ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Αλ. Τσίπρας: Είναι ψεύτες και επικίνδυνοι και πρέπει να φύγουν

2014-04-28T10:39:00.000-07:00

Την πεποίθησή του ότι «όσο πιο μεγάλη η διαφορά της ήττας της Νέας Δημοκρατίας από τον ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές, τόσο πιο γρήγορα θα αποκατασταθούν η δημοκρατική ομαλότητα, η οικονομική και κοινωνική σταθερότητα, και η ανάπτυξη» εξέφρασε ο Αλέξης Τσίπρας σε ομιλία του στην Πράγα.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επεσήμανε και πάλι την πολιτική σημασία των ευρωεκλογών της 25ης Μαΐου εκτιμώντας ότι «θα αποδειχθούν ένας σταθμός για τη γενιά μας. Που, σε μεγάλο βαθμό, θα καθορίσουν τη μοίρα και της επόμενης».

Σε νέα επίθεσή του κατά της κυβέρνησης με αφορμή το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα 2015-2018, ο κ. Τσίπρας είπε ότι «εκτός από ψεύτες είναι και επικίνδυνοι και πρέπει να φύγουν» και πρόσθεσε:

«Πως γίνεται να τελειώνουν το Μνημόνιο και η λιτότητα, ενώ το νέο Μεσοπρόθεσμο 2015-2018 προβλέπει μέτρα λιτότητας μέχρι και το 2018; Στις δημόσιες δαπάνες, τους μισθούς των δημόσιων υπαλλήλων, τις επικουρικές συντάξεις. Όπως και τη μονιμοποίηση των χαρατσιών. Το δικό τους Μεσοπρόθεσμο αποδεικνύει πως είναι ψεύτες. Γι' αυτό εμείς λέμε: Εκτός από ψεύτες, είναι και επικίνδυνοι και πρέπει να φύγουν».

5.100 ευρώ ο μέσος μισθός στην Ελβετία

2014-04-28T10:32:00.001-07:00

Περισσότερα από 6.118 φράγκα μηνιαίως (5.100 ευρώ) κερδίζουν οι μισοί μισθωτοί στην Ελβετία, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιοποιήθηκε από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, τρεις εβδομάδες πριν από τη διεξαγωγή ενός δημοψηφίσματος για τη θέσπιση κατώτατου μισθού 4.000 φράγκων μηνιαίως.

Ο μέσος μισθός αυξήθηκε κατά 3,2% στα 6.118 φράγκα, σε σχέση με το 2010, επισημαίνει η Στατιστική Υπηρεσία.

Τα τελευταία δέκα χρόνια το επίπεδο του μέσου μισθού σε ολόκληρο τον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε κατά 13,4%.

Όμως οι ανισότητες είναι μεγάλες. Έτσι από το 2002 ως το 2012 το 10% των πιο καλοπληρωμένων υπαλλήλων είδαν τον μισθό τους να αυξάνεται κατά 22,5%.

Αντίθετα για τους λιγότερο καλά αμειβόμενους η αύξηση το ίδιο διάστημα ήταν 9,5%.

Οι περίπου 268.000 λιγότερα καλά αμειβόμενοι εργάζονται στην παροχή υπηρεσιών (52%), ή σε τομείς όπως η εστίαση και ο τουρισμός (38%) και οι πωλήσεις (20%).

Η μισθολογική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών αυξήθηκε κατά 0,5% τα τελευταία δύο χρόνια και έφτασε το 18,9%.

Εξάλλου οι αλλοδαποί αμείβονται λιγότερο απ’ ό,τι οι Ελβετοί, εκτός από αυτούς που βρίσκονται σε διευθυντικές θέσεις.

Η έρευνα αυτή, που πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια, βασίζεται σε δεδομένα από περίπου 35.000 επιχειρήσεις, που μετρούν περίπου 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενους.

Ευχάριστα νέα για τον Σουμάχερ: Ξύπνησε από το κώμα -Αναγνώρισε τη γυναίκα του

2014-04-28T10:10:00.001-07:00

Πολύ θετικές ειδήσεις έρχονται από την Γερμανία, καθώς, το δίκτυο RTL, ανακοίνωσε ότι ο Μίκαελ Σουμάχερ ξύπνησε από το κώμα και αναγνώρισε τη γυναίκα του.
Το γερμανικό κανάλι, επικαλούμενο την εκπρόσωπό του, Ζαμπίνε Κεμ, αναφέρει ότι ο θρύλος της φόρμουλα,

συνήλθε, έπειτα από τέσσερις μήνες σε τεχνητό κώμα.
Ο Γερμανός οδηγός πριν από τέσσερις μήνες είχε ένα σοκαριστικό ατύχημα σκι και υποβλήθηκε σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις, παραμένοντας, ωστόσο, σε τεχνητό κώμα.
Από τον Ιανουάριο και μετά οι γιατροί είχαν μειώσει τη δοσολογία των φαρμάκων προκειμένου να αρχίσει να ξυπνάει, ωστόσο, η διαδικασία αυτή πήρε τρεις ολόκληρους μήνες.
Περισσότερες λεπτομέρειες δεν έχουν γίνει γνωστές, ενώ δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για την εξέλιξη αυτή, ωστόσο, το RTL αναφέρει ότι η ίδια η Ζαμπίνε Κεμ έκανε γνωστή την είδηση.

Τάφος με πενήντα μούμιες ανακαλύφθηκε στην Αίγυπτο

2014-04-28T10:01:00.001-07:00

Βρέθηκε τάφος με περίπου 50 μούμιες, μεταξύ των οποίων και κάποιες νεογέννητων παιδιών, στην Κοιλάδα των Βασιλέων, στο Λούξορ της Αιγύπτου.

Σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου που επικαλείται το πρακτορείο MENA, οι ξύλινες σαρκοφάγοι και νεκρικές μάσκες βρέθηκαν δίπλα στα λείψανα που πιθανότατα χρονολογούνται από την εποχή του Νέου Βασιλείου.

Όπως δείχνουν οι πρώτες ενδείξεις, στον τάφο αυτό, ο οποίος είχε λεηλατηθεί στο παρελθόν από τυμβωρύχους, είχαν τοποθετηθεί επίσης οι σοροί πριγκίπων και πριγκιπισσών.

Η ανακάλυψη έγινε από μια ομάδα ελβετών αρχαιολόγων του ελβετικού Πανεπιστημίου της Βασιλείας σε συνεργασία με τις αιγυπτιακές αρχές.

Το φοβερό που έκανε ο Αναστασίου μετά τον τελικό!

2014-04-28T09:53:00.000-07:00

Η απίστευτη ενέργεια, σπάνια για τα ελληνικά γήπεδα που αξίζει βράβευση! Χίλια μπράβο στον Γιάννη Αναστασίου γι΄αυτό που έκανε μετά το ματς.

Όταν το σφύριγμα της λήξης ενός τελικού σε βρίσκει κατακτητή ενός τροπαίου και μεγάλο θριαμβευτή, τότε το τελευταίο πράγμα που σου έρχεται στο μυαλό, είναι αυτό που έκανε ο Γιάννης Αναστασίου.
Ο προπονητής του Παναθηναϊκού, πριν πανηγυρίσει έξαλλα και πριν πάει στην κερκίδα των οπαδών του Παναθηναϊκού, έδωσε εντολή στους παίκτες του να χειροκροτήσουν τους φιλάθλους του ΠΑΟΚ.
Μία φοβερή κίνηση, μοναδική για τα ελληνικά δεδομένα, άξια συγχαρητηρίων που αποτελεί παράδειγμα και δίνει την ελπίδα ότι το ποδόσφαιρο μπορεί, αν υπάρχει θέληση, να αλλάξει.

ΤΕΝΕΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΤΡΟΙΑΣ

2013-01-01T23:04:00.000-08:00

ΤΕΝΕΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΤΡΟΙΑΣ

Αλέξανδρου Καλέμη

Εικόνα 1

Όταν βρεθήκαμε στην περιοχή των Δαρδανελίων, ήταν μια φωτεινή και σχεδόν καλοκαιρινή μέρα του περασμένου Ιανουαρίου από τις πολλές παρόμοιες, που συνηθίσαμε να απολαμβάνουμε το φετινό χειμώνα. Ένα χειμώνα που ούτε τον τίτλο του κατάφερε να δικαιολογήσει.

Οι όμορφες καιρικές συνθήκες λοιπόν μας παρότρυναν για μία ημερήσια εξόρμηση στην παραλιακή περιοχή νότια των Δαρδανελίων μέχρι την αρχαία ελληνική πόλη της Άσσου. Ως γνωστό κάπου στο μέσον αυτής της παραλιακής διαδρομής των περίπου 100 χιλιομέτρων βρίσκεται και ο αρχαιολογικός χώρος της περίφημης Τροίας.

Για την εξερεύνησή μας αυτή επιλέξαμε τους μικρούς επαρχιακούς παραλιακούς δρόμους της περιοχής και όχι την εθνική οδό Δαρδανελίων – Σμύρνης. Αυτό το κάναμε για να έχουμε την ευκαιρία να φωτογραφήσουμε κάποιους αρχαιολογικούς χώρους από τις ελληνικές πόλεις, που διαδέχθηκαν την Τροία και άκμασαν κατά τους ιστορικούς χρόνους.

Εικόνα 2

Μεταξύ αυτών είναι και η Αλεξάνδρεια Τροίας, μία από τις 70 και πλέον Αλεξάνδρειες, που χτίστηκαν προς τιμή του μεγάλου Μακεδόνα κατακτητή Αλεξάνδρου. Η Αλεξάνδρεια Τροίας γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Εποχής χωρίς να έχει να επιδείξει κάτι το ιδιαίτερο. Μία τυπική πόλη με απομεινάρια από θέρμες, μικρούς ναούς και οικοδομήματα. Οι αρχαιότητες αυτές, όπως συνηθίζεται στην Τουρκία βρίσκονται διάσπαρτες σε χωράφια, αυλές αγροικιών, αλλά και ανάμεσα σε τουριστικές εγκαταστάσεις. Η Αλεξάνδρεια Τροίας έγινε περισσότερο γνωστή κατά τους χρόνους διάδοσης του χριστιανισμού, αφού ήταν μία εκ των πρώτων πόλεων από τις οποίες ξεκίνησε το αποστολικό του έργο ο Απόστολος Παύλος.

Εικόνα3

Μία άλλη ιδιαιτερότητα της Αλεξάνδρειας Τροίας είναι το ότι βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το νησάκι της Τενέδου και είναι η πλησιέστερη προς αυτό ακτή. Πράγματι είχαμε τη μοναδική εμπειρία, με τη βοήθεια και της λαμπρής ημέρας, να παρατηρήσουμε όλες τις λεπτομέρειες από την πόλη της Τενέδου χωρίς να χρειαστεί να περάσουμε απέναντι διαπλέοντας τα λιγοστά μίλια με ένα από τα φεριμπότ, που εκτελούν το δρομολόγιο.

Το μικρό νησάκι της Τενέδου (έκτασης 36 τ. χλμ.) ήταν ελληνικό στο μεγαλύτερο διάστημα της μακραίωνης ιστορίας του. Βρίσκεται ως γνωστό λίγο νοτιότερα από την είσοδο του Ελλήσποντου και το έδαφός του, αντίθετα με αυτό της Ίμβρου, είναι πεδινό με χαμηλούς λόφους (μέγιστο υψ. 190 μ.). Το όνομά της κατά την παράδοση η Τένεδος το οφείλει στον γιο του Κύκνου, Τένητα. Μια άλλη ονομασία της Τενέδου κατά την αρχαιότητα ήταν Λεύκοφρυς.

Εικόνα 4

Οι κάτοικοι της Τενέδου πήραν μέρος στον Τρωικό πόλεμο, όπου μάλιστα επέδειξαν ιδιαίτερο ηρωισμό. Λόγω της στρατηγικής της θέσης η Τένεδος προσέλκυε το ενδιαφέρον όλων των κατά καιρούς ισχυρών δυνάμεων της Μεσογείου. Έτσι κατά τους ιστορικούς χρόνους η Τένεδος περιήλθε στην κατοχή πολλών λαών. Στα χρόνια της μεγάλης ακμής των Περσών η Τένεδος ήταν τμήμα του μεγάλου Περσικού κράτους. Μετά την αποτυχία της περσικής εκστρατείας εναντίον της Ελλάδος απελευθερώθηκε για ένα μικρό σχετικά διάστημα από τους Αθηναίους για να αποδοθεί και πάλι στους Πέρσες με την Ανταλκίδειο Ειρήνη. Στη συνέχεια κατακτήθηκε από τον Μ. Αλέξανδρο και παρέμεινε υπό την εξουσία των Μακεδόνων ως την κατάλυση του μακεδονικού κράτους από τους Ρωμαίους, οπότε έγινε τμήμα της απέραντης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ακολούθως της Βυζαντινής. Μετά την παρακμή του Βυζαντίου η Τένεδος έγινε ενετική, για να καταληφθεί τελικά από τους Τούρκους το 1456. Έκτοτε γνώρισε για πολύ μικρό διάστημα την ελευθερία, αφού απελευθερώθηκε από τους Έλληνες το 1912 (κατά τη διάρκεια των βαλκανικών πολέμων) για να αποδοθεί και πάλι στους Τούρκους το 1923 με τη συνθήκη της Λοζάνης.

Εικόνα 5

Στο σημείο αυτό όμως θα ανανεώσουμε το ραντεβού μας για την επόμενη εβδομάδα επισκεπτόμενη την ελληνική πόλη της Άσσου.

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Απομεινάρια αρχαίων οικοδομημάτων της Αλεξάνδρειας Τροίας μέσα σε καλλιεργημένες και μη εκτάσεις.

Εικόνα 2

Η πόλη της Τενέδου όπως φαίνεται από την παραλία της Αλεξάνδρειας Τροίας.

Εικόνα 3

Αρχαίο ιερό της Αλεξάνδρειας Τροίας. Στο βάθος το νησάκι της Τενέδου.

Εικόνα 4

Σαρκοφάγος στην κορυφή ενός λοφίσκου της Αλεξάνδρειας Τροίας.

Εικόνα 5

Οι θάμνοι έχουν κυριολεκτικά αγκαλιάσει μία αρχαία κολώνα στην περιοχή της Αλεξάνδρειας Τροίας.

ΙΜΒΡΟΣ 3

2012-01-06T00:24:00.000-08:00

Εικόνα 1

Aναφερθήκαμε στο αποπνικτικό κλίμα, που επικρατεί σήμερα στην Ίμβρο και το οποίο σαφώς απορρέει από τη λαθεμένη, κατά την άποψή μου, συμπεριφορά της Τουρκίας προς τις εκεί ελληνικές μειονότητες. Για τον τρόπο όμως αντιμετώπισης των εθνικοθρησκευτικών μειονοτήτων από την Τουρκία αλλά και την Ελλάδα κάναμε αναφορά στο προηγούμενο φύλλο μας της εφημερίδας μας
Η Ίμβρος ή Κονσέαντα όπως την ονομάζουν οι Τούρκοι έχει

Εικόνα 2

έκταση 289 τετρ. χλμ. και περίμετρο 95 χλμ. Αποτελείται από 10-12 χωριά, τα περισσότερα από τα οποία έχουν χριστιανικό πληθυσμό (σε μερικά μάλιστα απουσιάζουν εντελώς τα τζαμιά). Μία οικιστική ιδιαιτερότητα της Ίμβρου είναι το γεγονός πως ελάχιστοι οικισμοί του νησιού είναι παραθαλάσσιοι. Τα περισσότερα και τα μεγαλύτερα χωριά βρίσκονται σκαρφαλωμένα στους λόφους. Η μεγαλύτερη έκτασή του νησιού αποτελείται από άγονο πετρώδες έδαφος, που του προσδίδει ένα θλιβερό καφετί χρώμα από τα ψηλότερα σημεία του μέχρι τη θάλασσα. Σε μερικά μόνο σημεία υπάρχουν (ευτυχώς) μερικές μικρές πευκόφυτες οάσεις, που δεν αρκούν όμως για να διορθώσουν την εικόνα του τοπίου. Σε λίγα από τα ηπειρωτικά υψώματα του νησιού ελάχιστοι άγριοι θάμνοι υποδηλώνουν την δειλή παρουσία του πράσινου στην Ίμβρο. Εκεί ανάμεσα στα υψώματα του κέντρου του νησιού υπάρχουν 2-3 λιμνούλες, μοναδικά φτωχικά προικιά της φύσης προς την αδικημένη και στον τομέα αυτό Ίμβρο.

