Ανέσπερα λόγια...

Υπολανθάνουσες θεωρίες πολιτικών για τις επιδράσεις των μέσων επικοινωνίας

2015-03-11T14:35:00.000+02:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Η εκδίπλωση των ηλεκτρονικών Μέσων πιθανά αποτελεί μια ακόμη φάση μετασχηματισμού στη σύντομη ζωή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Η ορμή κι ο απρόοπτος χαρακτήρας αυτού του μετασχηματισμού δύσκολα μπορεί να τύχει πρόγνωσης κι αυτό γίνεται ακόμα πιο εμφανές σήμερα, που ζούμε στο μεταίχμιο μιας εποχής εκρηκτικών ανατροπών στα Μέσα. Είναι χαρακτηριστικό των σχετικών συζητήσεων για τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ, το γεγονός ότι συνήθως σχετίζονται με τα αποτελέσματα, τις παθογένειες ή τα προβλήματα που παρατηρούνται και όχι με τις προοπτικές, τις δυνατότητες ή τις ευκαιρίες που παρατηρούνται.

Η συζήτηση (πρακτικά Βουλής 11-12/7/1995) που καλούμαστε να εξετάσουμε, σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικού πλαισίου στα ιδιωτικά κανάλια, χαρακτηρίζεται από αυτήν ακριβώς την «αμηχανία». Το πολιτικό προσωπικό της εποχής μοιάζει ανήμπορο να τοποθετηθεί μπροστά από τις εξελίξεις, περιοριζόμενο στην αναπαραγωγή αποσπασματικών αναλύσεων και στην εισαγωγή έξωθεν λύσεων. Το τέλος της χιλιετίας εξάλλου, βρίσκει τόσο την Ευρώπη, όσο και την Ελλάδα σε πορεία απορρύθμισης του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου. Μόλις λίγους μήνες πριν τη συγκεκριμένη συζήτηση, προηγήθηκε ένα άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Οπτικοακουστικών (Φεβρουάριος 1995) στο Μπορντό της Γαλλίας. Στο συγκεκριμένο Συμβούλιο η Ελλάδα - μέσω του τότε Υπουργού Τύπου, Ευάγγελου Βενιζέλου - φάνηκε να εναρμονίζεται με την υπόλοιπη Ευρώπη, που εμφανίζεται ανήσυχη για την αμερικανική επέλαση τηλεοπτικών προϊόντων.

Συνεπώς, η όποια προσπάθεια ερμηνείας και ανάλυσης της συγκεκριμένης συζήτησης οφείλει να συνεκτιμά την τότε διαμόρφωση του εγχώριου και διεθνούς ραδιοτηλεοπτικού σκηνικού, τις πολιτικές σκοπιμότητες, την ιστορική εμπειρία, όπως επίσης και την πολιτική συγκυρία μέσα στην οποία διαδραματίστηκε η ψήφιση του νομοσχεδίου.

Ξεκινώντας με την ανάλυση της τοποθέτησης του κ. Σοφούλη θα αναδείξουμε τα παρακάτω αποσπάσματα αυτής: (σελ. 225) «Αντίθετα η άλλη πιθανή θεωρία παραδέχεται πως […] σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα της κοινωνίας να αντιστέκεται» και παρακάτω «ο μόνος τρόπος για να επέλθουν τα παθογενή αποτελέσματα […] κυρίως από το πολιτικό σώμα». Με βάση αυτά μπορούμε να πούμε πως η λειτουργική θεωρία που φαίνεται να χρησιμοποιεί στο λόγο του, προσομοιάζει στη «Θεωρία της επιρροής των Μέσων υπό διαπραγμάτευση»¹. Η συγκεκριμένη θεωρία αναφέρει πως για να φτάσει το άτομο να αποδεχτεί το μήνυμα των Μέσων, υπάρχει ένας συλλογικός μηχανισμός και μια συλλογική διαδικασία στην κοινωνία, που προετοιμάζει το βαθμό με τον οποίο θα είναι δεκτικός ο πολίτης στο μήνυμα των Μέσων.

Για τον κ. Σοφούλη, η στάση της κοινωνίας, παρότι είναι εξωτερικό αίτιο², παίζει καθοριστικό ρόλο στο ποιες πολιτικές αντιλήψεις θα προωθηθούν μέσω των ΜΜΕ. Θα μπορούσαμε να πούμε ακόμα, ότι η διάκριση του κοινωνικού περιβάλλοντος από τις συμπεριφορές, τις πρακτικές και τις αντιλήψεις των ανθρώπων, στον τρόπο που διατυπώνεται το επιχείρημα, είναι δυσδιάκριτη. Κι αυτό γιατί, όπως αναφέρει ο βουλευτής, η κοινωνία είναι ένα σύνολο με λειτουργίες και δυνάμεις οι οποίες δεν είναι ουδέτερες, ούτε λειτουργούν ως περιβάλλον γενικά, αλλά λειτουργούν ως φορείς συγκεκριμένων ιδεών και αντιλήψεων που επιτρέπουν ή όχι στα Μέσα να παίξουν τον αντίστοιχο ρόλο κι άρα ως ένα βαθμό, σαν εσωτερικοί παράγοντες με την έννοια των πολιτικών αντιλήψεων.

Περνάμε στην ομιλία του κ. Κασσίμη και συγκεκριμένα στο σημείο: (σελ. 229) «Γνωρίζουμε κύριοι συνάδελφοι πως κανείς δεν παρακολουθεί ένα δελτίο ειδήσεων […] μήπως και βρουν ποια είναι η πραγματική αλήθεια» θα συναντήσουμε μια λειτουργική θεωρία πολύ κοντά στη θεωρία των «Ισχυρών αλλά αλληλοαναιρούμενων επιδράσεων»³. Το Μέσο είναι ισχυρό κι έτσι ο μέσος τηλεθεατής περιμένει από την τηλεόραση να ακούσει μια αλήθεια, ωστόσο τα περιεχόμενα των μηνυμάτων που εκπέμπονται αλληλοαναιρούνται κι έτσι ο τηλεθεατής πολλές φορές καταλήγει σε σύγχυση και αναζήτηση. Ο βουλευτής έχει την πεποίθηση πως τα Μέσα δυσχεραίνουν τη δυνατότητα των ανθρώπων να αποκτήσουν μια εικόνα της πραγματικότητας και με αυτόν τον τρόπο δοκιμάζεται και η προσπάθεια των πολιτικών να επικοινωνήσουν τις απόψεις τους στο κοινό.

Για τον κ. Κασσίμη τα Μέσα θεωρούνται ένας πολύ σημαντικός παράγοντας στη Δημόσια κουβέντα κι αυτό δεν το αποδεικνύει μόνο η επιτυχία τους, αλλά και το πόσο σημαντικό - κατά τη γνώμη του - πρόβλημα είναι το φαινόμενο αναξιοπιστίας που παραθέτει. Από την ανάλυση του συνάγεται πως τα ΜΜΕ είναι σημαντικά στην πολιτική γιατί κατά ένα μεγάλο μέρος δουλεύουν με ανάλογο τρόπο. Προσπαθούν - ακόμα κι αν δεν τα καταφέρνουν - να οργανώσουν και να επικοινωνήσουν αφηγήσεις και αντιλήψεις για τον κόσμο. Αυτή του η άποψη συμπυκνώνεται με τη φράση «τρεις, τέσσερις αλήθειες» στο τέλος του αποσπάσματος.

Εξετάζοντας την τοποθέτηση του κ. Νικόπουλου και ειδικά το σημείο: (σελ 231) «Το δεύτερο προϋποθέτει μια παιδεία […] η παρέμβαση και η επιρροή την οποία ασκεί η ραδιοτηλοψία είναι πάρα πολύ μεγάλη, έως απεριόριστη», θα αντικρίσουμε στα λεγόμενα του σχεδόν αυτούσια τη «Θεωρία του Μέσου». Επειδή το Μέσο (η τηλεόραση εν προκειμένω) απαιτεί μικρές απαιτήσεις όσον αφορά στη γνωστική ικανότητα του δέκτη, γι’ αυτό το λόγο έχει πολύ ισχυρή επιρροή (σε αντίθεση με τον γραπτό Τύπο). Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης προγραμμάτων στην τηλεόραση από τους τηλεθεατές, ενεργοποιούνται σε πολύ μικρότερο βαθμό οι γνωστικές διαδικασίες σε σχέση με τους ανθρώπους που διαβάζουν μια εφημερίδα.

Σε άλλο σημείο της ομιλίας του σημειώνει: (σελ. 232) «Η ρ/σ παραμένει κοινωνικό αγαθό […] θα εξασφαλιστεί η πολυμέρεια». Έμμεσα αλλά εμφανώς, ο κος Νικόπουλος αναγνωρίζει ότι τα Μέσα μετασχηματίζουν τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται ο πολιτικός ανταγωνισμός και μπορούν να δώσουν σημαντικό πλεονέκτημα σε μια άποψη, ανάλογα με την έκταση και την προβολή που θα της δώσουν ή με τον τρόπο που θα την παρουσιάσουν, βρίσκει στην πολυμέρεια το μηχανισμό – τη δικλείδα ασφαλείας για να υπάρξουν όροι «υγιούς» ανταγωνισμού, των διάφορων πολιτικών απόψεων στα Μέσα και κατ΄ επέκταση στην κοινωνία. Στα παραπάνω φαίνεται πως παίζει ρόλο ο προβληματισμός του για τον συνδυασμό των προβλημάτων ποιότητας – αντικειμενικότητας και ελευθερίας στις εκπομπές από τη μια κι από την άλλη, του αγώνα των πολιτικών για την προβολή της άποψης του στα Μέσα απουσία Πολυμέρειας. Αυτό του τροφοδοτεί μια ανησυχία για το πώς μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να επηρεάσει και στην ουσία να βάλει χαρακτηριστικά και όρους στην πολιτική ζωή της χώρας, αντί να συμβεί το αντίθετο.

Μελετώντας το σύνολο της εκτενούς τοποθέτησης του εκπροσώπου του ΚΚΕ κ. Κόρακα, προκύπτει πως δεν τον απασχολεί ιδιαίτερα ο τρόπος που τα Μέσα επηρεάζουν το κοινό, αφού σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του κάτι τέτοιο είναι δεδομένο. Γι’ αυτόν το Μέσο είναι ένας πολύ ισχυρός μηχανισμός μετάδοσης μηνυμάτων και σημασία έχει ποιος έχει τη δυνατότητα να τον αξιοποιεί: το Κράτος ή το Κεφάλαιο. Συνεπώς, από τα λεγόμενα του συνάγεται πως συγκλίνει με τη «θεωρία των Πανίσχυρων Μέσων»⁴ και ίσως αυτή του η άποψη να δομείται γύρω από το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος πολιτικός χώρος στον οποίο ανήκει, δεν έχει σημειώσει σημαντικές πολιτικές επιτυχίες – τουλάχιστον σε επίπεδο εκλογικών αποτελεσμάτων - κι έτσι προκύπτει η αναγκαιότητα να αναζητηθούν και να αποδοθούν ευθύνες σε εξωγενή παραγωγικά αίτια⁵.

Εστιάζοντας στο κομμάτι: (σελ. 234) «Το νομοσχέδιο αυτό, όχι μόνο νομιμοποιεί την υπάρχουσα κατάσταση [...] παρά τις περί του αντιθέτου διακηρύξεις της» ο κ. Κόρακας εκτιμά πως τα ΜΜΕ - που είναι προσδεδεμένα στο μεγάλο κεφάλαιο – συντελούν σε μια κατάσταση αποκλεισμού, παράγουν υποκουλτούρα κτλ. Αυτό προφανώς δεν είναι μια ρητή παραδοχή του ίδιου του Κόρακα, αλλά μπορεί να είναι μια εξήγηση του γιατί αυτή η λειτουργική αντίληψη για τα Μέσα είναι τόσο ισχυρή τόσο στο συγκεκριμένο άτομο, όσο και στον πολιτικό του χώρο. Επιπρόσθετα, επειδή ο κ. Κόρακας ανήκει σε ένα κόμμα με μειωμένες προσδοκίες για το ρόλο που θα παίξουν τα (κατεστημένα) ΜΜΕ στην προώθηση της δικής του αντίληψης, γι’ αυτό το λόγο τείνει να υποβαθμίζει όχι τις δυνατότητές τους, αλλά το ρόλο των ΜΜΕ στην πραγματοποίηση των πολιτικών του στόχων.

Τέλος, ο κ. Κόρακας είναι πιθανό να συμβαδίζει άθελα του με ριζοσπαστικές μελέτες για τα ΜΜΕ που απλουστευτικά χρεώνουν τα δημόσια ΜΜΕ στο κράτος και τα ιδιωτικά στους ιδιοκτήτες. Σύμφωνα με τον Καράν⁶, τα ΜΜΕ είναι υποχρεωμένα να παραμένουν επικερδή, να διατηρούν τη δημόσια νομιμότητα και να αποφεύγουν την κοινωνική αποστροφή. Μπορούν επίσης να επηρεαστούν από τις επαγγελματικές ανησυχίες του προσωπικού τους (Αυτοί είναι παράγοντες που εν δυνάμει λειτουργούν ενάντια στην υποταγή των ιδιωτικών ΜΜΕ στα συμφέροντα των ιδιοκτητών τους).

Κρίνοντας από την ομιλία του κ. Καψή, αλλά κι άλλων συναδέλφων του, διαπιστώνουμε πως πολλές φορές τα ιδεολογικά σύνολα που έχουν οι άνθρωποι στο μυαλό τους είναι εγγενώς αντιφατικά. Κι αυτή ίσως είναι η καλύτερη απόδειξη πως είναι κοινωνικά κατασκευασμένα. Δεν είναι ασυνήθιστο να συνυπάρχουν περισσότερες από μια αντιλήψεις ή ιδεολογήματα στο κεφάλι ενός ανθρώπου, οι οποίες - αν δεν είναι αντιφατικές - μπορεί να μην είναι πλήρως συνεκτικές. Αν σταθούμε σε δύο διαφορετικά σημεία της αγόρευσης του βουλευτή «Μπορούμε να συμφωνήσουμε πως τα ΜΜΕ αποτελούν τεράστιο σύγχρονο όπλο στα χέρια αυτών που τα ελέγχουν» (σελ 241) και «Κάνουμε το λάθος […] καταλαβαίνεται τον εντυπωσιασμό της εικόνας της τηλεόρασης» (σελ 242) θα συναντήσουμε στη μεν πρώτη περίπτωση τη «θεωρία των πανίσχυρων Μέσων», στη δε δεύτερη τη «θεωρία του Μέσου».

Οι δύο αυτές θεωρίες συναντώνται σε διαφορετικές ιστορικές φάσεις ανάλυσης των επιδράσεων των Μέσων, ωστόσο πιθανά στο μυαλό του κ. Καψή, αυτό που λειτουργεί σα συγκολλητική ουσία, είναι ότι και στη μια και στην άλλη περίπτωση, τα εσωτερικά αίτια θεωρούνται ασήμαντα. Η πιο σωστά, τα εξωτερικά παραγωγικά αίτια κρίνονται εδώ ως πανίσχυρα και τα εσωτερικά σχεδόν μηδενίζονται⁷. Αυτό φαίνεται τόσο από το σημείο της ομιλίας του που παρομοιάζει τα Μέσα με «υπερόπλα», αλλά και σε άλλο σημείο που κάνει λόγο για «παθητικούς δέκτες». Επίσης, τείνει να καταλογίζει τα παραγωγικά αίτια ως εξωτερικά κι αυτό μπορεί να έχει διάφορες αιτίες: Ίσως θέλει να αποποιηθεί σαν πολιτικός την ευθύνη για τα όσα συμβαίνουν στην κοινωνία, ίσως πάλι υπόρρητα αναπαράγει στο εσωτερικό του μια αντίληψη ότι οι άνθρωποι είναι απλά δέκτες που κάποιος τους «ταΐζει» μηνύματα.

Στην αρχή της ομιλίας του κ. Ρέππα «Η δημόσια ζωή είναι τηλεοπτική […] για να εκμαιεύσει την αντίστοιχη απόφαση» (σελ 243-244) συναντάμε για μια ακόμη φορά τη «θεωρία του Μέσου». Οι εικόνες παιδιών που πέθαιναν από την πείνα και η εικόνα με το πτώμα ενός Αμερικανού στρατιώτη επιτυγχάνουν και επιταχύνουν την επίδραση στο κοινό, ακριβώς λόγω της φύσης του Μέσου. Στο ίδιο σημείο στεκόμαστε στη φράση του κ. Ρέππα «Είμαι βέβαιος ότι αυτό μπορεί να ήταν έργο κάποιου που ήθελε να σταματήσει την επέμβαση» για να δούμε πως, πέρα του ότι φλερτάρει με θεωρίες συνομωσίας, ταυτόχρονα θεωρεί ότι τα εξωτερικά παραγωγικά αίτια είναι σημαντικά και λειτουργούν ως εξής: «Κάποιος που ήθελε», δηλαδή, μια θέση σε ζήτημα πολιτικής - ένας εσωτερικός παράγοντας που λειτουργεί και παράγει αποτελέσματα δια μέσου του εξωτερικού. Συνεπώς, η αιτιότητα είναι περισσότερο ένας συνδυασμός εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων, παρά η αναγωγή ενός από τα δύο σαν κύριος και αποκλειστικός αιτιακός παράγοντας. Κι ενώ το εσωτερικό αίτιο είναι μόνιμο και σταθερό (κάποιος που θέλει να σταματήσει την επέμβαση), το εξωτερικό είναι ασταθές⁸ (ότι βγήκε το πτώμα ενός ανθρώπου σαν τηλεοπτική εικόνα).

Θέλοντας να ερμηνεύσουμε το επίπεδο ανάλυσης με το οποίο λειτουργεί ο κ. Ρέππας, θα μπορούσαμε να εικάσουμε πως είναι περισσότερο ενταγμένο μέσα τη λειτουργία του πολιτικού παιχνιδιού. Άρα παρατηρεί τη λειτουργία των Μέσων, υπό το πρίσμα του πως αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προωθηθεί η μια ή η άλλη πολιτική θέση ή άποψη⁹, κάτι που είναι δυνατό, αλλά διόλου δεδομένο ή προκαθορισμένο.

Τέλος, ο κ. Κοτσώνης στο σύνολο σχεδόν της τοποθέτησης του αναπαράγει τη «θεωρία της Μεσοποίησης της πολιτικής»¹⁰ που μιλά για την ανάγκη των πολιτικών να προσαρμόζονται στα επικοινωνιακά καλούπια που ετοιμάζουν τα ΜΜΕ, προκειμένου να κάνουν πολιτική. Η αντίληψη του για το πώς τα Μέσα επηρεάζουν την πολιτική γενικά, αλλά και την πολιτική προοπτική του ίδιου, αποκρυσταλλώνεται στο σημείο όπου τονίζει πως: «Η μόνη ελπίδα πολυφωνίας ξεπηδά στους μικρούς περιφερειακούς σταθμούς […] κάθε δυνατότητα πολυφωνίας».

Το γεγονός ότι ρίχνει το βάρος στους μικρούς περιφερειακούς σταθμούς, φανερώνει την πεποίθηση του πως αποτελούν προνομιακό πεδίο για να παρέμβει και να αναζητήσει βήμα. Είναι εμφανής η προσπάθειά του να καταστρώσει μια στρατηγική για την εκπλήρωση προσωπικών πολιτικών του στόχων¹¹ κι επειδή δεν κατατάσσει τον εαυτό του στους «20 που έχουν προβολή στα ΜΜΕ», θεωρεί ότι το πεδίο εκείνο που μπορεί να του δώσει τη δυνατότητα να απευθυνθεί στον κόσμο είναι η τοπική τηλεόραση. Είναι κλασσική περίπτωση στην οποία οι αντιλήψεις του ανθρώπου για το ρόλο που παίζουν τα Μέσα στην εκπλήρωση των πολιτικών του στόχων έμμεσα καθορίζουν τη συμπεριφορά και τις πρακτικές του, κάτι που το βλέπουμε μέσα από τον τρόπο που χρησιμοποιεί ο Tsafti στην ανάλυση του.

¹ ΜακΚουέιλ, Η Θεωρία της Μαζικής Επικοινωνίας για τον 21ο Αιώνα | Αθήνα 2003, Εκδ. Καστανιώτη, σελ 482-483.

² Σαμαράς Αθ. Ν, Σημειώσεις μαθήματος πολιτικής διπλωματίας μέρος Α | Τμήμα Διεθνών κι Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, παν. έτος 2013-14, σελ.121-146.

³ Σαμαράς Αθ. Ν., Τηλεοπτική Πολιτική Διαφήμιση Στην Ελλάδα, 1993-2007 | Αθήνα 2008, Εκδ. Καστανιώτης - Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων, σελ. 55-56.

⁴ ΜακΚουέιλ, Η Θεωρία της Μαζικής Επικοινωνίας για τον 21ο Αιώνα, | Αθήνα 2003, Εκδ. Καστανιώτη, σελ 479.

⁵ Σαμαράς Αθ. Ν «Σημειώσεις μαθήματος πολιτικής διπλωματίας μέρος Α» Παν. Έτος 2013-14 σ.121-146.

⁶ Curran J., Μέσα επικοινωνίας και εξουσία | Αθήνα 2005, Εκδ. Καστανιώτης, σελ. 328.

⁷ Σαμαράς Αθ. Ν, Σημειώσεις μαθήματος πολιτικής διπλωματίας μέρος Α | Τμήμα Διεθνών κι Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, παν. έτος 2013-14, σελ.121-146.

⁸ Στο ίδιο, σελ.121-146.

⁹ Jonathan Cohen, Yavir Tsafti, Tamir Sheafer, The influence of presumed media influence in politics | Public Opinion Quarterly, Vol. 1, No. 0 2008, pp. 1–14.

¹⁰ Κουντούρη Φ., Η επικοινωνιακή διάσταση της πολιτικής. Η διαμόρφωση του κομματικού σκηνικού υπό την κυριαρχία των ΜΜΕ στον δημόσιο χώρο | Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, τχ. 35, σελ.57-88, 2010.

¹¹ Στο ίδιο, σελ.57-88.

Ιδεολογική και πολιτική τοποθέτηση των Tea Party και Indignados

2015-03-05T14:17:00.000+02:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Από τα τέλη του 18ου αιώνα και τις πρώτες εξεγέρσεις¹ Αμερικανών εμπόρων εναντίον της Βρετανικής αποικιακής κυβέρνησης που οδήγησαν προοδευτικά στην επανάσταση και την ανεξαρτησία των ΗΠΑ, η λέξη «ελευθερία» έλαβε χαρακτηριστικά φετίχ για τον μέσο λευκό Αμερικάνο. Σχεδόν 2,5 αιώνες μετά, το «κίνημα του τσαγιού» ήρθε να οικειοποιηθεί τον όρο και τη δεσπόζουσα θέση του στην πολιτική παράδοση των ΗΠΑ, αποδίδοντας του ένα μάλλον στρεβλό περιεχόμενο.

Τo Tea Party, ένα συντηρητικό – και κατά πολλούς αντιδραστικό - κίνημα, που αυτοτοποθετείται στα άκρα δεξιά του πολιτικού φάσματος και διαθέτει φαρέτρα με φιλελεύθερα συνθήματα, επέστρεψε την τελευταία πενταετία από την ιστορική λήθη² για να επενδύσει στον κοινωνικό αυτοματισμό των πιο καθυστερημένων και οικονομικά κατεστραμμένων στρωμάτων των ΗΠΑ. Κι αυτό, παρότι διεκδικεί ένα επιθετικά αντικοινωνικό πρόγραμμα που βάζει στο στόχαστρο οτιδήποτε το «δημόσιο».

Το «Κόμμα του Τσαγιού» λειτουργεί «ενστικτωδώς», αδιαφορώντας επιδεικτικά για τις οικονομικές θεωρίες του περασμένου αιώνα, επιδιώκοντας δραστικές μειώσεις στη φορολογία και στις κρατικές δαπάνες, ενώ στρέφεται κατά οποιασδήποτε κυβερνητικής παρέμβασης με αλληλέγγυα χροιά. Την ίδια ώρα, αποφεύγει να πάρει θέση στα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα (γάμοι ομοφυλόφιλων, μετανάστευση, κοκ). Ίσως αυτή η επιλογή να εντάσσεται σε μια στρατηγική μη ρήξης με νεότερους και ακομμάτιστους ψηφοφόρους που αποτελούν και τις κύριες δεξαμενές άντλησης ψήφων. Αφιερώνοντας κανείς μια πιο προσεκτική ματιά στους υποψήφιους πολιτευτές του κινήματος, θα παρατηρήσει πως συχνά τοποθετούνται στα κοινωνικά ζητήματα ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της πολιτείας που κατοικούν (συντηρητικές ή φιλελεύθερες πολιτείες).

Βέβαια, όλα τα παραπάνω αφορούν διεργασίες στο προσκήνιο της κεντρικής πολιτικής σκηνής, αφού πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας φαίνεται πως κρύβονται σημαντικά οικονομικά συμφέροντα που αντλούν ισχύ και κρατικές «διευκολύνσεις». O Σλαβόι Ζίζεκ σε διάλεξη³ του στο Πολυτεχνείο της Αθήνας το 2010 αναρωτήθηκε σχετικά: «Για πόσο καιρό η βάση του Tea Party θα μένει προσκολλημένη στον θεμελιώδη ανορθολογισμό του να επιδιώκει να προστατεύει τα συμφέροντα των σκληρά εργαζόμενων, συνηθισμένων ανθρώπων δίνοντας νέα προνόμια στους πλούσιους εκμεταλλευτές;».

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, την ίδια χρονική περίοδο, το κίνημα αμφισβήτησης των Ισπανών Indignados σάρωσε περισσότερες από 150 ισπανικές πόλεις, με αφορμή τις αυτοδιοικητικές εκλογές του Μαΐου του 2011. Η κρίση, οι πολιτικές λιτότητας, αλλά κυρίως το απονομιμοποιημένο και βουτηγμένο στα σκάνδαλα πολιτικό και μιντιακό σύστημα της χώρας, αποδοκιμάστηκε σε σχεδόν καθημερινή βάση από εκατομμύρια πολίτες – αμφισβήτηση που διογκώνεται μέχρι σήμερα.

Το κίνημα των Ισπανών «Αγανακτισμένων» είναι πολύπλοκο, πολλές φορές αντιφατικό, ενώ η διάρθρωση του προσομοιάζει σε δίκτυο από διάσπαρτους και εξαιρετικά ορμητικούς πυρήνες ανθρώπων. Νέοι, άνεργοι, επισφαλώς εργαζόμενοι, φοιτητές, μακροχρόνια άνεργοι, με μόνη κινητήρια δύναμη την έλλειψη προοπτικής κατέκλυσαν τις πλατείες με βασικό αίτημα την ουσιαστική εκπροσώπησή τους στο πολιτικό σύστημα.

Αιτίες γέννησης των δύο κινημάτων

Αν και το Tea Party συνάδει στην αμερικανική ιδιοσυγκρασία, ωστόσο η επανεμφάνιση του οφείλεται στην κρίση του 2008 και τη διάψευση των προσδοκιών που δημιούργησε η υποψηφιότητα Ομπάμα. Η αδυναμία των Δημοκρατικών να παρουσιάσουν έγκαιρα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο - απάντηση στην εντεινόμενη κρίση, μετέτρεψε τον αρχικό ενθουσιασμό πολλών – ιδιαίτερα ανεξάρτητων - ψηφοφόρων σε απογοήτευση και διαμόρφωσε γόνιμο έδαφος στις ακραίες φωνές του «κινήματος του τσάι». Η ανατροπή των συσχετισμών αποτυπώθηκε με τη διεξαγωγή των πιο σκληρών ενδιάμεσων βουλευτικών εκλογών των τελευταίων δεκαετιών στις ΗΠΑ που κατέληξε σε βαριά ήττα για τους Δημοκρατικούς. Οι θριαμβευτές των εκλογών Ρεπουμπλικάνοι πάντως, είχαν όχι έναν, αλλά μάλλον αρκετούς λόγους για να μην πανηγυρίζουν: οι σημαντικές επιτυχίες υποψήφιων του νεοεμφανιζόμενου κινήματος, που φαίνεται πως διεκδικούσαν το δικό τους ρόλο και χώρο στο πολιτικό σύστημα.

Η οικονομική ύφεση που έφτασε στην Ευρώπη σχεδόν ταυτόχρονα με την αμερικανική ήπειρο, οι εξεγέρσεις στον Αραβικό κόσμο και η συνειδητοποίηση της δύναμης των κοινωνικών δικτύων άνοιξε το χορό των κινητοποιήσεων στην Ισπανία. Οι πρώτες συγκεντρώσεις έφεραν στην επιφάνεια τις πληγές που άνοιξε στο κοινωνικό σώμα η κρίση – πληγές που γρήγορα αναζήτησαν επούλωση μέσω της ισχυροποίησης των κινηματικών και ακτιβιστικών διεργασιών, που τρία χρόνια μετά μετεξελίχθηκαν σε ένα πολιτικό μόρφωμα ικανό να διεκδικήσει την εξουσία.

Στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες οι μεσαίες τάξεις πολλές φορές αποκτούν θεμελιώδες ρόλο στα κινήματα. Είναι οι τάξεις που «σηματοδοτούν με την προσήλωσή τους στην ευζωία ολόκληρη την κοινωνία»⁴. Φυσικά, οι Indignados δεν είναι όλοι μικροαστοί, ωστόσο η μεσαία τάξη ανέλαβε ηγετικό ρόλο στην πορεία τους, γεγονός που πιθανά οφείλεται στο ότι είναι η τάξη που υποχρεώθηκε στις μεγαλύτερες «υποχωρήσεις» κατά τη διάρκεια της κρίσης. Ταυτόχρονα, αυτή η εξέλιξη ίσως έχει να κάνει και με τη διαχρονικά αμήχανη διαχείριση της πίεσης και του άγχους που προκαλεί ο νεοφιλελευθερισμός, από τα κοινωνικά στρώματα που βρίσκονται κυρίως στη μέση της κοινωνικής διαστρωμάτωσης⁵.

