PHOTODOCUMENT & pinhole

Inspiracje. Cyrk

2012-01-24T08:15:00.000+01:00

Lion Tamer, Old Picture of the Day

Cyrk Staniewskich

Nie sposób uwolnić mi się od tematu cyrkowego. Gdzie bym nie zajrzał, prędzej czy później trafiam na cyrkowców, linoskoczków, tabory, smutnych klaunów i piękne woltyżerki, tresowanie foki, a nawet szympansicę Mimi paląca cygaro...

Szympansica Mimi z Cyrku Staniewskich spożywa posiłek
w krakowskiej kawiarni.Widoczna m.in. współwłaściciel-
ka cyrku Lala Staniewska. Zbiory NAC


Szympansica Mimi z Cyrku Staniewskich. Ze zbiorów NAC

Akrobaci z Cyrku Staniewskich. Zbiory NAC

Akrobaci z Cyrku Staniewskich.

Klauni z Cyrku Staniewskich.

W styczniu na na „Old Picture of the Day” temat pojawił się kilkakrotnie. Z kolei w rosnących z dnia na dzień zbiorach NAC (Narodowego Archiwum Cyfrowego) natknałem się na duży zestaw dokumentujący przedwojenny Cyrk Staniewskich (lub Saniewskich). Trudno się zorientować czy to jeden czy dwa cyrki.

Chodzi, chyba jednak, o Cyrk braci Staniewskich. Wspomina Adam Bielawski: „Cyrk Staniewskich to był budynek na Ordynackiej, cyrk murowany, to słynna budowla. Nawet Jarema Stępowski śpiewa o cyrku Staniewskich. To była piękna budowla, która została w 1939 roku zbombardowana tak doszczętnie, że tylko gruzy zostały. To było na Ordynackiej tuż przy schodach naprzeciwko Okólnika, troszkę dalej. Tam się odbywały nie tylko pokazy cyrkowe, ale walki zapaśnicze, na przykład Grochowienko Szczeker. Tam były zakłady, cała Warszawa na to waliła, to było szalenie popularne. To dobrze pamiętam. Na przykład arenę napełniali wodą, tak było zrobione, że tam mogli wodę nalać, łódki pływały. Zabawy rożne pamiętam.” (Archiwum historii mówionej) na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego.

No i w końcu wywołałem nieopisany film z lata, za nic nie pamiętając, co mogłem na nim uwiecznić. Okazało się, że w sierpniu, fotografując zwierzęta cyrku Europa naświetliłem 19 klatek filmu Fomapan 200, wśród nich było to zdjęcie. (To i tak więcej niż udało się uratować z 4 filmów, które Capa naświetlił w trakcie akcji D-Day w 1944 r.)

Cyrk Europa w Suicide City. Sierpień 2011

Czy to już koniec wolności w internecie? Medium, które z założenia miało być wolne, niezależne, miejscem nieskrępowanej wymiany poglądów, zduszone zostało przez lewackie ustawy najpotężniejszego kraju świata, uosabianego przez czarnego (sorry, afroamerykańskiego) prezydenta. Póki podobnego ustawodawstwa nie podpisze rząd Tuska, papugujący wszystko co pomaga w planie "zmurzynienia cywilizacji" radzę zabezpieczyć co się da. A czasu pozostało niewiele, bo ustawy ACTA podpisane mają być w Polsce już 26 stycznia.*

Tymczasem ja podaje infonurt2, internetowy kolektyw hakerów Anonymous, walczący z narzucaniem restrykcji w internecie, w odwecie na zamknięcie serwisu Megaupload zablokował strony internetowe FBI, ministerstwa sprawiedliwości oraz koncernu muzycznego Universal. Podobnie stało się z polskimi stronami rządowymi, oczywiście "nieprawdą jest jakoby..." Sprawa jest znacznie poważniejsza niż się wielu wydaje, bo zagrożony jest nie tylko internet, ale i podstawowe prawa i wolności obywatelskie. Wielki brat już nie tylko patrzy, ale rządzi i kontroluje... paradoksalnie wszystko to w obronie demokracji.

* „ACTA stwarza poważne ryzyko naruszenia praw podstawowych – prawa do prywatności i wolności słowa”. Przyjęcie ustawy może prowadzić do blokowania legalnych treści dostępnych w internecie, ponieważ w ramach „środków zabezpieczających” przewiduje odcinanie użytkowników od konkretnych usług telekomunikacyjnych. Dopuszcza też monitorowanie i rejestrowanie działań podejmowanych w sieci przez użytkowników, nawet w wypadku braku uzasadnionych podejrzeń o niezgodność ich zachowań z prawem.

Irena Jarocka. Z mojego archiwum

2012-01-22T11:51:00.000+01:00

Wspomnienie

Motylem jestem by Irena Jarocka i Alibabki on Grooveshark

Wczoraj zmarła Irena Jarocka. Urodziła się w Srebrnej Górze, niedaleko Wapna. Zdjęcia pochodzą z jednego z jej pierwszch koncertów jakie wykonała po powrocie z Ameryki w 2007 r.

Od Irena Jarocka

Więce zdjęć z tego koncertu >>

Szczęście nie jest kolorowym motylem...

2012-01-18T13:46:00.002+01:00

Szczęście feat. K8 & DJ. Zel by Rychu Peja SoLUfka on Grooveshark

Szczęście nie jest kolorowym motylem, za którym musisz pobiec, jeśli chcesz go złapać. Szczęście jest jak cień: podąża za tobą nawet wtedy, gdy o nim nie myślisz. Phil Bosmans

Ochodza, 2011 r.

Prof. Zbigniew Mikołejko snując ostatnio refleksje o szczęściu (TVP Kultura, artykuły i wywiady) konsekwentnie odmitologizowuje to pojęcie. Żyjemy w czasach „powszechnej szczęśliwości”. Zewsząd odbieramy nakaz, abyśmy byli za wszelka cenę szczęśliwi. Jesteśmy poddani dyktaturze szczęścia, stając się wyznawcami tej religii. Powstają świątynie szczęścia, którymi są gabinety odnowy biologicznej, kluby, parki rozrywki* a zbawienie otrzymujemy przez wakacje w Egipcie czy na Karaibach. Coraz lepiej mają się guru i kapłani szczęścia. Ich lekarstwem na kłopoty zakup proszku do prania albo pastylek od bólu głowy.