Εικόνα 3

Ακόμη πιο απογοητευτικό γίνεται το τοπίο κοντά στις ακτές του νησιού. Οι αμμουδιές απουσιάζουν, ενώ οι ελάχιστες, που υπάρχουν είναι σκουρόχρωμες και μικρής έκτασης. Κατά τα άλλα παντού βράχια, απόληξη καφεκίτρινων λοφίσκων γεμάτων από ξεραμένη ρίγανη και θυμάρι.
Τα χωριά μικρά φτωχικά και σημαδεμένα από την εγκατάλειψη των κατοίκων του, που στην πλειονότητά τους ήταν Έλληνες. Η συμπλήρωση της θλιβερής εικόνας έρχεται με τις διάσπαρτες στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Τούρκων σε ολόκληρη την έκταση του νησιού, εντός και εκτός των χωριών, σε πεδιάδες, λόφους, παραλίες, παντού. Τα καφετί και χακί χρώματα των στρατιωτών, των αρμάτων και των όπλων είναι το μόνο συνδυαζόμενο χρωματικά είδος, που μπορεί να ταιριάσει με το φυσικό τοπίο. Έτσι εξηγείται το γιατί δεν είναι εύκολο να υπάρξει τουριστική ανάπτυξη στο νησάκι της Ίμβρου και το γιατί θεωρούνται πραγματικοί ήρωες οι Έλληνες κάτοικοί του, που εξακολουθούν να το κατοικούν υπό την αφόρητη πίεση των συνθηκών.
‘Όπως αναφέραμε και στο πρώτο μέρος της περί Ίμβρου ενότητας, η πρωτεύουσα του νησιού είναι το μεγαλοχώρι της Παναγιάς. Οι Τούρκοι έχουν δώσει στο χωριό την ίδια ονομασία με το νησί, Κοσνέαντα δηλαδή. Ο παραλιακός οικισμός του Κάστρου, όπου όπως έχουμε ξαναπεί βρίσκεται και η μόνη αξιόλογη ξενοδοχειακή μονάδα της Ίμβρου (Κοσνσέαντα ονομάζεται κι αυτή), απέχει λιγότερο των 2 χλμ. της Παναγιάς και θεωρείται κατά κάποιον τρόπο το επίνειο της. Από την παραλία του Κάστρου διακρίνονται καθαρά τα ψηλά βουνά της Σαμοθράκης.
Όπως τα περισσότερα χωριά της Ίμβρου έτσι και η Παναγιά

Εικόνα 4

δεν ξεχωρίζει για το ιδιαίτερο χρώμα της. Από την τυπική πλακόστρωτη πλατεία ξεκινούν όλοι οι δρόμοι, που οδηγούν στις κατοικημένες περιοχές του νησιού. Πινακίδες με τις τούρκικες ονομασίες των χωριών της Ίμβρου βρίσκονται αναρτημένες στις διασταυρώσεις των δρόμων της πλατείας. Τα υπόλοιπα αξιοθέατα του χωριού περιορίζονται σε δύο εκκλησίες, ένα τζαμί και μερικά παλιά ελληνικά αρχοντικά όχι τόσο καλά συντηρημένα. Κατά τα άλλα στην Παναγιά (από τα λίγα χωριά της Ίμβρου που παρουσιάζουν σημάδια ζωής και κίνησης) υπάρχουν 2-3 μικροί ξενώνες, μερικά εστιατόρια γρήγορου φαγητού και αρκετές κεφετέριες γεμάτες επί το πλείστον με φαντάρους και αξιωματικούς των κοντινών στρατιωτικών μονάδων. Αντίθετα με τα άλλα χωριά της Ίμβρου, όπου παντού ακούς την ελληνική γλώσσα, στην Παναγιά σπάνια ακούς ελληνικά στα καφενεία και στα πηγαδάκια της πλατείας. Γι΄ αυτά όμως όλα θα επανέλθουμε και στην επόμενη ανάρτησή μας.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1
Οι εικόνες εγκατάλειψης σαν κι αυτές των φωτογραφιών μας είναι συνηθισμένες στα χωριά της Ίμβρου.

Εικόνα 2
Η κεντρική εκκλησία της πρωτεύουσας της Ίμβρου Παναγιάς.

Εικόνα 3
Από την πλατεία της Παναγιάς ξεκινούν όλοι οι δρόμοι που συνδέουν την πρωτεύουσα με τα υπόλοιπα χωριά του νησιού.

Εικόνα 4
Τα Γρίδια συγκαταλέγονται μεταξύ των 2-3 ελληνικών χωριών της Ίμβρου που έχουν ακόμη σημάδια ζωής.

ΙΜΒΡΟΣ 2

2011-12-25T08:23:00.000-08:00

Εικόνα 1

Βρισκόμαστε στην περιοχή της απόκοσμης και από πάσης απόψεως αδικημένης Ίμβρου. Στο προηγούμενο φύλλο μας αναφερθήκαμε στις πρώτες μας εντυπώσεις από την άφιξή μας σ’ αυτό το μελαγχολικό νησί του Βορείου Αιγαίου, όπου ο Έλληνας, αντίθετα με όλη την υπόλοιπη τουρκική επικράτεια, αισθάνεται ένα σφίξιμο στην ψυχή του. Το σφίξιμο αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην εμφαντική, απροκάλυπτη και επίμονη προσπάθεια του τουρκικού μηχανισμού να πιστοποιήσει την κυριαρχία του σ’ αυτό το μικρό και άγονο νησάκι. Πολύ μεγαλύτερος αριθμός σημαιών και εθνικών συμβόλων από ότι σε άλλες παραμεθόριες περιοχές της Τουρκίας, φανερή προσπάθεια υποβάθμισης κυρίως των θρησκευτικών ελληνικών μνημείων και τέλος ένας υπερβολικός αριθμός στρατιωτικών εγκαταστάσεων, οι κινήσεις των οποίων σου δημιουργούν την εντύπωση πως από στιγμή σε στιγμή επίκειται απόβαση εισβολέων.

Εικόνα 2

Γίναμε μάρτυρες κωμικοτραγικών σκηνών σε μία απόμερη βραχώδη ακρογιαλιά, στην οποία δεκάδες πάνοπλοι στρατιώτες ενός φυλακίου, οχυρωμένοι πίσω από αραδιασμένους σάκους με άμμο, ήταν με το δάχτυλο στη σκανδάλη λες και από στιγμή σε στιγμή θα φαίνονταν από μακριά οι προπομποί του ελληνικού στόλου. Μου ήλθαν γέλια με όσα έβλεπα και προσπάθησα να κάνω μια μικρή στάση. Οι προθέσεις μου όμως για λαθραία φωτογράφηση μέσα από τα τζάμια του αυτοκινήτου απετράπησαν από τις σφυρίχτρες των φρουρών και τα σήματα τους για γρήγορη αποχώρηση. Έτσι συνέχισα την περιπλάνησή μου στο άχρωμο και γυμνό τοπίο της Ίμβρου αναπολώντας με γέλιο κάποιες ανάλογες κωμικές στρατιωτικές σκηνές στην Ελλάδα, που χαράχτηκαν στη μνήμη μου από τότε που υπηρετούσα τη θητεία μου στη Ρόδο (πριν αρκετές δεκαετίες βέβαια).

Εικόνα 3

Στην σύγχρονη Ίμβρο οι αστείες αυτές (εκτός τόπου και χρόνου) εικόνες, που γίνονται ανά πάσα στιγμή αντιληπτές από τους ξένους επισκέπτες του νησιού, επιβεβαιώνουν ως ένα βαθμό τις εν Ελλάδι κυκλοφορούσες φήμες για την συμπεριφορά των Τούρκων προς τις μειονότητες. Ας δούμε όμως εν συντομία πως διαμορφώθηκε αυτό το κλίμα στην Ίμβρο μετά τις ιστορικές εξελίξεις του τελευταίου αιώνα.
Όπως γνωρίζουμε, το 1923, από τη συμφωνία της Λοζάνης περί ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας εξαιρέθηκαν οι περιοχές της Δυτικής Θράκης από Ελληνικής πλευράς και οι περιοχές Κωνσταντινούπολης, Πριγκιπονήσων, Ίμβρου και Τενέδου από Τουρκικής πλευράς. Οι εκεί δηλαδή ελληνικοί και τουρκικοί πληθυσμοί δεν μετακινήθηκαν σε πρώτη τουλάχιστον φάση. Αργότερα και κατά τη διάρκεια κρίσεων στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, οι περισσότεροι από τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης αλλά και των νησιών, που προαναφέραμε, αναγκάσθηκαν να μετακομίσουν στην Ελλάδα, εγκαταλείποντας ή πουλώντας τις περιουσίες τους.

Εικόνα 4

Βέβαια θα πρέπει να ομολογήσουμε, αντικειμενικά κρίνοντας τα πράγματα, πως η συμπεριφορά τόσο της Ελλάδος όσο και της Τουρκίας στις μειονότητες Τούρκων και Ελλήνων, που αντίστοιχα ζούσαν στην επικράτειά τους δεν ήταν η ιδανικότερη. Τόσο οι Τούρκοι της Θράκης, όσο και οι Έλληνες της Πόλης και των νησιών Ίμβρου και Τενέδου μετά το 1925 δεν απολάμβαναν την ίση αντιμετώπιση, που επιμόνως επιθυμούν να διακηρύσσουν στρουθοκαμηλίζοντας τα δύο κράτη. Από αυτή την κατάσταση, που επικρατεί για έναν σχεδόν αιώνα (τείνουσα ευτυχώς στις μέρες μας σε σταδιακή βελτίωση) περισσότερο ζημιωμένες ήταν οι μειονότητες των Ελλήνων για τον απλούστατο λόγο ότι ανήκαν κατά κανόνα στις οικονομικά και πολιτιστικά ανώτερες κοινωνικές τάξεις αντίθετα με τις εν Ελλάδι τουρκικές μειονότητες, που εδώ και αιώνες, δεν έχουν κάνει σημαντικά βήματα κοινωνικής και οικονομικής προόδου για πολλούς και διάφορους λόγους.
Γι’ αυτά όμως όλα θα επανέλθουμε συνεχίζοντας στην επόμενη ανάρτησή μας.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Εγκαταλειμμένο και ερειπωμένο ελληνικό σχολείο σε χωριό της Ίμβρου (Γρίδια). Η άνιση μεταχείριση των Ελλήνων Ιμβρίων από το Τουρκικό κράτος τους έχει οδηγήσει εδώ και λίγες δεκαετίες σε ομαδικό εκπατρισμό.

Εικόνα 2

Στις φωτογραφίες μας ένα από τα ελάχιστα ξωκλήσια, που καταφέραμε να βρούμε ξεκλείδωτο. Κι αυτό ίσως γιατί βρίσκεται σε μία περιοχή απρόσιτη για συνήθη οχήματα.

Εικόνα 3

Ελάχιστα είναι τα καλοσυντηρημένα ελληνικά σπίτια που έχουν εναπομείνει πια στα ελληνικά χωριά της Ίμβρου.

Εικόνα 4

Τα περισσότερα χωριά της Ίμβρου βρίσκονται χτισμένα σε υψώματα στο εσωτερικό του νησιού κατά μήκος του δρόμου, που το διασχίζει από ανατολικά προς τα δυτικά.

ΙΜΒΡΟΣ 1

2011-12-20T11:50:00.000-08:00

Εικόνα 1

Για σχεδόν μία δεκαετία έχουμε περιοδεύσει ολόκληρη σχεδόν την Τουρκία χωρίς μέχρι τώρα να έχουμε διακρίνει (φανερά τουλάχιστον) τα σημάδια εσκεμμένης υποβάθμισης μίας περιοχής κατοικημένης από ελληνικές μειονότητες. Βέβαια θα πρέπει να τονίσουμε πως πέραν της Κωνσταντινούπολης και των Πριγκιπονήσων, όπου επικρατεί μια έντονη αστική ατμόσφαιρα, αντίθετη εκ των πραγμάτων σε τέτοιου είδους διακρίσεις, δεν υπάρχουν στη σύγχρονη Τουρκία άλλες περιοχές με μεγάλη ελληνική παρουσία.

Εικόνα 2

Μη μπορώντας λοιπόν να διακρίνουμε τον τρόπο ζωής των 1100-1500 Ελλήνων που ζουν σήμερα διασκορπισμένοι σε διάφορες συνοικίες της αχανούς Κωνσταντινούπολης των 15.000.000 κατοίκων δεν είχαμε σχηματίσει άποψη για την επίσημη τουρκική συμπεριφορά στις μειονότητες. Με το δεδομένο δε της φιλικότατης αντιμετώπισής μας σε οποιαδήποτε γωνιά του τουρκικού κράτους ταξιδέψαμε, είχαμε φθάσει στο σημείο να ισχυριζόμαστε γραπτά και προφορικά και μάλιστα με ακλόνητα επιχειρήματα, για την πλήρη μεταστροφή των τουρκικών αισθημάτων προς τους Έλληνες.

Εικόνα 3

Ο πρώτος (και ο μόνος μέχρι σήμερα) κλονισμός των προαναφερθεισών απόψεών μας ήλθε με την επίσκεψή μας στην Ίμβρο το Καλοκαίρι, που μας πέρασε. Η πρώτη εντύπωση γι’ αυτό που θα συναντούσαμε ήλθε με τη χαμογελαστή απάντηση ενός Τούρκου ξενοδόχου στο Τσανάκαλε (Δαρδανέλια), στην ερώτησή μας για την τουριστική υποδομή του νησιού. «Τουρισμός και Ίμβρος…» μας είπε «…είναι ένας πολύ αστείος συνδυασμός» .

Η δεύτερη εντύπωση ήλθε όταν φθάσαμε στο Καμπάνταε για να πάρουμε το φεριμπότ, που θα μας μετέφερε στο νησί. Δύο άθλια πανάρχαια ανοιχτά οχηματαγωγά εκτελούν 5-7 φορές ημερησίως το δρομολόγιο Καμπάνταε-Ίμβρου (Κονσέαντα), που διαρκεί 2 περίπου βασανιστικές ώρες. Η εικόνα αυτών των πλοίων ήταν η εντελώς αντίθετη αυτής των υπερσύγχρονων οχηματαγωγών με τα οποία ταξιδέψαμε σε άλλες θαλάσσιες περιοχές της Τουρκίας.

Εικόνα 4

Στο Καμπάνταε διαπιστώσαμε πως οι περισσότεροι από τους συνεπιβάτες μας ήταν Έλληνες Ίμβριοι, οι οποίοι εδώ και αρκετά χρόνια κατοικούν στην Ελλάδα επισκεπτόμενοι τη γενέτειρά τους μερικές μέρες μόνο κάθε χρόνο. Τα περισσότερα οχήματα στο φέριμπότ είχαν ελληνικές πινακίδες.

Πλησιάζοντας τις ακτές της Ίμβρου ο ταξιδιώτης διαπιστώνει σταδιακά τη μελαγχολική ατμόσφαιρα, που θα συναντήσει στο νησί. Άγονοι πετρώδεις λόφοι, ακρογιαλιές με σκουρόχρωμες πέτρες και άμμο και ερειπωμένοι οικισμοί απομακρυσμένοι κατά κανόνα από τη θάλασσα, σε τίποτε δεν μπορούν να θυμίσουν κοσμοπολίτικο αιγαιοπελαγίτικο νησί.

Εικόνα 5

Γύρω από το λιμάνι, που αράζει το οχηματαγωγό, υπάρχουν ελάχιστα οικοδομήματα και ένα δύο μόνο φτωχικά καφενεία για την εξυπηρέτηση των ταξιδιωτών. Από το λιμάνι ξεκινά και ο μόνος δρόμος, που οδηγεί προς το μεγαλύτερο χωριό της Ίμβρου την Παναγιά (Κονσέαντα). Το χωριό αυτό, χτισμένο σχεδόν στην κορυφή ενός από τους άγονους λόφους, είναι και η πρωτεύουσα του νησιού. Βρίσκεται 2-3 χλμ. Β.Δ. του λιμανιού και 1,5 χλμ. νότια του Καλέκιοϋ (Κάστρου). Το Κάστρο είναι μία σχεδόν έρημη παραθαλάσσια περιοχή, η οποία επιλέχθηκε για να κατασκευαστεί και η μόνη σχετικά αξιόλογη ξενοδοχειακή μονάδα της Ίμβρου. Στο ξενοδοχείο αυτό διαμείναμε κι εμείς. Σε όλη την απόσταση Παναγιάς – Κάστρου το μόνο αξιοθέατο, που μπορεί να δει κανείς είναι οι τεράστιες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, τα ταγκς που μετακινούνται ανάμεσα σε κοπάδια από αιγοπρόβατα, οι ελάχιστοι θάμνοι σε ακαλλιέργητα χωράφια και το ξενοδοχείο δίπλα στη θάλασσα με τη πισίνα του να φαντάζει σαν κάτι τελείως ξένο στην όλη σύνθεση.

Στο λόφο πάνω από το ξενοδοχείο δεσπόζουν τα ερείπια ενός βυζαντινού κάστρου (εξ ου και το όνομα). Στην περιοχή του κάστρου ανακαλύψαμε και ένα εκκλησάκι, το οποίο έχει μετατραπεί σε αποθήκη αγροικίας, δείγμα υποτίμησης του θρησκευτικού συναισθήματος της πλειονότητας των κατοίκων του νησιού (ή όσων απέμειναν) που είναι χριστιανοί. Γι’ αυτά όμως όλα θα επανέλθουμε στην επόμενη ανάρτησή μας.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Όσο πλησιάζει το παμπάλαιο επιβατικό οχηματαγωγό στις ακτές της Ίμβρου, ο επισκέπτης συνειδητοποιεί σταδιακά τη μελαγχολική ατμόσφαιρα που θα συναντήσει. Τα γυμνά βουνά και οι γκρίζες ακρογιαλιές δεν παραπέμπουν με κανένα τρόπο σε αιγαιοπελαγίτικο νησί.

Εικόνα 2

Η μοναδική αξιόλογη ξενοδοχειακή μονάδα της Ίμβρου (το κόκκινο κτίριο δίπλα στη θάλασσα στο δεξιό άκρο της φωτογραφίας) βρίσκεται σε μία ερημική περιοχή ανάμεσα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Στο βάθος διακρίνεται ο διάδρομος του στρατιωτικού αεροδρομίου .

Εικόνα 3

Η περιοχή του Κάστρου έχει πάρει το όνομά της από ερείπια του βυζαντινού κάστρου που δέσποζε κάποτε στην κορυφή του λόφου.

Εικόνα 4

Το μικρό εκκλησάκι που ανακαλύψαμε στην κορυφή του λόφου του κάστρου έχει μεταβληθεί σε αποθήκη αγροικίας. Παραμένει κλειδωμένο.