Το κίνημα των «Αγανακτισμένων» υπερτονίζει με την παρουσία του την ανεπάρκεια των παραδοσιακών πολιτικών σχηματισμών να συντονιστούν με τα δεδομένα της νέας εποχής και τη λαϊκή φαντασία. Ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα της κοινωνίας διαπίστωναν καθημερινά πως είναι αδύνατο να δουν τον εαυτό τους να αντιπροσωπεύεται μέσα στο υπάρχον πολιτικό σύστημα κι έτσι μη αντιπροσωπευτικές εναλλακτικές άρχισαν να εξετάζονται από τις κινηματικές δυνάμεις.

Διαφορές στην ανάπτυξή και την έως τώρα πορεία τους

Το Tea Party επέλεξε να κινηθεί στο πλαίσιο του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος, προσπαθώντας να συνδυάσει το «λόμπινγκ» και την προώθηση (φιλικών στην ατζέντα του) υποψήφιων στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Παράλληλα, συνέχισε να κινητοποιεί κόσμο, υπηρετώντας όμως πιστά μια τακτική που προσομοιάζει σε «εισοδισμό».

Αντίθετα, οι Αγανακτισμένοι χρειάστηκε να «ωριμάσουν» ισορροπώντας τη στρατηγική τους ανάμεσα στη μονοδιάστατη επιλογή των συνεχών κινητοποιήσεων δίχως προοπτική και στην εύρεση εναλλακτικών τρόπων διατήρησης της ατζέντας τους στην επικαιρότητα, δίχως να χρειαστεί να διακινδυνεύσουν την ενσωμάτωση τους⁶. Βαθμιαία στράφηκαν στη λύση της δημιουργίας του δικού τους πολιτικού χώρου, που μάλλον αποτελούσε τη διέξοδο στην παραπάνω αδιέξοδη κατάσταση.

Αυτή η διαδικασία προφανώς έγινε σε βήματα που είχαν κοινή συνιστάμενη την απόρριψη του κυρίαρχου μοντέλου πολιτικής και την αναζήτηση μιας γνήσιας δημοκρατικής πολιτικής έκφρασης των πολιτών. Έτσι, η κριτική τους στο πολιτικό σύστημα ήταν έμπρακτη και έφτασε βαθύτερα σε σχέση με αυτήν του Tea Party (βέβαια, το ιδιόμορφο σκληρά δικομματικό πολιτικό σύστημα της Αμερικής δεν αφήνει περιθώρια ανάπτυξης νέων πολιτικών οργανισμών).

Διαφορές και ομοιότητες με σύγχρονα μη ακραιφνώς πολιτικά κινήματα

Σε επίπεδο οργάνωσης και πρακτικών και τα δύο κινήματα κινήθηκαν σε διαφορετική πορεία σε σχέση με τα μοντέλα που κυριάρχησαν στις δυτικές κοινωνίες (κάθετα, ιεραρχικά διαρθρωμένα κινήματα), αξιοποιώντας οριζόντιες δομές και δίκτυα. Επίσης, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην κινητοποίηση στη βάση της κοινωνίας, με τα κοινωνικά δίκτυα και τις δομές άμεσης δημοκρατίας να βοηθούν σε αυτήν την κατεύθυνση. Τόσο το Tey Party όσο και οι Indignados αντιτέθηκαν στη θεσμική όψη της πολιτικής μεταφέροντας ατόφια τη φωνή και τις αγωνίες του μέσου ανθρώπου. Για αυτό το λόγο χρησιμοποίησαν έναν άμεσο και πιο αιχμηρό λόγο σε αντίστιξη με τις στημένες πολιτικές ομιλίες.

Αυτό που κάνει τα δύο κινήματα να διαφέρουν από τα σύγχρονα μη ακραιφνώς πολιτικά κινήματα είναι ότι - αν και μπορεί να βγήκαν στην επιφάνεια για ένα συγκεκριμένο ζήτημα - τείνουν να διαμορφώνουν μια συνολική αντίληψη για την κοινωνία, σε αντίθεση με άλλα κινήματα που συχνά είναι μονοδιάστατα ή αποσκοπούν σε κομματικά οφέλη. Τα παραπάνω δε σημαίνουν απαραίτητα ένα συνολικό πρόγραμμα (άλλωστε πραγματευόμαστε μορφές μη συμμετρικές των κλασικών πολιτικών κομμάτων) αλλά έστω και δια μέσου τις κριτικής στο υπάρχον status quo, προωθούνται άξονες πολιτικής που μιλούν τη γλώσσα του γενικού και όχι κάποιου μερικού συμφέροντος.

Επιπλέον, ακριβώς επειδή μιλούν τη γλώσσα του «γενικού συμφέροντος», τα κινήματα αυτά δε μπορούν σε καμία περίπτωση να μην είναι μη ακραιφνώς πολιτικά. Είναι πολιτικά γιατί παράγουν πρωτογενώς πολιτική (τοποθετούνται δηλαδή πάνω στο τι και πώς πρέπει να γίνει στην διαχείριση των κοινών υποθέσεων) και δεν τοποθετούνται απλά σε επίπεδο ατομικών ζητημάτων ή μιας γενική ευαισθησίας.

Η κρίση αντιπροσώπευσης του πολιτικού συστήματος αυτομάτως υποδηλώνει την ανικανότητα του να ενσωματώσει αιτήματα, κάτι που δημιουργεί σημαντικό προβλήματα στη στρατηγική κινημάτων (πχ το φεμινιστικό) που μεγάλο κομμάτι του ήταν προσανατολισμένο στην προσπάθεια να κερδίσει θετικές μεταρρυθμίσεις. Κάτι τέτοιο πολλές φόρες έχουμε δει να οδηγεί σε ύφεση τέτοια κινήματα. Αντίθετα οι Indignados και το Tea Party εκκινούν από την κρίση αντιπροσώπευσης⁷ και τείνουν να δημιουργούν όρους για την υπέρβαση της, είτε επαναφέροντας τις μάζες στο προσκήνιο, είτε προσπαθώντας να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ της κοινωνίας και των κυριάρχων πολιτικών σχηματισμών.

Ποιος ο ρόλος των ΜΜΕ και μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ανάπτυξη και σφυρηλάτηση τους;

Στην εποχή της «καπιταλιστικής εδραίωσης», τα κυρίαρχα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης φροντίζουν για τη στήριξη και την αναπαραγωγή του υφιστάμενου συστήματος⁸. Ο ρόλος τους περιορίζεται στην υπεράσπιση των συμφερόντων και των αναγκών της άρχουσας τάξης, ωστόσο τα πράγματα περιπλέκονται για τις υποτελείς τάξεις, από τη στιγμή που το μερίδιο εξουσίας που ελέγχουν είναι ευθέως ανάλογο της ισχύς τους. Το Tea Party στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό στην προβολή των ιδεών του από μεγάλα ΜΜΕ, ενώ εκμεταλλεύτηκε άριστα το «χώρο» που έμμεσα δημιουργούσαν τηλεοπτικά δίκτυα όπως το «Fox News» που συστηματικά πρόβαλαν και προβάλουν μια έντονα συντηρητική ατζέντα. Ένας από τους φανατικότερους υποστηρικτές του «κινήματος του τσαγιού» άλλωστε, είναι ο μεγιστάνας των μίντια και ιδιοκτήτης του συγκεκριμένου τηλεοπτικού δικτύου, Ρούμπερτ Μέρντοχ.

Αντίθετα, τα ΜΜΕ της Ισπανίας δεν υποδέχτηκαν με κόκκινο χαλί τις δραστηριότητες των Indignados. Με τη δυναμική των κινητοποιήσεων τους οι «Αγανακτισμένοι» κέρδισαν την παρουσία τους στα μίντια, ωστόσο η αφήγηση τόσο των στόχων, όσο και των χαρακτηριστικών του κινήματος, περνούσε πάντα μέσα από το παραμορφωτικό πρίσμα της οπτικής του εκάστοτε μέσου προβολής.

Συνεπώς, η διάφορα δεν είναι απλά θέμα μέσων, αλλά και σκοπού. Στην πορεία ανάπτυξης του Tea Party, η ατζέντα του σχηματοποιείται και παίρνει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που ευνοούν τα μεγάλα εισοδήματα (πχ η εναντίωση του στην προοδευτική φορολογία ή το δημόσιο σύστημα). Αυτή η επιλογή είναι φυσικό να του προσφέρει φιλόξενο χώρο και χρόνο στη δημόσια σφαίρα που ελέγχεται από τα μεγάλα ΜΜΕ, σε αντίθεση με την υποδοχή που επεφύλαξαν τα αντίστοιχα ΜΜΕ της Ισπανίας στους Indignados.

Τα νέα μέσα και ιδιαίτερα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δίνουν τη δυνατότητα στη δημόσια σφαίρα να εξαρτάται σε μικρότερο βαθμό από το πάλαι ποτέ ηγεμονικό εκδοτικό πλέγμα. Η «οργάνωση της συναίνεσης»⁹ πλήττετε από την ανάδυση μιας εναλλακτικής πλουραλιστικής δημόσιας σφαίρας¹⁰ που πηγάζει και ενδυναμώνεται από την ανάπτυξη των κοινωνικών δικτύων και που αποτελεί την αντίρροπη δύναμη στις στρεβλώσεις και τις «ορέξεις» των παραδοσιακών μίντια. Τις δυνατότητες αυτής της εναλλακτικής δημόσιας σφαίρας φαίνεται πως είχαν περισσότερο ανάγκη οι Indignados στην προσπάθεια μαζικοποίησης, αλλά κι αμφισβήτησης του υπάρχοντος.

¹Γιάννης Κοκκινάκης, Εξουσία και ελευθερία, Η συγκρότηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής: 1776-1789 | Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2012

² Linton Weeks, Today's Tea Party Isn't Quite Like 1773's | www.npr.org 27.09.2010

³ ΣλαβόιΖίζεκ, Ζώντας στην εποχή των τεράτων, Διάλεξη Πολυτεχνείο Αθήνας, 2010 | Βίντεο & μετάφραση στο www.tvxs.gr 22.12.2010

⁴Στ. Κωνσταντακόπουλος, Ατομικισμός και Νεωτερικότητα | Κοινωνική σκέψη και νεωτερικότητα, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2009, σελ: 41

⁵ Στο ίδιο, σελ: 40-41

⁶ E. Neveu, Κοινωνιολογία των κοινωνικών κινημάτων | Εκδόσεις Σαββάλας, Αθήνα 2010, σελ 225-227

⁷Ανέστης Ταρπάγκος, Η κρίση δημοκρατικής αντιπροσώπευσης στο πεδίο της καπιταλιστικής ανασυγκρότησης | Περιοδικό Θέσεις, Τεύχος 62, Περίοδος: Ιανουάριος - Μάρτιος 1998.

⁸Μελίνα Σεραφετινίδου, Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας | Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 1995, σελ: 409-411.

⁹ Μελίνα Σεραφετινίδου, Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας | Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 1995, σελ: 412-413.

¹⁰ Κ. Πατέλλη, Κοινωνικά Μέσα και Εξουσία, Τα μέσα επικοινωνίας στον 21ο αιώνα (επιμ. Σ. Παπαθανασόπουλος) | Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2011, σελ. 184-186.

Τι είναι το Μνημόνιο; Τι συμπεριλαμβάνει και τι συνεπάγεται;

2015-01-12T20:54:00.000+02:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Από το μπαλκόνι της προεκλογικής του ομιλίας στο Σύνταγμα το 1974, ο Ανδρέας Παπανδρέου επέλεξε τη λέξη «Μνημόνιο» για να καταγγείλει υπόγεια συμφωνία των Καραμανλή - Μαύρου με τον Κίσινγκερ¹, προκειμένου να μείνουν στο σκοτάδι μέχρι τις εκλογές, οι επικείμενες συμφωνίες για το Κυπριακό. Εικοσιέξι χρόνια μετά, με φόντο το ακριτικό Καστελόριζο, ο γιός του Ανδρέα, Γιώργος Παπανδρέου, επανάφερε με τον πλέον εμφατικό τρόπο τον όρο «Μνημόνιο» στις ζωές των Ελλήνων, αφού στους ρυθμούς του κινείται η νομική και κοινωνικοπολιτική ζωή της χώρας τα τελευταία 5 χρόνια. Κι αυτό γιατί το Μνημόνιο αποτελεί το καθοριστικότερο θεσμικό γεγονός της Μεταπολίτευσης, δεδομένου ότι συνιστά θεμελιώδες εργαλείο της διεθνούς αντιμετώπισης της ελληνικής κρίσης.

Κάπως έτσι, είναι αδύνατο να «αφυδατωθεί» μια συζήτηση περί Μνημονίου από προσωπικές ή συλλογικές εκτιμήσεις και αναλύσεις, καθώς η έμπνευση και υλοποίηση του προϋποθέτει συγκεκριμένη πολιτική αντίληψη για το τι είναι κρίση, τα αίτια της κτλ. Επομένως, τα παραπάνω καθορίζουν τόσο τους στόχους, όσο και τα μέσα για την αντιμετώπιση της κρίσης μέσω αυτού.

Το αρχικό Μνημόνιο αποτελείται ουσιαστικά από 3 κείμενα που ετοίμασαν από κοινού το ελληνικό Υπουργείο Οικονομικών με την τρόικα και η εφαρμογή του είναι άρρηκτα δεμένη με τους Μηχανισμούς δανειακής στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσής και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Οι κατευθύνσεις του συνιστούν τομή, καθώς συνθέτουν ένα θεσμικό – κανονιστικό πλέγμα παρεμβάσεων που πατά στο τρίπτυχο: δημοσιονομική εξυγίανση, ρύθμιση χρηματοπιστωτικού τομέα, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Το πρώτο Μνημόνιο ακολούθησε κι άλλο Μνημόνιο, δύο «Μεσοπρόθεσμα» προγράμματα και δυο δανειοδοτήσεις, εκατοντάδες νομοθετήματα, ένα «κούρεμα» και ένα παρ’ ολίγον… δημοψήφισμα κι όλα αυτά πιστά στη λογική της εσωτερικής υποτίμησης ως συνταγή – απάντηση στις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, στο μεσοδιάστημα από το 2010 μέχρι και σήμερα, μπήκαν οι βάσεις για να πωληθεί αξιόλογο μέρος της δημόσιας περιουσίας με στόχο (ή μήπως άλλοθι;) τη μακροπρόθεσμη μείωση του χρέους σε βιώσιμα επίπεδα. Ωστόσο, το αρχικό σοκ που μέσω μιας επίπονης διαδικασίας (με περικοπή κρατικών δαπανών στοχεύαμε στον περιορισμό της παραγωγής και στην άνοδο της ανεργίας, που με τη σειρά της θα προκαλούσε μείωση μισθών, άρα και τη μείωση του κόστους παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος, που μαζί θα οδηγούσαν στη μείωση των τιμών, επομένως και σε ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας - μεγέθυνση των εξαγωγών και τελικά στην ανάκαμψη του ΑΕΠ) προέβλεπε τη σταδιακή επιστροφή της κανονικότητας στην οικονομία απέτυχε, για μια σειρά από λόγους όπως μη πτώση τιμών, μεγάλη ύφεση, απορρύθμιση αγοράς κ.α..

Συνιστά το Μνημόνιο περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας της χώρας μας;

Για να απαντήσουμε οφείλουμε να εξετάσουμε το πλαίσιο εφαρμογής των Μνημονίων συνολικά, με βάση το νομικό κομμάτι αυτού, τις πρακτικές διαπραγμάτευσης, τις έξωθεν παρεμβάσεις των τελευταίων χρόνων, καθώς επίσης και τη διεθνή ιστορική εμπειρία.

Τον Οκτώβριο του 2011, η καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ φέρεται να είπε² στην κοινοβουλευτική της ομάδα πως τα υπερχρεωμένα κράτη θα πρέπει να αποδέχονται περιορισμό της κυριαρχίας τους. Συνεπώς, τα Μνημόνια παίρνουν (και) τη μορφή μηχανισμών ελέγχου της ελληνικής κοινωνίας μέσω νομοθετημένων φορέων και συντονισμένων παρεμβάσεων. Η εγκατάσταση στη χώρα μας της «task force» με δεκάδες ειδικούς εξυπηρετεί μια και μόνο λογική: Να δύναται η τρόικα να επιβάλλει κατευθύνσεις που αγγίζουν όλα τα μείζονα πεδία της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Σε κάθε δεύτερη κουβέντα των στελεχών της Κυβέρνησης άλλωστε, υπεισέρχονται άλλοτε ως υπενθύμιση κι άλλοτε ως επιταγή, οι επιθυμίες των δανειστών.

Ωστόσο, σε νομικό επίπεδο δεν τίθεται περιορισμός εθνικής κυριαρχίας και τούτο γιατί τα Μνημόνια δεν αποτελούν διεθνείς συνθήκες, συμβάσεις ή συμφωνίες³. Ως εκ τούτου, τα όσα συνυπέγραψαν οι Ελληνικές κυβερνήσεις αποτελούν κείμενα πολιτικών δεσμεύσεων και προσομοιάζουν περισσότερο με πολιτικό πρόγραμμα. Σε αυτή την εκτίμηση συνηγορεί και το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) στην απόφαση της Ολομέλειας 668/2012⁴.

Επιπροσθέτως, αυτό γίνεται αντιληπτό από το γεγονός ότι η υλοποίηση τους δεν εξαρτάται από την περιοριστική εκπλήρωση κάποιων κανόνων, κάποιας σύμβασης, αλλά πρωτίστως από την «πρόοδο» των διαρθρωτικών αλλαγών που προτείνονται από την τρόικα, ύστερα από εξέταση των προβλημάτων που παρουσιάζει η (ελληνική) οικονομία από τους δανειστές και δευτερευόντως από την πειθάρχηση σε μια σειρά από στόχους που σχετίζονται με την πορεία της εγχώριας οικονομικής πραγματικότητας. Κατά καιρούς, εξάλλου, είδαν το φως της δημοσιότητας απόρρητα email, τελεσίγραφα ή επιστολές μεταξύ τρόικας και Κυβέρνησης σε ένα - τουλάχιστον - άκομψο παζάρι μέτρων, δίχως λαϊκή νομιμοποίηση.

Και πως επιτυγχάνεται η προσαρμογή στις κοινά εγκεκριμένες δεσμεύσεις; Με τη σπασμωδική παροχή της αρχικά συμφωνηθείσας χρηματοδότησης, υπό τη μορφή δόσεων και πάντα κατόπιν ελέγχων, συνεχούς «διαβούλευσης» και πιέσεων. Άρα η εγκατάλειψη ή η μη επίτευξη των στόχων - προφανώς - δε συνιστά αθέτηση διεθνών υποχρεώσεων, αλλά μπορεί να έχει ως συνέπεια την εκβιαστική καθυστέρηση ή τη διακοπή της χρηματοδότησης από το ΔΝΤ και τους μηχανισμούς στήριξης.

Με αυτό τον τρόπο ο περιορισμός της εθνικής κυριαρχίας εισάγεται με εύσχημο τρόπο από την «πίσω πόρτα». Μπορεί την τυπική πρωτοβουλία για τη σύναψη δανεισμού να έχει το κράτος που βρίσκεται σε δυσχέρεια, ωστόσο παραγνωρίζεται το γεγονός ότι αυτό έχει επιτευχθεί με το στενό μαρκάρισμα της ΕΕ και των αγορών. Χαρακτηριστικά, της χρηματοδότησης του ΔΝΤ προηγήθηκε σχετική «επιστολή πρόσκλησης» από τη χώρα μας. Είναι πάγια η πρακτική του οργανισμού να διαμορφώνει «Προγράμματα Διαρθρωτικής Προσαρμογής» - όπως της Ελλάδας - κατόπιν καλέσματος του ενδιαφερομένου κράτους. Με αυτόν τον τρόπο το ΔΝΤ φαίνεται να μην εμπλέκεται στα εσωτερικά των κρατών, αλλά απλώς ανταποκρίνεται στις προσκλήσεις – προκλήσεις.

Παρόμοια και η στρατηγική των Ευρωπαίων μέσω των νιόφερτων Μηχανισμών Στήριξης. Υποστηρίζεται πως το καθήκον της χώρας μας να υλοποιήσει τα μέτρα, προκειμένου να αναχαιτίσει τα ελλείματα προκύπτει από την Απόφαση 2010/320/ΕΕ του Συμβουλίου της ΕΕ, ωστόσο ούτε από αυτήν απορρέουν διεθνείς δεσμεύσεις για τη χώρα μας, καθότι περιέχει ρυθμίσεις σε τομείς (φορολογία, συντάξεις, μισθοί) που η ΕΕ δεν έχει καμία «συντρέχουσα αρμοδιότητα» ή δικαιοδοσία.

Πέρα από αυτά όμως, τι γίνεται με τις δευτερογενείς συνέπειες του μνημονίου που μειώνουν το βαθμό ελευθερίας του κράτους σε διεθνές επίπεδο και ζημιώνουν τη διεθνή του υπόσταση; Πως μπορούμε να συμβιβάσουμε την πτώση σε όλους τους δείκτες (δείκτες που απεικονίζουν ισχύ), με τη δυνατότητα να σταθούμε ισότιμα απέναντι σε άλλες χώρες; Κι από την άλλη, πως αντιλαμβανόμαστε τη συμμετοχή μας σε ένα πολιτειακό μόρφωμα όπως η ΕΕ, στο οποίο εκλείπει ο σεβασμός στις ανάγκες των (συγκυριακά) πιο αδύναμων μελών; Είναι μερικά από τα ερωτήματα που ακόμη αναζητούν απαντήσεις. Απαντήσεις που παραπέμπονται σε ένα μελλοντικό ποτέ.

Με ποιόν τρόπο σχετίζεται με την παγκοσμιοποίηση;

Ζούμε σε μια εξαιρετικά σπάνια ιστορική συγκυρία κατά την οποία οι «πάνω» βυθίζουν τους «κάτω» στην εξαθλίωση, τη φτώχεια και την ανθρωπιστική κρίση⁵. Σε μια συγκυρία όπου οι όποιες παγκοσμιοποιητικές διαδικασίες, όπως και η περαιτέρω ενοποίηση της ΕΕ, περνούν σε φάση αναψηλάφησης. Οι 300 νεκροί στη Βενεζουέλα το 1989 στη διάρκεια αναταραχών που προκάλεσε η εξαγγελία μέτρων λιτότητας κατ’ εφαρμογή της συμφωνίας με το ΔΝΤ, υπενθυμίζουν πως ο «αχαλίνωτος καπιταλισμός» προκαλεί βίαιες γεωπολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές ανακατατάξεις⁶.

Σε παγκόσμιο επίπεδο μεταβάλλονται συνεχώς οι «ισορροπίες ισχύος»⁷ ανάμεσα στις αγορές και τις εθνικές οικονομίες, με τις πρώτες να ασκούν έντονες πιέσεις στα κράτη προκειμένου να αναπτύξουν πολιτικές φιλικές προς αυτές. Καθοριστικό ρόλο στην πορεία μιας εθνικής οικονομίας διαδραματίζει το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και το κατά πόσο είναι διατεθειμένο να επενδύσει σε μια χώρα, να αγοράσει ομόλογα της κτλ. Το «ελληνικό πείραμα» κινείται αυστηρά - καθορισμένα στο πλαίσιο των επιταγών της αγοράς. Κάπως έτσι, όπως και τα περισσότερα κράτη, έτσι και το δικό μας έχει επιλέξει να απεμπολήσει κλασσικά εργαλεία (πχ έλεγχος στην κίνηση κεφαλαίων, μέτρα προστατευτικής πολιτικής, κανόνες στο ελεύθερο εμπόριο) που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντίβαρο ή να μειώσουν την πίεση των αγορών πάνω στις κοινωνίες.

Αποτελεί το Μνημόνιο αιτία αποδυνάμωσης ή κατάργησης του δημοκρατικού πολιτεύματος;

Η νομιμοποίηση του κράτους τίθεται υπό αμφισβήτηση, εφόσον δε μπορεί να προσφέρει βασικά αγαθά και υπηρεσίες στους πολίτες τους. Ωστόσο, ένας από τους βασικούς λόγος συρρίκνωσης της δημοκρατίας στην Ελλάδα είναι η σκληρή ρητορική που παρουσιάζει τη λογική του Μνημονίου ως την αποκλειστική επιλογή και μοναδική επιτρεπτή πολιτική θέση, σε συνδυασμό με την κοινωνική πόλωση που την ακολουθεί.

Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, η πολιτική και η Δημοκρατία στα χρόνια του Μνημονίου τραυματίστηκαν βάναυσα. Το είδαμε στις προληπτικές επιστρατεύεις απεργών και στην αδικαιολόγητη καταστολή κινημάτων και διαδηλώσεων. Το είδαμε στο θέριεμα της ακροδεξιάς, στη βία και τις δολοφονίες που το ακολούθησε, αλλά και στο φλερτ και τα παζάρια με την Κυβέρνηση. Το είδαμε στη Βουλή με τις διαδικασίες του κατεπείγοντος, αλλά και στην παράκαμψη της με τις συνολικά 24(!) πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, κατά παράβαση του Συντάγματος, που τις επιτρέπει μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις «εξαιρετικά επείγουσας και α-απρόβλεπτης ανάγκης».

Συν τοις άλλοις, κατά καιρούς διατυπώνονται ενστάσεις νομικών, φορέων και συλλογικοτήτων που εγείρουν ζητήματα αντισυνταγματικότητας σχετικά τόσο με την «ύπαρξη» του Μνημονίου, όσο και των διατάξεων του. Οι ενστάσεις αυτές απασχόλησαν ελάχιστα την πλειοψηφία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ενώ ούτε το δικαστικό σώμα επέδειξε τα στοιχειώδη αντανακλαστικά. Η εξέταση της συνταγματικότητας στην ελληνική έννομη τάξη εμποδίζει την απευθείας κρίση διατάξεων νόμου, αλλά «μόνο εκείνων που αφορούν άμεσα την προσβαλλόμενη διοικητική πράξη»⁸ και κατ’ αυτόν τον τρόπο περιστέλλεται η δικαστική έρευνα.

Παραδείγματος χάριν, οι διατάξεις του Μνημονίου που σχετίζονται με τα εργασιακά δικαιώματα παραμένουν στο απυρόβλητο. Οπότε, ασχέτως της ανάγκης ύπαρξης αυξημένης ή μη πλειοψηφίας για την κύρωση του από τη Βουλή κι αρά ανεξαρτήτως της «νόμιμης» ή όχι παρουσίας του στην ελληνική έννομη τάξη, το περιεχόμενο του συνεχίζει να παρέχει αφορμές για προβληματισμό και ερωτήματα γύρω από το ζήτημα του περιορισμού της πολιτικής αυτονομίας της χώρας.

¹ Ν. Σαραντάκος, Η τρόικα, το Μνημόνιο, οι κόκκινες γραμμές | Κυριακάτική Αυγή 13.6.2010

²«Η Μέρκελ επανέλαβε αυτό που δύο υπουργοί της είχαν υπαινιχθεί, δηλαδή ότι κράτη των οποίων το χρέος δέχεται απομείωση, θα πρέπει να αποδέχονται περιορισμούς της κυριαρχίας τους, […] μια «μόνιμη επιτήρηση», με έμφαση στην προώθηση ιδιωτικοποιήσεων», Σταμάτης Ασημένιος | Ρεπορτάζ Skai.gr

³ «Τα απαραίτητα εννοιολογικά στοιχεία μιας διεθνούς συνθήκης κατά το Σύνταγμα και το διεθνές δίκαιο είναι: α) να περιέχει αυτή «κανόνες δικαίου» και β) τα υποκείμενα του διεθνούς δικαίου τα οποία συμβάλλονται να στοχεύουν να προσδώσουν διεθνή νομική δεσμευτικότητα στους εν λόγω κανόνες», Γ. Κατρούγκαλος, Memoranda sunt Servanda? | Εκδόσεις Σάκκουλα

⁴«Περικοπή αποδοχών και επιδομάτων εργαζομένων στο Δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα και συνταξιοδοτικών παροχών […] αποσκοπεί τόσο στην αντιμετώπιση της άμεσης ανάγκης καλύψεως οικονομικών της χώρας όσο και στη βελτίωση της μελλοντικής δημοσιονομικής και οικονομικής της καταστάσεως, […] που συνιστούν κατ' αρχήν σοβαρούς λόγους δημοσίου συμφέροντος», Απόσπασμα απόφασης 668/2012 του ΣτΕ.

⁵ Η. Ιωακείμογλου, Παραμένει ηγετική δύναμη η αστική τάξη; | Περιοδικό Θέσεις - Τεύχος 124

⁶Γ. Βούλγαρης, Η Ελλάδα από τη Μεταπολίτευση στην Παγκοσμιοποίηση | Εκδόσεις Πόλις

⁷ David Held & Anthony McGrew, Παγκοσμιοποίηση/Αντι-Παγκοσμιοποίηση | Εκδόσεις Πολύτροπον 2004

⁸ Κ. Μποτόπουλος, Μνημόνιο, κυριαρχία και αυτονομία | Προδημοσίευση από το δεκάτομο έργο «Πολτική Επιστήμη» σε επιμέλεια Ι. Μεταξά.

Αλλάζουν χέρια τα νότια παράλια της Αττικής

2014-11-26T02:15:00.000+02:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Στο Δημοτικό Συμβούλιο Παλαιού Φαλήρου, στις 30 Οκτωβρίου,αποπειραθήκαμε ως «Ριζοσπαστική Αριστερή Κίνηση» να ρίξουμε φως στην επιχειρούμενη «αξιοποίηση» του νότιου παραλιακού μετώπου της Αττικής, με όχημα τη νεοσύστατη εταιρεία «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο ΑΕ». Δεν θα μπω στον πειρασμό να εστιάσω στα όσα ειπώθηκαν στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου. Θα σταθώμονάχαστις διαβεβαιώσεις του Δημάρχου κ. Διονύση Χατζηδάκηπρος τους Συμβούλους τόσο της μειοψηφίας, όσο και τηςπλειοψηφίαςπωςη Παράκτιο Αττικό Μέτωπο ΑΕ «απλώς καταγράφει εκτάσεις».

