү хавьдаа буудуулсан. Ахынх нь утас: 997906..., 981444... Баахан хүн барьж хүлээлгэнд хорьсон байна. Хүмүүсийг зодож, дарамталж байгаа тухай мэдээ ирсэн. Өөр хүмүүс алагдсан тухай ч мэдээ ирлээ ...

2008.07.03. Иргэн Э, Утас: 996337..., 990957...

Миний ах Э.Доржсүрэн 24 настай. "Мейжик" гэж Канадын компанид орчуулагч хийдэг байсан юм. Өчигдөр шөнө 20 цаг хагаст ажлаасаа тараад гуравдугаар хороололд танилындаа очиж телевиз үзэж байгаад 21 цагийн үед явсан байсан. Тэр үед цагдаа нар зам хааж байсан гэсэн. ГХЯ-ны урдхан явж байгаад дүүтэйгээ таарсан байна лээ. Тэгэхэд буудаад байгааг хоёулаа сонсоод зогсож байсан чинь цагдаагийн машин гарч ирээд дотроос нь хүмүүс рүү шууд буудаад байхыг харсан. Дүүдээ 1000 төгрөг өгч явуулаад өөрөө өөр тийш явсан гэсэн. Тэгсэн 01 цаг 40 минут орчим хүзүүндээ буудуулж нас барсныг өнөөдөр мэдлээ. Араас нь бүх гэрлээ асаасан жийптэй хүмүүс хөөж буудсан гэж гэрчүүд ярихыг сонслоо.

2008.07.03. Иргэн М. Утас : 992375..., 966638..., 880906..., 886663..., 998567...

Манай дүү Ц.Энхбаатар 36 настай. Хувиараа бизнес эрхэлдэг хүн байсан. Эхнэр нэг хүүхэдтэй. Дорнод аймгийн харьяат. Өчигдөр шөнө ГХЯ-ны тэнд явж байгаад бөөрний тус газраа буудуулж, уушги нь задран нас барсан байна. Цагдаа нар хөөж буудсан гэж сонслоо.

2008.07.04. Иргэн Г.Б. Утас: 888402...

...Өчигдөр 200 гэсэн дугаараас утасдаад танай хамаатан нас барсан байна. 35 орчим настай хүн. Ирж зургийг нь үзээч гэсэн. Тэгээд удаагүй байтал энгийн хувцастай хоёр хүн машинтай ирээд архичин гэмээр хүний зураг үзүүлсэн. Манайд ийм хамаатан байхгүй гэсэн чинь бүх бичиг баримт хурааж аваад, ээжийгээ гэртээ үлдээ гээд дагуулаад явсан. Эрүүгийн цагдаагийн газар аваачаад "Чи хэний хүн бэ. Тэрийгээ хэл. Камерт чиний бичлэг байгаа. Найман жилийн ял өгнө гэхчлэн сүрдүүлж, Магнайгийн, эсвэл Жагаагийн хүн гээд хэлчих гээд дуугүй байхаар цохихоор үе үе гар далайж байсан. Тэгж байснаа чамайг хүнтэй нүүрэлдүүлнэ гээд гаднаас нэг залуу оруулаад ирсэн. Би урд өдөр жагсаал болох үед талбай дээр хүмүүсийн дунд хараад л зогсож байсан юм.

Тэгсэн гурван залуу ирж танилцъя гээд гар барьсан, утасны дугаар авсан. Хүмүүс МАХН-ын байрны тийш явж байсан үе. Нөгөө гурвын нэг нь хүмүүсийг турхирч хашгираад л. Их тэнгэр рүү дайръя. Баярын гэрийг шатаая, устгая гэхчлэн орилоод байсан. Харсан чинь өчигдөр надтай танилцсан, орилоод байсан залуу байсан. Нөгөөх чинь эрүүгийн төлөөлөгч юм байна.

Хамтраад намайг байцаасан. Тэр нөхөр "Чамайг би мэднэ. Баярын гэрийг шатаана гэж чи хашгирсан гэж тулгаад. Би утсаар гэр рүүгээ ярья гэсэн зөвшөөрөөгүй.

Тал талаас зэрэг зэрэг байцаагаад "Сонгуульд хэний төлөө санал өгсөн. Аль намынх, жагсаалыг Ардчилсан Нам зохион байгуулсан биз дээ гэхчлэн шахаад. Байцаагч нар халамцуу байх шиг байсан.

Яг зодох гэж байтал ашгүй ээж маань ирчихсэн, шагайгаад "Наад хүүхэд чинь тархины гэмтэлтэй. Унадаг юм" гэж байж болиулсан. Сүүлдээ нөгөө хэд чинь "Хамарч ажиллана. Жагсаалд оролцсон хүмүүсийн тухай мэдээлэл олж ир" гэхчлэн аяглаж байгаад дахин дуудна гээд явуулсан. Байцаагч нь Батхүү гэсэн байх. Утас нь: 99194438, 55253925

2008.07.04. Б.М. 24 настай. "Боловсрол" дээд сургуульд багш. Утас: 998916...

Ард кино театрын тэнд явж байсан чинь машинтай цагдаа нар ирээд шууд баривчилсан. Тэгээд нэг газар аваачиж зөндөө зодож дарамталсан. Баригдсан олон хүн тэнд байсан. Бүгд л зодуулсан. Бороон дунд, халуун наранд гадаа суулгаад, яг л кинонд гардаг шиг. Эхний өдөр уснаас өөр юм өгөөгүй. Хоёр дахь өдөр тал өгсөн. Миний бичиг баримт бүрэн байсан болохоор гурав хоноод гарсан. Харин анх хурааж авсан түрийвч, цаг зэрэг бусад зүйлийг маань өгөөгүй. Ер нь хүмүүсээс юмыг нь хурааж аваад л газар шидээд байсан. Яагаад зүгээр хүмүүсийг ингэж тамлаад байгааг лавласан чинь "Улс бидэнд эрх өгсөн юм. Яасан ч бидний дур" гээд цохиж байсан. Тэнд хүүхдүүд ч байна лээ.

2008.07.04. С.Билгүүн. Утас: 991881...

Би энэ сумны хонгиог Багшийн дээдийн дэргэдэх автобусны буудал хавиас оллоо. (Батлан хамгаалах болон цагдаагийн офицерууд л эзэмшдэг Макаров гэх гар бууны сумны хонгио өгөв О.Ш)

2008.07.04. Хүчитбаатар. Магнайгийн сонгуулийн менежер:

Батзанданг өнөө өглөө баривчилж Ганц худагт хорьсон гэж дууллаа. Хуулийн зөвлөх Баясгалан ингэж хэллээ. Хэлмэгдүүлэлт болж байх шиг байна. Ардчилсан Намын зүгээс ямар нэг асуудал тавих эсэхийг мэдэх гэсэн юм.

2008.07.05. Иргэн Ё.Долгормаа Утас: 998006...

...Жагсаал болох өдөр таксигаар МАХН-ын байранд ирсэн. Олон хүн тайван жагсаж, цагдаа нар намын байрыг хамгаалж байсан. Үүдэнд зогсож байсан хошуучаас гуйж байгаад хоёулаа дотогшоо орсон. Дарга нартай нь уулзаж сонгууль булхайтай болсныг л хэлэх гэсэн юм. Нэг хүүхэнтэй тараад дарга нарыг нь асуусан. "Та нар аль намын хүмүүс вэ" гэж байна. АН-ыг дэмждэг гэчихсэн чинь учиргүй хөөгөөд "Та нар АН-аас ямар авлига авсан" гэхчлэн хашгичаад байсан. Удалгүй л бужигнаад эхэлсэн шүү.

2008.07.07. Баярмаа:

"Улаанбаатар" зочид буудлын тэр хавиас хоёр хонгио оллоо. (Нэг нь АК бууны, нөгөө нь резин сумны хонгио байсан О.Ш)

2008.07.07. Иргэн Н. Утас 911996...

Батзаяа гэж 16 настай хүү. Цагдаа нарт долоон сарын нэгний шөнө буудуулсан. Гэмтлийн эмнэлэгт мэс засалд ороод биенээс нь сум авсан. Гэмтлийн зургаан давхарт хэвтэж байна. Өөр бас нэг буудуулсан хүүхэд тэнд байгаа. Дунд чөмөг нь хуга буудуулсан байна лээ.

2008.07.07. Цагдаагийн ажилтан Н.

Танай намын байрны хавиар эрүүгийн гэмт хэрэгтэн хоёр гурван хүн эргэлдээд байна. Юу ч хийж магадгүй хүмүүс шүү. Уг нь арван жилийн ялтай шоронд сууж байгаа ялтан. Миний мэдэхээс Паниг хочтой Батжаргал 10 жилийн ялтай, нөгөө нь Өмнөговийн Батжаргал гэгч мөн л 10 жилийн ялтай. Бас 120 мянгатын "сахал Баба" гэж эрүүгийн элемент ч явж харагдана лээ. Болгоомжтой байгаарай.

2008.07.19. Хурандаа Ж.Г.Цагдаагийн академид багш:

Галын байгууллагад 30 жил ажилласан. Энэ долоон сарын 13-нд гэнэт ажлаасаа халагдлаа. Надтай хамт галын байгууллагад 14 жил ажилласан Д.Хишигбаатарыг долоон сарын нэгний өдөр халж тэтгэвэрт нь суулгах шийдвэр гэнэт гарсан байсан. Өчигдөр УИХ чуулган хараад олон зүйл бодлоо. Долоон сарын нэгний галыг ажигласаан. Оросын элчингийн тэнд явж байтал тэндхийн цагдаагийн ажилтан "Цаана чинь хүн алах нь байна шүү" гэж хэлж байсан. Тухайн үедээ анзаарсангүй. Би галын байгууллагад 30 жил ажиллахдаа гал гарсан газар галын машин ирчихээд дусал ч ус цацалгүй шатааж дуусгасан тохиолдлыг мэдэхгүй юм. Шөнийн 03 цаг болж байхад яагаад ус цацахгүй байгааг лавласан чинь Уран зургийн галерейн галыг унтраасны дараа урагшаа ор гэсэн гэж нэг нь хэлж байсан. МАХН-ын байр бол тийм ч амар шатаад байхаар байр биш шүү дээ. Сүүлд өрөөнүүдээр ороход ихэнх өрөө огт шатаагүй байна лээ. Харин Уран зургийн галерей бол шаардлага хангаагүй байр. 2005-2006 оны үед байх. Тэр байрыг хүлээж авахад нь манай байцаагч комиссын гишүүний хувьд галын шаардлага хангаагүй байр гээд хүлээж авах актанд гарын үсэг зураагүй юм. Дан модоор шахуу барьсан байр шүү дээ. Тэр үед манай дээд дарга УИХ-ын гишүүн Хүрэлсүх байсан. Нөгөө байцаагчийг дуудаж загнаад, гарын үсэг зурахгүй бол ажлаас чинь хална, энэ тэр гэсээр албаар хүлээж авсан гэхэд болно. Сайн шалгавал их зйл байгаа болов уу. Би галын үед шөнийн 01 цагаас маргааш өдрийн 15 цаг хүртэл ажилласан.

2008.07.21. Зураач О. Утас: 990150...

МАХН-ын байр Дуурийн театр хоёрын дундаас хоёр хонгио оллоо. (Нэг нь АК бууны сургуулийн сумны, нөгөө нь байлдааны сумны хонгио байв О.Ш) Надад "Сони" камераар авсан бичлэг байгаа. Хэрэгтэй бол өгч болно. Долоон сарын нэгний шөнө миний танил зураач Марта найз бүсгүйтэйгээ болж буй үймээнийг сонирхож яваад цагдаа нарт баригдсан. Телевизээр баригдсан хүмүүсийг гаргахад тэнд байгаа харагдаж байсан. Хоёулаа зөндөө зодуулсан, хөх няц болсон сорви байгаа гэж байна лээ.

2008.07.21. Иргэн Н. "УБ Эрдэм" сургуулийн захирал:

Манай нэг багш Л.Т. жагсаалын үед тэнд явж байгаад болсон явдлыг харсан байна лээ. Цагдаа нар баривчилсан хүмүүсээ СТӨ-ний доод талд оруулж хориод зодож байхыг харсан байгаа юм. Тэгсэн нэг жагсагч түүнийг харчихаад "Манайхныг энд зодож байна" гэж хашгирсан. Тэгээд л хүмүүс тийшээ дайрч зодоон, цохион болсон юм билээ.