Εικόνα 5

Βρύση με ελληνική επιγραφή σε οικισμό της Ίμβρου.

ΑΛΑΤΣΑΤΑ

2011-12-14T09:54:00.000-08:00

Εικόνα 1

Τα Αλάτσατα είναι ένα ακόμη γραφικό ελληνικό χωριό, το οποίο διατηρώντας μέχρι και σήμερα τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του, αποτελεί μία από τις πολλές πηγές τουριστικών εσόδων του Τουρκικού κράτους. Τα Αλάτσατα χτισμένα λίγα χιλιόμετρα από τις νότιες παραλίες της χερσονήσου της Ερυθραίας, βρίσκονται αρκετά κοντά στο Τσεσμέ και συνδέονται με την προτελευταία έξοδο του αυτοκινητόδρομου Σμύρνης-Τσεσμε.

Η γοητεία του χωριού οφείλεται αποκλειστικά στο απώτερο αλλά και πρόσφατο ελληνικό παρελθόν του. Ειδικά το κέντρο του και η περιοχή γύρω από το ναό της Παναγίας της Αλατσατιανής, που σήμερα λειτουργεί ως τζαμί, παρουσιάζουν έντονο τουριστικό ενδιαφέρον λόγω των καλαίσθητων παλιών ελληνικών οικοδομημάτων, που έχουν επαρκώς συντηρηθεί και ανακαινιστεί από τους νέους ιδιοκτήτες τους.

Εικόνα 2

Μέχρι το 1922, όπως προανέφερα, το χωριό κατοικούταν στη συντριπτική πλειοψηφία από Έλληνες. Μετά τα τραγικά γεγονότα εκείνης της χρονιάς και την εν συνεχεία συμφωνία για την πληθυσμιακή ανταλλαγή θρησκευτικών μειονοτήτων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, οι Έλληνες από τα Αλάτσατα ήλθαν στην Ελλάδα (μερικοί από αυτούς και στην Εύβοια). Στα Αλάτσατα οδηγήθηκαν αρχικά προς εγκατάσταση μουσουλμάνοι από τη Βοσνία αλλά και από περιοχές της Μακεδονίας. Με το πέρασμα των χρόνων και την εισοδηματική βελτίωση των κατοίκων της Σμύρνης, τα Αλάτσατα επιλέχθηκαν ως ο ιδανικός τόπος αγοράς εξοχικών κατοικιών. Όταν ο τουρισμός άρχισε να αναπτύσσεται στην Τουρκία και οι Τούρκοι ανακάλυψαν τα οικονομικά οφέλη, που προκύπτουν από αυτή τη σύγχρονη βιομηχανία, οι νέοι ιδιοκτήτες των παλιών ελληνικών σπιτιών στα Αλάτσατα άρχισαν να τα μετατρέπουν σε ταβέρνες, εστιατόρια και ξενώνες, δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο προσοδοφόρες επιχειρήσεις. Σιγά-σιγά όλα τα σπίτια αγοράσθηκαν από Τούρκους επενδυτές με αποτέλεσμα να πλουτίσουν οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες τους.

Εικόνα 3

Για να προσεγγίσει ο εποχούμενος επισκέπτης το κέντρο των Αλάτσατων υποχρεούται να αφήσει το όχημά του σε ειδικούς χώρους στάθμευσης στην είσοδο του χωριού. Βαδίζοντας στους πανέμορφους πλακόστρωτους πεζόδρομους είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε από τη μια μεριά τα καλαίσθητα πετρόχτιστα ελληνικά σπίτια με τους χαρακτηριστικούς εξώστες και από την άλλη το απερίγραπτο κιτς των τουριστικών επιχειρηματιών, οι οποίοι έχουν μετατρέψει αυτά τα σπίτια σε κακόγουστα κέντρα διασκέδασης και ταβέρνες με αλλοπρόσαλλες διακοσμήσεις. Ακόμη και κινέζικα φαναράκια έχουν βάλει οι αθεόφοβοι.

Εικόνα 4

Στο ναό της Παναγίας της Αλατσατιανής ξεχωρίζει το περίτεχνο μαρμάρινο τέμπλο, η κατασκευή του οποίου ολοκληρώθηκε το 1874, όπως μας πληροφορεί μικρή εντοιχισμένη επιγραφή. Είναι έργο του μαρμαρογλύπτη Ιωάννη Χαλεπά πατέρα του γνωστού μας Γιαννούλη Χαλεπά. Δυστυχώς όταν ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί υπέστη αρκετές καταστροφές λόγω των τυπικών διαφορών, που υπάρχουν μεταξύ των δύο θρησκειών. Οι αγιογραφίες καταστράφηκαν και σοβατιστήκαν, τα διάφορα χριστιανικά σύμβολα εξαφανίστηκαν και τα χερουβείμ του μαρμάρινου τέμπλου αποκεφαλίστηκαν. Έτσι μόνο το μαρμάρινο τέμπλο και η εξωτερική δομή του ναού της Παναγίας έχουν μείνει για να θυμίζουν το παρελθόν του ναού.

Εικόνα 5

Βλέποντας με θλίψη την σημερινή εικόνα ενός πάλαι ποτέ περίλαμπρου χριστιανικού ναού σε μία περιοχή που θέλει να θεωρείται τουριστική, αναλογίστηκα πως η καταστροφή αλλά και η μετατροπή των χώρων λατρείας μιας κοινωνίας από μία άλλη, ως επίδειξη ισχύος και μόνο, φανερώνει βαρβαρότητα και δε συνάδει με την εικόνα λαών που επιθυμούν να θεωρούνται πολιτισμένοι και σύγχρονοι.

Αυτό όμως το κεφάλαιο θα το αναπτύξουμε καλλίτερα από την επόμενη ανάρτησή μας περιοδεύοντας στο μελαγχολικό νησί της Ίμβρου.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Στα Αλάτσατα τα όμορφα παλιά ελληνικά οικοδομήματα έχουν μετατραπεί σήμερα, ως επί το πλείστον, σε ξενώνες και ταβέρνες με αλλοπρόσαλλες διακοσμήσεις. Πλαστικές σημαιούλες, κακόγουστα γκράφιτι, ακόμη και κόκκινα κινέζικα φαναράκια.

Εικόνα 2

Διασχίζοντας τα πλακόστρωτα σοκάκια των Αλάτσατων, μπορεί ο επισκέπτης να πάρει μία ιδέα του πρόσφατου ελληνικού παρελθόντος του χωριού, αρκεί φυσικά να παραβλέψει τις σύγχρονες διακοσμήσεις.

Εικόνα 3

Ο ναός της Παναγίας της Αλατσατιανής λειτουργεί σήμερα ως τζαμί. Στα τζάμια της κλειδωμένης πόρτας του ναού υπάρχει γραμμένο το κινητό τηλέφωνο του ιμάμη για όσους θέλουν να επισκεφθούν το εσωτερικό του.

Εικόνα 4

Το υπέροχο μαρμάρινο τέμπλο του ναού είναι κατασκευασμένο το 1874 από το μαρμαρογλύπτη Ιωάννη Χαλεπά πατέρα του γνωστού μας Γιαννούλη Χαλεπά.

Εικόνα 5

Τούρκοι μουσουλμάνοι από τα Αλάτσατα περιμένουν την ώρα της απογευματινής προσευχής έξω από τον πάλαι ποτέ ναό της Παναγίας της Αλατσατιανής.

ΤΣΕΣΜΕ

2011-12-11T08:44:00.000-08:00

Εικόνα 1

Βρισκόμαστε πάντα στην ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης περιοδεύοντας στη χερσόνησο της Ερυθραίας. Η περιοχή όπως έχουμε προαναφέρει, λόγω της έντονης και διαρκούς ελληνικής παρουσίας για σχεδόν τρεις χιλιετίες, προβάλει ακόμη το λαμπρό παρελθόν της παρά τις έντονες διαμορφώσεις, που έχει υποστεί κατά τον περασμένο αιώνα. Για να ολοκληρώσει κάποιος αυτή την περιοδεία με αφετηρία και τέρμα του το κέντρο της άχρωμης σύγχρονης Σμύρνης χρειάζεται να διανύσει περίπου 250 χλμ. σε ένα γενικά πολύ καλό οδικό δίκτυο, που έχει σαν κεντρικό άξονα έναν υπερσύγχρονο αυτοκινητόδρομο 80 χλμ. ο οποίος συνδέει τη Σμύρνη με το Τσεσμέ. Σ’ αυτή την όμορφη τουριστική πολιτειούλα, που έχει σαν φόντο της το Αιγαίο και τη Χίο, θα αναφερθούμε σήμερα.

Εικόνα 2

Το Τσεσμέ πριν από το 1922 κατοικούταν σχεδόν αποκλειστικά από Έλληνες και ονομαζόταν Κρήνη. Κατά την εποχή της μεγάλης ακμής των πόλεων της Ιωνίας ή Κρήνη ως φαίνεται από τα μνημεία του παρελθόντος της δεν είχε κάποια έντονη παρουσία. Αντίθετα μεγάλη αίγλη είχαν οι γύρω από αυτή πόλεις όπως οι Ερυθρές, οι Κλαζομενές κ.α. Τα μνημεία, που διατηρούνται μέχρι σήμερα, φανερώνουν πως η μικρή αυτή πόλη υπήρχε κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου και εντεύθεν. Σημαντικότερο από αυτά τα μνημεία είναι μία οχύρωση των Γενοβέζων χτισμένη τον 14^ο αι. Το μικρό αυτό κάστρο ενισχύθηκε και βελτιώθηκε αργότερα από τους Οθωμανούς.

Εικόνα 3

Από την εποχή της κτίσεώς της μέχρι και σήμερα η Κρήνη (Τσεσμέ) είναι η ιδανικότερη αφετηρία της θαλάσσιας διάβασης Χίου – Ιωνίας. Η Χίος απέχει από το Τσεσμέ λίγα μόλις μίλια και η όμορφη πρωτεύουσα του παραμεθόριου νησιού μας φαίνεται πεντακάθαρα από την παραλία του Τσεσμέ. Το ταξίδι των φέρυμπωτ, που εκτελούν την συγκοινωνία Χίου – Τσεσμέ 3-4 φορές την ημέρα, δεν διαρκεί περισσότερο από μισή ώρα έως 40 λεπτά. Το κόμιστρο όμως σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εσωτερικές συγκοινωνίες της Τουρκίας θεωρείται πανάκριβο, αφού για δύο άτομα με ένα αυτοκίνητο απαιτούνται περίπου 100 ευρώ.

Εικόνα 4

Το Τσεσμέ λόγω της θέσης του έχει καταστεί σήμερα μια θορυβώδης κοσμοπολίτικη τουριστική πόλη, όπως το Κουσάντασι. Με δεδομένο όμως ότι η έκτασή του και το μήκος της παραλίας του είναι σαφώς μικρότερη του Κουσάντασι, παρατηρείται μία ασφυκτική συγκέντρωση αυτοκινήτων, που καθιστούν αδιανόητο το παρκάρισμα στους δρόμους της παραλίας και της αγοράς. Παρατηρήσαμε επίσης μεγάλη ανεπάρκεια χώρων πληρωμένης στάθμευσης αυτοκινήτων. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η συνεχής λειτουργία 3-4 γερανών της τροχαίας, που διαρκώς μεταφέρουν σταθμευμένα αυτοκίνητα εισπράττοντας φυσικά και τα ανάλογα πρόστιμα από τους ιδιοκτήτες τους. Μέσα σε μισή ώρα παρακολουθήσαμε την μεταφορά 5 τουλάχιστον παρανόμως σταθμευμένων αυτοκινήτων.

Εικόνα 5

Υπό αυτές τις κυκλοφοριακές συνθήκες δυσκολευτήκαμε αρκετά να προσεγγίσουμε και να καταφέρουμε να φωτογραφήσουμε τον περικαλλή ναό του Αγίου Χαραλάμπους, που δέσποζε κάποτε της ελληνικής Κρήνης και αποτελούσε το χώρο λατρείας των χριστιανών της. Όταν τελικά τα καταφέραμε κυριευτήκαμε από αισθήματα θλίψης, βλέποντας πως ο ναός έχει μετατραπεί σήμερα σε γκαλερί. Οι εκτιθέμενοι προς θέαση και πώληση ζωγραφικοί πίνακες είχαν κατακλύσει ακόμη και το χώρο που κάποτε ήταν ο Ιερό του ναού. Η περίεργη αυτή συνύπαρξη αγιογραφιών και μοντέρνων πινάκων ανάμεσα στις κολώνες και στους χώρους ενός ναού δεν είναι το καλλίτερο θέαμα για έναν Έλληνα και Χριστιανό. Αυτές οι περιπτώσεις συγκαταλέγονται ίσως μεταξύ των θεμάτων, που θα έπρεπε να εξετάσουν καλλίτερα οι γείτονές μας εν όψει της πολυπόθητης γι’ αυτούς εισόδου τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Το Γενοβέζικο κάστρο του Τσεσμέ (Κρήνης).

Εικόνα 2

Κυκλοφοριακό κομφούζιο δημιουργείται (ιδίως το καλοκαίρι) στους δρόμους του Τσεσμέ. Για το λόγο αυτό οι αδιάκοπα κυκλοφορούντες γερανοί της τροχαίας έχουν μεγάλο φόρτο εργασίας.

Εικόνα 3

Ο περικαλλής ναός του αγίου Χαραλάμπους της Κρήνης σε μία από τις ομορφότερες πλατείες της πόλης έχει μετατραπεί σήμερα σε γκαλερί.

Εικόνα 4 - 5

Στο εσωτερικό του ναού (γκαλερί σήμερα) η έκθεση των πινάκων ζωγραφικής ανάμεσα στους θόλους με τις αγιογραφίες, ακόμη και στο Ιερό του ναού, προκαλούν αισθήματα θλίψης στους Έλληνες επισκέπτες.

ΕΡΥΘΡΑΙΑ

2011-12-07T12:16:00.000-08:00

Εικόνα 1

Ήταν μια από τις πιο ζεστές μέρες του περασμένου Αυγούστου εκείνη που διαλέξαμε να επισκεφθούμε την ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης. Ξεκινήσαμε από τα κοντινά προάστια, τα ονόματα των οποίων μας είναι γνωστά από τα παιδικά μας χρόνια μέσα από τις σελίδες της σχολικής ιστορίας, από τα τραγούδια του λαού μας και από δεκάδες διηγήματα που περιγράφουν τα τραγικά γεγονότα του 1922. Κορδελιό, Μπουρνόβας, Αγία Τριάδα και τόσες άλλες όμορφες ελληνικές συνοικίες της πάλαι ποτέ πανέμορφης Σμύρνης.

Εικόνα 2

Δυστυχώς, όπως ακριβώς συμβαίνει και με το κέντρο της σύγχρονης Σμύρνης, τίποτε δεν υπάρχει για θυμίζει το παρελθόν των χιλιοτραγουδισμένων ελληνικών προαστίων της. Δρόμοι ασφυχτικά γεμάτοι από οχήματα με βιαστικούς και νευρικούς συνήθους οδηγούς, που κορνάρουν αδιάκοπα, μελαγχολικές γκρίζες πολυκατοικίες και μια ανάμικτη μυρωδιά φρεσκοχυμένης πίσσας και καυσαερίων προσγειώνουν τον Έλληνα επισκέπτη σε μία πραγματικότητα εντελώς ξένη από την εικόνα της Σμύρνης, που έχει πλάσει από παιδί στη φαντασία του.

Εξερευνώντας τη σημερινή Σμύρνη κατέληξα πως ήταν προτιμότερο να παραμείνω με την εικόνα της, που είχα πλάσει βλέποντας τις κάρτες και τις φωτογραφίες των αρχών του περασμένου αιώνα, παρά να προσπαθήσω να δω το παρελθόν της μέσα από την εικόνα που παρουσιάζει σήμερα.

Εικόνα 3

Με αυτή τη λογική προτιμήσαμε να δώσουμε περισσότερο ερευνητικό βάρος στην ευρύτερη περιοχή τόσο εντός της χερσονήσου της Ερυθραίας, (όσο και εκτός αυτής.

Στα πλαίσια αυτής της περιοδείας είχαμε την ευκαιρία να περάσουμε από πολλά ελληνικά χωριά με έντονα τα σημάδια του πρόσφατου πολιτισμικού παρελθόντος τους, αλλά και από τις θέσεις μερικών από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Ιωνίας. Μεταξύ αυτών οι Κλαζομενές, για τις οποίες αναφερθήκαμε σε προηγούμενο φύλλο της εφημερίδας μας, και οι Ερυθρές που βρίσκονται σε μία όμορφη περιοχή 30 περίπου χλμ. Β.Α. του Τσεσμέ (Κρήνη).

Οι Ερυθρές είναι η πόλη, που κατά μία εκδοχή, υπήρξε το κίνητρο ονομασίας ολόκληρης τη χερσονήσου της Ερυθραίας. Ο αρχαιολογικός χώρος των Ερυθρών είναι μεν επισκέψιμος, όχι όμως αρκετά αξιοποιημένος, όπως δεκάδες άλλοι αρχαιολογικοί χώροι στην Τουρκία. Σε μία μεγάλη έκταση γεμάτη από θάμνους και βράχια υπάρχουν διάσπαρτα ερείπια από τα κτίσματα της αρχαίας πόλης. Σε σχετικά καλλίτερη κατάσταση διατηρείται μέρος του θεάτρου της πόλης σε μία παρυφή ενός βραχώδους λοφίσκου. Αρκετά ευρήματα των ανασκαφών, που συνεχίζονται αδιάκοπα, φυλάσσονται και συντηρούνται σε μία αποθήκη δίπλα στο σπίτι του φύλακα, ο οποίος ζει κυριολεκτικά ως ερημίτης στην δυσπρόσιτη αυτή περιοχή.