Ο κ. Χατζηδάκης παρουσιάστηκε ανενημέρωτος για της δραστηριότητεςτης ΑΕ. Κι ας είναι ορισμένο μέλος του ΔΣ της, παρέχοντας την απαραίτητη πολιτική αυτοδιοίκητή νομιμοποίηση στο όλο εγχείρημα. Την ίδια ώρα, πολλοί – πιθανών οι περισσότεροι - από τους Συμβούλους της Συμπολίτευσης φάνηκε να αγνοούν τα σχέδια της.

Το γεγονός πως ούτε οι αυτοδιοίκητές δυνάμεις – δορυφόροι της Κυβέρνησης δε γνωρίζουν ή καμώνονται πως δε γνωρίζουν τι φανερώνει;Τη μεθόδευση με την οποία επιχειρείται το ξεπούλημα γιγαντιαίων εκτάσεων στα νότια παράλια της Αττικής. Η Κυβέρνηση με το πρόσχημα της «αξιοποίησης», χωρίς καμία δημόσια διαβούλευση και με διαδικασίες «fasttrack», ξεδιπλώνει το σχεδιασμό της.

Καθώς, η εταιρεία «ειδικού σκοπού» - με πρόεδρο το πρώην στέλεχος Πολιτικής Άνοιξης και ΝΔ, κ. Αριστείδη Ματιάτο – δημιουργήθηκε για να εξυπηρετεί μια και μόνο στρατηγική: Τα πάντα – ακόμα και τα παράκτια ακίνητα και ο αιγιαλός – αποτελούν αντικείμενο οικονομικής συναλλαγής και εκμετάλλευσης. Τα πάντα μπορούν να παραχωρηθούν.

Μόλις χθες (12/11), η Γερμανική εφημερίδα «Tagesspiegel» δημοσιοποίησε έρευνα για το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων στη χώρα μας με τίτλο «Europoly», παραφράζοντας το όνομα γνωστού επιτραπέζιου παιχνιδιού. Η εφημερίδα, μάλιστα, μνημονεύει την πώληση της περιοχής του παλαιού αεροδρομίου στο Ελληνικό, ως το πλέον εξόφθαλμο παράδειγμα ιδιωτικοποίησης.Στο ίδιο δημοσίευμα ο νομπελίστας οικονομολόγος, Πολ Κρούγκμαν, αναφερόμενος στην Ελλάδα κάνει λόγο για «ξεπούλημα χωρίς λόγο» και για «ζημιές που επιβαρύνουν ολόκληρη την κοινωνία».

Σε αυτό το νέο «παιχνίδι», η «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο» μπορεί να υπερηφανεύεται πως αποτελεί ισχυρό παίκτη, αφού με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 143/43399 της παραχωρήθηκαν «κατά πλήρη, κυριότητανομή και κατοχή» εκατοντάδες στρέμματα – φιλέτα από το Φάληρο μέχρι το Σούνιο, καθώς επίσης και η διοίκηση και διαχείριση του αιγιαλού των συγκεκριμένων εξαιρετικά μεγάλων εκτάσεων.

Μόνο στο Π. Φάληρο αλλάζουν χέρια περισσότερα από 350 στρέμματα. Από το Δέλτα μέχρι το Φλοίσβο, όλη η έκταση της διαλεχτής παραλίας και του πάρκου, ίσαμε τον περίβολο του στρογγυλού κτιρίου – σήμα κατατεθέν του Φαλήρου.

Ο ίδιος ο πρόεδρος της εταιρείας κ. Ματιάτος, σε πρόσφατη συνέντευξη του στο περιοδικό «Unfollow»(τεύχος Νοεμβρίου) μας ενημερώνει πως η Ανώνυμη Εταιρεία πολύ σύντομα (πιθανά εντός του 2015) θα βρίσκεται σε θέση «να προκηρύξει διεθνή διαγωνισμό για το masterplan της έκτασης». Δηλαδή, ένα τιτάνιο σχέδιο ανάπλασης της παραλιακής περιοχής.

Άρα η «Παράκτιο Αττικό Μέτωπο» έχει στα χέρια της και τηνομική δυνατότητα να διαχειριστεί αυτές τις εκτάσεις κατά το δοκούν και την εντολή της κυβέρνησης– εμπνευστή εκτρωμάτων τύπου ΤΑΙΠΕΔ, να προχωρήσει σε «αξιοποιήσεις» - ιδιωτικοποιήσεις μέσω παραχωρήσεων (έως και 99 έτη) ή και πωλήσεων.

Ο κίνδυνος να αλλάξει το ιδιοκτησιακό καθεστώς μεγάλων εκτάσεων μόνο με υπουργικές υπογραφές και αποφάσεις ΔΣ μίας ΑΕ χωρίς καμία συμμετοχική διαδικασία, χωρίςτη γνωμοδότηση φορέων ή του νομοθετικού σώματος της Βουλής, είναι ορατός.

Κι όλα τα παραπάνω ερήμην της κοινωνίας, με μόνο σύμμαχο την καταστροφική εμμονή τους στην εκποίηση δημόσιας περιουσίας.Οι κυβερνώντες διατυμπανίζουν την ανικανότητα τους (και στο) να αξιοποιήσουνμε ήπιες επεμβάσεις, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις ανάγκες της κοινωνίας, τα πλέον πολύτιμα κομμάτια της Αττικής.

Ο χρόνος τόσο για την Κυβέρνηση, όσο και για τα επίδοξά πλάνα της, τελειώνει. Και έχοντας αυτό κατά νου, κοιτούν πως θα εκμεταλλευτούν το διάστημα που τους έχει απομείνει.

Μένει σε μας να απαντήσουμε στο ερώτημα αν θα προλάβουν ή όχι. Στο διάστημα που ακολουθεί οφείλουμε να αναδείξουμε αυτά τα σημεία, μιας καιδεν πρέπει να αφήσουμε την κυβέρνηση ήσυχη να αναπτύξει την επίθεση της στο παρασκήνιο.

Η μάχη θα πρέπει να είναι πολυεπίπεδη. Στο πλαίσιο αυτό, κατατέθηκαν προσφυγές στο ΣτΕ, θα ξεκινήσει νέα συλλογή υπογραφών και θα επιδιωχθεί η ευρεία συσπείρωση κατοίκων και φορέων, με στόχο να στηθεί ένα πλατύ και ισχυρό δίκτυο δυνάμεων που πηγάζει και τροφοδοτείται κατευθείαν από την κοινωνία.

Η λαϊκή κινητοποίηση μπορεί να αποτελέσει ασπίδα προστασίας των εκτάσεων. Μη ξεχνάμε πως το αίτημα για δημόσιους χώρους και ελεύθερο αιγιαλό είναι καθολικό. Το να τους σταματήσουμε αναγκαίο.

*επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο Π. Φαλήρου

WikiLeaks και Σνόουντεν: Εξερευνώντας την αλήθεια

2014-11-17T20:49:00.000+02:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Ένα ταξίδι αποκαλύψεων στο ψηφιακό «σκοτάδι» των κρατικών μυστικών

Επιστρέφοντας κάτι λιγότερο από δύο δεκαετίες πίσω και επιστρατεύοντας την πρόσφατη ιστορική μνήμη, δεν είναι λίγοι αυτοί που κάναν λόγο για την «πριν και μετά WikiLeaks & Σνόουντεν εποχή». Ωστόσο, ποια ήταν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των δύο υποθέσεων; Τι ανάγκασε αρκετούς να προχωρήσουν σε έναν τόσο εντυπωσιακό διαχωρισμό, καθότι δεν ήταν η πρώτη – αν και ομολογουμένως η πιο εκτεταμένη – διαρροή μυστικών πληροφοριών και εγγράφων;

Σίγουρα δεν ήταν μόνο το εύρος ή το περιεχόμενο των αποκαλύψεων αυτό που ξεσήκωσε μια κοσμοϊστορική δημόσια συζήτηση. Τόσο ο φερόμενος ως ιδρυτής του WikiLeaks, Τζούλιαν Άσανζ, όσο και ο «whistleblower», Έντουαρντ Σνόουντεν, εκκινώντας από διαφορετικές αφετηρίες κι ωθούμενοι από κίνητρα αλλιώτικά, κατάφεραν να εγκαινιάσουν μια νέα – «νέα εποχή» υπό το πρίσμα ενός ανανεωμένου παγκόσμιου ψηφιακού περιβάλλοντος.

Μυθικών διαστάσεων υποθέσεις και οι δύο. Ο γεννημένος στην Αυστραλία το 1971, Άσανζ, ανακοίνωσε την έναρξη λειτουργίας του Διεθνούς Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού Wikileaks το 2006. Το σκεπτικό του δημοσιογράφου - «ακτιβιστή του διαδικτύου» γύρω από τη δημιουργία αυτής της πρωτότυπης ηλεκτρονικής πλατφόρμας απλό, μα κι εξαιρετικά «εύφλεκτο»: Η δημοσίευση έγγραφων από ανώνυμες πηγές, που υπό άλλες συνθήκες δεν θα έβλεπαν το φως της δημοσιότητας. Μόλις στον πρώτο χρόνο της λειτουργίας του, ο ιστότοπος διέθετε στη βάση δεδομένων του περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια έγγραφα.

Συνολικά το Wikileaks δημοσίευσε εκατομμύρια έγγραφα. Πολλά από αυτά σχετίζονταν με εγκλήματα, μυστικές συνομιλίες ή στρατιωτικές επιχειρήσεις και αφορούσαν τους πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν (με τη σημαντική βοήθεια του στρατιώτη Μπράντλεϊ Μάνινγκ). Ένα βίντεο, όμως, που δημοσιεύτηκε το 2010 και που παρουσίαζε Ιρακινούς άμαχους πολίτες να θανατώνονται από Αμερικανούς στρατιώτες εν έτη 2007, συνέβαλε καθοριστικά στην «εκτόξευση» της περιβόητης ιστοσελίδας.

WikiLeaks και Άσανζ απέσπασαν μια σειρά από βραβεία, ενώ ανάμεσα τους ξεχωρίζει το «Βραβείο Τύπου» της Διεθνούς Αμνηστίας. Το βρετανικό περιοδικό Εconomist του χάρισε το βραβείο «Index on Censorship» το 2008, ενώ η γαλλική Le Monde τον ανακήρυξε «άνδρα της χρονιάς» για το 2010.

Παρά ταύτα, τα πράγματα δεν ήταν ρόδινα, αφού το όλο εγχείρημα χρειάστηκε να επιβεβαιώσει ουκ ολίγες φορές την ανθεκτικότητα του, από ισχυρές πιέσεις και χτυπήματα. Πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια επιβίωσης διαδραμάτισε ένα παγκόσμιο διαδικτυακό κίνημα – ασπίδα, που γεννήθηκε αντανακλαστικά. Από την Amazon που εκδίωξε τον ιστοχώρο από τους διακομιστές της, έως την Paypal που μπλόκαρε τις δωρεές κι από την Ιντερπόλ, ως τα δικαστικά συστήματα Βρετανίας, Αυστραλίας και Σουηδίας, ο στόχος κοινός: Να περιοριστούν οι απώλειες και να αποθαρρυνθούν οι μελλοντικοί επίδοξοι «ηλεκτρο-αντάρτες».

Το 2013 ήταν η σειρά του Σνόουντεν να πλασαριστεί στις πρώτες θέσεις των πιο καταζητούμενων ανθρώπων του πλανήτη. Νεότερος του Άσανζ (γεννηθείς το 1983) και υπάλληλος της Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας της Αμερικής (NSA) ο ίδιος, θυσίασε ελευθερία και καριέρα για να τραυματίσει τον… εργοδότη του.

Αν και δούλεψε σε μεσαίο επίπεδο τόσο για την NSA, όσο και για τη CIA, εντούτοις οι ιδιαίτερες γνώσεις του πάνω σε τεχνικά ζητήματα υπολογιστών τον έφεραν αντιμέτωπο με πλήθος απόρρητων δεδομένων. Σύντομα αντελήφθη πως η NSA «χτένιζε» καθημερινά το σύνολο, σχεδόν, των παγκόσμιων επικοινωνιών - με την ανοχή ή ακόμη και κάτω από τη μύτη της κυβέρνησης των ΗΠΑ - και αποφάσισε ν’ αναλάβει δράση.

Οι διαφωνίες του με ορισμένες επιλογές του Wikileaks - δομικές και για τον λόγο αυτό, o «αγέλαστος κατάσκοπος» αποζήτησε τη βοήθεια έμπειρων δημοσιογράφων, όπως ο συνεργάτης της Guardian, Γκλεν Γκρίνγουωλντ.

Αφού συγκέντρωσε ένα γιγαντιαίο όγκο δεδομένων, ταξίδεψε στην Κίνα για να «πυροδοτήσει» το σχέδιο του. Στην - υπό άκρα μυστικότητα - πρώτη συνάντηση Σνόοουντεν – Γκρίνγουώλντ στο Χονγκ Κόνγκ συμμετείχε η σκηνοθέτης, Λώρα Πόιτρας, που «συνέτριψε» τους αρχικούς ενδοιασμούς του δεύτερου, καθώς και ο ανταποκριτής της Guardian στην Ουάσιγκτον, ΜακΆσκιλ. Εκεί κατέστρωσαν τις επόμενες κινήσεις τους, που βραχυπρόθεσμα εξόργισαν Ηνωμένες Πολιτείας και Ηνωμένο Βασίλειο.

Όσο για τον Σνόουντεν, θα αναγκαστεί (και) με τη βοήθεια του WikiLeaks να εγκαταλείψει την Κίνα με προορισμό τη Λατινική Αμερική, για να «εγκλωβιστεί» τελικά στη Ρωσία σε καθεστώς ημι-ελευθερίας. Η φράση¹: «Δε μπορώ να ζω σε ένα κόσμο που ό,τι λέω ή κάνω καταγράφεται» μετατράπηκε σε σύνθημα στη χείλη του, από τη μέρα που η παγκόσμια κοινότητα στράφηκε πάνω του.

Κατ’ ουσίαν, οι Άσανζ και Σνόουντεν επιχείρησαν να ρίξουν φως στο ψηφιακό «σκοτάδι» των ισχυρότατων μηχανισμών διαδικτυακού ελέγχου. Αμφισβητώντας, παράλληλα, την παντοδυναμία των μυστικών υπηρεσιών και βοηθώντας στην ριζοσπαστικοποίηση της παλαιάς τάξης πραγμάτων, που είχε κιόλας κυριεύσει τον διαδίκτυο κόσμο.

Οι μαζικές διαρροές ανέδειξαν το ασφυκτικό πλαίσιο της αρχιτεκτονικής του διαδικτύου που στραγγάλιζε την ιδιωτικότητα, παραβίαζε προσωπικά δεδομένα χρηστών - και μη, ενώ ταυτόχρονα απειλούσε τη δημοκρατία. Επιπλέον, επανέφεραν στο προσκήνιο – με εμφατικό τρόπο - τη συζήτηση γύρω από την έννοια και την αξία της αλήθειας, που ανέκαθεν συνέθεταν ένα δυσεπίλυτο ζήτημα της φιλοσοφίας, αλλά και τη σχέση της Δημοσιογραφίας με την διαχείριση και την αποκάλυψη της.

Κάπως έτσι, φαίνεται πως υπερτονίστηκε και η εντυπωσιακή αντίφαση ανάμεσα στα συμφέροντα της Αμερικανικής κυβέρνησης και των συμμαχικών κυβερνήσεων, με το δικαίωμα της κοινής γνώμης να γνωρίζει την αλήθεια. Μεγάλο μέρος των επικριτών των δύο ανδρών, εστιάζοντας στην ηθική διάσταση των διαρροών, καθώς και στον αρνητικά φορτισμένο χαρακτηρισμό «καρφιά των μυστικών υπηρεσιών» που τους αποδόθηκε, υποβάθμισαν τόσο τον «ακτιβιστικό» χαρακτήρα των πράξεων τους, όσο και τις στοχεύσεις τους.

Τελικά υπήρξαν αντιθέσεις στην προσέγγιση της αλήθειας από τους δύο άνδρες; Υπήρξε απόκλιση πρακτικών; Γιατί ο Σνόουντεν επέλεξε να μη συνεργαστεί με το WikiLeaks, που προσέφερε ένα βατό μονοπάτι δημοσιοποίησης απόρρητων εγγράφων;

Τα έτη 2010 και 2011 το WikiLeaks δημοσίευσε 700 χιλιάδες αμερικανικά απόρρητα διπλωματικά και στρατιωτικά έγγραφα που είχε αποσπάσει ο Μάνινγκ. Ανάμεσα τους υπήρχαν ονόματα διπλωματών και κατασκόπων σε κοινή θέα. Αργότερα ο Σνόουντεν θα γνωστοποιήσει τις διαφωνίες του με πρακτικές που έθεταν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Αυτές σε συνδυασμό με την στοχοπροσήλωση του στις γενικευμένες παραβιάσεις της ιδιωτικότητας, τον οδήγησαν να επιλέξει τη δημοσιογραφική οδό.

Ο Άσανζ, αντίθετα, σε δηλώσεις του είχε φανερώσει πως δεχόταν καθημερινά περισσότερες από 10.000 σελίδες διαρροών. Και παρόλο που αυτές «περνούσαν από ελέγχους», στο τέλος - έστω κι αν υπήρχαν αμφιβολίες – βρίσκαν τελικά θέση στο WikiLeaks. Άρα, μιλάμε για μια πλατφόρμα «φιλοξενίας» της αλήθειας. Όποια… αλήθεια κι αν χτυπούσε την διαδικτυακή της «πόρτα».

Βέβαια, η επιλογή Σνόουντεν (αλλά και του WikiLeaks σε περιπτώσεις «κυβερνοεπιθέσεων») να συνεργαστεί με μεγάλα δημοσιογραφικά συγκροτήματα (Times, Guardian, Le Monde κλπ) ενείχε τον κίνδυνο «φιλτραρίσματος» των στοιχείων και ως προς την πολιτική ουσία και ως προς την παρουσίασή της.

Η διεθνής αρθρογραφία ασχολήθηκε σθεναρά με τις πράξεις των δύο. Μολαταύτα, οι πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, επιβεβαίωσαν τις ανησυχίες μέρους της παγκόσμιας κοινότητας και προσέφεραν, εκτός από απτές αποδείξεις, την ζωτικής σημασίας δυνατότητα για μεταρρυθμίσεις προς την κατεύθυνση του ελέγχου της ασυδοσίας της εκτελεστικής εξουσίας και των μυστικών υπηρεσιών.

Η αμηχανία στις τάξεις της Διεθνούς Διπλωματίας επιβεβαιώνουν πως η κρατική εξουσία, που θεμελιακά στηρίζεται σε έναν «αποκρυφισμό», δέχτηκε ισχυρό χαστούκι. O Economist² σε κεντρικό του άρθρο τον Αύγουστο του 2013 σχολίαζε: «Υπήρχε κάτι σουρεαλιστικό, σχεδόν Καφκικό, στη συνέντευξη τύπου του Μπάρακ Ομπάμα που είχε στόχο να καθησυχάσει τις ανησυχίες για τα προγράμματα παρακολούθησης της κυβέρνησης. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανήγγειλε μεταρρυθμίσεις, τόσο αυτονόητες, όσο και καθυστερημένες. Στη συνέχεια επέκρινε τον άνθρωπο, οι ενέργειες του οποίου, ώθησαν αυτές τις μεταρρυθμίσεις».

Μια σειρά από σημαντικά ερωτήματα που σχετίζονται με τη δράση των Άσανζ και Σνόουντεν παραμένουν μέχρι σήμερα στην επιφάνεια: Ποια είναι η ηθική και πολιτική ιδιοκτησία του υλικού που βγήκε στη δημοσιότητα; Που δεσμεύονταν οι δύο τους: Στο «κρατικό συμφέρον» ή στην αλήθεια; Δημοκρατία χωρίς διαφάνεια και πληροφόρηση μπορεί να υπάρξει;

Το ερώτημα, όμως, που μονοπώλησε το ενδιαφέρον των αναλυτών διεθνικά, είχε να κάνει με το αν η αποκάλυψη της αλήθειας είναι θεμιτή στις περιπτώσεις που ενδέχεται να βλάψει κρατικά συμφέροντα.

Μοιάζει αδύνατο να προσδιορίσουμε έννοιες όπως δημόσιο ή κρατικό συμφέρον, αφού αυτές αποτελούν επίδικα της εκάστοτε συγκυρίας. Μπορούμε, ωστόσο, να ισχυριστούμε πως υπάρχουν περιπτώσεις που το κρατικό συμφέρον «ταξιδεύει» αρμονικά με την αλήθεια, την δημοκρατία, το δημόσιο συμφέρον. Άλλες φορές προκύπτουν συγκρούσεις.

Και θα ήταν εξίσου αφελές να αναζητήσουμε κοινώς αποδεκτά κριτήρια, αφού θα ήταν τόσο υποκειμενικά, όσο και τα επιχειρήματα που θα ακουστούν σε μια αίθουσα δικαστηρίου: Η εισαγγελία θα χαρακτηρίσει τους Άσανζ και Σνόουντεν «προδότες», η υπεράσπιση «καλοπροαίρετους».

Εύστοχα ο Βρετανός Ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον παρατηρεί σε άρθρο³ του στον Guardian το 2010: «Υπάρχει δημόσιο συμφέρον στο να ξέρει κανείς το πώς λειτουργεί ο κόσμος. Επιπροσθέτως, υπάρχει δημόσιο συμφέρον να ασκείται η εξωτερική πολιτική με μυστικό τρόπο. Αυτά τα δύο συμφέροντα είναι μεταξύ τους αντιφατικά».

Ο δημοσιογράφος και πρώην πρόεδρος του CBS News, Χάουαρντ Στρίνγκερ⁴ εισάγει την έννοια της «δικαιοσύνης» στην παρουσίαση της δικής του αλήθειας: «Θα προσπαθήσω να είμαι δίκαιος στην παρουσίαση των πληροφοριών που θα συλλέξω».

Σε έναν κόσμο που χωρίζεται από σύνορα, από αντικρουόμενες εσωτερικές - εξωτερικές πολιτικές και εθνικά δίκαια, αυτή η συζήτηση προϋποθέτει την υπέρβαση γραμμικών αντιλήψεων της πραγματικότητας. Η αντίληψη του καθενός για τα πράγματα είναι αυτή που ζυγίζει το τι είναι σημαντικό και τι όχι. Συνεπώς, ίσως θα ήταν χρήσιμο αντί να σπαταλούμε χρόνο στα κίνητρα, να εστιάσουμε στα αποτελέσματα των αποκαλύψεων.

Η επικοινωνία, αλλά κι ο έλεγχος της, αποτελούν κομβικής σημασίας ζητήματα για την εκάστοτε εξουσία. Νέες μορφές επικοινωνίας κι αλληλεπίδρασης - νέες προκλήσεις για τους κυρίαρχους. Σε περιπτώσεις κρίσιμων αντιφάσεων του συστήματος, όμως, φαίνεται πως υπάρχουν πολίτες πρόθυμοι να «θυσιαστούν» για την αναστροφή των κανόνων. Δίνοντας έτσι την ευκαιρία στους πολίτες να ελέγχουν εκείνοι τις κυβερνήσεις τους. Μήπως να επιστρέψουμε το ερώτημα, λοιπόν; Είναι μια τέτοια εξέλιξή δίκαιη; Θεμιτή; Μάλλον…

Παραπομπές

¹ Λουκ Χάρντινγκ, «Φάκελος Σνόουντεν» (πρόλογος) | Εκδόσεις Καστανιώτη

² The Economist, «The Snowden Effect» http://www.economist.com/blogs/democracyinamerica/2013/08/american-surveillance?page=5&spc=scode&spv=xm&ah=9d7f7ab945510a56fa6d37c30b6f1709 Aug 10th 2013

³ Timothy Garton Ash, «US Embassy Cables: A Banquet of Secrets», The Guardian

http://www.theguardian.com/commentisfree/2010/nov/28/wikileaks-diplomacy-us-media-war Nov 28th 2010

⁴Cynthia McFadden, «Can Journalists be Objective?», Bigthink.com 7/7/07:

http://bigthink.com/videos/can-journalists-be-objective-2 Jul 7th 2007

Βιβλιογραφία

Λουκ Χάρντινγκ, «Φάκελος Σνόουντεν» | Εκδόσεις Καστανιώτη

Τζούλιαν Άσανζ, Cypherpunks, «Η ελευθερία και το μέλλον του διαδικτύου» | Εκδόσεις Ποιότητα

Social Media & πολιτική

2014-10-21T14:11:00.001+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Η επικοινωνία, αλλά κι ο έλεγχος της, αποτελούν κομβικής σημασίας ζητήματα για την εκάστοτε εξουσία. Νέες μορφές επικοινωνίας κι αλληλεπίδρασης - νέες προκλήσεις για τους κυρίαρχους. Στόχος; Να ελέγξουν τα νεογέννητα «εργαλεία» και να τα τοποθετήσουν στην υπηρεσία της αναπαραγωγής τους. Πριν τα social media υπήρχε η τηλεόραση, το ράδιο, το τηλέφωνο, ο τηλέγραφος, τα σήματα καπνού κι ούτω καθεξής.

Συνεπώς, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε (και) τα κοινωνικά δίκτυα ως αυτά που είναι: ως «εργαλεία» επικοινωνίας, ενημέρωσης και διαβούλευσης, που συνάμα αποτελούν μιας πρώτης τάξεως ιδεολογική μηχανή.

Στην προκειμένη περίπτωση, βέβαια, δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής της νέας μορφής διαδικτυακής επικοινωνίας όπως οι πλατφόρμες τύπου «Facebook» ή αλλιώς «Web 2.0.», ιστοτόπους δηλαδή, όπου το περιεχόμενο το συν-διαμορφώνουν οι επισκέπτες.

Η δύναμη της «επαφής» σε πραγματικό χρόνο σε συνάρτηση με τη μαζική κι ανεμπόδιστη – τις περισσότερες φορές - απεύθυνση σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, ενισχύουν την πολιτική κίνηση των μαζών. Α

νεμπόδιστη, παρά τις σχεδόν καθημερινές αποκαλύψεις περί παραβίασης προσωπικών δεδομένων, αλλά και τις απαγορεύσεις από κράτη και κακέκτυπα κρατών, τόσο λόγω του όγκου των πληροφοριών, όσο και της εφευρετικότητας του πολύ κόσμου.

Την ίδια ώρα, οι παραδοσιακοί τρόποι παραγωγής πολιτικής μετασχηματίζονται και πλέον δίνεται η δυνατότητα στους πολίτες να συμμετέχουν, να αλληλοεπιδρούν και να οργανώνονται διαδικτυακά.

Ωστόσο, μιλάμε πάντα για δυνατότητες. Δυνατότητες για έλεγχο, για πληροφορία και περισσότερη δημοκρατία ίσως. Δυνατότητες, όμως για ένα πληθυσμού που τις πλείστες φορές καθηλώνεται στις οθόνες, ευκαιρίες για μια κοινωνία που γοητεύεται από το μέσο κι όχι από το μήνυμα. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Μάλκολμ Γκλάντγουελ σε άρθρο του το 2011 στο New Yorker παρατηρεί εύστοχα: «Όταν ο Μάο αποφαινόταν ότι η εξουσία πηγάζει από την κάνη των όπλων, η όλη συζήτηση επικεντρώθηκε στη σημασία των όπλων. Δεν υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον, τότε, για τον τρόπο που διάλεξε ο Μάο να επικοινωνήσει αυτήν του την άποψη».

Κάπως έτσι, λοιπόν, το να ισχυριστεί κάποιος ότι η Αραβική Άνοιξη ήταν η «επανάσταση των social media» είναι εξίσου παράτολμο με τον ισχυρισμό πως δεν θα ξεσπούσε ποτέ η Ρωσική Επανάσταση αν δεν υπήρχε ο τηλέγραφος. Όπως επίσης, είναι απερισκεψία να αποφανθούμε πως η καμπάνια Ομπάμα στις εκλογές του 2008 ή στα της Ελλάδας, η προεκλογική εκστρατεία του κόμματος Καμμένου - που ξεδιπλώθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου διαδικτυακά – μπορούν να αποτελέσουν εγγύηση επιτυχίας σε κάθε αντίστοιχη μελλοντική απόπειρα, καθώς το παιχνίδι το μαθαίνουν όλο και περισσότεροι.

Άρα, το μόνο για το οποίο μπορούμε να μιλήσουμε με σιγουριά, είναι πως ζούμε σε μια εποχή όπου η επανάσταση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι γεγονός. Και στα πρώτα… βήματα αυτής, περισσότερα από τα 2/5 του παγκόσμιου πληθυσμού έσπευσαν να λάβουν μέρος, με τον αριθμό των συμμετοχών να αυξάνεται κατακλυσμιαία.

Κι όπως σε κάθε επανάσταση τίποτα δε μένει στάσιμο. Μένει να δούμε πόσο μεγάλη θα είναι η επίδραση της στην πολιτική διεθνικά. Και φυσικά ποιο «στρατόπεδο» θα βγει κερδισμένο…

Για μια χάρτα δικαιωμάτων της νέας γενιάς

2014-10-19T17:47:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Στο άκουσμα της πρόσκλησης από τα παιδιά της νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ Ρεθύμνου για τη σημερινή συζήτηση ή για να το θέσω πιο σωστά, στο άκουσμα του τίτλου της σημερινής κουβέντας, την αρχική αμηχανία διαδέχτηκε αρχικά το άγχος, από τη στιγμή που έχω δίπλα μου δύο σπουδαίους επιστήμονες, όμως στη συνέχεια ήρθε ο συγκρατημένος ενθουσιασμός για τις προοπτικές που ανοίγονται από το ξεδίπλωμα της σχετικής επιχειρηματολογίας γύρω από μια πρόταση όπως η «Χάρτα Δικαιωμάτων για τη νέα γενιά».