2008.07.27. Нэрээ нууцалсан эх сурвалж:

Жагсаалын шөнө би тэнд байсан юм. Надтай хамт тэнд зогсож байсан хэд хэдэн энгийн хүмүүс энэ явдлыг харсан шүү. Өнөө бамбай барьсан цагдаа нарын ард Эргүүл хамгаалалтын газрын дарга дэд хурандаа Мягмаржав нуугдаад жагсагчид руу чулуу шидээд, бусад цагдаа нараар шидүүлж байсан.

2008.07.29. Иргэн Б. Утас: 990085...

Саявтархан цагдаагийн газраас усанд живж нас барсан хүний тоо 70 гарсан гэж мэдээлж байсан. Тэдний заримыг байж магадгүй цагдаагийн сургуулийн хэдэн сонсогчоор нэг газар булуулсан байна лээ. Сонсогч нарыг сонгож аваад нууцыг хадгалах тангараг өргүүлэн гэсэн. Цогцсуудыг булж байхад ихэнх нь зодуулсан, буудуулсан байж болзошгүй сорвитой байсан гэж ярихыг сонссон. Саяын жагсаалын үеэр буудуулсан хүн тав биш байж магадгүй.

2008.07.31. Иргэн Б. Утас: 911502...

Долоон сарын нэгний шөнө барилга дээр ажиллаж байгаад 22 цаг өнгөрөөд талбай дээр ирсэн. Дуурийн театрын орчим буун дуу тачигнаад байсан. Уг нь шөнөжин ажиллах байсан ч онц байдал зарласан тухай телевизээр сонсоод ажлаа зогсоосон юм. Төв зам дагуу явж байсан чинь гэнэтхэн цагдаагийн маяктай машин, бас арай том хар машин хоёр багшийн дээдийн тэндээс гараад ирсэн. Тэнд байсан хүмүүс цагдаа ирлээ гээд чулуу шидэцгээж байсан. Нөгөө хоёр машин буцаж явснаа гэнэтхэн эргэж ирээд шууд буудаж эхэлсэн. Би замын хажуугийн хайс даваад хэвтэж нуугдаж байгаад чимээ намдахаар босож харьсан. Хүн буудсан газар зөндөө цус нэлийсэн байсныг Х гэж хүн камераар бичиж авсан байх.

2008.07.31. Иргэн Х.

Тэр шөнө гэдсээрээ буудуулсан нэг хүн гэртээ хэвтэж байна. Цагдаатай уулзсан гэсэн. Их айлгасан юм шиг байна лээ. Хувиараа боолт хийлгээд байж байна. Шаардлагатай гэвэл уулзуулж болох юм. Ээж нь манай гэр бүлийн хүнтэй хамт ажилладаг юм.

2008.07.31. Иргэн Л.

Ганц худагт миний таних зургаан оюутан хоригдож байна. 20 гаруй оюутан гадуур байцаагдаж байна. Миний танил нэг оюутны аав эргүүлийн цагдаа хийдэг юм. Тэр шөнө гудамжинд нэг цагдаа хүн бороохойдож байхад тааралдаад "Болиоч" гээд хэлчихсэн чинь эргээд өөрийг нь цохиод унагасан. Унахдаа цамцнаас нь татсан чинь погоон нь ханзарчихаж. Тэгсэн шууд баривчилсан байна лээ. Тэр оройдоо зөндөө зодуулсан гэсэн. Газар мөлхүүлээд байсан гэнэ. Одоо нил хөх няц.

2008.07.31. Иргэн А.

Манай хамаатан ах цагдаа хийдэг юм. Нийслэлийн цагдаад л ажилладаг. Тэр шөнө гэртээ их омгорхуу ирээд "Муусайн юмнуудыг ёстой тарвага шиг буудлаа" хэмээн хөөрцөглөж байхыг сонссон. Шөнө талбайд хүн хөөж буудсан гурван машины нэг нь хар өнгөтэй "Делика" байсан.

Жич: Дээр бичигдсэн мэдээллүүдийн талаар Улсын прокурорын дэргэдэх Мөрдөн байцаах газарт гурвантаа мэдүүлэг өгсөн бөгөөд, иргэдийн авчирч өгсөн сумны хонгионуудыг тоо ёсоор хүлээлгэн өгсөн болно.

Олхонууд ШААБАР :“МЭРГЭН БУУДСАН” ДАРГА хэн байж таарах вэ?

УТБА-аас үзүүлж байна.

2010-06-01T00:18:00.005+08:00

Дөрвөн настай халиун

2010-05-23T13:49:00.001+08:00

Дөрвөн настай халиун ээ
Дөрөө жийгээд дэргүүлнээ

Ай хө

Дөрвөлжилөөд харагдах ар нь ээ
Дөтөлсөн амрагын бараа юу ээ

Таваар тавьсан гэзэг нь ээ
Талын бутууд шиг саглайн аа

Ай хө
Тавалана харагдах бараа нь ээ
Танилцсан амрагын бараа юу дээ

Дөрвөн настай халиун ээ
Дөрөө жийгээд дэргүүлнээ

Ай хө
Бараа юу зээ

Цагдаа буудсан нь тогтоогдлоо.

2010-03-05T06:37:00.001+08:00

Долдугаар сарын 1-ний үймээний үеэр дөрвөн иргэний амь насанд халдсан гэх цагдаа нарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон тухай Улсын Ерөнхий Прокурорын газраас дараах тайлбарыг ирүүлжээ. Тайлбарыг бүрэн эхээр нь нийтэлж байна.
2008 оны долдугаар сарын 01-нээс 02-нд шилжих шөнө Улаанбаатар хотод нийтийг хамарсан эмх замбараагүй үймээнийг зогсоох үед галт зэвсэг хэрэглэсний улмаас хүний амь нас хохироосон, гэмтэл учруулсан хэрэгт Улсын Ерөнхий прокурорын дэргэдэх Мөрдөн байцаах албаны дэд дарга Ц.Батболдоор ахлуулсан ажлын хэсэг мөрдөн байцаалт явуулж дараахь дүгнэлтүүдийг хийсэн. Тухайлбал,

-Хэргийн газрын үзлэг болон мөрдөн байцаалтад хураагдсан хонгио, сумны хошуу нь ЦЕГ-ын харъяа Эргүүл хамгаалалтын газрын эзэмшлийн буу болох нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон. Мөрдөн байцаалтын шатанд гэрчээр мэдүүлэг өгсөн 1000 орчим хүний 100 гаруй нь цагдаагийн байгууллага гэрэлт хошуутай сум хэрэглэсэн тухай гэрчилсэн юм.

-Нэр бүхий дөрвөн хүн үймээн дэгдсэн шөнө 01:35-02.00 цагийн хооронд буудуулж нас барсан.

-Монгол Улсын Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөс үймээнийг зогсоох ажиллагааг зохион байгуулахыг ЦЕГ-ын даргын үүрэг гүйцэтгэгч, хошууч генерал Ч.Амарболдод даалгасан байна. Ингэхдээ галт зэвсэг хэрэглэхгүй байх талаар үүрэг өгчээ. Үүргийн дагуу Ч.Амарболд нь НЦГ-ын дарга, хурандаа О.Зоригтод утсаар мэдэгдэж, байлдааны галт зэвсэг хэрэглэхгүй байх үүргийг дамжуулсан. Генералаас ирүүлсэн үүрэг ёсоор О.Зоригт нь үймээнийг зогсоох ажиллагааг хэрэгжүүлэхийг газар, хэлтсийн дарга нарт үүрэгдсэн байдаг. Харин Эргүүл хамгаалалтын газрын дарга, хурандаа Ш.Батсүхийн үүргийн дагуу АКМ маркийн бууг Эргүүл хамгаалалтын газрын зургадугаар тусгай тасгийн ажилтнуудад тараасан байна.

-УБИС-ийн баруун тал, нэгдүгээр эмнэлгийн хойд тал, Гадаад харилцааны яамны хойд уулзвар зэрэг маршрутаар үймээнийг зогсоох, үймээнд оролцогч нарыг баривчлах ажиллагааг явуулсан. Энэ үед цагдаа нар "Авеко" автомашины цонхоор болон автомашинаар халхавчлан гэрэлт сумаар буудсан нь мөрдөн байцаалтын явцад тогтоогдсон.

-Үймээнийг тараах ажиллагааны үед буюу хүн буудуулсан цаг хугацаанд ТЕГ, ЗХЖШ, ХХЕГ, ШШГЕГ, ОБЕГ-ын ажилтнууд тараах ажиллагаанд оролцоогүй болох нь тогтоогдсон байна.

Улсын Ерөнхий прокурорын дэргэдэх Мөрдөн байцаах албанаас ирүүлсэн уг хэргийг хянаж үзээд галт зэвсэг хэрэглэж, хүний амь нас хөнөөсөн цагдаагийн ажилтнуудыг дараах хуулийн дагуу албан үүргээ гүйцэтгэсэн гэж үзэв. Олон нийтийг хамарсан эмх замбараагүй байдал бий болсон үед галт зэвсэг хэрэглэхийг Цагдаагийн байгууллагын тухай хуулийн 40.1.1-д заасан "Цагдаагийн албан хаагч болон бусад хүний амь нас, эрүүл мэндэд хохирол учруулж болзошгүй байдлаар довтолсон". Мөн хуулийн 46.3-д заасан "Нийтийг хамарсан эмх замбараагүй байдал бий болсон буюу бүлэглэж довтолсон үед оролцсон хүмүүсийг дотор нь ялгах боломжгүй онцгой тохиолдолд галт зэвсэг хэрэглэхийг зөвшөөрсөн" заалтын дагуу хэрэглэжээ. Нийгмийн хэв журмыг хамгаалах явцдаа хэн нэгнийг санаатай алах зорилгогүйгээр бусдын амь насыг хохироосон тул тэдэнд холбогдох Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 91.1 дэх хэсэгт заасныг "гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнгүй байжээ" гэсэн үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэв.

Цагдаагийн Ерөнхий газрын даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр ажиллаж байсан, хошууч генерал Ч.Амарболд нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 272.2-т заасан "хууль тогтоомж, түүний дагуу гаргасан дүрэм, журмаар тодорхойлогдсон албан үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүйн улмаас хүнд хор уршиг учирсан", НЦГ-ын даргаар ажиллаж байсан, хурандаа О.Зоригт, НЦГ-ын Хэв журмын хэлтсийн даргаар ажиллаж байсан, дэд хурандаа Г.Ганбаатар, Эргүүл хамгаалалтын газрын даргаар ажиллаж байсан, хурандаа Ш.Батсүх нар нь мөн хуулийн 263.2-т заасан "албаны эрх мэдэл буюу албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласны улмаас иргэний хуулиар хамгаалсан эрх, ашиг сонирхолд хүнд хор уршиг учруулсан" гэмт хэрэг үйлдсэн нь хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тогтоогдсон.