Εικόνα 4

Καταφέραμε να ανακαλύψουμε το φύλακα, που προσπαθούσε να δροσιστεί ξαπλωμένος κάτω από ένα δένδρο σε ένα μικρό ύψωμα. Ήταν ένας συμπαθητικός και γραφικός μεσήλικας που είχε τη συνήθεια να τραγουδάει και να σφυρίζει διαρκώς. Ίσως αυτή ήταν η μοναδική άμυνα στη μοναξιά του. Δεν χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια για να πειστεί να μας ανοίξει την αποθήκη και να μας επιτρέψει να φωτογραφήσουμε τα αντικείμενα που περιείχε. Εκτός από θραύσματα αγγείων, προτομών και κιόνων δεν υπήρχε κάτι άλλο ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Κάποιες κεφαλές μικρών αγαλμάτων ήταν τα μοναδικά κομμάτια που ξεχώριζαν κάπως από τα υπόλοιπα ευρήματα.

Ταξιδεύοντας ένας Έλληνας στις παραλίες εκατέρωθεν του Τσεσμέ αισθάνεται μια ξέχωρη συγκίνηση, αφού εκτός από τη γαλάζια θάλασσα του Αιγαίου έχει την τύχη να βλέπει πεντακάθαρα τις όμορφες παραλίες της Χίου μας, που βρίσκεται λίγα μόλις μίλια απέναντι. Η πόλη της Χίου μάλιστα όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή φαίνεται πάρα πολύ καλά από κάποια σημεία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πολυσύχναστο τουριστικό Τσεσμέ (Κρήνη). Γι’ αυτό όμως θα πούμε περισσότερα στην επόμενη ανάρτησή μας.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Το Τσεσμέ (Κρήνη) έχει εξελιχθεί σήμερα σε μία από πιο πολυσύχναστες τουριστικές πόλεις των δυτικών τουρκικών παραλίων.

Εικόνα 2

Αρκετά όμορφη πόλη η Κρήνη (Τσεσμέ) με πλακόστρωτους δρόμους, ωραίες πλατείες, αλλά και αρκετά παλιά ελληνικά σπίτια.

Εικόνα 3

Γοητευτικό το θέαμα της Χίου από τις παραλίες του Τσεσμέ.

Εικόνα 4

Ο αρχαιολογικός χώρος της Ιωνικής πόλης των Ερυθρών βρίσκεται σε μία σχετικά απρόσιτη περιοχή. Στη φωτογραφία μας το θέατρο της πόλης.

ΜΑΙΝΕΜΕΝΗ

2011-12-05T11:53:00.000-08:00

Εικόνα 1

Βρισκόμαστε πάντα στην περιοχή της Σμύρνης, που δυστυχώς σε τίποτε δεν θυμίζει σήμερα την αίγλη του παρελθόντος της. Εγκαταλείποντας το κέντρο της Σμύρνης και τα προάστιά της, κατευθυνόμενος κανείς βόρεια προς τη Φώκαια και την Κύμη περνά μέσα από τη Μαινεμένη, το γνωστό σε όλους μας μαρτυρικό ελληνικό χωριό της Σμύρνης, που απέχει περίπου 35 χλμ. από το κέντρο της. Μαινεμένη είναι και η σημερινή ονομασία της πόλης, η οποία αντίθετα με τη Σμύρνη διατηρεί σε πολλά σημεία της στοιχεία, που φανερώνουν το ελληνικό παρελθόν της. Γειτονιές με πλακόστρωτα δρομάκια και χαμηλά φτωχικά σπιτάκια, διατηρούνται ακόμη χωρίς σημαντικές παρεμβάσεις από τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα. Όπως πληροφορηθήκαμε και το κέντρο της Μαινεμένης δεν έχει υποστεί ακόμη τον «εξωραϊσμό» του τουρκικού πολεοδομικού εκσυγχρονισμού.

Εικόνα 2

Το βασικότερο μέλημά μας στη κωμόπολη της Μαινεμένης ήταν να εντοπίσουμε τη θέση ενός παλιού μεγαλόπρεπου ναού της ελληνορθόδοξης κοινότητας, που ευημερούσε στη Μαινεμένη πριν το 1922. Για την ύπαρξή του είχαμε ελάχιστες πληροφορίες από την βιβλιογραφία μας. Δυσκολευτήκαμε αρκετά για να φθάσουμε στη θέση του ναού και θα πρέπει να ομολογήσουμε, πως εντελώς τυχαία τον εντοπίσαμε, λίγο πριν εγκαταλείψουμε τις προσπάθειές μας για την ανεύρεσή του.

Εικόνα 3

Ο ναός είναι χτισμένος στην κορυφή ενός λοφίσκου, στο κέντρο μιας φτωχικής συνοικίας της Μαινεμένης, που σήμερα κατοικείται ως επί το πλείστον από Τσιγγάνους και Τούρκους χαμηλότερων οικονομικά τάξεων. Το γεγονός αυτό δυσκόλεψε αρκετά το έργο μας, αφού μόλις παρκάραμε το αυτοκίνητο κοντά στο ναό περικυκλωθήκαμε από δεκάδες ρακένδυτα παιδάκια, που εν χωρώ επαιτούσαν ή μάλλον απαιτούσαν δολάρια και ευρώ. Η σύζυγός μου κλειδώθηκε στο αυτοκίνητο, ενώ εγώ υπό την ενοχλητική συνοδεία της θορυβώδους αγέλης, που σε μερικές περιπτώσεις καθίστατο ακόμη και επικίνδυνη, αποπειράθηκα να ρισκάρω την άνοδό μου στο λοφίσκο για τη φωτογράφηση του ναού. Και ό του θαύματος παρά τις φωνασκίες αλλά και τα συνεχή αγγίγματα των μικρών αγρίων τα κατάφερα.

Εικόνα 4

Ο ναός φυσικά, ως μνημείο, βρίσκεται σε απόλυτη εγκατάλειψη. Ευτυχές όμως μπορεί να θεωρηθεί το γεγονός, που δεν έχει κατεδαφιστεί και δεν έχει μετατραπεί σε τζαμί, αυξάνοντας έτσι τις ελπίδες μελλοντικής συντήρησής του, στα πλαίσια των ευρωπαϊκών προοπτικών της Τουρκίας. Προς το παρόν όμως η εικόνα που παρουσιάζει, τουλάχιστον στο εσωτερικό του, είναι άθλια. Σκουπίδια παντού, μπάζα και σπασμένα γυαλικά συνθέτουν ένα αποκρουστικό σκηνικό εγκατάλειψης και βεβήλωσης ενός τόπου, που θα έπρεπε αν μη τι άλλο να τυγχάνει σεβασμού από τον οποιονδήποτε πολιτισμένο άνθρωπο ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Για τις αγιογραφίες βέβαια ούτε λόγος να γίνεται, αφού η υγρασία τις έχει καταστρέψει σχεδόν ολοσχερώς. Αμυδρά μόνο ίχνη διατηρούνται σε κάποιες κόχες. Μόνο η εξωτερική τοιχοδομή του ναού μπορούμε να πούμε πως βρίσκεται σε σχετικά καλή κατάσταση.

Εικόνα5

Δεν είχα το περιθώριο να κάνω κάποια παρέμβαση στη Δημοτική Αρχή της Μαινεμένης, όπως παλιότερα κάναμε στο Προκόπι της Καππαδοκίας. Αυτό όμως πρέπει να το κάνουν σύντομα οι σύλλογοι των προσφύγων μας από εκείνες τις περιοχές, έτσι ώστε να δρομολογηθεί κάποια στιγμή η συντήρηση του όμορφου αυτού ναού, όπως έχει συμβεί σε πολλές αντίστοιχες περιπτώσεις στην Τουρκία. Όπως έχω κατ’ επανάληψη τονίσει πρέπει σήμερα εκμεταλλευόμενοι τις συγκυρίες να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια διατήρησης και συντήρησης των μνημείων του παλιότερου αλλά και νεότερου ελληνικού πολιτισμού, που βρίσκονται κατά εκατοντάδες αν όχι κατά χιλιάδες στη επικράτεια του τουρκικού κράτους.

Αλέξανδρου Καλέμη

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Πολλά από τα σοκάκια της Μαινεμένης θυμίζουν έντονα την εποχή που ζούσαν εδώ Έλληνες.

Εικόνα 2

Με δυσκολία ανακαλύψαμε το χριστιανικό ναό της Μαινεμένης σε μια φτωχική συνοικία. Χορταριασμένη σκεπή, χαλάσματα και εικόνα εγκατάλειψης.

Εικόνα 3

Αγκάθια και χαλάσματα είναι ο διάκοσμος του περίβολου έξω από την κεντρική είσοδο του ναού της Μαινεμένης.

Εικόνα 4

Το εσωτερικό του ναού αληθινός σκουπιδότοπος. Εμποδιζόμενος συνεχώς από τα πολλά σκουπίδια αλλά και από μία ομάδα μαινόμενων πιτσιρικάδων κατάφερα ευτυχώς να τραβήξω τις φωτογραφίες που ήθελα.

Εικόνα 5

Επιστάτης του Δήμου κυνηγά ομάδα νεαρών τσιγγάνων, που έπαιρναν το μπάνιο τους σε σιντριβάνι της Μαινεμένης.

ΒΟΥΡΛΑ & ΚΛΑΖΟΜΕΝΕΣ

2011-12-04T07:29:00.000-08:00

Εικόνα 1

Βρισκόμαστε πάντα στην περιοχή της Σμύρνης, όπου ο Ελληνισμός διέπρεψε πολιτισμικά και οικονομικά σχεδόν αδιάκοπα από τα χρόνια της κλασσικής αρχαιότητας μέχρι και μετά την έλευση του εικοστού αιώνα, οπότε είχε φθάσει και στο απόγειο της ανάπτυξής του. Εκείνη ακριβώς την εποχή (1922) μετά από μία σειρά άτυχων ιστορικών συγκυριών σε συνδυασμό με τα λάθη και τις αυτοκαταστροφικές τάσεις των πολιτικών και στρατιωτικών ηγετών του τότε ελληνικού κράτους, σήμανε το οριστικό τέλος της μακραίωνης πολιτισμικής ιστορίας της Σμύρνης. Την ληξιαρχική πράξη του θανάτου της υπέγραψαν με ποταμούς αίματος στα αποκαΐδια της πόλης οι Νεότουρκοι του Κεμάλ. Στη θέση της παλιάς Ελληνικής Σμύρνης, ξεφύτρωσε σταδιακά η σύγχρονη άχρωμη και απρόσωπη τουρκική μεγαλούπολη.

Εικόνα 2

Εκτός όμως από τη Σμύρνη, στην οποία δύσκολα ανακαλύπτει κανείς απομεινάρια του ελληνικού παρελθόντος της, σε ολόκληρη τη χερσόνησο μέχρι το κοσμοπολίτικο Τσεσμέ (Κρήνη) υπάρχουν δεκάδες μικρά ή μεγαλύτερα χωριά, όπου μέχρι το 1922 επικρατούσε και ευημερούσε το Ελληνικό Στοιχείο. Τα χωριά αυτά είναι πολύ εύκολο να τα επισκεφθεί σήμερα ο εποχούμενος επισκέπτης της περιοχής. Και αυτό γιατί ένας υπερσύγχρονος μεγάλος και ευθύς αυτοκινητόδρομος, μήκους 80 χλμ., συνδέει σήμερα τη Σμύρνη με το Τσεσμέ, οδηγώντας, μέσω δεκάδων διασταυρώσεων, στα χωριά της χερσονήσου. Ο αυτοκινητόδρομος αυτός συνδέεται τόσο με τις μεγάλες περιφερειακές οδούς της Σμύρνης, όσο και με το εσωτερικό οδικό δίκτυο. Ένα ευρωπαϊκού τύπου σύστημα σηματοδότησης και ενημέρωσης των οδηγών δεν αφήνει περιθώρια λάθους ακόμη και στους πιο άπειρους οδηγούς σε τέτοιου είδους ταξίδια.

Εικόνα 3

Τα περισσότερο ενδιαφέροντα χωριά της χερσονήσου, για τους Έλληνες επισκέπτες, εκτός από την Κρήνη (Τσεσμέ) είναι τα Αλάτσατα και τα Βουρλά. Με αυτό το τελευταίο χωριό θα ασχοληθούμε σήμερα.

Στη θέση του χωριού αυτού βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της λαμπρής αρχαίας Ιωνικής πόλης των Κλαζομενών. Οι Κλαζομενές ιδρύθηκαν τον 9^ο π.Χ. αι. από Έλληνες αποίκους. Ονομαστή ήταν η αρχαία Ιωνική πόλη για την κατασκευή υπέροχων ζωγραφιστών σαρκοφάγων, πολλές εκ των οποίων εκτίθενται σήμερα στα αρχαιολογικά μουσεία της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης. Οι Κλαζομενές ήταν η πατρίδα του Αναξαγόρα (500-428 π.Χ.), ο οποίος δίδαξε φιλοσοφία στην Αθήνα έχοντας μαθητές του τον Περικλή, τον Ευριπίδη κ.α.).

Εικόνα 4

Τα Βουρλά είναι η πόλη που ουσιαστικά διαδέχθηκε τις αρχαίες Κλαζομενές. Το μικρό παραθαλάσσιο χωριό απέκτησε μεγάλη φήμη τα τελευταία χρόνια, αφού υπήρξε η πατρίδα του διεθνούς φήμης μεγάλου νομπελίστα Έλληνα ποιητή, Γιώργου Σεφέρη. Όπως είναι γνωστό ο Γιώργος Σεφέρης γεννήθηκε το 1900 στη Σμύρνη και έζησε ως το 1914 στα Βουρλά, όπου κατοικούσε η οικογένειά του (Σεφεριάδη). Τη χρόνια εκείνη εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του και δημιούργησε αργότερα το πλούσιο συγγραφικό και ποιητικό έργο του. Ο Γ. Σεφέρης επισκέφθηκε κατά τη διάρκεια της ζωής του πολλές φορές την γενέτειρά του αλλά και πολλές περιοχές της Τουρκίας για τις οποίες έγραψε οδοιπορικά. Το 1963 το ποιητικό έργο του Γ. Σεφέρη τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ κάνοντας υπερήφανο ολόκληρο τον ελληνισμό και εξαπλώνοντας τη φήμη του ποιητή στα πέρατα του κόσμου.

Εικόνα 5

Σήμερα οι τοπικές αρχές των Βουρλών έχουν δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός της γέννησης του Σεφέρη στην μικρή αυτή παραθαλάσσια πόλη του νομού της Σμύρνης. Το πατρικό σπίτι του Σεφέρη έχει καταστεί επισκέψιμο μνημείο της πόλης ενώ μερικές ταβέρνες, μπαρ ή καφετέριες των Βουρλών έχουν την ονομασία «Σεφέρης» «Γιώργος Σεφέρης» ή άλλες παρεμφερείς που έχουν σχέση με τη ζωή και το έργο του Έλληνα ποιητή.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Μια μικρή γραφική παραθαλάσσια πόλη είναι τα Βουρλά. Στη θέση αυτή κατά την αρχαιότητα άκμαζε η λαμπρή πόλη της Ιωνίας, Κλαζομενές.

Εικόνα 2

Φημισμένη κατά την αρχαιότητα ήταν η πόλη των Κλαζομενών για τις ζωγραφισμένες σαρκοφάγους. Μία από αυτές και η εικονιζόμενη, που εκτίθεται σήμερα στο Μουσείο της Σμύρνης.

Εικόνα 3

Το πατρικό σπίτι του νομπελίστα Έλληνα ποιητή Γιώργου Σεφέρη (1900-1971) και ο δρόμος των Βουρλών, που βρίσκεται χτισμένο. Σήμερα έχει εξελιχθεί σε τουριστικό αξιοθέατο της κωμόπολης. Στο κέντρο κυματίζει η ελληνική σημαία, πλαισιωμένη από την τουρκική και αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εικόνα 4

Κατά τον καλλίτερο γι’ αυτούς τρόπο εκμεταλλεύονται τουριστικά οι Τούρκοι το όνομα του Γιώργου Σεφέρη. Επεξηγηματικές πινακίδες σε τρεις γλώσσες.

Εικόνα 5

Παλιό ελληνικό αρχοντικό στην παραλιακή πλατεία των Βουρλών.

ΣΜΥΡΝΗ ΜΕΡΟΣ ΙΙ

2011-12-02T23:12:00.000-08:00

Εικόνα 1

Βρισκόμαστε στην πάλαι ποτέ πανέμορφη και κοσμοπολίτισσα Σμύρνη, που δυστυχώς κανένα κοινό στοιχείο δεν έχει σήμερα με το λαμπρό παρελθόν της. Τεράστια, άχρωμη, απρόσωπη με χαρακτηριστική έλλειψη μνημείων δίνει την εντύπωση πως το βασικό μέλημα των κατοίκων της είναι να εξαφανίσουν κάθε ίχνος του παρελθόντος της. Και το γεγονός αυτό εκπλήσσει, κυρίως τους πεπειραμένους εξερευνητές της σύγχρονης Τουρκίας, αφού σε κανένα άλλο μέρος της χώρας δεν παρατηρείται ανάλογο φαινόμενο.

Ως μοντέρνα μεγαλούπολη η Σμύρνη δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι αποκρουστική. Μεγάλα κτίρια, καλό σχετικά οδικό δίκτυο, ικανοποιητικές συγκοινωνίες, μετρό, τακτικές θαλάσσιες συγκοινωνίες με πλοιάρια, μεγάλα πάρκα, πλούσιο εμπορικό κέντρο και μερικά ακόμη χαρακτηριστικά ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων, συνθέτουν επιγραμματικά την εικόνα της σύγχρονης Σμύρνης.