Και χρησιμοποίησα τη λέξη «αμηχανία» έχοντας κατά νου πως σε μια εποχή αυξημένων απαιτήσεων, σε μια εποχή που απαιτεί δράση, που απαιτεί κίνηση και πόσο μάλλον από τη νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ, μια κουβέντα περί «χάρτας δικαιωμάτων», σε ένα φεστιβάλ μέσα σε μια τέτοια συγκυρία, ίσως ξένισε κάποιους στο άκουσμα της.

Βέβαια αυτό μπορεί να αποτελεί μια ανυπόστατη προσωπική εικασία, όμως μη ξεχνάμε πως η συγκρότηση της συλλογικής μας ταυτότητας ως νεολαία την τελευταία 20ετία – χοντρικά μιλώντας, δομήθηκε με μια λογική που εκκινούσε και τελείωνε με την αυτο-τοποθέτηση μας στο πεδίο του αντιρατσισμού, του αντιφασισμού, του αντικαπιταλισμού, θεωρώντας πως αυτή η συνθήκη είναι ικανή να προσδώσει περιεχόμενο και στοχοθεσία στην παρέμβασή μας.

Με λίγα λόγια, οι οργανώσεις μας - κι εμείς ως μέλη τους - γαλουχηθήκαμε λίγο έως πολύ με βάση μια τέτοια αντίληψη. Διαλέγαμε το τι θα θέλαμε να είμαστε.

Σήμερα, όμως, το τι λες δε συγκινεί κανέναν. Τα μνημόνια τράβηξαν το χαλί κάτω από τα πόδια μας, η ζωή μας μετετράπη σε αγώνα επιβίωσης, η νεολαία βρέθηκε επί χρόνια και βρίσκεται στο στόχαστρο και κάπως έτσι «αναγκαζόμαστε» να αφήσουμε πίσω την αυτοαναφορικότητα και να κινηθούμε με μαζικό προσανατολισμό. Να πάμε από το «ποιοι είμαστε», στο «τι κάνουμε» κι ακόμα παραπέρα αν θέλετε, στο «είμαστε αυτό που κάνουμε».

Με βάση αυτά, λοιπόν, και στο μέτρο του δυνατού, ας «εκμεταλλευτούμε» - αν υπάρχει - αυτή τη σύγχυση για να ξεδιπλώσουμε μια ενδιαφέρουσα επιχειρηματολογία που συνοδεύει αυτή την πρόταση, η οποία ήρθε στο προσκήνιο σαν ιδέα με την έκρηξη του αντι-παγκοσμιοποιητικό κινήματος στο Σιάτλ και τη Γένοβα, πριν περίπου 15 χρόνια.

Κι εδώ, βέβαια, οφείλουμε πριν προχωρήσουμε να καταθέσουμε μια επισήμανση, αφού τίποτα δε μπορεί να λεχθεί αν δεν καταστεί σαφές πως εμείς μιλώντας για «Χάρτα Δικαιωμάτων» δεν ταυτιζόμαστε με μια φιλελεύθερη αντίληψη πραγμάτων που λίγο ή πολύ στοχεύει στην περιγραφή μιας σειράς δικαιωμάτων, ούτε μπαίνουμε σε μια συζήτηση ιεράρχης, κατηγοριοποίησης δικαιωμάτων κι ούτω καθεξής.

Κι αυτό που λέω προφανώς δεν στοχοποιεί την αναγκαιότητα καταγραφής των δικαιωμάτων αλλά, αποτελεί μομφή στην νεοφιλελεύθερη αντίληψη που αντιλαμβάνεται τα δικαιώματα ως τα όρια που διαφυλάσσουν το άτομο, σαν ελεύθερο υποκείμενο, από την παρέμβαση του κράτους.

Ουσιαστικά πρόκειται για τη μεταφορά σε νομικό επίπεδο της καταστατικής αρχής του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, της σχέσης αναμεσά στα ίσα και εξατομικευμένα υποκείμενα.

Η Αριστερά, όμως, σε μια τέτοια απόπειρα δε μπορεί να παίξει το ρόλο επιτροπής που θα φτιάξει μια χάρτα – συρραφής αιτημάτων, θα την πλουμίσει και με ωραία λόγια και θα την καταθέσει στην ανθρώπινη Ιστορία.

Κι αν συμφωνούμε σε αυτό, μπορούμε να αντιληφθούμε το πόσο χρήσιμη θα μπορούσε να είναι μια Χάρτα Δικαιωμάτων, που θα αποτελεί σχέδιο πάλης για τη νέα γενιά και που θα μας απεμπλέκει από τη μονομερή περιγραφή της υποτίμησης των ζωών μας.

Και για να γίνει ακόμα πιο κατανοητό, τις πλείστες φορές τα δικαιώματα και οι διακηρύξεις παραμένουν στα χαρτιά γιατί η εκφώνηση ενός λόγου μπορεί να περιγράφει το σκοπό, αλλά τι γίνεται όταν δεν δίνει τα μάσα και τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση του;

Κι αυτό όχι τυχαία, αφού μη ξεχνάμε πως βρισκόμαστε στην επικράτεια του τρόπου σκέψης του αντιπάλου.

Αν λοιπόν εμείς θα έπρεπε κάτι να περιγράψουμε, θα ήταν οι προϋποθέσεις για να μπορούν αυτά τα δικαιώματα να αποκτήσουν υλική βάση, θα θέλαμε ο άνθρωπος να ορίζει το πλαίσιο των αναγκών του, θα θέλαμε μια αποτύπωση από την πλευρά της εργασίας και ούτω καθεξής.

Έτσι λοιπόν η διαδικασία για να συντάξουμε μια χάρτα δικαιωμάτων για την νέα γενιά σήμερα είναι εξ’ ορισμού λάθος αν δεν είναι ανοιχτή πρώτα από όλα στους ιδίους τους νέους που αφορά.

Άρα για τι πράγμα μιλάμε τελικά; μιλάμε για ένα εργαλείο που θα μπορούσε να αποτελέσει μια διαρκή και συνάμα ανοιχτή διαδικασία, ένα πλαίσιο διεκδίκησης και συνέργειας των νέων ανθρώπων, ένα εργαλείο δυναμικό που θα απαιτεί τη συνδιαμόρφωση, και δε θα μένει στα αιτήματα αλλά πάνω απ’ όλα θα μπορεί να τα φωτίζει με δράσεις και αγώνες.

Θα μπορούσαμε να ξεφύγουμε δηλαδή, από το επίπεδο της περιγραφής δικαιωμάτων και να περάσουμε στο επίπεδο της παραγωγής αποτελεσμάτων από αυτά.

Παραγωγή αποτελεσμάτων, ναι… Σκεφτείτε λίγο το εξής: Υπάρχει ποιοτική διαφορά σε σχέση με παλιότερα. Είναι η πρώτη φορά που μπορούμε εκτός από σχέδια επί χάρτου, να αλλάξουμε τα πράγματα και για να δανειστώ το σύνθημα του ΣΥΡΙΖΑ «μπορούμε να ζήσουμε αλλιώς».

Άρα χρειαζόμαστε ένα σχέδιο που θα υπερβαίνει την αντίφαση μεταξύ της απαισιοδοξίας της πραγματικότητας και της αισιοδοξία της βούλησης. Στην απαισιοδοξία δηλαδή που προκύπτει από το γεγονός πως ο αντίπαλος έχει ξεδιπλώσει την επίθεση του, αλλά παράλληλα θα εμπνέεται από τη δυνατότητα για συνολική ανατροπή των συσχετισμών δυνάμεων.

Αυτή η αντίφαση δε μπορεί να επιλυθεί ούτε μέσα από τσιτάτα, ούτε μέσα από συνταγές του χθες. Πόσο μάλλον ελλείψει εργαλείων. Παραδείγματα πολλά, έλλειψης εργαλείων: δεν υπάρχουν μαζικοί χώροι νεολαίας, έχουμε χάσει την επαφή μας με τη γλώσσα των νέων κτλ.

Άρα αυτό θα επιλυθεί μόνο «εν κινήσει», μέσα από την άμεση, συστηματική και οργανωμένη εμπλοκή μας. Θα υπήρχε μεγαλύτερη νίκη στα σήμερα για την Αριστερά από το να μπορέσει να αποδείξει στον κόσμο πως μπορεί να αλλάξει τον τρόπο του ζει; Να πιστέψει ο κόσμος ότι μπορεί να αλλάξει τους όρους ζωής της καθημερινότητας του;

Σε μια εποχή όπου η κυρίαρχη ιδεολογία πασχίζει να μας αλυσοδέσει στην ακινησία και την απελπισία. Σε μια εποχή που ο κόσμος δέχεται επίθεση με όρους ενοχοποίησης, νιώθει ότι δεν αξίζει και ότι δε μπορεί να κάνει γι’ αυτό, εμείς θέλουμε με όρους αντι-παραδείγματος να οικοδομήσουμε ένα συνολικό ανταγωνιστικό ρεύμα σε επίπεδο νεολαίας.

Η ανάπτυξη του συγκεκριμένου ρεύματος των αναγκών και των συμφερόντων της νεολαίας χρειάζεται μια επιθετική πολιτική που θα έρχεται από το μέλλον για να αλλάξει ριζικά το σήμερα.

Στο κείμενο που κατατέθηκε στη συνδιάσκεψη της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ, νομίζω πως περιγράφεται πολύ ωραία με την εξής φράση: «Να γίνουμε λοιπόν αυτό που κάνουμε, για να αλλάξουμε αυτό που είμαστε, ώστε να αλλάξουμε τον κόσμο»

Ξέρετε καλά πως η Αριστερά έχει μια παθογένεια που όχι μόνο την κουβαλά αλλά και προσέχει μην τη χάσει: ισχυρίζεται πως ξέρει τι θέλει ο κόσμος, ωστόσο, αυτό δε μπορεί να συμβαίνει απουσία του κόσμου.

Η για να το πω πιο κομψά ισχυρίζεται για παράδειγμα πως γνωρίζει ακριβώς το ποιες είναι οι ανάγκες της νεολαίας, χωρίς να υπάρχει ανοιχτή γραμμή με τη νεολαία.

Όμως είμαστε τόσο πίσω σε μια τέτοια διαδικασία… Και κάθε σκέψη, που μπορεί να μας οδηγήσει ένα βήμα μπροστά είναι αναγκαία.

Κι όλα αυτά όχι δεν είναι γενικά και αόριστα. Γιατί η χάρτα δικαιωμάτων δεν έχει νόημα σαν μια επανάληψη ασκήσεων επί χάρτου από κάποιους ειδικούς.

Δεν υπάρχει κανένας καταλληλότερος για να αναλάβει αυτό το έργο από τους ιδίους του ανθρώπους που ζουν στο σήμερα τα αδιέξοδα που πρέπει σαν αριστερά και σαν κοινωνία να αναιρέσουμε.

Να σκεφτούμε μπορούμε να έχουμε μια διαδικασία οπού οι νέοι που δουλεύουν με όρους Vaoucher, θα μιλάνε οι ίδιοι για τα εργασιακά δικαιώματα και την νεολαία; Μια διαδικασία οπού οι καλλιτέχνες και οι δημιουργοί της νέας γενιάς θα υποδείξουν έναν νέο συλλογικό τρόπο για την πολιτιστική δημιουργία των νέων;

Θα φροντίσουμε να κάνουμε τους νέους επιστήμονες συμμέτοχους στο πως θα παραχθεί η γνώση ή στο πως θα αξιοποιηθεί για το συμφέρον της κοινωνίας;

Και τελικά η ίδια η διαδικασία παραγωγής της χάρτας θα είναι συνάμα μια διαδικασία παραγωγής μια νέας γλώσσας, ενός διαύλου επικοινωνίας των νέων με την αριστερά αλλά και των νέων μεταξύ τους;

Μια γλώσσα που όπως επεσήμανε και πιο πάνω την έχουμε τόσο πολύ ανάγκη για να μπορέσουμε να κάνουμε τη νέα γενιά πραγματική συμμέτοχο στον αγώνα για την ανατροπή.

Κι ένα τελευταίο σημείο που έχει τη σημασία του: μια τέτοια διαδικασία δε χρειάζεται να έχει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα ούτε προφανώς δεν τελειώνει για εμάς στην Ελλάδα πριν καν ξεκινήσει τώρα που η κυβέρνηση της Αριστεράς βρίσκεται προ των πυλών.

Είμαστε υποχρεωμένοι να βρούμε ένα τρόπο να δώσουμε στην κοινωνία και στη νεολαία ρόλο και χώρο σε αυτή την υπόθεση, και φυσικά δε μιλώ μόνο για τη δημιουργία της Χάρτας, αλλά αντίθετα η πρόταση για τη δημιουργία μιας Χάρτας να δεθεί οργανικά με τους υπόλοιπους κοινωνικούς αγώνες για τη συνολική ανατροπή.

Οι πρωτοβουλίες στη βάση της κοινωνίας μπορούν να συναντηθούν με αυτό που θέλει να κάνει η κυβέρνηση της Αριστεράς και άρα να φροντίσουμε ώστε να βρεθούμε στον αντίποδα λογικών είτε απραξίας, είτε λογικών που θεωρούν πως η κυβέρνηση της Αριστεράς είναι άλλη μια κυβέρνηση. Ότι μπορεί να λειτουργήσει συμμετρικά με αυτό που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Όχι Μπορεί και έχει 10.000.000 λόγους για να κάνει τα πράγματα διαφορετικά.

Το αν και κατά πόσο ο συγκεκριμένος στόχος θα καταστεί ηγεμονικός ώστε να οδηγήσει σε πρακτικές ρήξης και ανατροπής του υπάρχοντος κυρίαρχου πλαισίου, αποτελεί ζήτημα στο οποίο έρχεται να απαντήσει μια αυτόνομη στρατηγική για τη νεολαία με συγκεκριμένο πλαίσιο και συγκεκριμένα αιτήματα.

Ωστόσο, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως το συγκεκριμένο φιλόδοξο πλάνο θα μπορούσε να είναι ένα πρόπλασμα για κάτι ευρύτερο, με πολλαπλές δυνατότητες και προοπτικές…

Κρίση: Τεχνολογική Αιτιοκρατία και Δημοσιογραφική Αιτιολογία

2014-09-27T21:03:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Η κρίση όπως καθαρά μπορούμε να δούμε με την εμπειρία τεσσάρων και πλέον χρόνων στις πλάτες μας, λειτουργεί ως μηχανισμός που αλλάζει τα πάντα στην κοινωνία. Η αλλαγή αύτη δεν αφορά, φυσικά, μόνο τα οικονομικά μεγέθη αλλά επεκτείνεται σε κάθε πτυχή της κοινωνίας και της κοινωνικής ζωής: στους θεσμούς, στις διαπροσωπικές σχέσεις, στη δημοσιογραφία. Επιπρόσθετα, επειδή κατέχει μια τόσο μεγάλη δύναμη μετασχηματισμού, έχει τη δυνατότητα να επιδρά και πάνω στις αντιλήψεις των ανθρώπων, στον τρόπο που βλέπουν τον κόσμο, ακόμα και στην ίδια τους την ικανότητα – ειδικά μέσα στην ισχυρή πίεση που όλοι νιώθουμε - να τον προσεγγίζουν κριτικά και να τον κατανοούν.

Γι’ αυτό το λόγο, οι εμπειρίες των ιδίων των ανθρώπων που βιώνουν την κρίση μέσα από το χώρο της δημοσιογραφίας, μας οδηγεί σε ιδιαίτερα πλούσια και συνάμα χρήσιμα συμπεράσματα για τον τρόπο, τα εργαλεία και τις παραμορφώσεις μέσα από τα οποία σκέπτεται σήμερα ο χώρος. Οι αφηγήσεις γύρω από την κρίση στη δημοσιογραφία - όπως είναι αναμενόμενο – δεν ακολουθούν ένα σχήμα. Οι άνθρωποι στην προσπάθειά τους να κατασκευάσουν μια ερμηνεία και να σχηματοποιήσουν την επιχειρηματολογία τους αναπτύσσουν μεθοδολογίες. Οι τέσσερις συνεντεύξεις κι ο αλλιώτικος – στα σημεία - σχολιασμός περί κρίσης στον κλάδο και ακολούθως στα αίτια της είναι μια πολύ καλή πρώτη ύλη για να προχωρήσουμε στις αναζητήσεις μας.

Μια πρώτη διάκριση που οφείλουμε να καταγράψουμε είναι ανάμεσα στις αντιλήψεις που θεωρούν την αίτια της σημερινής κρίσης (στην περιοχή της δημοσιογραφίας) ως ενδογενή και σε αυτές που επικεντρώνονται στο να μεταφέρουν στο χώρο την «μεγάλη εικόνα». Κάπως έτσι, μια βασική συλλογιστική αντιμετωπίζει την κρίση σαν κάτι που η ιδία η πραγματικότητα του χώρου της ενημέρωσης παρήγαγε. Είτε επειδή κινούταν ήδη σε λάθος κατεύθυνση, είτε επειδή δεν πέτυχε να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της εποχής και τη διάδοση νέων μορφών ενημέρωσης και επικοινωνίας, η εξήγηση για το πώς φτάσαμε ως εδώ περιλαμβάνει παράγοντες που κινούνται στο εσωτερικό κόσμο της δημοσιογραφίας. Η κρίση μπορεί να εισέρχεται σε αυτή την ανάλυση, αλλά μόνο ως επιπρόσθετος παράγοντας. Εξάλλου ο πιο συχνός ρόλος που της αποδίδεται είναι αυτός του «επιταχυντή», ένας ρόλος δηλαδή, που έχει να κάνει με την ένταση ή τη στιγμή των φαινομένων, αλλά όχι με την αιτία τους.

Από την άλλη μεριά, η κρίση στα σύνορα της δημοσιογραφίας μπορεί να εξηγηθεί σαν ένα φαινόμενο που η επίδραση ενός εξωτερικού παράγοντα προκαλεί και ανατροφοδοτεί. Τα κύρια αναλυτικά εργαλεία εδώ, είναι πολλές φορές ίδια με αυτά της γενικότερης συζήτησης για την κρίση και το πιο βασικό είναι πως ο εξωτερικός παράγοντας είναι ο καθοριστικός. Η κρίση επεκτείνεται στην δημοσιογραφία γιατί είναι κομμάτι της κοινωνίας μα και κάτι παραπάνω. Είναι εικόνα της, με την έννοια ότι αναπαρήγαγε στο εσωτερικό της, τις ίδιες τις παθογένειες της κοινωνίας. Από τις ανισότητες έως της αναπαραγωγή ενός ρηχού «lifestyle» κι από την άκριτη στάση απέναντι στην εξουσία ως τις αυθαίρετες παραδοχές πως αδυνατεί να αλλάξει, έχουμε να κάνουμε με φαινόμενα που ήρθαν στη δημοσιογραφία «από τα έξω» και συγκεκριμένα το κοινωνικό περιβάλλον και την κρίση που το συνταράσσει.

Επιπλέον, ανακαλύπτουμε μια δεύτερη σημαντική διάκριση. Παρατηρούμε ότι στην ερμηνεία της κρίσης τα αίτια μπορεί να διαφέρουν, αλλά αναδεικνύεται η κοινή τους λειτουργία. Ανεξάρτητα από το αν είναι εσωτερικά ή εξωτερικά, λειτουργούν σαν ανεξάρτητη μεταβλητή, σαν ο παράγοντας δηλαδή, που η παρουσία του προκαλεί την μεταβολή των άλλων μεγεθών και την παράγωγη της ιδίας της κρίσης. Υπάρχουν βέβαια, διαφορετικοί τρόποι για να υποστηριχτεί η ανεξαρτησία των μεταβλητών.

Ένας τρόπος είναι η παρουσία της μέσα από τη σταθερότητα και τη συνέχεια της να παράγει αποτελέσματα. Εδώ όμως, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή μιας και μεταφερόμαστε μακριά από το ακαδημαϊκό πεδίο. Πολλές φορές οι άνθρωποι τείνουν να «φυσικοποιούν» κοινωνικά φαινόμενα κι έτσι να τους δίνουν μια σταθερότητα, που στην πραγματικότητα αυτά δεν έχουν. Οι πολλές παραλλαγές του: «Είμαστε έτσι σαν λαός», με χαρακτηριστικό παράδειγμα την έλλειψη προσαρμογής (το μόνιμο «έλλειμμα εκσυγχρονισμού» της ελληνικής κοινωνίας) μπορεί να μην είναι πάγιο στην πραγματική ζωή, ασφαλώς όμως λειτούργει σαν τέτοιο στη δομή της συγκεκριμένης αιτιολογίας.

Άλλος βασικός τρόπος είναι αυτός του παράγοντα που εμφανίζεται σε κάποιο σημείο της ιστορίας και η παρουσία του αλλάζει τη ροή των γεγονότων. Εδώ είναι η παρουσία όχι σαν διάρκεια, αλλά σε αντίστιξη με την απουσία του συγκεκριμένου παράγοντα το προηγούμενο διάστημα. Η ίδια η κρίση είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα: Η εμφάνιση της συμπίπτει με την κρίση του Τύπου και - για μια συγκεκριμένη «γραμμή» αιτιολόγησης - είναι και αυτή που την παράγει. Επιπλέον, ένα τέτοιο φαινόμενο είναι από τη φύση του παροδικό, καθώς ο μηχανισμός για την υπέρβαση του είναι εσωτερικός.

Είναι άξιο αναφοράς, ότι η προσπάθεια να στοιχειοθετηθεί μια ερμηνεία για την κρίση στο χώρο, συνεπάγεται και μια διαδικασία – όχι απαραίτητα συνειδητή - κατασκευής ενός θεωρητικού υποδείγματος. Οι ανθρώπου στην προσπάθεια τους να γενικεύσουν την εμπειρία τους και να κατανοήσουν τα όσα συμβαίνουν γύρω τους κινούνται στο χώρο της θεωρίας, στην ανίχνευση δηλαδή, των αιτιωδών νόμων, στην κατανόηση και την αιτιολόγησης τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η πρόκληση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε βρίσκεται στον τρόπο δημιουργίας των ερμηνειών: Σε μεγάλο βαθμό δεν είναι αποτέλεσμα έρευνας, αλλά προσωπικής παρατήρησης.

Πολύ δε περισσότερο, είναι επηρεασμένες κι από τη θέση του ατόμου (όχι μόνο το ότι είναι δημοσιογράφος, αλλά κι από άλλους παράγοντες, όπως αν είναι ικανοποιημένος από τη δουλεία του), καθώς επίσης κι από τις πεποιθήσεις του. Πόσο μάλλον σε ένα θέμα όπως οι αίτιες της κρίσης, που το ίδιο το ερώτημα αναγκαστικά εμπλέκει και την πολιτική και κατά συνέπεια και τις σχετικές αντιλήψεις του ατόμου. Η κρίση της δημοσιογραφίας σαν σύμπτωμα της ενσωμάτωσης της στο σύστημα εξουσίας, είναι δεμένη με μια συγκεκριμένη πολιτική τοποθέτηση που παρουσιάζει την κρίση σαν μια φούσκα στην οποία όλοι από κοινού ενίσχυσαν. Αυτό δεν αναιρεί απαραίτητα την ορθότητα μέρους επιχειρημάτων ή σχημάτων αιτιότητας, ωστόσο μας οδηγεί στο να τα υποβάλουμε στο κριτήριο της μεθοδολογικής συνέπειας, εκεί όπου αποδεικνύεται η συνοχή τους και η δυνατότητα τους να αποτελέσουν χρήσιμο θεωρητικό υπόδειγμα.

Προσεγγίζοντας κριτικά τις διαθέσιμες αντιλήψεις, μπορούμε να δούμε ότι πάνω στην προσπάθεια εξήγησης ενός τέτοιου φαινόμενου δε μπορεί παρά να συναντάμε σφάλματα, ελλείψεις και παρανοήσεις. Η ίδια η θέση του παρατηρητή άλλωστε, πολλές φόρες - όπως και εδώ - δεν είναι όχι μόνο αντικειμενική, αλλά ούτε καν ουδέτερη. Ερμηνεύοντας την κρίση ένας δημοσιογράφος δε μιλά για κάτι μακρινό σε αυτόν. Τοποθετείται για κάτι που βιώνει και το οποίο δεν επηρεάζει απλά τη ζωή του, μα κάτι πολύ περισσότερο∙ βρίσκεται στο επίκεντρό της.

Συνήθως, όταν ένα επιχείρημα εξυπηρετεί απολογητικούς σκοπούς, χρησιμοποιείται είτε όντας το ίδιο λάθος, είτε με λάθος τρόπο. Αυτό συμβαίνει γιατί τα άτομα αισθάνονται την ανάγκη να υπερασπιστούν τον εαυτό τους ή την ομάδα στην οποία ανήκουν κι αυτή τους η ανάγκη υπερισχύει της κριτικής προσέγγισης της πραγματικότητας. Όπως για παράδειγμα το επιχείρημα που δικαιολογεί την αναξιοπιστία των δημοσιογράφων. Ένα τέτοιο επιχείρημα αρνείται να δει το ζήτημα ως ένα συνολικό πρόβλημα του κλάδου, φορτώνοντας το την ίδια στιγμή σε μεμονωμένους «κακούς δημοσιογράφους». Ακόμα περισσότερο η επίκληση της αναλογίας της αναξιοπιστίας των δημοσιογράφων με τα προβλήματα αξιοπιστίας που αντιμετωπίζουν άλλοι κλάδοι, διαμορφώνοντας μια αιτιολόγηση που βλέπει το ζήτημα σαν εξωτερικό πρόβλημα («υπάρχουν κακοί παντού») και που αρνείται να δει τις ειδικές εσωτερικές αίτιες που καθιστούν τη δημοσιογραφία σήμερα αναξιόπιστη για ένα σημαντικό κομμάτι κόσμου. Η βάση που ίσως έχει αυτή η αναλογία ακυρώνεται όταν χρησιμοποιείται με προσχηματικό τρόπο, απλά για να σταματήσει και όχι να εμβαθύνει την αναζήτηση των αιτιών.

Βάζοντας τακτικά στον πυρήνα της αιτιολογίας τους το ζήτημα της ανάπτυξης της τεχνολογίας και της διάδοσης του Ίντερνετ και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σαν παράγοντα που έφερε την κρίσης της δημοσιογραφίας, πολλές φόρες πυροδοτείται ένας ιδιότυπος ντετερμινισμός. Συμφώνα με αυτόν, η τεχνολογική εξέλιξη απολαμβάνει έναν βαθμό αυτονομίας που την καθιστά ικανή να επηρεάζει με τα αποτελέσματα της την κοινωνία, παρόλο που τόσο η τεχνολογία όσο και η πρόοδος της δεν είναι κοινωνικά καθορισμένη, αλλά υπακούει σε μια αυστηρά εσωτερική επιστημονική λογική.

Στην αιτιολόγηση της κρίσης της δημοσιογραφίας – και ειδικά του εντύπου Τύπου - η αιτιολόγηση που βασίζεται στην άνοδο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του διαδικτύου, υπηρετεί μια τέτοια «τεχνολογική αιτιοκρατία». Ανεξάρτητα από το πόσο συγκεκριμένα φαινόμενα φαίνεται να την επιβεβαιώνουν, μια τέτοια αντίληψη ενέχει το σοβαρό κίνδυνο της μονομέρειας. Απομονώνοντας την τεχνολογία από το κοινωνικό περιβάλλον του οποίου αποτελεί δημιούργημα, ελλοχεύει ο κίνδυνος της ερμηνείας της κοινωνικής κίνησης σαν μια διαδικασία απλής τεχνολογικής προόδου ή οπισθοδρόμησης. Η ερμηνεία της κρίσης του Τύπου μέσω της παραπάνω προσέγγισης έχει έδαφος και ανταποκρίνεται σε υπαρκτές και ενεργές τάσεις. Η επιμονή όμως να παρουσιάζονται σαν οι βασικοί παράγοντες, οδηγεί σε μια μονομερή εξήγηση που αποκλείει ή υποβιβάζει άλλους εξίσου σημαντικούς παράγοντες.

Βάζοντας το θέμα στις σωστές του διαστάσεις οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως η τεχνολογική εξέλιξη είναι και η ίδια κοινωνικά καθορισμένη. Αυτό σημαίνει ότι επιδρούν πάνω της μια σειρά από παράγοντες εξωτερικοί προς αυτήν. Από τις πολιτικές αποφάσεις και το εκπαιδευτικό σύστημα, έως την πολιτιστική παράδοση και την οικονομική οργάνωση, το εύρος των παραγόντων που μπορεί να ενεργήσουν πάνω στη διαδικασία της τεχνολογικής εξέλιξης είναι σημαντικά μεγάλο. Η τεχνολογία με αυτόν τον τρόπο δεν χάνει την επίδραση της πάνω στην κοινωνία, αλλά την ασκεί με ένα συγκεκριμένο τρόπο: αυτόν που ορίζει η ένταξη της σε δεδομένες κοινωνικές σχέσεις.

Η χρησιμοποίηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τους πολιτικούς, δεν άλλαξε για πολλούς τη σχέση τους με την κοινωνία, με την έννοια ότι υπάρχει η άποψη ότι ένα νέο μέσο δεν αλλάζει τον τρόπο που αρκετοί πολιτικοί αντιλαμβάνονται τη σχέση τους με το λαό. Περισσότερο ενδιαφέρον ίσως έχει η σχέση της ενημέρωσης με τη διάδοση του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παρά τον κατακλυσμό της πληροφορίας, η απουσία κριτηρίων πολύ συχνά εμποδίζει το άτομο να φιλτράρει αυτές που είναι χρήσιμες, αξιόπιστες, ουσιαστικές ή να τις προσεγγίσει με κριτικό τρόπο. Εδώ είναι που παίζει ρόλο ο κοινωνικός παράγοντας και το σχήμα αιτιότητας βρίσκεται στην κοινωνιοκεντρική θεωρία.

