สุขภาพความงาม ถามเภสัชกรอุทัย

โรค "โบทูลิสซึม" ที่เกิดจากแบคทีเรียที่ปนเปื้อนในนมผงคืออะไร???

2013-08-05T20:35:00.003+07:00

จากข่าวเรียกคืนนมผงครั้งใหญ่หลังพบปนเปื้อนแบคทีเรีย ที่ทำให้เกิดโรค "โบทูลิสซึม" หรืออาการอาหารเป็นพิษรุนแรง ซึ่งอาจทำให้เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

ถึงแม้นว่าทางประเทศเราได้มีการเรียกคืนนมบางส่วนที่อาจติดเชื้อ ออกไปตลาดบางส่วนแล้วก้อตาม แต่ก้อเป็นการดีที่เราจะมาทำความเข้าใจ กับโรคที่ว่านี้ ว่าเกิดจากเชื้ออะไร? เราจะสังเกตุอาหารที่ติดเชื้อได้อย่างไร? บ้านเรามีการติดเชื้อแบบนี้บ้างหรือไม่? รวมไปถึงว่าหากเราเสี่ยงที่จะติดเชื้อ จะมีการสังเกตุและรักษาอย่างไร

ภาพประกอบมาจาก http://www.dailynews.co.th/world/224168

ภาวะโบทูลิสมจากอาหารคืออะไร

รูปประกอบมาจาก http://www.inforum.com/event/image/id/301136/headline/Botulism:%20An%20overview/

ภาวะโบทูลิสม (อ่านว่า โบ-ทู-ลิ-ซึม) จากอาหารเป็นภาวะอาหารเป็นพิษชนิดหนึ่ง ภาวะนี้พบไม่บ่อยแต่อาจก่ออาการที่รุนแรงจนเกิดอันตรายต่อชีวิตได้ ภาวะโบทูลิสมจากอาหารเกิดจากการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนด้วยสารพิษโบทูลิสม (botulism toxin) โดยสารพิษโบทูลิสมเกิดจากการมีเชื้อแบคทีเรียClostridium botulinum ปนเปื้อนในอาหารและสร้างสารพิษชนิดนี้ขึ้น สารพิษโบทูลิสมเป็นสารพิษที่รุนแรงมาก การรับประทานสารพิษชนิดนี้ในขนาดน้อยมากเพียง 0.1 ไมโครกรัม (เท่ากับเศษหนึ่งส่วนสิบล้าน ของน้ำหนักหนึ่งกรัม) ก็อาจทำให้เสียชีวิตได้

เชื้อโรค Clostridium botulinum คืออะไร

เชื้อโรค Clostridium botulinum (อ่านว่า คลอส-ตริ-เดียม โบ-ทู-ลิ-นุม) เป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่พบมากในดิน เชื้อนี้เจริญเติบโตได้ดีในสภาวะแวดล้อมที่มีออกซิเจนน้อยเช่นในกระป๋องบรรจุอาหารในขวดที่ปิดสนิท หรือในปี๊บ หากอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมแก่การเจริญเชื้อนี้จะหลบอยู่ในสภาพสปอร์ซึ่งคงทนในสภาพแวดล้อมได้ดีมาก และรอจนกว่าจะพบสภาพที่เหมาะสมจึงเจริญเติบโตและสร้างสารพิษในสภาวะที่มีการเจริญเติบโตนั้น

เชื้อโรค Clostridium botulinum และ สารพิษโบทูลิสมเกี่ยวข้องกับอาหารได้อย่างไร

การปนเปื้อนอาหารเกิดจากการปนเปื้อนสปอร์ของเชื้อ Clostridium botulinumในอาหาร เมื่ออาหารถูกเก็บในสภาพที่มีออกซิเจนน้อยเช่นในกระป๋องบรรจุอาหารในขวดที่ปิดสนิท หรือในปี๊บเชื้อก็จะเจริญและสร้างสารพิษ อาหารที่ได้รับการปนเปื้อนสารพิษอาจไม่ปรากฏความผิดปรกติใดๆทั้งลักษณะภายนอก สี กลิ่น และ รส อย่างไรก็ตามข้อความข้างต้นไม่ได้หมายความว่าอาหารที่บรรจุในภาชนะเหล่านี้จะต้องมีเชื้อและสารพิษนี้อยู่ เพราะว่าการถนอมอาหารเหล่านี้อย่างถูกวิธีเช่น การปรุงด้วยความร้อนที่นานพอหรือการปรับค่าความเป็นกรดที่เหมาะสมในอาหารจะทำลายหรือยับยั้งไม่ให้สปอร์ของเชื้อเจริญและสร้างสารพิษได้ นอกจากนี้การปรุงอาหารที่บรรจุภาชนะเหล่านี้อย่างเหมาะสมก่อนการบริโภคจะสามารถทำลายสารพิษที่ปนเปื้อนกับอาหารได้

เคยมีภาวะโบทูลิสมจากอาหารในประเทศไทยหรือไม่

เคยเกิดอุบัติการณ์หมู่จากภาวะโบทูลิสมจากอาหารในประเทศไทย โดยครั้งที่เป็นที่รู้จักมากได้แก่การเกิดภาวะโบทูลิสมจากอาหารจากการบริโภคหน่อไม้ปี๊บที่จังหวัดน่านในพ.ศ. 2541โดยเกิดจากการเตรียมและบรรจุหน่อไม้ในปี๊บอย่างไม่เหมาะสม และมีการบริโภคในสภาพหน่อไม้ปี๊บที่ดิบหรือปรุงไม่สุกเพียงพอ ในครั้งนั้นมีกรณีผู้ป่วยมากกว่าสิบราย

ภาวะโบทูลิสมจากอาหารมีอาการอย่างไร

อาการของภาวะโบทูลิสมจากอาหารอาจเกิดภายในเวลา 2 ถึง 36 ชั่วโมงหลังจากการบริโภคอาหารที่มีการปนเปื้อนสารพิษโบทูลิสม โดยอาการเกิดจากการที่สารพิษออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของจุดเชื่อมระหว่างระบบประสาทและกล้ามเนื้อ (neuromuscular junction) อาการเริ่มแรกได้แก่ การมองเห็นภาพไม่ชัด เห็นภาพซ้อน (เห็นภาพวัตถุสิ่งเดียวเป็นสองภาพ) หนังตาตก ลืมตาไม่ขึ้น พูดไม่ชัด กลืนน้ำและอาหารลำบาก คลื่นไส้ อาเจียน ปวดมวนท้อง ปากแห้ง ท้องเสียหรือท้องผูก ต่อจากนั้นอาการอาจกำเริบทำให้กล้ามเนื้อแขนและขาอ่อนแรง หากอาการรุนแรงกล้ามเนื้อในระบบหายใจอาจอ่อนแรงด้วยจนทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถหายใจได้เพียงพอซึ่งเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของภาวะโบทูลิสมจากอาหาร

ภาวะโบทูลิสมจากอาหารเป็นภาวะที่รักษาได้หรือไม่

ภาวะโบทูลิสมจากอาหารเป็นภาวะที่รักษาได้โดยการรักษาประคับประคองตามอาการเป็นหลัก โดยการรักษาประคับประคองที่สำคัญของภาวะนี้ได้แก่การช่วยหายใจด้วยเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยที่ไม่สามารถหายใจด้วยตนเองอย่างเพียงพอ ต่อจากนั้นร่างกายจะค่อยๆมีการฟื้นการทำงานของจุดเชื่อมระหว่างระบบประสาทและกล้ามเนื้อกลับสู่สภาพปรกติอย่างช้าๆ โดยเฉลี่ยจากการศึกษาในต่างประเทศระยะเวลาเฉลี่ยในการใช้เครื่องช่วยหายใจยาวประมาณ 2 ถึง 8 สัปดาห์ สำหรับการรักษาด้วยยาต้านพิษโบทูลิสม (botulism antitoxin) อาจมีประโยชน์หากมีการให้ยาแก่ผู้ป่วยในระยะเวลา 24 ชั่วโมงหลังจากการบริโภคอาหารที่ปนเปื้อน โดยอาจช่วยลดระยะเวลาที่จำเป็นต้องอาศัยเครื่องช่วยหายใจให้สั้นลง

ประชาชนสามารถรับประทานอาหารบรรจุกระป๋องและหน่อไม้ปี๊บอย่างปลอดภัยได้หรือไม่

ประชาชนสามารถรับประทานอาหารบรรจุกระป๋องและหน่อไม้ปี๊บอย่างปลอดภัยโดยอาศัยหลักเพื่อความปลอดภัยดังนี้

- เลือกรับประทานอาหารบรรจุขวด กระป๋อง และ ปี๊บที่ ได้รับอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

- ตรวจบรรจุภัณฑ์เช่นกระป๋องหรือปี๊บว่ามีรอยบุบ หรือ โป่ง หรือไม่ ถ้ามีความผิดปรกติเหล่านี้ไม่ควรรับประทาน

- ห้ามใช้วิธีชิมแม้เพียงเล็กน้อย หากสงสัยว่าอาหารที่บรรจุมาในภาชนะปิดสนิทเหล่านี้อาจมีการปนเปื้อน ทั้งนี้เพราะอาหารที่ได้รับการปนเปื้อนสารพิษอาจไม่ปรากฏความผิดปรกติใดๆทั้งลักษณะภายนอก สี กลิ่น และ รส และการสัมผัสสารพิษเพียงเล็กน้อยอาจทำให้เกิดภาวะโบทูลิสมได้

- หากอาหารที่บรรจุขวด กระป๋อง และ ปี๊บนั้นเป็นอาหารประเภทที่สามารถปรุงให้สุกได้ เช่น หน่อไม้ ควรต้มอาหารนั้นให้เดือดเป็นเวลาอย่างน้อย 10 นาทีเพื่อทำลายสารพิษที่ปนเปื้อนมากับอาหารนั้นก่อนการบริโภค

เมื่อไรควรสงสัยภาวะโบทูลิสมจากอาหารและควรทำอย่างไร

หากเกิดอาการดังที่ปรากฏ หลังจากการบริโภคอาหารบรรจุขวด กระป๋อง และ ปี๊บ ควรไปพบแพทย์ทันทีเพราะอาการอาจกำเริบสู่ภาวะรุนแรงอย่างรวดเร็ว

นอกเหนือจากภาวะโบทูลิสมจากอาหารยังมีโบทูลิสมแบบอื่นหรือไม่

ภาวะโบทูลิสมอาจเกิดในรูปแบบอื่นๆนอกเหนือจากอาหารได้อีก 2 รูปแบบได้แก่

1. ภาวะโบทูลิสมในเด็กทารก (Infant botulism) ซึ่งเกิดจากการเจริญของเชื้อ Clostridium botulinumและการสร้างสารพิษโบทูลิสมในทางเดินอาหารของทารก ซึ่งทางเดินอาหารของทารกมีปัจจัยสำคัญที่เหมาะสมในการเจริญของเชื้อได้แก่การพัฒนาการเคลื่อนไหวยังไม่ดีและความเป็นกรดต่ำ การป้องกันภาวะนี้ทำได้โดยการหลีกเลี่ยงการให้อาหารที่อาจปนเปื้อนสปอร์ของเชื้อ Clostridium botulinumเช่นน้ำผึ้งในเด็กทารกที่อายุน้อยกว่า 1 ปี

2. ภาวะโบทูลิสมจากแผล (wound botulism) ซึ่งเกิดจากการเจริญของเชื้อ Clostridium botulinumและการสร้างสารพิษโบทูลิสมในบาดแผลที่มีการปนเปื้อนสปอร์จากดินการป้องกันภาวะนี้ทำได้โดยการล้างแผลให้สะอาด ปราศจากการปนเปื้อนของฝุ่นดิน

แหล่งข้อมูล

ผศ.นพ. สัมมน โฉมฉาย, botulism, ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม

ศูนย์พิษวิทยาศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, http://www.si.mahidol.ac.th/th/department/preventive/dept_article_detail.asp?a_id=432

โรคชีวพิษโบทูลีนหรืออาหารเป็นพิษจากสารชีวพิษโบทูลีน (Butolism),

http://webdb.dmsc.moph.go.th/ifc_nih/a_nih_1_001c.asp?info_id=1025

สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค

ควบคุมโรคติดต่อ, กรม, กระทรวงสาธารณสุข. แผนเตรียมพร้อมต่อภัยคุกคามจากอาวุธชีวภาพ พ.ศ. 2545. กรุงเทพ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. 2545.

เฉลิมศึก ยุคล, ม.จ.. ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอาวุธชีวภาพและอาวุธเคมี: การป้องกันภัยคุกคามจากอาวุธชีวภาพและอาวุธเคมี. กรุงเทพ: พี.เอ.ลีฟวิ่ง. 2547.

ประเสริฐ ทองเจริญ. มหันตภัยอาวุธชีวภาพและอาวุธเคมี. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์, 2546: 73-6.

ผื่นแพ้สัมผัสในเด็ก ใช้ยาอะไรดี? โดยเภสัชกรอุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

2013-08-01T18:25:00.000+07:00

รูปประกอบ มาจาก http://children.webmd.com/ss/slideshow-common-childhood-skin-problems

“ลูกเขาเป็นผื่นแพ้ได้ง่ายมากค่ะ โดนอะไรนิดหน่อยก้อเป็นรอยแดงผื่นขึ้น เกามากๆก้อจะเป็นแผลเลย ลูกหนูเค้าน้ำเหลืองไม่ดีใช่ไหมคะ?”

คุณแม่ส้มพาลูกมาขอคำปรึกษาและเรียกอาการโรคว่าน้ำเหลืองเสียหรือแพ้น้ำลายยุง ความจริงแล้วอาการที่ว่ามานั้น ควรจะเรียกว่าโรคผื่นแพ้สัมผัสในเด็กมากกว่า และเป็นโรคที่พบได้บ่อยมากโรคหนึ่ง อาการโดยทั่วไปทำให้ลูกรักมีผื่นแดง คันไม่สบายตัว ยิ่งมีรอยผื่นคันหรือรอยเกามากๆ ยิ่งดูไม่สวยงาม ทำให้คุณแม่คุณพ่อเกิดความกังวล เรามีคำแนะนำในการดูแลและบรรเทาอาการ ช่วยให้ลูกรักหยุดเกาจากอาการผื่นแพ้สัมผัส

ผื่นแพ้สัมผัสทางผิวหนังคืออะไร? ทำไมจึงเป็นโรคนี้?

อาการโรคผื่นภูมิแพ้เป็นผื่นพบได้บ่อยที่สุดในเด็กๆ ทำไมถึงเป็นโรคนี้ได้หล่ะ? คุณพ่อคุณแม่ที่อดรนทนไม่ไหวที่เห็นลูกน้อยต้องเกาตลอดเวลาถามมา คำตอบก้อคือน่าจะเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่กรรมพันธุ์ ถ้ามีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคภูมิแพ้มาก่อน เช่น โรคหอบหืด โรคแพ้อากาศหรือผื่นภูมิแพ้ทางผิวหนัง ลูกรักก้อจะเป็นโรคนี้ได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ ปัจจัยอื่นที่ทำให้เกิดอาการโรคได้แก่

เหงื่อที่ไหลติ๋งๆจากอากาศร้อนอบอ้าว หรือผิวหนังแห้งมากๆ จากอากาศหนาวเย็นหรือห้องนอนลูกที่อากาศแห้งและเปิดแอร์เย็นเกินไป
สารระคายเคืองต่างๆ ที่เด็กๆมีโอกาสสัมผัสรอบๆตัวเขา ได้แก่ เสื้อผ้า สบู่ แป้ง ผงซักฟอก น้ำยาปรับผ้านุ่ม มากมายเลยสำหรับต้นเหตุนี้
อาหารบางชนิดที่ลูกกินเข้าไป เช่น นมวัว ไข่ อาหารทะเล
สารก่อภูมิแพ้ต่างๆที่เด็กแพ้หรือตอบสนองได้เร็วมากกว่าปกติ อย่างเช่น แมลงบางชนิด ไรฝุ่น ขนแมวหรือสุนัขที่เลี้ยงไว้ในบ้าน เหล่านี้จะเป็นตัวช่วยกระตุ้นให้ผื่นเป็นมากขึ้น

ทำไมเด็กๆจึงเป็นผื่นแพ้สัมผัสได้ง่าย?

ชั้นผิวหนังของเด็กๆมีความบอบบางและละเอียดอ่อนมากกว่าเราเย้อะมาก ทำให้ผิวของเด็กเมื่อได้รับต่อสิ่งเร้าจากสภาพแวดล้อม ทั้งแสงที่มีรังสียูวี สารเคมีและสารก่ออาการแพ้ต่าง ๆ ได้ง่ายกว่าเราถึง 3 เท่า นี่เองจึงทำให้ผิวพรรณของเด็กเกิดอาการระคายเคืองและแพ้ง่าย โดยเฉพาะโรคผื่นแพ้ผิวหนัง โรคผิวหนังอักเสบ

ผื่นแพ้สัมผัสของลูกรัก สังเกตุอาการได้อย่างไร?

รูปประกอบ มาจาก http://children.webmd.com/ss/slideshow-common-childhood-skin-problems

ในช่วงวัยเด็กทารก เมื่อมีผิวแห้ง มักจะเกิดผื่นขึ้น ลักษณะผื่นดังกล่าว จะเป็นตุ่มแดงคันหรือตุ่มน้ำใส มีน้ำเหลืองไหลเยิ้มได้ ตำแหน่งของผื่นที่คุณแม่มักสังเกตุพบได้บ่อยๆ ได้แก่บริเวณใบหน้า ด้านนอกของแขนขา ในเด็กโตผื่นจะขึ้นเป็นตุ่มหรือปื้นแดงหนาที่คอ ข้อพับต่างๆ เช่น ข้อพับของแขนและขา เด็กจะมีอาการคันจะมีอาการคันมาก หากเด็กเผลอเกาไปแรงๆแล้วเกิดอักเสบติดเชื้อผิวหนังตามมาก้อได้

โรคผื่นแพ้สัมผัสในเด็กมีวิธีรักษาอย่างไร?

อาการผื่นแพ้คันสามารถรักษาหายได้ หากคุณพ่อคุณแม่ใส่ใจ ค้นให้พบให้ได้ว่า อะไรคือปัจจัยที่เป็นสาเหตุให้ลูกรักเกิดอาการเมื่อแพ้สัมผัส และเพื่อที่จะหลีกเลี่ยงไปไม่ให้ ผื่นแพ้สัมผัสกับสารนั้นอีก

การรักษาที่จะช่วยให้ลูกรักสบายตัวได้ก้อคือบรรเทาผิวหนังที่อักเสบของลูกรักให้กลับมาเป็นผิวหนังที่มีสุขภาพดีดังเดิม และป้องกันการเห่อซ้ำของผื่นแพ้สัมผัสเท่านั้น และหากพบว่าลูกน้อยมีอาการของผื่นแพ้เกิดขึ้น เราจะเลือกใช้ยาตามลักษณะของผื่นผิวหนังอักเสบที่พบ ดังนี้คือ

ลดการระคายเคืองผิวหนัง โดยให้โลชั่น ครีมหรือออยเม้นท์ช่วยเคลือบผิวให้ชุ่มชื้นอยู่เสมอ ชโลมทาผิวหนังบ่อยๆ หรือทาทันทีหลังอาบน้ำหรือหลังแช่ในอ่างน้ำ 15-20 นาที โดยทาภายใน 3 นาที ก่อนที่น้ำที่ผิวจะระเหย

ลักษณะการอักเสบของผิวหนังแบบเฉียบพลัน มีน้ำเหลืองไหลซึมออกมาจากรอยผื่น จะรักษาโดยใช้น้ำเกลือ (แบบเดียวกับน้ำเกลือล้างจมูก น่านแหละครับ) ประคบแผลไปเรื่อยๆ จนกว่าการไหลซึมของน้ำเหลืองจะแห้งลงๆ เด็กมักชอบวิธีนี้เพราะไม่แสบและแผลจะแห้งไปเอง

หากพบการอักเสบของผิวหนังมีลักษณะเป็นผื่นแดง เป็นขุย คัน ถ้าน้องเค้าคันมากๆ ก้ออาจพบร่องรอยจากการแกะเการ่วมด้วย ระยะนี้จะเริ่มการรักษาโดยใช้ยาทาไปก่อนถ้าอาการไม่ดีขึ้นเราจึงให้ยากินควบคู่ไปด้วย

ยาทาแก้แพ้ กลุ่มแอนตี้ฮีสตามิน (Antihistamine) และสูตรผสม ได้แก่ Chlorphenoxamine (Systral Cream) เนื้อครีมสีขาวนวล กลิ่นหอมๆ , Dimethidine (Fenistil Gel) เป็นเจลใสๆ ทาเย็นๆ สุดท้ายเจ้าเก่าที่เรารู้จักกันดีอยุ่แล้ว Calamine Lotion มีตัวยาหลักเป็น Diphenhydramine ให้ผลแก้แพ้ และยังผสมเนื้อแป้งสีชมพูของ Zinc Oxide ผสมกับ Ferrous Oxide เพื่อดูดซับเหงื่อและความชื้น ทาแล้วเย็นๆดี

ยาทากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ได้แก่ Triamcinoloe cream, Betamethasone cream เป็นต้น มีหลากรูปแบบทั้งลักษณะเป็นครีม, ขี้ผึ้ง, ยาน้ำ และชนิดพ่นเป็นละอองฝอย ยาเหล่านี้มีฤทธิ์แรงต่างกัน โดยเภสัชกรหรือแพทย์จะเลือกชนิดและความแรงของยา ให้เหมาะสมกับลักษณะและตำแหน่งของผื่นแพ้ของเด็ก ไม่ควรซื้อยานี้จากร้านขายยาเอง เพราะผู้ป่วยเด็กอาจมีผลข้างเคียงจากยาดังกล่าวได้ ในกรณีที่ใช้ยาที่แรงเกินไปกับผิวเด็กที่บอบบาง หรือทายาติดต่อกันเป็นเวลานาน

ผลแทรกซ้อนจากการใช้ยาสตีรอยด์ชนิดทามีผลทำให้ผิวบาง

และย่นเหมือนกระดาษ ,มีเส้นเลือดฝอยที่ผิวขยายตัวจนเห็นได้ชัดบนผิวหนัง มีจ้ำเลือดปรากฏใต้ผิวหนัง

ทำให้เกิดสิวหัวดำ, หรือตุ่มหนองสิว เมื่อทาแบบละเลงเป็นบริเวณกว้าง

อาการหน้าแดงและการอักเสบตามแก้ม จมูก และรอบริมฝีปาก และมีขนขึ้นผิดปกติที่บริเวณทายา เห็นไหมครับ ดังนั้นอย่าได้ซื้อยากลุ่มนี้ใช้เองเป็นอันขาด (รวมถึงผลิตภัณท์ยาหิ้วจากต่างประเทศ ที่มีส่วนผสมสเตียรอยด์ด้วย)

ยาทากลุ่มใหม่ๆ ปัจจุบันมียากลุ่ม Calcinurin inhibitors ทดแทนยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ เพื่อหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงในเด็กที่ต้องทายาสเตียรอยด์เป็นระยะเวลานานๆ แต่ราคายายังค่อนข้างสูง จึงพิจารณาเลือกใช้เป็นรายๆ และพิจารณาใช้ในน้องๆที่มีผลข้างเคียงจากยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ ยากลุ่มนี้ได้แก่ Pimecrolimus (Elidel) และ Tacrolimus (Protopic )

ยากินเพื่อบรรเทาอาการคัน

ได้แก่ยากลุ่มแอนตี้ฮิสตามีน ซึ่งมีหลายตัวเหลือเกิน

ทั้งยารุ่นดั้งเดิม ให้ผลการรักษาลดผื่นคันได้ดี แต่ต้องระวังผลข้างเคียงที่ทำให้เด็กง่วงซึม และยังมีอาการ

ไม่พึงประสงค์เช่น คอแห้ง ปากแห้ง ท้องผูก ปัสสาวะลำบาก ได้แก่ Chlopheniramine , Diphenhydramine (Benadryl) , Hydroxyzine (Atarax) 10-25 มก.ทุก 6-8 ชม.

และยาแอนตี้ฮิสตามีนรุ่นใหม่ กินแล้วเด็กๆไม่ค่อยง่วงซึม ได้แก่ Cetirizine (Zyrtec), Levocetirizine (Xyzal), Fexofenadine (Telfast), Loratadine (Claritin) เป็นต้น ยากลุ่มนี้ไม่ควรหาซื้อมากินเองนะครับ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ทุกครั้ง

คุณพ่อคุณแม่ควรให้ความระมัดระวังในการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์เพื่อดูแลผิวหนังของเด็ก เมื่อผื่นเป็นมากไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นานหรือซื้อยาใช้เอง เพราะการใช้ยาอย่างไม่ถูกต้องอาจทำให้มีผลข้างเคียงอื่นที่เป็นอันตรายตามมาได้ครับ หากมีคำถามอันใดสามารถสอบถามได้จากแพทย์หรือเภสัชกรใจดีได้เลยครับ

แหล่งข้อมูล

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ

ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดี ที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ

รูปประกอบจากอินเตอร์เนท

"ผื่นภูมิแพ้" ป้องกันลูกรักอย่างไร ไม่ให้เกิด, http://utaisuk.blogspot.com/2011/11/blog-post_24.html

ยาทาสเตียรอยด์กับโรคผิวหนังอักเสบ Contact Dermatitis โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

, http://www.oknation.net/blog/DIVING/2011/02/15/entry-1

Protopic และ Elidel คือยาอะไร โดยเภสัชกรอุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2013/07/17/entry-5

Crowe, Mark A.. "Contact Dermatitis." eMedicine , September 1, 2004. Available online at http://www.emedicine.com/ped/topic2569.htm

Contact Dermatitis in Children, The Johns Hopkins University,

http://www.hopkinsmedicine.org/healthlibrary/conditions/pediatrics/contact_dermatitis_in_children_90,P01679/

skincare for your children,

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2528704/

"Contact Dermatitis." ,http://www.healthofchildren.com/C/Contact-Dermatitis.html#b#ixzz2aXIzIV4w

Bolognia, Jean L., ed. Dermatology, pp.227, 241-249. New York: Mosby, 2003.

Freedberg, Irwin M., ed. Fitzpatrick's Dermatology in General Medicine. 6th ed, pp.1309-1314, 2370. New York: McGraw-Hill, 2003.

Common Childhood Skin Problems,

http://children.webmd.com/ss/slideshow-common-childhood-skin-problems

Parenting, rashs, http://www.parenting.com/health-guide/rashes/contact-dermatitis

แพทย์หญิงรัชยาณี คเนจร ณ อยุธยา, โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ชนิด atopic dermatitis หรือ atopic eczema, http://www.dst.or.th/know_details.php?news_id=21&news_type=kno

รศ.พญ.วาณี วิสุทธิ์เสรีวงศ์, ผื่นแพ้ในเด็ก, ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=602

นพ.วิชนารถ เพรชบุตร,ผื่นคัน แพ้ ลมพิษ,หมอชาวบ้าน เล่มที่: 8 เดือน/ปี: ธันวาคม 1979, http://www.doctor.or.th/article/detail/5435

โรคผื่นแพ้สัมผัสในเด็กเกิดขึ้นได้อย่างไร?, http://haamor.com/th/ผื่นแพ้สัมผัสในเด็ก/

ภก.ดร.วิรัตน์ ทองรอด, ยาแก้แพ้ cpm, นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่: 357

เดือน/ปี: มกราคม 2009, http://www.doctor.or.th/article/detail/5849

อธิษฐาน พูลศิลป์ศักดิกุล, ผื่ผดคันในเด็ก, ใกล้หมอ ปีที่ 21 ฉบับที่ 3 มีนาคม 2540, http://www.inderm.go.th/inderm_sai/skin/skin9.html

รวมโรครังควานผิวหนังลูกเล็ก , Modernmom, Vol.16 No.182 ธันวาคม 2553

ผื่นแพ้ส้มผัส, รพ. สมิติเวช,

http://www.samitivejhospitals.com/healtharticle_detail/ผื่นแพ้สัมผัส_80/th

พญ. ศรีศุภลักษณ์ สิงคาลวณิช, การดูแลผื่นภูมิแพ้, ชมรมแพทย์ผิวหนังเด็กแห่งประเทศไทย, http://www.formumandme.com/article.php?a=57

การรักษาโรคภูมิแพ้ในเด็ก, รพ. บำรุงราษฎร์,

http://www.bumrungrad.com/th/children-pediatric-care-surgery-center/allergy-treatment-children/faq

แนะวิธีดูแลลูกน้อยให้ห่างไกล "ผื่นภูมิแพ้", ผจก ออนไลน์, http://www.manager.co.th/family/ViewNews.aspx?NewsID=9540000149686

การใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดทาภายนอกในโรคผิวหนัง, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ,

http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/dic/news_week_full.php?id=466

ยาทาผิวหนังอักเสบ, นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่: 115, เดือน/ปี: พฤศจิกายน 1988,

http://www.doctor.or.th/article/detail/6534

เปิดบ้าน FANPAGE หลังใหม่ สาระสุขภาพยาน่ารู้โดยเภสัชกรอุทัย

2013-07-12T20:09:00.002+07:00

กราบเรียนสมาชิก เพื่อนๆทุกท่าน

เปิดบ้าน FANPAGE หลังใหม่ๆๆๆๆๆๆๆๆๆ
สาระสุขภาพยาน่ารู้โดยเภสัชกรอุทัย

สามารถติดตามไปได้ที่ Facebook ที่นี่ครับ

https://www.facebook.com/pages/สาระสุขภาพยาน่ารู้โดยเภสัชกรอุทัย/216848761792023

เภสัชกรอุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

E-mail: utaisuk@gmail.com

Facebook: UTAI SUKVIWATSIRIKUL
Twitter: UTAISUK

Blog:

http://www.oknation.net/blog/DIVING

http://utaisuk.blogspot.com

http://utaivitamin.blogspot.com

http://utaiacademy.wordpress.com

#utai #เภสัชกรอุทัย #สาระสุขภาพโดยเภสัชกรอุทัย

ผมร่วง ผมบาง หัวล้าน: ทำไมผู้ชายจึงหัวล้าน??? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

2013-07-10T07:19:00.000+07:00

คุณประกฤตชีวิตผู้ชายที่สมบูรณ์แบบและน่าอิจฉามากๆ นอกจากดำรงตำแหน่งผู้บริหารของบริษัทเครื่องใช้ไฟฟ้าญี่ปุ่นแห่งหนึ่งแล้ว แฟนแกก้อเป็นเจ้าของร้านอาหารทะเลเผาชื่อดั้งดังในเสนานิคม ลูกค้าก้อเต็มร้านตลอดเลย แน่นจนต้องรอคิว ทุกอย่างในชีวิตครบถ้วนหมดละ แต่แกหล่ะง้งงงที่พร่องไปก้อมีเส้นผมบนหนังศีรษะที่ไม่ค่อยจะอุดมสมบูรณ์อู้ฟู่เหมือนเงินในกระเป๋าแกเลย คุณประกฤตเลยอยากได้คำตอบในการหยุดการชุมนุมผมร่วง กระชับวงล้อมหัวล้าน และขอคืนพื้นที่เส้นผมที่ดกดำให้กลับมาสันติสุขปรองดอง ดังเดิมนะคร้าบ พ่อแม่พี่น้อง ดังนี้แล้วเภสัชกรที่รูปหล่อพอๆคุณชายจุฑาทรุดแต่จ้นจลลคนนี้ เลยต้องรีบฉลองศรัทธาโดยรีบตอบคำถามข้างบนให้แกได้คลายสงสัยเสียก่อนแล้วค่อยตามด้วยแผนการรักษาต่อไป รูปแบบผมบางในผู้หญิงและชาย รูปมาจาก http://www.funkyhead.co.uk/advice/alopecia-hair-loss-cure/ ความจริงแล้วหญิงหรือชายก้อมีโอกาสหัวล้านได้เหมือนกัน แต่ในคุณผู้ชายการที่จะแสดงอาการหัวล้านออกมาได้อย่างเจ๋งเหม่ง ส่วนใหญ่ที่เราพบได้มักจะมีปัจจัยอยู่ 2 ส่วน คือ 1. ลักษณะทางกรรมพันธุ์หรือยีนส์ศีรษะล้านที่ได้มาจากพ่อ แม่ ปู่ย่า ตายาย ทวดและชวด อาก่งอาม่า อาเหล่าแป๊ะ อาเหล่าม่า และ... 2. ตัวฮอร์โมนเพศชายเองในร่างกายคุณเอง หรือที่เรียกรวมๆกันว่า Testosterones ลักษณะทางกรรมพันธุ์ยังไงคุณก้อหนีไม่พ้น ยกเว้นพ่อคุณเก็บคุณมาเลี้ยงจากถังขยะ มันจะถ่ายทอดในระหัสทางพันธุกรรมอยุ่แล้วและจะแสดงออกเพื่อแสดงคุณสมบัติต่างๆทางร่างกายที่คุณได้รับจากบรรพบุรุษ หากคุณมีอยุ่แล้ว ก้อจะมาบอกว่าให้ระลึกและทำใจไว้ จะมาบ่นน้อยใจว่าทำไมไม่เอาแต่ยีนส์ดีๆก้อไม่ว่ามาระบายที่ร้านผมได้ แต่อย่าลืมยีนส์เด่นๆที่ทำให้คุณเรียนหนังสือได้เร็ว รูปหล่อ หาเงินเก่ง แข็งแรงจนแฟนๆตรึม ก้อมาจากพ่อแม่ของคุณเช่นกัน แต่ในคนเรา ถ้าหยิบรูปตอนเรียนมหาลัยของคุณประกฤตมาดูจะพบหนุ่มน้อย พิมพ์เดียวกะแวนเนสจากวง F4 ผมก้อยังดกดำสลวยพลิ้วเคลียคลออยุ่ข้างแก้มให้แกได้ปัดเท่ๆโชว์สาวอยู่เสมอ แต่ตอนนี้ทำไมจึงเริ่มหายไปอย่างเป็นอาเทพโพธิ์งามไปซะได้ เหตุก้อเพราะปัจจัยที่สอง ในยามตอนเราเป็นเด็กชาย แก้มแดง เสียงใส ก้อยังไม่มีอะไรแตกต่างในช่วงทารกหญิงชาย แต่พอนาฬิกาชีวิตของเราเดินไปสู่วัยเจริญพันธุ์ จะมีการเปลี่ยนแปลงสภาพฮอร์โมนครั้งใหญ่ใน ร่างกายเด็กน้อยจะเกิดขบวนการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติคือเริ่มมีการผลิตฮอร์โมนเพศชาย Testosterone จากลูกอัณฑะและต่อมหมวกไต แล้วจึงแพร่เข้าสู่กระแสเลือด ไหลเวียนไปสู่ส่วนต่างๆ ของร่างกายให้แตกหนุ่ม เกิดการเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดในระยะนี้ได้แก่ ส่วนสูง และน้ำหนักที่เติบโตพรวดพราด ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อที่เล่นกีฬาได้ทนนาน ความมันของใบหน้าและร่างกายและกลิ่นกายแบบแมนๆที่มาพร้อมกับเสียงแตก รวมทั้งการหงอกของเส้นขนในที่ลับต่างๆ ที่เราเรียกว่า Male Characteristics เป็นแมนมั่กๆนั่นเอง แต่ในเวลาเดียวกันที่หนังศีรษะของหนุ่มน้อยจะมีขบวนการเปลี่ยน testosterone ให้ไปเป็นฮอร์โมนเพศชายอีกตัวหนึ่งที่ชื่อว่า DHT หรือ Dihydrotestosterone โดยเอนไซม์ 5-Alpha reductase (ตัว DHT เองก้อยังมีฤทธิ์แรงกว่า testosterone ถึง 3 เท่า) ซึ่งเป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและเกิดขึ้นในผู้ชายทุกคนเมื่อย่างเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ เราผู้ชายทุกคนจึงมีทั้ง testosterone และ DHT เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลาและตลอดไป เราจึงยังพบว่าคุณปู่หลายคนยัง work สามารถมีลูกกะเมียสาวๆพริตตี้ ได้อีกแม้อายุจะเลยแซยิดไปแล้วก้อเยอะ รูป DHT ที่มีผลต่อการเกิดผมร่วงในผุ้ชาย ฮอร์โมนเพศชาย DHT เป็นหนึ่งในผู้ก่อการ (ให้เกิดศรีษะ) ล้าน นั่นเอง รูปมาจาก http://hairomega.com/how-it-works/ จากการวิจัยพบได้ว่าร้อยละ 90 ของชายไทยประสบปัญหาผมร่วงและศีรษะล้านเกิดจากสองปัจจัยดังกล่าวDHT ตัวนี้ที่ไปชุมนุมบริเวณหนังศรีษะและที่รากเส้นผม จะไปมีผลกระทบต่อเส้นผมของคุณดังต่อไปนี้ (วงจรของเส้นผม คุณสามารถตามไปอ่านในบทความเดิม ที่ผมเขียนก่อนหน้านี้แล้ว โดยคลิ้กไปที่ menu โรคผิวหนังและเส้นผมได้เลยครับ) · ขัดขวางกระบวนการสร้างเส้นผมใหม่ปกติ ทำให้สร้างช้าและน้อยลง · อายุเส้นผมสั้นลง และ · ทำให้เซลล์รากผมฝ่อตัวเร็วกว่าเดิม ทำให้ผมดกดำค่อยๆ หลุดร่วงในที่สุด พอคุณประกฤต ซึ่งกำลังเพลินกับงานและการสร้างรากฐานให้กับครอบครัวและอาซ้ออันเป็นธงชัยแห่งความรัก ที่ผ่านมาแกก้อดูแลมั่ง แต่ก้อไม่ได้รับการรักษาที่ถูกวิธีจนต้องมาขอปรึกษา การรักษาผมร่วงและศรีษะล้านจากปัจจัยนี้ เราจึงต้องไปแก้ไขที่ต้นเหตุ คือ ลดปริมาณฮอร์โมน DHT ลง ซึ่งการใช้ยาเพื่อรักษาผมบางที่เกิดจากกรรมพันธุ์เป็นทางเลือกหนึ่งที่ใช้แล้ว ได้ผลและปลอดภัย เนื่องจากเป็นการรักษาที่ชะลอการฝ่อตัวของเซลล์รากผม ลองมาติดตามการใช้ยาในตอนต่อไปนะครับ เด๋วผมขอตัวไปว่ายน้ำในสระว่ายน้ำที่บ้านก่อนนะครับ เภสัชกรรูปหล่อผมยาวคนนี้ถึงจะจนเงิน แต่ก้อมีสุขภาพดีนี่แหละครับที่ต้องดูแลและรักษาไว้เป็นสินทรัพย์มีค่าของชีวินเหมือนคุณทุกท่านนั่นแหละครับ แหล่งข้อมูล •เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล สงวนลิขสิทธิ์ 10 มิย. 2556 ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ Copy url address http://www.oknation.net/blog/DIVING ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดี ที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ · รูปประกอบจาก http://www.circlecinema.com/archive/timestalks-a-conversation-with-samuel-l-jackson-free · Clinical Guideline Practice for Alopecia Areata, สถาบันโรคผิวหนัง,กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข,http://www.dms.moph.go.th/dmsweb/cpgcorner/alopecia.pdf · John S. Strauss,1. Kaufman KD, Olsen EA, Whiting DA, et al. Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. J Am Acad Dermatol 1998;9:578-89 · Leyden J, Dunlap F, Miller B, et al. Finasteride in the treatment of men with frontal male pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 1999;40:930-7 · Propecia, http://www.rxlist.com/propecia-drug.htm, RxList Inc. · Propecia Clinical Pharmacology, http://www.propecia.com/finasteride, Merck Sharp & Dohme Corp. a subsidiary of Merck & Co., Inc. · ภก.เวทธศักดิ์ ศรีภูธร, Finasteride, คณะเภสัชศาสตร์ , ม. สงขลานครินทร์, http://drug.pharmacy.psu.ac.th/phrabath/finas.html

คุณประกฤตชีวิตผู้ชายที่สมบูรณ์แบบและน่าอิจฉามากๆ นอกจากดำรงตำแหน่งผู้บริหารของบริษัทเครื่องใช้ไฟฟ้าญี่ปุ่นแห่งหนึ่งแล้ว แฟนแกก้อเป็นเจ้าของร้านอาหารทะเลเผาชื่อดั้งดังในเสนานิคม ลูกค้าก้อเต็มร้านตลอดเลย แน่นจนต้องรอคิว ทุกอย่างในชีวิตครบถ้วนหมดละ แต่แกหล่ะง้งงงที่พร่องไปก้อมีเส้นผมบนหนังศีรษะที่ไม่ค่อยจะอุดมสมบูรณ์อู้ฟู่เหมือนเงินในกระเป๋าแกเลย คุณประกฤตเลยอยากได้คำตอบในการหยุดการชุมนุมผมร่วง กระชับวงล้อมหัวล้าน และขอคืนพื้นที่เส้นผมที่ดกดำให้กลับมาสันติสุขปรองดอง ดังเดิมนะคร้าบ พ่อแม่พี่น้อง

ดังนี้แล้วเภสัชกรที่รูปหล่อพอๆคุณชายจุฑาทรุดแต่จ้นจลลคนนี้ เลยต้องรีบฉลองศรัทธาโดยรีบตอบคำถามข้างบนให้แกได้คลายสงสัยเสียก่อนแล้วค่อยตามด้วยแผนการรักษาต่อไป

รูปแบบผมบางในผู้หญิงและชาย รูปมาจาก http://www.funkyhead.co.uk/advice/alopecia-hair-loss-cure/

ความจริงแล้วหญิงหรือชายก้อมีโอกาสหัวล้านได้เหมือนกัน

แต่ในคุณผู้ชายการที่จะแสดงอาการหัวล้านออกมาได้อย่างเจ๋งเหม่ง ส่วนใหญ่ที่เราพบได้มักจะมีปัจจัยอยู่ 2 ส่วน คือ

1. ลักษณะทางกรรมพันธุ์หรือยีนส์ศีรษะล้านที่ได้มาจากพ่อ แม่ ปู่ย่า ตายาย ทวดและชวด อาก่งอาม่า อาเหล่าแป๊ะ อาเหล่าม่า และ...