Εικόνα 2

Μεγάλο πρόβλημα υπάρχει για όσους επιθυμούν να επισκεφθούν το κέντρο της πόλης με το αυτοκίνητό τους. Μεγάλη κίνηση και ανεπαρκείς οι χώροι στάθμευσης. Τα πάρκιν είναι ελάχιστα και ως εκ τούτου πανάκριβα (7 ευρώ την ώρα αναγκαστήκαμε να πληρώσουμε).

Η Σμύρνη είναι η πόλη, όπου διοργανώνονται κάθε χρόνο οι μεγάλες διεθνείς εκθέσεις της Τουρκίας. Το τουρκικό αντίστοιχο δηλαδή της δικής μας Θεσσαλονίκης. Ο εκθεσιακός χώρος της Σμύρνης βρίσκεται σε ένα τεράστιο πάρκο κοντά στο κέντρο της πόλης. Κοντά στη νότια είσοδο του εκθεσιακού χώρου, μέσα σε τρία μοντέρνα οικοδομήματα στεγάζονται ισάριθμα μουσεία τέχνης και ιστορίας της πόλης, μεταξύ των οποίων και το καινούριο αρχαιολογικό. Το παλαιό αρχαιολογικό μουσείο της Σμύρνης βρίσκεται σε άλλη θέση (νότια του κέντρου). Σ’ αυτό φιλοξενείται σήμερα μειωμένος σε σχέση με το παρελθόν αριθμός εκθεμάτων. Τα περισσότερα και σπουδαιότερα εκθέματα έχουν μεταφερθεί πλέον στο μουσείο του εκθεσιακού χώρου.

Εικόνα 3

Όπως είναι φυσικό τα εκθέματα των αρχαιολογικών μουσείων της Σμύρνης σχετίζονται άμεσα και αποκλειστικά με το λαμπρό ελληνικό παρελθόν της πόλης και της ευρύτερης περιοχής της Ιωνίας. Εξαίρετα έργα τέχνης από την κλασσική αρχαιότητα μέχρι και την εποχή του Βυζαντίου κοσμούν τα μουσεία, ιδιαίτερα αυτό του εκθεσιακού χώρου και εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες τους, προβάλλοντας την ιστορική ταυτότητα της πόλης. Μια ταυτότητα, που όπως προαναφέραμε δεν είναι δυνατόν σήμερα να προβληθεί με άλλον τρόπο στους περιηγητές της σύγχρονης μεγαλούπολης, ελλείψει άλλων μνημείων.

Εικόνα 4

Στα αρχαιολογικά μουσεία της Σμύρνης εκτίθεται μεγάλος αριθμός ευρημάτων από τις δεκάδες Ιωνικές πόλεις, που άκμασαν κατά την αρχαιότητα (Έφεσος, Μίλητος, Κύμη, Κλαζομενές, Φώκαια, Τέως, Ερυθρές κ.α.). Ευρήματα από τις εν λόγω πόλεις φυλάσσονται επίσης τόσο στα τοπικά μουσεία μερικών εξ’ αυτών (Έφεσος, Μίλητος κ.α.), όσο και στο μεγάλο αρχαιολογικό μουσείο της Κωνσταντινούπολης. Στο αρχαιολογικό μουσείο του εκθεσιακού χώρου της Σμύρνης εντοπίσαμε αρκετά ευρήματα από τις εν εξελίξει ευρισκόμενες ανασκαφές της Κύμης, που ως γνωστό υπήρξε αποικία των δικών μας Ευβοέων προγόνων και για την οποία ασχοληθήκαμε επισταμένως σε προηγούμενα φύλλα της εφημερίδας μας.

Εικόνα 5

Σε αντίθεση πάντως με τις άλλες Ιωνικές πόλεις η Σμύρνη δεν έχει να επιδείξει την ανάλογη με αυτές αίγλη κατά την αρχαιότητα. Στη σημερινή της θέση η πόλη αναπτύχθηκε από την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου και μετά, γνωρίζοντας τη μεγαλύτερη ακμή της κυρίως κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο. Μετά τη διάδοση του Χριστιανισμού έγινε σημαντική επισκοπική έδρα. Μετά το 1071 οι κατακτητές της Σμύρνης άρχισαν να εναλλάσσονται, Σελτζούκοι Τουρκοι, Φράγκοι Σταυροφόροι και αργότερα πάλι Τούρκοι. Η Σμύρνη σταδιακά εξελίχθηκε σε μεγάλο εμπορικό κέντρο της Μεσογείου, όπου ο Ελληνισμός διέπρεψε οικονομικά και πολιτισμικά. Για την ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης όμως θα επανέλθουμε στις επόμενες αναρτήσεις μας.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Σπουδαία γλυπτά από τον διάκοσμο των αρχαίων Ιωνικών πόλεων εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο του εκθεσιακού χώρου της Σμύρνης.

Εικόνα 2

Ο μεταλλικός δρομέας, που εκτίθεται στο αρχαιολογικό μουσείο της Σμύρνης, ανήκει στην Ελληνιστική Περίοδο, και έχει βρεθεί προσφάτως στον αρχαιολογικό χώρο της Κύμης.

Εικόνα 3

Γιγάντια κεφαλή. Ένα από τα εκθέματα του αρχαιολογικού Μουσείου της Σμύρνης.

Εικόνα 4

Μεταλλική γυναικεία μορφή. Από τα ευρήματα της Κύμης.

Εικόνα 5

Ψηφιδωτό Βυζαντινής Περιόδου.

ΣΜΥΡΝΗ ΜΕΡΟΣ 1o

2011-11-30T10:41:00.000-08:00

Εικόνα 1

Ικανοποιώντας την επιθυμία πολλών αναγνωστών, θα σας μεταφέρω, αρχίζοντας από σήμερα, τις ταξιδιωτικές εμπειρίες μου από την Σμύρνη και την ευρύτερη περιοχή της.

Ο νομός Ισμίρ (Σμύρνης) της σύγχρονης Τουρκίας περιλαμβάνει την ευρύτερη περιοχή της ομώνυμης χερσονήσου, που καταλήγει στο όμορφο Τσεσμέ (Κρήνη) απέναντι ακριβώς από τη Χίο. Όλοι γνωρίζουμε καλά πως στην χερσόνησο της Σμύρνης, καθώς και στα παράλια που εκτείνονται βόρεια και νότια από αυτή, για δεκάδες αιώνες χτυπούσε η καρδιά του μικρασιάτικου ελληνισμού. Η περίφημη Ιωνία υπήρξε ανέκαθεν ένας από τους λαμπρότερους φάρους πολιτισμού της ανθρωπότητας. Ένας φάρος, που από τον 19^ο κυρίως αιώνα είχε σαν φωτοδότρια εστία του τη μαγευτική (τότε) ελληνική Σμύρνη. Ο φάρος αυτός έσβησε οριστικά και η καρδιά του μικρασιάτικου ελληνισμού σταμάτησε βίαια να χτυπάει το 1922, όταν οι επαναστατικές δυνάμεις του Κεμάλ επισφράγισαν βάρβαρα και αποτρόπαια την οριστική επικράτησή τους, δρομολογώντας εξελίξεις καινοτόμες και κατ’ ουσία σωτήριες για τον τουρκικό λαό, δραματικές όμως για τον ελληνισμό, που πλήρωσε με ανυπολόγιστο τίμημα τα λάθη της τότε πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του.

Εικόνα 2

Η Σμύρνη, η λαμπρή αυτή κοιτίδα του ελληνικού πολιτισμού, η πολιτιστική βιτρίνα της Ευρώπης, έγινε παρανάλωμα στις φλόγες της κεμαλικής επανάστασης, αφήνοντας την διαδοχή στη σημερινή απρόσωπη και αδιάφορη τσιμεντούπολη.

Τι άραγε έχει απομείνει σήμερα που να θυμίζει έστω και επιφανειακά το πρόσφατο λαμπρό παρελθόν και την ακμή της περίφημης αυτής πολιτείας των αρχών του 20^ου αιώνα; Τίποτε απολύτως.

Την ψυχρολουσία αυτής της στυγνής απάντησης νιώθει ο Έλληνας επισκέπτης από την πρώτη κιόλας στιγμή της εισόδου του στην απέραντη σύγχρονη τουρκική μεγαλούπολη των 4 και πλέον εκατομμυρίων κατοίκων.

Εικόνα 3

Η Σμύρνη είναι σήμερα από πληθυσμιακής απόψεως η τρίτη κατά σειρά μεγαλούπολη της Τουρκίας μετά την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, καθώς και το μεγαλύτερο και εμπορικότερο λιμάνι της γειτονικής μας χώρας.

Από την πρώτη στιγμή, που οδηγήσαμε το αυτοκίνητό μας μέσω των αναμφισβήτητα εξαίρετων περιφερειακών δρόμων της Σμύρνης, στην περιοχή του ξενοδοχείου μας, διαπιστώσαμε πως η πόλη που βλέπαμε δεν είχε τίποτε κοινό με τη Σμύρνη των νοσταλγικών και ρομαντικών καρποστάλ. Μια εντελώς απρόσωπη και πληκτική πόλη, με όλα τα χαρακτηριστικά των σύγχρονων πολύβουων μεγαλουπόλεων, χωρίς μνημεία και παλιά κτίρια και με τον παραλιακό της δρόμο διαρκώς μποτιλιαρισμένο.

Ελάχιστα παλιά ξύλινα σπίτια, που σώθηκαν από την μεγάλη πυρκαγιά του 1922 και δίνουν μια μικρή γεύση του λαμπρού παρελθόντος της Σμύρνης, βρίσκονται διασκορπισμένα στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Ακόμη λιγότερες είναι οι χριστιανικές εκκλησίες, που σώζονται μέχρι σήμερα κι αυτές χάνονται ανάμεσα στις θεόρατες αποκρουστικές γκρίζες πολυκατοικίες.

Εικόνα 4

Κατά μήκος της απέραντης, ήσυχης και σχετικά περιποιημένης προβλήτας της σημερινής Σμύρνης, οι αραδιασμένοι κατά τακτά διαστήματα, σχεδόν αμίλητοι Τούρκοι ερασιτέχνες ψαράδες με τα μακριά καλάμια τους, συνθέτουν μία εικόνα ηρεμίας εντελώς αντίθετη με αυτή που παρουσιάζουν η κίνηση και ο θόρυβος του παραλιακού δρόμου, λίγες δεκάδες μέτρα μακρύτερα. Βαδίζοντας στο τσιμεντένιο κράσπεδο δίπλα στη θάλασσα του Αιγαίου με συνεπήρε η συγκίνηση συγκρίνοντας τη σημερινή γαλήνια εικόνα με τις φοβερές σκηνές του Αυγούστου 1922, που βλέπουμε συχνά σε κινηματογραφικά ντοκυμαντέρ. Τότε δηλαδή που τα αλαφιασμένα πλήθη των Ελλήνων προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να προσεγγίσουν τα σκάφη των ξένων στόλων για να γλιτώσουν από το μαχαίρι των διψασμένων για εκδίκηση άγριων ενόπλων του Κεμάλ.

Από τα λιγοστά ενδιαφέροντα, που μπορεί να επισκεφθεί κάποιος στη Σμύρνη σήμερα είναι ο αρχαιολογικός χώρος της αγοράς (στα βόρεια της πόλης) και τα δύο αξιόλογα αρχαιολογικά μουσεία της πόλης που φιλοξενούν πολλές αρχαιότητες από τις ιωνικές πόλεις. Γι’ αυτά όμως θα επανέλθουμε στην επόμενη ανάρτησή μας.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Μία άχρωμη, απρόσωπη και πολύβουη μεγαλούπολη είναι η σημερινή Σμύρνη. Τίποτε δεν θυμίζει πια την πανέμορφη πόλη των αρχών του εικοστού αιώνα, που χάθηκε οριστικά το 1922.

Εικόνα 2

Από αυτή την ήσυχη προβλήτα της Σμύρνης του 2006, κάποια καλοκαιριάτικη μέρα του 1922, πανικόβλητοι οι Έλληνες κάτοικοί της έπεφταν στη θάλασσα για να γλιτώσουν από τους μαινόμενους Νεότουρκους του Κεμάλ.

Εικόνα 3

Άποψη από τον αρχαιολογικό χώρο της αγοράς. Ο χώρος αυτός ανήκει στα ελάχιστα αξιοθέατα, που έχει να επιδείξει η σύγχρονη Σμύρνη.

Εικόνα 4

Ελάχιστες είναι οι εκκλησίες, που σώζονται ακόμη στη Σμύρνη. Εδώ η μικρή εκκλησία του Αγίου Πολυκάρπου στο κέντρο της πόλης.

ΑΜΑΣΕΙΑ & ΤΟΚΑΤ ΠΟΝΤΟΥ

2011-11-28T06:42:00.000-08:00

Εικόνα 1

Μετά την επίσκεψή μας στην όμορφη Σινώπη του Πόντου και τις κωμικοτραγικές αντιθέσεις των δύο προσώπων της σύγχρονης και ευρωπαϊκά ενδεδυμένης Τουρκίας, περατώσαμε τη σύντομη περιοδεία μας σε μερικές από τις πόλεις του Δυτικού Πόντου με την επίσκεψή μας στην Αμάσεια και το Τοκάτ.

Η διαδρομή από τη Σινώπη στην Αμάσεια ανέρχεται στα 410 χλμ. καλυπτόμενη από ένα πολύ καλό επαρχιακό οδικό δίκτυο, αποτέλεσμα του οργασμού της τουρκικής οδοποιΐας της τελευταίας πενταετίας.

Η Αμάσεια των 70.000 και πλέον κατοίκων είναι μία εντυπωσιακά όμορφη πόλη κτισμένη στις δύο όχθες ενός ποταμού. Ωραία κτίρια, όμορφες γέφυρες και ένα κάστρο στο μεγάλο ύψωμα κάτω από το οποίο βρίσκεται χτισμένη η πόλη. Στο ύψωμα αυτό είναι λαξευμένοι οι επιβλητικοί τάφοι των Μιθριδατιδών, ορατοί από τα περισσότερα σημεία της πόλης. Την Αμάσεια όπως προανέφερα, διασχίζει ο ποταμός Ίρις (σήμερα Γετσίλιμαρκ).

Εικόνα 2

Η Αμάσεια, όπως η Σινώπη και η Κασταμονή διατηρεί το όνομά της σε όλες τις φάσεις της μακραίωνης και πολύκροτης ιστορίας της. Σύμφωνα με τα στοιχεία, που προκύπτουν από τις ανασκαφές, η Αμάσεια έχει ιστορία μεγαλύτερη των 6.000 ετών, αφού κατοικείται αδιάκοπα από την 4^η π.Χ. χιλιετία.

Η πόλη ανακηρύχθηκε σε πρωτεύουσα του Μιθριδατικού Βασιλείου του Πόντου από τον Μιθριδάτη τον Α’, τον Κτίστη, περί το 300 π.Χ. Η Αμάσεια παρέμεινε πρωτεύουσα μέχρι το 183 π.Χ. οπότε ο Φαρνάκης ο Α’ μετέφερε την έδρα του βασιλείου στη Σινώπη, χωρίς όμως ουδέποτε η Αμάσεια να χάσει την αίγλη της.

Εικόνα 3

Στην Αμάσεια γεννήθηκε το 65 π.Χ. ο μεγάλος Έλληνας στωικός φιλόσοφος, ιστορικός και γεωγράφος, Στράβων. Ο Στράβων προκειμένου να ολοκληρώσει την κοσμοθεωρία του, ταξίδεψε σε ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο, από την Αρμενία ως την Τυρρηνία και από τον Πόντο μέχρι την Αιθιοπία, καταγράφοντας τις εμπειρίες και τις γνώσεις που αποκόμισε. Πολυγραφότατος ο Στράβων, γνώρισε τη διαχρονική φήμη του κυρίως από το έργο του «Γεωγραφικά», που αποτελείται από 7 βιβλία. Ο Στράβων ως γνωστό πέθανε το 23 μ.Χ.

Η Αμάσεια διατηρήθηκε σε ακμή και κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής και βυζαντινής εποχής, δίδοντας μάλιστα και αγωνιστικό φόρο αίματος κατά την εποχή των Διωγμών με πρώτο μάρτυρα τον Θεόδωρο Τήρωνα (άγιο εκ των υστέρων). Από το 712 και μετά η Αμάσεια άρχισε να δέχεται τους κατακτητές της με πρώτους τους Άραβες. Ακολούθησαν οι Τουρκομάνοι, οι Σελτζούκοι και οι Οθωμανοί.

Εικόνα 4

Στην Αμάσεια μετά την επιβολή του Κεμάλ, λειτούργησαν τα περίφημα «Δικαστήρια της Ανεξαρτησίας» (1921-1922) που έστειλαν στην αγχόνη εκατοντάδες Έλληνες Ποντίους αγωνιστές.

Στη σύγχρονη τουριστική Αμάσεια πέραν των φυσικών καλλονών, των λαξευμένων βασιλικών τάφων και ενός ρωμαϊκού υδραγωγείου δεν υπάρχουν σημαντικά μνημεία που να μαρτυρούν το μακραίωνο ελληνικό παρελθόν της πόλης.