Έχοντας μπροστά μας την κρίση της δημοσιογραφίας, η όλη συζήτηση για τα αναλυτικά εργαλεία και τη μεθοδολογία προσέγγισης της είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο, αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά ενδιαφέρον πεδίο. Η προσπάθεια να προσεγγιστεί όχι μόνο η πραγματικότητα, αλλά οι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι επιχειρούν να την αποδώσουν είναι μια ζωντανή δοκιμασία. Μέσα από αυτήν φανερώνεται τόσο η δυνατότητα να ελέγξουμε την εγκυρότητα μιας θεωρίας ή ενός σχήματος αιτιότητας, όσο και η ιδία η ικανότητα μας να εξηγήσουμε το τι συμβαίνει γύρω μας. Είναι χρήσιμο να κρατήσουμε καλά στο μυαλό μας ότι τα αναλυτικά εργαλεία αποδεικνύουν τη χρησιμότητα τους εκεί που αναμετρούνται με τον πραγματικό προορισμό τους, στην ικανότητα τους να αναλύουν και να εξηγούν τον κόσμο.

Βιβλιογραφία

Van Evera S., Εισαγωγή στην Μεθοδολογία της Πολιτικής Επιστήμης | Αθήνα: Εκδ. Ποιότητα. [Κεφάλαιο 1, σελ. 21-64]

Αξιολόγηση ΔΥ: Ή με τη νομιμότητα ή με τη σοβαρότητα

2014-07-10T03:16:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Τα ρεπορτάζ επιλέγουν συνήθως τις λέξεις: «συνδικαλιστές» και «αντίδραση» για να αποτυπώσουν τη νέα σύρραξη εργαζομένων – υπουργείου. Με τη βοήθεια των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, λοιπόν, ο κατ’ ευφημισμόν (νεο)φιλελεύθερος υπουργός διοικητικής μεταρρύθμισης, Κυριάκος Μητσοτάκης, συνεχίζει να επιβιώνει πολιτικά και να παράγει πολιτική με αναμασήματα και ιδεολογήματα του χθες.

Εξακολουθεί να παίζει «κόντρα επίθεση» τους εργαζομένους του υπουργείου, όπως ακριβώς πράττει και η κυβέρνηση του Μνημονίου με τους πολίτες. Στόχος; Αμφότεροι να εξασφαλίσουν τα «νούμερα». Να ικανοποιήσουν τις «απαιτήσεις».

Σε αυτό το εγχείρημα, το νομοσχέδιο για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί σημαντικό εργαλείο. Ωστόσο, θα χρειαστούν «στρατιές προθύμων» – έτοιμων να υλοποιήσουν τις επιταγές της δικομματικής εξουσίας, χωρίς δεύτερες σκέψεις.

«Οι καλοί δημόσιοι υπάλληλοι δεν αντιδρούν στην αξιολόγηση» ανέφερε στο Mega (3/7) ο Κ. Μητσοτάκης.

Και έχει δίκιο. Όντως, οι καλοί δημόσιοι υπάλληλοι δεν αντιδρούν στην αξιολόγηση. Αντιδρούν στις απολύσεις. Αντιδρούν στην προπαγάνδα και τους τακτικισμούς. Αντιδρούν σε προχειρότητες, αλλά κυρίως στην αδιαφορία άλλης μιας κυβέρνησης για την τύχη της δημόσιας διοίκησης.

Με το νόμο 4250/14 καθιερώνεται η «συγκριτική αξιολόγηση» με την εκ των προτέρων οριοθέτηση του ποσοστού των «αρίστων» (25%), του ποσοστού των «ικανών» (60%) και του ποσοστού των ανεπαρκών (15%), επί του συνόλου των υπαλλήλων.

Αυθαίρετα. Και αντισυνταγματικά.

Αυθαίρετα γιατί αδιαφορεί για τα πραγματικά ποσοστά μιας πραγματικής αξιολόγησης, ευνοώντας το πολεμικό κλίμα μεταξύ συναδέλφων και τη δημιουργία «στρατοπέδων».

Αντισυνταγματικά γιατί η συγκριτική αξιολόγηση «αντίκειται στην συνταγματικά κατοχυρωμένη «αρχή της αξιοκρατίας» (άρθρα 2 παρ.1, 4 παρ.1, 5 παρ.1, 16 παρ. 4β και 103 παρ. 7β του Σ).

Η δεξαμενή απολύσεων γεμίζει; Γεμίζει!

Κι ας προειδοποιεί o επιστημονικός φορέας του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης, ΕΚΔΔΑ (Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης), πως το νομοσχέδιο «μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην απορρύθμιση της λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης».

Αν πάμε μια δεκαετία πίσω θα βρούμε το νόμο 3230/2004 για τη «διοίκηση μέσω στόχων» που δεν αξιοποιήθηκε ποτέ, αν και προέβλεπε ουσιαστική δημιουργική αξιολόγηση επί συγκεκριμένων μετρήσιμων στόχων, με ζητούμενο την βελτίωση και όχι την τιμωρία.

Αυτοί που δεν εφάρμοσαν ποτέ το συγκεκριμένο νομοθέτημα, κόπτωνται σήμερα να εφαρμόσουν το νέο «εργαλείο διοίκησης», δίχως μετρήσιμα κριτήρια και με προκαθορισμένες ποσοστώσεις.

Στοχεύοντας που αλλού; Στα ασθενικά αντανακλαστικά ανέργων, κακοπληρωμένων και υποαπασχολούμενων, ψάχνοντας στηρίγματα εφαρμογής, ενός ακόμη νομοσχεδίου – απάτη.

Η απουσία πρόβλεψης για επιμόρφωση, η παντελής έλλειψη οράματος και διαβούλευσης επί του νομοσχεδίου, οι ασάφειες στη διαδικασία, αποτελούν την «αποθέωση» της ευρηματικότητας της παρούσας συγκυβέρνησης, στο να ανακαλύπτει τρόπους για να οδηγεί κόσμο στην ανεργία, την ίδια ώρα που ρίχνει σωσίβιο στους τελευταίους «πιστούς».

Καθότι, σε μια εποχή όπου τα ρουσφέτια περιορίζονται, κάποιοι θα συνεχίσουν να έχουν τη δυνατότητα – με ένα τηλέφωνο – να «διασώσουν» τα δικά τους παιδιά.

Παράλληλα δε, καλό θα ήταν να ξέραμε πως θα… «αξιολογούνται» σε ένα τέτοιο θεσμικό περιβάλλον, μορφές διεκδικήσεων (πχ απεργία) που συνεπάγονται συγκρούσεις.

Εν κατακλείδι, κανείς δε μπορεί να ισχυριστεί, ούτε να μας πείσει, πως μια διοίκηση που εφάρμοσε και εφαρμόζει πιστά τις μνημονιακές πολιτικές, μπορεί να επαναπροσδιοριστεί έτσι ώστε να αποκτήσει το απαραίτητο συστατικό προκειμένου να κάνει καλά τη δουλειά της. Ποιο είναι αυτό; Το να υπηρετεί τα συμφέροντα του λαού.

Mια αυταρχική – στο εσωτερικό της – διοίκηση, είναι συνάμα αυταρχική απέναντι στην κοινωνία. Βέβαια, αυτό, δε χρειαζόταν να ψηφιστεί ο νόμος περί αξιολόγησης για να το καταλάβουμε…

*Η εκλογική διαδικασία ολοκληρώθηκε – οι παντιέρες «ανεξαρτησίας» υπεστάλησαν.

Η συντριπτική πλειοψηφία των δήμων έχει ήδη πάρει αποφάσεις μη εφαρμογής του νόμου, 35000 και πλέον δημοτικοί υπάλληλοι έχουν υπογράψει κατά αυτού, η ΠΟΕ – ΟΤΑ έχει προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να κριθεί αντισυνταγματικός.

Την ίδια ώρα, ο δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου επιλέγει το δρόμο της «νομιμότητας». Σε βάρος της σοβαρότητας…

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο tvxs.gr

Ο Βλαντιμίρ, ο Εστραγκόν και το παράκτιο μέτωπο

2014-06-16T12:32:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Είναι ωραίο να προσφέρεις «ανάπτυξη». Ειδικά όταν κατορθώνεις κι επιλέγεις εκείνη την «ανάπτυξη» που ταιριάζει τέλεια σε ιθαγενείς. Και είναι ακόμα πιο ωραίο να προσφέρεις «ανάπτυξη» με προσεγμένο περιτύλιγμα. Για να μπορούν οι ιθαγενείς να τη δέχονται χωρίς δεύτερη σκέψη.

Και φυσικά χρειάζεται μια μαρκίζα: «Ελληνική Ριβιέρα» ή «Μαϊάμι της Ευρώπης». Ονομασίες αδέξιες, αλλά συνάμα δηλωτικές τόσο του ποιοι, όσο και του τι μαγειρεύουν για το παραλιακό μέτωπο της Αττικής. Η συνταγή για τα επιτελεία της συγκυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας - ΠΑΣΟΚ - επιχειρηματιών, τα είχε όλα και όπως πάντα σε αυθαίρετες ποσότητες: Τσιμέντο, μπαζώματα, άνευ όρων εκμετάλλευση, νεκρές ζώνες, τζόγος, κελεμπίες. Πάντα με το πρόσχημα της «ανάπτυξης» και της άφιξης «σοβαρών επενδυτών». Το «περιτύλιγμα» που λέγαμε.

Τι γίνεται όμως με το περιεχόμενο;

Πριν λίγους μήνες ιδρύεται η «Αττικό Παράκτιο Μέτωπο» - εταιρεία ειδικού σκοπού. Πρόεδρος, ο κος Αριστείδης Ματιάτος, ιδιοκτήτης τεχνικού γραφείου, κατασκευαστικής και εργολήπτης, πρώην στέλεχος της Πολιτικής Άνοιξης και στέλεχος, πλέον, της ΝΔ. Στο ΔΣ της εταιρείας συμμετέχουν επίσης, ο δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου, Διονύσης Χατζηδάκης και ο πρώην Δήμαρχος Γλυφάδας, Κώστας Κόκκορης, για την απαραίτητη αυτοδιοικητική πολιτική νομιμοποίηση.

Η συγκεκριμένη εταιρεία προχωρά σε 20 έκτακτες προσλήψεις μέσα στο Πάσχα, χωρίς πίνακα μορίων υποψηφίων (νόμιμα – ηθικά;), δείχνοντας πως δεν έχει σε τίποτα να ζηλέψει από τις παραδοσιακές μεθόδους στελέχωσης της κρατικής μηχανής, των διαδοχικών κυβερνήσεων των δύο πρώην μεγάλων κομμάτων. Στη συνέχεια της παραχωρούνται εκτάσεις «φιλέτα» ανεκτίμητης αξίας, αλλά και ακίνητα που σήμερα ανήκουν σε διάφορους φορείς του δημοσίου, από το Σούνιο μέχρι το Φάληρο.

Τέλος, διαμορφώνεται το νομικό – εκτελεστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο οφείλει να κινηθεί:

α) Υπό τη σκέπη του ΤΑΙΠΕΔ: έχει προβλεφθεί η εξαίρεση του πεδίου δραστηριότητας της από ακίνητα δικαιοδοσίας ΤΑΙΠΕΔ, καθώς επίσης «η εταιρεία δεν δύναται να μεταβιβάσει καθ' οιονδήποτε τρόπο σε τρίτους την κυριότητα ακινήτων που της παραχωρούνται, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του ΤΑΙΠΕΔ».

β) Με συγκεκριμένη στόχευση: να διαχειριστεί τον μίτο των αρμοδιοτήτων και των χρήσεων γης και να διευκολύνει νέα, αλλά και υπάρχοντα συμφέροντα που επιθυμούν ελεύθερη… «πρόσβαση» στις παραλίες.

Λίγο πριν την κορύφωση της αργίας του Πάσχα, κι αφού έχει ολοκληρωθεί το ξεπούλημα του Ελληνικού (Επισημαίνεται ότι ήδη το ΤΑΙΠΕΔ έχει την κυριότητα και έχει προχωρήσει σε «διαγωνισμούς» για 2 «φιλέτα» της Παραλιακής στην Ελληνικό ΑΕ και στον Αστέρα της Βουλιαγμένης, από κοινού με την Εθνική Τράπεζα για το κομμάτι που η ίδια κατέχει. Η περιοχή του πρώην αεροδρομίου 6240 στρεμμάτων, αποτελεί ίσως το καλύτερο «φιλέτο» σε ολόκληρη την Ευρώπη και μαζί με το γκολφ Γλυφάδας και τον Άγιο Κοσμά οδεύουν προς συγκεκριμένες οικογένειες έναντι ευτελούς τιμήματος. Λάτσης και Μπόμπολας εγγυώνται θέσεις εργασίας και… «ανάπτυξη», κι έτσι ο καθένας μπορεί να βγάλει τα συμπεράσματά του) βλέπει το φως της δημοσιότητας το «νομοσχέδιο για τους αιγιαλούς», αλλά αποσύρεται, υπό το φόβο αντιδράσεων. Προσωρινά. Μέχρι να περάσει η τριπλή κάλπη των εκλογών.

Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που αγκαλιάζει ή θα αγκαλιάσει εγχειρήματα και μελλοντικές εμπνεύσεις τύπου ΤΑΙΠΕΔ ή «Αττικό Παράκτιο Μέτωπο» και που ανοίγει την πόρτα στην επικίνδυνη επιχειρηματική «αξιοποίηση» των αιγιαλών.

Εξαιρετικά ενδεικτικά: Καταργούνται τα όρια παραχώρησης χρήσης αιγιαλού (ομπρέλες - ξαπλώστρες). Επιτρέπεται η παραχώρηση θαλάσσιου ή λιμναίου χώρου για τοποθέτηση πλωτών εξεδρών (μέχρι 150 τμ) για την εξυπηρέτηση πολιτιστικών ή ψυχαγωγικών σκοπών.

Διευκολύνεται η δημιουργία μόνιμων κατασκευών από ιδιώτες για επιχειρηματικούς σκοπούς αν «κρίνεται απολύτως απαραίτητη για την επίτευξη του επιχειρηματικού σκοπού» από τον γ.γ. Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Για τον ίδιο λόγο επιτρέπεται το μπάζωμα θαλάσσιων χώρων (μπορούν να επιχωματωθούν μέχρι 5 τμ, για κάθε κλίνη που διαθέτει η όμορη τουριστική μονάδα).

Το σχέδιο νόμου προβλέπει, επίσης, τη δυνατότητα νομιμοποίησης αυθαίρετων κατασκευών που βρίσκονται στον αιγιαλό και την παραλία για επιχειρηματικούς σκοπούς, ενώ τέλος, στο νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών έχουν αφαιρεθεί οι ρητές αναφορές στην υποχρέωση ελεύθερης και απρόσκοπτης πρόσβασης στον αιγιαλό, καθώς και η απαγόρευση της παραχώρησης της αποκλειστικής χρήσης αιγιαλού και παραλίας.

Ο βρετανικός Guardian σε σχετικό ρεπορτάζ αναφέρει πως το νομοσχέδιο απειλεί «μια από τις πιο παρθένες ακτογραμμές ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου», προωθώντας τη χαοτική ανάπτυξη των ακτών της Ιταλίας και της Ισπανίας. Ο διευθυντής του WWF Ισπανίας - χώρα η οποία έχει οικοδομήσει πάνω από το 70% της ακτογραμμής της - απηύθυνε έκκληση στους Έλληνες Υπουργούς να «μην καταστρέψετε τις ακτές σας όπως εμείς».

Στην Ελλάδα η είδηση περνά στα ψιλά των περισσότερων συστημικών εφημερίδων.

Έχουμε να κάνουμε με ένα μοντέλο που άλλες χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία) εφάρμοσαν επί δεκαετίες και πλέον έχουν απορρίψει ως τρομακτικά ζημιογόνο. Ωστόσο, οι συνέπειες της περιβαλλοντικής υποβάθμισης των ακτών φυσικά παραμένουν. Γιατί πέρα από το οικολογικό, τίθεται και το οικονομικό (φούσκα ακινήτων, απώλεια ελκυστικότητας με επιπτώσεις και στη σταθερότητα και στην ποιότητα του τουρισμού), αλλά και το κοινωνικό ζήτημα, καθώς χάνεται η δωρεάν, ανεμπόδιστη πρόσβαση στις παραλίες. Όμως, δε χρειάζεται να πάμε μακριά. Αρκεί να ρωτήσετε τους νεότερους σε ηλικία κατοίκους της Καλλιθέας ή του Μοσχάτου, να σας πουν αν αισθάνονται πως η πόλη τους διαθέτει παραλία.

Η «Αττικό Παράκτιο Μέτωπο» δείχνει το δρόμο, το ξεπούλημα του Ελληνικού δίνει τον τρόπο, το ΤΑΙΠΕΔ κρατά το ρυθμό. Κάπως έτσι, φτιάχνουν τα νέα «the place to be», κάπως έτσι θέλουν να γράψουν (και) το νέο παράκτιο success story.

Με μια νεολαία ιθαγενών, που θα γερνά περιμένοντας νέες θέσεις εργασίας στη Ριβιέρα του μέλλοντος. Όπως ο Βλαντιμίρ κι ο Εστραγκόν, έτσι κι εμείς. Εσύ κι εγώ, περιμένοντας την «ανάπτυξη». Μαζεύοντας γόπες. Του «τουρίστα πολυτελείας».

Δημοσιεύτηκε στο barikat.gr

Να γυρίσουμε το τραπέζι ανάποδα

2014-05-03T00:44:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Τέσσερα χρόνια τώρα έχουμε δει την πραγματικότητα να αλλάζει με ρυθμούς που κανείς δε θα μπορούσε να φανταστεί λίγο καιρό πριν. Τίποτα πλέον δεν είναι ίδιο. Για τη δική μου γενιά, οι οροί ζωής και οι προσδοκίες έχουν αλλάξει ριζικά. Είμαστε η πρώτη γενιά που θα ζήσει χειρότερα από την προηγούμενη. Η «σωτηρία» που το μνημονιακό μπλοκ επικαλείται, είναι η δική τους κι όχι η δική μας.

Δεν είμαστε όλοι στην ιδία θέση ακόμα και μέσα στην κρίση. Για παράδειγμα, οι εργολάβοι που ονειρεύονται ιδιωτικοποίηση της παραλιακής, δε μπορεί να βρίσκονται στην ίδια θέση με τους γονείς που θέλουν ανοιχτές παραλίες για τους ίδιους και τα παιδιά τους. Και οι πρώτοι, έχουν το προνόμιο η σημερινή πολιτική τάξη να δουλεύει για δικό τους λογαριασμό κι όχι για να προστατεύσει τα δημόσια αγαθά, για να σβήνει τα δικά τους πρόστιμα την ίδια στιγμή που πετάει τους πολίτες έξω από τα σπίτια τους.

Επομένως, για κάθε έναν που διεκδικεί τη ψήφο του κόσμου στις επερχόμενες εκλογές, το ζήτημα είναι να πει καθαρά σε ποια «πλευρά» ανήκει. Εμείς βάζουμε πάνω απ’ όλα τις ανάγκες όσων έχουν σήμερα διαλυθεί λόγω της κρίσης και των μνημονίων. Και ιδίως, της νέας γενιάς, ανθρώπων που έχουν να επιλέξουν μεταξύ ανεργίας, κακοπληρωμένης δουλειάς ή ακόμα και μετανάστευσης.

Διεκδικούμε έναν άλλο ρόλο για το δήμο και τη σχέση του με την κοινωνία. Για μας πρώτα και κυρία προτεραιότητα είναι να διεκδικήσουμε ένα δήμο όχι βαθμίδα της κεντρικής εξουσίας, άλλα θεσμό πραγματικής αυτοδιοίκησης από τους πολίτες, για τους πολίτες. Μια πόλη με κοινωνική συνοχή, ένα δήμο με ανοιχτές πόρτες για τους κατοίκους, που θα εξαντλεί τις δυνατότητες του προς όφελος των πολιτών.

Προτάσσουμε μια διαφορετική ιεράρχηση, για το τι πρέπει να κάνει η δημοτική αρχή. Με πρώτη μεριμνά την παρέμβαση για την κοινωνική προστασία. Με φροντίδα για παρεμβάσεις που βελτιώνουν πραγματικά την ποιότητα ζωής και όχι έργα βιτρίνας. Με μεγάλο στοίχημα ο δήμος να μεταφέρει στους πολίτες την εξουσία που τους ανήκει.

Από το να μπορέσει ο δήμος να στηρίξει κοινωνικούς συνεταιρισμούς άνεργων δημοτών, έως το να μην ανέχεται να υποσιτίζονται παιδιά στο σχολείο, κάτοικοι να μένουν δίχως ρεύμα ή να χάνουν τα σπίτια τους από τις τράπεζες, υπάρχουν πολλά που μπορεί να γίνουν. Και θα γίνουν, μόνο αν καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα Δήμο – «θεσμικό καταφύγιο» για τους πολίτες που βιώνουν την κρίση.

Πολλοί επιμένουν πως οι αρμοδιότητες του δήμου περιορίζονται στην καθαριότητα και τον ηλεκτροφωτισμό. Για εμάς αυτή η λογική δεν είναι απλά λάθος, είναι επικίνδυνη. Την ίδια ώρα που βλέπουμε γείτονές μας να υποφέρουν, τα καταστήματα της γειτονιάς να κλείνουν το ένα μετά το άλλο, δεν ανεχόμαστε να ακούμε το Δήμο να επαναλαμβάνει μονότονα το πόσο ανήμπορος είναι. Το πιο επικίνδυνο, όμως, είναι η συνειδητή προσπάθεια να χαμηλώσουν οι προσδοκίες του κόσμου, έτσι ώστε να συμβιβαστεί με τη διάλυση της ζωής του.

Ήρθε ο καιρός να συνειδητοποιήσουμε ότι οι ανάγκες των ανθρώπων αλλάζουν. Ο πολιτισμός και η δημιουργία χώρων νεολαίας, για παράδειγμα, δεν είναι πολυτέλεια. Είναι κομβικό ζήτημα για μια νέα γενιά, τη δική μου γενιά που μένει μετέωρη κι αναζητά διεξόδους.

Το να μετατραπούν τα πολιτιστικά κέντρα του δήμου, σε χώρους μόνιμης παρουσίας συλλογικοτήτων και φορέων πολιτισμού, δε θα επιβάρυνε οικονομικά τον προϋπολογισμό. Θα επέτρεπε, όμως, σε νέους ανθρώπους να βρεθούν μεταξύ τους χωρίς να χρειάζεται να πληρώνουν για να αξιοποιήσουν με συλλογικό τρόπο τον ελεύθερο τους χρόνο.

Το σχέδιο για μια πόλη που θα ανήκει στους κατοίκους της, απαιτούν να πάρουμε τη ζωή στα χέρια μας. Και το πρώτο βήμα για να πετύχει ένα τέτοιο εγχείρημα, είναι να καμφθεί η δυσπιστία που το πολιτικό σύστημα έχει δημιουργήσει.

Εμείς σαν «Ριζοσπαστική Αριστερή Κίνηση» Παλαιού Φαλήρου, αποδείξαμε πως είμαστε διατεθειμένοι να δώσουμε χώρο στους νέους. Με αυτό το «φρέσκο» ψηφοδέλτιο – το μεγαλύτερο στο Παλαιό Φάληρο – με ανθρώπους ενεργούς, θα αποδείξουμε πως η πολιτική μπορεί να παράγεται με άξονα την κοινωνία και τις ανάγκες τις.

Κι αυτό δεν είναι υπόθεση κάποιων λίγων, αλλά μια διαδικασία που μπορεί και πρέπει να δώσει χώρο σε κάθε πολίτη. Γιατί για μας ο Δήμος δεν είναι όχημα για ανάδειξη παραγόντων, αλλά ασπίδα προστασία μέσα στην κρίση και κύτταρο μιας ευρύτερης προσπάθειας παραγωγικής και κοινωνικής ανασυγκρότησης που είναι αναγκαία σήμερα.

Το δίλλημα είναι μπροστά μας: θα μείνουμε στάσιμοι μπροστά σε μια πραγματικότητα που αλλάζει ή θα κάνουμε το Παλαιό Φάληρο κομμάτι μιας άλλης πορείας που οι ανάγκες του κόσμου και της κοινωνίας φέρνουν στο προσκήνιο.

*Δανείζομαι τον τίτλο από την τηλεοπτική σειρά «House of cards» και τη φράση: «Αν δε σ’ αρέσει το τραπέζι έτσι όπως είναι στρωμένο, γύρνα το τραπέζι ανάποδα».

Κώστας Μερκουράκης, υποψήφιος Δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου με τη Ριζοσπαστική Αριστερή Κίνηση

Δημοσιεύτηκε στο rebuke.gr

Χ.Α.: Δολοφόνοι ή λαϊκοί ήρωες

2013-10-07T11:08:00.003+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

«Μια χούφτα δειλών» γέμισε ασφυκτικά το απέναντι… πεζούλι της ΓΑΔΑ. Τίποτε παραπάνω. Σίγησαν τα ηλεκτρονικά μέσα, «χορτάριασαν» τα καλοξυρισμένα κεφάλια και εξαφανίστηκαν τα μαυρόασπρα μπλουζάκια από τις κατά τόπους οργανώσεις. Κάπως έτσι έμειναν μονάχοι οι αστυνομικοί να φυλάνε άδεια κομματικά γραφεία, ανά την επικράτεια.

Η σύλληψη του ηγέτη της Χρυσής Αυγής και της παρέας του άργησε. Άργησε φριχτά, κοστίζοντας ανθρώπινες ζωές. Ωστόσο, η είδηση - παρά τη συσσωρευμένη υποκρισία και τις δεδομένες εκλογικές σκοπιμότητες - σκόρπισε χαμόγελα σε όλους αυτούς που τόσο καιρό προσπάθησαν να ρίξουν φως στη δράση της εγκληματικής οργάνωσης. Κι ας παρουσιάζεται ως τιμωρός ο Σαμαράς του Φαήλου και του Χρύσανθου. Κι ας καμώνονται στα τηλεοπτικά πάνελ τους θορυβημένους για τους «κυρίους» Μιχαλολιάκο και Κασιδιάρη.

Οι αστυνομικές αρχές έπραξαν το αυτονόητο. Παρόλα αυτά, οι εξελίξεις σε δικαστικό και αστυνομικό επίπεδο θα φανερώσουν αν υπάρχει πραγματική βούληση μα και η στοιχειώδης σοβαρότητα προκειμένου να λογοδοτήσουν οι ηθικοί και φυσικοί αυτουργοί εκατοντάδων εγκληματικών ενεργειών, ενώπιον της δικαιοσύνης. Καθότι, η εικόνα αποσύνθεσης του νεοναζιστικού μορφώματος, όπως και η κατρακύλα του στις δημοσκοπήσεις, μπορεί εύκολα να ανακοπεί με λάθος χειρισμούς.

Δύο δρόμοι υπάρχουν: Είτε θα εξέλθουν της ΓΑΔΑ ως κατηγορούμενοι και χειροδέσμιοι, είτε ως λαϊκοί ήρωες και κυνηγημένοι. Ένα επαρκώς στοιχειοθετημένο κατηγορητήριο (αν υπάρχει;) και μια απερίσπαστη δικαιοσύνη που θα διευρύνει το έργο της στο σύνολο της δράσης τους θα μας οδηγήσουν στον πρώτο δρόμο. Ένα ανεπαρκές κατηγορητήριο που δεν θα καταφέρει να συνδέσει τους ηγετίσκους της ακροδεξιάς με τις δολοφονίες και τις βιαιότητες σε γειτονιές της Αθήνας και της υπόλοιπης Ελλάδας, θα επιτρέψει στο φίδι να βγει από την τρύπα του.

Κι όλα αυτά, βέβαια, με σεβασμό στα δικαιώματα (τους) που δε σεβάστηκαν οι ίδιοι, μα και με αποφασιστικότητα ώσπου να ξηλωθούν και να τιμωρηθούν οι κάθε λογής παραφυάδες από τον κρατικό μηχανισμό, όπως και αυτοί που ξέπλεναν συστηματικά τις ακαθαρσίες Μιχαλολιάκου με στόχο να τον παραδώσουν καθαρό και ατσαλάκωτο στην κοινή γνώμη.

Απαιτείται, όμως, εκτός από θέληση και ικανότητα, μια κυβέρνηση σοβαρή, που δε θα λειτουργεί με πυξίδα τις πολιτικές σκοπιμότητες και δεν θα αντιδρά μόνο υπό το βάρος της εγχώριας και διεθνούς κατακραυγής. Μια κυβέρνηση που θα έχει διαρκές μέτωπο απέναντι στην ακροδεξιά.

Είναι τέτοια η κυβέρνηση Σαμαρά; Φυσικά και όχι. Όμως οι συλλήψεις έγιναν. Και είμαστε αναγκασμένοι να έχουμε το βλέμμα στραμμένο στην πύλη της ΓΑΔΑ. Κι οι ώρες να μετρούν αντίστροφα. Για όλους, μα κυρίως για τη Δημοκρατία…

Δημοσιεύτηκε στο 3pointmagazine

Δολοφονία - σανίδα σωτηρίας για ΝΔ

2013-09-29T19:19:00.003+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Το πολιτικό σύστημα όχι μόνο γνώριζε, αλλά έθρεψε τη Χρυσή Αυγή. Κι αν εξαιρέσουμε την Αριστερά - στο σύνολό της - η οποία είχε μια αταλάντευτα εχθρική στάση απέναντι στη Χρυσή Αυγή, οι ευθύνες κυριεύουν την άλλη πλευρά του… «δημοκρατικού τόξου». Αλλά και πάλι, κύρια ευθύνη για το θέριεμα αυτού του δολοφονικού μορφώματος φέρει η «νέα» Νέα Δημοκρατία, καθώς ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ παρακολουθούσαν μάλλον αμήχανοι (αν και συνένοχοι) τόσο το αυγό του φιδιού, όσο και το φλερτ δεξιάς – ακροδεξιάς που θα το καθιέρωνε στα πολιτικά δρώμενα.