Дээрх гэмт хэрэг нь Монгол улсын Эрүүгийн хуульд заасан хүндэвтэр гэмт хэргийн ангилалд багтаж байгааг үндэслэн Монгол Улсын Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн долдугаар зүйлийн нэг дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн юм.
Мэдээллийн эх сурвалж : Зууны мэдээ

Долдугаар сарын 1-ний хэрэгт холбогдсон цагдаагийнханыг эрх мэдлээ урвуулсан гэсэн зүйл ангиар шийтгэх бололтой

2009-11-05T16:36:00.002+08:00

2008 оны долдугаар сарын 1-ний өдөр гарсан үймээнтэй холбоотойгоор буюу дөрвөн иргэн буудуулж амь насаа алдсан хэрэгт холбогдоод буй ЦЕГ-ын даргын үүрэг гүйцэтгэгчээр ажиллаж байсан хошууч генерал Ч.Амарболд, Эргүүл хамгаалалтын газрын дарга асан цагдаагийн хурандаа Ш.Батсүх, Нийслэлийн цагдаагийн газрын дарга асан О.Зоригт, тус газрын хэлтсийн дарга, дэд хурандаа Г.Ганбаатар, Эргүүл хамгаалалтын газрын 10 албан хаагч хэрэгтэйгээ танилцаж дуусчээ. Тэд энэ оны хоёрдугаар сарын 11-нээс эхлэн хэрэгтэйгээ танилцаж эхэлсэн юм.
Хавтаст хэрэгт цагдаагийнхан буудсан болохыг нотолсон хангалттай нотлох баримт байгааг хохирогчдын ар гэрийнхэн болон зарим нэг эх сурвалж ярьж байгаа. Харин үймээний үеэр амь насаа алдсан талийгаачдыг цагдаагийн хэн гэдэг ажилтан буудав гэдгийг нарийн тогтоох боломж байхгүй байгаа гэдэг. Галт зэвсгийн тухай хуулинд цагдаагийн ажилтан гарцаагүй нөхцөл байдал үүссэн үед галт зэвсэг хэрэглэх эрх нь хуулиараа олгогдсон байдаг. Энэ эрхийнхээ хүрээнд сум тараасан нь хөдлөшгүй нотлох баримтаар тогтоогдсоныг олон эх сурвалж хэллээ. Гэхдээ хэн нь хэн гэдэг иргэнийг буудав гэдгийг тогтоох боломж байхгүй тул хүний амь нас хохироосон зүйл ангиар бус эрх мэдлээ урвуулсан гэсэн зүйл ангиар цагдаагийнхныг шийтгэх гэнэ.

Эргэн сануулахад, үймээний үеэр амь насаа алдсан талийгаачдын ар гэрийнхэн болон буудуулж хүнд гэмтэл авсан иргэд энэ оны наймдугаар сараас хэргээ уншиж эхэлсэн ч хууль эрх зүйн талаар мэдлэг дутмаг тул өмгөөлөгчөө байлцуулан 25 хавтаст хэргийг уншиж байгаа учир багагүй хугацаа орж байгааг Прокурорын дэргэдэх мөрдөн байцаах албаныхан хэлж байна. Олны анхаарал татаад байгаа энэ хэрэг манай улсад хамгийн урт хугацаанд уншигдаж байгаа хэргийн тоог тэргүүлж байгаа гэнэ.

Х.Сүрэн

''Нөхөн олговор''-оор хэдий болтол хуурах вэ?

2009-08-03T10:32:00.003+08:00

Өнгөрсөн оны долдугаар сарын 1-ний өдөр олон хүнийг хомроглон баривчилж, ид хийж бүтээх насан дээрээ явсан таван залууг аав, ээж, хань ижил, үр хүүхдээс нь салган одсон. Тэр өдрөөс хойш жил гаруй хугацаа өнгөрөөд байна. Тэднээс гадна гэмтэж, бэртсэн цагдаагийн ажилтнууд, жирийн иргэд нэлээд бий.
Буудуулж шархадсан, амиа алдсан хүмүүсийн ар гэр жирийн иргэдийнхээ өөдөөс буу шагайсны учрыг олж өгөх, буудах тушаал өгсөн хүнийг илчлэхийг төр засаг, цагдаагийн байгууллагаас одоог болтол нэхсээр буй билээ. Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар Ардчилсан намаас нэр дэвшигч Ц.Элбэгдорж ялалт байгуулан ажлаа шүүхийн үйл ажиллагаатай танилцсанаар эхлүүлж, шударга ажиллахыг сануулсан. Удалгүй Өршөөлийн хууль санаачлан өргөн барьсан билээ. Энэ хуулиар дээрх хэрэгт холбогдон баривчлагдсан хүмүүс суллагдах нь хэмээн ар гэрийнхэн нь баярлаж байсан. Хэдийгээр энэ хэрэгт холбогдсон ихэнх хүн суллагдсан ч цөөн хэд нь үлджээ. Энэ хуульд албан тушаалаа ашиглан ард түмнийхээ эсрэг галт зэвсэг хэрэглэж, хүний амь бүрэлгэсэн цагдаагийн албан тушаалтнууд Өршөөлийн хуульд хамрагдан ажил үүргээ гүйцэтгэж байна гэж үзэн шархадсан хүмүүсийн ар гэрийнхэн Засгийн газрын ордны зүүн талд нойтон өлсгөлөн зарлаад байсныг цагдаагийнхан хүчээр тараасан. Тэднийг "Дэлхийн дарга" Бан Ги Мүнд улсаа асуудалгүй болгож харуулах гэхдээ цагдаагийн хяналт дор эмнэлэгт хорьсныг эх сурвалж өгүүлж байсан билээ. Үүнд бухимдсан хохирогчид дараагийн алхмаа хийж, гурван хүн лхагва гаригт хуурай өлсгөлөн зарлажээ. Тэдэнтэй зарим гишүүд санал нэг байгаа юм. Тухайлбал УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжиний "Дарлагдсан нь биш даварсан нь гараад явчихсанд харамсаж байна" гэж хэлснийг санаж байна. Үр хүүхдээ алдсан эдгээр хүний асуултад хэзээ хариулт өгөхийг ард түмэн хүлээсээр л. 1989 оны зургадугаар сарын 3-ны шөнө Тянь Ань Мин талбайд Хятадын хамгийн харанхуй нууцлаг хэрэг болжээ. Тус талбайд тэр өдөр Бээжингийн оюутан залуус засгийн газартаа ардчиллыг хөгжүүлэхийг шаардан тайван жагсаал хийсэн нь 40 гаруй жил тус улсыг удирдан жолоодсон Коммунист намын хувьд хүнд цохилт болжээ. Тэр шөнө ард иргэдээ гэртээ байхыг сануулсан боловч тэдгээр залуус жагссаар байсан учир хомроглон устгасан гэдэг. Хятадын засгийн газар энэ талаар тайлбарлахдаа "Хувьсгалын эсэргүү, гэмт хэрэгтэн, тэрс үзэлт босогчдыг нухчин дарахын тулд зэвсэг хэрэглэсэн" гэжээ. Харин манай Засгийн газар долдугаар сарын 1-ний үймээнтэй холбоотой ямар нэг тайлбар хийхгүй өнөөг хүрлээ. Өнгөрсөн сард УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл Монгол улсын Их хурлын тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлийн 11.2 дахь хэсэг, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн 2008 оны долдугаар сарын 5-ны өдрийн 17/18 дугаар зөвлөмжийг үндэслэн 2009 оны долдугаар сарын 24-ний өдөр 126 тоот захирамж гаргаж, 2008 оны долдугаар сарын 1 -ний өдрийн онц байдал тогтооход хүргэсэн нийтийн эмх замбараагүй байдлын үед нийгмийн дэг журам сахиулах чиг үүрэг бүхий байгууллагууд хэрхэн ажилласан, тэдгээрийн харилцан үйл ажиллагаанд үнэлэлт, дүгнэлт өгөх үүрэг бүхий ажлын хэсгийг байгуулсан. Энэ ажлын хэсгийг хэтэрхий орой байгуулж байгаагаас Монголын төр ард иргэдээ хэрхэн үнэлдэг нь харагдаж байна уу гэлтэй.

Нэг шил виски авсан хүнийг олоод хорьчихдог хэрнээ хүн буудсан, тушаал өгөнийг нь одоо хүртэл олоогүй байгаа нь хачирхалтай. 1973 оны хэлмэгдүүлэлтийн дараа цагаатгаж байгаа нь энэ гэж ар гэрт нь нэг сая төгрөг өгч байсан. Цагаатгах ажиллагаа одоо болтол бүрэн дуусаагүй. Долоон сарын 1-ний үймээний үеэр амиа алдсан, гэмтэж бэртсэн хүмүүсийн ар гэрт хэдэн төгрөг өгөх талаар гишүүд санал зөрөлдсөөр байгаа. Хүнээ буудчихаад дараа нь нөхөн олговор хэмээн хэдэн төгрөгөөр хуурах явдал хэдий болтол үргэлжлэх бол оо.

Д.ГЭРЭЛХҮҮ Дугаар 86/086/

Хүн алснаа Өршөөлийн хуулиар зөвшөөрчихөв үү?

2009-07-21T15:24:00.001+08:00

Шорон эзгүйрч байна гэх таамгийг эхэнд дэвшүүлье. Өөрөөр хэлбэл Өршөөлийн тухай хууль үйлчилж эхлээд 10 дахь хоногтойгоо золгож байна. Хүчин төгөлдөр эл хуулиар өнгөрсөн оны долдугаар сарын 1-ний үймээний үеэр иргэдийн амь насыг буудан хороосон цагдаагийнхан хэргээс мултран завшиж байгаад зэвүүцсэн хохирогчдын ар гэрийнхэн өлсгөлөн зарласаар таван өдрийг ардаа үдлээ.
Хуучин бас хувьсан өөрчлөгдөшгүй энэ сэдвийн ард хамгийн чухалд тооцогдож буй тоо нь гэмгүй явсан таван хүний халуун амь.