Το Τοκάτ μια ακόμη πόλη του Πόντου με ελληνικό παρελθόν υπήρξε ο τελευταίος σταθμός του ταξιδιού μας στο Δυτικό Πόντο. Η πόλη έχει 120.000 κατοίκους. Πρόκειται για μία τυπική τουρκική επαρχιακή πόλη με λιγοστά μνημεία τουρκικού κυρίως παρελθόντος.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Στις όχθες του ποταμού Ίριδος (Γετσίλιμαρκ) βρίσκεται χτισμένη η όμορφη πόλη της Αμάσειας.

Εικόνα 2

Στα υψώματα του φαραγγιού, πάνω από το ποτάμι, είναι λαξευμένοι οι βασιλικοί τάφοι του Μιθριδάτη, ορατοί από τα περισσότερα σημεία του κέντρου της πόλης.

Εικόνα 3

Ένας από του λαξευμένους τάφους των Μιθριδατιδών.

Εικόνα 4

Μια όμορφη επαρχιακή τουρκική πόλη είναι το Τοκάτ του Πόντου, χωρίς όμως διατηρημένα μνημεία, που μαρτυρούν το μακραίωνο ελληνικό παρελθόν του.

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ (ΜΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΣΙΝΩΠΗΣ ΕΚΘΕΤΕΙ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ)

2011-11-26T22:57:00.000-08:00

ΜΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΣΙΝΩΠΗΣ ΕΚΘΕΤΕΙ

ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ

Εικόνα 1

Κατά τη διάρκεια της διήμερης παραμονής μας στη μικρή αλλά πανέμορφη Σινώπη του Πόντου είχαμε την ευκαιρία να δούμε πολλά από τα απομεινάρια του ελληνικού και βυζαντινού παρελθόντος της πόλης. Μας δόθηκε όμως η ευκαιρία να γνωρίσουμε και το άλλο πρόσωπο της μεγάλης πολιτιστικής (ή καλλίτερα εκπολιτιστικής) εκστρατείας στην οποία έχει επιδοθεί επιμελώς κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων το τουρκικό κράτος, προκειμένου αφενός να αυξήσει τα είδη υψηλά τουριστικά έσοδά του, αφετέρου να ενισχύσει τις προϋποθέσεις για την μελλοντική ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εικόνα 2

Το πρόσωπο αυτό, παρά τις προσπάθειες της επίσημης Τουρκίας να καλυφθεί ή να εξωραϊστεί, εμφανίζεται σε πολλές περιπτώσεις σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια, κυρίως στα μάτια των ελεύθερων επισκεπτών της (όπως κι εμείς). Των επισκεπτών δηλαδή, που δεν επιλέγουν για την ξενάγησή τους οργανωμένα ταξιδιωτικά γραφεία, για να οδηγηθούν ως άβουλα μέλη τουριστικών γκρουπ σε επιλεγμένους μνημειακούς χώρους επιμελώς διαμορφωμένους έτσι ώστε να προβάλουν την (επιθυμητή μεν πλασματική δε) εικόνα μιας σύγχρονης και ευρωπαϊκής Τουρκίας.

Εικόνα 3

Περιδιαβαίνοντας λοιπόν τους στενούς δρόμους και τα λιθόστρωτα της Σινώπης, παρατηρούσαμε τις χαρακτηριστικές καφετί τουριστικές πινακίδες, που οδηγούν στις θέσεις των διάφορων αξιοθέατων και αρχαίων μνημείων. Κάποιες από αυτές επέμεναν να υποδεικνύουν την θέση του ναού Μπαλατλάρ Κιλισεσί (εκκλησία του παλατιού), ο οποίος βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της παλιάς ελληνικής συνοικίας, εκτός των βυζαντινών τειχών της Σινώπης.

Ο παμπάλαιος αυτός ναός της Θεοτόκου ή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ ονομάζεται Μπαλατλάρ Κιλισεσί δηλαδή εκκλησία του παλατιού γιατί είχε χτιστεί από τους χριστιανούς ακριβώς στο κέντρο του γενικότερου οικοδομικού συμπλέγματος, που συνέθετε το τεράστιο παλάτι του Μιθριδάτη.

Εικόνα 4

Η εκκλησία αυτή, αλλά και τα παλιότερα υπολείμματα των Μιθριδατικών κτισμάτων έχουν την παράδοξη ιδιαιτερότητα να βρίσκονται σε ιδιωτικό χώρο (που για κάποιους λόγους δεν έχει απαλλοτριωθεί από το τουρκικό κράτος) και ταυτοχρόνως να αποτελούν επισκέψιμο (χωρίς εισιτήριο) μνημείο.

Όπως προανέφερα, παντού υπάρχουν επιγραφές οι οποίες υποδεικνύουν το σημείο που βρίσκεται ο ναός, ενώ έξω από την κλειστή είσοδο του ιδιωτικού κτήματος, υπάρχει δίγλωσση επιγραφή με την ιστορία του ναού. Γεμάτος απορίες γι αυτή την πολύ παράδοξη περίπτωση μπήκα στον πειρασμό να αφαιρέσω το σύρμα, που έδενε τα δύο μέρη της σιδερόπορτας στην είσοδο του μικρού ιδιωτικού κτήματος. Εισήλθα δειλά, και περνώντας έναν μικρό καλλιεργημένο κήπο, βρέθηκα τελικά στην είσοδο του μνημείου.

Εκεί γνώρισα την απογοήτευση, που μοιραία καταλαμβάνει τον όποιον επισκέπτη θέλει να συγκαταλέγεται σ΄αυτό που λέμε «πολιτισμένο κόσμο». Περνώντας τον θόλο της εισόδου βρέθηκα μπροστά σε ένα οικτρό θέαμα ενός εγκαταλειμμένου μνημείου στο έλεος του χρόνου, των καιρικών συνθηκών και των διάφορων αφελών και απολίτιστων βαρβάρων, οι οποίοι έχουν μετατρέψει τους χώρους του ναού σε υπαίθρια τουαλέτα, αποπατώντας κάτω από τα απομεινάρια των αγιογραφιών.

Εικόνα 5

Μετά τα αρχικά ανάμικτα αισθήματα οργής και λύπης, διερωτήθηκα, όπως εύλογα θα έκανε ο κάθε άνθρωπος, πως είναι δυνατόν οι τουριστικές υπηρεσίες της Τουρκίας να διαφημίζουν ως επισκέψιμο ένα μνημείο βεβηλωμένο εκούσια ή ακούσια από τους πολίτες της χώρας τους και μάλιστα εντός χώρου, τον οποίο δεν μπορούν να ελέγξουν. Στην περίπτωση αυτή προφανώς έχουμε να κάνουμε με την περίπτωση του ορισμού της αφέλειας για να μη πω της βλακείας.

Τελειώνοντας όμως και για προσγειώσω τους χαμογελούντες, για την τουρκική ανοησία, αναγνώστες μας, τους παραπέμπω σε πολλά δικά μας μνημεία (της Ευβοίας μη εξαιρουμένης), που εμφανίζουν δυστυχώς την ίδια αν όχι χειρότερη εικόνα με αυτή του ναού της Θεοτόκου στη Σινώπη του Πόντου.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Πινακίδες έξω από την κλειστή πόρτα του ιδιωτικού κτήματος, οδηγούν στη θέση του μνημείου και εξιστορούν το παρελθόν της Μπαλατλάρ Κιλισεσί (εκκλησίας του παλατιού).

Εικόνα 2

Η είσοδος του γενικότερου αρχαίου κτιριακού συγκροτήματος στο κέντρο του οποίου βρίσκεται ναός της Θεοτόκου της Σινώπης (Μπαλατλάρ Κιλισεσί).

Εικόνα 3

Η είσοδος του ναού. Συνύπαρξη γκράφιτι και αγιογραφιών.

Εικόνα 4

Κάτω από τον αγιογραφημένο θόλο του ναού κάποιοι από τους «εκπολιτισθέντες ευρωπαίους» κατοίκους της Σινώπης, φρόντισαν να αφήσουν τα ιστορικά ίχνη ολοκλήρωσης μίας εκ των βιολογικών τους αναγκών (μαύρο σημάδι στο κάτω αριστερό μέρος της φωτογραφίας).

Εικόνα 5

Ότι έχει απομείνει από τις απροστάτευτες αγιογραφίες της Μπαλατλάρ Κιλισεσί (εκκλησίας του παλατιού), στη Σινώπη.

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ (ΣΙΝΩΠΗ)

2011-11-24T02:51:00.000-08:00

ΣΙΝΩΠΗ

Εικόνα1

Η Σινώπη ήταν ένας από τους σταθμούς στις πόλεις του Πόντου που αποφασίσαμε να επισκεφθούμε κατά τη διάρκεια της τελευταίας μεγάλης περιοδείας μας στην Τουρκία.

Πρόκειται για μια πραγματικά πανέμορφη παραλιακή πολιτειούλα, βρίθουσα μνημείων του ιστορικού παρελθόντος της, που αριθμεί σήμερα όχι περισσότερους από 25.000 κατοίκους. Βρίσκεται χτισμένη και από τις δύο πλευρές μιας μικρής χερσονήσου και θυμίζει έντονα, ως προς τον τρόπο δόμησής της, την δική μας Καστοριά, μόνο που εδώ αντί για τη λίμνη έχουμε τη Μαύρη Θάλασσα να περιβρέχει την επί της χερσονήσου μικρή πόλη.

Εικόνα 2

Τα 250 χλμ., που χωρίζουν τη Σινώπη από την Κασταμονή (επί το πλείστον ορεινή διαδρομή) καλύπτονται επίσης από άριστο επαρχιακό οδικό δίκτυο άρτι επισκευασμένο όπως διαπιστώσαμε.

Η Σινώπη είναι πανάρχαια πόλη με βαθιές ελληνικές ρίζες. Η ίδρυσή της χρονολογείται πριν από τον 7^ο αι. π.Χ., όταν δημιουργήθηκε εκεί αποικία των Μιλησίων. Η μυθολογία θέλει ως πρώτο οικιστή της Σινώπης τον αργοναύτη Αυτόλυκο. Η Σινώπη οφείλει το όνομά της στη νύμφη Σινώπη, μία από τις βασίλισσες των Αμαζόνων, κόρη του ποταμού Ασωπού και φημισμένη ως η μεγάλη, μοναχική και άγρια παρθένος του Πόντου. Η Αμαζόνα Σινώπη συμβολίζει τον υπερήφανο χαρακτήρα του ποντιακού ελληνισμού, αφού απέρριψε ακόμη και τον έρωτα του Δία προκειμένου να ζει μοναχικά, αυτοδύναμα και ανεξάρτητα.

Εικόνα 3

Στη Σινώπη, που υπήρξε για μεγάλο διάστημα μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, γεννήθηκε το 404 π.Χ. ο περίφημος κυνικός φιλόσοφος Διογένης ο Κύων ή Σινωπεύς (πέθανε το 325 π.Χ.). Η ίδια πόλη φέρεται και ως η γενέτειρα του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη Ζ΄ (135 π.Χ.). Η Σινώπη ως το πιο αγαπημένο μέρος διαμονής του Μιθριδάτη διακοσμήθηκε από αυτόν με ναούς, έργα τέχνης και λιμενικές εγκαταστάσεις, οι οποίες αποτελούσαν το κέντρο των εμπορικών συναλλαγών στη Μαύρη Θάλασσα. Το 69 π.Χ. η πόλη κατελήφθη από τον Λούκουλο, ενώ το 63 π.Χ. προσαρτήθηκε από τον Πομπήιο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Γνωστή με το όνομα Colonia Julia Fetix, η Σινώπη γνώρισε μεγάλη ακμή και πλούτο επωφελούμενη από την Pax Romana.

Εικόνα 4

Η ακμή της Σινώπης συνεχίστηκε και κατά την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο απόστολος Ανδρέας ήταν αυτός που κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Σινώπη και τοποθέτησε επίσκοπο τον Φιλόλογο. Στη Σινώπη έζησαν και μαρτύρησαν ο Άγιος Φωκάς ο Κηπουρός και ο Άγιος Φωκάς ο Θαυματουργός. Στη Σινώπη γεννήθηκε επίσης ο γνωστός αιρεσιάρχης του 2^ου μ.Χ. αι. Μαρκίων. Το 1214 ο σουλτάνος Ιζάντ Ντιν Καϊκομπάτ την πήρε από τους Κομνηνούς της Τραπεζούντας. Το 1301 η πόλη περιήλθε στους εμίρηδες της Κασταμονής, που την ανακήρυξαν πρωτεύουσα του εμιράτου. Οι εμίρηδες, επιτρέποντας στους Γενοβέζους να εγκατασταθούν στην πόλη, κατέστησαν τη Σινώπη ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα του τότε κόσμου.

Εικόνα 5

Τις μεγαλύτερες καταστροφές της ιστορίας της η Σινώπη τις γνώρισε σχετικά προσφάτως (30 Νοεμβρίου 1853) κατά την έναρξη του κριμαϊκού πολέμου, όταν τμήμα του ρωσικού στόλου συνέτριψε τον τουρκικό στόλο και προκάλεσε ανεπανόρθωτες ζημιές στα τείχη, στο λιμάνι και σε πολλά μνημεία της πόλης.

Η σημερινή Σινώπη διαθέτει ένα αξιόλογο αρχαιολογικό μουσείο σημαντικότερο έκθεμα του οποίου είναι μια σειρά πολύ παλαιών, εξαίρετων και ιδιαιτέρως πρωτότυπων βυζαντινών εικόνων, η φωτογράφηση των οποίων όμως απαγορεύεται αυστηρά. Ως σύγχρονο τουριστικό προϊόν της Σινώπης θεωρούνται οι χειροποίητες μινιατούρες πλοίων. Πολλές μικρές βιοτεχνίες κατασκευής μινιατουρών λειτουργούν στη Σινώπη ενώ οι βιτρίνες των καταστημάτων που τις πωλούν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακές.

Στη Σινώπη εκτός των άλλων μνημείων σώζονται κάποιοι αξιόλογοι βυζαντινοί ναοί για τους οποίους όμως θα ασχοληθούμε στο επόμενο φύλλο μας.

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Ίχνη από τις οχυρώσεις του βυζαντινού λιμανιού της Σινώπης σώζονται μέχρι σήμερα.

Εικόνα 2

Δεκάδες επιτύμβιες στήλες με ελληνικές επιγραφές σωρεύονται στην αυλή του Μουσείου της Σινώπης. Εντυπωσιάζεται ο επισκέπτης όταν παρατηρεί συνύπαρξη προχριστιανικών επιγραφών με σχετικά σύγχρονες.

Εικόνα 3

Μαρμάρινο σύμπλεγμα από κτίριο ή ναό της αρχαίας Σινώπης.

Εικόνα 4

Παράσταση από βυζαντινό μωσαϊκό (Μουσείο Σινώπης).

Εικόνα 5

Μεταλλικός σταυρός και μικροαντικείμενα από βυζαντινό ναό, βρίσκονται σήμερα στις προθήκες του Μουσείου της Σινώπης.

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ (ΚΑΣΤΑΜΟΝΗ)

2011-11-22T08:31:00.000-08:00

ΚΑΣΤΑΜΟΝΗ

Εικόνα 1

Με την Κασταμονή του Πόντου θα ασχοληθούμε σήμερα. Την επισκεφθήκαμε τον προπερασμένο Αύγουστο. Απέχει 490 χλμ. από την Κωνσταντινούπολη. Τα πρώτα 330 χλμ. καλύπτονται από τον μεγάλο εθνικό δρόμο Κωνσταντινούπολης- Άγκυρας και τα υπόλοιπα 160 από επαρχιακό οδικό δίκτυο, το οποίο όμως έχει βελτιωθεί πολύ κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας που ταξιδεύουμε στην Τουρκία. Το μεγαλύτερο διάστημα του δικτύου αυτού αποτελείται από δρόμους δύο ρευμάτων με διαχωριστικό κράσπεδο.

Εικόνα 2

Ένα άλλο δείγμα προόδου και έξυπνης τουριστικής εκμετάλλευσης από τους Τούρκους κάθε ξεχωριστής περιοχής της πατρίδας τους είναι και το ορεινό θέρετρο του Ιλγκάζ, το οποίο βρίσκεται λίγα χλμ. πριν από την Κασταμονή. Το τεράστιο ορεινό πάρκο είναι ελεγχόμενο και η είσοδος του κάθε αυτοκινήτου κοστολογείται γύρω στα 3-4 ευρώ. Περιέχει πολλές εγκαταστάσεις (ξενοδοχεία, εστιατόρια, μάρκετ κ.α.). Ένα μεγάλο ξενοδοχειακό συγκρότημα αυτού του πάρκου, λόγω και της ζέστης των ημερών του ταξιδιού μας, επιλέξαμε για τις διανυκτερεύσεις μας.

Εικόνα 3

Η χαριτωμένη επαρχιακή πόλη της σύγχρονης Κασταμονής των 60.000 κατοίκων, απλώνεται στους πρόποδες των πευκόφυτων βουνών Ιλγκάζ Νταγκλαρί. Πριν 30 χρόνια η Κασταμονή αριθμούσε μόνο 25.000 κατοίκους.

Το ιστορικό κέντρο της Κασταμονής απαρτίζεται κυρίως από γραφικά ξύλινα σπίτια, χτισμένα γύρω από ένα ευρύ ύψωμα, που έχει σαν κορυφαία απόληξη τα ερείπια ενός εντυπωσιακού βυζαντινού φρουρίου.

Η σημερινή Κασταμονή (Kastamonu) ταυτίζεται με την βυζαντινή πολιτεία Κασταμών, στην οποία έδρευε επισκοπή. Μετά από συνεχείς εναλλαγές κατακτητών η πόλη προσαρτήθηκε οριστικά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1393 από τον Βαγιαζίτ Α΄. Το ελληνικό στοιχείο της Κασταμονής ήταν έντονο από τα χρόνια του Βυζαντίου μέχρι και την περίοδο, που επακολούθησε της Μικρασιατικής καταστροφής και της συμφωνίας για την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας (1923-1925).