Και ήρθε η δολοφονία του Παύλου Φύσσα να ταρακουνήσει μισοκοιμισμένες συνειδήσεις και να γκρεμίσει το νέο σχεδιασμό. Μαχαιριά στην αδιαφορία όπως και στις κλεφτές ηδονικές ματιές μεγάλης μερίδας πληθυσμού προς τις πρακτικές της νεοναζιστικής οργάνωσης. Μερίδας που είτε αδιαφορούσε, είτε είχε αποδεχτεί, είτε επικροτούσε τα ρατσιστικά πογκρόμ, τις «αιμοδοσίες μόνο για Έλληνες» και το «ποδόσφαιρο με κεφάλια Πακιστανών».

Παρόλα αυτά, μια κουτοπόνηρη δεξιά η οποία σέβεται τον εαυτό της και ανησυχεί για τη συστημική της ύπαρξη (εν μέσω μνημονιακής καταιγίδας μάλιστα), φροντίζει να βγει «καβάλα στο άλογο» ακόμη και στη νέα πραγματικότητα όπως αυτή διαμορφώνεται μετά και το βράδυ της δολοφονίας.

Η πρώην μεγάλη παράταξη της Δεξιάς, η οποία είχε επιστρατεύσει εργαλεία του συστήματος προκειμένου να καλλωπίσουν το τρομακτικό πρόσωπο της στρατιάς του Μιχαλολιάκου, προσπαθεί για πολλοστή φορά να εμφανιστεί ως εγγυητής της σταθερότητας. Κι ενώ τις τελευταίες εβδομάδες στελέχη της Κυβέρνησης έκαναν δημόσιες τοποθετήσεις περί «συνεργασίας» και περί «ευρύτατης συνεννόησης», τώρα ανακαλύπτουν ξαφνικά «εγκληματικές συμμορίες», στέλνουν «σκληρά μηνύματα» και κινητοποιούν τις αρχές.

Με λίγα λόγια και με πρακτικές… τρόικας, τόσο καιρό έψαχναν τρόπο να διαχωρίσουν τη Χρυσή Αυγή σε καλή και κακή με στόχο να απορροφήσουν το καλό κομμάτι, (βλέπε δημοσιογράφους που έψαχναν εναγωνίως έναν «πιο σοβαρό συνομιλητή για την κυβέρνηση»), ενώ τώρα βρίσκουν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να τη ξεφορτωθούν, ανακαλώντας από το συρτάρι της υποκριτικής, τις δημοκρατικές ευαισθησίες τους.

Ωστόσο, δεν είναι μόνο η υποκρισία των τελευταίων ωρών που περισσεύει. Καλλιεργούν με αμείωτο ρυθμό τη λογική της έντασης. Φροντίζουν με κάθε τρόπο να συντηρήσουν τη ρητορική των «δύο άκρων», με διαρροές και δημόσιες τοποθετήσεις στελεχών, αποσκοπώντας σε διπλό πολιτικό όφελος, έχοντας τη σύγχυση του κόσμου ως πλοηγό.

Εύκολα γίνεται κατανοητό σε όλους, πως ο Αντώνης Σαμαράς και τα κόμμα του δε σκοπεύουν να εγκαταλείψουν τα επικίνδυνα μονοπάτια του πρόσφατου παρελθόντος. Η πολιτική μετάλλαξη τους συνεχίζεται αμείωτη. Ψάχνουν τρόπο να κυριαρχήσουν στο χώρο της ακροδεξιάς κι όχι να τον εξοντώσουν. Δε διδάχτηκαν τίποτε∙ δεν υποχωρούν από την ακροδεξιά ατζέντα μα κι από τις λογικές που έφτασαν να απειλούν μέχρι και την κυριαρχία τους στο δεξιό χώρο.

Βρήκαν σανίδα σωτηρίας στις μαχαιριές Ρουπακιά. Στις μαχαιριές ενός απόβλητου. Κι αντί να κοιτάξουν να διορθώσουν κάπως τις τρέλες τους, να μετατοπίσουν ελάχιστα το πολιτικό του καλαντάρι, επιμένουν. Ας ελπίσουμε μόνο πως αυτή τη φορά, οι συνέπειες των πολιτικών τους κατακρημνίσεων να επηρεάσουν αυτούς και μόνο αυτούς. Φαντάζει δύσκολο, όχι ακατόρθωτο όμως...

Δημοσιεύτηκε στο atpreveza.gr

Εφοπλιστικός πατριωτισμός

2012-06-15T02:21:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Το χθεσινό δημοσίευμα του αμερικανικού πρακτορείου Bloomberg δεν αφορούσε προεκλογικές δηλώσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, μήτε «πιπεράτες» αποκαλύψεις για τα αγγλικά του Τσίπρα.

Ωστόσο, αναφερόταν στα 175 δισ. ευρώ, που σύμφωνα με τα στοιχεία του πρακτορείου αποτελούν τα αφορολόγητα κέρδη των Ελλήνων πλοιοκτητών τα τελευταία 10 χρόνια, κάτι που απ’ ότι φαίνεται δεν αφορά ούτε την ενημέρωση, ούτε και την προεκλογική επικαιρότητα του Έλληνα πολίτη.

Την Ελλάδα που θέλει και «πρέπει να αλλάξει», την τοποθετούν βίαια και επί τρεις ημέρες στον αστερισμό «Ιφικράτη Αμυρά», την ίδια ώρα που οι απαξιωτικές - έως και προσβλητικές – δηλώσεις Ελλήνων εφοπλιστών απουσιάζουν από το προεκλογικό ενημερωτικό πιάτο που σερβίρουν τα περισσότερα ΜΜΕ.

Η προεκλογική «απειλή» του ΣΥΡΙΖΑ πως θα επανεξετάσει από «μηδενική βάση» τις σχέσεις ανάμεσα στο ελληνικό κράτος και τη ναυτιλία, με «στόχο την κατάργηση των 58 διαφορετικών προκλητικών φοροαπαλλαγών και τη δημιουργία ενός σταθερού φορολογικού καθεστώτος που θα ανταποκρίνεται στη Συνταγματική επιταγή για τη συμβολή στα φορολογικά βάρη όλων των Ελλήνων υπηκόων», φαίνεται πως έχει θορυβήσει τους εφοπλιστές και κατ’ επέκταση ένα ολόκληρο mediako πλέγμα.

Είναι ενδεικτικές εξάλλου, τόσο οι δηλώσεις εφοπλιστών στο Bloomberg (Βίκτωρ Ρέστης: «Θα με φορολογήσεις; Βρες με πρώτα!» ή Γιώργος Οικονόμου: «Δεν ανησυχώ καθόλου. Το εταιρικό μου γραφείο μπορεί να είναι οπουδήποτε στον κόσμο κι έτσι θα χάσουν και ένα ποσοστό του ΑΕΠ…»), όπως και παλαιότερη δήλωση του πρώην υφυπουργού Ναυτιλίας και βουλευτή πλέον της ΝΔ, Άδωνη Γεωργιάδη, ο οποίος κατηγόρησε τον ΣΥΡΙΖΑ ότι «αγνοεί την πραγματικότητα» βάσει της οποίας οι Έλληνες εφοπλιστές «ήδη πληρώνουν πάρα πολλά» έχοντας υψωμένη την Ελληνική σημαία στα πλοία τους.

Κάπως έτσι, το χθεσινό δημοσίευμα του Bloomberg - το οποίο παρακολουθεί στενά το τελευταίο διάστημα τις οικονομικές εξελίξεις γύρω από την κρίση στην Ελλάδα – φωτογραφίζει τόσο την ηθική, όσο και την πολιτική διάσταση του θέματος.

Τι περιθώρια έχει μια κυβέρνηση για να φορολογήσει τους Έλληνες εφοπλιστές; Ποια είναι τα διαπραγματευτικά ατού της; Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι και τι τακτικούς ελιγμούς θα πρέπει να χρησιμοποιήσει;

Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα θα μπορούσαν να απασχολήσουν - εν μέρει - το τραπέζι του προεκλογικού διαλόγου, σε μια προσπάθεια εξεύρεσης εσόδων μακριά και πέρα από τις άδειες τσέπες των πολιτών.

Όμως, το σύστημα επιβάλει την ατζέντα της ενημέρωσης, αφού γνωρίζει καλά πως το παιχνίδι της... τυφλόμυγας με την εφορία δεν είναι εύκολο να το παίξουν οι εκατοντάδες χιλιάδες έλληνες μισθωτοί.

Λεφτά… υπάρχουν

Εκτός από τα 175 αφορολόγητα δισ. ευρώ, οι εκτιμήσεις του Bloomberg κάνουν λόγο για 762 Έλληνες εφοπλιστές, οι οποίοι δεν έχουν καταβάλει ούτε 1 ευρώ ως φόρο για τα κέρδη τους, εκμεταλλευόμενοι νόμο που ενσωματώθηκε στο Σύνταγμα από το 1967.

Και προφανώς το 1967 δεν αποτελεί μια τυχαία ημερομηνία για την ελληνική ναυτιλία.

Παράλληλα, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις απειλές πως θα μεταφέρουν τις επιχειρήσεις τους, στην περίπτωση που η νέα κυβέρνηση καταργήσει τη φορολογική απαλλαγή τους, «διακινδυνεύοντας» με αυτόν τον τρόπο «60.000 θέσεις εργασίας».

Λίγο καιρό πριν και συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια της συζήτησης του προϋπολογισμού του 2012, ο βουλευτής Α’ Πειραιά του ΣΥΡΙΖΑ Θοδωρής Δρίτσας μιλώντας στη Βουλή τόνισε πως τα έσοδα της ΔΥΟ Πειραιά δεν ξεπερνούν τα έσοδα μιας συνοικιακής Δ.Ο.Υ..

«Η ΔΟΥ πλοίων στον Πειραιά για το έτος 2000 βεβαίωσε από τη ναυτιλιακή δραστηριότητα 306 –περίπου 307- εκατομμύρια ευρώ. Εισέπραξε 200 εκατομμύρια. Δεν μπόρεσε να εισπράξει 106 για διάφορους λόγους» σημείωσε ο βουλευτής.

Παρόλα αυτά, τα όσα επιθυμεί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αποτελούν «φαντασιώσεις ενός Αριστερού». Η πρώτη φορά που τέθηκε ανοιχτά ζήτημα «σημαίας», ήταν σε απάντηση του πρώην αντιπρόεδρου της Κυβέρνησης και υπουργού Οικονομικών Ευάγγελου Βενιζέλου, σε επίκαιρη ερώτηση του προέδρου της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα, που κατατέθηκε τον Οκτώβρη του 2011.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε πως θα ληφθούν φορολογικά μέτρα για τους εφοπλιστές λέγοντας πως: «Τους έχουμε καλέσει σε διάλογο και θα επιβληθούν μέτρα. Και αν θέλουν να αλλάξουν τη σημαία των πλοίων τους, πράγματι ας την αλλάξουν. Τώρα μετριέται ο πατριωτισμός, η φιλοπατρία, τώρα θα μετρηθεί και η εισφορά στο έθνος».

Κάπως έτσι, λοιπόν, διαμορφώνεται το πλαίσιο σχέσεων κράτους και ναυτιλίας στην Ελλάδα των άνεργων ναυτικών και των ερημωμένων ναυπηγείων.

Φυσικά και υπάρχουν διάφορα σοβαρά αντεπιχειρήματα όπως το ναυτιλιακό συνάλλαγμα (το μεγάλο μέρος του επανεπενδύεται στο εξωτερικό), οι θέσεις εργασίας (μειώνονται σταθερά) ή το κόστος της «σημαίας» (μείωση και σε αυτόν τον τομέα παρά τις φοροαπαλλαγές).

Για το λόγο αυτό, θα πρέπει μέσα στα συγκεκριμένα πλαίσια να διερευνηθούν οι δεδομένες δυνατότητες και συνθήκες, οι οποίες απαιτούν πάνω απ’ όλα πολιτική βούληση και πολιτικό σθένος.

Και... περιθώρια υπάρχουν

Τα πλεονεκτήματα δεν είναι λίγα για μια κυβέρνηση που θα έχει ως αναφορά τη λαϊκή κυριαρχία κι ως βασική επιδίωξη να ελαφρύνει άμεσα τα βάρη που σηκώνουν τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.

Συγκεκριμένα και κόντρα σε όσα ακούγονται, αλλά και στα εύηχα τεχνικά επιχειρήματα του ελληνικού εφοπλισμού, οι Έλληνες εφοπλιστές πριν αποφασίσουν να μετακομίσουν αλλού τις σημαίες τους θα πρέπει να συνυπολογίσουν:

- Τον διακρατικό οργανισμό I.M.O. (International Maritime Organization) o οποίος καθορίζει μια σειρά από στάνταρ ασφάλειας και πλοϊμότητας. Το αντίκρισμα της ελληνικής σημαίας είναι ποιοτικά ανώτερο από άλλες χώρες κι αυτό έχει ως αποτέλεσμα χαμηλότερα ασφάλιστρα και λιγότερους ελέγχους στα πλοία, αλλά και μικρότερες προθεσμίες παραμονής σε λιμάνια. Δηλαδή σημαντικές οικονομίες κλίμακας για τα πλοία.

- Όσο διατηρεί η ελληνική εμπορική ναυτιλία μια από τις πρώτες θέσεις στη διεθνή ναυτιλιακή οικονομία, έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει το διεθνές καθεστώς που διέπει τις παγκόσμιες μεταφορές, αλλά και να διατηρεί σημαντική θέση σε διεθνείς Οργανισμούς (Επιτρ. Ναυτιλιακών Μεταφορών του ΟΟΣΑ και της ΕΟΚ, Επιτρ. Εφοπλιστών της ΕΟΚ, διεθνείς ναυτιλιακοί οργανισμοί κ.λπ.). Για να συνεχιστεί αυτό θα πρέπει η συρρίκνωση της ελληνικής ναυτιλίας (η συνολική χωρητικότητα των πλοίων) να μην ξεπεράσει το κρίσιμο όριο.

- Σε αντίθεση με τη… σοσιαλιστική Ελλάδα, στην καπιταλιστική Βρετανία το κράτος αποφάσισε έκτακτη εισφορά για τους ξένους υπηκόους - ανάμεσα στους οποίους και οι πολλοί Έλληνες εφοπλιστές - που κατοικούν στη Βρετανία περισσότερα από 12 χρόνια. Όλοι αυτοί θα κληθούν να καταβάλουν κάθε χρόνο ως έκτακτη εισφορά 50.000 στερλίνες, δηλ. περί τα 58.000 ευρώ. Το μέτρο θα ισχύσει από τον Απρίλιο του 2012 και στην ουσία λαμβάνεται για να μπορέσει το βρετανικό δημόσιο να καλύψει το δημοσιονομικό του έλλειμμα.

- Οι περισσότεροι από τους εφοπλιστές έχουν διεισδύσει σε δεκάδες άλλες επιχειρήσεις στην Ελλάδα, οπότε η διαπραγμάτευση δεν είναι ούτε τόσο απλή, ούτε τόσο εύκολη απέναντι σε μια αποφασισμένη κυβέρνηση. Κανείς δεν έχει τη δυνατότητα να σηκωθεί απλά και να φύγει...

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

Φοβάται το ντιμπέιτ ο Αντώνης;

2012-06-07T12:33:00.001+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Τελικά έκανε καλά ή μήπως όχι; Ήταν «σοφή επιλογή» - όπως πολλοί περιπαιχτικά την χαρακτήρισαν - η αποφυγή ενός προεκλογικού ντιμπέιτ με αντίπαλό τον Τσίπρα ή θα επιστρέψει στη Συγγρού ως μπούμερανκ;

Ο χρόνος θα δείξει, όπως και η πορεία των εξελίξεων. Όπως και να έχει όμως, αυτό που μένει από τον χθεσινό «πόλεμο ανακοινώσεων» των δύο κομμάτων είναι η δεύτερη «χυλόπιτα» Σαμαρά στον πολιτικό διάλογο και μάλιστα με διαφορετικό αντίπαλο.

Καθώς, αν κρίνουμε από τη μετεκλογική στάση του ΣΥΡΙΖΑ σχετικά με την τηλεμαχία, που έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά… «θρύλου», προκύπτουν τα εξής:

- Δεν απομακρύνεται ο ΣΥΡΙΖΑ από τη βασική θέση αρχής του αναφορικά με τις τηλεοπτικές αναμετρήσεις των πολιτικών αρχηγών, καθώς επιθυμεί τη συμμετοχή όλων των κομμάτων κι όχι τον αποκλεισμό των μικρότερων δυνάμεων.

- Δεν φυγοπονεί και αποδέχεται την – ανέξοδη και υποκριτική όπως αποδείχθηκε - πρόσκληση Σαμαρά για συζήτηση μεταξύ των δύο, προκειμένου να μην του επιτρέψει να «ξεφύγει».

- Επιδιώκει μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση με τα υπόλοιπα κόμματα και μάλιστα επιθυμεί η όποια κουβέντα να γίνει χωρίς περιορισμούς και τυποποιημένες μεθόδους.

- Δεν ακολούθησε εμπρηστική τακτική και σε καμία περίπτωση δεν θέλησε να καταλήξουν οι διαπραγματεύσεις σε ναυάγιο. Το αντίθετο, μάλιστα, αφού εδώ και μέρες περίμενε μια απάντηση από το επικοινωνιακό επιτελείο της ΝΔ κι όταν αυτή ήρθε ήταν αρνητική.

Με βάση τις ανωτέρω εκτιμήσεις, αυτό που έμμενε για τη Νέα Δημοκρατία ήταν να βρει μια καλή δικαιολογία... Και βρέθηκε.

Χαρακτηριστική της άρνησης της ΝΔ να προσέλθει στο ντιμπέιτ είναι και η ανακοίνωση του κόμματος που αναφέρει πως: «Ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε ό,τι μπορούσε για να δυναμιτίσει το ντιμπέιτ», ενώ η διαμάχη στήθηκε γύρω από το όνομα της Έλλης Στάη η οποία χρησιμοποιήθηκε τεχνικά ως κόκκινο πανί.

Ωστόσο, ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο κάνει μια εύλογη πρόταση που δεν θα αποκλείει τη δημόσια τηλεόραση από το ντιμπέιτ, αλλά κάνει λόγο για «ενδεικτική» πρόταση με την Έλλη Στάη ως οικοδεσπότη από τη δημόσια τηλεόραση και τον Νίκο Χατζηνικολάου ως «έναν έμπειρο δημοσιογράφο από τον τηλεοπτικό χώρο που δεν εργάζεται αυτή την περίοδο σε κανέναν τηλεοπτικό σταθμό».

Η συνταγή που ακολουθούν στη Νέα Δημοκρατία είναι καρμπόν των προηγούμενων εκλογών. Η όλη συζήτηση έπεσε αργά στο τραπέζι και η όποια άρνηση έφτασε ακόμα πιο αργά. Σε τέτοιο βαθμό, ώστε τα χρονικά περιθώρια να έχουν στενέψει τόσο που να μη χωρούν νέες διαπραγματεύσεις.

Τώρα πως θα καταφέρει να πείσει τους ψηφοφόρους της, αλλά κι όσους λοξοκοιτούν προς τα Δεξιά, για την φοβισμένη στάση Σαμαρά αποτελεί καλό ερώτημα. Και για δεύτερη συνεχή φορά.

Και μάλιστα, την ίδια ώρα που όλοι στη ΝΔ συνηγορούν στο ότι ήταν παντελώς λαθεμένη η επικοινωνιακή τακτική πριν τις κάλπες της 6^ης Μαΐου και η επιλογή Σαμαρά να παραμένει «έγκλειστος».

Το «δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού». Η απόφαση Σαμαρά «κόβει πόντους» τόσο από το ηγετικό προφίλ που καλλιέργησαν στη Συγγρού όλο το προηγούμενο διάστημα, όσο και στο πλαίσιο του εσωκομματικού αγώνα δρόμου με τους υποψήφιους δελφίνους.

Μη ξεχνάμε πως από τότε που ανέλαβε το τιμόνι ο Σαμαράς, υπήρξαν πολλές και νέες αφίξεις, όπως και προεκλογικές επιστροφές…

Τα είχε συνυπολογίσει αυτά ο Αντώνης πριν αποφασίσει τον εύκολο δρόμο;

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

Mιλούσε για σοσιαλισμό, έτρωγε με χρυσά κουτάλια

2012-06-06T20:58:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Για την υπόθεση Τσοχατζόπουλου έχουν ήδη γραφτεί και αποκαλυφθεί τόσα, που ο καθένας πια μπορεί να σχηματίσει μια εικόνα για το μεγάλο φαγοπότι το οποίο τελικά χαρακτήρισε την εποχή της «ισχυρής Ελλάδας»: Ήταν τότε που, όπως έχει πει ο σημερινός αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, «δέναμε τους σκύλους με τα λουκάνικα». Δυστυχώς όμως, όπως αποδεικνύεται από την περίπτωση του «όμορφου Άκη» και όπως βάσιμα και με σχετική ασφάλεια μπορεί να γενικεύσει κανείς, ούτε τα… λουκάνικα έμειναν άθικτα ούτε οι σκύλοι χόρτασαν…

Η περίπτωση του ζεύγους Τσοχατζόπουλου - Σταμάτη αποτελεί ίσως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα - πρότυπο της ακόρεστης πείνας για χρήμα, εξουσία και επίδειξη, που χαρακτήρισε μια ολόκληρη εποχή και ένα σύστημα εξουσίας το οποίο σήμερα πνέει τα λοίσθια.

Διαβάζοντας τις σημειώσεις του πρώην υπουργού μένει κανείς με την εντύπωση ότι ο παρ’ ολίγον αρχηγός και ηγέτης του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος δεν έκανε τίποτε άλλο στην πολιτική του σταδιοδρομία από το να μετρά λεφτά, να στήνει διαγωνισμούς, να αγοράζει ακίνητα, να δημιουργεί υπεράκτιες εταιρείες και να… επενδύει στη μεγάλη ζωή.

Mε ξένα… κόλλυβα

Για όσους τον γνώριζαν από τότε που άρχισε το μεγάλο πάρτι των εξοπλισμών μετά την υπόθεση των Ιμίων (1996) κι ακόμη παλιότερα, ο Άκης ήταν άνετος, γαλαντόμος, με το καλό του ντύσιμο, με μάτι που… κοίταζε την καλή ζωή και τις όμορφες γυναίκες. Όσοι τον γνώριζαν καλύτερα, από τότε ήξεραν ότι ο «άρχοντας» που βόλευε γνωστούς και φίλους, όλο και έκανε τα κουμάντα για την πάρτη του. Ωστόσο, μόνο οι πολύ μυημένοι είχαν μια κάποια εικόνα από αυτό που σήμερα αποκαλύπτεται… Κανείς όμως δεν ασχολήθηκε με την υπόθεση του Άκη, καθώς, όπως είπαμε, ήταν η εποχή που οι σκύλοι διάλεγαν τα λουκάνικα, ήταν η εποχή που κάποιοι «μαζί τα έτρωγαν», ήταν η εποχή που οι… νόμοι περί ευθύνης υπουργών είχαν φροντίσει και για το κουκούλωμα…

Προφανώς κουκουλωμένος και άνετος ένιωθε ο Άκης, ο οποίος φρόντιζε τις δουλειές του με επισκέψεις και τηλεφωνήματα στο υπουργείο Άμυνας (ποιος ξέρει τι εκκρεμότητες και με ποιους είχε;) μέχρι και λίγο καιρό πριν από την προφυλάκισή του. Η άνεσή του αποκαλύπτεται και από τα εξωφρενικά έξοδα της μεγάλης ζωής, που αρμόζει σε μεγαλοβιομήχανο και όχι σε… διάκονο της σοσιαλιστικής πολιτικής υπέρ του λαού.

Όσα έχουν βγει στη φόρα για τις αγορές και τα ταξίδια της συζύγου του και του ίδιου, για τα σπίτια στην Αρεοπαγίτου και αλλού, για τους λογαριασμούς και τις κινήσεις του μαύρου χρήματος, αφήνουν τον κόσμο με ανοιχτό το στόμα και με… δύο απορίες: Πόσα τελικά είναι τα μαύρα λεφτά που διακινήθηκαν από τον Άκη και την παρέα του; Είναι άραγε αυτή η μόνη διεφθαρμένη παρεούλα του μεταπολιτευτικού πολιτικού μας συστήματος που καταρρέει;

Η τελευταία διετία

Αυτό που αναδεικνύεται από τα ημερολόγια των δύο τελευταίων ετών 2010 -2011 – τα οποία έχουν κατασχεθεί με εισαγγελική εντολή – του πάλαι ποτέ πανίσχυρου υπουργού του ΠΑΣΟΚ είναι η άοκνη προσπάθειά του να εκκαθαρίσει παλιές δουλειές που είχε με τον πρώην συνεργάτη του Γιάννη Σμπώκο. Η εντύπωση που δημιουργείται από την ανάγνωση των σημειώσεων του Άκη, είναι ότι ο πρώην υπουργός ξέρει ότι έχει να λαμβάνει από μαύρο χρήμα από μεγάλες εξοπλιστικές δουλειές, το οποίο χάθηκε στους λαβυρίνθους των παράκτιων εταιρειών. Όπως τουλάχιστον ισχυρίζεται με τα σημειώματά του, ακόμη και λίγο πριν από τη σύλληψη, έχει να λαμβάνει από τον πρώην στενό του συνεργάτη τα… δεδουλευμένα.

Στις προσωπικές του σημειώσεις ο Τσοχατζόπουλος περιγράφει συναντήσεις του με πρόσωπα από πολλούς χώρους - δημοσιογράφους, πολιτικούς, νομικούς, αντεισαγγελείς, διευθύνοντες συμβούλους τραπεζών, καθηγητές πανεπιστημίων με ειδικότητα στα Χρηματοοικονομικά και φυσικά με επιχειρηματίες διεθνούς εμβέλειας… Προσπαθούσε, πέρα από τις συνήθεις συναντήσεις υπηρεσιακού χαρακτήρα στο πλαίσιο των υπουργικών του καθηκόντων, να χειριστεί τόσο σε οικονομικό - δικαστικό επίπεδο τις υποθέσεις του όσο και σε επικοινωνιακό.

Βλέπουμε λοιπόν στα σημειωματάριά του την καθημερινή επικοινωνία με άλλους συγκατηγορούμενους, όπως με τη λογίστριά του, τη Φρόσω, τον Ζήγρα και την κόρη του Αρετή. Δεν λείπουν βέβαια και «περίεργα» κλεισμένα ραντεβού, όπως αυτά με τους ιδρυτές του μεγαλύτερου παλαιστινιακού κατασκευαστικού κολοσσού Said Kho ury, καθώς και με τον πρόεδρο της μεγαλύτερης κατασκευαστικής ακινήτων Tawfiq Khoury, αλλά και επικοινωνίες με την προϊσταμένη της ισλαμικής τράπεζας Islamic Ban k BisB.

Εντύπωση προκαλούν και τα κλεισμένα τηλεφωνικά ραντεβού που είχε με τις εταιρείες SRM (διαχείριση δαπανών προμηθειών), Flexis (διεθνής εταιρεία σχεδιασμού εταιρειών) και Eisete (βιομηχανία αντλιών και βιοκαυσίμων).

Ακόμη και με την πρώτη ματιά διαφαίνεται ένας πολύπλοκος ιστός off shore εταιρειών, μέσω των οποίων ίσως να ξεπλύθηκαν τα ποσά για υποβρύχια που έγερναν, για μίζες από συμβάσεις εξοπλιστικών προγραμμάτων...

Άκης καρφώνει Τσοχατζόπουλο

Ο – όχι και τόσο καλά – κρυμμένος θησαυρός αρχείων και σημειώσεων του Άκη Τσοχατζόπουλου έχει απασχολήσει ιδιαίτερα την επικαιρότητα των τελευταίων ημερών, ίσως περισσότερο κι από τα ίδια τα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας.

Πολλοί χρεώνουν στον πρώην πανίσχυρο υπουργό του ΠΑΣΟΚ απερισκεψία ενώ άλλοι, εμμονή.

Εικασίες μπορούν να γίνουν πολλές, ωστόσο αυτό που προκύπτει από τα στοιχεία, από τη «δράση» του – η οποία συνεχίστηκε ακόμη και μετά την έναρξη των ερευνών της Δικαιοσύνης – αλλά κι από τις πρόσφατες δηλώσεις του, είναι πως ο Άκης ποτέ δεν πίστεψε πως θα μπορούσε να τον αγγίξει η δικαστική διερεύνηση.

Ο ίδιος, εξάλλου, στις δημόσιες παρεμβάσεις του ακόμα και μετά την προφυλάκισή του εμμένει στη γραμμή της «πολιτικής δίωξης», η οποία με την καταιγίδα των καθημερινών αποκαλύψεων χάνει πόντους – αν δεν έχει ξηλωθεί ήδη.

Ουσιαστικά, εξακολουθεί να ελπίζει πως μια επικοινωνιακή διαχείριση του σκανδάλου ίσως να είναι αρκετή για να γλιτώσει ό,τι απέμεινε από τη ζωή του ή έστω κάτι από το πολιτικό παρελθόν του...

Σε ένα από τα δεκάδες ιδιόχειρα σημειώματα που κατασχέθηκαν από τις αρχές, ο πρώην υπουργός παρουσιάζεται δυσαρεστημένος για την τροπή που έχει πάρει η δικαστική έρευνα.

«Πλάνο αποκατάστασης»

«Η κατάσταση έχει αλλάξει, εγώ θα βρίσκομαι τώρα για μια διετία κατηγορούμενος για ξέπλυμα και δωροδοκία στην Εισαγγελία» σημειώνει, ενώ παράλληλα σκιαγραφεί τους μελλοντικούς του στόχους λέγοντας πως τον ενδιαφέρει να «ασκήσει μαζί με άλλους μια νέα παρέμβαση στην ελληνική κοινωνία».

«Να τελειώσω με τη Δικαιοσύνη, να ξαναβγώ στην κοινωνία και στους πολίτες και να ξαναβγώ στην οικονομία ως σύμβουλος» γράφει χαρακτηριστικά.