2. ตัวฮอร์โมนเพศชายเองในร่างกายคุณเอง หรือที่เรียกรวมๆกันว่า Testosterones

ลักษณะทางกรรมพันธุ์ยังไงคุณก้อหนีไม่พ้น ยกเว้นพ่อคุณเก็บคุณมาเลี้ยงจากถังขยะ มันจะถ่ายทอดในระหัสทางพันธุกรรมอยุ่แล้วและจะแสดงออกเพื่อแสดงคุณสมบัติต่างๆทางร่างกายที่คุณได้รับจากบรรพบุรุษ หากคุณมีอยุ่แล้ว ก้อจะมาบอกว่าให้ระลึกและทำใจไว้ จะมาบ่นน้อยใจว่าทำไมไม่เอาแต่ยีนส์ดีๆก้อไม่ว่ามาระบายที่ร้านผมได้ แต่อย่าลืมยีนส์เด่นๆที่ทำให้คุณเรียนหนังสือได้เร็ว รูปหล่อ หาเงินเก่ง แข็งแรงจนแฟนๆตรึม ก้อมาจากพ่อแม่ของคุณเช่นกัน

แต่ในคนเรา ถ้าหยิบรูปตอนเรียนมหาลัยของคุณประกฤตมาดูจะพบหนุ่มน้อย พิมพ์เดียวกะแวนเนสจากวง F4 ผมก้อยังดกดำสลวยพลิ้วเคลียคลออยุ่ข้างแก้มให้แกได้ปัดเท่ๆโชว์สาวอยู่เสมอ แต่ตอนนี้ทำไมจึงเริ่มหายไปอย่างเป็นอาเทพโพธิ์งามไปซะได้ เหตุก้อเพราะปัจจัยที่สอง ในยามตอนเราเป็นเด็กชาย แก้มแดง เสียงใส ก้อยังไม่มีอะไรแตกต่างในช่วงทารกหญิงชาย แต่พอนาฬิกาชีวิตของเราเดินไปสู่วัยเจริญพันธุ์ จะมีการเปลี่ยนแปลงสภาพฮอร์โมนครั้งใหญ่ใน ร่างกายเด็กน้อยจะเกิดขบวนการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติคือเริ่มมีการผลิตฮอร์โมนเพศชาย Testosterone จากลูกอัณฑะและต่อมหมวกไต แล้วจึงแพร่เข้าสู่กระแสเลือด ไหลเวียนไปสู่ส่วนต่างๆ ของร่างกายให้แตกหนุ่ม เกิดการเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดในระยะนี้ได้แก่ ส่วนสูง และน้ำหนักที่เติบโตพรวดพราด ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อที่เล่นกีฬาได้ทนนาน ความมันของใบหน้าและร่างกายและกลิ่นกายแบบแมนๆที่มาพร้อมกับเสียงแตก รวมทั้งการหงอกของเส้นขนในที่ลับต่างๆ ที่เราเรียกว่า Male Characteristics เป็นแมนมั่กๆนั่นเอง

แต่ในเวลาเดียวกันที่หนังศีรษะของหนุ่มน้อยจะมีขบวนการเปลี่ยน testosterone ให้ไปเป็นฮอร์โมนเพศชายอีกตัวหนึ่งที่ชื่อว่า DHT หรือ Dihydrotestosterone โดยเอนไซม์ 5-Alpha reductase (ตัว DHT เองก้อยังมีฤทธิ์แรงกว่า testosterone ถึง 3 เท่า) ซึ่งเป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและเกิดขึ้นในผู้ชายทุกคนเมื่อย่างเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ เราผู้ชายทุกคนจึงมีทั้ง testosterone และ DHT เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลาและตลอดไป เราจึงยังพบว่าคุณปู่หลายคนยัง work สามารถมีลูกกะเมียสาวๆพริตตี้ ได้อีกแม้อายุจะเลยแซยิดไปแล้วก้อเยอะ

รูป DHT ที่มีผลต่อการเกิดผมร่วงในผุ้ชาย

ฮอร์โมนเพศชาย DHT เป็นหนึ่งในผู้ก่อการ (ให้เกิดศรีษะ) ล้าน นั่นเอง รูปมาจาก http://hairomega.com/how-it-works/

จากการวิจัยพบได้ว่าร้อยละ 90 ของชายไทยประสบปัญหาผมร่วงและศีรษะล้านเกิดจากสองปัจจัยดังกล่าวDHT ตัวนี้ที่ไปชุมนุมบริเวณหนังศรีษะและที่รากเส้นผม จะไปมีผลกระทบต่อเส้นผมของคุณดังต่อไปนี้ (วงจรของเส้นผม คุณสามารถตามไปอ่านในบทความเดิม ที่ผมเขียนก่อนหน้านี้แล้ว โดยคลิ้กไปที่ menu โรคผิวหนังและเส้นผมได้เลยครับ)

· ขัดขวางกระบวนการสร้างเส้นผมใหม่ปกติ ทำให้สร้างช้าและน้อยลง

· อายุเส้นผมสั้นลง และ

· ทำให้เซลล์รากผมฝ่อตัวเร็วกว่าเดิม ทำให้ผมดกดำค่อยๆ หลุดร่วงในที่สุด

พอคุณประกฤต ซึ่งกำลังเพลินกับงานและการสร้างรากฐานให้กับครอบครัวและอาซ้ออันเป็นธงชัยแห่งความรัก ที่ผ่านมาแกก้อดูแลมั่ง แต่ก้อไม่ได้รับการรักษาที่ถูกวิธีจนต้องมาขอปรึกษา การรักษาผมร่วงและศรีษะล้านจากปัจจัยนี้ เราจึงต้องไปแก้ไขที่ต้นเหตุ คือ ลดปริมาณฮอร์โมน DHT ลง ซึ่งการใช้ยาเพื่อรักษาผมบางที่เกิดจากกรรมพันธุ์เป็นทางเลือกหนึ่งที่ใช้แล้ว ได้ผลและปลอดภัย เนื่องจากเป็นการรักษาที่ชะลอการฝ่อตัวของเซลล์รากผม ลองมาติดตามการใช้ยาในตอนต่อไปนะครับ เด๋วผมขอตัวไปว่ายน้ำในสระว่ายน้ำที่บ้านก่อนนะครับ เภสัชกรรูปหล่อผมยาวคนนี้ถึงจะจนเงิน แต่ก้อมีสุขภาพดีนี่แหละครับที่ต้องดูแลและรักษาไว้เป็นสินทรัพย์มีค่าของชีวินเหมือนคุณทุกท่านนั่นแหละครับ

แหล่งข้อมูล

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ Copy url address http://www.oknation.net/blog/DIVING ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

· รูปประกอบจาก http://www.circlecinema.com/archive/timestalks-a-conversation-with-samuel-l-jackson-free

· Clinical Guideline Practice for Alopecia Areata, สถาบันโรคผิวหนัง,กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข,http://www.dms.moph.go.th/dmsweb/cpgcorner/alopecia.pdf

· John S. Strauss,1. Kaufman KD, Olsen EA, Whiting DA, et al. Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. J Am Acad Dermatol 1998;9:578-89

· Leyden J, Dunlap F, Miller B, et al. Finasteride in the treatment of men with frontal male pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 1999;40:930-7

· Propecia, http://www.rxlist.com/propecia-drug.htm, RxList Inc.

· Propecia Clinical Pharmacology, http://www.propecia.com/finasteride, Merck Sharp & Dohme Corp. a subsidiary of Merck & Co., Inc.

· ภก.เวทธศักดิ์ ศรีภูธร, Finasteride, คณะเภสัชศาสตร์ , ม. สงขลานครินทร์, http://drug.pharmacy.psu.ac.th/phrabath/finas.html

PROPECIA vs. PROSCAR ปลูกผมได้ไหม? ต่างกันอย่างไร? โดยเภสัชกรอุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

2013-07-06T12:44:00.001+07:00

มีซองคำถามจากทางบ้านว่าแต่เดิมได้รับยาปลูกผมจากคลีนิคชื่อว่า PROSCAR แต่พอภายหลังไปรับการรักษาต่อที่โรงพยาบาลประจำจังหวัด กลับได้ยาอีกตัวชื่อว่า PROPECIA พอถามหมอก้อได้รับคำตอบว่าเป็นยาปลูกผมตัวเดียวกัน เลยรับยามาอย่างงงๆ ก้อเลยอยากถามอาคุณเภสัชรูปหล่อว่ายาทั้งคู่เป็นยาตัวเดียวกัน จริงหรือ และได้ผลในการรักษาอาการผมร่วงของสามีสุดเลิฟจริงหรือไม่คะ? ทั้งคู่เป็นยาที่มีชื่อสามัญที่ชื่อว่า Finasteride PROPECIA® และPROSCAR® เป็นชื่อการค้าของยาที่มีชื่อสามัญตัวเดียวกันที่ชื่อว่า Finasteride ซึ่งเป็นยาที่มีโครงสร้างคล้ายๆฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone ) แต่ออกฤทธิ์ในลักษณะตรงข้าม คือไปยับยั้งการเปลี่ยนแปลงของTestosterone ไปเป็น Dihydrotestosterone (DHT) ซึ่งในยามปกติ DHT เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดผมร่วงในเพศชาย การใช้ยาทั้งสองจะส่งผลทำให้ระดับ DHT ในเลือดลดต่ำลง มีผลในการไปยับยั้ง DHT ที่โคนรากผม ดังนั้นยาตัวดังกล่าวจะมีผลในการไปเพิ่มการงอกของเส้นผมใหม่ ให้เกิดมากขึ้นและขณะเดียวกันก้อยังไปป้องกันไม่ให้ผมร่วงมากขึ้น โดยรวมแล้วจึงมีผลในการเพิ่มปริมาณเส้นผม ทำให้คุณผู้ชายที่เคยมีปัญหาผมร่วงจากกรรมพันธุ์ จนผมเริ่มบางลงๆ จนกระทั่งศรีษะล้าน กลับมามีผมดกดำได้ใหม่อีกครั้งหนึ่ง ความแตกต่างระหว่างกันของ PROPECIA และ PROSCAR โดยในเม็ดยา PROPECIA® ประกอบด้วย Finasteride 1 mg เท่านั้น ในขณะที่ PROSCAR® ประกอบด้วยตัวยาเดียวกัน Finasteride ในขนาด 5 mg ต่อเม็ด ทั้งคู่ผลิตจากบริษัทเดียวกัน เพียงแต่ Proscar® เป็นชื่อการค้าของยา Finasteride ในขนาด 5 mg มีข้อบ่งใช้ซึ่งขึ้นทะเบียนไว้กับองค์การอาหารและยา (FDA) คือ รักษาภาวะต่อมลูกหมากโต ส่วน Propecia® ยังมีอีกหลายตัวนะครับที่สูตรเดียวกันได้แก่ Firide® และ Harifin® เป็นชื่อทางการค้าของยาFinasteride ในขนาด 1 mg ซึ่งได้รับการอนุมัติจากองค์การอาหารและยา (FDA) ว่าสามารถให้ผลรักษาผมร่วงที่เป็นลักษณะเฉพาะในผู้ชาย (male-pattern hair loss, androgenic alopecia) ในการรักษาภาวะผมร่วงนั้น มีการนำยาเม็ด Proscar® มาแบ่งออกเป็นสองส่วน หรือสี่ส่วนเพื่อรับประทานทุกวัน หรือนำมารับประทานครั้งละเม็ดแบบวันเว้นวัน เนื่องจากทั้ง Proscar® และ Propecia® มีตัวยาสำคัญเดียวกันจึงให้ผลการรักษาใกล้เคียงกัน ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ก้อเพราะว่าคนไข้คิดว่าการนำยามาแบ่งจะช่วยให้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการรักษาผมร่วงลดต่ำลงได้ แต่วิธีการดังกล่าวไม่ได้รับการรับรองจากอย.นะครับ และคุณเองอาจต้องไปเสี่ยงกับได้รับยาในขนาดที่ไม่เหมาะสม ที่เกิดจากการที่หักยาออกเป็นสองส่วนหรือสี่ส่วนไม่ได้เที่ยงตรงเป้ะๆ โดยไม่ได้ใช้เครื่องแบ่ง เพราะหลายรายอาจใช้วิธีใช้มีดกดแบ่งเองโดนไม่เที่ยงตรงมากนักหรือในรายผุ้ป่วยสุงอายุที่ตาไม่ค่อยดีอยู่แล้ว อาจกะเก็งกดยาแบ่งยาคลาดเคลื่อนไปก้อได้ ยิ่งไปกว่านั้นยังมีความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการเม็ดยาที่แบ่งแล้วส่วนที่ยังไม่ได้กินอาจเสื่อมสภาพได้จากการสัมผัสกับอากาศและความชื้น คือคนไข้หลายรายมักจะแกะยาออกจากแผงที่เคยปกป้องคุณภาพยาได้ดีจากอุณหภูมิและความชื้น แล้วมาตัดแบ่งไว้ในปริมาณมากๆ พอเม็ดยาเปลือยก้ออาจเสื่อมฤทธิ์ลงจากการสัมผัสอากาศและความร้อนภายนอกแผง ซึ่งอาจส่งผลให้การรักษาไม่ได้ผล มีคนไข้บางรายหักดิบโดยไม่แบ่งเม็ดยาแต่ใช้การกินยาแบบวันเว้นวัน วิธีนี้ผมไม่แนะนำโดยสิ้นเชิง เพราะการกินแบบนี้จะทำให้ได้รับยาเกินความจำเป็น ซึ่งอาจส่งผลให้คุณเองมีความเสี่ยงต่อการได้รับผลข้างเคียงจากยาหรือความเสี่ยงต่อการแพ้ยาเพิ่มขึ้นได้ครับ แล้วถ้าอยากจะใช้หล่ะ ยาทั้งสองมีวิธีการบริหารยาที่แตกต่างกันในรักษาผมร่วงในเพศชาย คือ · PROPECIA® ใช้ยา 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง คุณอาจกินพร้อมกับอาหารหรือไม่ก็ได้ จะเห็นผลในการเพิ่มการงอกของเส้นผมหรือป้องกันไม่ให้ผมร่วงอีก ก็ต่อเมื่อมีการใช้ยาติดต่อกันทุกวันนาน 3 เดือนหรือมากกว่า และแนะนำให้ยังคงใช้ยาต่อไปอีกเรื่อยๆ เพื่อรักษาสภาพความดกของเส้นผมใหม่ที่เติบโตมาได้ · PROSCAR® ต้องมั่นใจได้ว่าคุณมีความสามารถในการหักแบ่งแต่ละเม็ดได้เป็นขนาด ¼ เท่าๆกัน ให้กินวันละ 1 ครั้งเช่นกันครับ เพื่อรักษาผมร่วงของคุณผุ้ชาย สุดท้ายเพื่อให้เกิดความปลอดภัยสูงสุด ยังอยากจะแนะนำให้กินยา Finasteride ในขนาดที่ FDA รับรองผลการักษา คือ วันละ 1 mg ซึ่งมีการศึกษาประสิทธิภาพยาตัวนี้ที่ใช้เวลาทำการศึกษานานถึง 5 ปี พบว่าในผู้ชายช่วงอายุ 18-60 ปีนั้น การกิน Finasteride วันละ 1 mg ก็เพียงพอแล้วที่จะช่วยรักษาภาวะผมร่วงที่เป็นลักษณะเฉพาะของผู้ชายที่มีระดับความรุนแรงเล็กน้อย ถึงปานกลาง อีกทั้งยังมีความปลอดภัยอีกด้วย แหล่งข้อมูล · เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล สงวนลิขสิทธิ์ 6 มิย. 2556 ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ Copy url address ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดี ที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ · รูปประกอบจากอินเตอร์เนท · S. Niiyama, R. Happle, R. Hoffmann, Influence of estrogens on the androgen metabolism in different subunits of human hair follicles, European Journal of Dermatology. Volume 11, Number 3,195-8, May - June 2001, Revues, http://www.john-libbey-eurotext.fr/en/revues/medecine/mtp/e-docs/00/01/89/4F/resume.phtml · L Rhodes, J Harper, H Uno, G Gaito, J Audette-Arruda, S Kurata, C Berman, R Primka and B Pikounis , The effects of finasteride (Proscar) on hair growth, hair cycle stage, and serum testosterone and dihydrotestosterone in adult male and female stumptail macaques (Macaca arctoides), Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Vol 79, 991-996, Copyright © 1994 by Endocrine Society, http://jcem.endojournals.org/cgi/content/abstract/79/4/991 · AR Diani, MJ Mulholland, KL Shull, MF Kubicek, GA Johnson, HJ Schostarez, MN Brunden and AE Buhl, Hair growth effects of oral administration of finasteride, a steroid 5 alpha-reductase inhibitor, alone and in combination with topical minoxidil in the balding stumptail macaque, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Vol 74, 345-350, Copyright © 1992 by Endocrine Society,http://jcem.endojournals.org/cgi/content/abstract/74/2/345 · Mårin P, Krotkiewski M, Björntorp P., Androgen treatment of middle-aged, obese men: effects on metabolism, muscle and adipose tissues, Department of Medicine I, Sahlgren's Hospital, University of Göteborg, Sweden , http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1341460 · DHT INHIBITORS AND ITS EFFECT ON HAIR LOSS , Hair Cycle, Coleron LLC,http://www.haircycle.com/Hair_Cycle_Overview.html · Clinical Guideline Practice for Alopecia Areata, สถาบันโรคผิวหนัง,กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข,http://www.dms.moph.go.th/dmsweb/cpgcorner/alopecia.pdf · John S. Strauss,1. Kaufman KD, Olsen EA, Whiting DA, et al. Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. J Am Acad Dermatol 1998;9:578-89 · Leyden J, Dunlap F, Miller B, et al. Finasteride in the treatment of men with frontal male pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 1999;40:930-7 · Propecia, http://www.rxlist.com/propecia-drug.htm, RxList Inc. · Propecia Clinical Pharmacology, http://www.propecia.com/finasteride, Merck Sharp & Dohme Corp. a subsidiary of Merck & Co., In c · Finasteride ยากินรักษาผมร่วงที่ได้ผลการรักษา โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/07/19/entry-2 · ผมร่วง สาเหตุและวิธีสังเกตุอาการด้วยตัวคุณเอง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/category/112/page2 · ฮอร์โมนเพศชายทำให้ศีรษะล้านได้อย่างไร โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/12/entry-1 · ทำไมผู้ชายจึงหัวล้าน โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/10/entry-2

มีซองคำถามจากทางบ้านว่าแต่เดิมได้รับยาปลูกผมจากคลีนิคชื่อว่า PROSCAR แต่พอภายหลังไปรับการรักษาต่อที่โรงพยาบาลประจำจังหวัด กลับได้ยาอีกตัวชื่อว่า PROPECIA พอถามหมอก้อได้รับคำตอบว่าเป็นยาปลูกผมตัวเดียวกัน เลยรับยามาอย่างงงๆ ก้อเลยอยากถามอาคุณเภสัชรูปหล่อว่ายาทั้งคู่เป็นยาตัวเดียวกัน จริงหรือ และได้ผลในการรักษาอาการผมร่วงของสามีสุดเลิฟจริงหรือไม่คะ?

ทั้งคู่เป็นยาที่มีชื่อสามัญที่ชื่อว่า Finasteride

PROPECIA® และPROSCAR® เป็นชื่อการค้าของยาที่มีชื่อสามัญตัวเดียวกันที่ชื่อว่า Finasteride ซึ่งเป็นยาที่มีโครงสร้างคล้ายๆฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone ) แต่ออกฤทธิ์ในลักษณะตรงข้าม คือไปยับยั้งการเปลี่ยนแปลงของTestosterone ไปเป็น Dihydrotestosterone (DHT) ซึ่งในยามปกติ DHT เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดผมร่วงในเพศชาย

การใช้ยาทั้งสองจะส่งผลทำให้ระดับ DHT ในเลือดลดต่ำลง มีผลในการไปยับยั้ง DHT ที่โคนรากผม ดังนั้นยาตัวดังกล่าวจะมีผลในการไปเพิ่มการงอกของเส้นผมใหม่ ให้เกิดมากขึ้นและขณะเดียวกันก้อยังไปป้องกันไม่ให้ผมร่วงมากขึ้น โดยรวมแล้วจึงมีผลในการเพิ่มปริมาณเส้นผม ทำให้คุณผู้ชายที่เคยมีปัญหาผมร่วงจากกรรมพันธุ์ จนผมเริ่มบางลงๆ จนกระทั่งศรีษะล้าน กลับมามีผมดกดำได้ใหม่อีกครั้งหนึ่ง

ความแตกต่างระหว่างกันของ PROPECIA และ PROSCAR

โดยในเม็ดยา PROPECIA® ประกอบด้วย Finasteride 1 mg เท่านั้น

ในขณะที่ PROSCAR® ประกอบด้วยตัวยาเดียวกัน Finasteride ในขนาด 5 mg ต่อเม็ด

ทั้งคู่ผลิตจากบริษัทเดียวกัน

เพียงแต่ Proscar® เป็นชื่อการค้าของยา Finasteride ในขนาด 5 mg มีข้อบ่งใช้ซึ่งขึ้นทะเบียนไว้กับองค์การอาหารและยา (FDA) คือ รักษาภาวะต่อมลูกหมากโต

ส่วน Propecia® ยังมีอีกหลายตัวนะครับที่สูตรเดียวกันได้แก่

Firide®

และ Harifin®

เป็นชื่อทางการค้าของยาFinasteride ในขนาด 1 mg ซึ่งได้รับการอนุมัติจากองค์การอาหารและยา (FDA) ว่าสามารถให้ผลรักษาผมร่วงที่เป็นลักษณะเฉพาะในผู้ชาย (male-pattern hair loss, androgenic alopecia)

ในการรักษาภาวะผมร่วงนั้น มีการนำยาเม็ด Proscar® มาแบ่งออกเป็นสองส่วน หรือสี่ส่วนเพื่อรับประทานทุกวัน หรือนำมารับประทานครั้งละเม็ดแบบวันเว้นวัน เนื่องจากทั้ง Proscar® และ Propecia® มีตัวยาสำคัญเดียวกันจึงให้ผลการรักษาใกล้เคียงกัน ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ก้อเพราะว่าคนไข้คิดว่าการนำยามาแบ่งจะช่วยให้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการรักษาผมร่วงลดต่ำลงได้ แต่วิธีการดังกล่าวไม่ได้รับการรับรองจากอย.นะครับ และคุณเองอาจต้องไปเสี่ยงกับได้รับยาในขนาดที่ไม่เหมาะสม ที่เกิดจากการที่หักยาออกเป็นสองส่วนหรือสี่ส่วนไม่ได้เที่ยงตรงเป้ะๆ โดยไม่ได้ใช้เครื่องแบ่ง เพราะหลายรายอาจใช้วิธีใช้มีดกดแบ่งเองโดนไม่เที่ยงตรงมากนักหรือในรายผุ้ป่วยสุงอายุที่ตาไม่ค่อยดีอยู่แล้ว อาจกะเก็งกดยาแบ่งยาคลาดเคลื่อนไปก้อได้

ยิ่งไปกว่านั้นยังมีความเสี่ยงที่อาจเกิดจากการเม็ดยาที่แบ่งแล้วส่วนที่ยังไม่ได้กินอาจเสื่อมสภาพได้จากการสัมผัสกับอากาศและความชื้น คือคนไข้หลายรายมักจะแกะยาออกจากแผงที่เคยปกป้องคุณภาพยาได้ดีจากอุณหภูมิและความชื้น แล้วมาตัดแบ่งไว้ในปริมาณมากๆ พอเม็ดยาเปลือยก้ออาจเสื่อมฤทธิ์ลงจากการสัมผัสอากาศและความร้อนภายนอกแผง ซึ่งอาจส่งผลให้การรักษาไม่ได้ผล

มีคนไข้บางรายหักดิบโดยไม่แบ่งเม็ดยาแต่ใช้การกินยาแบบวันเว้นวัน วิธีนี้ผมไม่แนะนำโดยสิ้นเชิง เพราะการกินแบบนี้จะทำให้ได้รับยาเกินความจำเป็น ซึ่งอาจส่งผลให้คุณเองมีความเสี่ยงต่อการได้รับผลข้างเคียงจากยาหรือความเสี่ยงต่อการแพ้ยาเพิ่มขึ้นได้ครับ

แล้วถ้าอยากจะใช้หล่ะ

ยาทั้งสองมีวิธีการบริหารยาที่แตกต่างกันในรักษาผมร่วงในเพศชาย คือ

· PROPECIA® ใช้ยา 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง คุณอาจกินพร้อมกับอาหารหรือไม่ก็ได้ จะเห็นผลในการเพิ่มการงอกของเส้นผมหรือป้องกันไม่ให้ผมร่วงอีก ก็ต่อเมื่อมีการใช้ยาติดต่อกันทุกวันนาน 3 เดือนหรือมากกว่า และแนะนำให้ยังคงใช้ยาต่อไปอีกเรื่อยๆ เพื่อรักษาสภาพความดกของเส้นผมใหม่ที่เติบโตมาได้

· PROSCAR® ต้องมั่นใจได้ว่าคุณมีความสามารถในการหักแบ่งแต่ละเม็ดได้เป็นขนาด ¼ เท่าๆกัน ให้กินวันละ 1 ครั้งเช่นกันครับ เพื่อรักษาผมร่วงของคุณผุ้ชาย

สุดท้ายเพื่อให้เกิดความปลอดภัยสูงสุด ยังอยากจะแนะนำให้กินยา Finasteride ในขนาดที่ FDA รับรองผลการักษา คือ วันละ 1 mg ซึ่งมีการศึกษาประสิทธิภาพยาตัวนี้ที่ใช้เวลาทำการศึกษานานถึง 5 ปี พบว่าในผู้ชายช่วงอายุ 18-60 ปีนั้น การกิน Finasteride วันละ 1 mg ก็เพียงพอแล้วที่จะช่วยรักษาภาวะผมร่วงที่เป็นลักษณะเฉพาะของผู้ชายที่มีระดับความรุนแรงเล็กน้อย ถึงปานกลาง อีกทั้งยังมีความปลอดภัยอีกด้วย

แหล่งข้อมูล

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ Copy url address ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

· รูปประกอบจากอินเตอร์เนท

· S. Niiyama, R. Happle, R. Hoffmann, Influence of estrogens on the androgen metabolism in different subunits of human hair follicles, European Journal of Dermatology. Volume 11, Number 3,195-8, May - June 2001, Revues, http://www.john-libbey-eurotext.fr/en/revues/medecine/mtp/e-docs/00/01/89/4F/resume.phtml

· L Rhodes, J Harper, H Uno, G Gaito, J Audette-Arruda, S Kurata, C Berman, R Primka and B Pikounis , The effects of finasteride (Proscar) on hair growth, hair cycle stage, and serum testosterone and dihydrotestosterone in adult male and female stumptail macaques (Macaca arctoides), Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Vol 79, 991-996, Copyright © 1994 by Endocrine Society, http://jcem.endojournals.org/cgi/content/abstract/79/4/991

· AR Diani, MJ Mulholland, KL Shull, MF Kubicek, GA Johnson, HJ Schostarez, MN Brunden and AE Buhl, Hair growth effects of oral administration of finasteride, a steroid 5 alpha-reductase inhibitor, alone and in combination with topical minoxidil in the balding stumptail macaque, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Vol 74, 345-350, Copyright © 1992 by Endocrine Society,http://jcem.endojournals.org/cgi/content/abstract/74/2/345

· Mårin P, Krotkiewski M, Björntorp P., Androgen treatment of middle-aged, obese men: effects on metabolism, muscle and adipose tissues, Department of Medicine I, Sahlgren's Hospital, University of Göteborg, Sweden , http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1341460

· DHT INHIBITORS AND ITS EFFECT ON HAIR LOSS , Hair Cycle, Coleron LLC,http://www.haircycle.com/Hair_Cycle_Overview.html

· John S. Strauss,1. Kaufman KD, Olsen EA, Whiting DA, et al. Finasteride in the treatment of men with androgenetic alopecia. J Am Acad Dermatol 1998;9:578-89

· Leyden J, Dunlap F, Miller B, et al. Finasteride in the treatment of men with frontal male pattern hair loss. J Am Acad Dermatol 1999;40:930-7

· Propecia, http://www.rxlist.com/propecia-drug.htm, RxList Inc.

· Propecia Clinical Pharmacology, http://www.propecia.com/finasteride, Merck Sharp & Dohme Corp. a subsidiary of Merck & Co., In c

· Finasteride ยากินรักษาผมร่วงที่ได้ผลการรักษา โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/07/19/entry-2

· ผมร่วง สาเหตุและวิธีสังเกตุอาการด้วยตัวคุณเอง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล, http://www.oknation.net/blog/DIVING/category/112/page2

· ฮอร์โมนเพศชายทำให้ศีรษะล้านได้อย่างไร โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/12/entry-1

· ทำไมผู้ชายจึงหัวล้าน โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/10/entry-2

รองช้ำ เอ็นฝ่าเท้าอักเสบ คือโรคอะไร???

2013-07-06T08:36:00.000+07:00

"เจ็บตรงฝ่าเท้ามากค่ะ สวมส้นสูงยืนทำงานทั้งวัน จะปวด ป้วด ปวดๆๆๆ ตลอดเวลายืนหรือเดิน"

คุณแก้วเลขาสุดสวย มาสอบถามว่าไปหาหมอมาแล้ว บอกว่าเป็นอาการของโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบ (plantar fasciitis) คือโรคอะไรกันคะ คุณเภสัช???

เอ็นฝ่าเท้าอักเสบหมายถึงเอ็นที่ยึดระหว่างส้นเท้า และกรดูกนิ้วเกิดการอักเสบ ทำให้ปวดฝ่าเท้าเมื่อตื่นลุกขึ้นในตอนเช้า และก้าวเท้าลงพื้น และเกิดอาการปวดบริเวณฝ่าเท้า และส้นเท้าแต่หลังจากเดินไป 3-4 ก้าวอาการปวดดีขึ้น

แสดงว่าคุณเป็นโรคเอ็นฝ่าเท้าอักเสบหรือที่เรียกว่า plantar fasciitis หมายถึงคุณได้ใช้เท้าทำงานมากเกินไป มีการดึงรั้งของเอ็นใต้ฝ่าเท้า การวินิจฉัยทำได้โดยการซักประวัติและตรวจร่างกาย

กลไกการเกิดโรค

เอ็นฝ่าเท้าจะยึดระหว่างส้นเท้าและนิ้วเท้ามีหน้าที่รักษารูปทรงของเท้า และทำหน้าที่เหมือนสปริงสำหรับการลดแรงกระแทกเวลาเดินหรือวิ่ง และยังทำหน้าที่เป็นแรงส่งเมื่อเวลาวิ่ง

โครงสร้างของฝ่าเท้าประกอบไปด้วยเอ็นซึ่งเกาะกับกระดูกส้นเท้า(calcaneus)ไปยังนิ้วเท้าเราเรียกเอ็นนี้ว่า planta fascia เอ็นฝ่าเท้ามีหน้าที่รักษารูปทรงของเท้า และทำหน้าที่เหมือนสปริงสำหรับการลดแรงกระแทกเวลาเดินหรือวิ่ง และยังทำหน้าที่เป็นแรงส่งเมื่อเวลาวิ่ง

เอ็นฝ่าเท้าซึ่งเปรียบเสมือนสปริง เอ็นนี้จะได้รับแรงยึดมากที่สุดในขณะที่เดินเมื่อนิ้วหัวแม่เท่ากำลังเหยียดสุดๆ บริเวณที่ได้รับแรงดึงมากที่สุดคือตำแหน่งที่เอ็นเกาะติดกับกระดูกส้นเท้า ทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อหุ้มกระดูกบริเวณส้นเท้าซึ่งทำให้ปวดเวลายืนหรือเดิน เมื่ออักเสบเรื้อรังก็จะเกิดกระดูกงอก exostosis (bone spur)

ตำแหน่งที่มีอาการปวดได้บ่อยๆภาพจาก http://thecfim.com/truth-plantar-fasciitis

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค

ผู้หญิง

น้ำหนักเกิน

ทำงานที่ต้องยืนหรือเดินบนพื้นแข็งๆ

ออกกำลังกายวิ่งโดยที่ไม่ได้มีการยืดกล้ามเนื้อน่อง

ฝ่าเท้าแบน หรือฝ่าเท้าโค้งเกินไป

ท่าการเดินผิดไปคือเดินแบบเป็ด

การใช้รองเท้าที่ไม่ถูกลักษณะ

อาการ

จะเริ่มต้นด้วยอาการปวดฝ่าเท้าเล็กน้อยแรกๆจะปวดหลังออกกำลังกาย ต่อมาจะปวดเวลาเดินหลังจากตื่นนอนเมื่อเดินไปสักพักอาการปวดจะดีขึ้น แต่หากเป็นมากจะปวดกลางวันร่วมด้วย การตรวจร่างกายพบว่าถ้ากดบริเวณกระดูกส้นเท้าดังรูปจะทำให้เกิดอาการปวดหากไม่รักษา อาจจะทำให้เกิดโรคข้อเท้า เข่าหรือหลังเนื่องจากทำให้การเดินผิดปกติ

การรักษา

เมื่อมีอาการปวดให้พักการใช้งานหนักจนกระทั่งอาการปวดดีขึ้น

ให้ลดน้ำหนักจนอาการปวดดีขึ้น

การผ่าตัดแก้ไขความพิการของเท้าเช่นฝ่าเท้าแบนราบหรือโค้งเกินไป

ใช้ขวอใส่น้ำแช่จนแข็งประคบน้ำแข็งครั้งละ 20 นาทีวันละ 3 ครั้งเพื่อลดอาการอักเสบ

แพทย์จะให้ยากลุ่ม NSAID เช่น ibuprofen เพื่อลดการอักเสบบางรายอาจจะต้องให้นาน 6-8 สัปดาห์

การฉีดยา steroid จะสงวนไว้ในรายที่ดื้อต่อการรักษาเบื้องต้นเพราะจะทำให้เกิดการอ่อนแอของเอ็นซึ่งอาจจะทำให้เอ็นขาด

ใส่รองเท้าที่มีแผ่นรองกันการกระแทกโดยแผ่นดังกล่าวจะหนาด้านในและบางส่วนด้านนอก

บริหารเอ็นร้อยหวายและเอ็นฝ่าเท้าที่บ้าน

การนวดฝ่าเท้า

การยืด คลายเส้น และกล้ามเนื้อStretching

โรคเจ็บเท้า รองช้ำ ทำให้คูณรู้สึกเจ็บเท้าเป็นอย่างมากโดยเฉพาะตอนลงเตียงลุกจากที่นอน

วิธีการที่ช่วยลดอาการเจ็บเท้าที่ควบคู่มากับการออกกำลังกายตามรูปด้านบน (รูปมาจาก http://thenpmom.wordpress.com/2011/12/05/plantar-fasciitis-one-big-pain-in-the-foot/)ก้อคือ

การยืดเส้น เอ็นร้อยหวาย เอ็นฝ่าเท้า กล้ามเนื้อน่อง ซึ่งยึดเกาะติดกับกระดูกส้นเท้า กระดูกหน้าเท้ารวมไปถึงอุ้งเท้าด้วย วิธียืดตามรูป

การยืดให้ทำจนรู้สึกตึงและเจ็บเล็กน้อยค้างไว้ 30วินาที ทำซ้ำๆกัน 5ครั้งวันละ 4-5ครั้งเป็นประจำ

นอกจากนี้รองเท้าต้องเหมาะสมกับเท้าเพราะเป็นการรักษาที่ได้ผลที่สุด ไม่เดินเท้าเปล่า

ถ้ามีอาการเจ็บมากใช้น้ำแข็งประคบช่วยบรรเทาอาการเจ็บเท้า น้ำอุ่นสำหรับการรักษาเพื่อให้กล้ามเนื้อ เส้นสาย คลายตัว

แหล่งข้อมูล

www.siamhealth.net.

http://bbznet.pukpik.com/
ภาพประกอบ

http://easyhealthoptions.com/alternative-medicine/easy-relief-for-the-heel-pain-of-plantar-fasciitis/

คุณแม่ตั้งครรภ์ ยาตัวไหนใช้ได้บ้าง? จะดูยังไง?

2013-07-05T07:56:00.002+07:00

"เวลาท้องห้ามกินยานะ ยาตัวนี้กินไม่ได้ตัวนั้นก็กินไม่ได้

แต่คุณหมอบอกว่ากินได้ แล้วจะเชื่อใครดี ?
จะดูจากอะไรกันนะ???"

การใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ เป็นอีกปัญหาหนึ่งที่มีผู้สนใจสอบถามกันมาเรื่อยๆ ด้วยความห่วงใยในเรื่องความปลอดภัยของการใช้ยาว่าจะส่งผลเสียต่อทารกในครรภ์ของแม่หรือไม่ มาถึงตอนแรกเนี่ย เรามีหลักการแบ่งกลุ่มยาต่างๆ ว่าจะมีความเสี่ยงต่อตัวลูกน้อยอย่างไร มาแบ่งกันโดยคุณหมอเมษ์ FB ใกล้ชิดมิตรหมอ
ว่าควรมีหลักในการเลือกใช้ยาในระหว่างตั้งครรภ์อย่างไร เพื่อให้ได้ผลดีต่อสุขภาพและความปลอดภัยทั้งกับตัวแม่เอง และทารกที่กำลังเจริญเติบโตในท้องด้วย

5 กลุ่มยาที่ต้องเข้าใจ

การแบ่งยาตามกลุ่มต่างๆ จะช่วยให้ทราบว่าควรหลีกเลี่ยงความเสี่ยงต่อตัวลูกน้อยและคุณแม่ระหว่างมีท้องได้อย่างไร
รูปมาจาก http://pkuparlor.com/2012/04/06/maternal-pku-and-sapropterin/

โดยปกติการจะบอกว่ายาตัวไหนกินได้หรือไม่ได้ระหว่างตั้งครรภ์นั้นอาศัยข้อมูลจากการศึกษาการใช้ยา, จากการรวบรวมข้อมูลในอดีตถึงประโยชน์และโทษของการใช้ยาในระหว่างตั้งครรภ์ แล้วจัดกลุ่มของยา โดยที่คุณหมอนิยมนำมาใช้อ้างอิงก็จะเป็นการจัดกลุ่มยาตาม FDA Pregnancy Categories ซึ่งจะแบ่งยาออกเป็น 5 กลุ่มดังนี้

Category A

เป็นยาที่มีข้อมูลจากการศึกษาที่มีการวางรูปแบบการวิจัยอย่างดีหลายการศึกษา (Adequate and well-controlled studies) พบว่าไม่ทำให้เกิดความพิการของทารกเมื่อใช้ในไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ และอาจจะไม่มีความเสี่ยงในไตรมาสต่อๆ มาด้วย เช่น วิตามินบางชนิด

Category B

เป็นยาที่มีการศึกษาในสัตว์ทดลองว่าไม่ทำให้เกิดความพิการในทารก แต่ไม่มีการศึกษาที่ดีเพียงพอในคน เช่น ยาฆ่าเชื้อบางอย่าง

Category C

เป็นยาที่มีการศึกษาในสัตว์ทดลองว่ามีผลทำให้เกิดความพิการของตัวอ่อน แต่ไม่มีการศึกษาในคนเพียงพอ ซึ่งถ้าความจำเป็นในการใช้ยามีมากกว่าก็สามารถใช้ยาได้โดยไม่คำนึงถึงความเสี่ยง เช่น ยาฆ่าเชื้อบางชนิด

Category D

มีข้อมูลในคนว่ามีผลต่อทารกในครรภ์ จากข้อมูลที่รวบรวมจากงานวิจัยหรือประสบการณ์การใช้ยาที่ผ่านมา แต่ประโยชน์จากการใช้ยามีมากกว่า จึงจำเป็นต้องใช้ยาแม้ว่าจะมีความเสี่ยงต่อทารก เช่น ยากันชักบางชนิด ซึ่งจำเป็นต้องให้แม่เพื่อควบคุมอาการชัก แม้ว่าจะมีความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดความพิการต่อทารกในครรภ์ แต่ถ้าไม่ควบคุมอาการชักก็จะเป็นอันตรายกับแม่ได้ โดยการใช้ก็จะมีรายละเอียดไปอีกว่าควรจะใช้ยาตัวไหนอย่างไร อันนี้ยากเกินไป ให้เป็นหน้าที่คุณหมอแล้วกันนะคะ

สุดท้ายละ Category X

มีรายงานทั้งในสัตว์และในคนว่าทำให้เกิดความพิการในทารก จากข้อมูลที่รวบรวมจากงานวิจัยหรือประสบการณ์ที่ผ่านมา ซึ่งประโยชน์ของการใช้ยาในระหว่างตั้งครรภ์นั้นน้อยนิดเมื่อเทียบกับอันตราย เช่น ยาแก้สิว isotretrinoin ที่เคยพูดถึงไปแล้วก่อนหน้านี้นะคะ

ยาตัวไหนอยู่กลุ่มไหน สามารถพิมพ์ชื่อยาเข้าไปใน website ที่เคยแนะนำไปแล้ว Wikipedia, uptodate หรือ drugs.com ก็ได้

ซึ่งยาแต่ละตัวจะมีการจัดกลุ่มที่แตกต่างกัน แม้ว่าจะเป็นยาที่รักษาโรคเดียวกันก็ตาม ต้องดูเป็นรายตัวไป ไม่สามารถที่จะเหมารวมเป็นกลุ่มได้ ยาตัวเดียวกันอาจจะอยู่ในกลุ่มต่างกันเมื่อใช้ในไตรมาสของการตั้งครรภ์ที่แตกต่างกัน และยาใหม่ๆ บางตัวก็ยังไม่ได้รับการจัดกลุ่มเพราะไม่มีข้อมูลเพียงพอ การใช้ยาในคนท้องจึงมีข้อจำกัด ส่วนมากคุณหมอก็มักจะใช้ยาที่ใช้กันมานานและมีข้อมูลชัดเจนแล้ว ดังนั้นในระหว่างการฝากครรภ์ จึงควรใช้ยาตามแพทย์สั่งเท่านั้น

ความรู้เหล่านี้ในต่างประเทศค่อนข้างให้ความสำคัญ คนไข้จึงมีฐานข้อมูลที่จะเข้าไปค้นได้จากหลายแหล่ง แต่ของคนไทยมักจะเป็นความเชื่อหรือ "เค้าบอกว่า" ต่อๆกันมา ทำให้ค่อนข้างมีปัญหาในการใช้ยา เพราะยาที่ควรใช้กลับไม่ใช้ยาที่ไม่ควรใช้กลับใช้ แต่หลังจากนี้ชาวสมาชิกใกล้มิตรชิดหมอจะมีความรู้และสามารถแนะนำคนอื่นได้อย่างถูกต้อง คงช่วยลดปัญหาความเชื่อผิดๆ ได้นะคะ ^^

**อย่างไรก็ตามย้ำอีกรอบว่าแม้ว่าจะมีข้อมูลแล้ว แต่ไม่ควรซื้อยากินเองหรือสั่งการรักษาเองจากคนที่ไม่ใช่แพทย์ ควรใช้ยาตามที่จำเป็นและตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น เพราะแม้ว่ายาจะมีหลักฐานว่าปลอดภัย มันก็ยังมีรายละเอียดของการใช้ยาอีกเยอะแยะมากมาย ที่จะให้เกิดความปลอดภัย ปรึกษาคุณหมอและเป็นเด็กดีเป็นทางเลือกที่จะทำให้คุณแม่และลูกน้อยปลอดภัยที่ง่ายที่สุดคะ

แหล่งข้อมูล
หมอเมษ์, ใกล้ชิดมิตรหมอ, https://www.facebook.com/photo.php?fbid=141817785997014&set=a.146343522211107.1073741844.138161163029343&type=1&ref=nf

ยาที่ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์นิตยสารหมอชาวบ้าน ปีที่ 27 ฉบับที่ 317 กันยายน 2548
http://www.baby2talk.com/ยาที่ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์.html

รูปประกอบ
http://www.webmd.com/baby/ss/slideshow-pregnant-beauty

สิวขึ้นเรื้อรัง เป็นโรคต่อมไขมันอักเสบใช่ไหมเนี่ย?