Εικόνα 4

Τα τουριστικά ενδιαφέροντα της Κασταμονής μοιράζονται μεταξύ των πολλών και ομολογουμένως εντυπωσιακών τζαμιών της και αρκετών υπολειμμάτων του βυζαντινού παρελθόντος της. Στα τελευταία περιλαμβάνεται και το φρούριο, το οποίο χτίστηκε από τον Ιωάννη τον Κομνηνό λίγα χρόνια πριν η πόλη κατακτηθεί από τους Οθωμανούς. Οι κατακτητές της ολοκλήρωσαν το οχυρωματικό έργο, τμήματα του οποίου σώζονται μέχρι σήμερα στην κορυφή του υψώματος σε αρκετά καλή κατάσταση.

Εικόνα 5

Ανεβαίνοντας στο ψηλότερο μέρος των τειχών του φρουρίου είχα την ευκαιρία να απολαύσω μία μοναδική πανοραμική θέα ολόκληρης της πόλης. Ακριβώς κάτω από το κάστρο στα πιο ψηλά σημεία του λόφου απλώνεται η παλιά αρχοντική ελληνική συνοικία. Όπως μας γράφει στο βιβλίο του «Ιστορική Γεωγραφία της Μικράς Ασίας» ο Ιωάννης Καλφόγλου, στα τέλη του 19^ου αιώνα η Κασταμονή κατοικούταν από 23.000 Μουσουλμάνους και 2.000 Ορθόδοξους. Στην πόλη παράγονταν τότε μάλλινα υφάσματα, κατεργασμένα δέρματα και σιδερένια σκεύη. Φημισμένη ήταν τότε η Κασταμονή για την μεγάλη της εμποροπανήγυρη κάθε Αύγουστο.

Εικόνα 6

Λίγα είναι πια τα ίχνη που θυμίζουν το ελληνικό παρελθόν της Κασταμονής και τα πιο πολλά από αυτά βρίσκονται στο Μουσείο της πόλης. Τα περισσότερα από τα ελληνικά αρχοντικά έχουν χάσει την ταυτότητά τους. Μεταξύ αυτών το ανακαινισμένο, γαλάζιο σήμερα, τριώροφο κτίριο (κάποιοι μας είπαν πως προορίζεται για ξενοδοχείο). Το κτίριο αυτό στέγαζε κάποτε την περίφημη Παπαζόγλειο Αστική Σχολή. Χτίστηκε το 1896 δίπλα στο ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, από τον οποίο σήμερα δεν υπάρχει ούτε ίχνος. Η λειτουργία της Σχολής σταμάτησε το 1922.

Τελειώνοντας θυμίζω πως στην Κασταμονή γεννήθηκε και μεγάλωσε ο φημισμένος λαϊκός μας συνθέτης Γιάννης Ετσειρίδης (1893-1942) γνωστότερος ως Γιοβάν Τσαούς (Γιάννης ο λοχίας).

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Άποψη από το Βυζαντινό κάστρο της Κασταμονής. Χτίστηκε από τον Ι. Κομνηνό.

Εικόνα 2

Υποδεέστερο των ευβοϊκών ορεινών τοπίων, το πάρκο Ιλγκάζ της ορεινής Κασταμονής είναι ωστόσο, αντίθετα με τις δικές μας περιοχές, δεόντως αξιοποιημένο και ως εκ τούτου πηγή σημαντικών εσόδων για τις τοπικές τουριστικές επιχειρήσεις.

Εικόνα 3

Άποψη από την πάλαι ποτέ λαμπρή ελληνική συνοικία της Κασταμονής.

Εικόνα 4

Ανακαινισμένο σήμερα κτίριο της Κασταμονής. Κάποτε ήταν ελληνικό αρχοντικό.

Εικόνα 5

Η ανακαινισμένη σήμερα Παπαζόγλειος Σχολή. Όταν λειτουργούσε, πριν το 1922, διέθετε νηπιαγωγείο, παρθεναγωγείο, αρρεναγωγείο, αίθουσες συναθροίσεων και μικρό διαμέρισμα φιλοξενίας για το μητροπολίτη Σεβάστειας.

Εικόνα 6

Τουρκικά κανόνια διακοσμούν σήμερα το Βυζαντινό κάστρο της Κασταμονής.

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΧΘΕΣ

2011-11-21T12:16:00.000-08:00

ΤΟ ΑΔΟΞΟ ΤΕΛΟΣ ΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΞΩΚΛΗΣΙΟΥ

ΣΤΗ ΦΩΚΑΙΑ

Εικόνα 1

Λίγα μίλια νότια της Αιολικής Κύμης, προς την πλευρά της Σμύρνης, άκμαζε κατά την αρχαιότητα η Ιωνική Φώκαια. Η διασταύρωση, που οδηγεί προς την αρχαία αλλά και τη νέα Φώκαια (φημισμένο τουριστικό θέρετρο της σύγχρονης Τουρκίας) βρίσκεται επί του αυτοκινητόδρομου Σμύρνης-Αλίαγκα, 6 χλμ. πριν την διασταύρωση της Κύμης. Μετά την επίσκεψη μας στην Κύμη, επιστρέφοντας στην Σμύρνη, αποφασίσαμε να παρακάμψουμε της πορείας μας και να επισκεφθούμε για λίγες ώρες την Φώκαια. Ακολουθήσαμε λοιπόν τον επαρχιακό δρόμο, που οδηγεί προς τη μικρή χερσόνησο της Φώκαιας με χαμηλή ταχύτητα προκειμένου να έχουμε την ευκαιρία εντοπισμού εναπομεινάντων ιχνών από τους αιώνες της ελληνικής παρουσίας. Και πράγματι τα ίχνη είναι πολλά και ενδιαφέροντα σε όλη αυτή τη διαδρομή. Ερείπια μικρών (ολοσχερώς εγκαταλειμμένων) χωριών, γκρεμισμένοι βυζαντινοί ανεμόμυλοι, πανδοχεία κ.α.

Εικόνα 2

Σε κάποιο σημείο της διαδρομής, κοντά σε ένα μεγάλο εργοτάξιο, ανάμεσα σε μηχανήματα, εργαλεία και σωρούς χωμάτων το μάτι της συζύγου μου εντόπισε φευγαλέα κάτι που ξεχώριζε. Η εμμονή της για μία ενδελεχή εξέταση του εν λόγου σημείου με προέτρεψε να κάνω μία μικρή αναστροφή και να σταματήσω στην άκρη του δρόμου ακριβώς απέναντι από τον εν λόγω χώρο. Όπως διαπιστώσαμε μετά την αποβίβασή μας ο χώρος αυτός ανοιγόταν και μπαζωνόταν από μπουλντόζες και άλλα μηχανήματα προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για εγκαταστάσεις κάποιου εργοστασίου, πρατηρίου καυσίμων ή κάτι τέτοιου. Αυτό που ξεχώριζε ανάμεσα στον συρφετό μηχανημάτων, χωμάτων, ξύλων, σιδηρικών και σκουπιδιών ήταν ό,τι είχε απομείνει από ένα μικρό και (πάλαι ποτέ) όμορφο ελληνικό εξωκλήσι, που αντιστεκόταν ακόμη (ποιος ξέρει άραγε για πόσο διάστημα ακόμη) στους ρυθμούς του τουρκικού εκσυγχρονισμού. Η ηλικία του πρέπει να ήταν αρκετά μεγαλύτερη του ενός αιώνα, με δεδομένο πως ήδη κοντεύει ένας αιώνας από τότε που οι Έλληνες εγκατέλειψαν τις πατρίδες τους στη Μικρά Ασία.

Εικόνα3

Το μισογκρεμισμένο εκκλησάκι ήταν το τελευταίο «όρθιο» κομμάτι του ισοπεδωμένου χώρου, που ετοιμαζόταν να «αναβαθμιστεί» και να υποδεχθεί τους «ναούς» της τεχνολογίας, από τους οποίους αντλεί πια τη δύναμή του ο σύγχρονος πολιτισμός, ακόμη και στην Τουρκία.

Η συγκίνηση μας ήταν αρκετά μεγάλη, όχι μόνο γιατί βρεθήκαμε μπροστά σε ένα άγνωστο ταπεινό ελληνικό μνημείο (τέτοια υπάρχουν χιλιάδες στην Τουρκία), αλλά γιατί η μοίρα επέλεξε εμάς για να απαθανατίσουμε τις τελευταίες στιγμές της «ζωής» του.

Σήμερα, ένα μήνα σχεδόν μετά την λήψη των φωτογραφιών, που δημοσιεύουμε, το εκκλησάκι πιθανότατα δεν θα υπάρχει πια. Θα έχει περάσει αθόρυβα στο παρελθόν, όπως ακριβώς αθόρυβα χτίστηκε από την ευλάβεια και το μόχθο των Μικρασιατών Ελλήνων και όπως αθόρυβα και διακριτικά δέχθηκε τις προσευχές των πιστών χριστιανών που πέρασαν το κατώφλι του.

Εικόνα 4

Θα έχει φύγει όμως και με την πίκρα πως κανένας αληθινά πολιτισμένος άνθρωπος Έλληνας ή Τούρκος, χριστιανός ή αλλόθρησκος δεν όρθωσε το ανάστημά του και δεν πρόβαλε τις αντιρρήσεις του για τον προδιαγεγραμμένο αφανισμό του και τη μετατροπή του σε σωρό μπάζων.

Αντιπαρερχόμενοι όμως την πραγματικότητα αγαπητοί αναγνώστες εμείς κλείνουμε ραντεβού στο επόμενο φύλλο της εφημερίδας μας με καινούριες καταγραφές εμπειριών από τις πρόσφατες περιοδείες μας στη γειτονική μας χώρα.

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

Εικόνα 1

Τυχεροί άτυχοι σταθήκαμε εντοπίζοντας τυχαία στο μέσον της πορείας μας προς τη Φώκαια την ύπαρξη αυτού του υπό κατεδάφιση ελληνικού εξωκλησιού. Σε μας έλαχε η φωτογράφηση των τελευταίων στιγμών του.

Εικόνα 2

Θύτης και θύμα σε στιγμή πρόσκαιρης ανακωχής, λίγο πριν το έγκλημα. Η μπουλντόζα λίγες ώρες (ή έστω λίγες μέρες) μετά θα έχει ολοκληρώσει την εργασία της. Το εκκλησάκι θα έχει ισοπεδωθεί προκειμένου στη θέση του να ορθωθεί ένας από τους καινούριους ναούς του πολιτισμού. Ένα εργοστάσιο, ένα βενζινάδικο ή κάτι τέτοιο.

Εικόνα 3

Τα μεγαλύτερα εγκλήματα απέναντι στον πολιτισμό γίνονται πάντοτε ενυπόγραφα. Γιατί άραγε η Τουρκία να αποτελέσει την εξαίρεση;

Εικόνα 4

Τα εναπομείναντα υπολείμματα του εξωκλησιού, λίγο πριν μετατραπούν κι αυτά σε σωρούς άχρηστων μπάζων..

Αλέξανδρος Καλέμης

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΕΥΧΟΣ 6

2011-10-19T07:43:00.000-07:00

EXOFILO

Sel 1-22_Layout 1

Sel 23-43_Layout 1

Sel 44-63_Layout 1

Sel 64-80_Layout 1

OPISTOFILO

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ «ΣΗΜΕΡΑ» ΜΕ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΤΟΥ «ΧΘΕΣ» 3

2011-05-03T22:22:00.001-07:00

ΠΕΡΙΟΔΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΜΕΡΟΣ 3^οΕΙΣΑΓΩΓΗ 3

Εικόνα 1

Πριν περάσουμε σε επί μέρους προορισμούς και ασχοληθούμε εκτενώς με ευρωπαϊκά κράτη, πόλεις και μνημεία, συνεχίζουμε και σήμερα την γενική μας αναφορά στην εικόνα και τα χαρακτηριστικά της σύγχρονης Ευρώπης.

Αναφερθήκαμε στους τρόπους με τους οποίους ο Έλληνας οδηγός μπορεί να περιηγηθεί με το αυτοκίνητό του τα Ευρωπαϊκά κράτη. Συνεχίζοντας σήμερα επί του ιδίου θέματος επισημαίνουμε πως οι τιμές των καυσίμων στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν διαφέρουν σημαντικά από τις ελληνικές τιμές.

Εικόνα 2

Οι διαφορές τα δύο τελευταία χρόνια είναι σχεδόν ασήμαντες. Επίσης και το γενικότερο κόστος που αφορά έναν περιηγητή δεν διαφέρει πλέον πολύ από αυτό που αντιμετωπίζει στην Ελλάδα. Ξενοδοχεία, είδη διατροφής, και διάφορα άλλα προϊόντα δεν κοστίζουν (όπως παλιότερα) ακριβότερα από την Ελλάδα. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα διαπίστωσα πως οι τιμές ήταν χαμηλότερες από τις ελληνικές. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει την μεγάλη ακρίβεια που επικρατεί στη χώρα μας με δεδομένο το πολύ χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα του μέσου Έλληνα σε σχέση με αυτό του μέσου Ευρωπαίου. Αυτή όμως δεν είναι η μόνη δυσάρεστη διαπίστωση γιατί οι τρέχουσες οικονομικές συγκρίσεις καθιστούν την χώρα μας λιγότερο ανταγωνιστική τουριστικά σε σχέση με τις χώρες των Βαλκανίων, τις μεσογειακές χώρες και ιδιαίτερα με την γειτονική μας Τουρκία.

Εικόνα 3

Κάτι άλλο που παρατήρησα στα πολλά ταξίδια μας των τελευταίων ετών είναι η ποιότητα των παρερχομένων τουριστικών υπηρεσιών της Ευρώπης σε σύγκριση με αυτές της Ελλάδος. Δυστυχώς και στον τομέα αυτό υστερούμε, μπορεί όχι τόσο σημαντικά όπως θέλουν να παρουσιάζουν πολλοί, ωστόσο ακόμη υστερούμε παρά τις προόδους που έχουν σημειωθεί στη χώρα μας στον τουριστικό τομέα. Βέβαια δεν μπορεί κανένας να βγάλει ακριβείς εκτιμήσεις στο θέμα αυτό όσο και αν προσπαθήσει. Όλα εξαρτώνται από την κάθε επιχείρηση ξεχωριστά και δεν γίνεται να δημιουργηθεί ομαδικός κανόνας για κάθε κράτος. Για παράδειγμα έκρινα ως απαράδεκτο ένα ιδιαίτερα ακριβό γαλλικό ξενοδοχείο στην περιοχή του Λίγηρα, ενώ αντίθετα ένα συγκρότημα ενοικιαζόμενων δωματίων στη Βερόνα με κατέπληξε με την ποιότητα των εγκαταστάσεων αλλά και των υπηρεσιών του.

Εικόνα 4

Αφήνοντας όμως κατά μέρος τον τουρισμό και τις υπηρεσίες του ας δούμε συνοπτικά ποια είναι η εικόνα, που παρουσιάζουν τα κράτη της Κεντρικής Ευρώπης, σήμερα. Τις ομοιότητες και τις διαφορές είναι δύσκολο να τις διακρίνει αμέσως ο σύγχρονος ταξιδιώτης, τη στιγμή μάλιστα που μετά την ουσιαστική κατάργηση των συνόρων βρίσκεται από τη μια στιγμή στην άλλη σε ένα άλλο κράτος χωρίς καν να το καταλάβει. Έτσι αν δεν είναι ιδιαίτερα προσεκτικός μπορεί σε κάποιες περιπτώσει να αντιμετωπίσει διαφορετικό κώδικα οδικής κυκλοφορίας ή και διαφορετικό νόμισμα στις περιπτώσεις των κρατών μελών, που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στο καθεστώς του ευρώ (Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία κ.α.). Στην δεύτερη περίπτωση μάλιστα αν δεν εντοπίσει τα σύνορα και την εκεί υπάρχουσα τράπεζα θα αντιμετωπίσει πρόβλημα ανταλλαγής του ευρώ από ιδιώτες και στην καλλίτερη περίπτωση θα αγοράσει το τοπικό νόμισμα αρκετά ακριβότερα από τιμή της ισοτιμίας του με το ευρώ.

Εικόνα 5

Εκτός όμως από αυτές τις τυπικές διαφορές είναι γεγονός πως η κατάργηση των συνόρων δεν έχει καταργήσει υποχρεωτικά και την εθνική, κοινωνική και πολιτιστική ταυτότητα κάθε κράτους. Αλλού περισσότερο και αλλού λιγότερο οι διαφορές αυτές παρατηρούνται. Για τις διαφορές όμως αυτές θα επανέλθουμε στο επόμενο άρθρο μας.

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

1) Ενδεικτική άποψη από ένα εντυπωσιακό, αλλά ωστόσο οικονομικό ξενοδοχείο της Ευρώπης. Ένα υπέροχο συγκρότημα ενοικιαζόμενων δωματίων στη Βερόνα.

2,3) Οι μεγαλοπρεπείς ναοί του Αγίου Στεφάνου. Της Βουδαπέστης και στην εικόνα 3 της Βιέννης.

4)Ένα εντυπωσιακό ανακτορικό κτίριο, της Βιέννης (Σέμπρουν).

4) Χαρακτηριστικό κτίριο της Σιένας στην Ιταλική Τοσκάνη.