Гэмгүй явсан иргэд рүү буу шагайсан хэрэгт ЦЕГ-ын даргын үүрэг гүйцэтгэгч асан хошууч генерал Ч.Амарболд, нийслэлийн Цагдаагийн газрын дарга асан хурандаа О.Зоригт, тус газрын Хэв журмын хэлтсийн дарга асан, цагдаагийн дэд хурандаа Г.Ганбаатар, Эргүүл хамгаалалтын газрын дарга асан цагдаагийн хурандаа Ш.Батсүх нар болон эргүүл хамгаалалтын газрын I хэлтсийн 10 ажилтанг татан шалгасаар өдийг хүрсэнийг хэлэх юун.
Өнгөрсөн жилийн өдийд эдгээр этгээдүүд "Бидэнд хийсэн хэрэг байхгүй", “Байлдааны зориулалттай сум байгаагүй” гэхчлэн өөрсдийгөө хаацайлан хамгаалж байсан. Хэрэгтэн биш гэх атлаа хууль сахиулагчид өөрсдөө Прокурорын дэргэдэх Мөрдөн байцаах албаны үйл ажиллагааг 24 цагаар саатуулан хүч хэрэглэн шантаажласан нь гайхшрал төрүүлж байлаа. Гэхдээ энэ гол нь биш. Нэг л зүйлийг ойлгосонгүй. Худал үгийг мянга давтвал үнэн болдгийн үлгэрээр тэд буруугүй гэдгээ өнөөг хүртэл боломж гарвал хэлсээр байгаа. Тэгвэл яагаад тэднийг өршөөх гээд байна вэ. Миний итгэн үнэмшсэн хуулиар бол хэрэгтнийг өршөөж, хийгээгүйг нь цагаатгадаг. Энэ өнцгөөс нь аваад үзвэл яагаад цагдааг өршөөх ёстой гэж.
Харин ч эсрэгээрээ ойгоо тэмдэглэж буй эл өдрүүдэд бөх барилдуулан морь уралдуулахын оронд “биднийг цагаатга” хэмээн прокурорын дэргэд жагссан шигээ цуглах ёстой биш үү. Үгүй, тэгсэн. Тэд тэгсэнгүй. Огтоос чимээгүй байна. Бүр хохирогчдын өлсгөлөн шууд утгаараа цагдаагийн “хэрэгтнүүд”-ийг өршөөхийн эсрэг чиглээд байхад өмнөх шигээ үүрэг өгч хүчээр өлсгөлөнг зогсоосонгүй. Эндээс эндээс тэд буудчихсан нь үнэн юм гэх хялбархан хийгээд хөдлөшгүй дүгнэлтийг хийж болно.
Харин хуулийн үндэслэлээрээ бол Эрүүгийн хуулийн 263.1 буюу …албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласны улмаас…иргэний хуулиар хамгаалсан эрх, ашиг сонирхолд үлэмж хэмжээний хохирол учируулсан… гэх мөн тус хуулийн 272 заалтаар ял тулгаад буй. Харамсалтай нь сүүлийн заалтыг өмнөх УИХ-ын урт гартнууд /үнэндээ Ц.Нямдоржийн засварласан нэрээр хассан заалт/ хулгайлснаас хүчингүй болсон.
272 зүйл гээчийг үгүй хийснээр олон аавын хүүгийн амь насыг авч одсон “Ми-8” онгоцны осолд буруутгагдаад байсан хүмүүст, Хонгор сумын хэрэгт холбоотой нутгийн удирдлагууд гээд хэрэг хийсэн олон арван албан тушаалтан өнгөрсөн жил ямар нэгэн шийтгэлгүй үлдэж байлаа. Нисдэг тэрэг нисэх боломжгүй бороотой өдөр түймэр унтраахаар онгоц нисгэх тушаал өгсөн тэр хүмүүст зохих хариуцлагыг нь хүлээлгэнэ гэж найдаж байсан ч талаар болж байлаа.
Борооноор нисч “үхэх” тушаал, хорт бодисоор биологийн туршилж хийхийг зөвшөөрөл өгсөн дарга нар өдгөө наранд нуруугаа ээн алхангаа цэвэр агаараар цээж дүүртэл амьсгаа авч яваа.
Араас нь адгуус агнах аятай аймшигт “аллага” үйлдсэн хэрэгтнүүд өршөөгдөх гэж байна. Яагаад. Хэрэвзээ энгийн иргэн хүнийг хөнөөж, хүрээ талвал нөхрийг онц хүнд гэмт хэрэгтэн гэж үзэн дээд хэмжээ хавьцаа үйлчилдэг хуультай бол хүн буудсан цагдааг албан тушаалаа ашигласан гэж зүйлчлэн 2-3-хан жилийн ялтай заалтаар яллахаар төлөвлөж буйг санамсаргүй явдал гэж дүгнэвэл гэнэн болно.
Энэ бүхэн эхнээсээ шат дараатайгаар нарийн зохион байгуулсан төлөвлөлт байсан гэвэл илүү зохино. Иргэдийнхээ амь нас эрсэдэхэд хамгийн түрүүнд хариуцлага үүрэх ёстой Засгийн газрын тэргүүн огт дуу гаргаагүй.
Дүрэлзэн ассан иргэдийн уур хилэнг намжаах гэсэндээ тэд хэргийг шалгаж байна нэрийдлээр цаг хожих ялдамд Өршөөлийн хуулийг хуулийг боловсруулахдаа хэд хэдэн хувилбар санаачлах нэрийдлээр өөр хоорондоо тохиролцоо хийн амжжээ. Иргэдийн хүсэн хүлээсэн Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрынхан ч ялгаагүй. Мэдсээр байж ийм байдалд хүргэчихээд эцэстээ УИХ руу буруу чихэж байна. Бүх иргэдэд тэгшээр үйлчилэх ёстой энэ хуулийг харамсалтай нь тэгш бусаар үйлчлүүлж байна. Эцэстээ энэ нь иргэнд бус төрийн албан тушаалтнуудыг хамгаалахад чиглэсэн хууль болох нь тодорхой боллоо. Тодорхой болсоныг долоодугаар сарын 1-нээс үймээний хэргээр ял шийтгүүлсэн 200 гаруй залууст оноосон ялыг эсэргүүцсэн нийгмийн захиалгаар хийгдсэн эл хуулийн найм дугаар зүйл буюу Өршөөлд хамруулахгүй нөхцөл байдал харуулна. Угтаа энэ хуулийг батлах болсон цаг хугацааны бүрдэл нь долоодугаар сарын 1-нд чулуу шидсэнийхээ төлөө шийтгүүлсэн залууст өршөөл үзүүлэхэд агуулагдаж байсан ч эсрэгээрээ болчихож. Үймээнд оролцсон залуусыг төрийн эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн гэх заалтаар зүйлчилсэн. Харин Өршөөл үзүүлэх тухай хуульд энэ төрлийн гэмт хэргийг хамруулахгүй гээд тод заачихаж. Эцэстээ иргэдийн төлөө биш эрх мэдэлтэн, идсэн уусан, луйвардсан, балмад аашилсан төрийн албаныхныг хамгаалахад чиглэсэн хууль болох нь хэнд ч ойлгомжтой боллоо. Энгийн иргэдийн эрх ашгийг хамгаалагч бус эрх мэдэлтнүүдийн хамсаатан гэдгээ 76 харууллаа. Иргэдийг мартамхай хэмээн дөрвөн жилийн өмнө амласнаа үгүйсгэдэг тэд “бяцхан тархи”-наас ч илүү бяцхан гэдгээ харууллаа. Эргэн нэг сануулахад цагдаа нар энгийн иргэдийн амийг хөнөөсөн гэдгийг өршөөлийн тухай хууль харууллаа. Одоо бидэнд Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн хүчин төгөлдөр хугацаа дуусгавар болсоны дараа албан тушаалаа урвуулан ашигласан бус бусдыг амийг зэрлэгээр хөнөөсөн гэх гомдол гаргах л үлдлээ. Цагдаа нар өршөөгдөж байгаа нь хүн буудсан хэргээ хүлээсэн хэрэг биш үү.
Ай хөөрхий, албан тушаалтныг хаацайлахад чиглэсэн бас нэгэн хууль иргэдийн цөхрөл, харуулсалтай хамт тэмдэглэгдэн үлдэх нь ээ. Шорон эзгүйрч, төрийн албаныхан олшрох цаг ирэв үү.
Л.НАРАНТӨГС

2009-07-18T07:49:00.002+08:00

УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин өнөөдөр Өршөөлийн хуулийг хэрэгжүүлэх комиссын бүрэлдэхүүнд орж ажиллахаас татгалзаж байгаагаа УИХ-д даргад албан бичгээр мэдэгджээ. Наадмын өмнөх өдөр батлагдсан Өршөөлийн хуульд зааснаар анх удаа гэмт хэрэгт холбогдсон болон хөнгөн, хүндэвтэр гэмт хэргээр ял эдэлж байгаа, хэрэг бүртгэл, мөрдөн байцаалтад шалгагдаж байгаа 2000 гаруй хүн өршөөлд хамрагдахаар болоод байгаа.
Мөн хуулинд “авлигын хэргээр ял эдэлж, энэ хэрэгт шалгагдаж байгаа хүмүүс өршөөлд хамрагдахгүй” байхаар хаалт хийж өгсөн. Харин Х.Тэмүүжин гишүүн үүн дээр “Албан тушаалын гэмт хэрэгт холбогдож байгаа хүмүүсийг мөн өршөөлд хамрагдахгүй байхаар” хаалт оруулах санал өгсөн боловч хэлэлцүүлгийн явцад энэ нь хасагдсан аж. Тиймээс гишүүн “авлигачдыг хаацайлсан” энэ хуулийг хэрэгжүүлэх комисст орж ажиллахаас татгалзсан байна. Харин УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл үүнд нь ямар хариулт өгөх юм бол.

Буудсан цагдаа нарыг өршөөхийг эсэргүүцсэн иргэд өлсгөлөн зарлалаа

2009-07-18T07:20:00.003+08:00

Сонгуулийн луйвар булхайд бухимдсан иргэд 2008 оны долдугаар сарын 1-нд үймээн дэгдээж, таван иргэн амиа алдаж, цөөнгүй иргэд биедээ сумны шархтай үлдсэн бол үймээнд оролцогчдын дийлэнх нь ял сонсож хоригдоод буй. Эдгээр ял сонссон иргэдэд өршөөл үзүүлэх асуудлыг УИХ-аар хэлэлцэж батлаад байна. Гэхдээ энэ хуулийн агуулга долдугаар сарын 1-ний хохирогчдод таалагдаагүй бололтой. Үймээнд оролцож амиа алдсан хийгээд шархтсан зарим иргэдийн ар гэрийнхэн өчигдрөөс эхлэн өлсгөлөн зарлалаа.
Тэдний төлөөлөл 20-иод хүн Төрийн ордоны зүүн хаалганы хажууд гурван майхан босгон өлсгөлөн зарлаж сууна. Хохирогчдын ар гэрийнхэнд иргэд рүү буу шагайсан цагдаа нарыг өршөөлийн хуульд хамруулахыг эсэргүүцэж буй аж. Төрийн ордоны зүүн талд талийгаач Ц.Энхбаатарын эхнэр Ш.Бямбасүрэн, талийгаач Э.Доржсүрэнгийн ээж Д.Үржинсүрэн, шархтсан Ж.Батзаяагийн ах Ж.Батсүрэн, шархтсан Э.Энхтөрийн аав Л.Энхбат нар өлсөхөөр шийдсэн бол буудуулж шархтсан Г.Ариунбаатар суулт хийж байна. Иргэд “С.Баяр, Ц.Мөнх-Оргил нарт хуулийн хариуцлага тооц, буудах тушаал өгсөн албан тушаалтныг олж тогтоо”, “Өршөөлийн хуулинд алуурчид хамрагдах ёсгүй”, “Гэрэлт хөшөөний газрыг шийдэж өг”, “Шархтсан иргэдийн эрүүл мэндийн асуудлыг төр хариуц”, “Монгол хүний үнэ цэнийг тогтоо” гэсэн бичиг бүхий лоозонг майхнаа тойруулан тавьжээ. Бид өлсгөлөн зарласан иргэдтэй уулзсан юм.

-Та өөрийгөө танилцуулна уу?

-Би шархтсан Энхтөрийн аав Энхбат байна. Бид Өршөөлийн хуулинд иргэд рүү буудсан цагдаа нар хамрагдаж байгааг эсэргүүцэж энд өлсгөлөн зарлаад байгаа.

-Таны гарт ямар бичиг байгаа юм бэ? /Тэрбээр гартаа Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Баярт гэж хаягласан захидал барьж суулаа /

-Шархтсан хүмүүсийн ар гэрийнхэн хамтарч төрийн гурван өндөрлөгт энэ захидлыг хүргүүлж байгаа юм. Хэрвээ цагдаа нарыг өршөөлийн хуульд хамруулаад суллачих юм бол бидний хохирлыг барагдуулах бас хариуцлага тооцох эзэн олдохгүй байна. Сая Өршөөлийн хуулийг батлахаар хэлэлцэж байхдаа шархтсан хүмүүсийн ар гэрийнхэнд нөхөн төлбөр өгөх тухай яриагүй. Бид өчнөөн удаа бичиг хүргүүлж байсан. Доод тал нь 300 сая төгрөг нэхэмжилж байгаа. Гэтэл УИХ-ынхан шархтсан иргэдийн ар гэрээс нэхэмжлэл гаргасан гомдол санал ирүүлээгүй гэж яриад байна. Хүний эрүүл мэнд, амь нас тийм үнэ цэнэгүй зүйл биш баймаар. УИХ-ын гишүүн Ч.Сайханбилэг “Үймээнд оролцож хохирсон иргэдэд их мөнгө өгөөд сургачихвал дараачийнх нь бүр их мөнгө нэхнэ” гэж хэлсэн. Дахиад үймээн дэгдээх гээд байгаа юм уу. Тэр хүн хүний амийг юман чинээ бодохгүй байна. Л.Гүндалай, Д.Загджав гишүүн хоёрыг чуулганы хуралдаан дээр шархтсан хүмүүсийн ар гэрийнхэнд нөхөн олговор өг гэж хэлэхэд нь баярлаж байсан. Гэтэл тэр нь дэмжигдсэнгүй. Одоо өгч байгаа бичигнийхээ хариуг автал, тавьж байгаа шаардлагаа биелүүлтэл бид өлсгөлөнгөө үргэлжлүүлнэ. Иргэд рүү буудсан цагдаа нарыг Өршөөлийн хуульд албан үүргээ гүйцэтгэсэн гэсэн үндэслэлээр хамруулж байгаа. Үүнийг эсэргүүцэж байна.

-Та бүхэн өлсгөлөн зарлаад хэр удаж байгаа вэ.Эмчийн хяналтад орсон уу?

-Одоо 24 цаг болж байна. Маргааш 48 цаг болсны дараа эмч ирж эрүүл мэндийн байдлыг нь үзнэ гэсэн.

-Танай хүү Энхтөрийн биеийн байдал одоо ямар байна. Хичнээн төгрөгийн эмчилгээ хийлгэсэн?