2013-07-04T20:49:00.001+07:00

"คุณเภสัชขา!!! หนูชอบมี ผื่นแดง มีสะเก็ดเล็ก ๆ เป็นขุยลอกเป็นมัน มีขอบเขตชัดๆเลย ของหนูหน่ะ เต็มหน้าผาก เหมือนเป็นสิว ทั้งปีทั้งชาติ ไม่หายขาดซ้ากที"

อาการที่คุณน้ำตาล คนไข้สาวอวบที่มาที่ร้านยาจะบ่นๆๆๆๆ ให้ฟังทุกครั้ง อาการที่ว่านั้น อาจเป็นอาการของโรค โรคผื่นผิวหนังอักเสบบริเวณผิวมัน (Seborrheic dermatitis) อยากรู้ไหมว่าทำไมถึงหายยากจริง ยากจัง เรามีคำแนะนำในการดูแลรักษาโรคน่ารำคาญที่บั่นทอนผิวสวย มาแบ่งปันกัน

โรคต่อมไขมันอักเสบ (Seborrheic dermatitis) คืออะไร?

เป็นโรคที่เกิดผื่นแบบอักเสบ ขึ้นอยู่ตามผิวหนังที่มีความมัน สามารถพบได้ในทุกๆเพศทุกๆวัย แต่ในวัยที่พบมากที่สุดก็คือ ในเด็กๆช่วงแรกเกิดและในวัยผู้สูงอายุ คือเมื่อคนเรามีอายุเพิ่มมากขึ้น แล้วมีอาการเครียด ร่างกายอ่อนแอ หรือต้องนอนโรงพยาบาลนานๆ โรคนี้ก็จะมาเยือนคุณทันที

Seborrheic dermatitis สามารถเกิดขึ้นในเด็กอ่อน ได้ตามตำแหน่ง หนังศรีษะ ใบหน้า ซอกหู
รูปมาจาก http://www.aafp.org/afp/2008/0101/p47.html

ผิวหนังอักเสบแบบนี้ ชอบเกิดบริเวณกลางใบหน้า ซึ่งเป็นบริเวณที่มีความมันมาก อาการอักเสบถ้าเป็นน้อย ๆ หรือ เพิ่งเริ่มเป็นจะมีลักษณะเป็นขุยลอกเป็นหย่อมๆ ถ้าคันมากจะเป็นผื่นแดงกว้างขึ้น มีขุยหนา ลอกเป็นสะเก็ดอาจมีอาการคันร่วมด้วย

ตำแหน่งที่มักเป็นบ่อย ของโรคนี้
รูปมาจาก http://www.aafp.org/afp/2000/0501/p2703.html

บริเวณที่ชอบเป็นบ่อยได้แก่ เหนือคิ้ว หัวคิ้ว ข้างจมูก ซอกจมูก ถ้าเป็นมากอาจลามไปขึ้นตามไรผม จอน หลังหู ต้นคอ และลงไปเกิดที่หน้าอกและหลังได้ด้วยเป็นผื่นแดง และเป็นขุยหรือสะเก็ดหนา บางคนเป็นผื่นและขุยที่ศีรษะเหมือนรังแค

ทำไมจึงมีการอักเสบที่ผิวมัน

โดยปกติแล้ว ผิวที่อักเสบง่ายมักจะเป็นบริเวณผิวที่แห้ง เช่น ผิวด้านข้างของใบหน้า ซึ่งมีต่อมไขมันทำงานน้อยกว่า แต่ในกรณี SEBORRHEIC DERMATITIS กลับตางข้าม คือ เป็นผื่นอักเสบตรงบริเวณที่เป็นผิวมัน ซึ่งปกติแล้วไม่ควรจะอักเสบ

ถ้าเป็นตามโคนรากผมหรือหนังศรีษะ จะมีอาการเสมือนเป็นรังแคแบบเรื้อรัง
รูปมาจาก http://www.aafp.org/afp/2000/0501/p2703.html

จากการศึกษาพบว่า ผิวบริเวณดังกล่าวจะแบ่งตัวเร็วกว่าปกติ ทำให้เซลผิวหนังที่ยังไม่เจริญเต็มที่ เคลื่อนตัวขึ้นมาชั้นบนของผิวหนังเร็วเกินไป เซลที่ยังไม่แข็งแรงเหล่านี้จะไวต่อการรบกวนต่างๆ ทำให้เกิดการ บวมแดง เห่อ อักเสบ และหลุดลอกเป็นขุยได้ง่าย

สาเหตุที่ทำให้ผิวหนังแบ่งตัวเร็วนั้น สันนิษฐานว่า เกิดจากสิ่งรบกวนจากภายในผิวหนังเอง 2 อย่าง คือ

1. การรบกวนจากยีสต์ (YEAST) ยีสต์ เป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่คล้ายเชื้อรา ชอบอาศัยอยู่ในรูขุมขนบริเวณที่มีผื่น SEBORRHEIC DERMATITIS พบว่ามียีสต์พันธุ์หนึ่งชื่อ PITYRIASIS OVALE มากกว่าปกติ เข้าใจว่ายีสต์เป็นตัวการปล่อยสารที่รบกวนผิว ทำให้อักเสบได้ง่าย

2. กรดไขมัน (FATTY ACID) เป็นสารที่เปลี่ยนแปลงจากไขมันธรรมชาติที่สร้างจากต่อมไขมันระบายสู่รูขุม ขนบริเวณผิวมัน จะมีการสร้างไขมันอกมามาก และกลายเป็นกรดไขมันมารบกวนผิว ทำให้เกิดผื่นอักเสบขึ้น

3. แต่ก็ยังมีข้อโต้แย้งว่า ตรงบริเวณผิวมันของทุกคนก็พบเชื้อ P. Ovole และกรดไขมันมากกว่าปกติอยู่แล้วแต่ทำไมจึงเกิดผื่นอักเสบ SEBORRHEIC DERMATITIS ในบางคนเท่านั้น เรื่องนี้มีผู้อธิบายว่า ในคนที่เป็นผื่นอักเสบบริเวณผิวมัน ผนังรูขุมขน และเซลผิวหนังขาดความแข็งแรงจึงไม่สามารถทนต่อการรบกวนของเชื้อยีสต์ P. Ovale และกรดไขมันได้และสาเหตุที่ทำให้ผิวหนังไม่แข็งแรงนั้น มักจะพบในคนที่ขาดสารชนิดหนึ่ง คือ LINOLEIC ACID ซึ่งใช้เป็นส่วนประกอบของเซลผิวหนัง

การเกิดผื่นอักเสบ

SEBORRHEIC DERMATITIS เป็นเรื่องที่ค่อนข้างซับซ้อน และยังไม่มีใครสามารถพิสูจน์หาสาเหตุที่แท้จริงแต่เข้าใจว่า เริ่มต้นจากการที่ผนังรูขุมขนและเซลผิวหนังไม่แข็งแรง จึงถูกรบกวนโดยเชื้อ P.OVALE และกรดไขมันในรูขุมขนได้ง่าย โดยเฉพาะบริเวณ ผิวมัน ผลก็คือ เซลแบ่งตัวเร็วขึ้นและเมื่อได้รับสิ่งรบกวนซ้ำเติมจากภายนอก เช่น แสงแดด ความร้อน รังสี ความแห้งจากการเปลี่ยนแปลงของอากาศ ความเป็นด่างของสบู่ ฟองครีมล้างหน้า โฟมล้างหน้า เครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ ฯลฯ ก็เลยทำให้อักเสบแดง เห่อ และลอกเป็นขุยตรงบริเวณที่ถูกรบกวนนั้น นอกจากนั้นเวลาสุขภาพร่างกายทรุดโทรม พักผ่อนน้อย เครียดวิตกกังวล ก็พบว่าผื่นอักเสบบริเวณผิวมันนี้มักจะกำเริบได้ง่าย

การรักษา

1. รักษา การอักเสบในระยะที่มีผื่นอักเสบ เห่อและแดง แพทย์จะใช้ ตัวยาทาที่มีฤทธิ์ลดการอักเสบ ให้ติดต่อกันประมาณ 3-4 วัน เพื่อให้เกิดการอักเสบที่เป็นผื่นแดง และคันยุบลง

2. ยาปฏิชีวนะป้องกันเชื้อโรคแทรกซ้อน และยาที่ช่วยลดและควบคุมเชื้อยีสต์ โดยใช้ภายใต้พิจารณาของแพทย์

3. ใช้ยาช่วยลดการแบ่งตัวของเซล หลังจากลดยาระงับการอักเสบแล้ว เพื่อควบคุมไม่ให้เกิดผื่นแดงและการลอกเป็นขุย

4. ยาลดอาการคัน เช่น กลุ่ม ANTIHISTAMINES

การป้องกัน

1. หลีกเลี่ยงสิ่งรบกวนต่าง ๆ จากภายนอก เช่น สบู่ที่เป็นด่าง ฟองจากโฟมและครีมล้างหน้า เครื่องสำอาง ที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ แสงแดด ความร้อน

2. คนที่เป็น SEBORRHEIC DERMATITIS ควรใช้น้ำเปล่าหรือสบู่อ่อนเป็นพิเศษ ใช้ครีมกันแดดร่วมกับ MOISTURIZER เพื่อป้องกันการรบกวนจากรังสีในแสงแดด และให้ผิวชุ่มชื้น ไม่แห้งกร้าน และระคายเคือง

3. ในบางรายอาจต้องใช้อาหารเสริมหรือวิตามินบางชนิด เช่น LINOLEIC ACID เพื่อช่วยเสริมความแข็งแรงของผิวหนัง

SEBORRHEIC DERMATITIS เป็นปัญหาผิวพรรณที่ค่อนข้างจะเรื้อรัง แต่ถ้าได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง ระมัดระวังอย่าให้ผิวถูกรบกวน ก็สามารถควบคุมให้ผิวกลับเป็นปกติได้ ในกรณีที่ใช้ยาหรือผลิตภัณฑ์รักษาป้องกันปัญหาผิวพรรณอื่นๆ เช่น สิว ฝ้า กระ ริ้วรอย ที่เกิดร่วมด้วย การใช้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าว ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เสมอ

แหล่งข้อมูล: สถาบันโรคผิวหนัง
http://www.inderm.go.th/nuke_802/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=241

ภาพประกอบ:

http://hardinmd.lib.uiowa.edu/dermnet/seborrheicdermatitis36.html

http://www.rayur.com/seborrheic-dermatitis.html

ข้อเข่าเสื่อม พฤติกรรมอย่างไร ทำร้ายข้อเข่า???

2013-07-04T12:02:00.002+07:00

ข้อเข่าเสื่อมนอกเหนือจากเสื่อมตามวัยแล้ว ยังเกิดจากการที่เราไม่เริ่มต้นดูแลเข่าของเรา ด้วยการมีพฤติกรรมที่ทำร้ายข้อเข่าจากจุดน้อยๆ แค่ปวดเมื่อย จนเสื่อมเสียสภาพมากขึ้นๆ และเกิดอาการเป็นโรคไขข้อเมื่อสูงอายุมากขึ้น เรามีคำแนะนำในการป้องกันการเสื่อมสภาเข่า และท่าบริหารในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม เพื่อบรรเทาอาการและชะลอการเสื่อมไม่ให้เจ็บป่วยอีกต่อไป

พฤติกรรมอย่างไร ทำร้ายข้อเข่า

1.คนที่ชอบนั่งงอเข่า ขัดสมาธิ พับเพียบ หรือนั่งยอง ๆ เป็นประจำ จะเพิ่มแรงอัดภายในข้อเข่า ซึ่งจะรบกวนการนำอาหารไปสู่เซลล์กระดูกอ่อนผิวข้อ โรคข้อเข่าเสื่อมนี้ เริ่มจากการสึกหรอของกระดูกอ่อนผิวข้อโดยตรง และเมื่อเป็นมากขึ้นการสึกหรอจะลามไปยังองค์ประกอบอื่นของข้อเข่า เช่น ชั้นใต้กระดูกอ่อนซึ่งเป็นกระดูกแข็ง จะเกิดถุงน้ำข้างใต้กระดูก หมอนรองเข่าสึก เอ็นหุ้มข้อเข่าหนาตัวขึ้น มีกระดูกงอกบริเวณปลายกระดูก เป็นต้น

2.กรณีน้ำหนักตัวมากเกินก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่ง ที่เร่งให้เกิดอาการข้อเสื่อมเร็วขึ้น เพราะข้อเข่าต้องรับน้ำหนักตัวตลอดเวลาที่ใช้งานข้อ ไม่ว่าจะเป็นการยืน เดิน หรือขึ้นลงบันไดก็ตาม

3.การใส่รองเท้าส้นสูง จะทำให้ข้อเข่ามีแรงกดทับมากกว่าปกติ ทั้งยังทำร้ายข้อบริเวณโคนนิ้วหัวแม่เท้า เพราะเป็นอวัยวะที่ต้องรับน้ำหนักก่อนจุดอื่น ๆ ซึ่งเป็นจุดที่รับน้ำหนักได้ง่าย และหากคนที่ข้อเข่าไม่แข็งแรง หรือมีโครงสร้างร่างกายผิดปกติ จะมีผลกระทบมากกว่าคนปกติ

อาการข้อเสื่อม

ในระยะแรก จะสังเกตว่ามีเสียงดังขณะขยับข้อไปมา บางรายมีอาการข้อฝืดโดยเฉพาะเวลานั่งนาน ๆ หรือขณะเปลี่ยนอิริยาบถ จะเสมือนข้อถูกล็อกไว้ ต้องขยับไปมาสัก 2-3 ครั้ง จึงเหยียดเข่าออกได้ บางรายมีข้อบวมโต หรือมีบวมแดง มีน้ำภายในข้อ ซึ่งบ่งถึงการอักเสบที่เป็นมากขึ้นนั่นเอง ในรายที่เป็นมากอาจพบข้อติด ขยับไม่ได้เต็มที่ หรืออาจพบกล้ามเนื้อขาลีบเล็กลงกว่าข้างปกติ เป็นต้น

บริหารกล้ามเนื้อข้อเข่าเพื่อเพิ่มความแข็งแรง

การออกกำลังกายหรือกายบริหารนั้น ช่วยส่งเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อโดยเน้นกล้ามเนื้อหน้าขาหรือกล้ามเนื้อเหยียดเข่าเป็นหลัก ท่าบริหารข้างล่างนี้เริ่มจากง่ายไปยาก ดังนี้

ท่าบริหารในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม

ท่าที่ 1 ท่านอนเหยียดเข่า

เป็นท่าบริหารกล้ามเนื้อหน้าขา นอนหงายให้หมอนใบเล็กๆ หนุนใต้เข่าให้เข่างอเล็กน้อย เหยียดให้เข่าตรงที่สุด เกร็งไว้ 10 วินาที ทำทีละข้าง ข้างละ 20 ครั้ง ท่านี้เหมาะกับคนที่ปวดหรือมีการอักเสบของเข่า เมื่อ ทุเลาแล้ว ใช้หมอนรองให้เข่างอมากขึ้น หรืออาจใช้ถุงทรายหรือน้ำหนักถ่วงเพิ่มประมาณ 1-2 กิโลกรัมบริเวณข้อเท้าเพื่อเพิ่มความแข็ง แรงกล้ามเนื้อให้มากขึ้น ถ้าใช้ถุงทรายแล้วมีอาการปวดข้อเข่ามากขึ้นให้งดการใช้ถุงทราย แล้วปรึกษานักกายภาพบำบัด

ท่าที่ 2 ท่านอนคว่ำงอเข่า

เป็นท่าบริหารกล้ามบริหารกล้ามเนื้อหลังขา โดยนอนคว่ำ งอข้อเข่าข้างที่เคยปวด หรืองอไม่ได้เข้ามาให้มากที่สุด เกร็งไว้ 10 วินาที แล้วเหยียดออก ทำทีละข้าง ข้างละ 20 ครั้ง และอาจใช้ถุงทรายถ่วงเพิ่มน้ำหนักแรงต้านที่ข้อเท้าได้เช่นกัน ถ้าใช้ถุงทรายประมาณ 1-2 กิโลกรัมแล้วมีอาการปวดข้อเข่ามากขึ้นให้งดการใช้ถุงทราย แล้วปรึกษานักกายภาพบำบัด

ท่าที่ 3 ท่าย่อตัวลงนั่ง

ให้ยืนหันหลังให้ขาชิดขอบเก้าอี้หรือฝาผนัง ค่อยๆ ย่อเข่าทั้งสองลงนั่งแล้วค่อยๆ ลุกขึ้นยืน ทำช้าๆ หรืออาจหยุดเกร็งค้างไว้ที่ช่วงใดช่วงหนึ่ง เมื่อทำได้ดีแล้วให้เปลี่ยนเก้าอี้ให้เตี้ยลงเรื่อยๆ ทำท่าละ 20ครั้ง

ท่าที่4 ท่านั่งเก้าอี้แล้วเหยียดเข่า

ให้ผู้ป่วยนั่งเก้าอี้ แล้วจากนั้นค่อยๆเหยียดเข่าให้ตรง พร้อมกับกระดกข้อเท้าขึ้นค้างไว้ 10 วินาทีจากนั้นค่อยๆวางขาลงสู่ตำแหน่งเดิม ทำทีละข้าง ข้างละ 20 ครั้ง

การบริหารทุกท่าให้เริ่มทำจากน้อยไปมาก โดยทำชุดละประมาณ 20-30 ครั้ง วันละ 2-3 ชุด เป็นอย่างน้อย ค่อย ๆ เพิ่มตามความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบเข่าของแต่ละคน จนได้ประมาณ 100 ครั้งต่อวัน

ใช้ข้อเข่าอย่างถูกวิธี

การใช้ข้ออย่างถูกวิธี จะช่วยถนอมข้อเข่าให้สามารถใช้งานได้นานขึ้น ชะลอความเสื่อม ซึ่งวิธีการนั้นตรงข้ามกับพฤติกรรมซึ่งทำร้ายข้อนั่นเอง กล่าวคือ

• ควบคุมน้ำหนักตัวไม่ให้มากเกิน

• เลี่ยงกิจกรรมที่ต้องงอเข่า พับเพียบ ขัดสมาธิ หรือการนั่งยอง ๆ

• ขึ้นลงบันไดเท่าที่จำเป็น หากอยู่บ้านชั้นล่างได้จะเป็นการดีมาก ไม่ต้องขึ้นลงบ่อย ๆ

• เลือกประเภทของการออกกำลังกายที่ไม่มีผลร้ายต่อข้อเข่า เช่น การเดิน การปั่นจักรยาน หรือการออกกำลังกายในน้ำ เป็นต้น

• หมั่นบริหารกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรงอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยลดแรงกระทำต่อข้อได้

• ใช้สนับเข่าเท่าที่จำเป็น มักเลือกใช้ในรายที่ข้อเสียความมั่นคง แต่หากข้อยังมีความมั่นคงอยู่ การใช้สนับเข่า อาจทำให้กล้ามเนื้อโดยรอบเข่าอ่อนแรงได้

• หากมีอาการเจ็บข้อเข่ามากอย่างเฉียบพลัน อาจถือร่มหรือไม้เท้าในด้านตรงข้ามกับขาที่เจ็บ จะช่วยลดแรงกระทำต่อข้อ และลดอาการปวดได้

แหล่งข้อมูลและรูปประกอบ

physicalagency.com
Rama Channel True Visions 80 "พฤติกรรมทำร้ายข้อเข่า จนทำให้เกิดข้อเข่าเสื่อม"

นมผงเลี้ยงลูก...ทำไมจึงมีหลายแบบจังเลย เลือกยี่ห้อไหนดีนะ ?

2013-07-04T07:14:00.003+07:00

คุณแม่คุณพ่อเมื่อมีสมาชิกใหม่มาเป็นลูกตัวเล็กๆในบ้าน จะงงมากเลยว่า นอกเหนือจากข้าวปลาอาหารแล้ว อาหารสำหรับลูกรัก อันได้แก่นมสำหรับเด็กและอาหารเสริมต่างๆทางการแพทย์ ทำไมถึงมีมากมายนัก เรามีบทสรุปง่ายๆให้เข้าใจถึงอาหารนมสำหรับทารกและเด็กมาให้ได้เข้าใจอย่างง่ายๆกัน กลุ่มที่ 1: นม ผลิตภัณฑ์จากนมวัวปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ นมครบส่วน (whole milk) และ นมดัดแปลง (modified cow’s milk) 1.นมครบส่วน(Whole milk) หมายถึง นมวัวที่มิได้ดัดแปลงปริมาณโปรตีน, คาร์โบไฮเดรตและไขมัน เมื่อนำมาผ่านกรรมวิธีทำให้แห้งจะได้ whole milk ชนิดผง เรียกว่านมผงชนิดธรรมดา นมดังกล่าวมีทั้งชนิดที่ไม่มีการเติมสารอื่นลงไปและชนิดที่เติมวิตามินเอและดี ชนิดที่เติมวิตามินและธาตุเหล็ก น้ำนมที่ผ่านกรรมวิธีและจำหน่ายในรูปของเหลวแบ่งออกเป็น 4 ประเภทได้แก่ นมพาสเจอร์ไรซ์ (pasteurized), นมยูเอชที(UHT), นมสเตอริไลซ์(sterilized) และนมข้นไม่หวาน(evaporated milk) whole milk ที่ไม่ผ่านการดัดแปลงทั้งในรูปผงแห้งและของเหลวสามารถนำมาใช้เลี้ยงทารกและเด็กอายุ 9-12 เดือนขึ้นไป 2.นมดัดแปลง (modified cow’s milk) หมายถึงนมวัวที่ที่มีการปรับแต่งหรือดัดแปลงส่วนประกอบของนมวัวแบ่งออกเป็น 4 ประการคือ ก. เพื่อใช้เลี้ยงทารกปรกติ ได้แก่ นมดัดแปลงและอาหารเสริมชนิดครบถ้วนสำหรับเด็ก ข. เพื่อใช้เลี้ยงทารกที่มีภาวะดูดซึมบกพร่องได้แก่ low lactose milk ค. เพื่อการควบคุมน้ำหนัก ได้แก่ นมพร่องมันเนยและนมขาดมันเนย จ. เพื่อนำส่วนประกอบบางส่วนไปใช้ประโยชน์ ได้แก่ นมแปลงไขมัน ในเด็กทารกช่วง 6 เดือนแรกไม่สามารถย่อยและดูดซึมนมวัวได้ดี การให้นมที่ไม่มีการดัดแปลงจึงอาจทำให้เกิดอันตรายต่อเด็กได้ จึงมีการดัดแปลงส่วนประกอบต่างๆในนมวัวให้ใกล้เคียงนมแม่มากที่สุด นมดัดแปลงสำหรับทารก หมายถึงอาหารที่ผลิตขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงส่วนประกอบของนมวัวให้มีองค์ประกอบของสารอาหารที่เหมาะสมและเพียงพอกับที่จะใช้เลี้ยงทารกให้ใกล้เคียงนมแม่มากที่สุด เพื่อความมุ่งหมายที่จะใช้เลี้ยงทารกตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 6 เดือน แทนหรือทดแทนนมมารดา แต่เมื่อทารกอายุมากกว่า 6 เดือนขึ้นไปสามารถเปลี่ยนไปใช้นมที่มีโปรตีนสูงกว่าได้แก่ นมสูตรต่อเนื่องหรือนมครบส่วนได้ เนื่องจากไตของเด็กปกติอายุเกิน 6 เดือนสามารถขับของเสียที่เกิดขึ้นจากโปรตีนได้ดีขึ้นแล้ว การปรับปริมาณสารอาหารต่างๆ ในนมวัว มีแบบแผนการปรับดังนี้ 1. ลดจำนวนโปรตีนลงเพื่อช่วยลดสารที่ขับทางไต เนื่องจากนมวัวมีโปรตีนมากกว่านมแม่ถึง 3-4 เท่าซึ่งมากเกินไป 2. เพิ่มอัตราส่วน Whey : Casein โปรตีนในนมแม่มีอัตราส่วน Whey : Casein เท่ากับ 60 : 40 แต่ในนมวัวมี Casein : Whey เท่ากับ 20 : 80 Whey ของนมแม่มีอัลฟาแลกตัลบูมินเป็นองค์ประกอบหลัก whey จากนมวัวมีเบต้าแลคโตกลอบูลินเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งมีแอนติเจนิซิตี้สูงก่อให้เกิดการแพ้นมวัวได้ง่าย 3. ปรับชนิดไขมัน นมแม่มีกรดไขมันอิ่มตัวน้อยกว่าครึ่งส่วน นมวัวมีกรดไขมันอิ่มตัวที่มากกว่า ไขมันในนมดัดแปลงจะต้องมีสัดส่วนกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูงกว่ากรดไขมันอิ่มตัว และมีอัตราการดูดซึมไม่น้อยกว่า 85% ของปริมาณที่ได้รับ 4. ลดปริมาณแร่ธาตุได้แก่ แคลเซียม, ฟอสฟอรัส และ โซเดียมซึ่งในนมแม่มีแร่ธาตุเหล่านี้ต่ำกว่านมวัว 5 .เพิ่มปริมาณสารอาหารที่จำเป็น เช่น ธาตุเหล็ก เพราะธาตุเหล็กในนมวัวมีน้อยและดูดซึมได้น้อยกว่านมแม่ อาจมีการเติมกรดอะมิโนให้ใกล้เคียงกับนมแม่ เช่น ทอรีน นิวคลีโอไทด์ อาร์จีนิน คาร์นิทีน โอลิโกซัคคาไรด์ เพราะเมื่อลดโปรตีนลงอาจทำให้ระดับกรดอะมิโนที่จำเป็นบางชนิดลดลงได้ ความแตกต่างระหว่าง นมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก นมดัดแปลงสำหรับทารก นมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก อายุที่ใช้ 0- 6 เดือน ตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป พลังงาน ต่ำกว่า พลังงานสูงกว่า โปรตีน ต่ำกว่า โปรตีนสูงกว่า คาร์โบไฮเดรต กำหนดปริมาณแลกโตส ไม่กำหนดปริมาณแลกโตส วิตามิน ต่ำกว่า วิตามินเอ บี 6 และ ดีสูงกว่า ไม่มีการกำหนดปริมาณโคลีน แร่ธาตุ ส่วนใหญ่กำหนดค่าต่ำกว่า โซเดียม เหล็ก แคลเซียม ฟอสฟอรัสสูงกว่า ไม่กำหนดค่าสูงสุดของโปแตสเซียม คลอไรด์ ไอโอดีน ไม่กำหนดปริมาณทองแดงและมังกานีส กลุ่มที่ 2: อาหารทางการแพทย์สำหรับทารกและเด็ก 1. อาหารทางการแพทย์สำหรับทารกคลอดก่อนกำหนดเป็นอาหารทางการแพทย์สำหรับทารกคลอดก่อนกำหนดอายุครรภ์น้อยกว่า 37 สัปดาห์ หรือมีน้ำหนักตัวน้อยกว่า 1,800 กรัม ( Premature formula) ชื่อการค้า เอนฟาแล็ค พรีมาชัวร์ , Similac neosure และ พรีแนน คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร ( Premature formula) 1. ให้พลังงานสูงกว่าอาหารทางการแพทย์สำหรับทารกคลอดตามกำหนด 2. อัตราส่วน Whey : Casein ใกล้เคียงกับนมแม่ 3. คาร์โบไฮเดรต ดัดแปลงให้มีคาร์โบไฮเดรต 2 ชนิด คือ lactose และ Maltodextrin เพื่อเพิ่มการย่อย เนื่องจากทารกคลอดก่อนกำหนดมีเอนไซม์ glucoamylase ที่ย่อย maltodextrin มากกว่าเอนไซม์ lactase 4. ไขมัน ดัดแปลงให้มี medium-chain triglyceride (MCT) แทน long-chain triglyceride (LCT) บางส่วนเนื่องจากทารกคลอดก่อนกำหนด จะมีความบกพร่องในการย่อยและการดูดซึมไขมันชนิด LCT เนื่องจากมี bile pool น้อย 5. ปริมาณ sodium calcium phosphorus สังกะสีและทองแดงมากขึ้นเท่ากับปริมาณที่ทารกต้องการ 6. ปริมาณวิตะมินหลายชนิดมีมากขึ้น 7. ค่า osmolarity ใกล้เคียงกับ osmolarity ของนมแม่ 2. อาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free formula สำหรับทารกและเด็กที่มีปัญหาขาดน้ำย่อย lactase ทำให้จุลินทรีย์ในลำไส้ นำน้ำตาล lactose ไปใช้ ทำให้เกิดการสร้างกรดและก๊าซ มีการดึงน้ำเข้ามาในลำไส้ ทำให้ลำไส้เคลื่อนไหวเร็วขึ้น เกิดอาการท้องเสีย ส่วนก๊าซจะทำมีอาการแน่นท้อง ปวดท้อง เสียดท้อง ท้องอืด มีชื่อการค้า Olac (ปัจจุบันใช้ชื่อ Enfalac A+Lactofree) , Similac LF คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free formula 1. ดึงน้ำตาล lactose ออกจากนมและใช้ น้ำตาล sucrose และ maltodextrin แทน 2. โปรตีนจากนมวัว และไขมันเกือบทั้งหมดเป็น long chain triglyceride 3. อาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free, soy-based formula สำหรับทารกและเด็กที่มีปัญหาแพ้นมวัวหรือมีปัญหาขาดน้ำย่อย lactase ชื่อการค้า Similac isomil advance , Enfalac Prosobee (อ่านบทความเพิ่มเติม "โรคแพ้โปรตีนนมวัว") การเกิดการแพ้นมวัวนั้น ส่วนใหญ่พบในทารกอายุน้อยกว่า 2 ปี ซึ่งในกลุ่มที่มีอาการรุนแรงเป็น anaphylaxis เกิดทันทีเมื่อได้รับ casein, -lactoglobulin หรือ lactalbumin เพียง 1 gm เท่านั้น แต่ส่วนใหญ่ทารกจะมีอาการแสดง เช่น อาเจียน ถ่ายเป็นเลือด อุจจาระเป็นน้ำ ปวดท้อง มีผื่นที่ผิวหนัง อาการเกิดใน 1-24 ชั่วโมง หลังจากได้รับนมปริมาณมากขึ้น และยังพบว่าทารกหลายรายได้รับนม 100 ml. ก็ไม่เกิดอาการเหล่านั้น แต่เมื่อได้รับนมวัวปริมาณมากขึ้น เป็น 200 ml แล้วจะเกิดอาการแพ้นมวัวขึ้นได้ อาการแสดงทางคลินิคของการแพ้โปรตีนนมวัวนั้น มักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 1 ชั่วโมงหลังการกินนมวัว ทำให้มารดาสงสัยว่าน่าจะเกิดการแพ้โปรตีนนมวัว แต่บางครั้งอาจเกิดอาการหลังจากการกินนมวัวภายใน 48 ชั่วโมง ดังนั้นเด็กทารกที่มีภาวะแพ้นมวัวจึงควรดื่มนมแม่ หรือเลือกสูตรนมที่ไม่ใช้โปรตีนจากนมวัว คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free ,soy-based formula 1. ใช้กับทารกที่แพ้นมวัวและมีปัญหาขาดเอนไซม์ lactase 2. โปรตีนเป็นโปรตีนจากถั่วเหลือง (soy protein) โดยทำการเสริม limiting amino acid คือ methionine แล้ว 3. คาร์โบไฮเดรตจะไม่มี lactose โดยจะเปลี่ยนแปลงคาร์โบไฮเดรตเป็น sucrose และ corn syrup 4. ไขมันได้มาจากถั่วเหลือง ดอกทานตะวันและมะพร้าว นอกจากนี้ยังมีสูตรพิเศษซึ่งมีการเปลี่ยนเป็นโปรตีนที่มีขนาดโมเลกุลเล็กลงคือสารย่อยสลายจากโปรตีนสายยาวเป็นสายสั้น (Extensive protien hydrolyzed formula) เนื่องจากผู้ป่วยที่แพ้นมวัวอาจแพ้นมถั่วเหลืองได้การใช้นมชนิดนี้ซึ่งไม่เป็นแอนติเจนจึงปลอดภัยกว่า ชื่อการค้าคือ นูตรามีเยน (Nutramigen) 4. อาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free, medium chain triglyceride(MCT) formula ใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาการย่อยการดูดซึมไขมันบกพร่องและคาร์โบไฮเดรต ได้แก่ Pan-Enteral(ใช้ในผู้ใหญ่) , Neo-mune(ใช้ในผู้ใหญ่) , Pedisure (ใช้ในเด็กอายุมากกว่า 1 ปี) เด็กที่มีปัญหาในการดูดซึมไขมัน จะพบอาการแสดง ได้แก่ อุจจาระลักษณะซีดและมีปริมาณมาก ท้องเสียแต่ไม่อาการท้องอืดร่วมด้วย อุจจาระใน fat malabsorption จะมีกลิ่นเหม็น ลักษณะเป็นมัน คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free, MCT formula 1. ไม่มี lactose ในสูตร แต่ใช้คาร์โบไฮเดรตอื่นแทน lactose ได้แก่ dextrin และ sucrose 2. มีไขมันในรูปของ MCT อยู่ประมาณ 40-50 % ซึ่ง MCT สามารถดูดซึมจากลำไส้เข้าสู่ตับได้โดยตรง ไม่ต้องอาศัย pancreatic lipase และ bile salt 5. อาหารทางการแพทย์สูตร Protein hydrolysate,soy based formula ใช้สำหรับผู้ป่วยที่แพ้นมวัวหรือแพ้โปรตีนชนิดอื่นๆ ได้แก่ NAN H.A.1, Enfalac H.A. คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Protein hydrolysate,soy based formula1. มีการดัดแปลงอาหาร 3 ชนิด ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีนและไขมัน เหมาะสำหรับผู้ที่แพ้โปรตีนทั้งนมวัวและนมถั่วเหลือง 2. คาร์โบไฮเดรต ลดสัดส่วนของ lactose ลง ใช้ dextrin ทดแทน 3. โปรตีน เป็นโปรตีนจากถั่วเหลืองที่ผ่านการย่อยสลายมาแล้ว ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการแพ้ได้ดี โดยเสริม limiting amino acid คือ methionine แล้ว 4. ไขมัน ใช้ไขมันจากหลายๆ แหล่ง ไม่มี MCT เพราะไม่มีความผิดปกติในการดูดซึมไขมัน นอกจากนี้แล้ว NAN H.A. ยังมีการเพิ่มจุลินทรีย์ เพื่อช่วยการทำงานของลำไส้ด้วย 6. อาหารทางการแพทย์สูตรดัดแปลงคาร์โบไฮเดรต,โปรตีนและไขมันใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาในการย่อยและดูดซึมคาร์โบไฮเดรต,โปรตีนและไขมันบกพร่องเป็นสูตรที่ไม่มีแลคโตสมีการเติมไตรกลีเซอไรด์สายปานกลางและโปรตีนมีการย่อยสลายให้เป็นสายเล็กเหมาะสำหรับผู้ป่วยที่แพ้โปรตีนจากทั้งนมวัวและนมถั่วเหลือง ชื่อทางการค้า Pregestimil พรีเจสติมิล ใช้เลี้ยงทารกที่มีภาวะ Galactosemia นอกจากนี้ยังจัดอยู่ในกลุ่ม Extensively protein hydrolysed formula (กลุ่มเดียวกับ Nutramigen) หมายเหตุ pregestimil ฉลากปัจจุบันเป็นพื้นเงิน (ในรูปพื้นสีทอง) 7. อาหารทางการแพทย์สูตรอะมิโนแอซิด (Amino acid-based formula)เป็นสูตรนมที่มีโปรตีนที่ผ่านขบวนการย่อยเป็นกรดอะมิโน โดยที่ผู้ป่วยร้อยละ 2-10 ใช้สูตรนม Extensively hydrolyzed formula ยังมีอาการแพ้ จึงจำเป็นต้องใช้ Amino acid-based formula แต่นมชนิดนี้มีข้อจำกัดในการใช้ เนื่องจากราคาสูงและรสชาติที่ทารกรับได้ยาก ชื่อการค้าได้แก่ Nutramigen AA, Neocate LCP(อ่านบทความเพิ่มเติม "โรคแพ้โปรตีนนมวัว") นีโอเคต Neocate อาหารทารก สูตรกรดอะมิโนครบถ้วน สำหรับทารกที่มีภาวะภูมิแพ้ Neocate กระป๋องสีฟ้า สำหรับเด็กที่อายุมากกว่า 1 ขวบ ลักษณะสำคัญ -มีกรดอะมิโนบริสุทธิ์ 100% ซึ่งเป็นโมเลกุลที่เล็กที่สุด และไม่ทำให้เกิดการแพ้ -มีสารอาหารครบถ้วนสำหรับเด็กอายุ 1-10 ปี เพื่อการเจริญเติบโตที่ต่อเนื่อง -มี MCT oil 35% ซึ่งลำไส้สามารถดูดซึมไปใช้เป็นพลังงานได้ง่าย 8. นมสำหรับทารกที่มีอาการแหวะนมหรืออาเจียน A.R. anti regergitation C. อาหารทางการแพทย์ชนิดอื่นๆ ที่ควรรู้จัก Aminoleban-oral ใช้สำหรับผู้ป่วยโรคตับ Choice DM ใช้สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน Ensure powder ใช้สำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ขาดสารอาหารหรือรับประทานอาหารไม่เพียงพอ GEN-DM ใช้สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน Glucerna ใช้สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน Isocal ใช้สำหรับผู้ที่ต้องได้รับอาหารทางสายให้อาหาร Neomune ใช้สำหรับผู้ป่วยที่ต้องการพลังงานสูง เช่น ผ่าตัดลำไส้ แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกรุนแรง Nepro nutrition liquid ใช้สำหรับผู้ป่วยโรคไต Nutren Optimum nutrition .ใช้สำหรับผู้สูงอายุ Nutren fiber nutrition ใช้สำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ต้องการเสริมเส้นใยอาหาร Pan-enteral ใช้สำหรับผู้ป่วยทั่วไป Peptamen ใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาที่เกี่ยวกับระบบการย่อยอาหารและการดูดซึมต้องการโปรตีนเป็ปไทด์ แหล่งข้อมูล และรูปประกอบ: 1. นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่ม : 266 เดือน-ปี : 06/2544 2. อาหารทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วยเด็กและทารก เรียบเรียงโดย นศภ. กัญญ์วรา นิยม และ นศภ. ทัศนัย วงษ์เจริญชัย 3. จงจิตร อังคทะวานิช, อุมาพร สุทัศน์วรวุฒิ, จุฬาภรณ์ รุ่งพิสุทธิพงษ์ คู่มือการเลือกใช้นมและอาหารทางการแพทย์ในเด็กและ . สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี 4. กัลยาณี กิจทวีปวัฒนา. การพัฒนาผลิตภัณฑ์นมและอาหารสำหรับทารก. 2540 เอกสารวิชาการ กองควบคุมอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา 5. นมและอาหารทางการแพทย์สำหรับเด็กและทารก, http://competencyrx.com/index.php?option=com_content&view=article&id=122:2010-06-30-08-09-18&catid=48:2010-03-22-09-59-11&Itemid=101 6. ภาพประกอบจาก http://www.cbsnews.com/2300-204_162-10004624-2.html

คุณแม่คุณพ่อเมื่อมีสมาชิกใหม่มาเป็นลูกตัวเล็กๆในบ้าน จะงงมากเลยว่า นอกเหนือจากข้าวปลาอาหารแล้ว อาหารสำหรับลูกรัก อันได้แก่นมสำหรับเด็กและอาหารเสริมต่างๆทางการแพทย์ ทำไมถึงมีมากมายนัก เรามีบทสรุปง่ายๆให้เข้าใจถึงอาหารนมสำหรับทารกและเด็กมาให้ได้เข้าใจอย่างง่ายๆกัน

กลุ่มที่ 1: นม
ผลิตภัณฑ์จากนมวัวปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ นมครบส่วน (whole milk) และ นมดัดแปลง (modified cow’s milk)

1.นมครบส่วน(Whole milk)
หมายถึง นมวัวที่มิได้ดัดแปลงปริมาณโปรตีน, คาร์โบไฮเดรตและไขมัน เมื่อนำมาผ่านกรรมวิธีทำให้แห้งจะได้ whole milk ชนิดผง เรียกว่านมผงชนิดธรรมดา นมดังกล่าวมีทั้งชนิดที่ไม่มีการเติมสารอื่นลงไปและชนิดที่เติมวิตามินเอและดี ชนิดที่เติมวิตามินและธาตุเหล็ก

น้ำนมที่ผ่านกรรมวิธีและจำหน่ายในรูปของเหลวแบ่งออกเป็น 4 ประเภทได้แก่ นมพาสเจอร์ไรซ์ (pasteurized), นมยูเอชที(UHT), นมสเตอริไลซ์(sterilized) และนมข้นไม่หวาน(evaporated milk)

whole milk ที่ไม่ผ่านการดัดแปลงทั้งในรูปผงแห้งและของเหลวสามารถนำมาใช้เลี้ยงทารกและเด็กอายุ 9-12 เดือนขึ้นไป

2.นมดัดแปลง (modified cow’s milk)

หมายถึงนมวัวที่ที่มีการปรับแต่งหรือดัดแปลงส่วนประกอบของนมวัวแบ่งออกเป็น 4 ประการคือ
ก. เพื่อใช้เลี้ยงทารกปรกติ ได้แก่ นมดัดแปลงและอาหารเสริมชนิดครบถ้วนสำหรับเด็ก
ข. เพื่อใช้เลี้ยงทารกที่มีภาวะดูดซึมบกพร่องได้แก่ low lactose milk
ค. เพื่อการควบคุมน้ำหนัก ได้แก่ นมพร่องมันเนยและนมขาดมันเนย
จ. เพื่อนำส่วนประกอบบางส่วนไปใช้ประโยชน์ ได้แก่ นมแปลงไขมัน
ในเด็กทารกช่วง 6 เดือนแรกไม่สามารถย่อยและดูดซึมนมวัวได้ดี การให้นมที่ไม่มีการดัดแปลงจึงอาจทำให้เกิดอันตรายต่อเด็กได้ จึงมีการดัดแปลงส่วนประกอบต่างๆในนมวัวให้ใกล้เคียงนมแม่มากที่สุด