Για επικοινωνία με τον Αλέξανδρο Καλέμη και τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΡΟ τηλ. 22260-72262 6932-530330

email: ekinitro@otenet.gr
a-kalemi@otenet.gr

ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΕΥΒΟΪΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

2011-05-03T08:21:00.001-07:00

Εικόνα 1

Η «Ιστορική Αλήθεια», ως όρος χρησιμοποιούμενος συνήθως από ημιμαθείς «υπερπατριώτες», άλλες φορές είναι εντελώς ανύπαρκτη και άλλες φορές η ύπαρξή της κρύβεται πίσω από σωρούς απορριμμάτων που μπορεί να ονομάζονται εθνικισμοί, αφέλειες, επιπολαιότητες και ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς. Αυτό τουλάχιστον έχω διαπιστώσει προσωπικά ασχολούμενος επί 20 και πλέον χρόνια με την ευβοϊκή ιστορία, προκειμένου να ολοκληρώσω τα περί Ευβοίας βιβλία μου.

Και όσο ψάχνει κανείς παλιά έγγραφα, ημερολόγια και στοιχεία τόσο ανακαλύπτει πως τα γεγονότα για διάφορους λόγους παραποιούνται και διαστρεβλώνονται για να παρουσιαστούν μετά κομμένα και ραμμένα στα μέτρα των διαστρεβλωτών για πολλούς και διάφορους λόγους.

Η Εύβοια βέβαια δεν θα μπορούσε να είναι η εξαίρεση του κανόνα. Εδώ μάλιστα λόγω της πολύκροτης και ιδιορρύθμου, θα λέγαμε, ιστορίας της μεγαλονήσου μας και της κατά κάποιον τρόπο υποβαθμισμένης προβολής της, τα πράγματα είναι ίσως τραγικότερα.

Εικόνα 2

Και ας σκεφτεί κάποιος τη δύσκολη θέση του ερευνητή της εγκυρότητας ιστορικών πληροφοριών για γεγονότα που έγιναν πριν πολλούς αιώνες, όταν ανακαλύπτει κραυγαλέες διαστρεβλώσεις σε γεγονότα του πολύ πρόσφατου παρελθόντος. Γεγονότα που σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα προβάλλονται ως επέτειοι προς δόξα του εθνικού μας ιδεώδους και του ηρωισμού της φυλής μας. Και όπως καλά γνωρίζουμε «επέτειος» στην Ελλάδα σημαίνει την ιδανική ευκαιρία εμφάνισης και δημοσίων σχέσεων πολιτικών, πολιτευτών και Δημοσίων Αρχόντων.

Θα αναφερθώ ενδεικτικά σε δύο παραδείγματα της πρόσφατης ιστορίας μας εκ των πολλών που καταγράφονται στην Εύβοια. Στην Ιστιαία, ας πούμε, τιμάται η Εθνική Αντίσταση στην επέτειο μιας πολύνεκρης αδελφοκτόνου σύρραξης την πρωταπριλιά του 1944 και της φριχτής εκτέλεσης 18 αθώων νεαρών ομήρων από τον μισότρελο Έλληνα λοχαγό των «Ταγμάτων Ασφαλείας» Μπουρλίδη. Η θρασύτητα μάλιστα φθάνει στο σημείο να παρουσιάζεται η εκτέλεση ως έργο των Γερμανών, που τουλάχιστον στην προκειμένη περίπτωση ήταν εντελώς αμέτοχοι.

Εικόνα 3

Κάτι ανάλογο διαδραματίζεται και στο μνημείο του καπετάν Ανάποδου, στην είσοδο του Δήμου Κηρέως. Εκεί η Εθνική Αντίσταση τιμάται στο πρόσωπο ενός ιδεολόγου κομμουνιστή, του Θύμιου Καψή (Ανάποδου), που δολοφονήθηκε το Νοέμβρη του 1949 από τον σύντροφό του Κ. Ψαθά, προκειμένου ο τελευταίος να απολαύσει της αμνήστευσης που έταζε το τότε ελληνικό κράτος στους εκτελεστές των συντρόφων τους. Ό, τι χειρότερο δηλαδή έχει να επιδείξει η ιστορία μας. Τώρα τι σχέση έχει η Εθνική Αντίσταση με τα προς αποφυγή ιστορικά γεγονότα, ρωτήστε να σας το πουν οι βουλευτές μας και οι πολιτευτές μας, που συρρέουν στη «γιορτή» μοιράζοντας χειραψίες και έχοντας φυσικά πλήρη ιστορική άγνοια για πρόσωπα και γεγονότα. Το χειρότερο μάλιστα είναι όταν ανοίγουν και το στόμα τους στα μικρόφωνα. Ευτυχώς που είναι λίγοι οι γνωρίζοντες την ιστορική αλήθεια και ακόμη λιγότεροι όσοι προσέχουν τους «πανηγυρικούς».

Ας αρχίσουμε όμως από σήμερα την παράθεση γεγονότων από την λίγο παλιότερη ιστορία της Εύβοιας, που δεν έχουν προβληθεί όσο θα έπρεπε, παρότι έχουν αποβεί καθοριστικά για τις κοινωνικές εξελίξεις στην μεγαλόνησο.

Στη Βόρεια Εύβοια και πιο συγκεκριμένα στην Ιστιαία (όποτε το θυμούνται) κάνουν έναν γιορτασμό για την επέτειο έναρξης του ευβοϊκού απελευθερωτικού αγώνα την 8^η Μαΐου 1821. Και αν όλα περιορίζονταν στην γιορτή μιας πράγματι αληθινής επετείου όλα θα ήταν σωστά. Όμως ως γνήσιοι Έλληνες με τη διάθεση της υπερβολής που μας διακρίνει καταφέραμε κι εκεί να διαστρεβλώσουμε την ιστορική αλήθεια. Μέχρι και επικά ποιήματα γράφτηκαν εναντίον του «αιμοδιψή» Νταλίπ Αγά (και μάλιστα από μορφωμένους ανθρώπους). Κανείς όμως δεν μπήκε στον κόπο να πληροφορηθεί πως ο Νταλίπ Αγάς στην Ιστιαία έκανε ακριβώς την ίδια δουλειά που έκανε και ο επαναστάτης Αγγελής Γοβιός. Με άλλα λόγια ήταν επιστάτες του Αλή Πασά, του οποίου υπό το διαχειριστικό καθεστώς ήταν η Βόρεια Εύβοια κατά την περίοδο 1800-1821, ευημερούσα ιδιαιτέρως. Ο Αλή Πασάς μάλιστα, όπως θα δούμε σε επόμενα τεύχη, υπήρξε καθοριστικός παράγων για τον ευβοϊκό ξεσηκωμό.

Εικόνα 4

Προς επιβεβαίωση της ιστορικής αλήθειας παραθέτω απόσπασμα της εφημερίδας «ΕΥΒΟΙΑ» (9 Δεκεμβρίου 1876, αρ. φυλ. 50 σελ. 3) στο οποίο 55 χρόνια μετά την Επανάσταση εκθειάζεται ο ευεργετικός ρόλος του Νταλίπ για την Ιστιαία.

«…Η ωραία και εύφορος του Ξηροχωρίου κοιλάς μεταβάλλεται τον χειμώνα εις λίμνην ένεκεν των λιμναζόντων υδάτων, ως και άλλοτε τούτο είπομεν. Ο Νταλίπ, επιστάτης του Αλή Πασά των Ιωαννίνων (ούτινος τσιφλίκι ήτο το Ξηροχώριον) εμερίμνησε και εθεράπευσε το φυσικό του τόπου ελάττωμα δια κατασκευής πέντε τάφρων, μεταμορφώσας την πεδιάδα εκείνην εις γην Εδέμ. Οι κάτοικοι ως κολίγοι έδιδον το 1/3 των καθαρών εισοδημάτων των εις τον αφέντην Αλή, αλλ' αρκετά εκέρδιζον και εκείνοι εκ των εναπομενόντων 2/3. Οπόσον ευτυχείς καιροί και καλαί αναμνήσεις της εποχής εκείνης του Νταλίπ! Εξηκονταετία παρήλθεν έκτοτε από της εποχής εκείνης και δεν επερίσσευσαν εκ των εκατοντάδων χιλιάδων δραχμών, εκ των φόρων της επαρχίας Ξηροχωρίου λαμβανομένων και υπό των στομάχων των χαραμοφάγηδων χωνευομένων δεν επερίσσευσαν λέγομεν πέντε μόνον χιλιάδες δραχμών εκ του προϋπολογισμού των 40 εκατομμυρίων προς επισκευήν των ήδη υπαρχουσών τάφρων του αειμνήστου Οθωμανού Νταλίπ!…».

Και προσοχή αν κάτι σας θυμίζει από το άρθρο του 1876 τη σημερινή πραγματικότητα, προς Θεού! είναι απλά μία ατυχής σύμπτωση…

Περί αυτών όλων όμως θα επανέλθουμε.

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

1)Η επαναστατική σφραγίδα της Ιστιαίας (Ξηροχωρίου τότε), η οποία σφράγισε πολλά έγγραφα κατά την διετία (1821-1823) που η Βόρεια Εύβοια τελούσε υπό προσωρινή δυστυχώς ελευθερία.

2)Ο Αλή Πασάς. Μια χαρισματική, ιδιόρρυθμη και αντιφατική προσωπικότητα. Από το 1800 σχεδόν διαχειριζόταν ολόκληρη τη Βόρεια Εύβοια και μάλιστα κατά εξαίρετο τρόπο για τους κατοίκους της.

3)Aγγελής Γοβιός. Ενας από τους πιο αγαπημένους στρατιωτικούς του Αλή Πασά.Αφού θήτευσε ως «αστυνόμος» του Αλή Πασά στην περιοχή της Ιστιαίας (1818-1920) ετέθη κατόπιν επικεφαλής του Ευβοϊκού Αγώνα.

4)Δύο από τα εκατοντάδες έγγραφα που ανασύραμε από τα Γ.Α.Κ. μετά από ατέλειωτες ώρες έρευνας και την ευγενική βοήθεια των προϊσταμένων τους. Τα έγγραφα αυτά φώτισαν αρκετές σκοτεινές πτυχές της νεότερης ευβοϊκής ιστορίας και εμπλουτίζοντας το αρχείο μας.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ «ΣΗΜΕΡΑ» ΜΕ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΤΟΥ «ΧΘΕΣ»

2011-05-02T22:16:00.001-07:00

ΠΕΡΙΟΔΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΜΕΡΟΣ 2^οΕΙΣΑΓΩΓΗ 2

Συνεχίζουμε σήμερα αγαπητοί αναγνώστες την εισαγωγική μας αναφορά στο θέμα μας, που έχει σαν αντικείμενο του την Ευρώπη. Την ευρύτερη πατρίδα μας δηλαδή μια και αποτελούμε, ως κράτος, ένα από τα παλαιότερα μέλη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Την Ευρώπη, που όπως ανέκαθεν καθορίζει τις εξελίξεις του ανθρώπινου πολιτισμού. Την Ευρώπη του «σήμερα» με τα ανεξίτηλα σημάδια του «χθες» της.

Εικόνα 1

Τα ταξίδια με αυτοκίνητο στην σημερινή Ευρώπη είναι μία πολύ απλή υπόθεση για όσους αγαπούν την οδήγηση και τις μεγάλες διαδρομές. Γενικώς τα οδικά δίκτυα των κρατών της (με ελάχιστες εξαιρέσεις) είναι εξαίρετα και βελτιώνονται συνεχώς. Οι ήδη πολλοί αυτοκινητόδρομοι (κυρίως της Κεντρικής Ευρώπης) αυξάνονται συνεχώς, ενώ νέοι δημιουργούνται σε κράτη, που παλαιότερα δεν φημίζονταν για τους καλούς δρόμους τους (Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία, Πολωνία, Ρουμανία κ.α.). Φυσικά μαζί με τις βελτιώσεις του οδικού δικτύου αυξάνονται και οι τιμές των διοδίων. Εφέτος μάλιστα παρατήρησα πως και σε κράτη που κάποτε δεν εφαρμοζόταν ο εισπρακτικός θεσμός των διοδίων (όπως για παράδειγμα στην Αυστρία) τώρα πλέον εφαρμόζεται. Σε άλλα πάλι, όπως στη Γαλλία, παρατήρησα μεγάλη αύξηση της τιμής των διοδίων.

Εικόνα 2

Κάποτε την πρωτοπορία στην ακρίβεια των διοδίων είχε η Ιταλία. Τώρα «επάξια» την θέση της έχει καταλάβει η Γαλλία. Κάνοντας υπολογισμούς διαπίστωσα πως στη Γαλλία ένα αυτοκίνητο καταβάλει κάτι λιγότερο από 1 ευρώ για να διανύσει 10 χλμ. Για μία διαδρομή δηλαδή περίπου 300 χλμ. απαιτούνται 27-30 ευρώ. Η μοναδική χώρα που ακόμη αντιστέκεται, προσφέροντας δωρεάν το υπέροχο (μοναδικό ίσως) οδικό της δίκτυο, είναι η Γερμανία. Σχετικά φθηνά επίσης (με τιμές χαμηλότερες από τις ελληνικές) θεωρούνται τα διόδια των άλλων κεντροευρωπαϊκών χωρών.

Εικόνα 3

Ακριβά επίσης κοστίζουν οι διελεύσεις των τούνελ των Άλπεων, που διευκολύνουν όμως πολύ την κυκλοφορία στην Κεντρική Ευρώπη. Για παράδειγμα η διέλευση ενός από τα μεγαλύτερα τούνελ της Ευρώπης (μήκους 14 χλμ), που αποτελεί και ένα από τα σύνορα Ιταλίας – Γαλλίας κοστίζει 33 ευρώ. Ανάλογες είναι οι τιμές και των άλλων τούνελ σε ορεινούς δρόμους της Αυστρίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ελβετίας, που δεν ανήκει βέβαια στην Ε.Ε. αλλά σε επίπεδο συνοριακών διατυπώσεων κ.α. είναι σαν να ανήκει.

Εικόνα 4

Για έναν Έλληνα, που επιθυμεί να απολαύσει την Ευρώπη, οδηγώντας το αυτοκίνητό του, δύο είναι οι τρόποι πρόσβασής του στην καρδιά της Ευρώπης. Και οι δύο έχουν περίπου το ίδιο οικονομικό κόστος και η επιλογή τους έχει σχέση με τους προορισμούς του περιηγητή.

Ο ένας τρόπος είναι μέσω Σκοπίων και Σερβίας. Πριν μερικά χρόνια, λόγω της έκρυθμης κατάστασης που επικρατούσε μετά τους πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία, η διαδρομή αυτή θεωρούταν αρκετά επισφαλής και ιδιαίτερα επίπονη. Τώρα όμως τα πράγματα είναι απλά. Η ασφάλεια οδηγών και οχημάτων είναι σχεδόν εφάμιλλη με την υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ το οδικό δίκτυο, με εξαίρεση 100-150 χλμ. στο κρατίδιο των Σκοπίων, είναι από πολύ καλό έως άριστο. Έκανα την εν λόγω διαδρομή τον περασμένο χειμώνα και μάλιστα με χιόνι χωρίς κανένα πρόβλημα.

Εικόνα 4

Ο άλλος τρόπος είναι με τα πολλά και σύγχρονα φέρυ που συνδέουν την Πάτρα, την Ηγουμενίτσα και την Κέρκυρα με την Αγκώνα και τη Βενετία. Σήμερα (ιδιαίτερα την θερινή περίοδο) εκτελούνται περισσότερα από δύο δρομολόγια καθημερινά. Η διάρκεια του ταξιδιού (ανάλογα με το πλοίο και την διαδρομή) κυμαίνεται μεταξύ 20 και 30 ωρών και το κόστος (για 2 άτομα με ένα αυτοκίνητο) μεταξύ 550 και 1000 ευρώ μετ' επιστροφής.

Ανέφερα ότι και στις δύο περιπτώσεις το κόστος είναι περίπου το ίδιο γιατί στην πρώτη περίπτωση (μέσω Βελιγραδίου) απαιτείται οπωσδήποτε μία διανυκτέρευση και φυσικά υπάρχουν και επιπλέον 1000 περίπου χλμ. διαδρομής. Ας μείνουμε όμως εδώ για σήμερα και ας ανανεώσουμε το ραντεβού μας για αύριο.

Αλέξανδρος Καλέμης

ΛΕΖΑΝΤΕΣ

1) Απολαυστική μπορεί να θεωρηθεί η οδήγηση στα περισσότερα οδικά δίκτυα της Κεντρικής Ευρώπης, τόσο στα επαρχιακά, όσο και στους διεθνείς αυτοκινητόδρομους. Στους τελευταίους το μόνο δυσάρεστο στοιχείο είναι τα συνήθως υψηλά διόδια που έχουν καθιερωθεί στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη.

2) Η επιβλητική οροσειρά των Άλπεων μόνο κάποτε αποτελούσε εμπόδιο στις μετακινήσεις. Τώρα μόνο τις απολαυστικές ομορφιές των τοπίων της προσφέρει γενναιόδωρα στους τυχερούς περιηγητές. Κι αυτό γιατί τα τούνελ, οι γέφυρες και άλλα μεγάλα έργα στο ορεινό οδικό δίκτυο της Κεντρικής Ευρώπης, έχουν καταστήσει εύκολη και γρήγορη την προσπέλασή τους.

3) Εντυπωσιακή άποψη της Βουδαπέστης από το κάστρο της.

4) Το άγαλμα του Αγίου Στεφάνου στο κάστρο της Βουδαπέστης.

5) Εκτόνωση πολικής αρκούδας στο καταπληκτικό ζωολογικό πάρκο του Μονάχου.

Για επικοινωνία με τον Αλέξανδρο Καλέμη και τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΙΝΗΤΡΟ τηλ. 22260-72262 6932-530330

email: ekinitro@otenet.gr
a-kalemi@otenet.gr