-Хүүгийн маань бие тийм ч сайнгүй байгаа. Хөл дээрээ босч арай л чадахгүй байна. Баруун хөлийнхөө дунд чөмөг рүү буудуулж хүнд шархтсан шүү дээ. Эмчилгээнд нийт долоон сая гаруй төгрөг зарлаа. Би ажлынхаа газраас цалингийн зээл авч эмчилгээг нь хийлгэж байна. Сар болоод л Гэмтэл согогийн үндэсний төвд 10 хоног хэвтэж эмчлүүлдэг юм. Дунд чөмөгнөөс нь таван сантиметр орчим алга болсон. Энэ хэсгийг нь шилбэнээс нь авч нөхөх мэс заслын аравдугаар сард хийлгэнэ. Тиймээс бид шархтаж хөдөлмөрийн чадвараа алдсан иргэдийн насан туршид хэрэглэх мөнгийг нь төр даах ёстой. Бид насан туршид хэрэглэх мөнгийг нь төрөөс нэхэж байна. Хэмээв. Гурав дахь майханд суулт хийж буй Г.Ариунбаатартай уулзлаа.

-Та шархтсан гэсэн. Энд суулт хийж болж байгаа юм уу?

-Би одоо 28 настай. Үймээн гардаг өдөр Гадаад харилцааны яамны хажуугаар явж байгаад бууны суманд өртсөн. Ар нуруунаасаа буудуулж хүйсний нүхээр сум нь гарсан. Байнгын эмчилгээтэй байгаа. Эмчилгээнд хамаг мөнгөө л зарцуулж байна. Зургаан сая гаруй төгрөгөөр эмчлүүлсэн. Ямартай ч хохирсон төлбөрөө төрөөс авмаар байна.

Б.Гандолгор

Жилийн дараах 7 сарын 1

2009-07-02T07:40:00.002+08:00

Долдугаар сарын 1-ний үймээний үеэр амь насаа алдсан иргэдийн ар гэрийнхэн энэ өдрийг нүдэндээ нулимстай , сэтгэлдээ гунигтай өнгөрөөж байна. Тэднийг дэмжин зүрх сэтгэлээрээ нэг байгаа илэрхийлсэн иргэд ч Гандантэгчилэн хийдэд ном хуруулахаас эхлээд хамт байгаад ар гэрийнхэн нь талархаж байв. Энэ өдөр талийгаачдын ар гэрийнхний хамгийн их хүлээж байсан зүйл бол талийгаачдын дурсгалд зориулсан хөшөө босгох ажил байсан юм.
Өмнөх өдөр нь С.Ганбаатар агсны гэргий А.Оюунбилэг, Э.Доржсүрэн агсны аав Ц.Энхбаяр нар “Маргааш хөшөө босгох газрын зөвшөөрөл олгогдчих байх. Ядаж хөшөөгөө биш гэхэд шаваа тавина” хэмээн ярьж байсан ч энэ нь талаар болов. Энэ өдрийн арга хэмжээг МоАХ-ныхон хамтарч зохион байгуулж байгаа аж. Тэд ч мөн зөвшөөрөл олгох байх хэмээн хүлээж байсан ч ямар нэгэн хариу ирэхгүй байсаар өдрийн хугас өнгөрсөн. Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Д.Дорлигжав Нийслэлийн засаг даргын Тамгын газарт хөшөө байрлуулах газрын зөвшөөрөл олгох тухай хүсэлт явуулсан боловч хэн хариу өгөх нь тодорхой бус байсаар өнөөдрийг хүрч байгааг аргаа барсан иргэд хэлж байсан юм.

Талийгаач Э.Доржсүрэнгийн нагац эгч Н.Мөнгөнцоож , Ц.Энхбаатарын авга ах Н.Баяржаргал нартай уулзаж ярилцлаа.

-Талийгаачдын дурсгалд зориулсан хөшөө босгохыг зөвхөн та бүхэн бус олон иргэн хүсч байгаа. Гэтэл яагаад газар олгодоггүй юм бол?

Н.Баяржаргал:

-Ёстой хэлж мэдэхгүй юм даа. Өнөөдөр манай улс ардчилсан тогтолцоотой гэсэн атлаа ард түмэн нь тэр дундаа төрийн буруутай үйл ажиллагаанаас болж ах дүү, хүү, ханиа алдсан иргэд хэнд хандахаа мэдэхгүй, яах учраа олохгүй явж байна. Тэр аймшигт үйл явдал болсноос хойш нэг жил өнгөрлөө. Энэ хугацаанд бид дарга нарын өрөөний үүд сахиж, хэдэн ч бичиг цаас өгөв дөө. Одоо тоогоо алдсан. Гэтэл одоо ямар ч хариу байхгүй байсаар өдий хүрлээ. Д.Дорлигжав дарга албан бичиг илгээсэн гэсэн. Нааштай шийдэгдэх байх гээд л хүлээж байна даа.

-Хөшөөний хэмжээ хэр том билээ?

-Уг нь тийм их зай талбай эзлээд байхаар зүйл биш шүү дээ. Тавцан нь 11 метр, өндөр нь дөрөв, өргөн нь зургаан метр. Бидний сонгосон талбайд тавилаа гэхэд хүн явж болохгүй болно гээд байгаа гэсэн. Тийм зүйл байхгүй.

-Зарим нэг мэдээллийн хэрэгслээр энэ өдрийн үйл явдал юунаас үүдэлтэй вэ гэсэн асуулга явуулж байна. Та бүхэн юу гэж дүгнэдэг вэ?

Н.Мөнгөнцоож:

-Тухайн өдөр үнэхээр гэмт хэргийн шинжтэй балмад үйлдэл гарсныг үгүйсгэхгүй. Гэхдээ энэ бол үгээ хэлэх гэсэн, шударга бус үйлдлийг таслан зогсоох гэсэн ард түмний бухимдлаа тайлсан үйлдэл байсан юм.

Н.Баяржаргал:

-Авлига, хүнд суртал, шударга бус байдлыг ард түмэн тэвчихээ байгаад ийм алхам хийсэн. Олон иргэн АН-ыг дэмжээд л байдаг, гэтэл санал нь илт өөр гарсаар байгааг эрс эсэргүүцсэн үйлдэл. Ийм зүйл болохыг таамаглаж, мэдэж байсан МАХН-ынхан өөрсдийн үнэн байдлаа илрэх болохоор хумсаа нуусан муур адил тэнд үг хэлж үзэл бодлоо илэрхийлсэн иргэдийг буруутгах ёс байхгүй гэв.

Буяны арга хэмжээг зохион байгуулж байгаа МоАХ-ны дэд дарга Ш.Түвдэндоржоос цөөн асуултад хариулт авлаа.

-Та бүхэн хөшөөний газар олгох асуудлаар албан ёсоор хандсан уу?

-Бүх талаас нь хөөцөлдөөд байгаа. Удахгүй нааштайгаар шийдэгдэнэ гэдэгт итгэж байна. Талийгаачдын ар гэрийнхэн энэ газрыг сонгосон нь бас учиртай юм билээ. Аймшигт үймээн болсон энэ халуун цэгт дахин ийм зүйл бүү давтагдаасай, хойч үе тэднийг санан дурсч байгаасай гэсэндээ энэ газрыг сонгоод байгаа юм. Хөшөөг нь энд байгуулвал илүү зохимжтой гэж бид бодож байна.

-Хөшөөний эх загвар шалгарсан. Одоо хөшөөгөө босгох ажил үргэлжлэх байх. Хөшөөг ямар хөрөнгөөр босгох гэж байгаа вэ?

-Манай холбооноос уралдаан зарлаад “Долдугаар сарын 1” гэсэн бүтээл шалгарсан. Хөшөөг хандив тусламжаар босгох болно. Газрын асуудал шийдэгдчихвэл хөшөөгөө босгоход удах зүйл байхгүй.

-Манай улсад олон төрийн бус байгууллага, хүний эрхийг хамгаалах байгууллага байна. Энэ арга хэмжээнд тэдгээр байгууллагаас оролцож байгаа нь мэдрэгдэхгүй байна. Танайх хамтарч зохион байгуулсны учир юу вэ?

-МоАХ байгуулагдсан цагаасаа эхлээд хүний эр, эрх чөлөөний төлөө тууштай тэмцсээр ирсэн. Энэ арга аймшигт үйл явдлаас үүдэн таван сайхан залуу цаг бусаар амь насаа алдсанд бид эмгэнэн гашуудаж, хүний эрхийг бүдүүлгээр зөрчсөн хэмээн үздэг. Тиймээс ч бид хамтарч энэ арга хэмжээг зохион байгуулж байна.

“Улаанбаатар” зочид буудлын өмнө цугларсан иргэд, талийгаачдын ар гэрийнхэн шав тавихыг санал болгосон ч МоАХ-ныхон зөвшөөрөл өгөхийг түр хүлээхийг санал болгов. Ингэснээр ар гэрийнхэн нь “2008 оны долдугаар сарын 1-ний өдөр амь насаа алдсан залуусын дурсгалд зориулсан хөшөө энд босно. 2009.07.01” гэсэн бичигтэй хавтангаа барьсаар эрх баригчид ямар шийд гаргахыг хүлээх болсон юм.

МоАХ-ын зохион байгуулагчид энэ ажлыг нааштай шийдэгдэнэ хэмээн итгэж байгаагаа илэрхийлээд, ар гэрийнхэнтэй нь дараагийн арга хэмжээгээ зохион байгуулахаар явсан. Тэд Хандгайт зусланд байдаг “Хараацай ” нэртэй хүүхдийн асрах төвийг зорилоо. МоАх-ноос “Долдугаар сарын 1” нэртэй гэрэл зургийн үзэсгэлэнг Д.Сүхбаатарын талбайд гаргасан байсан юм. Мөнгөтэй нэг нь дархан цаазат Богд уулын амыг хүссэн хэмжээгээрээ хашсаар байна. Гэтэл төрийн буруутай үйл ажиллагаанаас болж амь насаа алдсан иргэдийн дурсгалд хэдхэн метр газар өгөх мэдэл эрх мэдэлтнүүдэд байдаггүй бололтой. Яагаад газар олгохгүй байгаа талаар бид Засаг даргын Тамгын газраас тодруулахаар зарим албан тушаалтнуудтай холбогдох гэсэн боловч хэн нь ч энэ асуултад хариулт өгөхийг хүссэнгүй.