นมดัดแปลงสำหรับทารก หมายถึงอาหารที่ผลิตขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงส่วนประกอบของนมวัวให้มีองค์ประกอบของสารอาหารที่เหมาะสมและเพียงพอกับที่จะใช้เลี้ยงทารกให้ใกล้เคียงนมแม่มากที่สุด เพื่อความมุ่งหมายที่จะใช้เลี้ยงทารกตั้งแต่แรกเกิดจนถึง 6 เดือน แทนหรือทดแทนนมมารดา แต่เมื่อทารกอายุมากกว่า 6 เดือนขึ้นไปสามารถเปลี่ยนไปใช้นมที่มีโปรตีนสูงกว่าได้แก่ นมสูตรต่อเนื่องหรือนมครบส่วนได้ เนื่องจากไตของเด็กปกติอายุเกิน 6 เดือนสามารถขับของเสียที่เกิดขึ้นจากโปรตีนได้ดีขึ้นแล้ว

การปรับปริมาณสารอาหารต่างๆ ในนมวัว
มีแบบแผนการปรับดังนี้
1. ลดจำนวนโปรตีนลงเพื่อช่วยลดสารที่ขับทางไต เนื่องจากนมวัวมีโปรตีนมากกว่านมแม่ถึง 3-4 เท่าซึ่งมากเกินไป
2. เพิ่มอัตราส่วน Whey : Casein โปรตีนในนมแม่มีอัตราส่วน Whey : Casein เท่ากับ 60 : 40 แต่ในนมวัวมี Casein : Whey เท่ากับ 20 : 80
Whey ของนมแม่มีอัลฟาแลกตัลบูมินเป็นองค์ประกอบหลัก whey จากนมวัวมีเบต้าแลคโตกลอบูลินเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งมีแอนติเจนิซิตี้สูงก่อให้เกิดการแพ้นมวัวได้ง่าย
3. ปรับชนิดไขมัน นมแม่มีกรดไขมันอิ่มตัวน้อยกว่าครึ่งส่วน นมวัวมีกรดไขมันอิ่มตัวที่มากกว่า ไขมันในนมดัดแปลงจะต้องมีสัดส่วนกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูงกว่ากรดไขมันอิ่มตัว และมีอัตราการดูดซึมไม่น้อยกว่า 85% ของปริมาณที่ได้รับ
4. ลดปริมาณแร่ธาตุได้แก่ แคลเซียม, ฟอสฟอรัส และ โซเดียมซึ่งในนมแม่มีแร่ธาตุเหล่านี้ต่ำกว่านมวัว
5 .เพิ่มปริมาณสารอาหารที่จำเป็น เช่น ธาตุเหล็ก เพราะธาตุเหล็กในนมวัวมีน้อยและดูดซึมได้น้อยกว่านมแม่ อาจมีการเติมกรดอะมิโนให้ใกล้เคียงกับนมแม่ เช่น ทอรีน นิวคลีโอไทด์ อาร์จีนิน คาร์นิทีน โอลิโกซัคคาไรด์ เพราะเมื่อลดโปรตีนลงอาจทำให้ระดับกรดอะมิโนที่จำเป็นบางชนิดลดลงได้
ความแตกต่างระหว่าง นมดัดแปลงสำหรับทารกและนมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก

นมดัดแปลงสำหรับทารก นมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก
อายุที่ใช้ 0- 6 เดือน                                          ตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป
พลังงาน ต่ำกว่า                                               พลังงานสูงกว่า
โปรตีน ต่ำกว่า                                              โปรตีนสูงกว่า
คาร์โบไฮเดรต กำหนดปริมาณแลกโตส                    ไม่กำหนดปริมาณแลกโตส
วิตามิน ต่ำกว่า                                              วิตามินเอ บี 6 และ ดีสูงกว่า
ไม่มีการกำหนดปริมาณโคลีน
แร่ธาตุ ส่วนใหญ่กำหนดค่าต่ำกว่า                โซเดียม เหล็ก แคลเซียม ฟอสฟอรัสสูงกว่า
ไม่กำหนดค่าสูงสุดของโปแตสเซียม คลอไรด์ ไอโอดีน
ไม่กำหนดปริมาณทองแดงและมังกานีส
กลุ่มที่ 2: อาหารทางการแพทย์สำหรับทารกและเด็ก

1. อาหารทางการแพทย์สำหรับทารกคลอดก่อนกำหนดเป็นอาหารทางการแพทย์สำหรับทารกคลอดก่อนกำหนดอายุครรภ์น้อยกว่า 37 สัปดาห์ หรือมีน้ำหนักตัวน้อยกว่า 1,800 กรัม ( Premature formula) ชื่อการค้า เอนฟาแล็ค พรีมาชัวร์ , Similac neosure และ พรีแนน

คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร ( Premature formula)
1. ให้พลังงานสูงกว่าอาหารทางการแพทย์สำหรับทารกคลอดตามกำหนด
2. อัตราส่วน Whey : Casein ใกล้เคียงกับนมแม่
3. คาร์โบไฮเดรต ดัดแปลงให้มีคาร์โบไฮเดรต 2 ชนิด คือ lactose และ Maltodextrin เพื่อเพิ่มการย่อย เนื่องจากทารกคลอดก่อนกำหนดมีเอนไซม์ glucoamylase ที่ย่อย maltodextrin มากกว่าเอนไซม์ lactase
4. ไขมัน ดัดแปลงให้มี medium-chain triglyceride (MCT) แทน long-chain triglyceride (LCT) บางส่วนเนื่องจากทารกคลอดก่อนกำหนด จะมีความบกพร่องในการย่อยและการดูดซึมไขมันชนิด LCT เนื่องจากมี bile pool น้อย
5. ปริมาณ sodium calcium phosphorus สังกะสีและทองแดงมากขึ้นเท่ากับปริมาณที่ทารกต้องการ
6. ปริมาณวิตะมินหลายชนิดมีมากขึ้น
7. ค่า osmolarity ใกล้เคียงกับ osmolarity ของนมแม่
2. อาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free formula
สำหรับทารกและเด็กที่มีปัญหาขาดน้ำย่อย lactase ทำให้จุลินทรีย์ในลำไส้ นำน้ำตาล lactose ไปใช้ ทำให้เกิดการสร้างกรดและก๊าซ มีการดึงน้ำเข้ามาในลำไส้ ทำให้ลำไส้เคลื่อนไหวเร็วขึ้น เกิดอาการท้องเสีย ส่วนก๊าซจะทำมีอาการแน่นท้อง ปวดท้อง เสียดท้อง ท้องอืด มีชื่อการค้า Olac (ปัจจุบันใช้ชื่อ Enfalac A+Lactofree) , Similac LF

คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free formula
1. ดึงน้ำตาล lactose ออกจากนมและใช้ น้ำตาล sucrose และ maltodextrin แทน
2. โปรตีนจากนมวัว และไขมันเกือบทั้งหมดเป็น long chain triglyceride
3. อาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free, soy-based formula
สำหรับทารกและเด็กที่มีปัญหาแพ้นมวัวหรือมีปัญหาขาดน้ำย่อย lactase ชื่อการค้า Similac isomil advance , Enfalac Prosobee  (อ่านบทความเพิ่มเติม "โรคแพ้โปรตีนนมวัว")

การเกิดการแพ้นมวัวนั้น ส่วนใหญ่พบในทารกอายุน้อยกว่า 2 ปี ซึ่งในกลุ่มที่มีอาการรุนแรงเป็น anaphylaxis เกิดทันทีเมื่อได้รับ casein, -lactoglobulin หรือ lactalbumin เพียง 1 gm เท่านั้น แต่ส่วนใหญ่ทารกจะมีอาการแสดง เช่น อาเจียน ถ่ายเป็นเลือด อุจจาระเป็นน้ำ ปวดท้อง มีผื่นที่ผิวหนัง อาการเกิดใน 1-24 ชั่วโมง หลังจากได้รับนมปริมาณมากขึ้น และยังพบว่าทารกหลายรายได้รับนม 100 ml. ก็ไม่เกิดอาการเหล่านั้น แต่เมื่อได้รับนมวัวปริมาณมากขึ้น เป็น 200 ml แล้วจะเกิดอาการแพ้นมวัวขึ้นได้
อาการแสดงทางคลินิคของการแพ้โปรตีนนมวัวนั้น มักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 1 ชั่วโมงหลังการกินนมวัว ทำให้มารดาสงสัยว่าน่าจะเกิดการแพ้โปรตีนนมวัว แต่บางครั้งอาจเกิดอาการหลังจากการกินนมวัวภายใน 48 ชั่วโมง ดังนั้นเด็กทารกที่มีภาวะแพ้นมวัวจึงควรดื่มนมแม่ หรือเลือกสูตรนมที่ไม่ใช้โปรตีนจากนมวัว

คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free ,soy-based formula
1. ใช้กับทารกที่แพ้นมวัวและมีปัญหาขาดเอนไซม์ lactase
2. โปรตีนเป็นโปรตีนจากถั่วเหลือง (soy protein) โดยทำการเสริม limiting amino acid คือ methionine แล้ว
3. คาร์โบไฮเดรตจะไม่มี lactose โดยจะเปลี่ยนแปลงคาร์โบไฮเดรตเป็น sucrose และ corn syrup
4. ไขมันได้มาจากถั่วเหลือง ดอกทานตะวันและมะพร้าว

นอกจากนี้ยังมีสูตรพิเศษซึ่งมีการเปลี่ยนเป็นโปรตีนที่มีขนาดโมเลกุลเล็กลงคือสารย่อยสลายจากโปรตีนสายยาวเป็นสายสั้น (Extensive protien hydrolyzed formula) เนื่องจากผู้ป่วยที่แพ้นมวัวอาจแพ้นมถั่วเหลืองได้การใช้นมชนิดนี้ซึ่งไม่เป็นแอนติเจนจึงปลอดภัยกว่า ชื่อการค้าคือ นูตรามีเยน (Nutramigen)

4. อาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free, medium chain triglyceride(MCT) formula
ใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาการย่อยการดูดซึมไขมันบกพร่องและคาร์โบไฮเดรต ได้แก่ Pan-Enteral(ใช้ในผู้ใหญ่) , Neo-mune(ใช้ในผู้ใหญ่) , Pedisure (ใช้ในเด็กอายุมากกว่า 1 ปี)

เด็กที่มีปัญหาในการดูดซึมไขมัน จะพบอาการแสดง ได้แก่ อุจจาระลักษณะซีดและมีปริมาณมาก ท้องเสียแต่ไม่อาการท้องอืดร่วมด้วย อุจจาระใน fat malabsorption จะมีกลิ่นเหม็น ลักษณะเป็นมัน

คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Lactose free, MCT formula
1. ไม่มี lactose ในสูตร แต่ใช้คาร์โบไฮเดรตอื่นแทน lactose ได้แก่ dextrin และ sucrose
2. มีไขมันในรูปของ MCT อยู่ประมาณ 40-50 % ซึ่ง MCT สามารถดูดซึมจากลำไส้เข้าสู่ตับได้โดยตรง ไม่ต้องอาศัย pancreatic lipase และ bile salt
5. อาหารทางการแพทย์สูตร Protein hydrolysate,soy based formula
ใช้สำหรับผู้ป่วยที่แพ้นมวัวหรือแพ้โปรตีนชนิดอื่นๆ ได้แก่ NAN H.A.1, Enfalac H.A.


คุณสมบัติของอาหารทางการแพทย์สูตร Protein hydrolysate,soy based formula1. มีการดัดแปลงอาหาร 3 ชนิด ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีนและไขมัน เหมาะสำหรับผู้ที่แพ้โปรตีนทั้งนมวัวและนมถั่วเหลือง
2. คาร์โบไฮเดรต ลดสัดส่วนของ lactose ลง ใช้ dextrin ทดแทน
3. โปรตีน เป็นโปรตีนจากถั่วเหลืองที่ผ่านการย่อยสลายมาแล้ว ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงต่อการแพ้ได้ดี โดยเสริม limiting amino acid คือ methionine แล้ว
4. ไขมัน ใช้ไขมันจากหลายๆ แหล่ง ไม่มี MCT เพราะไม่มีความผิดปกติในการดูดซึมไขมัน
นอกจากนี้แล้ว NAN H.A. ยังมีการเพิ่มจุลินทรีย์ เพื่อช่วยการทำงานของลำไส้ด้วย
6. อาหารทางการแพทย์สูตรดัดแปลงคาร์โบไฮเดรต,โปรตีนและไขมันใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาในการย่อยและดูดซึมคาร์โบไฮเดรต,โปรตีนและไขมันบกพร่องเป็นสูตรที่ไม่มีแลคโตสมีการเติมไตรกลีเซอไรด์สายปานกลางและโปรตีนมีการย่อยสลายให้เป็นสายเล็กเหมาะสำหรับผู้ป่วยที่แพ้โปรตีนจากทั้งนมวัวและนมถั่วเหลือง ชื่อทางการค้า Pregestimil พรีเจสติมิล ใช้เลี้ยงทารกที่มีภาวะ Galactosemia
นอกจากนี้ยังจัดอยู่ในกลุ่ม Extensively protein hydrolysed formula (กลุ่มเดียวกับ Nutramigen)

หมายเหตุ pregestimil ฉลากปัจจุบันเป็นพื้นเงิน (ในรูปพื้นสีทอง)
7. อาหารทางการแพทย์สูตรอะมิโนแอซิด (Amino acid-based formula)เป็นสูตรนมที่มีโปรตีนที่ผ่านขบวนการย่อยเป็นกรดอะมิโน โดยที่ผู้ป่วยร้อยละ 2-10 ใช้สูตรนม Extensively hydrolyzed formula ยังมีอาการแพ้ จึงจำเป็นต้องใช้ Amino acid-based formula แต่นมชนิดนี้มีข้อจำกัดในการใช้ เนื่องจากราคาสูงและรสชาติที่ทารกรับได้ยาก ชื่อการค้าได้แก่ Nutramigen AA, Neocate LCP(อ่านบทความเพิ่มเติม "โรคแพ้โปรตีนนมวัว")

นีโอเคต Neocate อาหารทารก สูตรกรดอะมิโนครบถ้วน สำหรับทารกที่มีภาวะภูมิแพ้
Neocate กระป๋องสีฟ้า สำหรับเด็กที่อายุมากกว่า 1 ขวบ
ลักษณะสำคัญ
-มีกรดอะมิโนบริสุทธิ์ 100% ซึ่งเป็นโมเลกุลที่เล็กที่สุด และไม่ทำให้เกิดการแพ้
-มีสารอาหารครบถ้วนสำหรับเด็กอายุ 1-10 ปี เพื่อการเจริญเติบโตที่ต่อเนื่อง
-มี MCT oil 35% ซึ่งลำไส้สามารถดูดซึมไปใช้เป็นพลังงานได้ง่าย
8. นมสำหรับทารกที่มีอาการแหวะนมหรืออาเจียน A.R. anti regergitation

C. อาหารทางการแพทย์ชนิดอื่นๆ ที่ควรรู้จัก
Aminoleban-oral ใช้สำหรับผู้ป่วยโรคตับ

Choice DM ใช้สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

Ensure powder ใช้สำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ขาดสารอาหารหรือรับประทานอาหารไม่เพียงพอ

GEN-DM ใช้สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

Glucerna ใช้สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

Isocal ใช้สำหรับผู้ที่ต้องได้รับอาหารทางสายให้อาหาร

Neomune ใช้สำหรับผู้ป่วยที่ต้องการพลังงานสูง เช่น ผ่าตัดลำไส้ แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกรุนแรง

Nepro nutrition liquid ใช้สำหรับผู้ป่วยโรคไต

Nutren Optimum nutrition .ใช้สำหรับผู้สูงอายุ

Nutren fiber nutrition ใช้สำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ต้องการเสริมเส้นใยอาหาร

Pan-enteral ใช้สำหรับผู้ป่วยทั่วไป

Peptamen ใช้สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาที่เกี่ยวกับระบบการย่อยอาหารและการดูดซึมต้องการโปรตีนเป็ปไทด์

แหล่งข้อมูล และรูปประกอบ:
1. นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่ม : 266 เดือน-ปี : 06/2544
2. อาหารทางการแพทย์สำหรับผู้ป่วยเด็กและทารก เรียบเรียงโดย นศภ. กัญญ์วรา นิยม และ นศภ. ทัศนัย วงษ์เจริญชัย
3. จงจิตร อังคทะวานิช, อุมาพร สุทัศน์วรวุฒิ, จุฬาภรณ์ รุ่งพิสุทธิพงษ์ คู่มือการเลือกใช้นมและอาหารทางการแพทย์ในเด็กและ . สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี
4. กัลยาณี กิจทวีปวัฒนา. การพัฒนาผลิตภัณฑ์นมและอาหารสำหรับทารก. 2540 เอกสารวิชาการ กองควบคุมอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
5. นมและอาหารทางการแพทย์สำหรับเด็กและทารก, http://competencyrx.com/index.php?option=com_content&view=article&id=122:2010-06-30-08-09-18&catid=48:2010-03-22-09-59-11&Itemid=101
6. ภาพประกอบจาก http://www.cbsnews.com/2300-204_162-10004624-2.html

ลูกเป็นโรคแพ้อากาศ ใช้ยาอะไรดี? โดยเภสัชกรอุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

2013-07-03T12:14:00.001+07:00

“ลูกรักมีอาการจามฮัดเช้ยบ่อยๆ เดี๋ยวก้อน้ำมูกไหล

พอเป็นเยอะๆ ก้อคัดจมูก บางทีก็มีอาการคันตาร่วมด้วย”

คุณแม่อาจจะหนักใจ เพราะอาการเหล่านี้มักจะเป็นแบบเรื้อรัง พอไปหาหมอ ได้รับยามาทีก้อหายไป แต่พอเผลอๆเป็นหวัดแป้บเดียวก้อกลับมาเป็นได้อีก ครานี้เป็นทีก้อมีอาการเป็นยาวเลย อาการที่ว่ามานั้นเป็นหนึ่งในกลุ่มโรคภูมิแพ้ โรคยอดฮิตของเด็กๆทุกคน แต่คุณพ่อคุณแม่เองคงไม่ค่อยชื่นชมเท่าไหร่ เรามาดูว่าหากลูกรักเป็นโรคภูมิแพ้เข้าไปแล้ว

เราจะมีวิธีการดูแลและใช้ยาอย่างไรให้ปลอดภัยได้ผล โดยขอเน้นไปที่โรคแพ้อากาศก่อนเลย ในตอนนี้เพราะเป็นกันเย้อะในช่วงหน้าฝนนี้ เพื่อให้ลูกรักไม่มีน้ำมูกไหลมากวนใจอีก

โรคภูมิแพ้คืออะไร?

ก่อนอื่น ต้องมาทำความเข้าใจกันก่อน ที่เรียกว่าโรคภูมิแพ้นั้น เกิดจากร่างกายเด็กๆได้รับสารก่อภูมิแพ้ หรือ allergens เข้าไปก่อนมาแล้ว แล้วกระตุ้นให้สร้างภูมิคุ้มกันและมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสารนั้นมากจนเกินไปและจดจำไว้

รูปประกอบ: สารก่อภูมิแพ้ มีอะไรได้บ้าง
มาจาก http://thinkloud65.wordpress.com/2012/07/12/allergic-rhinitis-oh-that-itchy-runny-nose/

ภายหลังเมื่อได้รับสารนั้นเข้าไปอีก ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเด็กเองจะจำได้ว่า มีอาการแพ้ต่อสารก่อภูมิแพ้นั้นๆ พอได้รับสาร Allergens ชนิดเดิมนั้นซ้ำเข้าไปอีก

สารก่อภูมิแพ้นั้นจะทำปฏิกิริยากระตุ้นให้เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งในร่างกายลูกเรา ที่เรียกว่า Mast cell ที่มีภูมิคุ้มกันเฉพาะชนิดหนึ่งที่เรียก IgE ปล่อยสารเคมีชนิดที่ทำให้อวัยวะต่างเกิดอาการภูมิแพ้ออกมา

สารเคมีหลักๆ ที่ถูกปล่อยออกมาเรียกว่า ฮีสตามีน (Histamine) คุ้นๆไหมครับ สารนี้จะทำให้เกิดอาการอักเสบ ที่อวัยวะต่างๆ ตัวอย่างเช่นในโรคแพ้อากาศ สารนี้จะไปทำให้เยื่อบุในโพรงจมูก บวม มีสารคัดหลั่งออกมาเป็นน้ำมูกไหลออกมา หรือในโรคลมพิษ สารนี้ก็จะไปทำให้เกิดผื่นแดง ร้อน คัน บวม ตามผิวหนังขึ้น ซึ่งจะเกิดอาการเฉพาะในเด็กที่แพ้เท่านั้น ในเด็กปกติจะไม่เกิดอาการใดๆเลย แปลกไหม?

โรคภูมิแพ้เกิดได้กับทั่วร่างกายเราเลยนะ

เวลาบอกว่าเป็นโรคภูมิแพ้นั้น ไม่ได้เกิดอาการแค่จุดใดจุดหนึ่ง แต่โรคนี้เป็นกลุ่มของโรคที่แสดงอาการได้กับหลายระบบของร่างกาย ขึ้นอยู่กับชนิดของโรคภูมิแพ้ที่เป็น ซึ่งอาการที่แสดงออกมานั้นเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายที่ทำงานมากเกินไปทำให้เยื่อบุที่อวัยวะต่างๆ มีความไวต่อสิ่งกระตุ้นหรือสารก่อภูมิแพ้มากเกินไป สามารถเป็นได้ทุกระบบของร่างกายเลยนะครับ ได้แก่

ถ้าสารก่อภูมิแพ้ลอยมาสัมผัสที่ตาเด็ก เกิดจะเกิดอาการคันตา น้ำตาไหล จะเรียกว่า เยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้ (allergic conjunctivitis)
หากลูกรักรับประทานอาหารที่แพ้เข้าไปในระบบทางเดินอาหาร เกิดอาการอาเจียรหรือท้องเสีย เรียกว่า โรคแพ้อาหาร (food allergy)
ถ้าเด็กๆไปเล่น แล้วไปสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ที่ผิวหนัง จะเกิดอาการคันหรือผื่นลมพิษ เรียกว่า โรคผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ (atopic dermatitis)
อันนี้เกิดบ่อย หากจมูกเด็กเกิดสูดดมสารก่อภูมิแพ้เข้าไปก็เรียกว่า โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (allergic rhinitis) หรือโรคแพ้อากาศ เด็กๆจะมีอาการจาม คัดจมูก น้ำมูกไหล ที่คุณพ่อคุณแม่รู้จักกันดีแล้ว
ที่แย่กว่า หากลูกรักสูดสิ่งที่แพ้เข้าไปที่หลอดลม แล้วเกิดอาการหดเกร็งตัวมากกว่าปกติ จะทำให้เกิดโรคหลอดลมอักเสบจากภูมิแพ้ หรือโรคหอบหืด (asthma)

สาเหตุของโรคภูมิแพ้ ทำไมลูกเราจึงเป็นโรคนี้

เกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ส่วนตัวการที่ทำให้เกิดอาการแพ้ เรียกกว่า สารก่อภูมิแพ้ (allergens) หรือ สิ่งกระตุ้น ซึ่งอาจเข้าสู่ร่างกายทางระบบหายใจ การรับประทานอาหาร การสัมผัสทางผิวหนัง การสัมผัสทางตา ทางหู หรือถูกแมลงกัดต่อยผ่านผิวหนังนั่นเอง

โรคแพ้อากาศคืออะไร?

โรคภูมิแพ้ทางเดินหายใจหรือเรียกันง่ายๆว่า โรคแพ้อากาศเป็นโรคที่เกิดจากที่เยื่อบุจมูกของเด็ก มีการอักเสบ ทำให้เกิดอาการคัดจมูก มีน้ำมูกไหล จามและคันจมูก โดยเกิดขึ้นหลังจากการได้รับสารก่อภูมิแพ้เข้าไป

เด็กๆที่เป็นโรคนี้ไปแล้ว มักจะมีอาการเรื้อรัง อาการจะเป็นมากตอนเช้า ๆ น้ำมูกไหลทะลักเกือบทุกวัน พอสายๆก้อหายไปเอง หรือเมื่อได้รับยาก้อจะดีขึ้น

รูปประกอบ: แสดงอาการต่างๆของโรคภูมแพ้อากาศ
มาจาก http://www.drugs.com/health-guide/hay-fever-allergic-rhinitis.html

มีหลายสาเหตุที่เด็กๆ เป็นโรคนี้ สาเหตุแรกจะมาจากไหน ไม่พ้นเกิดจากกรรมพันธุ์ ซึ่งถ้าพ่อหรือแม่เป็นภูมิแพ้ ลูกที่เกิดมาก็อาจเป็นโรคภูมิแพ้ได้ประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์ หรือถ้าทั้งพ่อและแม่เป็น โอกาสจะเพิ่มขึ้นเป็น 50 เปอร์เซ็นต์ ที่เหลือก้อมีสาเหตุมาจากภูมิคุ้มกันของน้องเอง ซึ่งช่วงที่เด็กแข็งแรงสบายดี ก็ยังไม่มีอาการอะไร แต่เมื่อไหร่ที่เป็นหวัดหรือมีการติดโรคอื่นๆมา เด็กที่เป็นภูมิแพ้ก็อาจมีอาการกำเริบขึ้นมา มีคัดจมูก แน่นจมูก หอบอย่างหนักก้อได้เพราะภูมิคุ้มกันที่ต่ำลง

สุดท้ายสารก่อภูมิแพ้ หรือ allergens อย่างเช่นสภาพอากาศเย็น ฝุ่น ละอองดอกไม้ เชื้อรา ไรฝุ่น ซากแมลงสาป ขนหรือรังแคของสัตว์เลี้ยง ละอองเกสร ต้นหญ้า ดอกไม้ ควันบุหรี่ ควันพิษ มลภาวะต่างๆ สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป ถ้าลูกเราไปสัมผัสกับสารที่ก่อภูมิแพ้มากๆ ยิ่งได้รับยิ่งเย้อะ ก็จะมีอาการเป็นเยอะมากขึ้นๆ ทำให้เกิดอาการแพ้ทางจมูก ได้แก่ จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล และอาการแพ้ที่ปอด ได้แก่ ไอ หอบ หายใจลำบากและมีเสมหะตามมาได้ในที่สุด

จะรู้ได้อย่างไรว่าลูกเราแพ้อะไร?

วิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับคุณพ่อคุณแม่ คือต้องสวมบทเป็นนักสืบคือสังเกตว่าแพ้ลูกเราอะไร เวลาไหน อาการอย่างไรบ้าง บันทึกเอาไว้และรวบรวมเพื่อหาสาเหตุให้ได้ จำเป็นอย่างมาก

หลักการรักษาโรคภูมิแพ้ เป็นอย่างไร?

ทำไมเราต้องรู้ต้นเหตุหล่ะ เนื่องจากโรคภูมิแพ้เป็นโรคเรื้อรัง จำเป็นต้องใช้เวลาในการรักษานาน การรักษาที่สำคัญที่สุด จะเริ่มตั้งแต่การสืบค้นให้ได้แน่ชัดว่าแพ้อะไร จากการสอบทานประวัติของผู้ป่วย การทำการทดสอบทางผิวหนัง และการตรวจเลือด จะทำให้แพทย์พอจะทราบว่าสารก่อภูมิแพ้คืออะไร เพราะหลักการรักษาที่ดีที่สุดและได้ผลที่สุดปลอดภัยอย่างสูงสุดด้วย น่านก้อคือคือหลีกเลี่ยงจากสิ่งที่แพ้นั้น

ยาที่ใช้รักษาโรคแพ้อากาศมีอะไรมั่ง?

ถ้าหากเราไม่ทราบสาเหตุ หรือรุ้แล้วก้อตาม แต่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงจากสิ่งที่แพ้ ก็จำเป็นต้องรักษาด้วยยารักษาภูมิแพ้ซึ่งมีหลายกลุ่มเหลือเกิน แต่ทบทวนกันก่อนว่าก่อนใช้ยาใดๆ ควรปรึกษาเภสัชกรทุกครั้งเพื่อให้คุณแม่แน่ใจได้ว่าลูกรักได้รับยาอย่างปลอดภัยและได้ผล นะครับ ยาหลักๆที่เลือกใช้ ได้แก่

กลุ่มยาต้านสารฮีสตามีน (Anti-histamine) เป็นยาที่นิยมใช้มากที่สุด เนื่องมาจากใช้มานาน ได้ผลดีและทราบข้อระวังต่างๆอย่างถี่ถ้วนแล้ว เนื่องมาจากยาในกลุ่มนี้มักก่อให้เกิดอาการง่วงนอน ดังนั้นหลังจากกินยากลุ่มนี้ เด็กๆอาจจะง่วงซึม ทำให้เรียนหนังสือหรือไปทำกิจกรรมกับเพื่อนๆ ไม่ทันก้อได้ แต่ข่าวดีในปัจจุบันมียาต้านใหม่ ๆ หลายชนิดที่ไม่มีผลข้างเคียงเรื่องง่วงนอนหรือมีก้อน้อยมาก
กลุ่มยาลดอาการคั่งของจมูก (Decongestant) เหมาะสำหรับน้องๆที่มีอาการจมูกตัน คัดแน่นบวม จนหายใจไม่ออก ยากลุ่มนี้ออกฤทธิ์ทำให้เส้นเลือดในจมูกหดตัว ทำให้น้ำมูกลดลง จมูกโล่ง ไม่คัดจมูก แต่ข้อควรระวังอย่างมากของยากลุ่มนี้ ในเด็กอาจทำให้คอแห้ง กระวนกระวาย ใจสั่น นอนไม่หลับหรือ hyper ไปก้อได้ ยาในกลุ่มนี้มีทั้งชนิดกินและชนิดพ่นจมูก สำหรับยาชนิดพ่นไม่ควรใช้นานเกิน 7 วัน มิฉะนั้นจะก่อให้เกิดอาการติดยาและคัดจมูกมากกว่าเดิม เกิดเป็นภาวะจมูกอักเสบเรื้อรังจากยาได้
กลุ่มยาสเตียรอยด์ที่ใช้พ่นทางจมูก (Steroids) ใช้ช่วยลดอาการอักเสบของเยื่อบุจมูก และลดปฏิกิริยาภูมิแพ้ที่บริเวณเยื่อบุจมูกโดยไม่ก่อให้เกิดอาการติดยาเหมือนกลุ่มที่แล้ว

สำคัญที่สุดของการดูแลลูกรักจากโรคนี้ ก้อคือ หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ให้ได้มากที่สุด และแน่นอนที่สุดก้อคือ หมั่นดูแลสุขภาพเขาให้แข็งแรง ทำให้เด็กมีปฏิกิริยาต่อสารก่อภูมิแพ้น้อยลง การใช้ยาควรเป็นทางเลือกสุดท้ายนะครับ จะเห็นได้ว่าโรคภูมิแพ้นี้มีรายละเอียดเย้อะมาก ตอนหน้าเราจะมาดูถึงยาที่ใช้ในการรักษาอาการโรคอื่นๆ รวมไปถึงการใช้วิตามินเสริมจะช่วยได้จริงหรือไม่

แหล่งข้อมูล

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มา

รูปประกอบ

http://www.medicalobserver.com.au/news/allergic-rhinitis-part-2

ลูกน้อยมีอาการแพ้ น้ำมูกไหล ควรใช้ยาอย่างไรให้ปลอดภัยและได้ผล โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/07/17/entry-1

ทำไมเด็กไทยจึงเป็นโรคภูมิแพ้มากขึ้น โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล,

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2008/10/31/entry-1

Antihistamines for Allergies, WebMD,

http://www.webmd.com/allergies/guide/antihistamines-for-allergies

Ellis AK, Day JM. Second-and third-generation antihistamines. Detmatologic Therapy. 2000; 13:327-36

Antihistamines for allergies, U.S. National Library of Medicine, http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/patientinstructions/000549.htm

Antihistamines , NHS Choices, http://www.nhs.uk/conditions/Antihistamines/Pages/Introduction.aspx

Handley DA, Magnetti A, Higgins AJ. Therapeutic advantages of third generation antihistamines.. Expert Opin Investig Drugs. 1998;7(7):1045-54.

Antihistamines, Decongestants, and Cold Remedies, The American Academy of Otolaryngology—Head and Neck Surgery (AAO-HNS), http://www.entnet.org/HealthInformation/coldRemedies.cfm

Decongestants, WebMD, http://www.webmd.com/allergies/guide/decongestants

Decongestants: OTC Relief for Congestion, FamilyDoctor.org, http://familydoctor.org/familydoctor/en/drugs-procedures-devices/over-the-counter/decongestants-otc-relief-for-congestion.html

International Rhinitis Management Working Group. International consensus report in the diagnosis and management of rhinitis. Allergy 1994;49 (suppl 19):5-34.

Considerations on third generation antihistamines. Clin Exp All. 2002;32:179.

ศ.นพ.เกียรติรักษ์รุ่งธรรม, รศ.นพ.สุวัฒน์เบญจพลพิทักษ์, The Semi-Annual Meeting of The Allergy, Asthma and Immunology Society of Thailand, Practical Uses ofNew Antihistamines,

http://www.medicthai.net/picture/news/114441persistent327.pdf

น.พ. กิตติ โตเต็มโชคชัยการ, แนวทางป้องกันโรคภูมิแพ้, คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล,

http://www.ra.mahidol.ac.th/th/dpt/MD/know11-air-02

อรุณวรรณ พฤทธิพันธุ์ พ.บ., ศาสตราจารย์ ปิยะพร ชื่นอิ่ม พ.บ., อาจารย์ หน่วยโรคระบบหายใจเด็ก คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, สุรางค์ เจียมจรรยา พ.บ. ศาสตราจารย์, ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, การรักษาโรคหวัดในเด็ก, วารสารคลินิก เล่มที่: 294

เดือน/ปี: มิถุนายน 2009, http://www.doctor.or.th/clinic/detail/9088

นพ.เกียรติ รักษ์รุ่งธรรม

หน่วยโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกันทางคลินิก ภาควิชาอายุรศาสตร์

คณะแพทย์ศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, http://www.oocities.org/poompae/allergy_care1.htm

นพ. สงวนศักดิ์ ธนาวิรัตธนานิจ, Current Practice and Guidance in Allergic Rhinitis Management

, Srinagarind Med J 2011: 26 (Suppl), http://www.md.kku.ac.th/library/main/eproceeding/11-20.pdf

พ.ญ.กาสะลอง รักคง, ภูมิแพ้ในเด็กรู้เท่าทัน ป้องกันได้,

http://motherandchild.in.th/content/view/817/

แนวทางการประเมินและรักษาโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ในเด็กสำหรับประเทศไทย

, www.thaipediatrics.org/attchfile/Allergic%20rhinitis.doc

‎

ภก.วิรัตน์ ทองรอด

,ยาลดน้ำมูกในเด็ก, นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่: 301, พฤษภาคม 2004, http://www.doctor.or.th/article/detail/3044

ยาแก้แพ้,

http://www.student.chula.ac.th/~53370279/Antihistamine.html

พญ.รัตนา เพ็ญศรีชล

กุมารเวช : กุมารเวชศาสตร์โรคภูมิแพ้และอิมมูโนวิทยา,Vejthani Hospital,

โรคเยื่อบุจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ในเด็ก (Allergic Rhinitis),

http://www.vejthani.com/web-thailand/AllergicRhinitis.php

นพ.กัลย์ กาลวันตวานิช กุมารแพทย์, ภูมิแพ้ในเด็ก รีบแก้ ดูแลได้, โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์, http://www.bumrungrad.com/healthspot/february-2012/allergy-in-children

น้ำมูกบอกอาการเจ็บป่วย, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

http://www.learners.in.th/blogs/posts/78887

เมื่อเด็กเป็นหวัดหรือไอ ควรทำให้ร่างกายเด็กอบอุ่น และชวนให้เด็กกินอาหารและดื่มน้ำให้มาก

เท่าที่จะทำได้, สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล

http://www.factsforlifethai.cf.mahidol.ac.th/illnesses/support01.php

กาแฟลดความอ้วน... ได้จริงหรือ???

2013-07-01T21:05:00.002+07:00

กาแฟลดความอ้วน ได้ผลจริงๆหรือ??? คำตอบอยู่ที่รูปประกอบแล้ว พ.ต.อ.ล้ำพันธุ์ พรรธนประเทศ ผู้กำกับการ 4 กองบังคับการปราบปรามการกระทำผิดเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค จับกุมผู้ต้องหาพร้อมของกลาง ผลิตภัณฑ์อาหารเสริมปลอม และแน่นอนที่สุดมีกาแฟที่อ้างว่าช่วยลดน้ำหนัก แต่กลับไปมีส่วนผสมยาลดความอ้วนที่อันตราย

ส่วนคำตอบว่าทำไมยังมีโฆษณาขายกาแฟที่ปลอมปนยาลดความอ้วนได้อีก เรามีคำตอบจาก อาจารย์ เภสัชกรวิรัตน์ ทองรอด มาเล่าให้ฟังอย่างละเอียด ว่าจริงไหม?? แล้วทำไมถึงมีการปลอมปนยาลดความอ้วนไปในกาแฟเหล่านี้

กาแฟ... เป็นเครื่องดื่มยอดนิยมของคนทั่วโลก

"กาแฟ" ในภาษาไทย หรือคำว่า "coffee" ในภาษาอังกฤษ เป็นเครื่องดื่มชนิดหนึ่งที่โดยเนื้อกาแฟแล้วจะมีรสขม แต่ด้วยการปรุงรสด้วยน้ำตาล พร้อมทั้งเพิ่มความเข้มข้นด้วย นม ครีม หรือครีมเทียม ทำให้กาแฟเป็นหนึ่งในเครื่องดื่มยอดนิยมของคนทั้งโลก ทั้งนี้เมื่อดื่มกาแฟแล้วจะทำให้ผู้ดื่มรู้สึกสดชื่น ตื่นตัว ไม่ง่วงเหงาหาวนอน จึงนิยมดื่มกันเป็นประจำตอนเช้าหรือเมื่อรู้สึกง่วงนอน โดยเฉพาะตามสำนักงาน หรือหน่วยงานต่างๆ ที่จะต้องเตรียมกาแฟไว้ให้บริการกับผู้ที่ทำงาน หรือแขกที่มาเยี่ยมเยียน จนเกิดคำว่า coffee break หรือเวลาหยุดพักเพื่อดื่มกาแฟ เป็นการนำคำว่า coffee (กาแฟ) มาขยายเสริม คำว่า break (เวลาหยุดพัก) เพื่อให้มีความหมายดีขึ้น

ดื่มกาแฟแล้วรู้สึกสดชื่น ตื่นตัว ไม่ง่วงนอน
เหตุผล สำคัญที่ทำให้กาแฟเป็นเครื่องดื่มยอดนิยมของคนทั้งโลก มาจากความรู้สึกสดชื่น ตื่นตัว ที่ได้รับเมื่อดื่มกาแฟ ซึ่งมีสารสำคัญได้แก่ กาเฟอีน (caffeine) เป็นสารที่พบได้ในเครื่องดื่มนานาชนิด เช่น กาแฟ ชา น้ำอัดลม เครื่องดื่มชูกำลัง ฯลฯ

สารกาเฟอีนช่วยกระตุ้นการทำงานของอวัยวะต่างๆ ทั้งที่สมอง (ช่วยให้ตื่นตัว ไม่ง่วงนอน) หัวใจ (ทำให้หัวใจเต้นเร็วและแรงยิ่งขึ้น) ปอด (ทำให้ขยายหลอดลม หายใจได้สะดวกมากขึ้น) กล้ามเนื้อ (ทำให้คลายตัว ผ่อนคลายกล้ามเนื้อ) ไต (ช่วยขับปัสสาวะมากยิ่งขึ้น) เป็นต้น

ดังนั้น เมื่อดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มอื่นๆ ที่มีสารกาเฟอีน จึงรู้สึกสดชื่นยิ่งขึ้น ตื่นตัว ไม่ง่วงนอน และทำงานต่อเนื่องได้โดยไม่หยุดชะงัก

ดื่มกาแฟเกินขนาด... อาจเกิดอันตรายได้
สาร กาเฟอีนทำหน้าที่กระตุ้นสมอง หัวใจ ไต กล้ามเนื้อ และอวัยวะอื่นๆ ของร่างกาย ทำให้รู้สึกสดชื่น ตื่นตัว ไม่ง่วงนอน แต่ก็ควรได้รับปริมาณปกติ ไม่มากเกินไป เพราะถ้าได้รับมากเกินไป อาจจะทำให้เกิดอาการผิดปกติ และเป็นอันตรายได้

ขนาดปกติสำหรับคนทั่วไปคือดื่มกาแฟไม่เกินวันละ ๒ แก้ว หรือเทียบเป็นสารกาเฟอีนไม่ควรเกินวันละ ๒๐๐ มิลลิกรัม เพราะถ้าได้กาแฟปริมาณมากๆ หรือได้สารกาเฟอีนปริมาณมากจนเกินขนาด สารนี้จะไปกระตุ้นสมองและหัวใจ ทำให้เกิดอาการผิดปกติขึ้นได้ เช่น กระวนกระวาย ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย หงุดหงิด หัวใจเต้นเร็ว ใจสั่น ความดันโลหิตสูงขึ้น จนเกิดอันตรายได้

อาการ "แพ้กาแฟ" (หัวใจเต้นผิดปกติ)
มี บางคนอาจเกิดอาการที่เรียกว่า "แพ้กาแฟ" จะรู้สึกใจสั่น หวิวๆ หัวใจเต้นแรง นอนไม่หลับ หงุดหงิด กระวนกระวาย เมื่อได้ดื่มกาแฟ หรือได้สารกาเฟอีน เป็นต้น เพราะคนกลุ่มนี้มีการเต้นของหัวใจที่ผิดปกติอยู่แล้ว เมื่อได้สารกาเฟอีนไปกระตุ้นอีก การเต้นของหัวใจจะปรากฏจนสังเกตได้อย่างชัดเจน

ดังนั้น ทุกครั้งที่ดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มที่มีสารกาเฟอีนก็จะปรากฏอาการหัวใจเต้น ผิดปกติ ใจสั่น หวิวๆ หัวใจเต้นแรง นอนไม่หลับ หงุดหงิด กระวนกระวาย คอกาแฟมักเรียกกันว่า "แพ้กาแฟ" แต่จริงๆ แล้ว เป็นความผิดปกติจากการเต้นของหัวใจ

กาแฟจัดเป็นสารเสพติดหรือไม่?
ถึงแม้ว่าเราจะดื่มกาแฟเป็นประจำทุกวันและมีการใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลก แต่ก็ไม่จัดว่ากาแฟหรือกาเฟอีนเป็นสารเสพติด เพราะเมื่อดื่มกาแฟไปเรื่อยๆ ก็ไม่มีความจำเป็นต้องเพิ่มปริมาณกาแฟมากขึ้นๆ เรื่อยๆ และเมื่อต้องการหยุดดื่มกาแฟก็สามารถหยุดได้เลยทันที หรือวันใดที่ไม่ได้ดื่มกาแฟก็ไม่มีอาการผิดปกติในลักษณะเดียวกันกับที่พบใน สารเสพติด แต่อาจจะมีอาการอ่อนเพลียบ้างเล็กน้อย แต่เป็นไม่มาก ประมาณ ๑-๒ วัน ก็จะกลับมาเป็นปกติได้เอง

กาแฟ "ลดความอ้วน" ได้จริงหรือ?
จาก กาแฟที่เป็นเครื่องดื่มยอดนิยม จึงมีนักธุรกิจหัวใสสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ "กาแฟสูตรผสมผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดต่างๆ" เช่น โสม ไฟเบอร์ เกลือแร่ ฯลฯ และโฆษณาว่า "กาแฟเพื่อสุขภาพ" โดยนำผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมาเชื่อมโยงกับสุขภาพและการควบคุมน้ำหนัก (จะได้ผลดีจริงหรือ?)