Szczęście to wieczna młodość, nieustająca radość i zabawa. Bohaterem naszych czasów jest homo ludens – człowiek zabawy. Aby utrzymać się jak najdłużej w stanie euforii, wielu przyjmuje różne środki wzmacniające doznania i zmieniające świadomość. Zapominając, że tylko dzieci, potrafią się bawić prawdziwie…

Starożytni filozofowie, szczęście rozumieli jako brak cierpienia. Prawdziwe życie jest ciężkim mozołem, nieustanną walką z rzeczywistością.

Czym więc jest szczęście?

Prof. Mikołejko mówi że, jest ono zaledwie muśnięciem, przebłyskiem w szarzyźnie rzeczywistości, wiatrem w polu. Chwile prawdziwego szczęścia przychodzą tylko od czasu do czasu. Trzeba jednak pocierpieć, aby poczuć smak prawdziwego szczęścia. Arystoteles uważał, ze szczęście to życie godne i rozumne.

Łekno, ok. 1990 r.

Podczas tego powszechnego biegu ku szczęściu często zapominamy, że dla wszystkich koniec jest jeden. Że bankowe konto czy nowy mercedes na nic nie przydadzą się po drugiej stronie.

____________

* dodałbym jeszcze hipermarkety i centra handlowe

Młot na czarownice z Kotunowa

2012-01-03T15:01:00.003+01:00

Analogowo. Rgielsko, próba dokumentacji 2002-2011

Kroniki podają, że ostatnia czarownica spalona została w Suicide City w 1741 roku. Stosy płonęły tutaj najdłużej w Europie. Ustawiano je, przez kilka wieków, na górce koło wsi Rgielsko. Współcześnie w S.C inscenizowane jest widowisko polowanie na czarownice z Kotunowa i ich spalenia na stosie. Kotunowo to wspomniane wzgórze w Rgielsku, gdzie Słowianie oddawali cześć swoim Bogom, a księża urządzili miejsce kaźni.

2004

2002

Jak pisał Piotr Paliński, wieś Rgielsko była odwieczną własnością cystersów z S.C. W zbiorach Archiwum Państwowego w Poznaniu znajduje się dokument z 1153 roku, którym komes Zbilut Pałuka (z Panigrodza) nadaje miejscowość Rgielsko (tam zapisane Ergylzko) braciom zakonnym. Kopię dokumentu oglądać można w MPPP w Gnieźnie.

Paliński, w latach 30 XX w, nie potrafi wytłumaczyć pochodzenia nazwy wsi, chociaż zdawał sobie sprawę, że zachowała się w oryginalnym brzmieniu od czasów prasłowiańskich. Intuicja go nie myliła, bo nazwa wsi i jeziora wywodzi wywodzi się od słowiańskiego boga Rgieła, którego kult był tutaj niezwykle silny. Imię tego boga, pochodzi z kolei, od starosłowiańskiego słowa reż (żyto., ruskie - roż). Rgieł był bogiem opiekujący się zbożem, łanami, polami, zapewne i całą uprawą ziemi oraz płodami rolnymi. (Źródła: Aleksander Brückner. Mitologia słowiańska i polska, str. 247 oraz Aleksander Giejsztor. Mitologia Słowian, str. 186-190).

Jak twierdzą niektórzy badacze, Rgielsko stało się centrum mocy Rgieła i dało swoją nazwę wszelkim wiedźmom i czarownikom, którzy tam mieli swoje włości.

2003

2002

Magowie, nazywani „rgielskimi”, odpowiedzialni byli za błaganie Boga o dobry urodzaj. Z czasem doszli do wielkich majętności. Kres ich świetności nastąpił w czasach inkwizycji i polowań na czarownice. Podejrzenie o czary najczęściej było pretekstem do przejmowania przez kościół majątków i całych ziem. Jak funkcjonował cały system, jak działała ta samonapędzająca się machina przemocy, dokładnie odtwarza film Otakara Vávry „Młot na czarownice” (Kladivo na čarodějnice) z 1969 r. Co ciekawe, procesy i egzekucje na czarownicach znacznie większy zasięg miały miały w krajach protestanckich a nie jak się powszechnie sądzi w domenie kościoła katolickiego.

Wracając na Pałuki, tutejsi duchowni bardzo dbali aby wszelki ślad po rodzimych, pradawnych wierzeniach zaginął, taki los spotkał też boga Rgieła o czym świadczy brak informacji u takiego znawcy regionu jakim był Piotr Paliński.

Całkiem niedawno, poznański dziennikarz, pisarz Piotr Bojarski dotarł do źródeł które dowodzą, że sprawą procesów czarownic w S.C. interesował się nawet sam Heinrich Himmler. Szefa SS i gestapo, „był zafascynowany kulturą starogermańską, stworzył więc specjalną elitarną jednostkę: H-Sonderkommando, której zadaniem było odnalezienie i zbadanie wszystkich przekazów na temat procesów o czary. Dowodem ich działalności jest tajemniczy zbiór dokumentów, przechowywanych w poznańskim Archiwum Państwowym. Są to tzw. kartoteki procesów o czary, które do poznańskiego Archiwum trafiły bezpośrednio z rezydencji” Himmlera w Sławie Śląskiej k. Wolsztyna. W tych zbiorach znajdują się dokumenty z procesów o czary, które odbywały się nad czarownicami z S.C. Więcej informacji na ten temat znaleźć można u Piotra Bojarskiego >>.

2004

2003

2011

Na koniec warto poświęcić kilka słów, pięknie położonemu, Jezioru Rgielskiemu. Jest to jedno z ulubionych przez mieszkańców S.C miejsc weekendowego wypoczynku. Akwen cenią wędkarze, bowiem złowić w nim można ciekawe okazy leszcza, płoci, krąpia, karasia czy nawet karpia. Z ryb drapieżnych często łowiony jest tutaj szczupak i okoń a zdarza się, że i sandacz.

Rgielsko i jego najbliższa okolica, to miejsce bardzo przyjazne fotografowi. Jeździmy tam (rowerami) i spacerujemy od wielu lat i rzadko się zdarza abyśmy wrócili stamtąd bez choćby kilku naświetlonych klatek. Na stosunkowo niewielkim obszarze jest ciekawa wiejska architektura przemysłowa, dwór, ładne jezioro, aleja wierzbowa, historyczne wzgórze, kawałek lasu itd., itp.