Х.Оюунсүрэн

Өнөөдөр-Долоон сарын нэгэн

2009-06-30T09:31:00.003+08:00

Өнөөдөр долоон сарын нэгэн! 7/1. Үүнийг чухам өнөөдөр эргэж дурсахгүй бол нүгэл болно, учир нь “Долоон сарын нэгэн” хэмээх нэгэн огноо Монголын түүхээс хэзээ ч салахгүй нэр томъёо болон үлдлээ. Сайнаараа ч, муугаараа ч. Сургамжаар ч, түүхээр ч. Хожмын түүхчид энэ үйл явдалд бодитой дүгнэлт өгөх биз. Өнөөдөртөө үүнд дүгнэлт өгөхөд түүхийн талаасаа хэтэрхий эрт байна. Үгүйдээ л жагсагчид руу хэн буудах зөвшөөрөл өгсөн, хэн үүнийг гардан гүйцэтгэсэн, хаа хамаагүй Соёлын төвийг хэн галдан шатааж тоносон, энэ нь зохион байгуулалттай байсан уу, тайван жагсагсадыг хэн өдөөн хатгалга руу түлхэн оруулсан, энэ нь хэнд хэрэгтэй байсан гээд үй түмэн асуултын хариу олдоогүй л байна. Бүтэн жил болчихоод байхад үүний хариуг хэн гаргахгүй нуун дарагдуулаад байна, яагаад гэдэг асуулт ч хариугүй л байна. Харин яагаад Долоон сарын нэгэнд гэв гэнэт 20-30 мянган хүн төв талбай дээр хэний ч дуудлага заллага үгүйгээр цуглан эсэргүүцлээ илэрхийлэв гэдэг байраг л эхнээсээ тодорхой байсан зүйл.
Хэдийгээр бослогын маргаашаас л Оросын мэдээллийн хэрэгслэл үүнийг америкчуудын зохион байгуулсан зүйл, урааны хувьсгал, эсгий гэрийн хувьсгал, өрнийхний хатгалгаар хийгдсэн өнгөт хувьсгал хэмээн тодорхойлж байсан ч гэсэн яг үнэндээ хэн ч өдөөн хатгаагүй, зохион байгуулаагүй - ард түмний эсэргүүцэл байсан юм. Эрх чөлөөгөө олсон, олсноо эдэлж сурч байгаа тэр л ард түмэн луйвар булхайг эсэргүүцэн хэнээр ч хэлүүлэлгүйгээр төв талбай дээрээ цугласан юм. Ийм илэрхий юмыг үгүйсгээд ч яах юм билээ.
Өнгөрсөн 20 жилд болсон хамгийн шудрага зөв сонгууль 1990 оны 7-р сарын 22-нд болжээ. Монголын ардчилалын өдөр бол 7/22 юм. Бид түүхэндээ анх удаа ард түмнээрээ чөлөөт санал өгөх хэлбэрээр төрөө сонгосон. Үндсэн хуулинд орсон засвар ёсоор анхны байнгын ажиллагаатай парламентийг 51 суудалтайгаар байгуулах болсон. Энэ парламентэд тухайн үед байгуулагдаад байсан намууд хичнээн суудал авахыг ард түмнээс пропорциональ гэгддэг системээр авчээ. Сонгогчийн өмнө сонгуульд нэрээ дэвшүүлсэн зургаан намын нэр байх, тэндээс нэгийг нь дугуйлж дэмжинэ. Байнгын бус ажиллагаатай Ардын их хурал 430 суудалтай, түүнийг нь сум, дүүргийн тоогоор хуваагдсан тойргууд нэг нэг хүнийг сонгон шалгаж бүрдүүлнэ. Намуудын авсан суудалд тухайн намаас чухам хэн нь суухыг Ардын их хурал чуулганаараа шийднэ. Өөрөөр хэлбэл намын суудлын тоог ард түмэн шууд шийднэ, суух төлөөлөгчийг нь ард түмнээс сонгогдсон 430 гишүүн сонгоно. Ингээд МАХН суудлын 60 хувийг авсан. Монголын социал демократ нам, Монголын үндэсний дэвшлийн нам тус бүр гурван суудал, үлдсэнийг нь Монголын ардчилсан нам авч билээ. 51 суудал дээр суусан гишүүд нэгэнт жалга жалганаас сонгогдоогүй учир жалгын өмнө хариуцлага хүлээдэггүй, тэр л хэрээрээ зөвхөн нийт улс орны эрх ашгийн асуудлыг л хөндөн хэлэлцдэг байв.
Шинэ Үндсэн хууль батлагдсаны дараагаас бантангаа хутгаж мундраа дэлгэж эхэлсэн дээ. Тойргуудыг аймаг дүүргүүдэд 26 тойрог болгон хувааж олон мандаттай мажоритар сонгууль явуулав. Энэ систем нь яльгүй ч бай илүү санал авсан нь бүх суудлаа авдаг учир цөөнх болсон нь огт суудалгүй хоцордог, тэдний дуу хоолой ор тас алга болно. Үнэхээр ч ийм дүн гарч 60 хүрэхгүй хувийн санал ард түмнээс авсан МАХН 76 суудлын 70-ийг нь буюу 90 хувийг нь дангаараа авчиж билээ. 1996 онд нөгөө 70 маань өөрсдийнхөө дахин сонгогдохыг бодоод түрүүнийхээсээ долоон дор хууль батласан нь улсыг аймгаар нь биш бүлэглэсэн сумдаар 76 хэсэг болгоод тойрог болгоноос нэг хүн сонгох хувилбар ажгуу. Харин асуудал тэдний бодсоноос эсрэгээр гарч ардчилалынхан 50 суудал авч орхив.
2000 онд нийгмийн хандлага яльгүй эргэж МАХН-ыг дэмжигчид илүү олонх болсон байлаа. Үнэхээр ч тэд ард түмнээс 50,4 хувийн дэмжлэг авч нийт суудлаас 72-ийг нь буюу 95 хувийг нь хусаж орхих нь тэр. Нийгмийн үлдсэн 49,6 хувь нь 4 суудалтай хоцорлоо. 2004 оны сонгуулиар нийгмийн дэмжлэг мөн л яльгүй эргэж ардчилалынхан илүү шанстай болов. Харин энэхүү хэд хэд нахисан сонгуульд намууд болон улс төрчид суралцан дадлагажиж зальдах, луйвардах, хулгайлах, худалдаж авах, хуурах есөн шийдийн аргад үнэн чадамгай болжээ. Үүндээ төрийн аппаратыг ашиглах төдийгүй гадаад орны сонирхогч хүрээнийхнийг татан оролцуулах болсон байна. Энэнийг эрх барьж байгаа нь л хийж чадна. Учир нь төрийн эрх мэдэл мөнгө цаас нь тэдний мэдэлд байгаа. Үүнээ дагасан бүхэл бүтэн зохион байгуулалттай сүлжээ ч төрийн мөнгөөр хагас нууц байдлаар ажиллах болсон юм. Энэ сүлжээнд ажиллагсад одон тэмдгээс эхлээд мөнгө төгрөг эд материалаар урамшдаг, гэхдээ ичнэ зовно гэж байхгүй ил цагаан болоод ирсэн юм. Чадаж байгаа юманд арга байхгүй гэсэн зарчим үйлчлэнэ.Эрх баригчид ялагдаад ирэнгүүтээ улаан цагаандаа гарч сонгуулийн дүнг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж зарлаад ичгүүргүй луйвар илээр хийж гарсан юм. Үнэндээ тэд тасархай ялагдсаныг янз бүрийн судалгаа харуулдаг.
Эргэж эргэж нуг гэгчээр 2008 оны сонгуулийг мөнөөх 1992 оны олон мандаттай хувилбараараа явуулах боллоо. Урьд нь сонгогч мандатын тоогоор санал өгдөг байсан бол одоо хүссэн тоогоороо өгөх болов. Бүртгэлийн системгүй улс магадгүй дэлхийн хамгийн төвөгтэй системийг бодож олжээ. Гэвч төвөгтэй тусмаа луйвар хийхэд хялбар. Өнгөрсөн жилийн сонгуулиар сонгогч хэдэн санал өгсөн нь мэдэгдэхгүй учир баланс барьж болохгүй байсан нь залилан луйвар хийх хамгийн том тавцан болов. “Нэгийг тоо” гэдэг оппераци явуулжээ. Дүн гарангуут нэгтгэл дээр нь гаргах гэсэн хүнийхээ дүнгийн өмнө нэгийн тоо тавьчихана. 115 санал авсан хүний дүнгийн өмнө “1” тавьчихаар 1115 санал авсан болно. Бүх саналын хуудсыг эргэж гарган дахин тоолохгүй л бол энэ дүн баригдахгүй. Залиланг бүх хэсэг дээр хийхгүй, сонгож авсан хэдхэн хэсэг бусдын дүн гарахыг хүлээгээд сууж байна, хэдэн санал нэмэх хэрэгтэйг утсаар хэлэнгүүт түүнийг нь нэмээд өгнө. Тухайн “азтай” хэсгийн бүх ажиллагсад аль намаасаа үл хамааран ажиглагчтай юутай хээтэйгээ хэр хэмжээнд нь бол олдошгүй их мөнгөөр мялаалгана. Зөвхөн үүгээр амьдраад сурчихсан нийгмийн бүлэг ч буй болж амжижээ. Энэ арга ялангуяа өнгөрсөн жилийн орон нутгийн сонгуульд бүр ч төгөлдөршсөн нь илэрхий харагдсан. Ухаан нь Баянзүрх дүүрэгт урьд нь УИХ-ын сонгуульд орж байсан хэрэндээ нийтэд танигдсан хэсэг ардчилагчид мөнгө төгрөг гарган түлээ нүүрс гурил будаа тараан аминдаа их л хичээсэн боловч хэн нь ч цухуйсангүй. Харин Ху-ын гэгдэх хэн ч танихгүй хорин хэдтэй залуучууд тэдэн шиг тэнэгтсэнгүй, чив чимээгүй сууж байгаад л “хэрэгтэй газар” нь мөнгөө нэг дор зарцуулаад л тов хийтэл гараад ирсэн байна.
Өнгөрсөн оны Долоон сарын нэгэнд ард иргэд шудрага бус явдалд дургүйцсэндээ тэсвэрээ бараад гарч ирсэн юм. Тэд улс орноо аварсан. Тэд үр хүүхдийнхээ ирээдүйг аварсан. Тэд улам бүр авилгажиж буй төрөө аварсан. Тэд Монголын түүхэнд хэзээ ч балрахгүй мөрөө үлдээсэн. Тэд иргэний зориг гаргаж энэ орны жинхэнэ эзэн нь хэн бэ гэдгийг луйварчдад сануулсан. Соёлын төв түймэрдсэн, морин хуур хулгайлсан, урлагийн бүтээл эвдэн сүйтгэсэн, цагдаа зодсон, архи олзлон гударсан, тонон дээрэмдсэн, машин шатаасан, зэрлэг балмад загнасан зэрэг бол тусдаа асуудал. Тэрийг зөвтгөх ч гээгүй. Иргэдийн шудрага тэмцлийг зориуд муухай харгдуулах гэсэн тайлбарлагчдын явуулга уу, сүүлд нь цугласан эрүүгийн элементүүдийн танхайрал уу – одоо хэлэхэд дэндүү эрт байна. Гэмт хэргийг гэмт хэргээр нь ойлгон шүүх хэрэгтэй болохоос талбай дээр 30 мянган дээрэмчин цуглаж галдан шатаасан маягаар, эсвэл гэртээ зүгээр сууж байсан улсыг америкийн империалистууд мөнгө төгрөгөөр зодон гадаа гаргаж ирсэн маягаар тайлбарлана гэдэг зөөлхөн хэлхэд... юу ч гэмээр юмбдээ?! Долоон сарын нэгэн – Монголын ард түмний шудрага тэмцлийн өдөр!
Мэдээллийн эх сурвалж: http://publish.news.mn/show?id=907

The animals - house of the rising sun

2009-03-23T11:05:00.004+08:00

There is a house in New Orleans
They call the Risin' Sun
And it's been the ruin of many a poor boy.
And God, I know I'm one.

My mother was a tailor.
She sewed my new blue jeans.
My father was a gamblin' man
Down in New Orleans.

Now, the only thing a gambler needs
Is a suitcase and a trunk
And the only time that he's satisfied
Is when he's all a-drunk.

Oh, Mother, tell your children
Not to do what I have done.
Spend your lives in sin and misery
In the house of the risin' sun.

Well, I've got one foot on the platform.
And the other's on the train.
I'm goin' back to New Orleans
To wear that ball and chain.

Well, there is a house in New Orleans
They call the Risin' Sun
And it's been the ruin of many a poor boy.
And God, I know I'm one.

Зөнөсөн хурандаа нараар жүжиг тоглуулахдаа хүрэв

2009-03-10T13:49:00.004+08:00

Цагдаа нар өтлөж чадахаа больж. Насаараа цагдаагийн байгууллагад ажиллаж хурандаа цол зүүгээд тэтгэвэртээ суусан хөгшчүүл нь УИХ-ын Тамгын газар хүртэл заалдаж улстөржиж эхлэдэг байна шүү. Д.Базаргүр, С.Дамдин, Л.Очирхуяг, Ш.Энхбат гэсэн дөрвөн хурандаа өнгөрсөн долоо хоногт УИХ-ын Тамгын газрын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ц.Шаравдоржид ил захидал гээч юм гардуулав. Тэдний үзэж байгаагаар бол цагдаа нар хэлмэгдүүлэлтийн золиос болоод байна гэнэ. Долдугаар сарын 1-ний үймээнд дөрвөн хүн буудуулж амь насаа алдсан хэргийг Улсын прокурорын ерөнхий газрын дэргэдэх Мөрдөн байцаах албанаас шалгаад цагдаа нар буудсан болохыг тогтоосон нь тэдэнд таалагдахгүй байгаа юм байх аа. Тэгээд энэ бүхнийг УИХ анхааралдаа авч “төрийн дүгнэлт” гээчийг гаргах хэрэгтэй гэжээ. Хурандаа нарын энэ ил захидал гэхэд хэцүү, шаардлага гэхэд дөхөм зүйлээ цагдаагийн байгууллагад олон жил ажилласан хууль зүйн мэдлэгтээ дулдуйдаж бичсэн гэж гайхуулжээ. Нээрээ л гайхмаар юм болов. Хэрэг бүртгэж мөрдөн байцаалт явуулж прокурор хянаж байгаа хэрэгт төрийн дүгнэлт” гээч юмыг УИХ гаргаж болно гэсэн хуулийн зүйл заалт ЭБШХ-д лав байхгүй. Ямар ч хэрэг энэ хуулийн хүрээнд шалгагддаг гэдгийг хашир хурандаа нар мэдмээрсэн. УИХ гэдэг байгууллага өөрөө хуулийн доор оршдогийг ч тэд мартлаа гэж үү. Үгүй, тэд мэдэхийн дээдээр мэдэж байгаа. Харин хурандаа цолондоо эрдэж, цагдаад ажиллаж хамаг бүхнийг өмнөө бөхөлзүүлж явсандаа дулдуйдаж байгаа нь энэ.