หุ่นผอม เพรียวลม ดีจริงหรือ?
สังคม ปัจจุบันมีค่านิยมอย่างสูงต่อ "การผอมแบบเพรียวลม" ที่นิยมกันมากในกลุ่มดาราและนางแบบก่อนที่จะแพร่กระจายสู่กลุ่มวัยรุ่นและ วัยทำงาน ที่พบเห็นได้ดาษดื่นในสื่อสารมวลชนสาขาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นหนังสือพิมพ์ นิตยสาร วิทยุ โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต เป็นต้น

"ทำให้เกิดความคาดหวังของสังคมที่เป็นแรงกดดันต่อวัยรุ่นและวัยทำงานทั้งชายและ หญิง ให้พยายามกันทุกวิถีทางเพื่อให้เป็นคนที่ทันสมัย ไม่ตกยุค ด้วยการรักษาเรือนร่างให้ผอมสเลนเดอร์ (หุ่นผอม เพรียวลม)" และแข่งขันกันตามกระแสสังคม ด้วยวิธีใดก็ได้ ขอให้ผอมและเพรียวลม เป็นเป้าหมายสูงสุด ซึ่งหลายๆ ครั้งก็เกินความพอดี พองาม หรือความพอเหมาะ พอควร และอีกหลายๆ โอกาส ก็อาจจะส่งผลสะท้อนกลับให้เป็นเป็นปัญหาต่อสุขภาพของตนเองได้ ด้วยค่านิยมหุ่นผอม เพรียวลมนี้

"กระแสบริโภคนิยม" ช่วยเสริมแรงกดดัน หุ่นผอม เพรียวลม
อีก ประเด็นหนึ่งที่เสมือนเป็นตัวช่วยสำคัญส่งเสริมความต้องการลดความอ้วน ก็คือ "กระแสบริโภคนิยม" ที่ปัจจุบันมีอาหารการกินอย่างสะดวกสบาย ไม่ว่าจะเป็นอาหารขบเคี้ยว หาบเร่ แผงลอย ร้านอาหาร ภัตตาคาร จนถึงกิจการแฟรนไชส์อาหารยี่ห้อดังๆ จากต่างประเทศ ที่มีการโฆษณาให้เป็นที่รู้จัก หาซื้อได้ง่าย รวมถึงมีบริการส่งถึงที่เรียกว่า "delivery" ล้วนเปิดโอกาสให้กินอาหารมากยิ่งขึ้น ส่งผลให้มีคนอ้วนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

กระแสทั้ง ๒ สร้างแรงกดดัน เรื่องลดความอ้วน
จากกระแส สังคมทั้ง ๒ ได้แก่

๑) หุ่นผอม เพรียวลม และ

๒) บริโภคนิยม ทำให้เกิดแรงกดดันในสังคมที่ต้องการความผอมเป็นสรณะ เป็นสุดยอด เป็นดั่งความหวังที่รอคอย เกิด "ความต้องการ" หรือ "อุปสงค์" ต่อความผอมหุ่นดีเป็นจำนวนมหาศาล ที่เฝ้าชะเง้อ รอคอยความหวังว่าเมื่อใดจะมียาดีหรือของวิเศษ ที่จะช่วยตอบสนองเติมเต็มความอยากได้ อยากผอม อยากสเลนเดอร์ เหมือนนางแบบ เหมือนดารา

ท่ามกลางกระแสความต้องการ "ผอม" (ลดความอ้วน) ดังนั้นเมื่อใดก็ตามที่มีข่าวคราวยาดี หรือของวิเศษ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนช่วยลดน้ำหนักหรือลดความอ้วนได้ ก็เสมือนกับเป็นการจุดประกายความหวัง ช่วยเติมเต็มความต้องการในใจลึกๆ ที่เฝ้ารอคอย เหมือนชีวิตยังมีความหวังให้กับกลุ่มคนเหล่านั้นได้ชื่นใจ

กาแฟลดความอ้วน... เป็นของวิเศษจริงหรือ?
กาแฟ ลดความอ้วนส่วนใหญ่จะโฆษณาด้วยการขายตรงแบบปากต่อปาก หรือการโฆษณาแอบแฝงตามสื่อมวลชนที่ไม่ได้พูดตรงๆ แต่ใช้กิจกรรมหรือท่าทาง สื่อสารให้เข้าใจว่ากาแฟนั้นช่วยลดความอ้วนได้ (จริงหรือ?)
เมื่อมีผลิตภัณฑ์ที่โฆษณา (โอ้อ้วด แอบอ้าง) ว่าช่วยลดความอ้วนได้ จึงเป็นที่นิยมของหนุ่มสาวและวัยทำงาน

สารอาหารที่ผสมในกาแฟกับการลดความอ้วน
ผลิตภัณฑ์ กาแฟเป็นจำนวนมาก อ้างว่าได้เพิ่มเติมสารอาหารดีๆ บางอย่างที่ช่วยให้ลดความอ้วน เช่น ไฟเบอร์ (ช่วยเพิ่มกากอาหารในอุจจาระ) คอลลาเจน (ที่พบได้ในเนื้อสัตว์ และจะถูกย่อยเป็นโปรตีนขนาดเล็กก่อนถูกดูดซึมเหมือนโปรตีนทั่วไป) แอล-คาร์นิทีนและโครเมียม (ไม่มีผลต่อการลดน้ำหนัก) เป็นต้น ซึ่งล้วนแต่เป็นการอวดอ้าง โฆษณาเกินจริงทั้งสิ้น เพราะยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ยืนยันว่าสารเหล่านี้มีคุณสมบัติลดความ อ้วนได้เลย

เครื่องหมาย อย. แสดงว่าเชื่อถือได้หรือไม่?
อีก เหตุผลหนึ่งที่ทำให้ผู้บริโภคหลงเชื่อ คือเครื่องหมาย "อย" ซึ่งผู้ผลิตหลายรายอ้างว่า "ได้ผ่าน อย. แล้ว" (ได้ผ่านการตรวจสอบจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาแล้ว)

เรื่องนี้จะ ต้องขยายความต่อว่า "การได้เครื่องหมาย อย. นั้น จะหมายความว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวจัดเป็นอาหารหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ไม่ใช่ยา)" และรับรองว่า "ได้ผ่านการผลิตตามหลักการผลิตที่ดีแล้ว (ผลิตมาอย่างมีสุขลักษณะ)" เป็นการควบคุมขั้นตอนการผลิตที่ถูกสุขลักษณะเท่านั้น และไม่ได้มีสรรพคุณเหมือนหรือเทียบเท่ากับยา ที่จะสามารถลดน้ำหนักหรือลดความอ้วนได้ ดังที่ได้โฆษณา หรือแอบอ้าง

กาแฟปลอมปนยาลดความอ้วน
ยิ่ง ไปกว่านั้น ยังมีรายงานข่าวเมื่อเร็วๆ นี้ว่า ทาง อย. ได้เข้าจับกุมผลิตภัณฑ์กาแฟที่เติม "ยาลดความอ้วน" ลงไปผสมอีกด้วย ซึ่งเมื่อนำไปตรวจพบว่าเป็นยาไซบูทรามีน (sibutramine) ซึ่งเป็นยาลดความอ้วนที่มีอันตรายสูง ในทางกฎหมายจัดเป็นยาควบคุมพิเศษ ที่จะต้องจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น ไม่สามารถหาซื้อได้ในร้านขายยาทั่วไป

ใช้ยาลดความอ้วน (ไม่ปรึกษาแพทย์) อันตรายถึงตายได้
ผล ข้างเคียงของยาไซบูทรามีนที่พบบ่อย ได้แก่ ความดันโลหิตสูง และหัวใจเต?นเร็ว ปากแห้ง ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ และท้องผูก และห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคหัวใจขาดเลือด ผู้ป่วยที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ดี ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบ ผู้ป่วยโรคตับ ผู้ป่วยโรคไต ผู้ที่มีโรคต้อหิน รวมไปถึงหญิงตั้งครรภ?และให้นมบุตรด้วย

นอกจากนี้เมื่อ ๒-๓ เดือนก่อน มีข่าวว่าสาววัยรุ่นซื้อยาลดความอ้วนทางอินเทอร์เน็ตใช้เอง โดยไม่ปรึกษาแพทย์ และเสียชีวิตก่อนวัยอันควรจากยาดังกล่าวอีกด้วย ดังนั้นการใช้ยาลดความอ้วนจึงไม่ควรไปหาซื้อมาใช้โดยลำพัง คิดเอง ซื้อเอง ใช้เอง ตามโฆษณา อาจจะเกิดอันตรายได้ ควรไปปรึกษาแพทย์เพื่อประสิทธิภาพและความปลอดภัยจะเป็นการดีที่สุด

เครื่องดื่มเป็นสาเหตุสำคัญของความอ้วน
เมื่อเร็วๆ นี้ มีบทความทางการแพทย์รายงานว่า เครื่องดื่มมีส่วนสำคัญถึงครึ่งหนึ่งของน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น หรือครึ่งหนึ่งของความอ้วนเกิดจากเครื่องดื่ม

ทั้ง นี้ ปัจจุบันมีเครื่องดื่มหลากหลายรูปแบบ ทั้งชนิดที่เป็นชา สมุนไพร กาแฟ ฯลฯ ซึ่งมีการปรุงสี กลิ่น และรสให้น่ากิน และในจำนวนนั้นก็มีน้ำตาลที่ช่วยให้หวานชื่นใจ หรืออาจจะเป็นครีม ที่ช่วยให้เข้มข้นน่ากิน ทั้งน้ำตาลและครีมตลอดจนสารปรุงแต่งอื่นๆ ที่มีอยู่ในเครื่องดื่ม ล้วนเป็นต้นเหตุถึงครึ่งหนึ่งของความอ้วนของมนุษย์

รู้ทันผลิตภัณฑ์เสริมอาหารด้วยการอ่านฉลาก
ก่อน จากกันฉบับนี้ ขอสรุปว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ที่มีเครื่องหมาย อย. ไม่ได้หมายความว่า มีคุณสมบัติในการรักษาโรคได้ และย้ำว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (เช่น กาแฟ) ถึงแม้จะผสมสารอาหารใดๆ ก็ตาม ก็ไม่มีคุณสมบัติในการลดความอ้วนได้

ตรงกันข้าม อาจทำให้เกิดโทษต่อสุขภาพได้ ถ้าบริโภคมากเกินไปหรือไม่เหมาะสม อาจต้องทนทุกข์กับผลข้างเคียงของยาอันตรายที่ลักลอบเติมมาในผลิตภัณฑ์เหล่า นั้นด้วย และบางครั้งอาจทำให้เสียชีวิตได้

อย่าตกเป็น "เหยื่อ" ของผลิตภัณฑ์ที่แอบอ้าง หลอกลวง
การ เลือกผลิตภัณฑ์จึงควรอ่านฉลากให้ชัดเจน ใช้วิจารณญาณด้วยความรอบครอบ อย่าเชื่อคำกล่าวอ้างของผู้ขายหรือโฆษณาที่เกินความจริง เพราะไม่เช่นนั้นจะตกเป็น "เหยื่อ" ของผลิตภัณฑ์ที่ผิดกฎหมาย และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

การ "ลดความอ้วน" อย่างยั่งยืน
การลดความอ้วนด้วยยา ควรอยู่ในความดูแลของแพทย์ เพื่อประสิทธิภาพและความปลอดภัยในการใช้ยาดังกล่าว
สำหรับ การลดความอ้วน วิธีง่ายๆ ได้แก่ การออกกำลังกายเป็นประจำ ครั้งละประมาณ ๓๐ นาที สัปดาห์ละ ๓ ครั้งขึ้นไป นอกจากจะเผาผลาญพลังงานที่เกินออกจากร่างกายแล้ว ยังช่วยขับเหงื่อ เลือดไหลเวียนได้ดียิ่งขึ้น เป็นการพักผ่อนและผ่อนคลายทั้งกล้ามเนื้อและอารมณ์ได้อย่างดี เมื่อกลับไปพักผ่อนก็ช่วยให้นอนหลับได้สนิทยิ่งขึ้น เมื่อตื่นขึ้นมาก็จะสดชื่นและทำงานในวันใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

แหล่งข้อมูลและภาพประกอบ
ภก.ดร.วิรัตน์ ทองรอด, http://blog.eduzones.com/poonpreecha/79268

ปคบ. รวบสาวเมืองนนท์ ขายอาหารเสริมปลอม หลายรายการรวมมูลค่า 2 แสน เตรียมขยายผลจับกุมต่อ, http://www.innnews.co.th/shownews/show?newscode=451313

อย. จับกาแฟลดความอ้วน 3 ยี่ห้อ ตรวจพบผสมยาลดความอ้วน

2013-06-28T13:48:00.001+07:00

ภญ.ศรีนวล กรกชกร รองเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เปิดเผยว่า จากการที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ตรวจสอบผลิตภัณฑ์อาหารจากการร้องเรียนของผู้บริโภค โดยได้เก็บตัวอย่างผลิตภัณฑ์กาแฟจาก “ร้านบ้านสมุนไพร” 3 ยี่ห้อ ผลวิเคราะห์พบสารไซบูทรามีน (Sibutramine) ในผลิตภัณฑ์กาแฟทั้ง 3 รายการ

อย.ประกาศผลตรวจผลิตภัณฑ์กาแฟ 3 ยี่ห้อ ที่เคยตรวจจับพบสารไซบูทรามีน ซึ่งเป็นยาลดความอ้วน ดังคาด ล้วนเป็นผลิตภัณฑ์กาแฟที่แสดงฉลากอวดอ้างทําให้ผอมทั้งสิ้น จัดเป็นอาหารไม่บริสุทธิ์มีสิ่งน่าจะเป็น อันตรายแก่สุขภาพเจือปน แจ้งเตือนผู้จําหน่าย และแจ้งสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ รวมทั้งด่าน อาหารและยาให้เฝ้าระวังผลิตภัณฑ์กาแฟดังกล่าว และผลิตภัณฑ์กาแฟที่มีฉลากอวดอ้างลดความอ้วน มิให้เข้า มาจําหน่ายแก่ผู้บริโภคแล้ว

รองเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เปิดเผยว่า จากการที่สํานักงาน คณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ตรวจสอบผลิตภัณฑ์อาหารจากการร้องเรียนของผู้บริโภค โดยได้เก็บ ตัวอย่างผลิตภัณฑ์กาแฟจาก “ร้านบ้านสมุนไพร” เลขที่ A 3/7 ชั้น 1 ห้างโลตัส สาขาบางกะปิ ถนนลาดพร้าว แขวงคลองจั่น เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร และได้ส่งตัวอย่างผลิตภัณฑ์กาแฟเพื่อตรวจวิเคราะห์ ที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ จํานวน 3 รายการ ซึ่งล้วนแต่เป็นผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีเลขสารบบอาหารในกรอบ เครื่องหมาย อย. และแสดงฉลากอวดอ้างลดความอ้วน ได้แก่

1.) กาแฟบรรจุกระป๋องโลหะทรงกลม ฉลาก สีขาว-แดง ระบุข้อความ “กาแฟมหัศจรรย์ 26 วัน ผอม...มี 26 ซอง บรรจุซองละ 10 กรัม”

2.)กาแฟบรรจุ รวมในกระป๋องโลหะทรงรี ฉลากสีดํา-แดง ระบุข้อความ “สําหรับคนดื้อ (ลดยาก) Brazil Potent Slimming Coffee...ขนาด 10 กรัม/ถุง × 26 ถุง...ผู้ร่วมผลิต:บริษัทเทคโนโลยีชีวภาพอ้ายซื่อหยวนเยอรมันนีกรุ๊ป จํากัด บริษัท ผลิตภัณฑ์บํารุงสุขภาพไห่ฝางซิ่นเพ็ง จํากัด เลขที่ 29 ถนนเหอผิง เขตไห่เฉิน เมืองไห่ฝาง” และ

3.)กาแฟบรรจุกล่องกระดาษรูปทรงสี่เหลี่ยมสีน้ําตาลทองรูปถ้วยกาแฟระบุข้อความ“Slimming Coffee Lishou lnstant Coffee Net.WT : 150 g (10 g × 150 bags)...” Batch number: 120510 Production date:2012/05/10 Valid Date: 2014/05/09

ปรากฏผลวิเคราะห์พบสารไซบูทรามีน(Sibutramine) ในผลิตภัณฑ์กาแฟ ทั้ง 3 รายการ จึงจัดเป็นอาหารที่มีสิ่งที่น่าจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพเจือปนอยู่ ถือเป็นอาหารไม่บริสุทธิ์

ขณะนี้ อย.ได้แจ้งไปยังสํานักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ รวมทั้งด่านอาหารและยาให้เฝ้าระวังผลิตภัณฑ์กาแฟดังกล่าวมิให้เล็ดรอดเข้ามาขาย และขอเตือนมายัง ผู้บริโภคให้ระมัดระวังในการเลือกซื้อกาแฟดังกล่าวมาบริโภค อย่าได้หลงคารมผู้ขายว่ากินแล้วจะสามารถ ทําให้ลดความอ้วนได้ เพราะมักตรวจพบลักลอบใส่สารไซบูทรามีน เมื่อผู้บริโภคได้รับสารดังกล่าวสะสมเข้าไป ในร่างกายเป็นจํานวนมาก อาจเป็นอันตรายต่อการบริโภค เนื่องจากสารดังกล่าวมีผลข้างเคียงสูง ได้แก่ ทําให้ เกิดความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว ปากแห้ง ปวดศีรษะ นอนไม่หลับ และ ท้องผูก เป็นต้น หากต้องการลด หรือควบคุมน้ําหนัก ไม่จําเป็นต้องบริโภคผลิตภัณฑ์กาแฟ หรือ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใด ๆ ควรควบคุมการ บริโภคอาหารร่วมกับการออกกําลังกายเป็นประจํา หากผู้บริโภคพบเห็นการผลิตหรือจําหน่ายผลิตภัณฑ์ สุขภาพผิดกฎหมาย สามารถแจ้งร้องเรียนได้ที่สายด่วน อย. 1556 หรือสํานักงานสาธารณสุขจังหวัด

แหล่งข้อมูล

กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค, 28มิถุนายน2556 ,

http://www.fda.moph.go.th/www_fda/data_center/ifm_mod/nw/ข่าวผลพิสูจน์อาหารร้านบ้านสมุนไพร.pdf

ต่อมลูกหมากโต ยาที่ใช้รักษามีอะไรบ้าง???

2013-06-27T07:08:00.001+07:00

โรคต่อมลูกหมากโต คือ สภาวะที่ต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ผิดปกติ เนื่องจากตำแหน่งของต่อมลูกหมากจะอยู่ในบริเวณใต้กระเพาะปัสสาวะ อาจจะเกี่ยงเนื่องไปเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากหรือไม่ก้อได้ ยาที่ใช้ในกาารักษาและอาหารเสริมที่ใช้ป้องกันมีหลายตัว เรามีบทความการรักษาโดยการใช้ยาโดย นพ.เปรมสันติ์ สังฆ์คุ้ม โรงพยาบาลรามาธิบดี มาแนะนำให้ทราบถึงการใช้ยาแต่ละตัว การรักษาต่อมลูกหมากโตโดยการใช้ยา ซึ่งในการรักษาผู้ป่วยแต่ละคนจะมีรายละเอียดปลีกย่อยแตกต่างกันออกไปตามอาการของผู้ป่วย ทำให้การรักษาผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตอาจมีความแตกต่างกันบ้าง ดังนั้นเราไม่แนะนำให้ทุกท่านไปซื้อยากินเองนะครับ เราอยากให้ท่านได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ผู้เชี่ยชาญแต่ละท่านที่พร้อมดูแลท่านอยู่แล้ว การรักษาโดยการใช้ยาจะใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงมากขึ้น หรืออาการผิดปกติของการถ่ายปัสสาวะนั้นส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ทำให้คุณภาพชีวิตของเราลดลง ดังนั้นการรักษาต่อมลูกหมากโตโดยการใช้ยา ต้องร่วมกับการปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตประจำวันที่มีผลต่อการปัสสาวะนั้นเป็นวิธีที่ได้ผลดีที่สุด และมีผลข้างเคียงไม่มากนัก เนื่องจากยารักษาต่อมลูกหมากโตในปัจจุบันมีผลข้างเคียงน้อยกว่ายารักษาต่อมลูกหมากโตในยุคเก่าๆ ยาที่ใช้รักษาโรคต่อมลูกหมากโตแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ๆได้ดังนี้ ยาคลายกล้ามเนื้อเรียบของต่อมลูกหมาก (Alpha-adrenergic antagonist) เนื่องจากในต่อมลูกหมากมีส่วนประกอบของกล้ามเนื้อเรียบอยู่ประมาณ 40% และกล้ามเนื้อเรียบเหล่านี้จะมีการบีบตัวทำให้ท่อปัสสาวะมีการตีบแคบลง เป็นสาเหตุให้เกิดอาการปัสสาวะลำบาก ยากลุ่มนี้จะทำให้กล้ามเนื้อเรียบเหล่านี้คลายตัว ท่อปัสสาวะกว้างขึ้น ทำให้ปัสสาวะได้คล่องขึ้น เบ่งปัสสาวะน้อยลง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Terazosin , Doxazosin , Alfuzosin , Tamzulosin , Silodosin เป็นต้น ยาแต่ละตัวมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน เห็นผลเร็ว ทานยาเพียงวันละหนึ่งครั้ง และเป็นยาที่มีทั่วไปในโรงพยาบาลเกือบทุกแห่ง จึงมักเป็นยาตัวแรกที่แพทย์มักจะจ่ายให้แก่ผู้ป่วย ยากลุ่มนี้อาจมีอาการข้างเคียงได้บ้าง เช่น เวียนศรีษะ หน้ามืด อ่อนเพลีย คัดจมูก เป็นต้น ยาลดขนาดต่อมลูกหมาก (5alpha-reductase inhibitor) ยากลุ่มนี้ออกฤทธิ์โดยยับยั้งเอนไซม์ 5 alpha-reductase เป็นเอนไซม์ที่ตรวจพบได้ใจต่อมลูกหมาก เอนไซม์นี้ทำหน้าที่เปลี่ยนฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนให้เป็นฮอร์โมนไดไฮโดรเทสโทสเตอโรน ผลของฮอร์โมนไดไฮโดรเทสโทสเตอโรนทำให้ต่อมลูกหมากมีขนาดโตขึ้น ดังนั้นเมื่อรับประทานยาในกลุ่มนี้แล้วขนาดของต่อมลูกหมากจะค่อยๆลดลงประมาณ 20% ที่ระยะเวลาประมาณ 6-12 เดือน ทำให้การปัสสาวะทำได้คล่องขึ้น ยากลุ่มนี้ใช้เวลาในการออกฤทธิ์นานกว่ายาคลายกล้ามเนื้อเรียบต่อมลูกหมาก ดังนั้นจึงมักไม่ใช่ยาตัวแรกที่ผู้ป่วยได้รับ การใช้ยากลุ่มนี้มักใช้ร่วมกันกับยาคลายกล้ามเนื้อเรียบต่อมลูกหมากในผู้ป่วยที่มีขนาดต่อมลูกหมากโตมากกว่า 30-40 กรัมขึ้นไป มีการศึกษาในผู้ป่วยที่ได้รับยาสองชนิดนี้ร่วมกันพบว่าสามารถลดการดำเนินโรคต่อมลูกหมากโตได้ (risk reduction 67% from MTOPS trial) ตัวอย่างในกลุ่มนี้ เช่น Fenasteride Dutrasteride เนื่องจากยากลุ่มนี้มีผลยับยั้งฮอร์โมนไดไฮโดรเทสโทสเตอโรนอาจมีผลข้างเคียงจากการที่ฮอร์โนลดลงได้บ้าง เช่น ความต้องการและสมรรถภาพทางเพศลดลง ยาลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ (Anticholinergic) โรคต่อมลูกหมากโตนั้นนอกจากทำให้เกิดการอุดกั้นของท่อปัสสาวะยังมีผลต่อกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะด้วย ผลที่เกิดตามมาทำให้กระเพาะปัสสาวะมีการบีบตัวไวกว่าปกติ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการปัสสาวะบ่อย ต้องรีบไปเข้าห้องน้ำหลังปวดปัสสาวะเพราะกลัวปัสสาวะราด รวมถึงปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน ดังนั้นผู้ป่วยที่ได้รับยาคลายกล้ามเนื้อเรียบต่อมลูกหมากแล้วยังมีอาการปัสสาวะบ่อยมากอยู่ ยากลุ่มนี้อาจทำให้อาการปัสสาวะบ่อยดีขึ้นได้ ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Oxybutinin , Tolteridine , Trospium , Solifenacin , Darifenacin เป็นต้น ผลข้างเคียงของยากลุ่มนี้อาจทำให้มีอาการปากแห้ง คอแห้ง ท้องผูกได้ และไม่ควรใช้ยากลุ่มนี้ในผู้ป่วยที่มีอาการอุดกั้นของท่อปัสสาวะรุนแรง มีปัสสาวะเหลือค้างในกระเพาะปัสสาวะมาก หรือเป็นต้อหิน (narrow angle glaucoma)ร่วมด้วย ยากลุ่มสมุนไพร (Phytotherapeutics) ในท้องตลาดมียากลุ่มสมุนไพรที่ให้สรรพคุณในการรักษาโรคต่อมลูกหมากโตเป็นจำนวนมากและมีราคาแตกต่างกัน ผู้ป่วยหลายๆท่านใช้ยากลุ่มนี้แล้วอาการดีขึ้น หลายท่านอาจเกิดความสงสัยว่ากลไกการออกฤทธิ์เป็นอย่างไร ได้ผลหรือไม่ ข้อมูลทางการแพทย์ที่มียังไม่ทราบกลไกการออกฤทธ์ของยากลุ่มนี้ชัดเจน แต่เชื่อว่าเกิดจากหลายกลไกตามที่กล่าวมาข้างต้นรวมๆกัน ดังนั้นข้อมูลที่มี ณ ปัจจุบันยังมีไม่มากพอที่จะสนับสนุนหรือต่อต้านการใช้ยาในกลุ่มนี้ครับ ที่กล่าวมาเป็นภาพรวมของการรักษาต่อมลูกหมากโตโดยการใช้ยา ซึ่งในการรักษาผู้ป่วยแต่ละคนจะมีรายละเอียดปลีกย่อยแตกต่างกันออกไปตามอาการของผู้ป่วย ทำให้การรักษาผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตอาจมีความแตกต่างกันบ้าง หากท่านมีข้อสงสัยเรื่องยาประการใด อย่าลังเลใจ เภสัชกรใจดีทั้งหลายพร้อมให้คำปรึกษาเรื่องยาอยู่แล้วครับ แหล่งข้อมูล นพ.เปรมสันติ์ สังฆ์คุ้ม, การรักษาโดยการใช้ยา (Medical therapy) , โรคต่อมลูกหมาก โรงพยาบาลรามาธิบดี, http://www.prostate-rama.com/conten6_2.php รูปประกอบ มาจาก http://www.mims.com/Thailand http://www.yourcancertoday.com/Cancers/Prostate-Cancer/78 http://nafcpowderroomtalk.blogspot.com/2012/06/not-just-about-men.html

โรคต่อมลูกหมากโต คือ สภาวะที่ต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ผิดปกติ เนื่องจากตำแหน่งของต่อมลูกหมากจะอยู่ในบริเวณใต้กระเพาะปัสสาวะ อาจจะเกี่ยงเนื่องไปเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากหรือไม่ก้อได้ ยาที่ใช้ในกาารักษาและอาหารเสริมที่ใช้ป้องกันมีหลายตัว เรามีบทความการรักษาโดยการใช้ยาโดย นพ.เปรมสันติ์ สังฆ์คุ้ม โรงพยาบาลรามาธิบดี มาแนะนำให้ทราบถึงการใช้ยาแต่ละตัว

การรักษาต่อมลูกหมากโตโดยการใช้ยา

ซึ่งในการรักษาผู้ป่วยแต่ละคนจะมีรายละเอียดปลีกย่อยแตกต่างกันออกไปตามอาการของผู้ป่วย ทำให้การรักษาผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตอาจมีความแตกต่างกันบ้าง ดังนั้นเราไม่แนะนำให้ทุกท่านไปซื้อยากินเองนะครับ เราอยากให้ท่านได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ผู้เชี่ยชาญแต่ละท่านที่พร้อมดูแลท่านอยู่แล้ว

การรักษาโดยการใช้ยาจะใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงมากขึ้น หรืออาการผิดปกติของการถ่ายปัสสาวะนั้นส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ทำให้คุณภาพชีวิตของเราลดลง ดังนั้นการรักษาต่อมลูกหมากโตโดยการใช้ยา ต้องร่วมกับการปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตประจำวันที่มีผลต่อการปัสสาวะนั้นเป็นวิธีที่ได้ผลดีที่สุด และมีผลข้างเคียงไม่มากนัก เนื่องจากยารักษาต่อมลูกหมากโตในปัจจุบันมีผลข้างเคียงน้อยกว่ายารักษาต่อมลูกหมากโตในยุคเก่าๆ

ยาที่ใช้รักษาโรคต่อมลูกหมากโตแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ๆได้ดังนี้

ยาคลายกล้ามเนื้อเรียบของต่อมลูกหมาก
(Alpha-adrenergic antagonist) เนื่องจากในต่อมลูกหมากมีส่วนประกอบของกล้ามเนื้อเรียบอยู่ประมาณ 40% และกล้ามเนื้อเรียบเหล่านี้จะมีการบีบตัวทำให้ท่อปัสสาวะมีการตีบแคบลง เป็นสาเหตุให้เกิดอาการปัสสาวะลำบาก

ยากลุ่มนี้จะทำให้กล้ามเนื้อเรียบเหล่านี้คลายตัว ท่อปัสสาวะกว้างขึ้น ทำให้ปัสสาวะได้คล่องขึ้น เบ่งปัสสาวะน้อยลง
ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น
Terazosin
, Doxazosin

, Alfuzosin

, Tamzulosin

, Silodosin เป็นต้น

ยาแต่ละตัวมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน เห็นผลเร็ว ทานยาเพียงวันละหนึ่งครั้ง และเป็นยาที่มีทั่วไปในโรงพยาบาลเกือบทุกแห่ง จึงมักเป็นยาตัวแรกที่แพทย์มักจะจ่ายให้แก่ผู้ป่วย ยากลุ่มนี้อาจมีอาการข้างเคียงได้บ้าง เช่น เวียนศรีษะ หน้ามืด อ่อนเพลีย คัดจมูก เป็นต้น

ยาลดขนาดต่อมลูกหมาก (5alpha-reductase inhibitor)

ยากลุ่มนี้ออกฤทธิ์โดยยับยั้งเอนไซม์ 5 alpha-reductase เป็นเอนไซม์ที่ตรวจพบได้ใจต่อมลูกหมาก เอนไซม์นี้ทำหน้าที่เปลี่ยนฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนให้เป็นฮอร์โมนไดไฮโดรเทสโทสเตอโรน ผลของฮอร์โมนไดไฮโดรเทสโทสเตอโรนทำให้ต่อมลูกหมากมีขนาดโตขึ้น ดังนั้นเมื่อรับประทานยาในกลุ่มนี้แล้วขนาดของต่อมลูกหมากจะค่อยๆลดลงประมาณ 20% ที่ระยะเวลาประมาณ 6-12 เดือน ทำให้การปัสสาวะทำได้คล่องขึ้น

ยากลุ่มนี้ใช้เวลาในการออกฤทธิ์นานกว่ายาคลายกล้ามเนื้อเรียบต่อมลูกหมาก ดังนั้นจึงมักไม่ใช่ยาตัวแรกที่ผู้ป่วยได้รับ การใช้ยากลุ่มนี้มักใช้ร่วมกันกับยาคลายกล้ามเนื้อเรียบต่อมลูกหมากในผู้ป่วยที่มีขนาดต่อมลูกหมากโตมากกว่า 30-40 กรัมขึ้นไป มีการศึกษาในผู้ป่วยที่ได้รับยาสองชนิดนี้ร่วมกันพบว่าสามารถลดการดำเนินโรคต่อมลูกหมากโตได้ (risk reduction 67% from MTOPS trial)

ตัวอย่างในกลุ่มนี้ เช่น

Fenasteride

Dutrasteride

เนื่องจากยากลุ่มนี้มีผลยับยั้งฮอร์โมนไดไฮโดรเทสโทสเตอโรนอาจมีผลข้างเคียงจากการที่ฮอร์โนลดลงได้บ้าง เช่น ความต้องการและสมรรถภาพทางเพศลดลง

ยาลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ (Anticholinergic)

โรคต่อมลูกหมากโตนั้นนอกจากทำให้เกิดการอุดกั้นของท่อปัสสาวะยังมีผลต่อกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะด้วย ผลที่เกิดตามมาทำให้กระเพาะปัสสาวะมีการบีบตัวไวกว่าปกติ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการปัสสาวะบ่อย ต้องรีบไปเข้าห้องน้ำหลังปวดปัสสาวะเพราะกลัวปัสสาวะราด รวมถึงปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

ดังนั้นผู้ป่วยที่ได้รับยาคลายกล้ามเนื้อเรียบต่อมลูกหมากแล้วยังมีอาการปัสสาวะบ่อยมากอยู่ ยากลุ่มนี้อาจทำให้อาการปัสสาวะบ่อยดีขึ้นได้
ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น

Oxybutinin ,

Tolteridine

, Trospium

, Solifenacin

, Darifenacin เป็นต้น

ผลข้างเคียงของยากลุ่มนี้อาจทำให้มีอาการปากแห้ง คอแห้ง ท้องผูกได้ และไม่ควรใช้ยากลุ่มนี้ในผู้ป่วยที่มีอาการอุดกั้นของท่อปัสสาวะรุนแรง มีปัสสาวะเหลือค้างในกระเพาะปัสสาวะมาก หรือเป็นต้อหิน (narrow angle glaucoma)ร่วมด้วย

ยากลุ่มสมุนไพร (Phytotherapeutics)

ในท้องตลาดมียากลุ่มสมุนไพรที่ให้สรรพคุณในการรักษาโรคต่อมลูกหมากโตเป็นจำนวนมากและมีราคาแตกต่างกัน ผู้ป่วยหลายๆท่านใช้ยากลุ่มนี้แล้วอาการดีขึ้น หลายท่านอาจเกิดความสงสัยว่ากลไกการออกฤทธิ์เป็นอย่างไร ได้ผลหรือไม่
ข้อมูลทางการแพทย์ที่มียังไม่ทราบกลไกการออกฤทธ์ของยากลุ่มนี้ชัดเจน แต่เชื่อว่าเกิดจากหลายกลไกตามที่กล่าวมาข้างต้นรวมๆกัน ดังนั้นข้อมูลที่มี ณ ปัจจุบันยังมีไม่มากพอที่จะสนับสนุนหรือต่อต้านการใช้ยาในกลุ่มนี้ครับ

ที่กล่าวมาเป็นภาพรวมของการรักษาต่อมลูกหมากโตโดยการใช้ยา ซึ่งในการรักษาผู้ป่วยแต่ละคนจะมีรายละเอียดปลีกย่อยแตกต่างกันออกไปตามอาการของผู้ป่วย ทำให้การรักษาผู้ป่วยต่อมลูกหมากโตอาจมีความแตกต่างกันบ้าง หากท่านมีข้อสงสัยเรื่องยาประการใด อย่าลังเลใจ เภสัชกรใจดีทั้งหลายพร้อมให้คำปรึกษาเรื่องยาอยู่แล้วครับ

แหล่งข้อมูล

นพ.เปรมสันติ์ สังฆ์คุ้ม,
การรักษาโดยการใช้ยา (Medical therapy) , โรคต่อมลูกหมาก โรงพยาบาลรามาธิบดี,
http://www.prostate-rama.com/conten6_2.php

รูปประกอบ มาจาก

http://www.mims.com/Thailand

http://www.yourcancertoday.com/Cancers/Prostate-Cancer/78

http://nafcpowderroomtalk.blogspot.com/2012/06/not-just-about-men.html

ผู้ชายวัยทอง ร่างกายเหี่ยว ใจหดหู่ sex หมด คุณกำลังเป็นอยู่หรือเปล่า???