2003

Inspiracje. Ekspresjonizm

2011-12-30T14:38:00.000+01:00

„Świat rodzi nowe czasy. Nie wiemy tylko, czy nadszedł już czas odrzucenia starego świata. (...) Oto niepokojące pytanie naszych czasów ” / Franz Marc

„Oto Bunt, oto rozbicie stężałej skorupy, oto podarcie na strzępy uświęconej tradycji artystycznej; nowy sztandar wolności rozwinięty w więzieniu martwego grodu – a zatknięty na jego szczycie” / Jerzy Hulewicz

W jeden z ostatnich dni AD 2011 wybraliśmy się do Gniezna. Jeszcze tylko do 15.01.2012 r. w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie prezentowana będzie wyjątkowa wystawa o której, ...mało kto wie. Lubimy to muzeum, w którym zamiast wrzasku szkolnej gawiedzi - spragnionej gruntownej edukacji historycznej - panuje jakby przedwieczna cisza i spokój. Gościa otacza atmosfera niemal jak z buddyjskiego klasztoru. Sama wystawa jest utajniona i eksponowana w najbardziej odległej części muzeum. Aby do niej dotrzeć przejść trzeba przez równie ciekawą ekspozycję "Polska około roku 1000". Interesującą, bo jest to bogaty zbiór artefaktów z czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego, pochodzących z kilku polskich muzeów.

Tym razem przyjechaliśmy na "Bunt - Der Sturm - Die Aktion. Polscy i niemieccy ekspresjoniści". BUNT to jedno z najciekawszych zjawisk polskiej sztuki współczesnej. Skupieni wokół pisma "Zdrój" wydawanego w Poznaniu (1917-1922) buntowcy przyjaźnili się i współpracowali z niemieckimi ekspresjonistami, skupionymi wokół pism „Die Aktion” oraz „DER STURM". Wspólnie wystawiali, wzajemnie oddziaływali na swoją twórczość. Ich drogi rozeszły się po wojnie, głównie z powodów ideologicznych. Niemieccy ekspresjoniści związani byli z ruchami lewicowymi a polscy buntowcy niepodległościowymi. (Znacznie szerzej temat opisany jest na stronie MPPP, gdzie zainteresowanych odsyłam >>). Pamiętajmy, że czasy były niespokojne, ważyły się losy świata. Czerwona zaraza po raz pierwszy poważnie zagroziła Europie.

Jerzy Hulewicz

Jerzy Hulewicz, Stanisław Przybyszewski jako Szatan

Zwiedzając wystawę mamy wrażenie, że znaleźliśmy się w scenerii filmów Robert Wiene i Friedricha Wilhelma Murnau. W świat zdeformowany, a jednocześnie bardzo ludzki. Otaczają nas obrazy programowo antyestetyczne, nieskrępowane regułami, często wykonane prostymi i tanimi technikami, które odzwierciedlać miały głęboką jaźni artystów. Ekspresjoniści często przedkładali formę nad treść co widać szczególnie w niemieckiej części ekspozycji.

Inspiracje. Mikołaj Kulebiakin

2011-12-27T19:57:00.000+01:00

Николай Кулебякин

Od kilku dni penetruję niezbyt mi dotąd znane, rozległe terytoria fotografii rosyjskiej. O ile zdarzały się możliwości zetknięcia z rosyjskim dokumentem (ostatnio 04. Festiwal Fotodocumentu w Poznaniu), to mniej znani są u nas artyści spoza tego nurtu. Zainteresowała mnie współczesna rosyjską fotografia, ale zdarza mi się zagłębić i w historię. Twórczość pioniera fotografii kolorowej - Sergieya Prokudina-Górskiego z początku 20 wieku jest dość dobrze znana i warta popularyzacji. W sieci znaleźć można obszerne zestawy tych zdjęć dokumentujących ostatnie lata carskiego imperium.

ОЛЬГА ПОЛЕСОВЩИКОВА

Impulsem był blog Krzysztof Jurecki i jego artykuł o sztuce Olgi Polesovschikovej. Zachwyciły mnie (i nie tylko mnie) piktorialne zdjęcia Olgi, której udało się przełożyć duchowość orientu na język obrazu fotograficznego. Więcej >>

Podczas penetracji rosyjskiej sieci znaleźć można wiele mniej lub bardziej udanych projektów. Ich poziom niewiele odbiega od tego co dzieje się u nas. Trafiają się jednak artyści nietuzinkowi.

Николай Кулебякин

Po raz pierwszy (!) natknąłem się na prace Mikołaja Kulebiakina /Николая Кулебякина/ (ur. 1959) - fotografa, często wystawianego w Moskwie i coraz bardziej rozpoznawalnego na zachodzie.

Kulebiakin uprawia czystą Fotografię, nie skażoną przez eksperyment. Jego zdjęcia są obrazami metafizycznymi, przejrzystymi i prostymi.

Artysta ceniony jest przede wszystkim za uczciwość. Nie poddaje żadnym przekształceniem ani negatywu ani ostatecznej odbitki. Najczęściej wykorzystuje platynotypię. W tej technice przedstawić można najszerszą skalę odcieni szarości. Skali jakiej nie da się oddać w wydrukach cyfrowych a tym bardziej w internecie.

Krytycy porównują go z Paulem Strandem i Harrym Callahanem, ze względu na podobną umiejętność tworzenia kompozycji oraz z Jaromirem Funke i Josefem Sudkiem z powodu ich czystości i prostoty przekazu. Z drugiej strony znaleźć można nawiązanie do tradycji sztuki modernistycznej, szczególnie rosyjskiej awangardy, znajdziemy u niego przejrzystość kompozycji, podobną jak u Aleksandra Rodczenki.

Николай Кулебякин, 2009

Jeden z ostatnich projektów, instalacja (?) zatytułowana "Krótka historia sztuki" (Краткая история искусств, 2009) świadomie nawiązuje do artystycznego dziedzictwa ludzkości. Tworzywem jest w tym wypadku piasek, ziemia, światło.

Już świątecznie...

2011-12-24T00:26:00.004+01:00

Spotkanie z fotografią. Poznań 10.12.2011 r.