Захидлыг инээд алдан хоёр гардан тосч авсан Ц.Шаравдорж ч шалгагдаж байгаа хэргийн талаар иймэрхүү цаасыг УИХ-ын Тамгын газар хүлээж авдаггүй гэдгийг бас мэдэж байгаа. Тэр бол хуульч хүн. Бүр Улсын дээд шүүхэд ажиллаж байсан хүний хувьд цагдаа нар ингэж даварч болдоггүй гэдгийг ойлгож таараа. Гэвч хэдэн зөнөсөн хурандаа нарын прокурорын газрынхныг матсан матаасыг хүлээж авахдаа хэвлэл мэдээллийнхнийг дуудаж ирээд л жүжиг тавив. Өчнөөн олон иргэний хөдөлгөөн, улстөрийн намууд бараг өдрийн нэг мэдэгдэл, захидал гаргаж л байдаг. Тэр болгоныг ч хэвлээд байдаггүй байхад өвгөн хурандаа нарын захиаг УИХ-ын Тамгын газрын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга нь хүлээж аваад сайхан загнаад байхын учир юу байна. Үймээний үеэр буудуулж нас барсан иргэдийн амь насыг төр үл тоохын тэмдэг үү. Цагдаагийн хурандаа нарын холбогдсон хэрэг мөдхөн хэрэгсэхгүй болохын дохио юу.

Бошиготын хөдөлгөөн 1998 онд Сүхбаатарын талбай болон Ялалтын талбайд эд галзуурч байх үед нэг өвгөн цагдаа нартай ноцолдож байгаад санамсаргүй хутгалчихаж билээ. Өөрийнхөө ач шиг залууд мэс хүргэчихсэн өвөөг хөдөлгөөнийхөн хөөргөж бас дээрээс нь зөнөг залгаж хэвлэлийн од болж нэлээд явсан юм даг, хөөрхий. Хүн бүхэн л “Хутга” Баасан, “хутга” Баасан” гээд л. Өнөөх нь зайлуул “Одоо хэрвээ жагсаал болвол би дахиад хэд хэдэн хүнийг хутгалахад бэлэн байна” гэж яриад л. Яг тэрэн шиг явдал цагдаад болоод байна. Нэлээд хэдэн жилийн өмнө тэтгэвэрт гарч олны ой санамжаас арчигдсан хурандаа өвөө нарыг хэн нэг нь хөөргөөдөхөж. “Та хэд чинь хурандаа цолтой, цагтаа цалгиж, цалингаа буухаар наргиж явсан шонхорууд. Та нарыг үг хэлэхээр бүгд айна. Хэвлэл мэдээллийнхэн ч анхаарна” гээ биз. Өнөөдүүл нь ч ач гучаа цэцэрлэг сургуулийнх нь хооронд зөөж явдаг ажлаасаа нэг өдөр ч гэсэн холдохын түүс болохдоо одонгоо зүүгээд Ц.Шаравдоржийн өрөөнд орж явчихсан хэрэг. “Яахав дээ тэд нэг орой хөгшиндөө ярих юмтай болоо биз. Тэглээ гээд яахав” гэх хүмүүс гарах л байх. Гэвч үнэндээ тийм биш. Төрийн нэрийг бариад иргэдээ хөнөөчихсөн этгээдүүдийг өмөөрч байгаадаа тэдний “хэрэг хүндэрч” байгаа юм. Бас буудах тушаал өгсөн цагдаа нарыг улайлгаж чадвал тэдний ард Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд хоёрын хэн нь гол үүрэг гүйцэтгэсэнийг нь тогтоож болох учиртай. Тэд ийм хэргийг цайруулах гэж, баллуурдах гэж Ц.Шаравдоржийн өрөө рүү орж яваад л гол утга нь бий. Тэгэхээр буудах тушаал өгсөн хэргийн ард томоохон төрийн зүтгэлтэн тодорсоноос л зөнөсөн хурандаа нараар жүжиг тоглуулахдаа хүрэв байна.
Л.Мөнхбаясгалан Өдрийн сонин : 2009.03.10 №058(3135)

Let it be - The Beatles

2009-03-02T01:52:00.001+08:00

When I find myself in times of trouble
Mother Mary comes to me
Speaking words of wisdom, let it be.
And in my hour of darkness
She is standing right in front of me
Speaking words of wisdom, let it be.
Let it be, let it be.
Whisper words of wisdom, let it be.

And when the broken hearted people
Living in the world agree,
There will be an answer, let it be.
For though they may be parted there is
Still a chance that they will see
There will be an answer, let it be.
Let it be, let it be. Yeah
There will be an answer, let it be.

And when the night is cloudy,
There is still a light that shines on me,
Shine on until tomorrow, let it be.
I wake up to the sound of music
Mother Mary comes to me
Speaking words of wisdom, let it be.
Let it be, let it be.
There will be an answer, let it be.
Let it be, let it be,
Whisper words of wisdom, let it be.

Christie: Yellow River

2009-03-02T01:10:00.003+08:00

So long boy you can take my place, got my papers I’ve got my pay
So pack my bags and I’ll be on my way to yellow river
Put my guns down the war is won
Fill my glass high the time has come
I’m going back to the place that I love yellow river

Yellow river yellow river is in my mind and in my eyes
Yellow river yellow river is in my blood it’s the place I love
Got no time for explanation got no time to lose
Tomorrow night you’ll find me
Sleeping underneath the moon at yellow river

Cannon fire lingers in my mind I’m so glad that I’m still alive
And I’ve been gone for such a long time from yellow river
I remember the nights were cool I can still see the water pool
And I remember the girl that I knew from yellow river

Yellow river yellow river is in my mind and in my eyes
Yellow river yellow river is in my blood it’s the place I love
Got no time for explanation got no time to lose
Tomorrow night you’ll find me
Sleeping underneath the moon at yellow river

Yellow river yellow river is in my mind and in my eyes
Yellow river yellow river is in my blood it’s the place I love

Christie: Yellow River live

Longplay Pronit J.CHRISTIE

2009-02-19T23:03:00.002+08:00

WYKONAWCA: J.CHRISTIE

TYTUŁ ALBUMU: CHRISTIE

WYDANIE: Longplay Pronit

NUMER KATALOGOWY: SXL 0771

STAN PŁYTY i OKŁADKI: OCENA 4

Stan płyt wg. Record Collector's Grading System

SPIS UTWORÓW;

Strona A;

YELLOW RIVER
GOTTA BE FREE
I’VE GOT A FEELING
NEW YORK CITY
INSIDE LOOKING OUT
PUT YOUR MONEY DOWN

Strona B;

DOWNTHE MISSISSIPPI LINE
SAN BERNADINO
COUNTRY BOY
JOHNNY ONE TIME
COMING HOME TONIGHT
HERE I AM
UNTIL THE DAWN

Wydawca: Gale Music Limitem(1), Christabel Music ( 2,3,5,6,8,-13), Copyright Control ( 4 ), Shaftesbury Music Pub. ( 7 )

C.B.S. U.K. Recording

Until The Dawn

2009-02-19T22:41:00.003+08:00

Evening shadows fill the night
Glowing starlight shining bright
I will be here till morning light comes round again
Nothing can harm you if you trust in me, my friend
Rest your head on my pillow
Until the dawn, until the dawn

Soon the night will pass away
Soon we'll see the light of day
I promised you I'd never leave you alone
So close your eyes and hold me, never let me go
Rest your head on my pillow
Until the dawn, until the dawn
Rest your head on my pillow
Until the dawn, until the dawn

Repeat

Until The Dawn MP3

Шүүх, шүүгч шударга биш байна

2009-02-13T10:15:00.001+08:00

Чингисийн цогцолборын гипсэн хана доош суугаад эхэлсэн гэж ордон даяар шуугих болов