Μπορεί στο παραπάνω έγγραφο ο Άκης να εμφανίζεται αποπροσανατολισμένος ως προς το βάθος των ερευνών, ωστόσο είχε σαφές πλάνο των επόμενων κινήσεών του.

Συγκεκριμένα, νέα στοιχεία από το περίφημο αρχείο αποκαλύπτουν εμπλοκή δημοσιογράφου με το όνομα «Νίκος», ο οποίος θα αναλάμβανε εργολαβικά να αποκαταστήσει τη δημόσια εικόνα του πρώην υπουργού, αντί 270.000 ευρώ.

Στο ιδιωτικό συμφωνητικό μεταξύ των δύο πλευρών αναφέρονται τα εξής: «Η μηνιαία αμοιβή μας (εμένα και του συνεργάτη μου) θα ανέρχεται στο ποσό των 15.000 ευρώ τον μήνα καθαρά, ήτοι για 18μηνη συνεργασία 270.000 ευρώ».

«Το χρονικό πλαίσιο προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος μας, δηλαδή η αποκατάστασή σου, θεωρούμε ότι είναι 18 μήνες» υπογραμμίζεται, ενώ γίνεται ειδική μνεία στο ποσοστό της προκαταβολής (30%) που πρέπει να δοθεί.

Εκτός αυτού, ο πρώην υπουργός φαίνεται πως όχι μόνο αποζητούσε επικοινωνιακή χείρα βοηθείας, αλλά «παρήγγειλε» και δύο δημοσκοπήσεις αξίας 8.000 ευρώ για να την… ενισχύσει.

Σφίγγει ο κλοιός

Τα επτά ντοσιέ που αποτελούσαν το προσωπικό ημερολόγιο του πρώην υπουργού επιτρέπουν στη Δικαιοσύνη να «δέσει» τις κατηγορίες εις βάρος του, παρ’ όλα αυτά, ακόμα και πριν από τις τελευταίες αποκαλύψεις, ο κλοιός είχε στενέψει απελπιστικά, ενώ και οι ανακατατάξεις στο πολιτικό σκηνικό δυσχέραναν τη θέση του.

Οι εισαγγελικές αρχές σε Γερμανία και Ρωσία έχουν σε περίοπτη θέση το όνομα «Τσοχατζόπουλος» για δύο υποθέσεις (TOR 1 - υποβρύχια). Την ίδια ώρα, τα δυο πρώην στελέχη της Ferrostaal στο Μόναχο - που καταδικάστηκαν σε δύο χρόνια φυλάκιση για μίζες ύψους 62 εκατομμυρίων ευρώ -έδειξαν «αξιωματούχους του υπουργείου Εθνικής Άμυνας».

Επίσης, σύμφωνα με την εφημερίδα «Πρώτο Θέμα», η οποία επικαλείται τις σημειώσεις, ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας απαιτεί ποσό δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ - προϊόν παράνομων δραστηριοτήτων - από τον πρώην συνεργάτη του και πρώην διευθυντή Εξοπλισμών, Γιάννη Σμπώκο. Όσον αφορά τη λειτουργία των off shore εταιριών τις οποίες διαχειρίζονταν ο ξάδελφός του και επίσης προφυλακισμένος Ν. Ζήγρας, από την αξιολόγηση των έως τώρα στοιχείων απορρέει πως ο ίδιος γνώριζε πλήρως τον τρόπο λειτουργίας τους αλλά και το σύστημα μέσω του οποίου γινόταν το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Σημαντικό ρόλο σε αυτήν την εξέλιξη διαδραμάτισε το άνοιγμα των τραπεζικών λογαριασμών που έκανε η «Αρχή για τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες».

Παράλληλα, οι υπόγειες διασυνδέσεις των off shore εταιρειών με τις αγοραπωλησίες στο Βατοπέδι, αλλά και οι σατανικές συμπτώσεις του τρίπτυχου: Κύπρος - Εφραίμ - οff shore, οδηγούν στο συμπέρασμα πως δεν ήταν τυχαίο ότι οι δύο πέρασαν από το ίδιο κελί του Κορυδαλλού.

Τέλος, η… ροπή του στις επενδύσεις ακινήτων (οικόπεδα και σπίτια), οι συνεχείς αποκαλύψεις για τη - χωρίς αιδώ - σπάταλη ζωή του ζευγαριού, αλλά και η εν εξελίξει έρευνα που πιθανώς θα φέρει στην επιφάνεια νέα επιβαρυντικά στοιχεία, δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για τον πρώην υπουργό.

Θα ζητηθούν διευκρινίσεις

Η ελληνική Δικαιοσύνη έχει αργήσει στην απόδοση ευθυνών, όμως η αλήθεια είναι πως ο Άκης μοιάζει με το παγόβουνο που βύθισε τον «Τιτανικό»: Αυτό που φαίνεται προς το παρόν είναι μόνο η κορυφή.

Στο μικροσκόπιο της έρευνας αναμένεται να τοποθετηθούν δεκάδες πολιτικά και μη πρόσωπα.

Σύμφωνά με πληροφορίες, τις προσεχείς ημέρες ίσως κατατεθούν νέα αιτήματα δικαστικής συνδρομής για άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών στο εξωτερικό, ενώ είναι δεδομένο πως ο ανακριτής Γαβριήλ Μαλλής θα καλέσει σε συμπληρωματική απολογία τον πρώην υπουργό, για να ζητήσει διευκρινίσεις σχετικά με τις χειρόγραφες σημειώσεις, αλλά και για τα χρήματα που ζητά από τον πρώην συνεργάτη του Γ. Σμπώκο.

Διά ταύτα…

Παρά το τεκμήριο της αθωότητας, το οποίο ισχύει ακόμη και όταν τα στοιχεία είναι συντριπτικά, όπως στην περίπτωση του Τσοχατζόπουλου, αυτή η υπόθεση έχει κάποια ιδιαίτερα και έντονα χαρακτηριστικά τα οποία δεν πρέπει να διαφύγουν την προσοχή της ελληνικής κοινωνίας, έστω κι αν υπάρχει ο κίνδυνος να αδικηθεί κάποιος από τους εμπλεκομένους. Δεν μπορεί, λοιπόν, παρά να συμφωνήσουμε ότι:

♦ Ο Τσοχατζόπουλος ήταν στην κορυφή της πολιτικής πυραμίδας, λίγο έλειψε να είναι ο πρωθυπουργός της χώρας.

♦ Το μαύρο χρήμα με το οποίο γέμισε λογαριασμούς παράκτιων εταιρειών και αγόρασε σπίτια και εταιρείες, προέρχεται από δάνεια της χώρας για εξοπλιστικές δαπάνες.

♦ Τα εξοπλιστικά προγράμματα θα έπρεπε να εκτελούνται με βάση τις ανάγκες της άμυνας της χώρας και όχι με γνώμονα το ύψος της μίζας.

♦ Η αδυναμία της πολιτείας να αντιληφθεί εγκαίρως και να αντιμετωπίσει μια κολοσσιαίων διαστάσεων υπόθεση σαν αυτή δημιουργεί τη βάσιμη υποψία ότι πρόκειται για μια μόνο από τις πολλές παρόμοιες υποθέσεις…

Δηλαδή… για το παγάκι της κορυφής του παγόβουνου της διαφθοράς της ελληνικής μεταπολιτευτικής δημοκρατίας…

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

Θεριό αΤζήμερο!

2012-06-06T20:47:00.001+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Το πρωί ψηφίζεις Τζήμερο, το βράδυ σου βγαίνει… Μιχαλολιάκος. Το μυστήριο φαινόμενο παρατηρήθηκε τη μέρα των εκλογών όταν ο πρόεδρος της «Δημιουργίας Ξανά!» μεταμορφώθηκε από νεοφιλελευθεροχαρούμενο τηλεπερσόνο σε τηλεακτιβιστή της ακροδεξιάς.

Ποιός είπε πως ένας καλός διαφημιστής δεν ξέρει; Ξέρει. Ούτε το γεγονός ότι ξεφύτρωσε λίγες μέρες πριν από τις εκλογές στα τηλεοπτικά πάνελ είναι τυχαίο, ούτε το ότι φρόντισε να χρησιμοποιήσει έναν απολιτικ στρογγυλεμένο λόγο διανθισμένο με ξεπεσμένα ιδεολογήματα.

Εξάλλου, όταν οι ακραίες νεοφιλελεύθερες δυνάμεις του δικομματισμού μιλούσαν για «τεμπέληδες δημοσίους υπαλλήλους», ο Θάνος Τζήμερος ακόμα έτρωγε πολιτικά βελανίδια.

Το απλόχερο ποσοστό που χάρισε το εκλογικό σώμα στην «Δημιουργία Ξανά!» όμως, ήταν αρκετό για να αφήσει ο πρόεδρος τα βελανίδια. Εκεί να δεις αλαζονεία - μεγαλύτερη κι από του Τσίπρα!

Και να οι κακές παρέες και να η νεοφιλελεύθερη πολυκατοικία. Ξεχάστηκε και το προεκλογικό: «Πολιτική χωρίς πολιτικούς», ξεχάστηκαν και οι καλοί τρόποι, η ανοχή στις ελευθερίες και οι ροκιές στα βραδινά talk show.

Και κάπως έτσι, ο wannabe πολιτικός αντικατέστησε το χαμογελαστό προσωπείο κι αποφάσισε να διαλέξει στρατόπεδο. Και να βουτήξει ολόκληρος στην δεξαμενή των ψηφοφόρων, αφού μέχρι τότε αρκείτο στις κλεφτές ματιές.

Ο Τζήμερος - αν και διαφημιστής - κατάλαβε πως με νερόβραστη νεοφιλελεύθερη σούπα δε χορταίνει ούτε χορτασμένος. Πόσο μάλλον τα καραβάνια των εξαντλημένων Ελλήνων. Την ίδια ώρα, οι δεξιές εφημερίδες που στήριξαν τη νεκρανάσταση της «Δράσης» προεκλογικά και με συγκεκριμένους στοχεύσεις, δεν φαίνονται διατεθειμένες να παράσχουν νέα χείρα βοηθείας.

Και γιατί να το κάνουν άλλωστε, αφού τα ποσοστά της ΝΔ και η πόλωση, η οποία στηρίχθηκε λυσσαλέα, δεν επιτρέπουν γενναιοδωρίες.

Άκυρη λοιπόν η «Δημιουργία Ξανά!». «Μία απ’ τα ίδια Ξανά!»… και χειρότερα θα πρόσθετε κανείς.

Ο μετεκλογικός χρόνος αποδείχτηκε πολύτιμος στη συγκεκριμένη περίπτωση. Γιατί έδωσε την ευκαιρία σε όλους τους ευκαιριακούς σχηματισμούς – πυροτεχνήματα να εκτεθούν.

Ο βάρβαρος νεοφιλελευθερισμός του Τζήμερου ή αλλιώς, η χυδαία προσπάθεια συλλογής ψήφων με συνταγές του χθες και σοβινιστικές ιστορίες για αγρίους, δεν έχουν θέση στην σημερινή πραγματικότητα.

Ο ίδιος δεν φαίνεται να έχει συνειδητοποιήσει πως η πολιτική δεν είναι διαφήμιση. Επέλεξε να παίξει ένα παιχνίδι που άλλοι μπορούν να το χειριστούν πολύ πιο επιδέξια και αποτελεσματικά, με μηχανισμούς και ιδεολογικές πλατφόρμες που έχουν δημιουργήσει και γιγαντώσει.

Με λίγα λόγια, στο τσιφλίκι που διάλεξε να παίξει υπάρχει τσιφλικάς. Αλλά πάντα θα υπάρχει χώρος για νέους και πρόθυμους.

Αρκεί να βγαίνουν τα νούμερα προς την εξουσία. Και στην προκειμένη δεν βγαίνουν…

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

Γιάπηδες σε υστερία

2012-05-30T11:37:00.001+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Το προεκλογικό αλισβερίσι έπιασε τόπο τελικά. Η… νεόδμητη «νεοφιλελεύθερη πολυκατοικία» χόρτασε τις προηγούμενες μέρες από δηλώσεις, προτάσεις και συναντήσεις για το ενδεχόμενο προεκλογικών συνεργασιών.

Κι αφού η Ντόρα αθέτησε την προεκλογική της υπόσχεση για παραίτηση κι επέλεξε να επιστρέψει στα παλιά λημέρια, έμειναν οι Τζήμερος και Μάνος να διαχειριστούν το εκλογικό αποτέλεσμα που μπορεί να τους άφησε εκτός Βουλής, ωστόσο τους έδωσε τη δυνατότητα να ελπίζουν σε ένα καλύτερο εκλογικό μέλλον.

Κάπως έτσι, ο ηγέτης της Δημιουργίας Ξανά όχι μόνο αναγκάστηκε να προδώσει το ισοπεδωτικό προεκλογικό του σύνθημα «Πολιτική χωρίς πολιτικούς» και να συμπράξει με ένα κατεξοχήν πολιτικό πρόσωπο με πλούσιο κομματικό βιογραφικό, αλλά έφτασε στο σημείο να αναιρέσει - εντός ολίγων ωρών - την απαίτησή του για τη μη συμμετοχή του προέδρου της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, Γρηγόρη Βαλλιανάτου, στη συνεργασία.

Διαδικτυακές απειλές

Πρόβλημα και μάλιστα διαδικτυακό προέκυψε στις συνθετικές διεργασίες των δύο κομμάτων λίγες ώρες πριν από την τελική συμφωνία.

Συγκεκριμένα, το βράδυ της Δευτέρας κι ενώ οι συζητήσεις των δύο ανδρών βρίσκονταν σε τελικό στάδιο, ο Θ. Τζήμερος ξεκαθάρισε μέσω Facebook πως δεν επιθυμεί στο νέο σχήμα τον Γρ. Βαλλιανάτο, που είχε συμπράξει με τη Δράση στις εκλογές της 6ης Μαΐου.

Σε αντίθετη περίπτωση απείλησε να χαλάσει το συνοικέσιο, αφού μέσω προσωπικής ανάρτησής του στο κοινωνικό δίκτυο υπογράμμισε ότι: «Η Δημιουργία, ξανά! συνεργάζεται με τη Δράση κι όχι με τη ΦΙΣ και είναι δουλειά της Δράσης να βρει τον τρόπο ώστε στην επόμενη Βουλή να εκλεγούν μόνο μέλη της Δράσης».

Τα νέα δεδομένα προκάλεσαν πανικό, αλλά και δυσαρέσκεια στο επιτελείο της Δράσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρξαν ηχηρές αντιδράσεις στην Εκτελεστική Επιτροπή του κόμματος, ενώ άμεση ήταν και η αντίδραση της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, η οποία σε ανακοίνωσή της ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το νέο “ήθος” και ο νέος “πολιτικός πολιτισμός”, απ’ ό,τι φαίνεται, είναι εδώ».

Παρ’ όλα αυτά, την Τρίτη το απόγευμα φαίνεται πως βρέθηκε λύση για χάρη των εκλογών, αφού ο Γρ. Βαλλιανάτος σε νέα ηλεκτρονική του παρέμβαση έβαλε τέλος στα σενάρια λέγοντας πως: «μετά τη φεϊσμπουκική καταιγίδα, συνεχίζουμε την πορεία μας με τη Δράση και τη Δημιουργία ξανά γιατί παρ’ όλες τις διαφωνίες μας σε θέματα με ένα Ρεπουμπλικανικό κόμμα (δεν πειράζει ΔΞ!), ο κόσμος απαιτεί να συνεργαζόμαστε και είμαστε και ευγενικά παλληκάρια».

Δύσκολοι καιροί

Μένει να δούμε αν οι μαύρες κηλίδες θα είναι μόνο η αρχή για το άφθαρτο προεκλογικό κάδρο που με προσεχτικές παρεμβάσεις φιλοτέχνησε ο εξαιρετικά έμπειρος διαφημιστής Θ. Τζήμερος. Καθώς, ο νέος σχηματισμός υποτίθεται πως εκπροσωπεί τη συνταγή εξόδου από την κρίση, μέσα από την άνευ φόρων και… όρων ελεύθερη επιχειρηματική δραστηριότητα, την ίδια ώρα που η ίδια η οικονομική λογική του ακραίου νεοφιλελευθερισμού αμφισβητείται τα τελευταία χρόνια και δεν παρέχει πειστικές απαντήσεις στο σήμερα.

Το επιτελείο του νέου σχήματος - που ονομάστηκε «Συνασπισμός Δημιουργία Ξανά» - γνωρίζει καλά πως και τα χαρακτηριστικά της κάλπης της 17ης Ιουνίου θα είναι πολύ διαφορετικά και θα απαιτηθούν απαντήσεις και σοβαρή τεκμηρίωση στις θέσεις του σχηματισμού.

Για τον λόγο αυτόν, ο Θ. Τζήμερος πολύ δύσκολα θα αποτελέσει έναν διακριτό ιδεολογικό πόλο, μια και γρήγορα φάνηκε πως δεν έχει να προσφέρει τίποτα καινούργιο στο πολιτικό σκηνικό πέρα από έναν αμετροεπή πολιτικό λόγο.

Κι αυτό γιατί ουσιαστικά πρόκειται για ένα «αντιλαϊκίστικο» μέτωπο που φιλοδοξεί να ριζώσει με λαϊκίστικα ιδεολογήματα και αιτήματα (μαφία πολιτικών, σπάταλο κράτος, άχρηστοι δημόσιοι υπάλληλοι, απαράδεκτες οι διαδηλώσεις…).

Επιστολών συνέχεια

Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η περίφημη ανοικτή επιστολή Τζήμερου προς την Άνγκελα Μέρκελ, στην οποία γίνεται λόγος «για δύο Ελλάδες».

Στο μακροσκελές κείμενο περιγράφεται από τη μια η Ελλάδα των «απατεώνων πολιτικών και γραφειοκρατών», των διεφθαρμένων διευθυντάδων εφοριακών και των ξεπουλημένων αγροτών κι από την άλλη η Ελλάδα ενός «τεράστιου δυναμικού ευφυών, δημιουργικών, εργατικών και ηθικών ανθρώπων που στραγγαλίζονται κάθε μέρα από την κομματική μαφία».

Στην ίδια επιστολή, ο Θ. Τζήμερος όχι μόνο ενημερώνει τη Γερμανίδα καγκελάριο πως στη θέση της θα έλεγε «να πάει στο διάολο αυτή η απαίσια χώρα», αλλά της τονίζει πως: «Εμείς, οι σκεπτόμενοι και αξιοπρεπείς Έλληνες σας είμαστε ευγνώμονες που δεν έχετε πάρει (ακόμα) αυτή τη θέση και εξακολουθείτε να μας στηρίζετε».

Η τελική λύση για τον διαφημιστή - πολιτικό προκειμένου να «ανταποδώσουμε και να ξεπληρώσουμε το χρέος που συσσώρευσαν η ανικανότητα και οι μίζες των πολιτικών μας», είναι να «παρακαλέσουμε» την Α. Μέρκελ να υποχρεώσει τους Έλληνες πολιτικούς: «Να καταργήσουν τη μονιμότητα της κομματικής τους πελατείας που έχουν διορίσει με απίστευτους μισθούς και προνόμια».

Τέλος, θα πρέπει «να υποχρεωθούν να εφαρμόσουν κανόνες οικονομικής διαφάνειας στα ίδια τα κόμματα και σε κάθε συναλλαγή του Δημοσίου», ενώ, χωρίς αυτήν την προϋπόθεση, η Γερμανία να μηδώσει «ούτε ένα ευρώ παραπάνω, γιατί θα σας το κλέψουν!».

Από τις «φτιασιδωμένες» πολιτικές τοποθετήσεις, την ακατάσχετη συνθηματολογία και την προβολή μιας εύηχης εικόνας – συχνά διαφορετικής από την πραγματικότητα – έφτασε στο σημείο να ευχαριστεί τη Μέρκελ για τη «βοήθεια». Καινούργιο πρόσωπο, «καθαρά χέρια» και αναμασημένες ιδέες, δηλαδή...

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

Η επιχείρηση εκβαρβαρισμού

2012-05-28T13:10:00.002+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Ο τρόπος με τον οποίο επιλέγει μια κοινωνία να αντιμετωπίζει τόσο τους ισχυρούς, όσο και τους ανίσχυρους, αποτελεί δείκτη πολιτισμού. Υπ’ αυτήν την έννοια, οι στοχευμένες περικοπές στην Παιδεία, την Υγεία, τους μισθούς και τις συντάξεις σηματοδοτούν μια νέα εποχή εκβαρβαρισμού της.

Στα καθ’ ημάς, η ολομέτωπη επίθεση στα δικαιώματα και το μέλλον της νεολαίας φανερώνει ξεκάθαρα τις επιλογές των – μέχρι σήμερα – κυβερνώντων. Η απαξίωση της Παιδείας σε ρητορικό επίπεδο, στον τομέα των υποδομών, αλλά και σε εκπαιδευτικό προσωπικό, αποδεικνύει την κοντόφθαλμη λογική και την έλλειψη πολιτικού σχεδιασμού για τη χώρα.

Με τους δείκτες της ανεργίας – ειδικά για τους νέους - να εκτινάσσονται σε δυσθεώρητα ύψη και την ύφεση να βαθαίνει, νέοι επαγγελματίες, πτυχιούχοι, φοιτητές, ακόμα και μαθητές ονειρεύονται το ταξίδι στο εξωτερικό για ένα καλύτερο μέλλον.

Μέσα σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον πορεύεται η νεολαία που έχει στοχοποιηθεί στο παρελθόν συστηματικά, αφού η επιχείρηση «κομποστοποίησης» της, έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια.

Η νεολαία, ωστόσο, αναζητά τις δικές της απαντήσεις στις επιθέσεις και τις παθογένειες. Δημιουργεί και συμμετέχει στα κινήματα, «βουτάει» σε κινήσεις αλληλεγγύης, παραδίδει δωρεάν μαθήματα σε μικρούς μαθητές - δίχως ανταλλάγματα, συνεργάζεται και προχωρά.

Φοιτητές και φοιτήτριες, νέοι επισφαλώς εργαζόμενοι, οικοδομούν ένα παράλληλο σύμπαν στον αντίποδα των αυτοκτονικών μνημονιακών επιλογών, που δεν χωρά τους τωρινούς αρχιτέκτονες της κρίσης.

Σε μια κοινωνία που αλλάζει μέρα με τη μέρα και που διαμορφώνονται νέοι συσχετισμοί, η επιχείρηση κατατρομοκράτησης του πληθυσμού έχει πέσει στο κενό. Τα πολιτικά τους επιχειρήματα εξαντλήθηκαν στο πεδίο των εκβιασμών και των διλημμάτων για ένα δήθεν «σκοτεινό» αύριο.

Όμως οι λαϊκές πλειοψηφίες δεν χτίζονται με πρώτη ύλη τον φόβο και η διάρρηξη των δεσμών του δικομματισμού και των παραφυάδων του με τους πολίτες είναι πλέον εμφανής.

Η κοινωνία περνά στην αντεπίθεση και τους αφήνει στο παρελθόν. Σε αυτή τη μάχη, οι νέοι άνθρωποι δε μπορούν παρά να βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή».

Μόνο έτσι θα μπορέσουν οι επόμενες ημέρες να σημάνουν την αρχή του τέλους για τους πολιτικούς σχηματισμούς που μας οδήγησαν εδώ.

Δημοσιεύτηκε στο φοιτητικό περιοδικό Εξ Ευωνύμων

Η ΝΔ λίγο πριν το τέλος...

2012-05-27T14:00:00.004+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

«Βουνό με βουνό δε σμίγει», στην περίπτωση τους όμως… δεν υπήρχε άλλος δρόμος.

Και πώς θα καταφέρεις να στήσεις, αλλά και να συντηρήσεις μια συμμαχία – λυκοφιλία, λίγες μόνο μέρες πριν τις εκλογές;

Ένας καλός τρόπος είναι να αναζητήσεις έναν κοινό εχθρό και να ασχολείσαι κατ’ αποκλειστικότητα μαζί του. Ούτε με τα πραγματικά προβλήματα, ούτε με τα εσωτερικά σου. Κι όσον αφορά στη Νέα Δημοκρατία, ο εχθρός ακούει στο αρκτικόλεξο ΣΥΡΙΖΑ.

Στη Συγγρού κατάλαβαν πως όχι μόνο είναι ζημιογόνα η όποια προσπάθεια νεκρανάστασης του δικομματισμού προεκλογικά, αλλά το ότι οδηγεί - με μαθηματική ακρίβεια - στον πάτο και τους δύο. Κάπως έτσι, επέλεξαν να εγκαταλείψουν τους παλιούς «συνέταιρους» στην τύχη τους και να δοκιμάσουν την πετυχημένη στο παρελθόν συνταγή της πόλωσης.

Πάνω κάτω την ίδια λογική ακολουθούν και οι Ευρωπαίοι «εταίροι», καθώς η μετεκλογική εξίσωση δε μπορεί παρά να έχει μοναχά μια λύση: ΝΔ στην Κυβέρνηση - τρόικα στην εξουσία.

Ωστόσο, επιστρέφοντας στο επιβεβλημένο συνοικέσιο Αντώνη – Ντόρας, αλλά και στις ηχηρές, μα αμφίβολες μεταγραφές από το ΛΑΟΣ, παρακολουθούμε να αποκαλύπτονται μπροστά μας οι όροι με τους οποίους πραγματοποιούνταν τα μεταπολιτευτικά «παζάρια» επί δεκαετίες.

Και μαζί ξεγυμνώνονται αστικοί μύθοι και ιδεολογήματα, ενώ παράλληλα γεννιούνται και νέα δύσκολα ερωτήματα που αφορούν τον κεντροδεξιό πόλο του πολιτικού συστήματος:

- Μπορεί ολόκληρη η πολιτική τακτική της ΝΔ να στηρίζεται μοναχά σε διλήμματα και κατά πόσο αυτά εδράζονται τελικά σε υπαρκτά ζητήματα;

- Σε τι βαθμό μπορεί να επηρεαστεί το εκλογικό σώμα και τι θα γίνει όταν θα περάσει η ημερομηνία λήξης τους;

- Τι δυναμική θα αναπτύξει και ποια προοπτική θα προσφέρει η ΝΔ, όταν επενδύει πολιτικά κεφάλαια στις εκβιαστικές παρεμβάσεις των δανειστών;

- Και τέλος, είναι διατεθειμένοι οι συντηρητικοί ψηφοφόροι να υποστούν τη μετάλλαξη και τους ανεύθυνους χειρισμούς της «νέας» Δεξιάς συμπαράταξης;

Όλα τα προηγούμενα πώς μεταφράζονται; Πιθανά σε οριστικό διαζύγιο της ελληνικής κοινωνίας (και) με το κόμμα της ΝΔ.

Οι εκλογές της 17^ης Ιουνίου αποτελούν την τελευταία ελπίδα του Σαμαρά, όχι μόνο να γίνει – έστω μια μέρα – πρωθυπουργός, αλλά και να διασωθεί πολιτικά ως καπετάνιος σε ναυάγιο.

Όλοι γνωρίζουν πως σε περίπτωση ήττας, η ασαφής ιδεολογική γραμμή πλεύσης της νεοΝΔ, αλλά κυρίως τα πιο «πρακτικά», δηλαδή η προτεραιότητα στις λίστες των ψηφοδελτίων και το μπόνους των 50 εδρών, θα προκαλέσουν μετεκλογική «επανάσταση».

Από την άλλη, με οριακή νίκη στην κάλπη μάλλον θα δοθεί παράταση κομματικής ζωής. Καθώς φαντάζει δύσκολη η συμβίωση με δεδομένες τις εκβιαστικές προεκλογικές κινήσεις που φόντο θα έχουν τα νέα οικονομικά μέτρα και τον κόσμο στους δρόμους.

Την ίδια ώρα, που ο εσωτερικός εχθρός που επέλεξε η πάλαι ποτέ Δεξιά παράταξη επιδεικνύει αντοχή και όχι… ανοχή.

Συνεπώς, η προσπάθεια προσομοίωσης μετεμφυλιακού κλίματος ίσως τελικά επιστρέψει μπούμερανγκ.

Η ΝΔ, όπως και το ΠΑΣΟΚ πριν συρρικνωθεί, αναζήτησαν τους φταίχτες μόνο εντός των συνόρων. Τόσο η ΝΔ, όσο και το ΠΑΣΟΚ δε δίστασαν (και δε διστάζουν) να βλέπουν τη χώρα να διασύρεται στο παιχνίδι των προεκλογικών εντυπώσεων. Και οι δύο τους φρόντισαν όλο το προηγούμενο διάστημα να χαράξουν τη στρατηγική τους με βάση την ελπίδα τους για κομματική επιβίωση.

Έκαναν λάθος. Κάποτε τέτοιες πρακτικές είχαν μηδενικό οικονομικό κόστος, ενώ ταυτόχρονα παρήγαγαν εκλογική υπεραξία.

Τώρα όμως τίποτα από αυτά δε συμβαίνει. Τώρα κοστίζουν και μάλιστα ακριβά. Αλλά το καταλάβαμε...

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

#O_Tsipras_ftaiei...!

2012-05-15T20:48:00.000+03:00

Αντιγράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Το ότι φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ κι ο Τσίπρας προσωπικά για όλα τα μαύρα κι άραχλα αυτής της χώρας το ξέραμε...

Αυτό που δεν ξέραμε είναι ότι έχουν φτιαχτεί δύο νέα #hashtags στο twitter [#o_tsipras_ftaiei & #o_syriza_ftaiei] για να μπορεί ο κόσμος να κοινοποιεί όσα προβλήματα σχετίζονται με το κόμμα της Αριστεράς και τον ηγέτη του.

Παραθέτουμε μερικά από αυτά για να διαπιστώσουμε το μέγεθος του προβλήματος:

Κούραση… #o_tsipras_ftaiei

Και για το μπλοκ που μου έκανε η Καϊλή #O_Tsipras_ftaiei

Έχω πονοκέφαλο. #O_Tsipras_ftaiei

#O_Tsipras_ftaiei που η Αλέκα έχει πάθει άρνηση

#O_Tsipras_ftaiei που φταίει ο Τσίπρας.