2011-12-16T14:27:00.000+01:00

Od Spotkanie z fotografią. 2011-12-10

...więcej na stronie WBP i CAK w Poznaniu >>

Grzybnica 2011. Dokumentacja

2011-12-14T08:46:00.002+01:00

Kamienne kręgi na Pomorzu. 4 minutowa dokumentacja kamiennych kręgów w Grzybnicy na Pomorzu.

Juwenilia

2011-12-13T10:06:00.001+01:00

Węsiory. Dokumentacja

2011-12-08T12:22:00.001+01:00

Migawka z kamiennych kręgów w Węsiorach. Lato 2011.

Czołg z Bornego

2011-12-02T12:48:00.001+01:00

ANALOGOWO

BORNE SULINOWO (GROßBORN, БОРНЕ СУЛИНОВО) to miasto interesujące przede wszystkim miłośników militariów. Wybrali je na miejsce swoich zlotów.

Borne w powszechnej świadomości funkcjonuje jako była baza radzieckiej Północnej Grupy Wojsk, której dowódcą był słynny gen. Wiktor Dubynin. Wcześniej dowodził wojskami radzieckimi w Afganistanie, później (za Jelcyna) był szefem Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Fakt, ze wojska rosyjskie wycofały się z Polski dopiero w 1993 r. to głównie jego „zasługa”. Był twardym graczem i umiał wykorzystać „polskie rozmemłanie”. „Błyskotliwa kariera generała Wiktora Dubynina zakończyła się niespodziewaną śmiercią w niedzielę, 22 listopada 1992 roku w Moskwie. Telewizja rosyjska zawiadomiła o tym z 36-godzinnym opóźnieniem, a prasa doniosła dopiero we wtorek 24 listopada. Jest to co najmniej dziwne, biorąc pod uwagę, że był on wtedy szefem Sztabu Generalnego i pełnił funkcję pierwszego zastępcy Ministra Obrony Federacji Rosyjskiej. Miał wtedy zaledwie 49 lat. Oficjalny komunikat mówił o raku płuc, lecz jego zejście należy chyba dopisać do długiej listy zaskakujących śmierci polityków i wojskowych Rosji i ZSRR…”* Więcej >>

Całe miasto od podstaw wybudowali jednak Niemcy, w latach 30 XX w. jako Großborn (Stracony Zdrój). Gdy zbliżał się front w 1945 r. opuścili je, a sowieci przejęli bez walki. Jak weszli, tak już nie wyszli do 1993 r. "Znajdowała się tu dywizja oraz dwa pułki zmechanizowane, pułk oraz batalion czołgów, pułk artylerii, dywizjon artylerii przeciwlotniczej, bataliony: saperów, zaopatrzenia, medyczny, rozpoznawczy, brygada rakiet operacyjno-taktycznych, skład materiałów pędnych i smarów. W sumie garnizon liczył ok. 25 tys. żołnierzy, którzy do dyspozycji mieli poligon o pow. 18 tys. ha."*

Przez 45 lat miasto nie istniało na mapach, nie figurowało nawet w spisie miejscowości.

administrowanych przez Polskę. Drogi wiodące do..., nieoczekiwanie kończyły się w lesie, wielkiej urody okoliczne lasy jeziora „nie nadawały się do biwakowania i pływania”. Opuszczając swoja polską kolonię, Rosjanie wywozili wszystko co się dało. Musieli jednak pozostawić groby najblizszych. Na cmentarzu w Bornem mamy dziwne wymieszanie motywów świeckich i religijnych. Często wykorzystywali elementy wzięte wprost z niemieckich cmentarzy, ale również tandetne detale z blachy czy plastiku. Szok przeżywamy na samym wejściu widząc jaskrawo pomalowany "pomnik pepeszy".

W czerwcu 1993 roku, "rozpoczął się nowy, po raz pierwszy cywilny etap w historii Bornego Sulinowa. Zaczął się unikatowy w czasach nam współczesnych, w skali europejskiej, proces zasiedlania i zagospodarowania objawionego nagle, pustego miasta i przyległego poligonu o powierzchni 18 tys. hektarów.”* Proces w mniejszej skali, porównywalny z zasiedlaniem tzw. Ziem Odzyskanych po II wojnie światowej. Do dzisiaj przechadzając się ulicami Bornego można poczuć pionierską atmosferę. Do Bornego zjechali ludzie z inicjatywą, pomysłami, energią. Jadąc do kurortów nadbałtyckich warto nadłożyć kilka kilometrów aby pooddychać atmosfera wolności, zjeść tanio i dobrze. Drogi do wiodące Bornego są, o dziwo, szerokie i w świetnym stanie.

*z oficjalnej strony www.bornesulinowo.pl/

Kurhany w Żydowie. Dokumentacja

2011-12-01T22:30:00.000+01:00

Kurhany w Żydowie na Pomorzu. Filmik z tego samego, czerwcowego dnia co poprzedni. Zwykle staram się zachować naturalne dźwięki. Tym razem był to traktor orzący pole obok. Ponadto Kwartet Jorgi z albumu "To i Tao" z 1991 r.

Megalit z Borkowa. Dokumentacja

2011-11-28T23:21:00.001+01:00

Dolmen z Borkowa 2011 r. Tym razem materiał filmowy (2 minuty), który schował się w zakamarkach twardego dysku. Film jest dość statyczny ale kamienie niechętnie się przemieszczają. Opis zmieściłem wcześniej - tutaj >>

Inspiracje. Minimalizm. Jean-Pierre Melville (2).

2011-11-26T21:10:00.001+01:00

Le cercle rouge (W kręgu zła, 1970)

W kręgu zła, to arcydzieło gatunku noir, drugi film w "trylogii Delona" Melville'a. W Samuraju motto zaczerpnięte było z księgi Bushido. W Le cercle rouge słowa hinduskiego filozofa Ramakrishny, tłumaczące oryginalny tytuł filmu: "W określonym dniu i godzinie nieznani sobie ludzie - cokolwiek by dotąd robili - spotkają się wewnątrz czerwonego kręgu nakreślonego przez Buddę, aby w nim żyć lub umrzeć". Losy trójki mężczyzn, których poznajemy w pierwszych sekwencjach obrazu są powiązane ze sobą i konsekwentnie doprowadzone do tragicznego końca. Zanim do tego dojdzie oglądamy między innymi: odjechaną scenę alkoholowego delirium Jensena (Montand, drugi filmik w tym poscie) i 25 minutową sekwencję napadu na sklep jubilerski, podczas której nie pada ani jedno słowo.