2009-02-12T09:35:00.001+08:00

Чингисийн цогцолборын гипсэн хана доош суугаад эхэлсэн гэж ордон даяар шуугих болов
Төмөр хашлагаар хүрээлүүлж түмнээс тусгаарлагдсан Төрийн ордныг гаднаас нь харвал энэхүү нүсэр барилга тун суурь сайтай, бат бөх эд шиг санагдана. Хуучны зэгэл саарал өнгөө халж сэтгэлд өег өрмөн шаргал “дээл”-тэй болсон энэ байшин харин гадна дотроосоо усанд автан хэврэгшсээр буйг анзаардаг нь цөөн. Төрийн ордны баруун жигүүр доогуур бүхэл бүтэн гол булшлагдчихаад байгаа гэж хэн хүний санаанд буухгүй биз ээ. Нийслэлийн төвөөр урсч байсан гол яагаад Төрийн ордон дор дарагдсан талаар түүх сөхөж үзье.
Төрийн ордны барилгын ажлыг 1947 онд эхлүүлж, 1951 онд буюу тухайн үеийн төрийн тэргүүн маршал Х.Чойбалсанг насан өөд болохоос хэдхэн сарын өмнө 1951 онд ашиглалтад оруулжээ. Барилгын ажилд Халх голын дайны үед олзлогдсон япончууд гар бие оролцсон түүхтэй. Одоогийн Боловсролын их сургуулийн төв байранд байрлаж байсан төр, засгийн удирдлага Төрийн ордонд нүүн төвхнөснөөс хойш 57 жил өнгөрчээ. Тэр үед Сэлбийн гол хоёр салаалан урсч байсан гэдэг. Өтгөс буурлууд өдгөө ч Сэлбийн голыг зүүн Сэлбэ хэмээн нэрлэдэг нь тийм учиртай аж. Ил харагдах мөргүй болсон Сэлбийн баруун салаа одоогийн Урт цагааны орчмоор урсдаг байжээ. 1950-иад онд социалист бүтээн байгуулалт өрнөж нийслэлийн төв хэсэгт барилга байгууламж барихдаа баруун Сэлбийг дараад булчихаж. Бас орос ах нар хиймэл нуур тогтоохоор эхийг нь таслан боосон нь гавьтай юм бололгүй хаягдаад одоогийн Ногоон нуур болж хавь ойроо намагт автуулж, өмхийрсөн цөөрөм болон хоцорчээ.
Газартай тэгшлүүлж, дээрээ барилга байшин бариулсан ч баруун Сэлбэ алга болсонгүй, түүний ус хөрсөн доогуур нэвчиж нүүсээр Төрийн ордны баруун жигүүр дор “нойрсчээ”. Гэвч их ус ширгэсэнгүй. Хаврын хаварт байгалийн жамаараа сэрдэг юм. Баруун Сэлбийг амилах цагаар Төрийн ордны баруун жигүүрийн цахилгаан шатны техник хэрэгсэлд богино холболт үүсч жагсаалаас гарах нь ердийн үзэгдэл. Төрийн шаргал ордонд Чехээс авчирч угсарсан 1000 кг-ын даацтай гурав, 500 кг-ын даацтай нэг цахилгаан шат ажилладгаас яргуй нүдлэх цагаар ёс юм шиг нэг нь чийгтэн “хөл хоригддог” болсоор цөөнгүй жилийг үдэв. Энэ үеэр баруун жигүүрт төвлөрөн үйл ажиллагаагаа явуулдаг УИХ-ын эрхэм гишүүд, Тамгын газрын албан хаагчид явган шатаар өгсч уруудан эрүүл мэндээ сайжруулдаг авай.
Баруун Сэлбэ ордны барилгын төв хэсэг болох УИХ-ын чуулганы танхимд ч суулт үүсгэж дөнгөсөн байна. Хэдэн жилийн өмнө Дэд бүтцийн хяналтын албанаас шалгалт хийж үзээд чуулганы танхим хүний эрүүл мэндэд тохиромжгүй, сууж нурах аюултай гэсэн дүгнэлт гаргаж байв. Түүнээс хойш чуулганы танхимд их засвар оруулан, 2006 оны намар ашиглалтад оруулсан билээ. Гэвч аюул үүгээр өнгөрсөнгүй. С.Төмөр-Очир УИХ-ын дарга байхдаа Монголын үндэсний олон нийтийн телевизийн шууд нэвтрүүлэгт оролцож “Ж.Бямбадорж дарга бид хоёрын суудаг хэсгийн тааз “но”-той болж байгаа” гэж байв. Түүнээс хойш хоёр ч парламент бүрэн эрхээ өндөрлүүлж, дахин нэг нь үйл ажиллагаагаа эхлүүлэн анхны чуулганаа завсарлуулаад байна. Өнгөрсөн хугацаанд Төрийн ордны тэр хэсэгт засвар оруулаагүй тул УИХ-ын даргын албан өрөө, Засгийн газрын хуралдааны танхим байрладаг баруун жигүүрийн урд хэсэг аюултай бүсд тооцогдохоор болжээ.
Зүүн жигүүр ч ялгаагүй. Н.Багабанди Ерөнхийлөгчийн үед түүний албан өрөөний том гэрэл ан цав үүссэн таазнаас салан нүсэр бүрхүүлтэйгээ бичгийн ширээн дээр нь унаж байсан юм. Ажлын цаг дуусч Ерөнхийлөгч эзгүй байсан тулдаа л Төрийн тэргүүн мэнд үлдсэн.
За энэ ч яах вэ, 60 шахам жил болсон “өвгөн” барилга гэж бодоход ашиглалтад гүйцэд орж амжаагүй байгаа урт настай Чингисийн цогцолбор усанд авахуулж, доош суугаад эхэлсэн гэж ордон даяар шуугих болов. Тэнд одоогоор Төрийн есөн хөлт их цагаан тугаа шилжүүлж, Монголын төрийг даадаг хэмээх Очирваань бурхны зээгт наамал дүрийг залаад буй. Бас төр, засгийн архивыг оруулж, үзэсгэлэнгийн дэлгэмэл танхим байгуулан олон нийтийн чөлөөтэй орж гарч сонирхдог бүс болгохоор төлөвлөөд байгаа. Гэтэл олонд үүдээ нээж амжаагүй цогцолборын доод хэсгээс ус гарч, гипсэн хана нь суугаад эхэлсэн гэнэ. Өмнөх зууны дундуур баруун Сэлбийг дарж, байгалийг ялан дийллээ гэж дүвчигнэж байсны гай энэ. Ядахдаа УИХ-ын гишүүн Д.Арвины эзэмшилд байсан “Их өргөө” компанийнхан яс муутай материалаар цогцолборыг барьсны “но” илэрч, хана туурга нь суух болсныг архивын ажилтнууд хэлцгээх болжээ. Гадна хэсэг нь л гэхэд дөнгөж барьж дууссаны дараа хэлтэрч нурж эхэлснийг тухайн үед хэвлэлүүд зураг сэлттэй нь нийтэлж байсан билээ. Их Монгол Улсын 800 жилийн ойгоор 2006 оны зун ашиглалтад оруулна гэж байсан Чингисийн цогцолбор 2009 он гараад байхад хаалгаа нээх бүү хэл усанд автаад зутруу л байгаа гэнэ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, түүний Тамгын газрынхан тэнд байрлах ёстой байсан ч айгаад нүүж орох зүрхтэн олдохгүй байгаа бололтой.
Төрийн ордонд уг нь 1961, 1981 онд өргөтгөл, 1987 онд шинэтгэл хийжээ. Хүйтэн дайны үе болох 1981 оны өргөтгөлөөр ордны дор 150 хүний хоргодох байр байгуулсан гэдэг. Одоо тэр байрыг дайны зориулалтаар ашиглах хэрэг байхгүй тул хана, тааз нь сууж шавар шохой нь нурсан, өрөө тасалгаа нь усанд автсан эрхэм гишүүдийн толгой хоргодох газар болж магадгүй нь. Төрийн бэлгэдэл болж иргэдийнхээ сэтгэлд оршдог Төрийн ордныг дороос нь баруун Сэлбийн ус, дээрээс нь борооны дусаал идэж өдрөөс өдөрт хэврэгшсээр. Ядаж байхад шинэхэн барьсан Чингисийн цогцолбор муудаж эхэлдэг нь ч юу вэ.

“МАХН-ын төв байр” зураг оны шилдгээр шалгарлаа

2009-02-02T10:02:00.001+08:00

Гэрэл зургийн “Гамма” агентлагаас зохион байгуулдаг нэрт гэрэл зурагчин Ц.Батзориг агсны нэрэмжит “Оны шилдэг гэрэл зураг-2009” уралдааны шилдгүүд өнөөдөр тодорлоо. Тус уралдааныг энэ жил найм дахь удаагаа зохион байгуулж байгаа бөгөөд энэ удаагийн уралдаанд ирүүлсэн нийт 900 гаруй гэрэл зургаас шилдгүүдийг тодруулсан байна.

Ц.Батзориг агсны нэрэмжит шилдэг гэрэл зураг шалгаруулах уралдааны номинаци тус бүрт тэргүүлсэн бүтээлийг танилцуулъя.

-Хамгаалал хүссэн хүүхэд сэдэв:
Гэрэл зурагчин Э.Харцага. “Хүчирхийлэлд өртөж буй аврал эрсэн охин”.

-Чөлөөт сэдэв:
Гэрэл зурагчин Б.Амар. “Эцсийн зогсоол”.

-Хошин шогийн мэдрэмжтэй зурагчны шагнал:
Гэрэл зурагчин Н.Тэмүүжин. “Баригдана даа, баригдана”.

-Хүмүүс, хөрөг, гэр бүл:
Гэрэл зурагчин П.Ганбаяр. “Танилын хөрөг”

-Монгол омогшил-МУГЖ Д.Сосорбарамын нэрэмжит шагнал:
Гэрэл зурагчин Ч.Батзориг. “Говийн шөнө”.

-Байгаль, хүрээлэн буй орчин:
Гэрэл зурагчин Л.Мөнхөө. “Хоолондоо”.

-Спорт сэдэвт гэрэл зураг:
Гэрэл зурагчин Ж.Батбаатар. “Цохилт”.

-Олны таашаалд нийцсэн гэрэл зураг:
Гэрэл зурагчин Т.Бямба-Очир “МАХН-ын төв байр”.

-Оны үйл явдал, аж амьдрал:
Гэрэл зурагчин Ү.Одбаяр. “Цаазын ял”.

-Гранпри буюу оны шилдэг гэрэл зураг:
Гэрэл зурагчин Т.Бямба-Очир “МАХН-ын төв байр”бүтээлээр тус тус оны шилдэг гэрэл зургийн шагнал хүртлээ.

М.Дөлгөөн: “МАХН-ын төв байр” зураг оны шилдгээр шалгарлаа

Шилдэг цахим хуудас бүтээх уралдаан

2009-02-01T07:09:00.000+08:00

Зорилго

Энэхүү уралдаан нь өсвөр үеийнхний улам бүр өсөн нэмэгдэж буй мэдээллийн технологийн сонирхол, чадварыг нь нэмэгдүүлж хөгжүүлэх, мэдээлэл, харилцаа холбоо технологийн салбарын ирээдүй хойч үеийг бэлтгэхэд дэмжлэг болох зорилготой.

Зохион байгуулалт

Уралдаанд оролцогчид тавигдах шаардлага:

Веб дизайн болон хөгжүүлэлтийн талаар анхан шатны мэдлэгтэй байх.
2009 оны 2 сарын 13-ны байдлаар 19 нас хүрээгүй нийслэлийн төрийн болон төрийн бус ЕБСургуулийн сурагч байх.
Уралдаанд оролцох веб хуудсаа тэмдэглүүлэх. Зорилго, ашиглах технологи, мэдээлэл гэх мэт

Цахим хуудсанд тавигдах шаардлага:

Тухайн оролцогч өөрөө хийсэн байх. Ямар нэгэн web template, чөлөөт эхийг ашиглахгүй байх бусдаар хийлгээгүй байх шаардлагатай.
Зохиогчийн эрх болон оюуны хулгайн талаар хууль болон холбогдох дүрэм журмыг зөрчөөгүй байх. Веб хуудасны мэдээллийн эх сурвалжийг тэмдэглэсэн байх шаардлагатай.
Аливаа байгууллагын талаар сурталчилгааны материал агуулаагүй байх. Ямар нэгэн байгууллага, аж ахуйн нэгжийн талаар буюу ямар нэг бүтээгдэхүүн үйлчилгээний талаар сурталчилгааны материал агуулаагүй байх шаардлагатай.
Олон нийтэд зохимжгүй материал агуулаагүй байх. “Зохимжгүй материал” гэдэгт дараах зүйлсийг ойлгоно.

• Дайрч доромжилсон, зохисгүй үг хэллэг хэрэглэсэн, хувь хүн буюу олон нийтэд заналхийлсэн, арьс өнгө, хүйс, шашин шүтлэг зэргээр ялгаварласан, хэт үндэсний үзлийг дэлгэрүүлсэн зэрэг олон нийтэд зохимжгүй бүдүүлэг, бусдыг дорд үзсэн материал
• Архи, тамхи, садар самуун болон хуулиар хориглосон бусад зүйлсийг сурталчилсан болон агуулсан материалууд

Хэл. Тухайн веб хуудас нь монгол хэл дээр бүтээгдсэн байх бөгөөд олон хэлний сонголттой байж болно. Хэлний нэмэлт боломжуудыг агуулсан веб нь илүү оноо авах магадлалтай.

Шүүгчдийн бүрэлдэхүүн

Шалгаруулалтыг 5 хүнтэй шүүгчдийн бүрэлдэхүүнтэй баг тодорхой шалгуурын дагуу шалгаруулж дүгнэнэ.
Шүүгчдийн багийг МШХХТГазраас байгуулна.
Шүүгчдийн бүрэлдэхүүн нь шалгуур үзүүлэлтийг эцэслэн батална.
Шүүгчид шалгуур үзүүлэлтүүдийн дагуу нийт оролцогчдын ирүүлсэн бүтээлүүдээс I байранд нэг (өргөмжлөл 150.000 төгрөгийн хамт), II байранд 2 (өргөмжлөл 100.000 төгрөгийн хамт), III байранд 2 (өргөмжлөл 50.000 төгрөгийн хамт) сурагчийг тодруулж шагналыг гардуулна.

Хугацаа

Бүртгэлийг 2 сарын 1-ээс эхлэн 2 сарын 13-г дуустал үргэлжилнэ. Уралдаанд оролцогч нь бүртгүүлэхдээ өөрийн хийх веб хуудсыг тэмдэглүүлнэ.
Уралдаанд оролцогчид 3-р сарын 7-оос өмнө хийсэн вебээ шүүгчдийн багт хүлээлгэн өгнө.
Шалгаруулалтыг 3 сарын 14-нд шалгаруулж дууссан байх бөгөөд шагналыг 3 сарын 18-нд гардуулна.

Бусад

Шүүгчид болон зохион байгуулагчдын зүгээс тухайн оролцогчын хувийн сахилга бат, зохион байгуулалтын асуудал болох уралдаанд оролцох веб хуудсаа санамсаргүйгээр устгах, алдах, дутуу хэлбэрээр өгөх буюу техникийн нөхцөл байдлаас шалтгаалсан эвдрэл гэмтэл зэрэг асуудлыг хариуцахгүй болно.

Холбоо барих

Мэдээлэл, шуудан, харилцаа холбоо, технологийн газар
Бодлого төлөвлөлтийн хэлтэс мэргэжилтэн Б.Тамир
Утас: 330784
Э-Мэйл: tamir@icta.gov.mn