2013-06-26T08:53:00.000+07:00

ที่เรียกกันว่าผู้ชายวัยทอง ถึงแม้นว่าอัณฑะไม่ได้หยุดสร้างฮอร์โมนเพศชาย เพียงแต่สร้างในปริมาณน้อยลงนักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาด้านความเป็นชาย ที่เรียกกันว่า Andrologist ใช้คำเรียกผู้ชายวัยทองว่า PADAM ย่อมาจากคำว่า Partial Androgen Deficiency of the Aging Male ซึ่งหมายถึง ภาวะที่มีการขาดฮอร์โมนเพศชายไปบ้าง ซึ่งในวัยทองเช่นนี้ คุณภาพชีวิตทั้งร่างกายและจิตใจจะเปลี่ยนไปมาก ทั้งความแข็งแกร่งของกล้ามเนื้อ พลังในการทำงานรวมไปถึงกิจกรรมเซ็กส์ และจิตใจก้อจะเปลี่ยไปเย้อะมาก เรามาดูว่าหากคุณอยู่ในกลุ่มผู้ชายสูงอายุ กำลังเป็นโรคชายชราวัยทองกันหรือเปล่า? ปัจจัยที่ทำให้ฮอร์โมนเพศชายลดลงเร็วกว่าปกติ นอกจากอายุซึ่งเป็นปัจจัยทางธรรมชาติที่ทำให้ระดับฮอร์โมนเพศชายลดลงแล้ว ปัจจุบันยังมีปัจจัยเสริมอื่นๆ อีกมากมายที่ทำให้ผู้ชายเข้าสู่วัยทองเร็วกว่าปกติ นั่นคือ 1. เรื่องของกรรมพันธุ์ 2. การทำงานหนัก และพักผ่อนน้อย 3. มีความเครียดตลอดเวลา 4. ความอ้วน 5. การขาดสารอาหารบางชนิด (เช่น แร่ธาตุสังกะสี เบต้าแคโรทีน) 6. การดื่มเหล้า สูบบุหรี่ 7. มีโรคเรื้อรัง (เช่น เบาหวาน ความดันเลือดสูง ไตวาย ฯลฯ) 8. การกินยาบางชนิด (เช่น ยารักษาไทรอยด์) 9. การออกกำลังกายที่มากเกินไป เป็นต้น สรุปได้ว่า อะไรก็ตามที่ทำให้ร่างกายเสื่อมถอยเร็ว จะทำให้มีการหมดฮอร์โมนเร็วขึ้นด้วยเช่นกัน การเปลี่ยนแปลงของชายวัยทอง มีอะไรบ้างนะ? เมื่อย่างเข้าสู่วัย 40 ปี การผลิตฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนจากอัณฑะจะลดลงเรื่อยๆ แม้ว่าฮอร์โมนเพศชายโดยรวมจะไม่ลดลงมากนัก แต่ส่วนใหญ่จะโดนจับโดยโปรตีนชนิดหนึ่ง มีชื่อว่า Sex Hormone Binding Globulin โปรตีนชนิดนี้จะไปจับกับฮอร์โมนเพศ ทำให้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนที่เป็นอิสระและสามารถจะออกฤทธิ์ได้นั้นลดลงตามอายุที่มากขึ้น หลังจากอายุ 40 ปีแล้ว ทุกๆ 1 ปีที่อายุมากขึ้น ฮอร์โมนเพศชายที่สามารถออกฤทธิ์ได้จะลดลง 1% ทุกปี และเมื่อฮอร์โมนเพศชายลดลงจนถึงระดับหนึ่งจากระดับสูงสุด ซึ่งแต่ละคนจะมีระดับฮอร์โมนเพศไม่เท่ากัน เมื่อลดลงไปประมาณ 20% ของค่าดั้งเดิม จะทำให้เกิดอาการต่างๆ ที่แสดงออกถึงภาวะการพร่องฮอร์โมนเพศชาย เพราะฉะนั้นถึงแม้ว่าผู้ชายจะไม่ขาดฮอร์โมนเพศไปเลยเหมือนผู้หญิง แต่ฮอร์โมนเพศชายจะค่อยๆ ลดลงไปบางส่วน โดยอาการที่แสดงออกก็จะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป อาการที่เกิดขึ้นเมื่อผู้ชายเริ่มขาดฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนนั้น จะแสดงออกทั้งทางร่างกายและจิตใจ คล้ายกับอาการที่เกิดขึ้นกับผู้หญิงวัยทอง ฮอร์โมนเพศชายมีผลทั้งต่อร่างกายและจิตใจ รูปประกอบมาจาก http://bodystream.ca/bhrt/bhrt-for-men/ ผลทางด้านร่างกาย อวัยวะต่างๆ ที่ถูกควบคุมโดยฮอร์โมนเพศชายจะเริ่มทำงานลดลง โดยเฉพาะระบบสืบพันธุ์ จะมีการเปลี่ยนแปลงชัดเจนที่สุด 1 - อวัยวะเพศมีขนาดเล็กลง เนื่องจากฮอร์โมนเพศชายจะเป็นตัวควบคุมการเผาผลาญไขมันในร่างกาย เมื่อฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนลดลง การเผาผลาญไขมันจึงลดลงเป็นเงาตามตัว ไขมันในเลือดที่เหลือใช้จึงไปเกาะอยู่ภายในผนังหลอดเลือด ทำให้เส้นผ่าศูนย์กลางภายในของผนังหลอดเลือดแคบลง เกิดภาวะหลอดเลือดตีบตัน เมื่อหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะเพศตีบตัน จึงทำให้อวัยวะเพศมีเลือดมาคั่งน้อยลง อวัยวะเพศชายจึงแข็งตัวได้น้อยหรือไม่แข็งตัวได้นานพอที่จะมีเพศสัมพันธ์ได้ 2 - มีอาการอ่อนเพลีย ไม่มีแรง ไม่กระฉับกระเฉง ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมากตามมือและเท้า รวมทั้งมีอาการมือเท้าเย็นเวลากลางคืน เป็นต้น 3 - ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และปวดตามร่างกายโดยไม่มีสาเหตุ 4 - ผิวหนังบางลง ไม่ยืดหยุ่น เริ่มมีไขมันมาเกาะพอกที่บริเวณหน้าท้องและสะโพกทำให้ลงพุง เพราะไม่มีฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนไปช่วยเผาผลาญไขมัน 5 - ผมจะร่วง โดยเฉพาะบริเวณกลางศีรษะ 6 - กล้ามเนื้อเล็กลง ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อลดลง เป็นตะคริวง่าย 7 - ความจำลดลง สมาธิลดลง โดยเฉพาะความจำระยะสั้น เนื่องจากการทำงานของอัณฑะลดลง 8 - กระดูกจะบางลงและหักง่าย แม้ว่าผู้ชายจะเกิดภาวะกระดูกหักน้อยกว่าผู้หญิง แต่ผลการวิจัยพบว่า เมื่อผู้ชายขาดฮอร์โมนเพศชาย กระดูกก็จะบางลงเช่นกัน และเกิดภาวะกระดูกพรุนได้เมื่อย่างเข้าวัยชรา 9 - ระบบหัวใจและหลอดเลือดเสื่อม นอกจากอัณฑะจะมีหน้าที่สร้างฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนแล้ว ยังมีหน้าที่สร้างฮอร์โมนเพศหญิงเอสโตรเจนด้วย เพียงแต่สร้างมาในปริมาณที่น้อยมาก ฮอร์โมนเอสโตรเจนจะเป็นสารต่อต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันการเกาะตัวของไขมันตามผนังหลอดเลือด เมื่อปริมาณของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนกับเอสโตรเจนลดลง โอกาสที่จะเกิดไขมันในเลือดสูง และไขมันไปเกาะหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบและอุดตันได้ง่าย โดยเฉพาะหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจ จึงมีโอกาสเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดได้สูง ซึ่งจะพบมากขึ้นในผู้ชายที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย ผลทางด้านจิตใจ 1 - ไม่สนใจสิ่งรอบข้าง หดหู่ ซึมเศร้า โดยไม่มีสาเหตุ เฉื่อยชา นอนไม่หลับ วิตกกังวล กลัว และตกใจ โดยไม่มีสาเหตุ หงุดหงิดโมโหง่าย เบื่ออาหาร ใจสั่น เป็นต้น 2 - ความต้องการทางเพศลดลง ไม่มีความตื่นเต้นทางเพศ ขาดความกระตือรือร้นในการมีเพศสัมพันธ์ ความสุขในการมีเพศสัมพันธ์ลดลง และกลัวจะล้มเหลวในการมีเพศสัมพันธ์ อย่างไรก็ตาม การสร้างฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนที่ลดลงในผู้ชายวัยทองนั้น อาจจะลดลงไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับรูปแบบการดำเนินชีวิต ลักษณะการบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย การพักผ่อน เป็นต้น การใช้ฮอร์โมนทดแทนในวัยทองมีข้อควรระวังอย่างไร บทบาทของฮอร์โมน testosterone รูปมาจาก http://socyberty.com/sexuality/the-main-male-hormone/ ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีบทบาทต่อร่างกายหลายอย่างด้วยกันดังกล่าวแล้ว ชายวัยทองที่มีอาการของคนขาดฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนและได้รับการตรวจยืนยันแล้วว่าอาการเหล่านั้นเกิดจากการขาดฮอร์โมนจริง อาจได้รับการรักษาโดยการให้ฮอร์โมนเสริม ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีใช้ทั้งชนิดฉีด รับประทาน แปะผิวหนัง และฝังใต้ผิวหนัง แต่ละชนิดมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกัน ก่อนใช้ฮอร์โมนจึงต้องมีข้อบงชี้เสมอ และเมื่อใช้แล้วต้องมีการตวรจติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากยาที่อาจเกิดขึ้นได้ ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีผลที่ควรระวัง ได้แก่ ต่อมลูกหมากโต มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งเต้านม นมโต ผลต่อตับ การเปลี่ยนแปลงระดับไขมันในเลือด จำนวนอสุจิน้อยลง ภาวะเลือดข้นและการคั่งของเกลือและน้ำในร่างกาย เป็นต้น ดังนั้นการใช้ฮอร์โมนทดแทนจึงควรอยู่ในความดูแลของแพทย์ หากระดับฮอร์โมนสูงเกินไป อาจเกิดปัญหาดังกล่าวได้ และฮอร์โมนนเทสโทสเตอโรนชนิดรับประทานที่เป็น 17 alpha alkylated steroids เช่น methyl testosterone, fluoxy mesterone จะเป็นพิษต่อตับจึงไม่แนะนำให้ใช้ จะดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเข้าสู่วัยทอง เมื่ออายุมากขึ้นมีการเปลี่ยนแปลงในทางเสื่อมลงของร่างกายหลายอย่างด้วยกัน ทำอย่างไรจึงจะชะลอความเสื่อมเหล่านั้น หรือหากเกิดขึ้นแล้วทำอย่างไรจึงจะอยู่ได้โดยมีคุณภาพชีวิตที่ดี การปฏิบัติตัวเป็นสิ่งสำคัญอันดับแรกข้อแนะนำการปฏิบัติตัวเริ่มตั้งแต่ชีวิตประจำวันได้แก้ 1 ควรเลือกอยู่ในที่มีอากาศบริสุทธิ์ หลีกเลี่ยงสถานที่แออัดไปด้วยมลพิษ 2 ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างน้อยสัปดาห์ละสามวันนานครั้งละ 30 นาทีติดต่อกัน เพื่อป้องกันภาวะไขมันในเลือดสูง โรคระบบหัวใจและหลอดเลือด ช่วยเสริมสร้างความเข็งแรงของกล้ามเนื้อและข้อ รวมทั้งป้องกันโรคกระดูกพรุน การออกกำลังกายควรมีทั้งแบบแอโรบิค และมีการต้านทางแรงโน้มถ่วงของโลก โดยเลือกออกกลำลังกายให้เหมาะสมกับสภาพร่างกาย เช่นผู้สูงอายุอาจใช้การเดินติดต่อกันนานอย่างน้อย 30 นาที หรือรำมวยจีนเป็นต้น 3 เลือกรับประทานอาหารให้ครบห้าหมู่ โดยเฉพาะอาหารที่มีแคลเซียมสูง รับประทานใยอาหารเพื่อป้องกันการท้องผูกและมะเร็งลำไล้ ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อย 1,500 – 2,000 มิลลิลิตรต่อวัน ลดอาหารไขมัน ลดเหลือ งดสูบบุหรี่ สุรา และยาเสพติด เพราะทั้งบุหรี่และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกชนิด ทำให้กระดูกพรุนและเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ 4 ทำจิตใจให้แจ่มใส อารมณ์ดี และให้ความอบอุ่นกับครอบครัว 5 พักผ่อนให้เพียงพอ โดยการนอนหลับสนิทช่วยเพิ่มฮอร์โมนได้เองตามธรรมชาติ ทำงานอดิเรกที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนและสังคม ทำให้ได้บริหารความคิด จิตใจสบาย 6 จัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม ไม่ให้หกล้มง่าย เพราะวัยสูงอายุจะมีกล้ามเนื้อที่ไม่แข็งแรง ร่วมกับกระดูกพรุน หากหกล้มจะเกิดกระดูกหักได้ง่าย ควรรับแสงแดดบ้างเพื่อช่วยในการดูดซึมแคลเซียม ป้องกันกระดูกพรุน ถ้าลองเช็คดูแล้ว คุณกำลังอยุ่ในวัยและอาการดังกล่าว หากเปลี่ยนแปลงปฏิบัติตัวดังกล่าวได้ดีแล้วท่านก็จะสามารถอยู่ในวัยนี้ได้อย่างมีคุณภาพ อย่างไรก็ตามวันนี้เป็นวัยที่ร่างกายมีความเสื่อมถอย การพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายประจำปีจึงมีความสำคัญเพื่อตรวจหาโรคที่ซ่อนอยู่ ไม่ว่าจะเป็นเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเส้นเลือดสูง หรือโรคหัวใจ เพื่อการวินิจฉัยและรักษาโรคแต่เนิ่นๆ ก่อนที่จะสายเกินไป แหล่งข้อมูล นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่: 252, เดือน/ปี: เมษายน 2000 ดร.กฤษณา ไกรสินธุ์, นพ.บัณฑิต ศรไพศาล, สุมาลี ทองแก้ว http://doctor.or.th/article/detail/2498 รูปประกอบจาก http://drmarykashurba.com/services/male-hormone-replacement/

ที่เรียกกันว่าผู้ชายวัยทอง ถึงแม้นว่าอัณฑะไม่ได้หยุดสร้างฮอร์โมนเพศชาย เพียงแต่สร้างในปริมาณน้อยลงนักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาด้านความเป็นชาย ที่เรียกกันว่า Andrologist ใช้คำเรียกผู้ชายวัยทองว่า PADAM ย่อมาจากคำว่า Partial Androgen Deficiency of the Aging Male ซึ่งหมายถึง ภาวะที่มีการขาดฮอร์โมนเพศชายไปบ้าง ซึ่งในวัยทองเช่นนี้ คุณภาพชีวิตทั้งร่างกายและจิตใจจะเปลี่ยนไปมาก ทั้งความแข็งแกร่งของกล้ามเนื้อ พลังในการทำงานรวมไปถึงกิจกรรมเซ็กส์ และจิตใจก้อจะเปลี่ยไปเย้อะมาก เรามาดูว่าหากคุณอยู่ในกลุ่มผู้ชายสูงอายุ กำลังเป็นโรคชายชราวัยทองกันหรือเปล่า?

ปัจจัยที่ทำให้ฮอร์โมนเพศชายลดลงเร็วกว่าปกติ

นอกจากอายุซึ่งเป็นปัจจัยทางธรรมชาติที่ทำให้ระดับฮอร์โมนเพศชายลดลงแล้ว ปัจจุบันยังมีปัจจัยเสริมอื่นๆ อีกมากมายที่ทำให้ผู้ชายเข้าสู่วัยทองเร็วกว่าปกติ นั่นคือ
1. เรื่องของกรรมพันธุ์
2. การทำงานหนัก และพักผ่อนน้อย
3. มีความเครียดตลอดเวลา
4. ความอ้วน
5. การขาดสารอาหารบางชนิด (เช่น แร่ธาตุสังกะสี เบต้าแคโรทีน)
6. การดื่มเหล้า สูบบุหรี่
7. มีโรคเรื้อรัง (เช่น เบาหวาน ความดันเลือดสูง ไตวาย ฯลฯ)
8. การกินยาบางชนิด (เช่น ยารักษาไทรอยด์)
9. การออกกำลังกายที่มากเกินไป เป็นต้น
สรุปได้ว่า อะไรก็ตามที่ทำให้ร่างกายเสื่อมถอยเร็ว จะทำให้มีการหมดฮอร์โมนเร็วขึ้นด้วยเช่นกัน

การเปลี่ยนแปลงของชายวัยทอง มีอะไรบ้างนะ?

เมื่อย่างเข้าสู่วัย 40 ปี การผลิตฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนจากอัณฑะจะลดลงเรื่อยๆ
แม้ว่าฮอร์โมนเพศชายโดยรวมจะไม่ลดลงมากนัก แต่ส่วนใหญ่จะโดนจับโดยโปรตีนชนิดหนึ่ง มีชื่อว่า Sex Hormone Binding Globulin โปรตีนชนิดนี้จะไปจับกับฮอร์โมนเพศ ทำให้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนที่เป็นอิสระและสามารถจะออกฤทธิ์ได้นั้นลดลงตามอายุที่มากขึ้น

หลังจากอายุ 40 ปีแล้ว ทุกๆ 1 ปีที่อายุมากขึ้น ฮอร์โมนเพศชายที่สามารถออกฤทธิ์ได้จะลดลง 1% ทุกปี และเมื่อฮอร์โมนเพศชายลดลงจนถึงระดับหนึ่งจากระดับสูงสุด ซึ่งแต่ละคนจะมีระดับฮอร์โมนเพศไม่เท่ากัน เมื่อลดลงไปประมาณ 20% ของค่าดั้งเดิม จะทำให้เกิดอาการต่างๆ ที่แสดงออกถึงภาวะการพร่องฮอร์โมนเพศชาย เพราะฉะนั้นถึงแม้ว่าผู้ชายจะไม่ขาดฮอร์โมนเพศไปเลยเหมือนผู้หญิง แต่ฮอร์โมนเพศชายจะค่อยๆ ลดลงไปบางส่วน โดยอาการที่แสดงออกก็จะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป

อาการที่เกิดขึ้นเมื่อผู้ชายเริ่มขาดฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนนั้น จะแสดงออกทั้งทางร่างกายและจิตใจ คล้ายกับอาการที่เกิดขึ้นกับผู้หญิงวัยทอง

ฮอร์โมนเพศชายมีผลทั้งต่อร่างกายและจิตใจ
รูปประกอบมาจาก http://bodystream.ca/bhrt/bhrt-for-men/

ผลทางด้านร่างกาย

อวัยวะต่างๆ ที่ถูกควบคุมโดยฮอร์โมนเพศชายจะเริ่มทำงานลดลง
โดยเฉพาะระบบสืบพันธุ์ จะมีการเปลี่ยนแปลงชัดเจนที่สุด
1 - อวัยวะเพศมีขนาดเล็กลง เนื่องจากฮอร์โมนเพศชายจะเป็นตัวควบคุมการเผาผลาญไขมันในร่างกาย เมื่อฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนลดลง การเผาผลาญไขมันจึงลดลงเป็นเงาตามตัว ไขมันในเลือดที่เหลือใช้จึงไปเกาะอยู่ภายในผนังหลอดเลือด ทำให้เส้นผ่าศูนย์กลางภายในของผนังหลอดเลือดแคบลง เกิดภาวะหลอดเลือดตีบตัน เมื่อหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะเพศตีบตัน จึงทำให้อวัยวะเพศมีเลือดมาคั่งน้อยลง อวัยวะเพศชายจึงแข็งตัวได้น้อยหรือไม่แข็งตัวได้นานพอที่จะมีเพศสัมพันธ์ได้

2 - มีอาการอ่อนเพลีย ไม่มีแรง ไม่กระฉับกระเฉง ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมากตามมือและเท้า รวมทั้งมีอาการมือเท้าเย็นเวลากลางคืน เป็นต้น

3 - ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และปวดตามร่างกายโดยไม่มีสาเหตุ

4 - ผิวหนังบางลง ไม่ยืดหยุ่น เริ่มมีไขมันมาเกาะพอกที่บริเวณหน้าท้องและสะโพกทำให้ลงพุง เพราะไม่มีฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนไปช่วยเผาผลาญไขมัน

5 - ผมจะร่วง โดยเฉพาะบริเวณกลางศีรษะ

6 - กล้ามเนื้อเล็กลง ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อลดลง เป็นตะคริวง่าย

7 - ความจำลดลง สมาธิลดลง โดยเฉพาะความจำระยะสั้น เนื่องจากการทำงานของอัณฑะลดลง

8 - กระดูกจะบางลงและหักง่าย แม้ว่าผู้ชายจะเกิดภาวะกระดูกหักน้อยกว่าผู้หญิง แต่ผลการวิจัยพบว่า เมื่อผู้ชายขาดฮอร์โมนเพศชาย กระดูกก็จะบางลงเช่นกัน และเกิดภาวะกระดูกพรุนได้เมื่อย่างเข้าวัยชรา

9 - ระบบหัวใจและหลอดเลือดเสื่อม นอกจากอัณฑะจะมีหน้าที่สร้างฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนแล้ว ยังมีหน้าที่สร้างฮอร์โมนเพศหญิงเอสโตรเจนด้วย เพียงแต่สร้างมาในปริมาณที่น้อยมาก

ฮอร์โมนเอสโตรเจนจะเป็นสารต่อต้านอนุมูลอิสระ ป้องกันการเกาะตัวของไขมันตามผนังหลอดเลือด เมื่อปริมาณของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนกับเอสโตรเจนลดลง โอกาสที่จะเกิดไขมันในเลือดสูง และไขมันไปเกาะหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบและอุดตันได้ง่าย โดยเฉพาะหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจ จึงมีโอกาสเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดได้สูง ซึ่งจะพบมากขึ้นในผู้ชายที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย

ผลทางด้านจิตใจ

1 - ไม่สนใจสิ่งรอบข้าง หดหู่ ซึมเศร้า โดยไม่มีสาเหตุ เฉื่อยชา นอนไม่หลับ วิตกกังวล กลัว และตกใจ โดยไม่มีสาเหตุ หงุดหงิดโมโหง่าย เบื่ออาหาร ใจสั่น เป็นต้น

2 - ความต้องการทางเพศลดลง ไม่มีความตื่นเต้นทางเพศ ขาดความกระตือรือร้นในการมีเพศสัมพันธ์ ความสุขในการมีเพศสัมพันธ์ลดลง และกลัวจะล้มเหลวในการมีเพศสัมพันธ์
อย่างไรก็ตาม การสร้างฮอร์โมนเพศชายเทสโทสเตอโรนที่ลดลงในผู้ชายวัยทองนั้น อาจจะลดลงไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับรูปแบบการดำเนินชีวิต ลักษณะการบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย การพักผ่อน เป็นต้น

การใช้ฮอร์โมนทดแทนในวัยทองมีข้อควรระวังอย่างไร

บทบาทของฮอร์โมน testosterone
รูปมาจาก http://socyberty.com/sexuality/the-main-male-hormone/

ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีบทบาทต่อร่างกายหลายอย่างด้วยกันดังกล่าวแล้ว ชายวัยทองที่มีอาการของคนขาดฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนและได้รับการตรวจยืนยันแล้วว่าอาการเหล่านั้นเกิดจากการขาดฮอร์โมนจริง อาจได้รับการรักษาโดยการให้ฮอร์โมนเสริม

ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีใช้ทั้งชนิดฉีด รับประทาน แปะผิวหนัง และฝังใต้ผิวหนัง แต่ละชนิดมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกัน ก่อนใช้ฮอร์โมนจึงต้องมีข้อบงชี้เสมอ และเมื่อใช้แล้วต้องมีการตวรจติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากยาที่อาจเกิดขึ้นได้

ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีผลที่ควรระวัง ได้แก่ ต่อมลูกหมากโต มะเร็งต่อมลูกหมาก มะเร็งเต้านม นมโต ผลต่อตับ การเปลี่ยนแปลงระดับไขมันในเลือด จำนวนอสุจิน้อยลง ภาวะเลือดข้นและการคั่งของเกลือและน้ำในร่างกาย เป็นต้น ดังนั้นการใช้ฮอร์โมนทดแทนจึงควรอยู่ในความดูแลของแพทย์ หากระดับฮอร์โมนสูงเกินไป อาจเกิดปัญหาดังกล่าวได้ และฮอร์โมนนเทสโทสเตอโรนชนิดรับประทานที่เป็น 17 alpha alkylated steroids เช่น methyl testosterone, fluoxy mesterone จะเป็นพิษต่อตับจึงไม่แนะนำให้ใช้

จะดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเข้าสู่วัยทอง

เมื่ออายุมากขึ้นมีการเปลี่ยนแปลงในทางเสื่อมลงของร่างกายหลายอย่างด้วยกัน ทำอย่างไรจึงจะชะลอความเสื่อมเหล่านั้น หรือหากเกิดขึ้นแล้วทำอย่างไรจึงจะอยู่ได้โดยมีคุณภาพชีวิตที่ดี การปฏิบัติตัวเป็นสิ่งสำคัญอันดับแรกข้อแนะนำการปฏิบัติตัวเริ่มตั้งแต่ชีวิตประจำวันได้แก้

1 ควรเลือกอยู่ในที่มีอากาศบริสุทธิ์ หลีกเลี่ยงสถานที่แออัดไปด้วยมลพิษ

2 ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างน้อยสัปดาห์ละสามวันนานครั้งละ 30 นาทีติดต่อกัน เพื่อป้องกันภาวะไขมันในเลือดสูง โรคระบบหัวใจและหลอดเลือด ช่วยเสริมสร้างความเข็งแรงของกล้ามเนื้อและข้อ รวมทั้งป้องกันโรคกระดูกพรุน การออกกำลังกายควรมีทั้งแบบแอโรบิค และมีการต้านทางแรงโน้มถ่วงของโลก โดยเลือกออกกลำลังกายให้เหมาะสมกับสภาพร่างกาย เช่นผู้สูงอายุอาจใช้การเดินติดต่อกันนานอย่างน้อย 30 นาที หรือรำมวยจีนเป็นต้น

3 เลือกรับประทานอาหารให้ครบห้าหมู่ โดยเฉพาะอาหารที่มีแคลเซียมสูง รับประทานใยอาหารเพื่อป้องกันการท้องผูกและมะเร็งลำไล้ ดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อย 1,500 – 2,000 มิลลิลิตรต่อวัน ลดอาหารไขมัน ลดเหลือ งดสูบบุหรี่ สุรา และยาเสพติด เพราะทั้งบุหรี่และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกชนิด ทำให้กระดูกพรุนและเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ

4 ทำจิตใจให้แจ่มใส อารมณ์ดี และให้ความอบอุ่นกับครอบครัว

5 พักผ่อนให้เพียงพอ โดยการนอนหลับสนิทช่วยเพิ่มฮอร์โมนได้เองตามธรรมชาติ ทำงานอดิเรกที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนและสังคม ทำให้ได้บริหารความคิด จิตใจสบาย

6 จัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม ไม่ให้หกล้มง่าย เพราะวัยสูงอายุจะมีกล้ามเนื้อที่ไม่แข็งแรง ร่วมกับกระดูกพรุน หากหกล้มจะเกิดกระดูกหักได้ง่าย ควรรับแสงแดดบ้างเพื่อช่วยในการดูดซึมแคลเซียม ป้องกันกระดูกพรุน

ถ้าลองเช็คดูแล้ว คุณกำลังอยุ่ในวัยและอาการดังกล่าว หากเปลี่ยนแปลงปฏิบัติตัวดังกล่าวได้ดีแล้วท่านก็จะสามารถอยู่ในวัยนี้ได้อย่างมีคุณภาพ อย่างไรก็ตามวันนี้เป็นวัยที่ร่างกายมีความเสื่อมถอย การพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายประจำปีจึงมีความสำคัญเพื่อตรวจหาโรคที่ซ่อนอยู่ ไม่ว่าจะเป็นเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเส้นเลือดสูง หรือโรคหัวใจ เพื่อการวินิจฉัยและรักษาโรคแต่เนิ่นๆ ก่อนที่จะสายเกินไป

แหล่งข้อมูล

นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่: 252, เดือน/ปี: เมษายน 2000
ดร.กฤษณา ไกรสินธุ์, นพ.บัณฑิต ศรไพศาล, สุมาลี ทองแก้ว
http://doctor.or.th/article/detail/2498
รูปประกอบจาก http://drmarykashurba.com/services/male-hormone-replacement/

ผมร่วงบางและศีรษะล้าน: ผมร่วงของเราเป็นแบบไหนนะ? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

2013-06-24T17:30:00.003+07:00

จากตอนที่แล้ว ถ้าคุณลองนับเส้นผมแล้วพบว่าหลุดร่วงมากกว่าวันละร้อยเส้นแล้วละก้อ คุณกำลังอยู่ในกลุ่มเสี่ยงของการหลุดร่วงของเส้นผมมากกว่าปกติ หากปล่อยทิ้งไว้ ผมที่ปรกก้อจะค่อยหล่นร่วงไป แถมถ้าผมใหม่ไม่งอกมาทดแทน อีกไม่นานคุณอาจจะเหมือนดาราคนดังjohn statham ที่เราเอารูปมาแปะให้เห็นว่าจะมีอนาคตของผมร่วงเป็นอย่างไร อีกไม่นานๆ

อย่างนี้ เราลองมาดูกันก่อนว่าลักษณะของผมร่วงที่คุณประสบพบอยู่ ว่าเป็นแบบไหนกันน้า??? เพื่อจะได้เข้าใจถึงต้นเหตุกันก่อน เพื่อจะได้นำไปสู่การรักษาที่ทำให้ผมกลับมาดกเงางามเหมือนเดิม

รูปแบบผมร่วงของคุณเป็นแบบไหนนะ?
ครั้งนี้เรามาดูผมร่วงตามตำแหน่งก่อนดีไหมครับ เริ่มต้นด้วยอาการผมร่วงเป็นหย่อม และ ผมร่วงทั้งศีรษะ

ผมร่วงเป็นหย่อมๆ

ผมร่วงเป็นหย่อมๆ
รูปประกอบมาจาก http://visitdrsant.blogspot.com/2011/03/blog-post_7166.html

คุณจะพบว่าผมมักจะไม่ค่อยร่วงทั้งหมดศีรษะ แต่จะร่วงเป็นหย่อมๆคล้ายกับผมแหว่ง อาจจะพบได้หย่อมหนึ่งหรือหลายหย่อมกระจายกันไป เวลาส่องด้วยกระจกแล้วคุณจะพบว่ามีช่องว่างบนหนังศีรษะ อันมีหลายแบบอันเนื่องมาจาก

1. ผมร่วงที่เกิดจากเชื้อราของหนังศีรษะ

ผมร่วงจากเชื้อรากลาก ที่เกิดขึ้นบนหนังศีรษะ
รูปประกอบมาจาก http://www.siamhealth.net/public_html/Health/Photo_teaching/tinea_capitis.htm#.UcgTvaVlzy8

ผมร่วงแบบนี้เกิดจากเชื้อราไปเกาะกินบนหนังศีรษะหรือที่ภาษาบ้านๆ เรียกว่ากลากบนหนังศีรษะ หรือชันนะตุ อาการที่ตรวจพบได้คือแรกเริ่มหนังศีรษะที่มีการติดเชื้อราจะเป็นขุย ระหว่างนี้เชื้อราอาจไปแทรกในเส้นผมทำให้ผมหักหลุดร่วงได้บ้าง ถ้าเป็นมากไม่รีบรักษา เชื้อราจะลามไปทำลายผิวหนังให้เกิดการอักเสบเกิดเป็นวงใหญ่มากขึ้นๆ ระหว่างนี้คนไข้จะคันอย่างมากทำให้ต้องใช้มือเกาอย่างรุนแรงจนหนังศรีษะฉีกขาดไปก็มี หากมีการซ้ำเติมของเชื้อแบคที่เรียที่อาจติดมาจากเล็บที่เกาไปซ้ำเติมที่รอยแผลจากกการเกา ทำให้เกิดการติดเชื้ออักเสบรุนแรงกลายเป็นแผลมีหนองหรือน้ำเหลืองซึมออกมาได้ ถึงขั้นนี้แล้วโคนรากผมมันจะถูกทำลาย ผมจะหลุดร่วงจากรากผมอย่างมาก ทำให้เกิดเป็นรอยแหว่งสังเกตุได้ชัด

กลุ่มหลักที่เป็นมากพบได้ในเด็ก ซึ่งอาจติดมาจากเพื่อนที่โรงเรียนหรือเด็กแถวบ้าน เกิดจากการคลุกคลีกัน หรือใช้ของใช้ร่วมกัน เช่น หวี แปรงผม ผ้าเช็ดตัว

การรักษาด้วยยาฆ่าเชื้อราทั้งรูปแบบยาทา แชมพูหรือยากินอย่างต่อเนื่องเพื่อออกฤทธิ์ทำลายเชื้อราให้หมดไปก่อน หากรากผมยังไม่ถูกทำลายมากนักยังมีโอกาสที่เส้นผมใหม่จะผุดเติบโตได้ ส่วนการป้องกันเชื้อราทำได้โดยรักษาความสะอาด สระผมสม่ำเสมอ และไม่ใช้สิ่งของร่วมกัน

2. ผมร่วงลักษณะเป็นวง ALOPECIA AREATA

ผมร่วงแบบเป็นหย่อม ALOPECIA AREATA
รูปประกอบมาจาก http://www.leimo.com/hair-loss-articles/the-ugly-truth-about-alopecia-areata.html
คนไข้จะสังเกตพบว่าผมร่วงเป็นหย่อมขนาดประมาณเท่ากับเหรียญบาทอาจเป็นหย่อมเดียวหรือหลายหย่อม บางคนถ้าพบมากๆหลายวงถึงกับทำให้ผมบางไปทั้งศีรษะ สาเหตุของผมร่วงมักเกิดขึ้นเองโดยไม่ทราบสาเหตุชัดเจน เมื่อตรวจดูหนังศีรษะจะปกติ ไม่พบอาการอักเสบแต่อย่างใด ลักษณะที่ผมจะหลุดมาเองจากรากผม พบได้ค่อนข้างบ่อย ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้องผมก็จะกลับขึ้นได้เป็นปกติ

3. ผมร่วงที่เกิดจากการถอนผม

อาการที่ตรวจพบมักเกิดในเด็กที่ดึงผม หนังศีรษะมักจะนูนขึ้นมาเป็นตุ่ม ๆ คล้ายเวลามีอาการขนลุก หรือเหมือนหนังไก่ที่ถูกถอนขนออกไปแล้ว มักพบเส้นผมสั้นๆเล็กเพราะรูขุมขนยังดีอยู่

ผมร่วงแบบนี้มักเกิดขึ้นในเด็กที่ขาดความอบอุ่น และได้รับการเลี้ยงดูที่ค่อนข้างเข้มงวด การดึงผม จึงเป็นลักษณะการหาทางออก เป็นการระบายอารมณ์ของเด็กอย่างหนึ่ง เพราะเด็กเกิดความรู้สึกเก็บกด ไม่รู้จะทำอย่างไร จึงทำร้ายตัวเองด้วยการดึงผม ส่วนใหญ่มักพบในเด็กอายุประมาณ5-8 ขวบ เพราะเด็กวัยนี้ยังไม่มีทางออกอย่างอื่น ต่างกับเด็กวัยรุ่นซึ่งมีทางออกอย่างอื่น เช่น หนีออกจากบ้าน คบเพื่อน ติดยาเสพติด เป็นต้น การรักษาแพทย์มักเชิญพ่อแม่ผู้ปกครองมาพบปะ หาทางดูแลลูกรักอย่างถูกต้อง ให้ความรักความอบอุ่นกับเด็กมากขึ้น ถ้าแก้ไขพฤติกรรมได้ผมก็จะขึ้นใหม่ตามปกติ

ผมร่วงทั้งศีรษะ
คนไข้กลุ่มนี้จะทราบได้ใช้หลักการนับปริมาณผมที่หล่นร่วงที่เกิดกระจายทั้งศีรษะ ถ้าร่วงเกินวันละ 100 เส้นก็ถือว่ามีอาการผมร่วง แต่ถ้าต่ำกว่า 100 เส้นจัดว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ ส่วนสาเหตุที่ทำให้ผมร่วงทั้งศีรษะ มีหลายอย่างที่จะทราบได้ต่อเมื่อคุณไปพบแพทย์ผู้ชำนาญที่จะทำการการซักประวัติ การตรวจร่างกายรวมทั้งสภาพหนังศีรษะและเส้นผมอย่างละเอียด สาเหตุสำคัญที่ทำให้ผมร่วงทั่วไปมีดังนี้

1. ผมร่วงจากโรคซิฟิลิส

ผมร่วงจากซิฟิลิส
รูปมาจาก http://anagen.ucdavis.edu/1510/case_reports/alopecia/cohen.html

ผู้ที่ติดโรคนี้มาจะแสดงอาการได้หลายระยะ ระยะแรกจะเป็นแผลที่อวัยวะเพศ ระยะที่ 2 อาจจะมีลักษณะเป็นผื่นออกดอกในช่วงที่เชื้อแพร่กระจายไปทั้งตัว บางคนไม่มีผื่น แต่แสดงออกโดยการมีผมร่วงอย่างเดียว หรือบางคนอาจจะมีผมร่วงร่วมกับมีผื่นของซิฟิลิสเกิดขึ้นก็ได้

การตรวจพบสาเหตุในกลุ่มคนหนุ่มสาวที่ค่อนข้างแข็งแรงดี ถ้าหมอตรวจไม่พบอะไร แต่มีอาการผมร่วงมาก มักจะได้รับการตรวจเลือด เพื่อพิสูจน์ยันโรคซิฟิลิส โรคนี้ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้องก็หายไปทำให้ผมจะงอกกลับมาสู่สภาพเดิมได้

2. ผมร่วงเกิดจากความเครียดทางจิตใจหรือร่างกายอย่างรุนแรง

ที่พบได้บ่อย ได้แก่มีไข้สูง เช่น ไทฟอยด์ มาลาเรีย ประสบอุบัติเหตุรุนแรง หรือมีการกระทบกระเทือนจิตใจและอารมณ์อย่างแรง เส้นผมที่อยู่ในระยะช่วงที่จะหลุดได้หรืออยู่ในระยะพัก (วงจรการเจริญเติบโตของเส้นผมตามไปอ่านได้จากตอนแรกครับ) และหลังจากที่เกิดเหตุการณ์จับไข้ขึ้นสูงอย่างรุนแรงดังกล่าวแล้ว ประมาณ 2-3 เดือน คนไข้จะมีผมร่วงอย่างมาก หรือที่ภาษาชาวบ้านที่เรียกว่า “จับไข้หัวโกร๋น” หลังจากผ่านเหตุการณ์อย่างนี่สักครั้งในชีวิตจนเกิดผมร่วงตามหลังมา จากนั้นรูขุมขนก็จะกลับเจริญขึ้นมาใหม่เป็นปกติ

3. ผมร่วงระยะหลังคลอด

คุณแม่ที่ตั้งครรภ์ ก้อมีโอกาสผมร่วงได้
รูปจาก http://www.medexpressrx.com/blog/causes-and-cures-of-hair-loss-during-pregnancy.aspx

คุณผู้หญิงที่ตั้งครรภ์มานาน 8-9 เดือน ระหว่างช่วงที่คลอดและระยะหลังคลอดนี้ ร่างกายจะมีการเปลี่ยนแปลงที่ค่อนข้างจะเฉียบพลัน จะกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรากผมได้ ผลที่ตามมาหลังคลอดมักจะมีผมร่วง มักจะเป็นระยะ 2-3 เดือนหลังจากคลอด คุณแม่ที่มีผมร่วงจะแตกต่างกันไปในแต่ละคน ไม่จำเป็นต้องมาหาหมอ ผมจะค่อย ๆ กลับคืนสู่สภาพปกติได้เอง

4. ผมร่วงจากโรคทางกาย
มีหลายสาเหตุ เช่น เอสแอลอี (ลูปัส) โรคของต่อมธัยรอยด์ การกินยาบางชนิดที่ทำให้ผมร่วงเกิดจากผลข้างเคียงของยา เช่นยารักษามะเร็ง เพราะมีผลไปทำลายเซลล์และการสร้างผม คุณสามารถขอคำปรึกษาซึ่งเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องที่ต้องมาหาหมอโดยตรงเพื่อค้นหาสาเหตุ เพราะถ้ารู้สาเหตุก็สามารถรักษาให้หายได้สาเหตุของผมร่วงและแนวทางการรักษา

ตอนต่อไป เรามาดูถึงต้นเหตุที่ทำให้ผมร่วงจริง บางจัง กันนะครับ จะได้ป้องกันผมร่วงกันต่อไป

แหล่งข้อมูล

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้นผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ Copy url address ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ ของผู้เขียนได้โดยตรง

บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากเภสัชกรร้านยาใจดีที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ

ผมร่วง แล้วฉันจะหัวล้านไหม? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/18/entry-1

ผมร่วง มีกี่แบบ? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/19/entry-1

สาเหตุของผมร่วง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/20/entry-1

ผมร่วง สาเหตุและวิธีสังเกตุอาการด้วยตัวคุณเอง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/30/entry-1

ผมร่วง รักษาอย่างไรให้เส้นผมกลับคืนมา โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/27/entry-1

ผมร่วง ดูแลสุขภาพเส้นผมอย่างไรไม่ให้ร่วงอีก โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/09/09/entry-1

ยารักษาผมร่วง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/09/10/entry-1

ทำไมผู้ชายจึงหัวล้าน โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/10/entry-2

ฮอร์โมนเพศชายทำให้ศีรษะล้านได้อย่างไร โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/12/entry-1

Minoxidil Lotion ยาทารักษาผมร่วง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/07/20/entry-1

PROPECIA และ PROSCAR ยารักษาผมร่วง ผมบาง ศรีษะล้าน โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/09/04/entry-1

Hair Science,

http://www.americanhairloss.org/hair_science/

Alfredo Rebora, MD

, Pathogenesis of androgenetic alopecia, Journal of the American Academy of Dermatology,Volume 50, Issue 5 , Pages 777-779, May 2004, http://www.jaad.org/article/S0190-9622(04)00006-4/abstract

Hair-raising. The latest news on male-pattern baldness.

,Proctor PH., Adv Nurse Pract. 1999 Apr;7(4):39-42, 83., http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10382384?dopt=Abstract

Drug Induced Hair Loss, American Hair Loss Association. , http://www.americanhairloss.org/drug_induced_hair_loss/

Androgenetic Alopecia, http://emedicine.medscape.com

British Association of Dermatologists’ guidelines for the

management of alopecia areata 2012

A.G. Messenger, et al: http://www.bad.org.uk/Portals/_Bad/Guidelines/Clinical%20Guidelines/Alopecia%20areata%20guidelines%202012.pdf

Androgen Therapy in Women: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline

Margaret E. Wierman, et al:, 2006 Archive |October 2006 |Wierman et al. 91 (10): 3697, http://jcem.endojournals.org/content/91/10/3697.short

Barnett S. Kramer, et al: ,Use of 5-α-Reductase Inhibitors for Prostate Cancer Chemoprevention: American Society of Clinical Oncology/American Urological Association 2008 Clinical Practice Guideline, http://jco.ascopubs.org/content/27/9/1502.long

Olsen E, Hordinsky M., McDonald-Hull S. et al: , Alopecia areata investigational assessment guidelines. J Am Acad Dermatol 1999; 242-6. http://www.jaad.org/article/S0190-9622(99)70195-7/abstract

Antonella Tosti, et al:,

Alopecia areata: A long term follow-up study of 191 patients

From the Department of Dermatology, University of Bologna, Journal of the American Academy of Dermatology

Volume 55, Issue 3, September 2006, Pages 438–441,

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0190962206012886

Shabnam Madani, Alopecia areata update ,Journal of the American Academy of Dermatology, Volume 42, Issue 4, April 2000, Pages 549–566, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0190962200901646

Alopecia, Thaichinda S1. Division of Dermatology, Department of Medicine, Hat Yai Hospital, Songkhla, 90110, Thailand Songkla Med J 2008;26(6):587-599S. http://thailand.digitaljournals.org/index.php/SOMJ/article/view/1136

Vera H. Price, M.D. Alastair J.J. Wood, M.D., Editor, Treatment of Hair Loss

N Engl J Med 1999; 341:964-973September 23, 1999, http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM199909233411307

John D. McConnell, et al:, The Long-Term Effect of Doxazosin, Finasteride, and Combination Therapy on the Clinical Progression of Benign Prostatic Hyperplasia, N Engl J Med 2003; 349:2387-2398December 18, 2003, http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/nejmoa030656

A R Diani et al: , Hair growth effects of oral administration of finasteride, a steroid 5 alpha-reductase inhibitor, alone and in combination with topical minoxidil in the balding stumptail macaque., http://jcem.endojournals.org/content/74/2/345.short

James Leyden et al:, Finasteride in the treatment of men with frontal male pattern hair loss , Dermatology 19th World Congress, Australia, June 1997. Journal of the American Academy of Dermatology

Volume 40, Issue 6, June 1999, Pages 930–937, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0190962299700812

L Rhodes et al:,The effects of finasteride (Proscar) on hair growth, hair cycle stage, and serum testosterone and dihydrotestosterone in adult male and female stumptail macaques (Macaca arctoides)., http://jcem.endojournals.org/content/79/4/991.short

Kid Wan Shum et al:,

Hair loss in women with hyperandrogenism: Four cases responding to finasteride

Journal of the American Academy of Dermatology

Volume 47, Issue 5, November 2002, Pages 733–739, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S01909622020015

Alopecia (Baldness), www.merck.com

Alopecia Areata, www.medicinenet.com

นพ.สมยศ จารุวิจิตรรัตนา ผมร่วง หมอชาวบ้าน เล่มที่ 62 เดือน 6 ปี 1984

นพ.อภิชาติ ศิวยาธร ผมร่วง หมอชาวบ้าน เล่มที่ 112 เดือน 8 ปี 1988

ใบกระท่อม เมื่อเสพแล้ว มีผลต่อร่างกายเราอย่างไร?

2013-06-23T15:16:00.000+07:00

ปัจจุบันใบกระท่อมมีปัญหาการแพร่ระบาดในกลุ่มวัยรุ่นและนักเรียน เนื่องมาจากหาได้ง่ายกว่ายาเสพติดอื่นๆ มีราคาถูกและทำให้เกิดอาการเคลิบเคลิ้มได้เช่นเดียวกับสารเสพติดอื่น โดยมักนิยมนำน้ำกระท่อมต้ม ผสมกับโค้ก ยากันยุง และยาแก้ไอ (4x100) เรามาดูว่าในพืชกระท่อมมีสารอะไรที่มีผลต่อร่างกายผู้เสพอย่างไรบ้าง? อันตรายต่อร่างกายขนาดไหน? เพื่อเตือนคนที่เรารักว่าอย่าไปยุ่งกับมันเลย

ภาพประกอบด้านบน

ชุดสืบฯ ภูธรจังหวัดภูเก็ต รวบ 3 ผู้ต้องหาลอบค้าใบกระท่อมให้กลุ่มวัยรุ่น และแรงงานต่างด้าวในพื้นที่ พร้อมของกลางยาบ้า 408 เม็ด ใบกระท่อม 304 มัด และอุปกรณ์การผลิตสารเสพติด 4 คูณ 100
http://siangtai.com/new/index6.php?name=hotnews-index&file=readnews&id=11662

กฎหมายควบคุมพืชกระท่อม ตอนนี้เราควบคุมอย่างไร?

จัดเป็นยาเสพติดในไทย พม่า มาเลเซีย
ยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ตาม พ.ร.บ ยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 ห้ามปลูก ผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้าส่งออก หรือเสพพืชกระท่อม
จัดเข้าในบัญชีของกลุ่มยาและสารพิษ ประเภท 9 ในออสเตรเลีย ห้ามปลูกและนำเข้าพืชกระท่อมตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2548 ยกเว้นการนำเข้าเพื่อการศึกษาวิจัย
ยาและสารพิษในกลุ่มประเภท 9: เป็นสารที่ไม่มีการใช้บำบัดอาการหรือโรคแต่มีแนวโน้มในการใช้ในทางที่ผิด

พืชกระท่อมคืออะไร?

กระท่อม (Kratom) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Mitragyna speciosa Korth. อยู่ในวงศ์ Rubiaceae เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางสูง 10-15 เมตร ใบเป็นใบเดี่ยวสีเขียว เรียงตัวเป็นคู่ตรงข้าม แผ่นใบขนาดกว้างประมาณ 5-10 ซม. ยาวประมาณ 8-14 ซม. ดอกมีสีขาวอมเหลืองออกเป็นช่อตุ้มกลมขนาด 3-5 ซม. กระท่อมพบได้ในบางจังหวัดของภาคกลาง เช่น ปทุมธานี แต่จะพบมากในป่าธรรมชาติบริเวณภาคใต้ เช่น สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช ตรัง สตูลพัทลุง สงขลา ยะลา ปัตตานี นราธิวาส และตอนบนของประเทศมาเลเซีย

คนเขาเอาพืชกระท่อม ไปเสพอย่างไรบ้าง?

รูปประกอบ: อุปกรณ์การเสพยา 4 x 100 จาก http://satu-indah.blogspot.com

ใบกระท่อมมีรสขมเฝื่อนเมา ใช้ประโยชน์ทางยาได้โดยเป็นยาแก้ปวดท้อง แก้บิด ท้องเสีย แก้ปวดเมื่อยร่างกาย ระงับประสาทช่วยให้ทํางานทนไม่หิวง่าย ผู้ใช้พืชกระท่อมส่วนใหญ่มักเป็นชาวนา ชาวสวนและผู้ใช้แรงงานในชนบท

วิธีเสพใบกระท่อม เคี้ยวใบสด หรือบดใบแห้ง ละลายน้ำดื่ม บางรายเติมเกลือด้วยเล็กน้อยเพื่อป้องกันท้องผูก ส่วนมากจะเคี้ยวเพียง 2-3 ใบ และดื่มน้ำอุ่น หรือกาแฟร้อนตาม ใช้วันละ 3-10 ครั้งต่อวันตามอาการเหนื่อย เมื่อใช้ไประยะหนึ่ง ปริมาณการใช้จะเพิ่มขึ้น (ประมาณร้อยละ 37 ใช้วันละ 21-30 ใบ)

ในบางรายก้อจะเอามาสูบใบแห้งหรือสกัดเอายางท่อม หรือไปผสมเป็นยาสูตร 4x100

ผู้เสพจะมีการนัดมานั่งเสพด้วยกัน และพูดคุยกันในเรื่องทั่ว ๆ ไป เหมือนการเสพน้ำชาหรือกาแฟ หรือคล้ายการตั้งวงเสพเหล้า กินกันจนหมดก็แยกย้ายกันกลับ ผู้เสพจะบอกว่าเสพแล้วรู้สึกสบายหายเครียด พูดคุยได้สนุกขึ้น ต่อมาก็จะเริ่มมึน ๆ ง่วง ๆ เหมือนเมาเหล้าแต่น้อยกว่ามาก โดยส่วนใหญ่ใช้สัปดาห์ละ 3-4 ครั้ง

ผลทางเภสัชวิทยาของสารเคมีในพืชกระท่อมมีผลต่อร่างกายเราอย่างไรบ้าง?

ภาพประกอบ: สาร mitragynine ที่สกัดได้จากใบกระท่อม
ภาพจาก https://psychoactiveherbs.com

จากการศึกษาสารสำคัญในใบกระท่อม พบว่ามีแอลคาลอยด์หลายชนิด แต่ที่สำคัญคือ mitragynine และ 7-hydroxy mitragynine เมื่อนำใบกระท่อมจำนวน 20 ใบ จะสกัดแล้วให้สาร mitragynine ประมาณ 17 มิลลิกรัม สารนี้พบได้เฉพาะในพืชกระท่อมเท่านั้น จึงใช้เป็นสารพิสูจน์เอกลักษณ์พืชกระท่อมได้ มีรายงานผลการศึกษาวิจัยสารสกัดจากใบกระท่อมและ mitragynine ในสัตว์ทดลอง พบฤทธิ์ที่สำคัญดังนี้

1. ฤทธิ์ลดการบีบตัวของกล้ามเนื้อเรียบ จึงมีฤทธิ์ทำให้เกิดการชาเฉพาะที่ได้ และยังมีฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาทส่วนกลางคล้ายโคเคน

2. ฤทธิ์ระงับปวดในลักษณะเดียวกับมอร์ฟีนในฝิ่น โดยออกฤทธิ์ที่ mu-opioid receptor และ delta-opioid receptor และฤทธิ์ระงับปวดยังเกี่ยวพันกับฤทธิ์กดการทำงานของ 5-HT2A receptor จึงเป็นสารแก้ปวดที่แตกต่างจากมอร์ฟีนฝิ่น

3. ฤทธิ์ยับยั้งการหลั่งของกรดในกระเพาะอาหารได้เช่นเดียวกับมอร์ฟีน โดยผ่านกลไกการออกฤทธิ์ที่ opioid receptors ทั้งนี้เชื่อว่า มีความเกี่ยวข้องกับอาการข้างเคียง เช่น เบื่ออาหาร น้ำหนักลด และอาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ผู้เสพใบกระท่อมไม่รู้สึกหิว (ไม่อยากอาหาร) จึงทำงานได้นานขึ้น

4. ฤทธิ์ลดการบีบตัวลำไส้ โดยออกฤทธิ์ที่ mu-opioid receptor และ delta-opioid receptor จึงแตกต่างจากสารกลุ่ม opioid อื่นๆ

                 5. ฤทธิ์ในการลดไข้ โดยทดสอบเปรียบเทียบกับ aminopyrin

                จะเห็นได้ว่าใบกระท่อมให้ผลการออกฤทธิ์ที่อาจมีประโยชน์ทางยาได้   แต่ทำให้เสพติดได้และยังมีผลเสียต่อสุขภาพ หากใช้ติดต่อกันนานๆ

ผลของกระท่อมต่อร่างกายเรา มีอะไรบ้าง?

มีการศึกษาพฤติกรรมผู้ใช้ใบกระท่อมมีการศึกษาหนึ่งสรุปว่า การใช้ใบกระท่อมในขนาดต่ำให้ผลระงับประสาท แต่เมื่อขนาดสูงขึ้น กลับเปลี่ยนเป็นกระตุ้นประสาทแทน แต่จากการศึกษาหลายแห่งสรุปในทางตรงกันข้าม กล่าวคือ การใช้ใบกระท่อมในขนาดต่ำๆ ให้ผลกระตุ้นระบบประสาท มีฤทธิ์กระตุ้นประสาทคล้ายยาบ้าอ่อน ๆ ส่วนขนาดสูงกดประสาท

ในรายงานการศึกษาในคนที่เสพติดกระท่อมในประเทศไทย พบว่าหลังเคี้ยวใบกระท่อมไปประมาณ 5-10 นาที จะมีอาการเป็นสุข กระปรี้กระเปร่า ไม่รู้สึกหิว (ไม่อยากอาหาร) ทํางานได้นานขึ้น ทนแดด แต่จะเกิดอาการกลัวหนาวสั่นเวลาอากาศครึ้มฟ้าครึ้มฝน ผู้เสพจะมีผิวหนังแดงเพราะเลือดไปเลี้ยงผิวหนังมากขึ้น อาการข้างเคียง ได้แก่ ปากแห้ง ปัสสาวะบ่อย เบื่ออาหาร ท้องผูก อุจจาระแข็งเป็นก้อนเล็กๆ นอนไม่หลับ ถ้าเสพใบกระท่อมในปริมาณมากๆ จะทําให้มึนงง และคลื่นไส้อาเจียน (เมากระท่อม) แต่ในบางรายเสพเพียง 3 ใบ ก็ทำให้เมาได้

เมื่อใช้เป็นระยะเวลานาน จะมีอาการเบื่ออาหาร น้ำหนักตัวลด นอนไม่หลับ ผิวหนังโดยเฉพาะบริเวณโหนกแก้มมีสีคล้ำขึ้นคล้ายหน้าผู้ป่วยโรคตับ ประมาณร้อยละ30 ของผู้ติดกระท่อม รายงานว่า มีความต้องการทางเพศลดลง และต้องใช้กระท่อมร่วมกับแอลกอฮอล์เพื่อกระตุ้นให้เกิดความต้องการทางเพศ บางรายจะมีอาการโรคจิตหวาดระแวง เห็นภาพหลอน คิดว่าคนจะมาทำร้ายตน และพูดไม่ค่อยรู้เรื่อง

ถ้าหยุดเสพ จะเกิดอาการขาดยา ได้แก่ ไม่มีแรง ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อและกระดูก แขนขากระตุก รู้สึกอ่อนเพลียไม่สามารถทำงานได้ อารมณ์ซึมเศร้า นํ้าตาไหล นํ้ามูกไหล ก้าวร้าว

ตอนหน้าเรามาดูว่ากลไกอะไรของกระท่อมจึงทำให้คนไข้เสพติดและ หากจะดื้ออยากเสพกันไปนานๆจะเกิดผลเสียรุนแรงต่อร่างกายอย่างไร และถ้าอยากจะเลิก ควรไปขอความช่วยเหลือจากใคร? ที่ไหนดี?

แหล่งข้อมูล

กลุ่มงานเภสัชกรรม Anonymous, กระท่อม, สถาบันธัญญารักษ์

,http://www.gotoknow.org/user/thawepon/profile

ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กรมการแพทย์ ,
กระทรวงสาธารณสุขhttp://www.dms.moph.go.th/dmsweb/rspaper/rspaper_54/patani_4.doc

ภาพประกอบ

โรคสะเก็ดเงิน ยาที่ใช้รักษามีอะไรบ้าง?

2013-06-23T14:38:00.003+07:00

โรคสะเก็ดเงินเป็นโรคที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ดังนั้นเป้าหมายของการรักษาจึงมีเป้าเหมายเพื่อหยุดวงจรที่ทำให้เกิดการสร้างเซลล์ผิวหนังมากกว่าปกติ โดยลดการอักเสบของผิวหนังและเพื่อลดการเกิดสะเก็ดและทำให้ผิวเรียบขึ้น

เรามีบทความที่เจ๋งเป้งจาก Dr.Carebear Samitivej หมอหมีน่าร้ากมาแนะแนวถึงการดูแลรักษาและยาที่ใช้เพื่อให้ได้สบายกายหายจากอาการน่ารำคาญ สบายใจไม่ต้องกังวลอีกต่อไป

กลุ่มยาที่ใช้ในการรักษาโรคสะเก็ดเงิน มีอะไรบ้าง?

สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่

การใช้ยาชนิดทาที่ผิวหนัง
การรักษาด้วยแสง และ
การรับประทานยา

ยาทาที่ผิวหนัง Topical treatments

สำหรับผู้ป่วยสะเก็ดเงินชนิดที่ไม่รุนแรง สามารถใช้ยาทาเพียงอย่างเดียวก็เพียงพอที่จะควบคุมอาการได้ แต่หากอาการรุนแรงมากอาจจะต้องใช้การรักษาด้วยวิธีอื่นร่วมด้วย ยากลุ่มที่ใช้สำหรับทาที่ผิวหนังที่นิยมใช้ได้แก่

ยาทากลุ่มสเตียรอยด์ Topical corticosteroids. เป็นยากลุ่มที่มีการใช้ในการลดการอักเสบของผิวหนังมากที่สุด และใช้ได้ผลดีในกลุ่มที่เป็นไม่รุนแรง โดยยาจะช่วยลดการสร้างเซลล์โดยไปกดภูมิค้มกันของร่างกาย ทำให้การอักเสบลดลง และอาการคันลดลง ยากลุ่มนี้มีหลายชนิด และมีหลายระดับความแรงของยา ยาที่มีความแรงน้อย ๆ จะใช้บริเวณที่ผิวหนังบาง ๆ เช่น ใบหน้า หรือใช้กลุ่มที่แรงขึ้นที่ผิวหนังที่ไม่กว้างมาก หรือบริเวณที่มีผิวหนังหนามากเช่นที่ฝ่ามือฝ่าเท้า หรือใช้เมื่อยาที่อ่อนกว่าใช้ได้ผล นอกจากยาที่เป็นครีมแล้ว ยังมีชนิดที่เป็นน้ำสำหรับใช้ที่ศีรษะ เพื่อที่จะป้องกันผลข้างเคียงจากยา ยากลุ่มนี้จะใช้เมื่อมีการกำเริบของโรคเพิ่มขึ้น และหยุดใช้เมื่อสามารถควบคุมอาการได้ดี

ยากลุ่มVitamin D analogues. การใช้วิตามิน D สังเคราะห์ จะช่วยทำให้การเติบโตของเซลล์ผิวหนังช้าลง ยาที่ใช้เช่น Calcipotriene (Dovonex) เป็นครีมหรือเป็นน้ำที่ใช้รักษา

ยา Anthralin. เป็นยาที่เชื้อว่าทำให้การทำงานของ DNA ในเซลล์ผิวหนังกลับสู่ภาวะปกติ และจะช่วยลอกสะเก็ดออก ทำให้ผิวหนังเรียบขึ้นแต่มีข้อเสียคือจะทำให้มีสีที่เลอะกับผิวหนัง เสื้อผ้า จึงไม่ค่อยนิยม หรือให้ใช้เพียงระยะสั้น ๆ บางครั้งจะใช้ร่วมกับการรักษาด้วย UV

ยากลุ่มที่มาจาก Vitamin A Topical retinoids. กลุ่มนี้หลายคนอาจจะรู้จักนี้เพราะเป็นกลุ่มที่นิยมนำมาใช้ในการรักษาสิว หรือรักษาผิวไหม้จากแดด แต่ยา tazarotene (Tazorac, Avage) เป็นยาที่พัฒนามาสำหรับรักษาสะเก็ดเงินโดยเฉพาะ โดยจะช่วยลดการอักเสบ และช่วยการทำงานของ DNA ให้เป็นปกติ ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยคือ จะมีอาการระคายเคือง และทำให้แพ้แสงได้ จึงจำเป็นต้องใช้ครีมกันแดดเมื่อใช้ยาตัวนี้ อีกอย่างที่สำคัญคือควรหลีกเลี่ยงในหญิงตั้งครรภ์เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดความพิการแต่กำเนิดถึงแม้ว่าจะพบได้น้อยมาก ๆ

ยากลุ่ม Calcineurin inhibitors. calcineurin inhibitors (tacrolimus and pimecrolimus) เดิมทียากลุ่มนี้ใช้ในการรักษาผิวหนังอักเสบเท่านั้น แต่การศึกษาในระยะหลังพบว่าช่วยในการรักษาโรคสะเก็ดเงินเช่นเดียวกัน โดยการยับยั้งการทำงานของ T cells ช่วยให้การอักเสบและสะเก็ดที่สร้างขึ้นลดลง ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยก็คืออาการระคายเคืองเช่นเดียวกัน ยากลุ่มนี้ไม่แนะนำให้ใช้ในระยะยาวเนื่องจากอาจจะมีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งผิวหนังหรือมะเร็งต่อมน้ำเหลืองได้

ยา Salicylic acid เป็นยาที่สามารถหาซื้อได้ง่ายทั่วไป โดยจะช่วยผลัดผิวเซลล์ที่ตายออก และลดสะเก็ดลงได้ บางครั้งจะใช้ร่วมกันกับยาอื่นเช่นกลุ่ม steroid นอกจากชนิดทายังมีชนิดที่เป็นรูปแบบแชมพู และชนิดน้ำสำหรับรักษาที่ศีรษะด้วย

Coal tar เป็นสารที่ได้มาจากกระบวนการผลิตของปิโตรเลียม อาจจะนับเป็นยารักษาสะเก็ดเงินที่เก่าที่สุด มีผลข้างเคียงน้อยมาก ยกเว้นเรื่องกลิ่นเหม็น และสีที่ติดเสื้อผ้าได้

ครีมมอยซ์เจอร์ไรเซอร์ Moisturizers อันที่จริงแล้วไม่ได้ช่วยในการรักษา แต่สามารถลดอาการคัน และสะเก็ดได้ ช่วยป้องกันผิวหนังแห้ง พยายามเลือกแบบนี้เป็น oil base จะได้ผลดีกว่า

Light therapy (phototherapy)

การรักษากลุ่มนี้ชื่อก็บอกอยู่แล้วเป็นการรักษาโดยใช้แสงสามารถใช้ได้ทั้งแสงแดดธรรมชาติ หรือแสง UV

แสงแดด สาเหตุที่แสงแดดช่วยในการรักษาได้นั้นก็เนื่องมาจากรังสี UV ที่อยู่ในแสงแดดสามารถทำให้เซลล์ ชนิด T cells ตายไปได้ ทำให้การสร้างเซลล์ช้าลง ลดการอักเสบและลดสะเก็ดที่ขึ้น ง่าย ๆ คือให้ได้รับแสงแดดทุกวันให้ปริมาณเล็กน้อย แต่ถ้าหากว่าได้รับแสงแดดมากไปอาจจะทำให้อาการแย่ลงได้ และอาจจะทำให้มีการทำลายผิวหนังมากเกินไป

การรักษาด้วยแสง UVB phototherapy โดยการใช้เครื่องที่สร้างรังสี UVB ในปริมาณที่ควบคุมได้ จะช่วยทำให้อาการดีขึ้นได้ในรายที่ไม่รุนแรง โดยมักจะเลือกใช้ในรายที่การรักษาด้วยยาทาอย่างเดียว ยังไม่ได้ผล ผลข้างเคียงที่อาจจะพบได้ในระยะสั้นคือ อาการแดงคัน และผิวหนัง ซึ่งสามารถแก้ไขได้ด้วยการใช้ครีม moisturizer เครื่องชนิดใหม่ ๆ จะเป็นเครื่องที่เรียกว่า narrow band UVB ซึ่งมีประสิทธิภาพมากกว่า โดยใช้ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์จนกระทั่งอาการดีขึ้น

Photochemotherapy หรือ psoralen plus ultraviolet A (PUVA). เป็นการใช้ยาที่ทำให้มีความไวต่อแสงทาที่ผิวก่อนที่จะให้การรักษาด้วย UVA ความแตกต่างคือ UVA จะสามารถลงไปในผิวหนังได้ลึกกว่า UVB และการใช้ยาช่วยจะทำให้ได้ผลดีขึ้น แต่การรักษาแบบนี้มักจะเลือกทำในรายที่เป็นรุนแรงกว่าโดยให้การรักษา 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ผลข้างเคียงอาจจะทำให้มีอาการคลื่นไส้อาเจียน ผิวไหม้ คัน ในระยะยาว จะทำให้ผิวหนังแห้งมีริ้วรอย และมีความเสี่ยงเป็นมะเร็งมากขึ้น

Excimer laser การรักษาชนิดนี้จะใช้การรักษด้วย รังสี UVB ที่ถูกกำหนดคลื่นแสงที่เฉพาะ ใช้ในการรักษาเฉพาะที่ ในรายที่ไม่รุนแรง โดยมีข้อดีคือ ผิวหนังที่ดีที่อยู่ใกล้เคียงจะไม่ได้รับผลข้างเคียงจาก UV ทำให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นและใช้เวลาในการรักษาน้อยกว่า ผลข้างเคียงคืออาจมีอาการแดง

ในการรักษาอาจจะไม่ได้ยึดว่าจะต้องใช้วิธีใดวิธีหนึ่ง แต่อาจจะต้องมีการใช้หลายวิธีร่วมกัน ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย และการตอบสนองต่อการรักษาแต่ละอย่าง

การรักษาด้วยยาชนิดรับประทานและชนิดฉีด Oral or injected medications

ถ้าอาการรุนแรงมาก หรือใช้วิธีการรักษาข้างต้นแล้วไม่ได้ผล อาจจะต้องเริ่มใช้ยาชนิดรับประทาน ซึ่งมีข้อเสียคือผลข้างเคียงค่อนข้างมาก จึงนิยมใช้ในช่วงเวลาสั้น ๆ เมื่ออาการดีขึ้น ก็เปลี่ยนไปใช้การรักษาวิธีอื่นแทนที่ ยาในกลุ่มนี้ได้แก่

Retinoids. เป็นกลุ่มวิตามิน A ใช้ในรายที่มีอาการรุนแรง ข้อเสียคือเมื่อหยุดใช้ยาแล้วมีโอกาสที่อาการจะกลับมาอีก และมีผลข้างเคียงคือทำให้ผิวหนังแห้ง คัน ผมร่วง และต้องหลีกเลี่ยงในหญิงตั้งครรภ์

Methotrexate. จะ่ช่วยลดการสร้างเซลล์ผิวหนัง และลดการอักเสบ นอกจากนี้ยังช่วยในผู้ป่วยสะเก็ดเงินที่ข้อด้วย อาจจะมีผลข้างเคียงที่ระคายกระเพาะอาหาร เบื่ออาหารและอ่อนเพลีย ถ้าใช้ในระยะยาวอาจมีผลข้างเคียงที่ร้ายแรงเช่น ตับอักเสบ กดการสร้างเม็ดเลือดแดงและเม็ดเลือดขาว

Cyclosporine. จะกดภูมิคุ้มกันของร่างกาย คล้ายกับยา methotrexate ทำให้มีความเสี่ยงในการติดเชื้อ และมีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งได้นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงในการเกิดความผิดปกติกับไต และความดันโลหิตสูง ความเสี่ยงของผลของเคียงนี้จะมีมากขึ้นเมื่อใช้ยาในปริมาณที่มากขึ้น

Hydroxyurea. ยากลุ่มนี้อาจจะมีประสิทธิภาพน้อยกว่ายา cyclosporine หรือmethotrexate แต่สามารถใช้ร่วมกับการรักษาด้วยแสง ผลข้างเคียงอาจะทำให้เกิดโลหิตจาง และปริมาณเม็ดเลือดขาวต่ำกว่าปกติ จึงห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์

ยากลุ่ม immunomodulator drugs (biologics) ยากลุ่มนี้มีหลายตัว เช่น alefacept (Amevive), etanercept (Enbrel), infliximab (Remicade) และ ustekinumab (Stelara) เป็นยากลุ่มที่ใช้ทางการฉีดเข้าเส้นเลือด หรือเข้ากล้ามเนื้อ ใช้ในรายที่การรักษาด้วยยาอื่น ๆ ไม่ได้ผล โดยจะเข้าไปยับยั้งการทำงานของภูมิคุ้มกันของร่างกาย แต่มีผลข้างเคียงมากที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน และอาจมีอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

การเลือกวิธีการในการรักษา

ถึงแม้ว่าแพทย์จะเป็นผู้เลือกทางในการรักษาให้ โดยพิจารณาจากชนิดและความรุนแรงของโรค รวมทั้งพื้นที่ของผิวหนังที่เป็น แต่การรักษาก็มักจะเริ่มต้นด้วยการใช้ยากลุ่มที่เป็นครีมทา ร่วมกับการใช้การรักษาด้วยแสง UV ถ้าไม่ได้ผลขึงค่อย ๆ เปลี่ยนไปยังการรักษาที่แรงขึ้น โดยที่เป้าหมายคือให้ได้วิธีการรักษาที่มีประสิทธิภาพที่สามารถลดการสร้างเซลล์ใหม่ โดยที่มีผลข้างเคียงที่น้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้

ถึงแม้ว่าจะมีทางเลือกในการรักษาหลายทาง แต่การรักษาที่มีประสิทธิภาพยังเป็นเรื่องที่ยาก เนื่องจากตัวโรคเอง คาดได้ยากว่าจะตอบสนองอย่างไร และจะมีการกำเริบขึ้นในช่วงเวลาใด การรักษาที่ใช้ดีในคนหนึ่งอาจจะไม่ค่อยตอบสนองในอีกราย และผิวหนังมีแนวโน้มที่จะดื้อต่อการรักษา นอกจากนี้ยังต้องคำนึงถึงผลข้างเคียงที่อาจจะพบได้ ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับทางเลือกในการรักษา และค่อย ๆ ใช้เวลาในการรักษาและดูผลตอบสนองต่อการรักษาเพื่อควบคุมอาการให้ดีที่สุด

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และการดูแลตัวเอง

อาบน้ำ เพื่อช่วยลดสะเก็ดออก และลดการอักเสบของผิวหนัง อาจจะใช้เกลือหรือผลิตภัณฑ์ เช่น bath oil, oatmeal sin, Epsom salts or Dead Sea salts ผสมในน้ำและแช่ไว้ประมาณ 15 นาที หลีกเลี่ยงการใช้น้ำร้อน เพื่อป้องกันไม่ให้อาการแย่ลง

ใช้ moisturizer พยายามใช้ทันทีหลังอาบน้ำ และเลือกชนิดที่เป็น ointment-based moisturizer เพื่อป้องกันไม่ให้ผิวแห้ง ถ้าผิวแห้งมาก ๆ อาจจะใช้น้ำมันแทนได้เพื่อป้องกันน้ำระเหยจากผิว ในช่วงที่อากาศหนาว และแห้งมาก อาจจะใช้วันละหลาย ๆ ครั้งได้

ปิดผิวหนังที่มีอาการด้วยพลาสติกในช่วงกลางคืน เพื่อช่วยลดอาการแดง และลดสะเก็ด โดยการใช้ moisturizer ก่อนแล้วพันด้วย plastic wrap overnight พอตื่นตอนเช้าก็เอาออกและล้างพวกสะเก็ดออกในช่วงที่อาบน้ำ

ให้ผิวหนังได้โดนแสงแดดอ่อน ๆ บ้าง อย่างน้อยสัปดาห์ละ 3-4 ครั้ง สำหรับผิวหนังส่วนที่ปกติก็ให้ใช้ครีมกันแดดทาป้องกันไว้ด้วย

ใช้ยาชนิดครีมหรือชนิดขี้ผึ้งทา ตามคำแนะนำของแพทย์ หากมีอาการเพียงเล็กน้อย สามารถซื้อยากลุ่มนี้ทาได้เพื่อลดอาการคันและลดสะเก็ด

หลีกเลี่ยงปัจจัยที่กระตุ้นให้มีอาการ ไม่ว่าจะเป็นความเครียด การติดเชื้อที่ผิวหนัง บุหรี่ การโดนแสงแดดมากเกินไป

หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ การดื่มจะทำให้ประสิทธิภาพในการรักษาลดลง

แหล่งข้อมูล
Dr.Carebear Samitivej,

การดูแลและการรักษาโรคสะเก็ดเงิน, http://drcarebear.exteen.com/20101125/entry

Free-App “โปรแกรมบันทึกบัตรแพ้ยา” มีไว้ปลอดภัยกว่า

2013-06-22T17:39:00.001+07:00

จะดีไหมถ้าเรามีโปรแกรมที่สามารถช่วยเราบันทึกยาตัวที่เราแพ้ และเมื่อไปโรงพยาบาลหรือร้านยา เราจะได้บอกเภสัชกรหรือหมอได้ถูกต้องแม่นยำ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยมีความปลอดภัยจากการใช้ยามากยิ่งขึ้น

ทางสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย) ได้จัดทำ สมุดบันทึกการใช้ยาประจำตัวผู้ป่วย และ แอพพลิเคชั่น โปรแกรมบันทึกบัตรแพ้ยาที่สามารถใช้งานบนสมาร์ทโฟน ซึ่งจะช่วยให้ผู้ป่วยสะดวกในการบันทึกประวัติแพ้ยาได้ด้วยตนเอง และเภสัชกรผู้ประเมินอาการก็สามารถบันทึกข้อมูลผ่านทางมือถือ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องลืมบัตรแพ้ยา นอกจากนี้ แอพพลิเคชั่นดังกล่าวยังมีข้อมูลความรู้เกี่ยวกับการแพ้ยาทั้งในรูปแบบบทความและวิดีโอ ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลด

แอพพลิเคชั่น “โปรแกรมบันทึกบัตรแพ้ยา” ได้ทาง App store หรือ เว็บไซต์ของสมาคมฯ www.thaihp.org สามารถได้ download ได้ free ที่ https://itunes.apple.com/th/app/batr-ph-ya/id645512579?mt=8

ยิ่งไปกว่านั้น เพื่อลดอันตรายและผลข้างเคียงจากการใช้ยา ผู้ใช้ยาควรปฏิบัติ ดังนี้

• ผู้ป่วยควรอ่านฉลากยาให้ละเอียดทุกครั้งก่อนใช้ยา เพราะการไม่อ่านฉลากยา และใช้ยาผิด อาจทำให้เกิดการแพ้ยาอย่างรุนแรงและอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

• ไม่ควรใช้ยาของคนอื่น

• ผู้ที่มียาเหลือใช้อยู่ในบ้านต้องระมัดระวังและจัดเก็บให้ดี เพราะถือเป็นความเสี่ยงใกล้ตัว ถ้าเก็บไม่ถูกวิธีจะกลายเป็นยาเสีย หากมีคนนำไปใช้โดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์จะเป็น

อันตรายต่อสุขภาพ

• หากมียาเหลือใช้ที่ยังไม่หมดอายุและอยู่ในสภาพดี ควรเก็บอยู่ในซองยา หรือขวดยาเดิมไว้ในที่เดียวกันและให้พ้นมือเด็ก หรือเก็บในตู้ยา หรือกระเป๋ายาให้พ้นแสงแดด ไม่อยู่ใน

ที่ชื้น

• อย่าเก็บยาในตู้เย็นยกเว้นยาที่มีฉลากระบุไว้

• อย่านำยาเหลือใช้มารวมในซองยา หรือขวดยาเดียวกัน

• อย่าแกะยาออกจากแผงหากยังไม่ใช้

• อย่านำยาเหลือใช้ไปให้คนอื่นใช้ และอย่ากินยาที่คนอื่นให้มา เพราะอาการที่คล้ายกันอาจไม่ได้เกิดจากโรคเดียวกัน ขนาดยาก็อาจไม่เหมาะสม และอาจเกิดอาการแพ้ยาได้อีก

ด้วย

• อย่าใช้ยาที่หมดอายุ หรือยาเสื่อมสภาพ

• ยาเหลือใช้ที่หมดอายุ หรือเสื่อมสภาพ สีเปลี่ยนแล้วให้ทำลายก่อนทิ้ง โดยแกะฉลากที่มีชื่อผู้ป่วย ถ้าเป็นยาเม็ดให้ทุบทำลายและเติมน้ำเล็กน้อย ถ้าเป็นยาน้ำก็ให้เทน้ำผสมลงไป

ส่วนยาที่เป็นครีมหรือขี้ผึ้ง ให้บีบออกจากหลอด จากนั้น นำกากชา ขี้เลื่อย เศษผัก หรือเปลือกผลไม้ ผสมลงไปในถุงเดียวกัน ปิดปากถุงให้สนิท ก่อนนำไปทิ้ง เพื่อไม่ให้คนอื่นนำ

ยาที่ทิ้งนั้นไปใช้ได้อีก

• หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ยา ให้ปรึกษาเภสัชกรทุกครั้ง

แหล่งข้อมุล
เภสัชกรสมชัย วงศ์ทางประเสริฐ นายกสมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย)

นายแพทย์สุรพงศ์ อำพันวงษ์

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ยาที่ใช้รักษา

2013-06-20T11:11:00.000+07:00

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ คุณผู้หญิงส่วนใหญ่มักเป็นโรคนี้ได้ง้าย ง่าย สาเหตุหลักมักเนื่องมาจาก เวลาปวดปัสสาวะมักจะกลั้นฉี่ไว้ อาจเนื่องจาก กำลังทำงานสำคัญ มีงานยุ่งอยู่ กำลังติดต่อกับลูกค้า หรือรถติดๆๆๆๆ ขณะเดินทางบนท้องถนน การกลั้นปัสสาวะบ่อยๆทำให้เกิดอาการปวดท้องน้อย ปัสสาวะขัด ปวดเสียวท่อปัสสาวะและปัสสาวะบ่อย เรามีคำแนะนำการดูแลรักษามาแบ่งปันกัน

สาเหตุที่เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

กระเพาะปัสสาวะอักเสบเป็นได้ทุกวัย ส่วนใหญ่จะเกิดเฉพาะคุณผู้หญิง มักเกิดจากการกลั้นปัสสาวะนานๆ หรือปวดปัสสาวะแล้วไม่สามารถเข้าห้องน้ำได้ ทำให้แบคทีเรียเอาชนะกลไกการป้องกันเชื้อโรคบริเวณเยื่อบุผิวของกระเพาะปัสสาวะ คือการปริแตกของสารที่ชื่อว่า Glycoaminoglycan (GAG ) และเชื้อส่วนใหญ่ คือเชื้อ E.coli ชนิดเดียวกับที่พบในระบบทางเดินอาหาร เดินทางจากทวารหนักเข้าสู่ท่อปัสสาวะ ท่อปัสสาวะในผู้หญิงมีความยาวเพียง 4 ซม. จึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมจึงไม่พบโรคนี้ในเพศชาย หรืออาจพบได้ในคนที่มีลักษณะนิสัยชอบดื่มน้ำน้อย ทำให้ระยะเวลาในการปวดปัสสาวะห่างขึ้น แบคทีเรียจึงมีเวลาในการแบ่งตัวเพิ่มจำนวนขึ้น มีมากพอที่จะก่อโรคได้

อาการแสดงที่สังเกตได้ของกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

หลังจากกลั้นปัสสาวะแล้วไม่นาน จะเริ่มมีอาการปัสสาวะขัด แสบท่อปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อยขึ้น ต่อมาเริ่มมีอาการปวดท้องน้อยเหนือหัวเหน่า ปวดเหมือนปัสสาวะไม่สุดหรืออาจเสียวตอนสุด มีกลิ่นเหม็น ถ้ายังไม่ได้รับการรักษา 2 – 3 วัน จะพบในปัสสาวะมีเลือดปนหรือเป็นเลือดสด และอาจพัฒนาไปเป็นกรวยไตอักเสบได้ โดยจะมีอาการไข้สูง 39 – 40 องศา หนาวสั่น ปวดเอวข้างใดข้างหนึ่ง เคาะหลังแล้วเจ็บ แสดงว่า มีอาการป่วยหนัก

การปฏิบัติตัวเพื่อไม่ให้เกิดโรคสาเหตุที่เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

1.ควรดื่มน้ำมากๆ วันละ 6 – 8 แก้ว

2.ไม่ควรกลั้นปัสสาวะโดยไม่จำเป็น ปัสสาวะก่อนออกเดินทางไกล และก่อนเข้านอน ให้เป็นกิจวัตร

3.เมื่อมีอาการ ควรได้รับยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมโดยทันท่วงที เพื่อไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง

ดังนั้น ทุกครั้งที่เข้าห้องน่ำ ควรราดโถส้วมเพื่อล้างน้ำสกปรกที่ตกค้าง ไม่ให้กระเด็นใส่ร่างกายเรา

การรักษาด้วยยา กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

ไม่แนะนำให้หาซื้อยาเหล่านี้มากินเอง โดยไม่ไปขอรับคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์เสียก่อนนะครับ เพราะยาเหล่านี้ ให้ผลการรักษาที่ได้ผลและปลอดภัย ก้อต่อเมื่อคุณได้รับการวินิจฉัย และคำแนะนำการใช้ยาที่ถูกต้องจากเภสัชกรเท่านั้น

· การรักษาด้วยตัวเองที่ดีที่สุด คือการดื่มน้ำมากๆ จะช่วยให้หายเร็วขึ้นครับ
· ขณะที่มีอาการ ถ้าปวดมากให้ ยาแก้ปวด อย่างเช่น Paracetamol หรือ Ibuprofen จนกว่าอาการจะดีขึ้น
· ไปหาหมอ และได้รับคำแนะนำจากเภสัชกร อาจมีความจำเป็นต้องให้ยาฆ่าเชื้อ ได้แก่ Norfloaxacin 400 mg. หรือ Ciprofloxacin 400 mg. วันละ 2 ครั้ง นาน 3 วันขึ้นไป
· ถ้าไม่ดีขึ้นหรือเป็นซ้ำมากกว่า 2-3 ครั้ง หรือเป็นในผู้ชาย ควรส่งโรงพยาบาลเพื่อตรวจหาสาเหตุโดยการตรวจปัสสาวะ (พบเม็ดเลือดขาวจำนวนมาก) นำปัสสาวะไปเพาะหาเชื้อ เอกซเรย์ หรือใช้กล้องส่องตรวจระบบทางเดินปัสสาวะ (cystoscope) แล้วให้การรักษาตามสาเหตุที่พบ

รู้ได้ไงว่าตอนนี้กระเพาะปัสสาวะอักเสบหายแล้ว???

อาการต่างๆ ที่เป็นหายหมดแล้ว และกลับมาปัสสาวะปกติเหมือนเดิม โดยไม่ปวดแสบหรือควบคุมการฉี่ไม่ได้ และเมื่อหายแล้วจะไม่มีผลเสียต่อร่างกายแต่อย่างใด เว้นแต่มีภาวะแทรกซ้อนที่จำต้องไปพบแพทย์ดังที่เภสัชกรได้ นำมาอธิบายมาแล้วนะครับ

แหล่งข้อมูล

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ทำไมจึงเป็นได้บ่อยจังนะ???, http://utaisuk.blogspot.com/2013/06/blog-post_19.html

นายแพทย์วีระสิงห์ เมืองมั่น, กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

แพทยศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล

มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์, http://www.vichaiyut.co.th/jul/30_01-2548/30_01-2548_P44-46.pdf

การรักษากระเพาะปัสสาวะอักเสบของสตรี, โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น., http://www.srinagarind-hph.kku.ac.th/index.php?option=com_content&view=article&id=158:2012-04-20-03-17-15&catid=45:2011-06-13-02-42-55&Itemid=64

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (Cystitis) ศาสตราจารย์เกียรติคุณ แพทย์หญิง พวงทอง ไกรพิบูลย์วว.รังสีรักษา และเวชศาสตร์นิวเคลียร์

, http://haamor.com/th/กระเพาะปัสสาวะอักเสบ/

 นพ.อภิรักษ์ เลิศสุวรรณโรจน์ , กระเพาะปัสสาวะอักเสบ , ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ โรงพยาบาลเมืองราช จังหวัดราชบุรี ,GORATCHABURI.COM ปีที่ 2 ฉบับที่ 17 เดือนสิงหาคม 2555 หน้า15 , http://www.snc.lib.su.ac.th/snclibblog/?p=22358

นพ.สมชาญ เจียรนัยศิลป์, หมอชาวบ้าน เล่มที่: 252 เมษายน 2000, http://www.doctor.or.th/article/detail/2493

รูปประกอบจาก http://women.sanook.com/928400/ผู้หญิงควรใส่ใจ-โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ-cystitis/

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ทำไมจึงเป็นได้บ่อยจังนะ???

2013-06-19T07:37:00.000+07:00

คุณผู้หญิงเมื่อต้องเดินทางไกล ๆ หรืออยู่บนถนนที่รถราติดๆๆๆๆๆยามหน้าฝนนี้ทีไร ทำไมน้า???...เราจะต้องรู้สึก "ปวดปัสสาวะ"ทุกที จะลงไปเข้าห้องน้ำก็ไม่ได้ ก็เลยต้องอั้นอยู่เสมอ ๆ แต่ถ้าหากคุณมีพฤติกรรมเช่นนี้บ่อย ๆ ล่ะก็ ระวัง "โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ" จะถามหาเอาได้นะ ถ้าใครเคยเป็นแล้วคงรู้ว่ามันทรมานสุด ๆ มาดูว่าสาเหตุเกิดจากอะไร และจะป้องกันไม่ให้เกิดได้อย่างไร เรามีคำแนะนำมาบอกกันมารู้จักกระเพาะปัสสาวะกันก่อน
รูปมาจาก http://www.familyhealthonline.ca/fho/womenshealth/WH_cystitis_fha11.asp

ปัสสาวะกะปริดกะปรอย

ปวดปัสสาวะบ่อย แต่รู้สึกปัสสาวะออกไม่สุด

ปวดขัด หรือแสบร้อนเวลาปัสสาวะ บางคนอาจปวดท้องน้อยเวลาปัสสาวะด้วย

หากสังเกต ปัสสาวะจะมีกลิ่นเหม็น สีใส แต่ปัสสาวะบางคนก็อาจขุ่น หรือมีเลือดปนด้วย ซึ่งอาการจะเกิดขึ้นหลังอั้นปัสสาวะนาน ๆ หรือหลังร่วมเพศ ในเด็กเล็กอาจเป็นไข้ เบื่ออาหาร และอาเจียนร่วมด้วย

, โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบในผู้หญิง
สาขาวิชาศัลยศาสตร์ยูโรวิทยา ภ.ศัลยศาสตร์ , Faculty of Medicine Siriraj Hospital,
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ โรคฮิตสาวเวิร์กกิ้ง, http://health.kapook.com/view9298.html

รูปประกอบ: กระเพาะปัสสาวะในเพศหญิง จาก http://doctorisme.blogspot.com/2013/03/Cystitis.html

กระเพาะปัสสาวะเป็นอวัยวะส่วนหนึ่งของระบบของปัสสาวะ รูปร่างคล้ายบัลลูน อยู่หลังกระดูกหัวหน่าวภายในอุ้งเชิงกราน และอยู่หน้ามดลูกของผู้หญิง ส่วนผู้ชาย อยู่หน้าต่อทวารหนัก

ผนังของกระเพาะปัสสาวะประกอบด้วยกล้ามเนื้อเรียบส่วนใหญ่ กระเพาะปัสสาวะของเรามีหน้าที่กักเก็บปัสสาวะได้ประมาณ 300-350 ซี.ซี.แค่นั้นเอง ก้อแค่ขวดน้ำเล็กๆน่านเอง พอเก็บน้ำมากๆเข้าก้อจะตึงบวมเป่ง ทำให้รู้สึกอยากปวดปัสสาวะมาก ผนังกล้ามเนื้อของปัสสาวะจะบีบตัวให้มีการปัสสาวะผ่านทางหลอดปัสสาวะออกสู่ภายนอกจนหมดในเวลาไม่เกิน 30 วินาที โดยไม่มีอาการปวดหรือแสบบริเวณหลอดปัสสาวะเลย

ในคนปรกติถ้าดื่มน้ำวันละ 1500-2000 ซี.ซี. (ประมาณ 8-10 แก้ว) จะปัสสาวะประมาณวันละ 3-5 ครั้ง หลังเข้านอนจะไม่ตื่นมาปัสสาวะเลย

โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ เกิดจากอะไร

โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ หรือ Cystitis เกิดจากแบคทีเรียชนิดเดียวกับที่อยู่ในลำไส้ของคนเรานี่แหละ แต่พอหลุดเข้าไปอยู่โดยเข้าไปทางท่อปัสสาวะ ดังนั้น จึงมักพบผู้หญิงป่วยด้วยโรคนี้มากกว่าผู้ชายหลายเท่า นั่นเพราะท่อปัสสาวะของผู้หญิงสั้น และอยู่ใกล้ทวารหนัก ซึ่งเป็นแหล่งที่มีเชื้อโรคมากนั่นเอง

อย่าได้แปลกใจไปเลยที่โรคนี้เกิดได้กับคุณผู้หญิงแทบทุกคน มีโอกาสเป็นโรคนี้ไม่ว่าจะอยู่ในช่วงวัยใดก็ตาม แต่จะพบมากเป็นพิเศษในกลุ่มหญิงมีครรภ์ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง 2-3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์) รวมทั้งผู้หญิงที่ชอบอั้นปัสสาวะนาน ๆ และผู้หญิงที่แต่งงานใหม่ เพราะการมีเพศสัมพันธ์จะทำให้เชื้อเข้าไปในกระเพาะปัสสาวะได้ นอกจากนี้ คนที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ และต่อมลูกหมากโต ก็อาจมีอาการกระเพาะปัสสาวะอักเสบแทรกซ้อนด้วย

อาการ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เป็นอย่างไร

รูปประกอบ: ตำแหน่งโรคที่อาจเกิดการติดเชื้อของกระเพาะปัสาวะอักเสบ

ผู้ที่เป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบจะมีอาการ

โรคนี้มักจะไม่มีภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง แต่บางคนอาจเป็น ๆ หาย ๆ หรือเป็นเรื้อรัง ถ้าไม่ได้รับการรักษา เชื้อโรคอาจลุกลามทำให้กลายเป็นโรคกรวยไตอักเสบ หรือไตวายได้ หากผู้ป่วยเป็นผู้ชายและมีอาการรุนแรง เชื้อก็อาจลามเข้าไปทำให้ต่อมลูกหมากอักเสบได้

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เป็นแล้วต้องทำอย่างไร

          ผู้ที่มีอาการกระเพาะปัสสาวะต้องเข้ารับการรักษา โดยแพทย์จะให้ทานยาแก้ปวด และยาปฏิชีวนะ เพื่อฆ่าเชื้อ แต่ผู้ป่วยก็ต้องรู้จักดูแลตัวเอง ด้วยการดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อเร่งการขับเชื้อ ที่สำคัญคือ อย่าอั้นปัสสาวะ ส่วนการรับประทานอาหารนั้น ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่จะทำให้กระเพาะปัสสาวะระคายเคือง เช่น กาแฟ หรือแอลกอฮอล์ ซึ่งมีฤทธิ์กระตุ้นการปัสสาวะในไต และกระตุ้นให้กระเพาะปัสสาวะเกิดการหดตัว

          อย่างไรก็ตาม ถ้าผู้ป่วยอาการไม่ดีขึ้น เช่น ยังปัสสาวะแสบขัดอยู่ มีไข้ขึ้นสูง ปวดบั้นเอว หนาวสั่น หรือเป็นซ้ำมากกว่า 2-3 ครั้ง ควรส่งโรงพยาบาล เพื่อตรวจหาสาเหตุโดยแพทย์จะตรวจปัสสาวะ แล้วนำไปเพาะหาเชื้อ เอกซเรย์ หรือใช้กล้องส่องตรวจระบบทางเดินปัสสาวะ (Cystoscope) แล้วให้การรักษาตามสาเหตุที่ตรวจพบ

          นอกจากนี้ ผู้ที่มีโรคประจำตัวอย่างเช่น เบาหวาน ต่อมลูกหมากโต นิ่วในทางเดินปัสสาวะ หากมีอาการปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะบ่อย ก็ควรพบแพทย์ด้วยเช่นกัน

ป้องกันได้อย่างไร

          โรคนี้ไม่ได้เกิดจากการกลั้นปัสสาวะอย่างเดียว เพราะเกิดจากการติดเชื้อได้เช่นกัน ดังนั้น นอกจากเราจะไม่อั้นปัสสาวะแล้ว เรายังต้องป้องกันการติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะด้วย ซึ่งสามารถป้องกันได้ดังนี้

           1.ดื่มน้ำวันละมาก ๆ

           2.ห้ามอั้นฉี่ กลั้นปัสสาวะนานๆ ถ้าไม่จำเป็น เพราะเชื้อโรคในกระเพาะปัสสาวะจะเจริญพันธุ์ได้มากขึ้น อีกทั้ง กระเพาะปัสสาวะที่เต็มไปด้วยปัสสาวะจะยืดตัว ทำให้ความสามารถในการขจัดเชื้อโรคของเยื่อบุผิวกระเพาะปัสสาวะลดน้อยลง จึงทำให้เกิดการอักเสบของกระเพาะปัสสาวะได้ง่ายขึ้น

           3.ถ้าจะออกไปข้างนอก ควรเข้าห้องน้ำปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนทุกครั้ง

           4.เวลาอาบน้ำ ควรใช้ฝักบัว หรือตักอาบ จะดีกว่าการใช้อาบอ่างน้ำ ซึ่งจะทำให้เชื้อโรคในอ่าง เข้าสู่ร่างกายได้ง่ายกว่า

           5.ล้างอวัยวะเพศก่อนและหลังมีเพศสัมพันธ์

           6.ห้ามใช้ยาสวนล้างช่องคลอด

           7.สำหรับผู้หญิงที่ปัสสาวะเสร็จ หรืออุจจาระเสร็จ ควรให้ทำความสะอาดอวัยวะเพศจากหน้าไปหลัง เพราะหากล้างจากหลังมาหน้า อาจทำให้มีเชื้อโรคเข้ามาจากทางทวารได้

8.หากมีอาการปวดแสบเวลาถ่ายปัสสาวะ ให้รีบดื่มน้ำมาก ๆ (ประมาณวันละ 3-4 ลิตร) เพื่อขับเชื้อโรคออกจากร่างกายโดยเร็ว และยังช่วยลดอาการปวดแสบปวดร้อนเวลาปัสสาวะได้ด้วย

  เห็นมั้ยว่าโรคกระเพาะปัสสาวะนี้ เกิดขึ้นกับทุกคนได้ง่ายมาก ๆ โดยเฉพาะคุณสาว ๆ เพราะฉะนั้น แค่ดูแลตนเองอย่าปล่อยให้อั้นฉี่นานๆ รักษาความสะอาดส่วนตัว ก้อช่วยบรรเทาโรคนี้ได้แล้ว ระดับนึง ตอนหน้าเราจะมาบอกว่า ถ้าจำเป็นต้องใช้ยา มียาอะไรมั่ง

แหล่งข้อมูล

ศ.เกียรติคุณ นพ.ธงชัย พรรณลาภ

http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=9

รูปประกอบจาก

http://www.pregnancysquare.com/momlife/pregnant-have-disease/146/

ผมร่วงบางและศีรษะล้าน: ผมร่วงแค่ไหนจึงเสี่ยงต่อหัวล้าน? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

2013-06-17T11:06:00.000+07:00

ถ้าใครเคยเจอพ่อของผมยืนพร้อมกับลูกชายสามคนของท่าน คุณคงจะอดยิ้มไม่ได้เพราะดูๆไปแล้วมีพระอาทิตย์ส่องพร้อมกันหลายดวงในเวลาเดียวกัน เนื่องมาจากคุณๆจะพบว่าทั้งบิดาและลูกๆ บนศีรษะมีผมเหลืออยู่น้อยเหลือเกิน ถ้าคุณมองโลกให้ขำ ผมกำลังจะแบ่งเรื่องเล่าให้ฟังว่าถึงอาการผมร่วง ผมบางจนเหลือผมน้อยมากๆทำให้เรียกว่าหัวล้าน โดยให้คุณได้เข้าใจถึงสาเหตุ อาการ การรักษา ยาที่ใช้และการป้องกันในบทความซีรี่ย์ชุดผมร่วงบางศีรษะล้านนี้นะครับ

รู้จักเส้นผมของคุณแล้วหรือยัง?

ส่องกระจกดูพบเห็นเส้นผมที่อยู่บนศีรษะทุกวัน คุณทราบไหมว่าเส้นผมจะมีวงจรชีวิตเช่นกันโดยเริ่มตั้งแต่เริ่มงอก (anagen) เจริญเติบโตยาวออกและเข้าสู่ระยะพัก (catagen & telogen) และล่วงสู่การหยุดเติบโต (exogen) พร้อมที่จะหลุดออกไป เพื่อให้รูขุมขนเดิมกลับสร้างเส้นใหม่ของผมขึ้นมาใหม่อีกครั้ง ดังนั้นบนศีรษะของเราที่มีเส้นผมประมาณ 100,000 เส้น 85-90 เปอร์เซ็นต์ของกลุ่มนี้จะอยู่ในช่วงที่เจริญงอกงาม ที่ปลายเส้นผมพวกนี้จะเกาะกับกระเปาะผม (Hair follicles ) ชั้นใต้ผิวหนังอย่างเหนียวแน่นและจะงอกงามยาวขึ้นเรื่อยๆ จนมีอายุประมาณ 3 ปี ก็จะเข้าสู่ระยะที่หยุดการเจริญซึ่งมีอยู่ประมาณ 10-15 เปอร์เซ็นต์ เส้นผมที่หยุดเหล่านี้จะขยับเลื่อนสูงขึ้นกว่าเดิม และจะเริ่มติดอยู่บนหนังศีรษะไม่แน่นนัก อีกประมาณ 3 เดือนก็จะร่วงไปหรือถูกเส้นผมที่กำลังจะงอกขึ้นมาแทนที่ดันให้หลุดร่วงไป

ทราบอย่างนี้แล้วคุณลองจับเส้นผมยาวสลวยที่อยุ่ในมือ ขณะนี้ก็คือที่เส้นผมที่งอกขึ้นมาและอยู่ในระยะเจริญงอกงาม พอครบอายุประมาณ 3 ปี ก็จะหยุดงอกแล้วก็รอเวลาร่วงไป และเส้นผมที่หยุดโตก็พร้อมที่จะร่วงได้อยู่แล้วหากเมื่อมีอะไรไปกระทบกระเทือนเข้า เช่นการสระผมหรือหวีสางตามปกติ ดังนั้นเส้นผมร่วงหล่นไปในแต่ละวันก็เป็นเรื่องธรรมชาติอยู่แล้ว

แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าเรากำลังประสบปัญหาผมร่วง

คนไข้ที่มาคำปรึกษากับผมที่ร้านยาในเรื่องผมร่วงนี้ มักมาปรารภในเรื่องที่ว่าสงสัยตนเองจะแย่แล้ว ผมร่วงเยอะมากจริงๆ เพราะสระผมทุกวัน แล้ววันนี้บังเอิญไปเห็นมีเส้นผมหลุดล่วงไปกองที่ท่อน้ำทิ้งเป็นก้อนกลมใหญ่กระจุกใหญ่เหมือนก้อนไหมพรมเลย

แต่ความจริงแล้วแล้วผมที่เห็นว่าร่วงหล่นนั้นอาจเกิดจากธรรมชาติอย่างที่เล่ามาแล้ว

ดังนั้นคุณเองอาจวิตกเกินเหตุ เมื่อไปพบผู้เชี่ยวชาญเราจะพิจารณาก่อนว่าที่คุณคิดว่าตนเองมีผมร่วงนั้น เป็นผมร่วงตามปกติ หรือมีปัญหาจริงๆ (ที่จะแจกแจงให้ทราบต่อไป) มีวิธีทดสอบง่าย ๆ คือ ให้นับจำนวนเส้นผมร่วงหล่นๆที่รวบรวมได้ในแต่ละวัน ถ้านับเฉลี่ยแล้วถ้าผมที่ร่วงยังต่ำกว่า วันละ 100 เส้น ก็สบายใจได้ถือว่ายังอยู่ในเกณฑ์ปกติ แต่ถ้าเกินกว่าวันละ 100 เส้นก็ให้สันนิษฐานก่อนว่าเส้นผมคุณมีความผิดปกติแล้ว

ดังนั้นเมื่อเกิดความสงสัยว่าอาการผมร่วงของคุณนั้นผิดปกติหรือไม่ ควรนับดูจำนวนเส้นผมที่ร่วงในแต่ละวันเสียก่อน เพื่อจะได้ไปขอรับคำแนะนำต่อไปเพื่อหาสาเหตุของผมร่วงและแนวทางการรักษาต่อไป ตอนต่อไปผมร่วงจริงๆแล้ว มีกี่แบบ? กันแน่นะ

แหล่งข้อมูล

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้นผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่ กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ Copy url address ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ ของผู้เขียนได้โดยตรง

1. ผมร่วง แล้วฉันจะหัวล้านไหม? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/18/entry-1

2. ผมร่วง มีกี่แบบ? โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/19/entry-1

3. สาเหตุของผมร่วง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/20/entry-1

4. ผมร่วง สาเหตุและวิธีสังเกตุอาการด้วยตัวคุณเอง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/30/entry-1

5. ผมร่วง รักษาอย่างไรให้เส้นผมกลับคืนมา โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/08/27/entry-1

6. ผมร่วง ดูแลสุขภาพเส้นผมอย่างไรไม่ให้ร่วงอีก โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/09/09/entry-1

7. ยารักษาผมร่วง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2009/09/10/entry-1

8. ทำไมผู้ชายจึงหัวล้าน โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/10/entry-2

9. ฮอร์โมนเพศชายทำให้ศีรษะล้านได้อย่างไร โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/06/12/entry-1

10. Minoxidil Lotion ยาทารักษาผมร่วง โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/07/20/entry-1

11. PROPECIA และ PROSCAR ยารักษาผมร่วง ผมบาง ศรีษะล้าน โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล

http://www.oknation.net/blog/DIVING/2010/09/04/entry-1

Hair Science,

http://www.americanhairloss.org/hair_science/

Alfredo Rebora, MD

, Pathogenesis of androgenetic alopecia, Journal of the American Academy of Dermatology,Volume 50, Issue 5 , Pages 777-779, May 2004, http://www.jaad.org/article/S0190-9622(04)00006-4/abstract

Hair-raising. The latest news on male-pattern baldness.

Proctor PH., Adv Nurse Pract. 1999 Apr;7(4):39-42, 83., http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10382384?dopt=Abstract

Drug Induced Hair Loss, American Hair Loss Association. , http://www.americanhairloss.org/drug_induced_hair_loss/

Androgenetic Alopecia, http://emedicine.medscape.com

British Association of Dermatologists’ guidelines for the

management of alopecia areata 2012 A.G. Messenger, et al: http://www.bad.org.uk/Portals/_Bad/Guidelines/Clinical%20Guidelines/Alopecia%20areata%20guidelines%202012.pdf

Androgen Therapy in Women: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline

Margaret E. Wierman, et al:, 2006 Archive |October 2006 |Wierman et al. 91 (10): 3697, http://jcem.endojournals.org/content/91/10/3697.short

Olsen E, Hordinsky M., McDonald-Hull S. et al: , Alopecia areata investigational assessment guidelines. J Am Acad Dermatol 1999; 242-6. http://www.jaad.org/article/S0190-9622(99)70195-7/abstract

Antonella Tosti, et al:,

Alopecia areata: A long term follow-up study of 191 patients

From the Department of Dermatology, University of Bologna, Journal of the American Academy of Dermatology

Volume 55, Issue 3, September 2006, Pages 438–441,
http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0190962206012886

Shabnam Madani, Alopecia areata update ,Journal of the American Academy of Dermatology

Volume 42, Issue 4, April 2000, Pages 549–566, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0190962200901646

Alopecia

Thaichinda S1.

Division of Dermatology, Department of Medicine, Hat Yai Hospital, Songkhla, 90110, Thailand Songkla Med J 2008;26(6):587-599S. http://thailand.digitaljournals.org/index.php/SOMJ/article/view/1136

Vera H. Price, M.D. Alastair J.J. Wood, M.D., Editor, Treatment of Hair Loss

N Engl J Med 1999; 341:964-973September 23, 1999, http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM199909233411307

James Leyden et al:, Finasteride in the treatment of men with frontal male pattern hair loss , Dermatology 19th World Congress, Australia, June 1997. Journal of the American Academy of Dermatology

Volume 40, Issue 6, June 1999, Pages 930–937, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0190962299700812

Kid Wan Shum et al:,

Hair loss in women with hyperandrogenism: Four cases responding to finasteride

Journal of the American Academy of Dermatology

Volume 47, Issue 5, November 2002, Pages 733–739, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S01909622020015

Alopecia (Baldness), www.merck.com

Alopecia Areata, www.medicinenet.com

นพ.สมยศ จารุวิจิตรรัตนา ผมร่วง หมอชาวบ้าน เล่มที่ 62 เดือน 6 ปี 1984

นพ.อภิชาติ ศิวยาธร ผมร่วง หมอชาวบ้าน เล่มที่ 112 เดือน 8 ปี 1988

รูปประกอบ

http://www.riversideonline.com/source/images/image_popup/skin_type.jpg

http://www.biology-online.org/js/tiny_mce/plugins/imagemanager/files/boa002/AN-haircycleF01.jpg

Xarelto® (Rivaraxaban) ยาใหม่ใช้ป้องกันการแข็งตัวของเลือด

2013-06-14T07:37:00.000+07:00

Xarelto® คือยาอะไร???

Xarelto®เป็นยาใหม่เช่นกัน ที่ใช้ป้องกันการแข็งตัวของเลือดที่ใช้กิน ชื่อสามัญ คือ rivaroxaban นำเข้าในประเทศไทยโดย บริษัทไบเออร์ ในรูปแบบเม็ด ขนาดคือ 10 mg

ยาเจือจางเลือด (Blood thinner) คืออะไร?

โลกเรามีเทคโนโลยี่ที่ไปไกล ทำให้คุณภาพชีวิตคนยืนนานมากยิ่งขึ้น แต่เราพบว่าสภาวะร่างกายเช่นความเสื่อมของอวัยวะต่างๆ รวมทั้งสภาพเลือดที่ข้นหนืดเกินไป พอไปเกิดการอุดตัน มักจะไปทำให้คนไข้ในกลุ่มที่มีการผ่าตัดเส้นเลือดหรือหัวใจ รวมทั้งอาการเส้นเลือดอุดตันในคนไข้ที่มีอาการหัวใจล้มเหลว (Heart attack) หรือในโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ตามมาได้

ปัจจุบัน มียาเพียงชนิดเดียวที่แพทย์สั่ง เพื่อต้านการเกิดลิ่มเลือดมีชื่อสามัญว่า Warfarin ซึ่งยาตัวนี้ มีอายุยาวนานกว่าครึ่งศตวรรษแล้ว เป็นยาที่บริหารจัดการยาก จึงมักไม่ได้ใช้ในการป้องกันอาการหัวใจล้ม และมีการทดลองจำนวนมาก เพื่อค้นหายาตัวใหม่ที่ดีกว่า แต่ก็ประสบความล้มเหลวมาตลอด

ในการวิจัยใหม่ของวงการอุตสาหกรรมเภสัชภัณฑ์ได้ใช้ความพยายามมาหลายทศวรรษ ในการค้นหายาเจือจางเลือด (Blood thinner) ชนิดใหม่ ที่เรียกกันว่า ยาต้านการเกิดลิ่มเลือด (Anticoagulant) ในการประชุมวิชาการประจำปีของสมาคมอเมริกันโรคหัวใจ (American Heart Association) ทีมนักวิจัยรายงานว่า Johnson & Johnson ได้ค้นพบยา ซึ่งมีชื่อสามัญว่า rivaroxaban สามารถลดความเสี่ยงจากการตายของผู้ป่วยชาวอเมริกันประมาณปีละ 1.2 ล้านคน ที่ต้องนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาล ด้วยอาการหัวใจล้ม หรืออาการเจ็บแปลบแน่นหน้าอก (Unstable chest pain)

มาถึงวันนี้ จอห์นสันแอนด์จอห์นสัน ในนามชื่อบริษัทแจนเซนได้ร่วมกับ Bayer ในการนำเสนอยานี้สู่ตลาดใหม่และใหญ่ ภายใต้ชื่อการค้าว่า Xarelto เพื่อป้องการผู้ป่วยเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ที่มีจังหวะการเต้นของหัวใจผิดปรกติ ที่เรียกกันว่า “หัวใจเต้นแผ่วระรัว” (Atrial fibrillation) ซึ่งเป็นปัญหาของชาวอเมริกันกว่า 3 ล้านคน

ในการวิจัยเพื่อยืนยันประสิทธิภาพของยานี้ มีชื่อรหัสว่า Atlas ซึ่งได้รับการตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ที่ชื่อ New England Journal of Medicine ผลจากการทดลองมีผู้ป่วยที่เข้ารับการวิจัยจำนวน 15,526 คน ผลปรากฎว่า Rivaroxaban ลดโอกาสลง 16% ในการตายเนื่องจากปัญหาโรคหัวใจ หรือผลที่ตามมาของอาการหัวใจล้ม หรือโรคหลอดเลือดสมองในเวลากว่า 2 ปี การให้ยาปริมาณต่ำในแต่ละครั้ง (Low dose) ได้ลดความเสี่ยงลง 30% จากการตายในช่วงเวลาเดียวกัน

แต่ข้อควรระวังในยานี้ก็อาจมีความเสี่ยงจากอาการตกเลือดมาก เนื่องจากเลือดมีความใสมากเกินไปเช่นกัน ดังนั้นก่อนใช้ยานี้และระหว่างการรักษา ต้องไปหาแพทย์เพื่อติดตามผลและตรวจวัดความเสี่ยงที่จะเกิดผลข้างเคียงตามมาเสมอ หากมีปัญหาเรื่องยาใดๆก้อตาม คุณๆอย่าได้ลังเลใจในการสอบถามเภสัชกรได้เลยนะครับ

แหล่งข้อมูล

An Efficacy and Safety Study for Rivaroxaban in Patients With Acute Coronary Syndrome, Johnson & Johnson Pharmaceutical Research & Development, L.L.C.http://www.clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT00809965?cond=%22Acute+Coronary+Syndrome%22&cntry1=NA%3ACA&rank=1

Pradaxa And Xarelto: Top Heart Doctors Concerned Over New Blood Thinners, Reuters, http://www.huffingtonpost.com/2012/06/14/pradaxa-xarelto-blood-thinner-doctors-heart_n_1595971.html

XARELTO ® (rivaroxaban tablets) - Janssen Scientific Affairs, LLC,

http://www.janssenmedicalinformation.com/assets/pdf/products/files/Xarelto/pi/ENC-010330-11.pdf

Xarelto® (rivaroxaban) - novel oral anticoagulant

www.xarelto.com

Xarelto,

http://www.drugs.com/xarelto.html

rivaroxaban - Xarelto,

http://reference.medscape.com/drug/xarelto-rivaroxaban-999670

rivaroxaban - Xarelto, product information,

http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Xarelto/?q=Xarelto&type=brief

Guide to Anticoagulant Therapy: Heparin

A Statement for Healthcare Professionals From the American Heart Association

Jack Hirsh, MD; Sonia S. Anand, MD; Jonathan L. Halperin, MD; Valentin Fuster, MD, PhD, http://circ.ahajournals.org/content/103/24/2994.full

Anticoagulant & Antiplatelet Therapy

Guidelines for the Management of Anticoagulant and Antiplatelet Therapy in Patients Undergoing Endoscopic Procedures

Veitch AM, Baglin TP, Gershlick AH, Harnden SM, Tighe R, Cairns S,

http://www.bsg.org.uk/clinical-guidelines/endoscopy/anticoagulant-antiplatelet-therapy.html

Warfarin Information from Drugs.com

http://www.drugs.com/warfarin.html

ภญ. อายุรภา ปริกสุวรรณ, เภสัชวิทยาของยา warfarin,

http://www.dms.moph.go.th/dmsweb/cpgcorner/Drug%20patients%20warfarin.pdf

นพ.จิราณัติ ชลธีศุภชัย, รศ.นพ.สุพจน์ ศรีมหาโชตะ, ทางเลือกในการป้องกันการเกิดลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยหัวใจเต้นผิดจังหวะ (atrial fibrillation) ด้วยอุปกรณ์ปิดรยางค์เอเตรียมซ้าย (Left atrium appendage occluder devices)

, http://www.chula-cardiaccenter.org/th/component/content/article/36-news-moo/237-left-atrium-appendage-occluder-device

ดร.วิทยา มานะวาณิชเจริญ

, ความหวังใหม่ ของอาการหัวใจล้ม, http://haamor.com/th/ความหวังใหม่-ของอาการหัวใจล้ม/

ธีรวัฒน์ บูระวัฒน์ พ.บ. , anticoagulant,

โรงพยาบาลบ้านแหลม, จังหวัดเพชรบุรี,

http://www.doctor.or.th/clinic/detail/7488

Rivaroxaban สามารถป้องกันการมีลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือด ในผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าและข้อสะโพกเทียม,ข่าวประจำสัปดาห์ที่ 4 เดือน เมษายน ปี 2555, http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/dic/news_week_full.php?id=983

องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกาอนุมัติยา rivaroxaban ในการป้องกัน deep venous thrombosis, ข่าวประจำสัปดาห์ที่ 1 เดือน กรกฎาคม ปี 2554, http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/dic/news_week_full.php?id=899

Rivaroxaban ได้ผลใกล้ Warfarin รักษา Nonvalvular Atrial Fibrillation

N Engl J Med 2011;365:883-891, http://www.medicthai.net/admin/news_detail.php?id=5568

Pradaxa® (dabigatran etexilate mesylate) ยาใหม่ ใช้ป้องกันการแข็งตัวของเลือด

2013-06-13T17:46:00.003+07:00

มีคนไข้นำยาของคุณแม่มาสอบถามที่ร้าน ชื่อว่า Pradaxa® (dabigatran etexilate mesylate) ขออธิบายดังนี้

Pradaxa® คือยาอะไร???

Pradaxa® เป็นยาใหม่ที่ใช้ป้องกันการแข็งตัวของเลือดที่ใช้กิน (มันมียาละลายลิ่มเลือดตัวอื่นๆ ซึ่งมักเป็นยาฉีดด้วยครับ) และไม่ต้องติดตามค่า INR ที่ชื่อว่า Pradaxa® เป็นชื่อการค้าของยา ส่วนชื่อสามัญ คือ dabigatran etexilate mesylate หรือจะเรียกตัวยาจริงๆสั้นๆ ก้อคือ dabigatran

Pradaxa® เป็นยาใหม่ นำเข้าในประเทศไทยโดย บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (Boeringer Ingelhiem) จำกัด (เยอรมนี) ในรูปแบบแคปซูลมี 2 ขนาดคือ 75 mg และ 110 mg

รายละเอียดของยาตัวนี้ มีคุณเภสัชกร Bmfactory ที่เขียนไว้เจ๋งเป้งแล้ว ครบถ้วนทั้งประว้ติยา กลไกการออกฤทธิ์ วิธีการใช้และข้อควรระวัง ขอความกรุณาคลิ้กตามไปดูได้ที่

http://bmfactory035.wordpress.com/2011/07/21/pradaxareg-dabigatran-etexilate-mesylate/

ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (Anticoagulant) ตัวเก่าๆและการวัดค่า INR

ขออธิบายง่ายๆว่า ยากลุ่มนี้ไปช่วยให้เลือดของเราใสขึ้น คือลดความเสี่ยงในการแข็งตัว จับตัวเป็นก้อน แล้วไปส่งผลอุดตันที่อวัยวะสำคัญต่างๆทำให้เกิดอันตรายขึ้นมา ได้แก่ ในอาการหัวใจล้ม (Heart attack) และในโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เป็นต้น

ยากลุ่มนี้บางทีเรียกว่ายาเจือจางเลือด (Blood thinner) หรือ ยาต้านการเกิดลิ่มเลือด (Anticoagulant)

ยาในกลุ่มนี้ ที่เคบมีใช้กัน ได้แก่ heparin ที่ไปออกฤทธิ์โดยกระตุ้นเอนไซม์ antithrombin III ที่ยับยั้งการทำงานของ Factor IIa และ Xa เป็นผลให้เลือดแข็งตัวช้า
ยานี้มีประโยชน์มากเช่นใช้ในการฟอกไตและใช้ในการผ่าตัดหัวใจแบบเปิด

ปัจจุบัน มียาที่แพทย์สั่งมาก เพื่อต้านการเกิดลิ่มเลือด มีชื่อสามัญว่า Warfarin ซึ่งยาตัวนี้ มีอายุยาวนานกว่าครึ่งศตวรรษแล้ว ที่ไปออกฤทธิ์ยับยั้ง vitamin K ทำให้ Factor II, VII, IX และ X ทำงานได้ไม่ดีเลือดจึงแข็งตัวช้า ยานี้มีประโยชน์มากสำหรับผู้ป่วยที่เสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดเช่น ผู้ป่วยหัวใจเต้นเร็วผิดปกติบางชนิดและผู้ป่วยหลังผ่าตัดใส่ลิ้นหัวใจเทียม เป็นต้น.

ผู้ป่วยที่รับประทานยา warfarin ต้องตรวจเลือดติดตาม Protrombin Time (PT) อยู่เป็นประจำ เนื่อง จาก PT แต่ละห้องปฏิบัติการมีค่าที่กระจัดกระจายมาก ในทศวรรษที่ 1980s จึงเริ่มมีการนำค่า PT ปกติไปเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานคำนวณเป็น International Normalized Ration (INR) ซึ่งใช้มาจนถึงปัจจุบัน การที่ต้องตรวจเลือดอยู่บ่อย ๆ ทำให้ไม่สะดวกจึงนำไปสู่การคิดค้นยาที่ยับยั้ง Factor Xa โดย ตรงหรือ Factor Xa inhibitor ซึ่งไม่จำเป็นต้องตรวจเลือดติดตาม INR ยาใหม่ๆได้แก่ยา rivaroxaban, apixaban และ dabigatran

โดยสรุป ข้อมูลที่นำเสนอ เป็นเพียงช่วยให้คุณลูกผู้กตัญญูได้ทราบเบื้องต้น เพื่อจะได้ไปดูแลคุณแม่ในการใช้ยาได้อย่างปลอดภัย หากสงสัยอะไร ขอความกรุณาสอบถามคุณหมอเจ้าขิงไข้หรือเภสัชกรใจดีได้เลยครับ

แหล่งข้อมูล

Guide to Anticoagulant Therapy: Heparin

A Statement for Healthcare Professionals From the American Heart Association

Jack Hirsh, MD; Sonia S. Anand, MD; Jonathan L. Halperin, MD; Valentin Fuster, MD, PhD, http://circ.ahajournals.org/content/103/24/2994.full

Anticoagulant & Antiplatelet Therapy

Guidelines for the Management of Anticoagulant and Antiplatelet Therapy in Patients Undergoing Endoscopic Procedures

Veitch AM, Baglin TP, Gershlick AH, Harnden SM, Tighe R, Cairns S,

http://www.bsg.org.uk/clinical-guidelines/endoscopy/anticoagulant-antiplatelet-therapy.html

Warfarin Information from Drugs.com

http://www.drugs.com/warfarin.html

ภญ. อายุรภา ปริกสุวรรณ, เภสัชวิทยาของยา warfarin,

http://www.dms.moph.go.th/dmsweb/cpgcorner/Drug%20patients%20warfarin.pdf

ดร.วิทยา มานะวาณิชเจริญ

, ความหวังใหม่ ของอาการหัวใจล้ม, http://haamor.com/th/ความหวังใหม่-ของอาการหัวใจล้ม/

ธีรวัฒน์ บูระวัฒน์ พ.บ.

โรงพยาบาลบ้านแหลม, จังหวัดเพชรบุรี,

http://www.doctor.or.th/clinic/detail/7488

คู่มือการดูแลผู้ป่วยและป้องกันการเกิดแผลกดทับ

2013-06-12T17:35:00.000+07:00

แผลกดทับเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยที่มีปัญหาเรื่องการเคลื่อนไหว ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้เอง ผิวหนังถูกกดทับเป็นเวลานานอย่างต่อเนื่อง ทำให้เลือดไม่สามารถไหลเวียนไปเลี้ยงผิวหนังที่ถูกกดทับได้อย่างสะดวก ส่งผลให้ผิวหนังมีลักษณะเป็นรอยแดงและมีการแตกทำลายของผิวหนัง ถ้าไม่ได้รับการป้องกันดูแลตั้งแต่ระยะเริ่มแรกก็จะส่งผลให้เกิดแผลกดทับตามมาได้ ซึ่งการเกิดแผลกดทับจะส่งผลให้ผู้ป่วยทุกข์ทรมาน จากการรักษาที่ยุ่งยาก เสียค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น และส่งผลกระทบต่อทางด้านจิตใจของผู้ป่วยด้วย เรามีบทความคุณที่ใช้ชื่อว่า คุณ SOMSAK THAILAND เขียนแนะนำการดูแลและป้องกันแผลกดทับมาแบ่งปันกันครับ

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดแผลกดทับเกิดได้จาก 2 ปัจจัย คือ

1. ปัจจัยภายใน สภาพอายุที่มากขึ้นชั้นไขมันใต้ผิวหนังบางลง ผิวหนังเปราะบาง ฉีกขาดได้ง่าย ผู้ป่วยที่บกพร่องในการเคลื่อนย้าย เช่นผู้ป่วยอัมพาต ผู้ป่วยอ้วนเนื้อเยื่อชั้นไขมันมากทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดี ผู้ป่วยผอมทำให้เกิดแรงกดของเนื้อเยื่อบริเวณปุ่มกระดูกมากขึ้น การขาดสารอาหารโดยเฉพาะโปรตีน ภาวะโรคเดิมของผู้ป่วย เช่น เบาหวาน ไตวาย มะเร็ง เป็นต้น

2. ปัจจัยภายนอก แรงกดจะขัดขวางออกซิเจนและสารอาหารไปเลี้ยงเนื้อเยื่อ ถ้าผู้ป่วยไม่มีการเคลื่อนไหวจะมีผลให้เนื้อเยื่อขาดเลือดไปเลี้ยงโดยเฉพาะบริเวณปุ่มกระดูกต่างๆ จะเกิดแรงกดมากขึ้น แรงเลื่อนไหลหรือแรงเฉือน เป็นแรงที่ผู้ป่วยนั่งหรือนอน เลื่อนไหลตามแรงโน้มถ่วงของโลก ทำให้การไหลเวียนของเลือดบริเวณนั้นเสียไป แรงเสียดทานเป็นแรงที่เกิดจากผู้ป่วยสัมผัสกับพื้นผิวด้านนอกเกิดการถลอกของผิวหนัง เช่นการเลื่อนผู้ป่วย โดยการดึงลากทำให้ผิวหนังถลอกเป็นแผลความเปียกชื้นของเหงื่อ ปัสสาวะ อุจจาระทำให้ผิวหนังเปื่อยได้ง่าย

บริเวณที่อาจเกิดแผลกดทับ

การป้องกันและการดูแลแผลกดทับ

การจัดท่านอน ควรเปลี่ยนท่านอนอย่างน้อยทุก 2 ชั่วโมง เพื่อให้ส่วนใดส่วนหนึ่งไม่รับแรงกดนานเกินไป ถ้าเปลี่ยนท่านอนแล้วรอยแดงบริเวณผิวหนังไม่หายภายใน 30 นาทีอาจจะพิจารณาให้เปลี่ยนท่านอนได้บ่อยขึ้น โดยมีการหมุนเวียนเปลี่ยนท่านอน เช่น นอนหงาย นอนตะแคงซ้าย นอนตะแคงขวา สลับกัน

การนอนตะแคง ควรจัดให้นอนตะแคง กึ่งหงาย ใช้หมอนยาวรับตลอดแนวลำตัว รวมทั้งบริเวณข้อเข่า ข้อเท้า ควรทำให้สะโพก ทำมุม 30 องศา และใช้หมอนรองตามปุ่มกระดูก และใบหู

การนอนหงาย ควรมีหมอนสอดคั่นระหว่างหัวเข่า ตาตุ่มทั้ง 2 ข้าง ขา 2 ข้าง และรองใต้น่องและขาเพื่อให้เท้าลอยพ้นพื้นไม่กดที่นอน การจัดท่านอนศีรษะสูงไม่เกิน 30 องศา แต่ถ้าจำเป็นศีรษะสูงเพื่อให้อาหาร หลังจากให้อาหาร 30 นาที – 1 ชั่วโมง ควรลดระดับลงเหลือ 30 องศา กรณีที่นั่งรถเข็น ควรให้มีเบาะรองก้น และกระตุ้นให้เปลี่ยนถ่ายน้ำหนักตัว หรือยกก้นลอยพ้นพื้นที่นั่งทุก 30 นาที

การใช้อุปกรณ์ลดแรงกด อุปกรณ์ลดแรงกดอยู่กับที่ เช่น ที่นอนที่ทำจาก เจล โฟม ลม น้ำ หมอน เป็นต้น อุปกรณ์ลดแรงกดสลับไปมา เช่น ที่นอนลม ไฟฟ้า

การดูแลผิวหนัง ผู้ป่วยที่มีผิวหนังแห้ง ควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำอุ่น หลังทำความสะอาดร่างกายควรทาโลชั่น 3-4 ครั้ง / วัน เพื่อป้องกันผิวหนังแตกแห้ง ผู้ป่วยที่ควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ควรทำความสะอาดทุกครั้ง ที่มีการขับถ่าย และซับให้แห้งอย่างเบามือ ทาวาสลีน หรือ Zinc paste ให้หนาบริเวณผิวหนังรอบๆทวารหนัก แก้มก้นทั้ง 2 ข้าง เพื่อป้องกันผิวหนังเปียกชื้น ส่งเสริมการเคลื่อนไหวของร่างกายโดยการออกกำลังกาย ระวังอุบัติเหตุที่เกิดกับผิวหนัง เช่น การกระแทก ของมีคม เป็นต้น

จัดสิ่งแวดล้อมเพื่อให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก เพื่อไม่ให้ผิวหนังอับชื้น หลีกเลี่ยงการนวดปุ่มกระดูกโดยเฉพาะที่มีรอยแดง จะทำให้การไหลเวียนลดลง หลีกเลี่ยงการใช้ความร้อนประคบบริเวณผิวหนังที่มีความรู้สึกน้อย หรืออ่อนแรง ดูแลผ้าปูที่นอนให้สะอาดแห้ง และเรียบตึงเสมอ เพื่อลดความเปียกชื้นและลดแรงเสียดทาน จัดเสื้อผ้าให้เรียบ หลีกเลี่ยงการนอนทับตะเข็บเสื้อ และปมผูกต่างๆเพื่อลดแรงกดบริเวณผิวหนัง ไม่นวดหรือใช้ความร้อนประคบหรือใช้สบู่กับผิวหนังที่มีรอยแดง ไม่ใช้ห่วงยางเป่าลมรองบริเวณปุ่มกระดูกเพราะจะทำให้เลือดไปเลี้ยงได้ไม่ดีทำให้เกิดแผลได้ และไม่ควรใช้ถุงมือใส่น้ำรองบริเวณปุ่มกระดูก เพราะอาจแพ้ยางได้

การเคลื่อนย้าย การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยควรใช้แรงยกไม่ควรใช้วิธีลาก ไม่ควรเคลื่อนย้ายตามลำพังถ้าผู้ป่วยช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ขณะเคลื่อนย้ายโดยการใช้รถเข็น ควรสวมรองเท้าหุ้มส้นทุกครั้ง และรัดสายรัดกันเท้าตกเพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุขณะเคลื่อนย้าย ผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ไม่ควรอยู่ในท่านั่งนานเกิน 1 ชั่วโมง

ภาวะโภชนาการ ถ้าผู้ป่วยรับประทานอาหารได้น้อยหรือรับประทานอาหารไม่ได้เลยควรพิจารณาใส่สายยางให้อาหาร ควรเพิ่มอาหารประเภทโปรตีนเพื่อส่งเสริมการหายของแผล เช่น นม ไข่ เนื้อสัตว์ต่างๆ วิตามินซี เช่น ส้ม ผัก ผลไม้สด มีผลต่อการหายของแผล ช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกัน และป้องกันการทำลายเนื้อเยื่อ วิตามินเอได้แก่ นม ไข่ ผักคะน้า ผักใบเขียว เป็นต้น ช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น สังกะสี เช่น หอยแมลงภู่ เมล็ดทานตะวัน ช่วยในการสังเคราะห์โปรตีน สร้างคอลลาเจน

ระดับแผลกดทับและการดูแลแผล

ระดับ 1 ผิวหนังไม่มีการฉีกขาด แต่เป็นรอยแดงกดบริเวณรอยแดงไม่จางหายภายใน 30 นาที ดูแลโดยมีการป้องกันแรงเสียดทานแรงกดทับโดยใช้อุปกรณ์ที่ช่วยลดแรงกดทับ เช่น หมอน เจลโฟม ที่นอนลม, เปลี่ยนท่าทุก 2 ชั่วโมง ทาโลชั่นหรือครีมในผู้ป่วยที่มีผิวหนังแห้ง ดูแลผิวหนังไม่ให้เปียกชื้น และกระตุ้นให้มีการเคลื่อนไหว

ระดับ 2 ผิวหนังส่วนบนหลุดออก ฉีกขาดเป็นแผลตื้น มีรอยแดงบริเวณเนื้อเยื่อ รอบๆ มีอาการปวด บวม แดง ร้อน มีสิ่งขับหลั่งจากแผลปริมาณเล็กน้อย หรือปานกลาง ดูแลเหมือนระดับที่ 1 เพื่อป้องกันไม่ให้มีแผลเพิ่ม เช็ดรอบๆแผลด้วย Alcohol 70 % และใช้silver sulfa diazine ปิดด้วยผ้าก็อส ใช้วาสลีนทาผิวหนังรอบแผลเพื่อปกป้องผิวหนังไม่ให้เกิดการเปียกแฉะ ควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำยา Povidine เช็ดแผล

ระดับ 3 มีการทำลายผิวหนังถึงชั้นไขมัน มีรอยแผลลึกเป็นหลุมโพรง มีสิ่งขับหลั่งออกจากแผลมาก อาจมีกลิ่นเหม็น

ระดับ 4 มีการทำลายถึงเส้นเอ็น กล้ามเนื้อ กระดูก แผลเป็นโพรง มีสิ่งขับหลั่งออกจากแผลมาก มีกลิ่นเหม็น

***แผลกดทับระดับที่ 3, 4 ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อพิจารณาเลือกวิธีการ การเลือกใช้วัสดุในการใส่แผลให้ถูกต้อง เหมาะสมในแผลแต่ละชนิด

สรุป
การป้องกันแผลกดทับเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างมาก โดยการลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆที่ส่งผลกระทบให้เกิดแผล
ก็จะสามารถป้องกันไม่ให้เกิดแผลกดทับตามมาได้ รวมทั้งเมื่อเกิดแผลกดทับขึ้นการดูแลที่เหมาะสม ตามระดับของแผล ป้องกันไม่ให้แผลลุกลามมากขึ้นการลดแรงกดที่เหมาะสมรวมทั้งการดูแลเพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ก็จะทำให้การหายของแผล เป็นไปได้อย่างดี

แหล่งข้อมูล

คุณ SOMSAK THAILAND,

https://www.facebook.com/yerunsiri/about

การดูแลผู้ป่วยและป้องกันการเกิดแผลกดทับ,

http://spinalcordinjury2001.blogspot.com/2011/12/bed-sore.html

ภาพประกอบ

http://powlesslaw.com/bedsore-or-pressure-sore/