Dzięki występom w filmach Melville'a Alain Delon'owi udało się zerwać ze stereotypem amanta. Grane przez niego postacie przestępców są małomówne, szorstkie, wydają się pozbawione uczuć wyższych. To profesjonaliści wykonujący swoją gangsterską pracę. Reszta obsady też jest przednia Yves Montand, Gian Maria Volonté i komik Bourvil, któremu przypadła poważna i melancholijna rola inspektorai. François Périer, który w Samuraju grał komisarza tym razem występuje w roli właściciela nocnego klubu, zmuszonego do współpracy z policja przez dobrodusznego, z pozoru, inspektora Mattei.

Film doczeka się wkrótce nowej wersji. Zupełnie niepotrzebnie, po co poprawiać coś co jest doskonałe?

Oglądając uważnie film znajdziemy smaczki fotograficzne. Mural, bilboard na ścianie (murze?) w 30 minucie filmu informujący, że akcja filmu w tym momencie toczy się się w mieście wynalazcy fotografii - Niecephore Niépce. Chodzi zapewne o Chalon-sur-Saône (w Burgundii) gdzie urodził się Niepce.

W połowie filmu mamy scenę pracy policyjnego fotografa dokumentującego miejsce "zdarzenia". Wielkie wrażenie robi aparat Graflex(?), którym ów się sprawnie posługuje.

Le cercle rouge, Francja/Włochy, 1970, 140 min

scenariusz i reżyseria: Jean-Pierre Melville

Muzyka: Eric Demarsan

Zdjęcia: Henri Decaë
Montaż: Marie-Sophie Dubus

Obsada:

Alain Delon jako Corey

Bourvil jako komisarz Mattei

Gian Maria Volontè jako Vogel

Yves Montand jako Jansen

Inspiracje. Minimalizm. Jean-Pierre Melville (1).

2011-11-20T23:00:00.000+01:00

Samuraj. (Le Samourai, 1967)

Z wielką przyjemnością, obejrzałem dzisiaj, klasyczny film gangsterski Jeane-Pierre Melville'a z 1967 r. Reżyser jest nieco zapomniany, ale w środowiskach fanów filmu i filmoznawców bardzo ceniony i oglądany. Filmami Melville’a (1917-1973) inspirowali się m.in. Jim Jarmusch, Martin Scorsese, Quentin Tarantino. On sam z kolei zafascynowany był amerykańskimi filmami noir, tak bardzo, że nawet ubierał się jak bohaterowie tamtych filmów: kapelusz borsalino, czarne okulary, trencz a jeździł wielkim amerykańskim samochodem. Nawet nazwisko Melville było efektem tych fascynacji (urodził się w jako Jean-Pierre Grumbach).

Filmy Melville’a, mimo stylu i cytatów z amerykańskiego kina gangsterskiego, są dziełami oryginalnymi i rozpoznawalnymi, zwłaszcza tzw. trylogia Delona: Samuraj (Le Samourai, 1967), W kręgu zła (Le Cercle rouge, 1970) i Glina (Un flic, 1972). Jest w nich to niesamowite dotknięcie artysty geniusza. Tworzą spójną koncepcję intelektualną i wizualną. Pierwsza część tryptyku Samuraj to thriller zbudowany wyłacznie z elementów podstawowych.

Konstrukcja, scenografia, kadrowanie, poszczególne ujęcia i gra aktorska są zredukowane do minimum. Alain Delon, jako zawodowy zabójca Jef Costello, sprawia wrażenie znużonego i niechętnego otoczeniu. Widzimy to w wyrazie twarzy i powściągliwości w ruchach. Jego bohater wypowiada zaledwie kilka zdań. Pierwsze słowa padają dopiero w 10 minucie filmu.

Melville jest mniej zainteresowany ukazaniem przemocy, bardziej zależy mu na budowaniu nastroju. Tempo filmu jest stałe i powolne. Sceny popełniania przestępstw, w tym zabójstw pokazuje na zimno, jak zwykłe rutynowe czynności. Melville celowo rezygnuje z użycia środków, które podniosły by ich widowiskowość.

Współczesnego widza dziwić mogą siły i środki policyjne użyte w celu złamania alibi Costello, jakby w paryskiej policji nie było księgowych. Film jest jednak skrajnie stylizowany i w tym tkwi jego urok i siła. Nastrój filmu doskonale podkreśla muzyka François de Roubaix.

Samuraj (1967); Le samouraï (tytuł oryginalny); 105 min; premiera 25.10.1967

Reżyseria: Jean-Pierre Melville

Muzyka: François de Roubaix

Alain Delon: Jef Costello

François Périer: komisarz policji

Nathalie Delon: Jane Lagrange, dziewczyna Jefa Costello

Cathy Rosier

Valérie, pianistka

Wapno. Dokumentacja 2004-2010

2011-11-18T11:23:00.001+01:00

Kilka dni temu powiększyłem ostatnią, wystawową, odbitkę z wapieńskiej dokumentacji. SOLANIE, orkiestra kopalniana z Kłodawy na tle budynków kopalni w Wapnie. Wydarzenie miało miejsce ponad rok temu, kiedy to Jurek Jernas kręcił swój dokument Bohaterowie z Wapna. Wykonałem wtedy kilka reporterskich zdjęć (cyfrowych) z akcji. Zdążyłem jeszcze wysłać je na Moją Wielkopolskę 2010. Premiera filmu miała miejsce w Barbórkę 2010. Film zaczął żyć własnym życiem, a ja zdecydowałem zamknąć wreszcie, swój projekt, nad którym pracowałem od 2004 roku. Zdjęcia były raz lepsze a raz gorsze; eksperymentowałem z różnymi technikami, cyfra, pinhole, film, fotokast. Ostatecznie zdecydowałem się powiększyć negatywy czarno-białe. Spędziłem w ciemni kilka tygodni, efektem jest ponad 20 powiększeń 30x40.

Z sesji 2010 został mi jeszcze jeden negatyw czarno-biały i dopiero teraz zabrałem się za powiększenia. To zdjęcie ma być zwieńczeniem całego cyklu. Jeszcze tylko pass-partu, opisanie obrazów i wyjazd do Gminy Wapno z gotową pracą, może będą chcieli wystawić? Niestety kilka miesięcy temu, po ciężkiej chorobie, odszedł p. Zygmunt Kubasik (więcej >>), strażnik pamięci o kopalni, człowiek wielkiego serca, znany i szanowany przez wszystkich.

Pamiątki z PRL-u. Modernizm w Wielkopolsce

2011-11-11T22:41:00.001+01:00

Kaliska fabryka pluszu "Runotex". Fot. S. Arczyński

Wygrzebałem dzisiaj mocno zakurzoną książkę, z czasów gierkowskiej prosperity, pt. "Poznańskie w Polsce Ludowej. Rozwój, perspektywy". Dzieło wydane zostało przez Wydawnictwo Poznańskie w 1975 z okazji 30 lecia PRL. Jest to praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Topolskiego. Artykuły pisane są drętwą socjalistyczną nowomową: "W latach 1946-1970 nastąpił poważny wzrost konsumpcji ludności zamieszkującej obszar Wielkopolski, wyrażający się cztero i półkrotnym zwiększeniem funduszu spożycia". Autorzy wymieniają w liczbach i procentach sukcesy jakie w różnych dziedzinach udało się przez 30 lat osiągnąć w województwie wielkopolskim. Okazuje się, że żyliśmy wtedy w raju, w ogóle nie zdając sobie z tego sprawy. Mnie jednak zainteresowały zdjęcia ilustrujące teksty zamieszczone w książce. Są one bardzo dobrze wykonane (ale gorzej wydrukowane). Mamy na nich wiele przykładów modernizmu obowiązującego w polskiej architekturze do końca lat '80 XX wieku.

Spółdzielczy Dom Handlowy "Mercury" w Pile. Fot. S. Ossowski

Dom Handlowy w Szamotułach. Fot. J. Unierzyski

Zespół szkół zawodowych w Ostrzeszowie. Fot. S. Arczyński

Dworzec Główny w Poznaniu. Fot. J. Korpal

Nowy dworzec PKP w Lesznie. Fot. S. Wiktor


Fragment trasy E-8 u wylotu z Poznania. Fot. S. Ossowski

Czas się obudzić, kolesie!*

2011-10-22T18:16:00.007+02:00

Jedyna różnica między mną a surrealistami jest taka, że to właśnie ja jestem prawdziwym surrealistą. (Salvador Dalí)

W 2011 roku już 12 osób, odebrało sobie życie w Suicide City... Czarna seria trwa, bez przerwy, od 2007 roku. Postkomunistyczne władze, niewiele ponad 20 tysięcznego**, Suicide City nie widzą problemu. Przyczyny targnięcia się na życie są zawsze "osobiste". Winą samobójcy jest, że nie ma dla niego pracy, że wpada w spiralę długów, że z tych powodów rozpada mu się rodzina...

Przez ponad 3 lata istniał jakiś niepisany układ miedzy ratuszem lokalnymi mediami, aby nie podgrzewać atmosfery a sprawę zamiatać pod dywan. Po jakimś czasie dywan okazał się za mały i problem zaczęła spod niego wyłazić. Prasy ogólnopolskiej nie udało się ocenzurować i pojawiły się artykuły o przeklętym mieście w Fakcie i Wprost. Kolejne przypadki, z pewną nieśmiałością, ponownie odnotowywać zaczęła lokalna prasa.

Uniwersyteccy socjo- i psycho-logowie tylko czekają na zaproszenie do zbadania zjawiska. Nikt ich jednak nie zaprosi, bo ratusz wie doskonale, jaka jest przyczyna fali samobójstw i nie zamierza nic zmieniać. Jest dobrze jak jest. Ludzie umierają, bo są bezsilni, a na Titanicu trwa nieustający bal. Ci co mieli dosyć determinacji i odwagi już dawno wyjechali, bliżej lub dalej.

W świecie fotografii i reklamy Suicide City słynne jest kalendarzem wydawanym przez tutejszą fabrykę trumien. Trumny reklamują skąpo ubrane panienki, wyginające się na stylowych trumnach. W kalendarzu 2012 panny są już całkiem nagie i fantazyjnie pomalowane. Body painting to też sztuka.

Świat Suicide City jest tak surrealistyczny, ze nawet mistrz Salvador by go nie wymyślił.

2007

Gorączka obejmuje całą Europę i Amerykę. Tym razem nie będzie bezboleśnie. 1% populacji ma wszystko pozostali zaledwie tyle aby przeżyć kolejny dzień. Syci urzędnicy, na kolejnych szczytach Unii debatują jak zjeść i utrzymać ciastko. Jednak czas zmian jest nieuchronny. Na razie, na ulicę wyszli oburzeni, wkrótce wyjdą i zgorzkniali-wkurwieni. Wyjdą na ulicę bo nie mają nic do stracenia, poza "śmieciowymi umowami". Młodzi potrafią się świetnie organizować za pomocą internetu. Bez trudu znajdą przepisy na "koktajle Mołotowa". Wkrótce zapłoną nie tylko kosze na śmieci. Czas się obudzić, kolesie!

2008

___________________

* Tytuł dzisiejszego postu wzięty został z planszy, która stała na rynku w Suicide City w 1991 r., w czasie imprezy Eko-Czad

** Był czas, że miasteczko miało prawie 30 tys. mieszkańców. Aktualnie najwyżej 24 tys.

Notatki z VI Biennale Fotografii w Poznaniu

2011-10-16T16:12:00.002+02:00

Instalacja Waldemara Jamy

Autoportret z Wosiem i Tobisem

Męczarnie artystów

Totalna inwigilacja

W Arsenale

Moc kamieni w Kępnie

2011-10-13T06:18:00.001+02:00

Zapraszam jutro (14.10.2011 r., o 17:00) do Kępna, gdzie eksponowana będzie moja wystawa MOC KAMIENI...

W zasadzie, te zdjęcia nigdy nie poskładały by się w wystawę, gdyby nie rozmowa z dyrektorem Powiatowej Biblioteki Publicznej w Kępnie Wiesławem Walasem, w kwietniu ubiegłego roku. Dywagowaliśmy nad wystawienia KAMIENI w bliżej nieokreślonej przyszłości. Dzięki temu udało mi się doprowadzić projekt do etapu, na którym mogłem podjąć próbę pierwszego podsumowania. Projekt jest w ciągłym rozwoju, im dłużej fotografuję KAMIENIE, tym lepsze okazują się zdjęcia. Z upływem lat temat staje się coraz bardziej przyjazny, a fotografowanie jest tylko pretekstem do poznawania. Podczas spotkania w Kępnie postaram się pokazać dokumentację z naszych ostatnich, tegorocznych działań na kręgach.

Relacja na stronie PBP w Kępnie >>

Pamiątki PRL-u. T-34-85 z Czarnkowa n/Notecią

2011-10-05T15:21:00.001+02:00

Poznań, ul. Wrocławska, 15.10.2011 r.

Nie ekscytuję się PRL-em i jego zabytkami. Uważam wręcz, że zorganizowanie np. wystawy sprzętów AGD z tamtych czasów jest działalnością szkodliwą. W całym byłym bloku socjalistycznym jak grzyby po deszczu wyrastają muzea komunizmu i knajpy stylizowane na tamte, siermiężne czasy. Widziałem nawet piwo firmowe, jednego z poznańskich barów w specjalnej butelce, tzw. bączku. Prawie wszystko z lat 1945-89 jest dzisiaj "kultowe" a nawet "cooltowe". Młodym ludziom urodzonym w latach 80 czy 90 wydaje się, że były to coolerskie czasy saturatorów na ulicach, po których jeździły "kultowe" auta Warszawa, Syrenka i Trabant. Ludzie ponoć żyli biednie ale wesoło. W telewizji "pokazywali" "Klossa" i „pancernych” oraz festiwale muzyczne z udziałem Maryli Rodowicz i Anny Jantar, a w kinach „Rejs” i „Misia”. Ujawniony niedawno przypadek, choćby reżysera Marka Piwowskiego, twórcy „kultowego” REJS-u, (który bez przymusu, ochoczo donosił socjalistycznym służbom na kolegów artystów) przypomina nam po raz kolejny, że za tą fajną fasadą istniało codzienne życie ludzi ustawicznie kontrolowane przez SB. Znaczna część społeczeństwa nie chce wiedzieć, że byli funkcjonariusze ciągle kontrolują życie polityczne i gospodarcze w Polsce. Są ciągle na tyle silni, że nie dopuszczają do nawet minimalnego ograniczenia swoich wpływów. Chcą abyśmy sobie myśleli, że wtedy żyliśmy w "Misiu" ("Uwikłanie", reż. J. Bromski 2011).

Moda na PRL jest rodzajem prania młodych mózgów, która wraz z likwidacja historii w szkołach, dewaluacją dyplomów studiów wyższych ma ostatecznie przyczynić się do zbudowania społeczeństwa bezideowego, nihilistycznego.

Coś jednak z tymi pamiątkami naszej niechlubnej historii trzeba zrobić. Wzorcowo rozwiązany został problem czołgu w Czarnkowie.

T-34-85 z Czarnkowa n/Notecią

Przez wiele lat przejeżdżając przez Czarnków obowiązkowo zatrzymywaliśmy się na Rynku, gdzie na na potężnym postumencie stał radziecki czołg. T-34 górował nad placem w centrum miasta od 1945 roku do marca 2006 r. W „czasach nowego porządku” mimo wszystko ciągle stał. Władze miasta długo miały z nim problem, bo dookoła pomnika leżeli polegli w pobliżu krasnoarmiejcy. Był nawet pomysł sprzedaży i znalazł się kupiec. Ostatecznie Sowietów ekshumowano i z honorami pochowano na cmentarzu miejskim a czołg zdjęto z cokołu i postawiono okolicy Osiedla Parkowego (przy drodze na Poznań). Czarnkowska maszyna to T-34-85 wyprodukowany przez Uralskij Tankowoj Zawod Nr. 183 im. Kominternu, Niżnyj Tagił, w 1944 roku. Zniszczony został w pobliżu miasta w styczniu 1945 roku. Na polecenie ówczesnego komendanta Czarnkowa, ściągnięto go z pobojowiska i ustawiono na cokole. W akcji wykorzystano niemieckich jeńców. Przez 60 lat czołg był pomalowany na biało z napisem "Kołchoźnik Perejasłowszcziny". Na wieży namalowany był trójkąt i numer 143.

Zdjęcia zrobiłem w listopadzie 2005, na wieść, ze pomnik ma zostać rozebrany a czołg przeniesiony.

Maszyną, która jako pierwsza brała udział w wyzwalaniu Czarnkowa był amerykański Sherman (z radziecką załogą), trafiony i zniszczony przez Niemców w centrum miasta.

Temat czołgu z Czarnkowa na Forum "Wiedzy i Życie" >>

Z notatnika 2011. W Poznaniu.

2011-09-26T22:03:00.000+02:00

Sobota, 17.09.2011 r.

Ostatnio, mój ukochany Poznań sprawia na mnie przygnębiające wrażenie. Już podczas poprzedniej, sierpniowej wizyty znalazłem się w środku jakiegoś wszechogarniającego bałaganu. Miasto w budowie, jak z reklamy przodującej w sondażach, bezideowej i geszefciarskiej partii. Zamiast centrum - czarna dziura. Zamiast dworca - wstyd i niemoc. Czekając na opóźniony prawie godzinę pociąg z Krakowa, zastanawiamy się, na który peron on wjedzie...

Pan ujęty na powyższym zdjęciu zażyczył sobie aby go sfotografować - "Przy tym cienkim."

Notatnik prowincjonalny. Part 1. Tuchola

2011-09-21T15:04:00.000+02:00

Kiedy, na początku wieku, kupiliśmy na raty, pierwszą naszą cyfrową małpkę (Panasonic, 4 mln. pix) wykorzystałem ją jako notes obrazów. W latach 2004-2006 zrobiłem tym bardzo przyjaznym aparatem kilka cykli slideshows, które poukładały się w cykl "Tryptyk prowincjonalny. Notatki z prowincji”.

Były to impresje (notatki właśnie), za pomocą których próbowałem pokazać przemiany, w momencie wchodzenia Polski do Unii. Na zdjęciach znalazło się to co było już przeszłością, ale jeszcze się nieźle trzymało i nowe elementy prowincjonalnej rzeczywistości.

Dzisiaj, gdy wracam w tamte miejsca, po kilku zaledwie latach okazuje się, ze miasteczka się zmieniły, wypiękniały. Jeszcze bardziej zmieniła się wielkopolska i kujawska wieś. Eurosceptyczni wtedy rolnicy, okazali się (wraz z politykami i lekarzami) jedynymi beneficjenci wejścia Polski do Unii. Wystarczy w niedzielę w czasie mszy, rzucić okiem na jakikolwiek parking obok wiejskiego kościoła.

Tak jest w zasadzie wszędzie w moim zasięgu: Wielkopolsce, Pomorzu i na Kujawach. Zachowało się jednak jeszcze wiele skansenów PRL. Aby daleko nie szukać wystarczy wskazać moje miasteczko i pobliską Chodzież. Wszystko wskazuje że PRL, trwał będzie tutaj jeszcze długo. Kilka spektakularnych przedsięwzięć nie jest wstanie zmienić ogólnego obrazu. Intratne przedsięwzięcia samorządowców na wzór barejowskiego MISIA to norma.

Są jednak miasteczka, w których po kilku chwilach pobytu odbieramy pozytywną zbiorową energię. Widzimy efekty działań dobrego gospodarza, kompleksowe i z pomysłem, umiejętność korzystania z funduszy unijnych, dbałość o wizerunek MIEJSCA, jego historię.Takie pozytywne miejsca z ostatnio odwiedzonych to Czarnków, Borne Sulinowo i ...

TUCHOLA

W Tucholi, sercu Borów Tucholskich, zatrzymaliśmy się w drodze z Odr. Miasto jest czyste zadbane, na każdym kroku odwołujące się do swojej ciekawej historii. Wrażenie robi zachowany średniowieczny szkielet urbanistyczny centrum.

Na starych murach nabudowane są domy mieszkalne. Uliczkami wokół rynku spacerować można długo, położono nowe bruki a budynki odrestaurowano. Materiały użyte do renowacji są może zbyt nowoczesne, ale za to ogólne wrażenie jest bardzo pozytywne.

Urzekła nas modernistyczna bryła kościoła pw. Bożego Ciała z lat 30, bezpośrednio poprzedzających II wojnę światową. Z daleka widoczna jest 40 metrowa wieża koscioła zwieńczona 5-metrowym krzyżem. Cała budowla wykonana jest z czerwonej cegły. Wewnątrz mamy przykład mimalistycznego wystroju z dominującą figura Chrystusa. W necie znalazłem panoramy kościoła, która warto obejrzeć TUTAJ.

Historia tucholskiej parafii sięga XIII w. i wiąże się z osobą znamienitego arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki, który konsekrował pierwszy kościół. Był on jednym z głównych ideologów politycznego zjednoczenia Polski, w czasie rozbicia dzielnicowego. Właśnie on koronował Przemysła II na króla Polski. Niestety, osiem miesięcy później, monarcha został zamordowany w Rogoźnie przez Nałęczow i Zarębów*. Po jego śmierci popierał Władysława Łokietka i jego politykę ale nie dożył do jego koronacji.

ODRY we wrześniu.

2011-09-13T11:08:00.000+02:00

„W drodze i po drodze pochylając się nad kamieniem przystając w cieni drzewa lub patrząc w przestrzeń śledzę płynące obłoki wypatrując śladów pozostawionych przez człowieka i czas." Stanisław Woś

Stanisław Woś

Dzisiejszym mottem są słowa Stanisława Wosia, kolejnego "ostatniego z wielkich", którzy przedwcześnie nas opuścili. Odszedł przedwczoraj w wieku zaledwie 60 lat. Był artystą ważnym i oryginalnym. Z ducha był piktorialistą a w swych twórczych poszukiwaniach potrafił dotrzeć do mistycznego jądra przyrody. Umiał znaleźć sakrum nawet w polnym kamieniu. W tych dniach pojawiło się w sieci wiele mniej i bardziej głebokich artykułów o jego twórczości... Niebiańskie łąki, po których spaceruje teraz Woś, mogą wyglądać jak Odry jesienią, gdy zakwitają wrzosy. Wiosna wrzosowiska zostały skoszone przez leśników, aby...? Chcieliśmy zobaczyć czy się już odbudowały. Niestety, roślinki zaczynają dopiero odrastać. Na widok kamiennych kręgów zanurzonych we wrzosowym morzu trzeba jeszcze rok albo i dwa poczekać.

Na jednej z tablic w Odrach podane są współrzędne geograficzne rezerwatu. Nie należy tych danych brać zbyt poważnie bo podróż nasza zakończyłaby się na południowym Bałtyku. W rzeczywistości współrzędne Odr, jak podają mapy Google, to 53,8972 i 17,9950!

W Odrach jest lej ziemny, małe oczko polodowcowe, latem jest zwykle wyschnięte albo na dnie leja jest tylko mała kałuża. Jest to mroczne miejsce emanujące negatywną energią. Znaleziono tu resztki pomostu i spalone szczątki ludzkie. Zapewne grzebano tutaj tych, którzy nie zasługiwali na pochówek w ziemi lub pod kurhanem.

Leszek Matela, badacz megalitów i miejsc mocy, zwraca uwagę na fakt, że w starożytnych miejscach inicjacji obok dobrej energii, charakterystycznej dla każdego miejsca kultu, powinno się znajdować też i takie, gdzie energia jest ciemna, zła, nieprzyjazna, odpychająca.

Miało to pomagać w inicjacji, osoba która poddawała się rytuałowi otrzymywała za zadanie znaleźć właściwe dla siebie dobre miejsce. Ceremonia inicjacyjna miała pokonać tutejszą złą energię. Z drugiej strony, pasmo złej energii otaczające miejsce kultu odpychało od siebie wszystkich niepowołanych. Przez stulecia, miejscowa ludność unikała kręgów. W legendach przekazywano wiele historii, że kamienne kręgi miejsce złe i że tam straszy. Istnieje stara opowieść o kościele, który się tam zapadł pod ziemię. Dzięki tym przekonaniom kamienne kręgi dotrwały do naszych czasów.