#O_Tsipras_ftaiei που η γιαγιά μου δεν θέλει να πεθάνει.... Έχω χρέη ρε Αλέξη, η κληρονομιά θα με σώσει!

#O_Tsipras_ftaiei. Αυτό.

#O_Tsipras_ftaiei που ζούμε χώρια κάτω απ'τον ίδιο ουρανό...

Θέλω να χτύπησω αυτόν που κάνει τον τζάμπα στη διαφήμιση της Media markt #O_Tsipras_ftaiei
#O_Tsipras_ftaiei που ψάχνω για δουλειά στο εξωτερικό.

Whatever happens in my life -> #O_Tsipras_ftaiei

#O_Tsipras_ftaiei που #ftaiei_o_Syriza

#O_Tsipras_ftaiei που δεν παίρνει ο #paok πρωτάθλημα

#O_Tsipras_ftaiei που ο Ζαρκοζι εμεινε ανεργος

#O_Tsipras_ftaiei που ψηφίσανε τον Βαραβάν και σταυρώθηκε ο Χριστούλης μας.

#O_Tsipras_ftaiei που η Βίσση δεν έκανε διεθνή καριέρα.

Every time Twitter is over capacity #O_Tsipras_ftaiei

#O_Tsipras_ftaiei για τους δίδυμους πύργους!

#O_Tsipras_ftaiei που ο Σαμαράς μας θυμίζει το Χάρη Ρώμα στο Καφέ της Χαράς

#O_Tsipras_ftaiei που λιώνουν οι πάγοι

#O_Tsipras_ftaiei που έκατσε το σουφλέ

Πήγα να σηκώσω τις καταθέσεις μου και το ΑΤΜ δεν ΜΕ τις έδωσε. Ήταν κάτω από 10€ #o_SYRIZA_ftaiei

Να πλένεις το αμάξι σου την Τρίτη κ 3 μέρες συνεχόμενα να βρέχει....... #o_syriza_ftaiei

#o_syriza_ftaiei Που έχουμε γεμιστά

Θα παραλάβει ο Βενιζέλος σήμερα την εντολή, ή θα έχουμε απώλειες φιλελευθέρων από καρδιακά επεισόδια; #o_syriza_ftaiei

Τελείωσε η φέτα. #o_syriza_ftaiei

Έχασε ο Βάζελος #o_syriza_ftaiei

Παγωμένη η κοινωνία

2012-05-13T22:06:00.002+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Δέκα μέρες πριν από τις εκλογές, τα επιτελεία των δυο πρώην μεγάλων κομμάτων θυμήθηκαν να ασχοληθούν φευγαλέα με την ύπαρξη της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής. Και εκεί μπήκε, έστω και καθυστερημένα, έστω και λειψά, το ερώτημα για το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η ανησυχητική αύξηση της απήχησής της: με το να απομονωθεί πολιτικά ή με το να της δοθεί βήμα στον δημόσιο διάλογο με στόχο να εκτεθεί;

Δυστυχώς, από τη στιγμή που τα αντανακλαστικά του δικομματισμού αποδείχτηκαν ανεπαρκή και ενεργοποιήθηκαν μόνο όταν εντάθηκαν οι διαφαινόμενες απώλειές του προς τη συγκεκριμένη οργάνωση, είναι λογικό να μην υπάρξει τελικά μια οργανωμένη κι αποτελεσματική αντίδραση.

Αυτό που διαπίστωσαν εξαιρετικά αργά οι επιτελείς των δύο κομμάτων και για το οποίο είχε προειδοποιήσει η Αριστερά, είναι πως η είσοδος μιας νεοναζιστικής οργάνωσης στη Βουλή δεν αποτελεί πλήγμα μόνο για τη «δημοκρατία των τύπων», ούτε ότι συγκροτούν διαρκή απειλή για την Αριστερά ή τους μετανάστες. Αυτό που γίνεται πλέον ξεκάθαρο είναι ότι οι συγκεκριμένοι τύποι συνιστούν κίνδυνο για την ίδια την κοινωνία.

Μετά την απομάκρυνση...

Η Χρυσή Αυγή έτυχε μεγάλης προβολής από τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ μόνο μετά το πέρας της εκλογικής διαδικασίας και συγκεκριμένα με το περίφημο… «εγέρθουτο» που αναφώνησε προς τους δημοσιογράφους, λίγο πριν ξεκινήσει η καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου, μελλοντικός βουλευτής του κόμματος και πρώην «καλλιτέχνης».

Το συγκεκριμένο βίντεο (στη Γερμανία απαγορεύτηκε η προβολή του!) κάνει τον γύρο του Διαδικτύου, ενώ και τα τηλεοπτικά πάνελ το βράδυ των εκλογών στέκονταν αμήχανα στη θέα του αντικοινωνικού τσούρμου μισάνθρωπων.

Οι εικόνες αλλά και η απάντηση των δημοσιογράφων στις προσταγές, οι δηλώσεις στελεχών του κόμματος στα ΜΜΕ, αλλά και οι ευθείες απειλές που ακολούθησαν προς τη δημοσιογράφο που «δεν έχει μάθει να δείχνει σεβασμό» ξεσήκωσαν έντονες αντιδράσεις.

Στην ιστοσελίδα της Χρυσής Αυγής, μάλιστα, αναρτήθηκε άρθρο 2.500 λέξεων που αποκάλυπτε πολλές λεπτομέρειες της προσωπικής και επαγγελματικής ζωής μιας άλλης δημοσιογράφου, για την αρθρογραφία της στην «Καθημερινή» σχετικά με τη Χρυσή Αυγή, το οποίο έκανε αναφορά ακόμη και στην κόρη της χωρίς κανέναν προφανή λόγο.

Άμεση ήταν και η αντίδραση της ΕΣΗΕΑ και της ΠΟΕΣΥ. Η ΕΣΗΕΑ στην ανακοίνωσή της καταδίκασε την ολοκληρωτικής αντίληψης συμπεριφορά των μελών και του αρχηγού της «Χρυσής Αυγής» και επισήμανε πως «ο σεβασμός στις δημοκρατικές κοινωνίες κατακτάται. Δεν επιβάλλεται. Επιβάλλεται μόνο στα ολοκληρωτικά καθεστώτα, που επιδιώκουν ο κ. Μιχαλολιάκος και οι όμοιοί του, με τη βία και την καταστολή κάθε ελευθερίας».

Παράλληλα, το ζήτημα έφτασε μέχρι και στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία μέσω του Ζοσέ Μανουέλ Μπαρόζο τόνισε πως δεν θα «διστάσει να αναλάβει δράση» εναντίον «όλων εκείνων οι οποίοι προσβάλλουν το κοινοτικό δίκαιο και τη θεμελιώδη χάρτα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Κανείς πιθανότατα δεν ενημέρωσε τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι στην Ελλάδα – με ευθύνη του δικομματισμού – ηγεμόνευσαν στην κεντρική πολιτική ατζέντα οι ακραίες εκδοχές του εθνικισμού, της ξενοφοβίας και της συνωμοσιολογίας, με χυδαίο τρόπο.

Η εκλογική επιτυχία της Χρυσής Αυγής απασχόλησε, όπως ήταν λογικό, και το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, το οποίο σε ανακοίνωσή του έκανε λόγο για «ισχυρό πλήγμα» στην ελληνική Δημοκρατία. «Έχουμε όλοι καθήκον να διατηρήσουμε την αξιοπρέπειά μας και να διαφυλάξουμε τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού», σημειώνεται στην ανακοίνωση.

Ζητείται επαγρύπνηση

Ακόμα και σήμερα υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά στην εκλογική άνοδο της Χρυσής Αυγής. Κληθείς να σχολιάσει τα ποσοστά του νεοναζιστικού κόμματος, η Αλέκα Παπαρήγα εκτίμησε πως «δεν πρόκειται να γίνει απολύτως τίποτα. Θα βάλουν γραβατούλα μέσα στη Βουλή και θα γίνουν κοινοβουλευτικότατοι».

Μετά και τις τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, αποδεικνύεται ξεκάθαρα πως η περιθωριακή συμμορία που έγινε κόμμα με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση δείχνει είτε ανήμπορη είτε αποφασισμένη να μην «ενσωματωθεί» προκειμένου να διεκδικήσει κάποιου είδους συστημικό ρόλο στο πολιτικό σκηνικό.

Εξάλλου, στο παρελθόν η ελληνική Δικαιοσύνη έχει αποφανθεί τελεσίδικα για τον εγκληματικό χαρακτήρα της οργάνωσης και για τον λόγο αυτό τόσα χρόνια η νεοφασιστική γκρούπα «γλιστρούσε» στο σκοτάδι σκορπώντας τρόμο με τη δράση της.

Τα ερωτήματα για το πώς κατάφερε να γιγαντωθεί η Χρυσή Αυγή πλέον είναι χρήσιμα μόνο για μελλοντικές φιλολογικές συζητήσεις. Το «αυγό του φιδιού» είναι εδώ και οι απόκρουση του φαινομένου συνιστά ζητούμενο. Μιας και δεν μπορεί μήτε να αγνοηθεί, μήτε να αντιμετωπιστεί με ηθικολογίες, όπως επιχειρήθηκε μέχρι σήμερα.

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

Που βαδίζει το ΚΚΕ;

2012-05-09T14:17:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Η λογική λέει πως η συζήτηση στις τάξεις του ΚΚΕ αργά ή γρήγορα θα ανοίξει. Γιατί, όταν επί πολλά χρόνια διατηρείς τα ηνία στον χώρο της Αριστεράς και μάλιστα έχεις βραβευτεί για τη συνέπεια και την αταλάντευτη στάση σου σε μια σειρά από ζητήματα, όταν τα ποσοστά σου διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα και σου χαρίζουν τη δυνατότητα να ασκείς αξιοπρεπή αντιπολίτευση, τότε οι φωνές κριτικής εύκολα πέφτουν στο κενό.

Όμως τώρα τι γίνεται; Τώρα που το ΚΚΕ χάνει το «πάνω χέρι» στην Αριστερά - όσο κι αν επιμένει μανιωδώς τα τελευταία χρόνια να μην αυτό-τοποθετείται στα Αριστερά του πολιτικού φάσματος – και ταυτόχρονα περιορίζεται σε «δευτερότριτο» αντιπολιτευτικό ρόλο.

Τι γίνεται όταν σε μια πρωτόγνωρη συστημική κρίση δεν καταφέρνεις να συναντηθείς με τα κομμάτια εκείνα της κοινωνίας που πλήττονται και μάλιστα όταν αυτά βρίσκονται ταξικά στο χώρο με τον οποίο επιθυμείς να δώσεις μάχες;

Τι γίνεται, τέλος, όταν πλασάρεσαι στην 5 θέση και σ’ έχει προσπεράσει ένα κόμμα που μετρά μια ιδιαίτερα σύντομη κομματική ζωή λίγων εβδομάδων ή όταν φουντώνει δίπλα σου το ναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής, το οποίο είδε τα ποσοστά του να εκτινάσσονται.

Με όλα αυτά ως δεδομένα, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι πως στον Περισσό κάτι πήγε εξαιρετικά «λάθος» όλο το προηγούμενο διάστημα. Και ιδιαίτερα στην προεκλογική τακτική, η οποία αντανακλούσε μια αναποτελεσματική κομματική «γραμμή». Για το λόγο αυτό, εξάλλου, από τις εκλογές του 2009 έως αυτές τις 6ης Μάιου το ΚΚΕ κατάφερε να εισπράξει μόλις 20.000 ψήφους, την ίδια ώρα που ο έτερος ριζοσπαστικός χώρος είδε 700.000 ψηφοφόρους να τον εμπιστεύονται, με τους περισσότερους για πρώτη φορά.

Μένει να δούμε τι στρατηγική θα ακολουθήσει το ΚΚΕ τις επόμενες μέρες. Αν κρίνουμε, όμως, από τα όσα σχολίασε το βράδυ των εκλογών η Α. Παπαρήγα, για το αποτέλεσμα των εκλογών, τότε δεν μπορούμε να ελπίζουμε σε πολλά.

Επί χρόνια το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει επιλέξει αυστηρά σκληρή «γραμμή» τόσο στον τρόπο λειτουργίας, όσο και στην εξωστρεφή του δράση, γεγονός που το εμποδίζει να κάνει έστω και μικρά βήματα μακριά της. Πόσο μάλλον, να προχωρήσει σε γόνιμη αυτοκριτική για τα νέα δεδομένα που φέρνει η συγκυρία.

Φαντάζει πολύ πιθανό να δούμε το ΚΚΕ να διατηρεί στάση αναμονής και να ποντάρει σε μια ρητορική που θα κάνει λόγο για «ευκαιριακή άνοδο» και «αφερεγγυότητα» του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι πιθανό να περιμένει το «ξεφούσκωμα» του ρεύματος που έχει το κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και να ελπίζει πως θα ξαναγίνει ο κυρίαρχος παίκτης στο χώρο της αντιπολίτευσης.

Έτσι κι αλλιώς, αυτόν τον ρόλο επέλεξε προεκλογικά η Α. Παπαρήγα, αν και η μαύρη αλήθεια είναι πως στο μεγαλύτερο διάστημα τις προεκλογικής περιόδου περιορίστηκε στο να ασκεί αντιπολίτευση στον ΣΥΡΙΖΑ και να αναζητά έξυπνες ατάκες για να αποκρούσει τις επιθέσεις ενότητας. Άσχετα αν είναι χρήσιμη μια τέτοια προοπτική για την κοινωνία ή όχι.

Όποιος ελπίζει πως μπορεί τούτη την περίοδο η Αριστερά να πρωταγωνιστήσει από κοινού και να δώσει λύσεις εξόδου από την εξαθλίωση που σχεδιάζει το μνημονιακό μπλοκ, θα πρέπει να γνωρίζει ότι τέτοιου είδους ραγδαίες αλλαγές είναι εξαιρετικά δύσκολο να τις αφομοιώσουν στον Περισσό.

Από την άλλη, μια νέα λάθος επιλογή, σε μια ενδεχόμενη νέα εκλογική μάχη θα μπορούσε να πετάξει το ΚΚΕ έξω από την υπόθεση «αντίστασης» στις επιθέσεις που δέχονται τα μεσαία και χαμηλά κοινωνικά στρώματα ή να το αφήσει σε ρόλο κομπάρσου του πολιτικού συστήματος.

Τι θα μπορούσε να προσφέρει στον κόσμο της δουλειάς ένα τέτοιο αποτρόπαιο μέλλον;

Μπορεί το ΚΚΕ να ελπίζει πως υπάρχει ακόμα χρόνος και χώρος να οργανώσει μόνο του τις αντιστάσεις ή θα περιμένει ένα αργό τέλος της κοινωνίας επειδή εκείνο «τα είχε προβλέψει»; Έχει την πολυτέλεια να αφήνει και να αφήνεται από τις εξελίξεις;

Η απάντηση σε τέτοιου είδους ερωτήματα είναι κάτι παραπάνω από απλή: όχι.

Ας ελπίσουμε πως θα πράξει αναλόγως, λοιπόν…

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι

Τα SMS της κάλπης

2012-05-08T15:58:00.000+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

Αυτό που ελάχιστοι πέτυχαν να προβλέψουν προεκλογικά – ακόμα και λίγες ώρες πριν κλείσουν οι κάλπες - δεν είναι τόσο το ποσοστό του κάθε κόμματος, όσο το γνωστό κι ως «μήνυμα» της κάλπης.

Αυτό που όλοι ανεξαιρέτως, σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, φροντίζουν να ερμηνεύουν και να το προσαρμόζουν στα μέτρα τους.

Ωστόσο, είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, που και πραγματικό (πολυδιάστατο) μήνυμα υπήρξε και είχε πολλαπλούς αποδέκτες.

Διαζύγιο με το χθες

Το βασικό μαντάτο της κάλπης της 6^ης Μαΐου - συνάμα και το πιο ενθαρρυντικό – αφορά αυτή την εντυπωσιακά μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας που για πρώτη φορά απαγκιστρώθηκε από την «αρρωστημένη» σχέση της με τα κόμματα του δικομματισμού.

Δεν είναι μόνο ο διαμελισμός του ΠΑΣΟΚ ή η Νέα Δημοκρατία που περιορίστηκε στα αμήχανα χαμόγελα της οριακής πρωτιάς. Είναι και οι παραφυάδες αυτών, τα κόμματα – αποκόμματα που φρόντισαν να ταλαιπωρήσουν και να γελοιοποιήσουν, κατά καιρούς, το εκλογικό σκηνικό.

Το χθεσινό αυθόρμητο μαζικό διαζύγιο με το «χθες», αποτελεί το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα «απεξάρτησης» ενός λαού εξαρτημένου.

Στροφή Αριστερά

Επίσης, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να συνυπολογίσει κανείς κατά την ανάγνωση των αποτελεσμάτων, την επιλογή του κόσμου να στηρίξει Αριστερά, παρά τις πιέσεις, τα παραλυτικά διλλήματα και το τεχνητό κλίμα, που σε καμία περίπτωση δεν προμήνυε μια κάλπη ηχηρών ανατροπών στους πολιτικούς συσχετισμούς.

Εκτός αυτού, αν μελετήσουμε πιο προσεκτικά τους αριθμούς, θα διαπιστώσουμε πως μαζί με την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ, υπήρξε παράλληλα και διάχυση της ψήφου σε μια σειρά από μικρότερα κόμματα.

Η (μη) Δημοκρατία μας

Αθροίζοντας τα ποσοστά των «άτυχων» της εκλογικής μάχης, που μένουν εκτός Βουλής, συναντάμε το εντυπωσιακό 19% - αριθμός που θα έπρεπε να μας κάνει να ανησυχούμε περισσότερο για την ποιότητα της δημοκρατίας μας. Με το ίδιο ποσοστό (19%) η Νέα Δημοκρατία εξασφάλισε 108 έδρες στο κοινοβούλιο!

Ούτε λίγο, ούτε πολύ, δηλαδή, 1 στους 5 που αποφάσισαν να προσεγγίσουν τις «πιο κρίσιμες κάλπες μετά τη μεταπολίτευση», δεν θα έχει τελικά κανενός είδους εκπροσώπηση. Και μάλιστα, την ίδια ώρα που η Νέα Δημοκρατία θα «τσιμπάει» υπερδιπλάσιους βουλευτές από τον ΣΥΡΙΖΑ στην Α ή Β Αθήνας, για παράδειγμα, περιοχές στις οποίες το κόμμα της Αριστεράς κατέγραψε σχεδόν διπλάσια ποσοστά.

Ο «καλπονοθευτικός» εκλογικός νόμος - που για ακόμη μια φορά - αλλοιώνει τη λαϊκή βούληση, σε συνδυασμό με τις σπασμωδικές κινήσεις των δύο πρώην μεγάλων κομμάτων (που κοιτούν πως θα χειριστούν επικοινωνιακά την ήττα) έρχονται να ενισχύσουν το αίσθημα της μη δημοκρατίας.

Με αυτό τον τρόπο, πριμοδοτώντας ουσιαστικά τη μη συμμετοχή, τα δύο μεγάλα κόμματα, πάνε κόντρα στη σαφή επιθυμία του κόσμου να δώσει διαφορετικό νόημα στις τελευταίες εκλογές.

Και μετά κάποιοι δήθεν αναρωτιούνται κι αναζητούν αιτίες, για το λόγο που αυξάνονται τα ποσοστά της ναζιστικής Χρυσής Αυγής κι άλλων παρόμοιων επικίνδυνων οργανώσεων.

Το ΚΚΕ στους χαμένους

Ένα ακόμα στοιχείο, στα οποία θα γίνει επιγραμματική αναφορά καθώς χρήζει περαιτέρω ανάλυσης: Η μαζική ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσε «επιβράβευση» της αταλάντευτης επιδίωξης του για ενότητα κι αποτελεσματικότητα στο σήμερα.

Το ΚΚΕ θα πρέπει να σκεφτεί σοβαρά για ποιο λόγο δεν κατάφερε να αυξήσει τα ποσοστά του, από τη στιγμή που η κρίση αφορούσε κυρίως τον κόσμο της εργασίας, τα μεσαία και τα χαμηλά στρώματα.

Είναι ο μόνος τρόπος για να επουλώσει τις πληγές που του δημιούργησε η πραγματικότητα, με την οποία αρνείται να συμβαδίσει.

Ταξίδι εκλογικό

Συμπερασματικά, οι κάλπες της 6^ης Μαΐου αποτελούν ένα μεταβατικό στάδιο. Ένα ταξίδι με ενδιάμεση στάση. Πιθανότατα θα χρειαστεί μια νέα εκλογική αναμέτρηση στην οποία θα ξεκαθαρίσει και θα σχηματοποιηθεί η εικόνα του εκλογικού σώματος.

Παράλληλα, η ενίσχυση της Αριστεράς από το εκλογικό σώμα, ίσως δώσει τη δυνατότητα να γίνει κουβέντα που θα αφορά τα πραγματικά προβλήματα, ενώ ίσως αποκρουστούν και οι επιθέσεις - εκβιασμοί των δανειστών που θα θελήσουν να παρέμβουν.

Οι πολίτες προειδοποίησαν τα δύο πρώην μεγάλα κόμματα να αφήσουν τις συνταγές που χρησιμοποιούσαν τόσα χρόνια. Ο κόσμος δεν θα ανεχτεί τους εκβιασμούς και την εξαθλίωση.

Από την άλλη μεριά, στάλθηκε κι ένα ξεκάθαρο ραβασάκι στα κόμματα της Αριστεράς, να τα βρουν και να μας απαλλάξουν από τους αρχιτέκτονες της καταστροφής.

Το έδαφος υπάρχει και είναι γόνιμο. Αλλά πρέπει να δούμε ποιός από όλους ξέρει να διαβάζει μηνύματα...

Η ποινικοποίηση της τιμιότητας

2012-05-06T03:55:00.002+03:00

Γράφει ο Κώστας Μερκουράκης

«Είναι γνωστό πως στην Ελλάδα η τιμιότητα αποτελεί ποινικό αδίκημα…». Τα λόγια αυτά – όσο περίεργο κι αν ακούγεται – ανήκουν σε πρώην βουλευτή και είναι ενδεικτικά της ελληνικής πραγματικότητας, αφού αποτυπώνουν γλαφυρά τους κανόνες του παιχνιδιού στους οποίους καλούνται οι πολίτες να προσαρμοστούν.

Πριν από λίγες μέρες λάβαμε στο «Π» την επιστολή του αγωνιστή της Αριστεράς και πρώην βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Περικλή Κοροβέση, ο οποίος μας περιγράφει τη δική του «καφκική» ιστορία, η οποία, ωστόσο, μοιάζει με χιλιάδες άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις της νέας εποχής του μνημονίου.

Συγκεκριμένα, στις 6 Απριλίου ο Περικλής Κοροβέσης βρήκε θυροκολλημένη στο σπίτι του, στα Κάτω Πατήσια, μια κατασχετήρια έκθεση του συνόλου της ακίνητης περιουσίας του, ήτοι «υπόγειο διαμέρισμα πολυκατοικίας, συνολικής επιφάνειας 31,50 τ.μ.».

Ο λόγος: Μια οφειλή στο ΙΚΑ ύψους 19.148 ευρώ για ένα αρχικό ποσό της τάξεως των 4.000 (!) ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στην κατοχή του ο Π. Κοροβέσης.

Οι υπόγειες διαδρομές του χρήματος

Ποιες όμως είναι οι υπόγειες διαδρομές των κεφαλαίων που δημιούργησαν αυτή τη δυσθεώρητη… οφειλή προς τα ασφαλιστικά ταμεία;

Αντιγράφουμε από την επιστολή Κοροβέση: «Σύμφωνα με όλες τις διεθνείς εκθέσεις, συμπεριλαμβανομένου και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα βασανιστήρια προκαλούν, εκτός από θάνατο, μόνιμες αναπηρίες διαφόρων ειδών. Γι’ αυτό τον λόγο έχουν δημιουργηθεί από τον ΟΗΕ ανά τον κόσμο Κέντρα Αποκατάστασης Βασανισθέντων με εξειδικευμένο προσωπικό. Στη δικιά μου περίπτωση, από τα βασανιστήρια απέκτησα μια αναπηρία της τάξεως του 67%, όπως αποφαίνονται οι διαδοχικές εξετάσεις του ΙΚΑ, αλλά και νοσοκομεία του εξωτερικού.

Συμπτωματικά μαθαίνω πως δικαιούμαι σύνταξη και ύστερα από πολλούς δισταγμούς κάνω αίτηση στο ΙΚΑ, περνάω τις σχετικές επιτροπές και μου χορηγείται μια σύνταξη περίπου 100.000 δραχμών. Αυτά το σωτήριο έτος 1981.

Το 1999 βρίσκω μόνιμη εργασία και αιτούμαι από το ΙΚΑ τη διακοπή της σύνταξης. Στον κλητήρα που εξηγώ την περίπτωση για να μου υποδείξει το κατάλληλο γραφείο με κοιτάει σαν ούφο και μου λέει: ‘‘Τέτοια περίπτωση δεν έχω ξανασυναντήσει. Αφού έχεις μόνιμη σύνταξη γιατί θέλεις να τη διακόψεις; Θα μπλεχτείς’’.

Η κυρία που με υποδέχεται δεν ήταν λιγότερο έκπληκτη. Μου συνέστησε να δοκιμάσω πρώτα τη νέα δουλειά κι αν ενταχθώ να επιστρέψω. Και ύστερα από δική μου επιμονή δέχτηκε την αίτησή μου, αλλά για δύο χρόνια η σύνταξη εξακολουθούσε και ερχόταν. Σκέφτηκα πως ήταν η περίοδος προσαρμογής ή συμπληρωματικό εισόδημα στη χαμηλόμισθη εργασία μου.

Στις 22.8.01 έρχεται μια επιστολή από το ΙΚΑ που με πληροφορεί πως η σύνταξή μου έχει κοπεί προ διετίας. Κι εδώ αρχίζει ένας κυκεώνας και για τον λόγο αυτό έδωσα την υπόθεση σε δικηγόρο. Το ζητούμενο ήταν να βρεθεί ένας διακανονισμός για να πληρώσω το ποσό, αλλά όχι και τις προσαυξήσεις.

Και προσέφυγα στη Δικαιοσύνη. Ο δικηγόρος, βέβαια, τόνισε πως θα είμαι τυχερός αν το δικαστήριο γίνει όσο ακόμα βρίσκομαι στη ζωή και οι προσαυξήσεις βέβαια θα τρέχουν…».

Τρομάζουν οι αριθμοί

Φυσικά οι συγκρίσεις με την «τσοχατζοπουλική» επικαιρότητα είναι αναπόφευκτες. Όπως, επίσης, χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει ο κρατικός μηχανισμός τους ανίσχυρους: Όσο πιο ανίσχυρη κοινωνία, τόσο πιο βάρβαρη επίθεση.

Ο ίδιος ο Π. Κοροβέσης στην επιστολή του προς το «Π» κάνει λόγο για «διαδικασία δημιουργίας αστέγων», η οποία αποτελεί «σχεδιασμένη κρατική πολιτική». Και πώς να μην έχει δίκιο, όταν μόνο το 2011 η αξία των ακινήτων που τέθηκαν σε πλειστηριασμό ήταν 4,5 δισ. ευρώ, αριθμός εντυπωσιακά αυξημένος σε σχέση με το 2008 και την εποχή προ κρίσης, που ανερχόταν στα 2,7 δισ. ευρώ. Και μάλιστα, παρά την απαγόρευση που έχει επιβληθεί στις τράπεζες για πάγωμα των πλειστηριασμών για την πρώτη κατοικία και μέχρι του ποσού των 200.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δίνει στη δημοσιότητα η Εθνική Ομοσπονδία Ενώσεων Προστασίας Πολιτών Καταναλωτών Δανειοληπτών, στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών όπου εκδικάζονται αιτήσεις για διαταγές πληρωμής άνω των 12.000 ευρώ, στο πρώτο φετινό εξάμηνο εκδόθηκαν περίπου 25.000 αιτήσεις, έναντι 5.000 στο σύνολο του 2008.

Την ίδια ώρα, περίπου 50.000 ακίνητα (τα μισά αφορούν πρώτη κατοικία) αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο πλειστηριασμού, καθώς όχι μόνο έχουν εκδοθεί διαταγές πληρωμής, αλλά έχουν συνταχθεί και κατασχετήριες εκθέσεις.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΠΟΙΖΩ με επιστολή της προς τα υπουργεία Οικονομικών, Εργασίας και Δικαιοσύνης ζητά την επέκταση για τρία ακόμη χρόνια της αναστολής των πλειστηριασμών για τα υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα (η αναστολή λήγει 31 Δεκεμβρίου 2012) σε μια ύστατη λύση να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί μια νέα στρατιά αστέγων.

Η τρόικα πιέζει

Κι όλα αυτά, ενώ πληθαίνουν οι φήμες που θέλουν την τρόικα να πιέζει να μειωθεί η «περίοδος χάριτος» προς τους οφειλέτες, τουλάχιστον κατά έξι μήνες. Κι αυτές τις πιέσεις θα κληθεί να διαχειριστεί η επόμενη κυβέρνηση.

Το ζήτημα που επιχειρεί να «σηκώσει» ο Περικλής Κοροβέσης, λίγες μέρες πριν από τις εκλογές, είναι η «καυτή πατάτα» της περιόδου, η οποία, ωστόσο, έχει τοποθετηθεί προσεκτικά στο ντουλάπι της αποσιώπησης.

Ποια θα μπορούσε να είναι η αντίδραση ενός πολίτη που δεν έχει προσβάσεις στα ΜΜΕ για να γνωστοποιήσει το πρόβλημά του; Πόσες είναι οι αντίστοιχες υποθέσεις και με ποιον τρόπο μπορούν να αντεπεξέλθουν οι χιλιάδες φιμωμένοι πολίτες; Κανείς δεν ξέρει…

Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι