अमर

2015-07-29T17:17:00.002+05:30

स्वप्न

स्वप्न हे स्वप्नंच असतं
ते सत्यात कधी उतरतच नसतं
स्वप्नांच्या मागे फक्त धावायचं असतं
स्वप्नामध्येच सगळ काही मिळवायचं असतं
जितक दूर तितक जवळ असतं
स्वप्न हे स्वप्नवतच असतं ।।
स्वप्नाची मजा लुटायची असते
जीवनाला पण स्वप्न मानायचे असते
ध्येयाच्या मागे धावायचे असते
ती उंची गाठायची असते
दूर जवळचे अंतर मिटवायचे असते
अन स्वप्नवतच जीवन जगायचं असतं ।।
प्रत्येकाला जमलच अस काही नसतं
जमल नाही तरी हताश व्हायचं नसतं
जोमाने पुनः मागे लागायचं असतं
मिळवूनच शांत व्हायचं असतं
नाहीच मिळाल तर मग गप पडायचं असतं
यशस्वी माघार म्हणून मिरवायचं असतं ।।

एकटेपणा

2013-01-25T17:03:00.003+05:30

अंधार असला कि बरे वाटते

कारण भासते साथ जगाची

भीती वाटते प्रकाशाची

तिथे जाणीव होते एकटेपणाची

2012-02-19T14:00:00.000+05:30

दिनचर्या
प्रभात समयी कर्णकर्कश गजर वाजती!

अंगावरचे पांघरलेले त्यासव दूर होती!!

बहु वाटे पडुनी राहावे आणखी थोडे काले!

परी लागे उठावे टाकोनी आळस नाईलाजे!!

होती प्रारंभ तदनंतर प्रातःकालची कार्ये!

यंत्रवयत होती सर्वे तोची काले तोची क्रमे!!

तेल लावू केस विंचरू अंती वस्त्रे चढवुनी!

करितो दिनआरंभ श्री अथर्वशिर्ष वाचोनी!!

कडीकोयंडा करू घरा निघतो ठेवुनी रिक्त!

घर म्हणतो त्यासी चार भिंती वर छत फक्त!!

कार्यशाळेत घालवूनी वेळ परतितो घरी!

ताजातवाना होऊनी करितो उद्याची तैयारी!!

सर्व आवरता उरतो वेळ आता नाही खैर!

विचार ऐसे थैमान मांडती करिती बेजार!!

बेधुंदीत त्याच निघतो करण्यास रात्रौभोज!

धुंदीची नाशहि कैसी अर्जुनावस्था खाशी!

मार्गाती वर्दळ भारी गोंगाट नि तुफान गर्दी!

खिजगणतीत नसे हे नजर ती आत्मकेंद्री!!

कधी आवडती कधी नावडती ताटीत भाजी!

तक्रार ती करू कोणा अंती पराठा-दही तरी!!

शतपावले होता होता आली दिनचर्या अंती!

तैसे मी, एकटेपणा अन दूरदर्शन साथी!!

पांघरून घेउनी करितो निद्रेची आराधना!

करण्या दिनआरंभ पुनः गजर वाजताना!!

काहीसं मनातल...............

2010-11-29T14:04:00.000+05:30

भारताची एक महासत्ता बनण्याकडे वाटचाल असे आपल्याला सगळीकडून ऐकावयास, वाचावयास मिळते. कागदावर तरी तसे पहावयास मिळते जसे GDP दर ८.८ च्या आसपास आहे, तर माणशी उत्पन्न रुपये ४३७०० च्या जवळ आहे, शेअर बाजाराचा चढता आलेख असे बरेच. माणशी उत्पन्नाच्या दृष्टीने आपला नंबर खूपच मागचा आहे हा भाग निराळा.

एवढ असून देखील काही प्रश्न उभे राहतात, याच देशामध्ये उपाशी पोटी मानस झोपतातच कशी? ७५००० करोड रुपये खेळावर खर्च करण्यासाठी असू शकतात तर हाता तोंडाची भेट लोकांना दुर्लभ का झाली आहे? लाखो टन धान्य पुरेसं भांडार नसल्यामुळे वाया जातंय परंतु तिथच मुल कुपोषित होऊन का मरतात आणि शाळेत पोषण आहार नावाखाली आळ्यानी भरलेलं जेवण का दिल जातंय? १७५००० करोड रुपयांचा महसूल चुकवून हजारो करोड रुपये गळी उतरवले जात आहेत आणि त्याच देशात मात्र १०० रुपयांसाठी १२-१४ तास राब राब राबाव लागतंय तेंव्हा जाऊन कुठ रात्रीची भाकरीची सोय होतेय. आमच्या देशाचे पंतप्रधान मात्र सगळ डोळ्यादेखत होऊन देखील मला काही माहित नाही या अविर्भावात वागत आहेत.

त्या स्विस बँकेमध्ये लाखो करोडो काळे धन याच भारतीयांच्या नवे असून देखील आमचे सरकार त्याकडे कानाडोळा करतेय आणि विरोधी पक्ष देखील यावर काहीच बोलायला तयार नाही. बोलणार तरी कसं म्हणा सगळेच एका कडेने त्यात सामील, सगळ्याच पक्षांच्या लोकांचा काळा पैसा तिथे ठेवलाय मग बोलणार तरी कोण. प्रगती प्रगती प्रगती सगळीकडे कोकलून कोकलून हे पुढारी सांगताहेत मग कुठे दिसत का नाही हि प्रगती. का हि प्रगती मात्र काही लोकांपुरती मर्यादितच राहणार आहे. सर्वसांमाण्यासाठी हिथ राहायला घराची पंचायत मात्र मंत्री आणि त्यांच्या नातेवाईकांसाठी करोडोंची घरे अल्प दरात तीही सरकारी कोट्यातून, व्वारे सरकार राज...

हे आमदार, खासदार म्हणजे जनतेच सेवक, त्यांचे प्रश्न सोडवण्यासाठी हे संसदेत गेले पण यांनी तर स्वतःचीच झोळी भरून घ्यायचं सुरु ठेवलंय, सगळीकडे यांना आरक्षण तरी पाहिजे नाही तर सरळ फुकट तरी पाहिजे. संसदेत फक्त एकाच ठराव असेल जो विनासायास पास होतो तो म्हणजे या बाजार-बुनाग्यांचा दरमहा भत्त्यामध्ये वाढ करणेचा. बाकी सगळ गेल बोंबलत. काय फरक पडणार आहे यांना कुठल्या शेतकऱ्याने अथवा कामगाराने कर्जाभावी आत्महत्या केली याचं तर ठीक चाललाय नव्ह.

स्वातंत्र्य मिळून एवढी वर्षे उलटून गेली तरीही सर्वच पक्ष अजूनही त्याच आश्वासनावर निवडणूक लढवतात. निवडणूक आली कि आश्वासन द्यायची, निवडून आल्यानंतर लोकांच्या तोंडाला पाने पुसायची, आपली मात्र पुढच्या सात पिढ्या खातील अशी तयारी करून ठेवायची आणि पुढच्या निवडणुकीला पुन्हा तोंड वर करून मतांची भिक मागायला जायचे. निवडून येण्यासाठी मात्र पैशांचे पाट सोडायचे, शेवटी पाच वर्षे खाल्लेल्या पैकी काहीतरी कामाला आणावे लागतीलच की. तो पण एक पायाच आहे म्हणा की निवडून आलेनंतर पुन्हा खाणेसाठी. लोक तरी काय करतील म्हणा सगळे उमेदवार सरसकट एका माळेचे मनी, नंतर त्यांच्याकडून काय होणार नाही त्यापेक्षा आत्ताच काय ते मिळवलेले बरे या उद्देशाने तेही मतासाठी पैसे मागतात. हाच पैसा परत उभा करणेसाठी तो पुन्हा घोटाळे करतो आणि अशा पद्धतीने हे एक चक्र पूर्ण करतो.

काहीसं मनातलं २....................

2010-11-10T00:15:00.000+05:30

आत्मविश्वास

अभियांत्रिकी पदवीच्या शेवटच्या सत्रातील परीक्षा जवळ येऊन ठेपली होती. सर्वजन परीक्षेच्या तयारीला लागले होते. मीही त्याच प्रवाहात सामील होतो. एकदाचा परीक्षेचा दिवस उजाडला आणि एका मागोमाग एक असे सर्व विषय तोंडसुख घेऊन निघून गेले. अन सर्वांनी सुटकेचे निःश्वास टाकला. सुटका म्हणजे उत्तीर्ण होणार याची खात्री नव्हती तर एकदाशी चार वर्षांचा वनवास संपला आणि अभ्यासाचे अन अनासाये परीक्षेचे जे जूड मानेवरती आत्तापर्यंत वाहिले होते ते झुगारले जाऊन एक नव्या पर्वात स्वातंत्र्याचे पंख लावून स्वछंद विहार करायला आकाश मोकळे झाले होते. एखादा विषय जरी राहिला तरी पुन्हा वर्गात बसायला नको किंवा प्रात्यक्षिकला जबरदस्ती हजेरी लावायला नको. आत्ता घ्यायचा तो फक्त मोकळा श्वास. त्यावेळी सर्वाना कोण आनंद झाला होता कि बस्स... आपापल्या परीने सर्वांनी तो आनंद व्यक्त केला. जस मद्य हा काहींच्या दुःखाचा साथी असतो तसा काहीजणांच्या तो सुखांचा देखील भागीदार असतो. काही मग आपापल्या साथीदाराबरोबर आणि भागीदाराबरोबर सुख अन दुखाची देवाण घेवाण करण्यास मार्गस्थ जाहले. तर काही जन पुढे काय करायचे याचे नियोजन पण करू लागले. काहीजणांनी तर त्या वेळी महाविद्यालयाच्या आवारात फटाक्यांची आतिषबाजी केली.

निकाल लागायला बराच अवकाश असलेमुळे काय करायचे याबद्दल मनात गोंधळ चालू होता. शेवटी पुण्याला जाऊन नोकरी शोधायचं ठरवलं. निकाल लागला नसल्यामुळे नोकरीबद्दल सांशकता होती पण ऐकलं होत कि मागील सत्राच्या निकालावर नोकरी मिळून जाते. एका मित्राने मग त्याच्या नातलगाच्या एका सदनिकेमध्ये राहायची व्यवस्था केली. मी आणि माझा मित्र एका रात्री संजय नावाच्या प्रवासी वाहतूक करणाऱ्या बसने पुण्याकडे मार्गस्थ झालो. आत्ता माझी वेळ होती, घेतल्या शिक्षणाची चीज करून दाखवण्याची. रात्रभर बसमध्ये फक्त आमच्या दोघांचाच आवाज येत होता बाकी सर्व झोपेच्या आधीन झाले होते.भल्या पहाटे स्वारगेट वर उतरलो आणि अंधुक प्रकाशामध्ये पुण्याच दुसर दर्शन घेतलं. पाहिलं ओझरत दर्शन होत ते पदवी प्रवेश फेरीकरिता पुण्याच्या विश्वकर्मा महाविद्यालयामध्ये आलो होतो तेंव्हा. स्वारगेट पासून राहावयाचे ठिकाण हे बरेच दूर होते. प्रथम आम्ही रिक्षाने मग एका व्यक्तीने स्वतःच्या गाडीमधून आम्हाला इप्सित ठिकाणी सोडले. तिथून सुरु झाली ती नोकरीसाठी भटकंती. जितक वाटल होत तितक सोप्पं नव्हतंच मुळी. पुढील पंधरा दिवस आम्ही प्राथमिक चाचपणी म्हणतात त्याप्रमाणे पेपर मधील जाहिराती वाचून त्या त्या ठिकाणी जाऊन येऊ लागलो, आमच्याच महाविद्यालयातील आमच्या आधीच्या वर्षी उत्तीर्ण झालेल्या मुलांकडे जाऊन आलो, काही ओळखीचे धागेधुरे लागतात का ते पाहीले, जो भेटेल त्याला आम्ही आमची शिक्षण-कुंडली(resume ) दिली, संगणकाचा वापर करून विविध नोकरी संकेत स्थळावर जाऊन आमची कुंडली तेथे मांडली.नाना प्रकारे आंम्ही नोकरी मिळवायचे प्रयत्न केले. वीस बावीस दिवसानंतर आम्ही परतीच्या मार्गाला लागलो ते पुन्हा परत येण्यासाठीच.

परत आल्यानंतर दोनच दिवसातच निकाल लागला. प्रथेप्रमाणे चांगल्या गुणांनी उत्तीर्ण हा शेरा पुन्हा मिळाला. खरी पंचाईत तर आत्ताच उभी झाली. नोकरी तर शोधायची होतीच पण कुठे इथेच कोल्हापुरात कि पुन्हा पुण्याला जाऊन. तो आठ दहा दिवसांचा कालावधी मानसिक दृष्ट्या इकडे आड तिकडे विहीर असा होता. थोडे दिवस इचलकरंजीतूनच वृत्तपत्रामधील नोकरीविषयक जाहिराती पाहून जिकडे तिकडे अर्ज केले. त्यावेळी सगळीकडे भयानक पाउस पडत होता. वृत्तपत्राचे रखाने अन रखाने पावसाच्या अकांड तांडवाचे सचित्र वर्णनाच्या बातम्यांनी भरून गेले होते. आणि त्यातच पुन्हा पुण्याला जायची संधी चालून आली. रिलायंस या उद्योग समूहातर्फे परीक्षेसाठी बोलावणे आले. तशी परीक्षा मुंबईला होती पण एकदा तिथून निघाले कि बस्स मग नोकरी घेऊनच घरी यायचे असे ठरवून त्या पावसाळी वातावरणात मुंबईकडे प्रयाण केले. मुंबईला एका मित्राचा मित्र होता त्याच्या खोलीवर राहिलो. खोली म्हणजे एक झोपण्याची खोली, एक दिवाणखाना आणि एक स्वयंपाक खोली (1BHK). आदल्या रात्री तिथे पोहचलो आणि दुसर्या दिवशी परीक्षा देऊन पुन्हा पुण्याकडे रवाना झालो. एका दिवसात परत यावरून समजले असेलच कि आम्ही पुन्हा आमच्याच नजरेत उतरलो. तसं ते पुर्वग्रहीतच होत फक्त शिक्कामोर्तब होणे बाकी होते.

पुण्यात आल्यानंतर सुरु झाले ते तेच मागील वीस दिवसांचे दिनक्रम. पहिल्या दोन दिवसात कासारवाडी येथे स्थलांतर केले जिथे आमचे काही पदवीचे वर्गमित्र आधीपासूनच राहत होते. मला येथे एक गोष्ट दिसली ती अशी कि येथे मांडलेली नोकरी मिळवून देणारी दुकाने. CONSULTANCY या इंग्लिश गोंडस नावाखाली थाटलेली दुकाने पहावयास मिळतील. येथील दुकानदार आपल्याला खासगी उद्योग समूहापासून ते बहु- राष्ट्रीय उद्योग समूहामध्ये काम मिळवून देण्याचे खात्री देतात. प्रथम तेथे आपल्याला काही रक्कम भरून नोंदणी करावी लागते. रक्कम भरून झालेनंतर ते आपल्याला जेथे जागा आहेत (तसं ते सांगतात) त्या ठिकाणी आपल्याला पाठवून देतात. मग आम्हीही काही ठराविक ठिकाणी जाऊन रक्कम भरून नाव नोंदणी केली. आंतरजालावर(इंटरनेटवर) देखील जाऊन विविध संकेत स्थळावर नोकरी विषयक जाहिराती पाहून तेथे नोंदणी केली. दररोजची दिनचर्या हि कमीआधिक प्रमाणात सारखीच असायची. सकाळी उठून सर्व आवरायचे आणि खोलीमधून बाहेर पडायचे. CONSULTANCY मधून कोठे जागा आहे का ते पाहायचे आणि तिकडे जाऊन यायचे नाही तर मग वर्तमानपत्रामध्ये ज्या जाहिराती आलेल्या असतात तिकडे अर्ज E - Mail द्वारे किंवा पाकीटाद्वारे पाठवून द्यायचा. पहिले काही दिवस गेल्यानंतर पहिल्यांदाच एका उद्योगासामुमार्फात बोलावणे आले. तो समूह साखर कारखाने, पेट्रो- केमिकल उद्योगांना लागणारे Boiler आणि तत्सम प्रकल्प उभे करून देत होता. सकाळी ११ वाजता त्यांनी बोलावले होते. त्यांचे कार्यालय मुंबई-पुणे बायपास वर पाषाण जवळ होते. सकाळी मी लवकरच म्हणजे ८ वाजताच बाहेर पडलो, कारण एकतर त्या बाजूला जानेची पहिलीच वेळ होती आणि बऱ्याच बसेस बदलाव्या लागणार होत्या. प्रथम पिंपरी मधून चिंचवड स्टेशन पर्यंत बसने तेथून रिक्षाने डांगे चौकापर्यंत आणि तेथून पुन्हा रिक्षाने वाकड बायपासपर्यंत गेलो. तिथे पोहचायला जवळजवळ ९ वाजले होते. पुढे कसे जायचे हे समजत नव्हते, बऱ्याच जणांना विचारले पण प्रत्येकाकडून वेगवेगळी उत्तरे मिळाली. याबाबतीत मात्र पुण्याला मानलं पाहिजे, एकाद्या नवीन व्यक्तीने पत्ता विचारला कि यांचेकडून ठराविक उत्तरेच मिळतात जशी माहित नाही, एकूण न ऐकल्यासारखे करणे, इप्सित पत्ता बाजूलाच असूनदेखील माहित नसल्याचा आव आणणे, भलतीकडेच पाठवणे. मला एक समजत नाही पुणेरी लोक पत्ता सांगण्यात एवढी कंजूष का आहेत. त्यातला त्यात पिंपरी-चिंचवड ला थोड बर आहे. असो.. तर शेवटी आम्ही त्या कार्यालयातच दूरध्वनी वरून विचारले. तिकडून पत्ता सांगितला पण एक आश्चर्य व्यक्त करून प्रश्न विचारला गेला कि एवढ्या लवकर कस काय? कारण आजून एक दीड तासाचा अवकाश होता आणि ते ठिकाण रिक्षाने १० मिनटांच्या अंतरावर होते. काहीतरी मोघम उत्तर देऊन वेळ मारून नेली आणि रिक्षात बसून तिकडे निघालो. बराच अवधी असलेने इकडे तिकडे भटकलो आणि २० मिनिटे बाकी असताना आतमध्ये गेलो. समोर होता काचेचा दरवाजा आणि तोही व्यक्ती समोर गेला कि आपोआप उघडला जाई, हे मला नवीनच होतं त्यामुळे हा एक चांगला आणि मोठा उद्योग समूह असे चित्र मनामध्ये जाहले. आतमध्ये गेल्यानंतर मला प्रवेश कक्षामध्ये बसवले, तेथे माझ्याआधी दोघे तिघे आधीच पोहचले होते मीही त्यांच्यात जाऊन बसलो आणि पुढच्या प्रक्रियेची वाट पाहत राहिलो. थोड्याच वेळात सर्वजण पोहोचल्याची खात्री झालेनंतर आम्हाला एका सभाग्रहामध्ये बसवले आणि निवड प्रक्रियेची माहिती दिली. प्रथम लेखी परीक्षा होणार होती त्यामध्ये चार वर्षात जे अभियांत्रिकी मध्ये शिकलो होतो त्यावर प्रश्न विचारले जाणार होते. प्रत्येक प्रश्नाला चार पर्याय असणार होते आणि काही प्रश्नांचे चार पाच वाक्यात उत्तर लिहावयाचे होते, नंतर चर्चा सत्र होणार होते. चर्चा सत्रात १० जणांचा एक असे चार समूह करून प्रत्येक समूहाला एक विषय दिला जाणार होता आणि त्यावर प्रत्येकाने आपापले मत मांडायचे होते. आणि शेवटी वैयक्तिक मुलाखत असे एकंदरीत वेळापत्रक होते. सर्वाना एकामागोमाग एक असे बसवून प्रत्येकाला प्रश्नपत्रिका वाटण्यात आली त्यावरच उत्तरे लिहायची होती. दीड तासानंतर आमच्याकडून लिखाण थांबवून सर्व पत्रिका परत घेतल्या. थोड्या वेळाने निकाल घोषित केला आणि ज्यांची नवे पुकारली होती त्यांना चर्चा सत्रासाठी पाठवले. एक पायरी पार पडली होती आणि दुसर्या पायरीवर पाय ठेवायचा होता. पण हिथ काही आमची धडगत नव्हती कारण १० लोकांसमोर बोलायचे हे ज्यावेळी ऐकले होते त्यावेळीपासूनच आमच्या हृदयाचे ठोके वाढले होते. पण नाईलाज होता म्हणून बसावे लागणार होते कारण मधून उठून जाऊ शकत नव्हतो. चर्चेसाठी आत गेलो आणि आमच्यासमोर विषय दिला गेला तो म्हणजे सचिन तेंडुलकर आणि क्रिकेट. विषय तसा सोप्पा आणि काहीतरी बोलण्यासारखं होता पण आधी बोलल्याप्रमाणे आमचे तोंड कोरडे पडले आणि शेवट पर्यंत काही आमच्या तोंडातून एक देखील शब्द बाहेर पडला नाही. पण झाल्या प्रकारानंतर आम्ही मात्र तडक बाहेर पडलो म्हणजे आम्हाला नंतर कळवतो म्हणून बाहेर काढले. पुण्यातली पहिली संधी आणि तिही आम्ही आम्हाच्या स्वाभाविक गुणांमुळे घालवली, खंत होती पण चार चौघात बोलणे आपल्याकडून होणारच नाही अशी खुणगाठच मनात बांधली गेली होती आणि सध्यातरी त्यावर काही उपाय माझ्याकडे नव्हताच. उपाय नव्हता असे म्हणणे चुकीचे आहे असे वाटते, कारण उपाय नव्हते असे नाही पण त्याची अंमलबजावणी आपल्याकडून होणार नाही याची खात्री होती. यालाच बहुदा "आत्मविश्वास" म्हणत असावेत.

........जीवन......!!!!

2010-10-29T00:21:00.002+05:30

येत राहत, जात राहत, काही लाटेवरती तरंगत राहत, असंच काही आपल आयुष्य असतं!! पुन्हा एकदा कोडं................
येणारा प्रत्येक दिवस आल्यासारखा वाटत आसतो, तोपर्यंत नकळत निघून जातो जशी मुठीतून वाळू निघून जाते. आयुष्यातील काही क्षण फक्त आपण सुखाच्या किंवा दुःखाच्या हिंदोळ्यावर झुलत असतो, बाकी सर्व व्यर्थ. म्हणतात सुख आणि दुःख ह्याच जीवनाच्या दोन बाजू, पण नाही! आहे काहीतरी आहे जे या दोहोंच्या पलीकडे आहे. ज्याला सुखाची धार नाही कि दुःखाची किनार नाही, आहे फक्त संथपणा!! काय असते जीवन? खरच उमगल आहे कुणाला जीवनाचे गूढ? प्रत्येकजण आपापल्या-परीने जीवनाची परिभाषा ठरवीत असेल. कोणी आपल्या आयुष्याचे एक इप्सित ध्येय ठरवून त्यालाच आपले जीवन वाहून टाकत असेल. त्याच्यासाठी सर्व सुख, दुःख काडीसमान मानून तेच अंतिम ध्येय संबोधत असेल.
तर काहीजण दररोजच्या जीवनातील लहानसहान क्षणाचा पूरेपर उपभोग घेऊन निखळ आनंद आणि समाधान मिळवत असेल. ध्येय नसतेच असे नाही पण त्याकरिता सर्व गोष्टीचा त्याग व्यर्थ.
जस खेळ, संगीत, राजकारण, समाजसेवा किंवा उद्योग यांचे उत्युच्य शिखर हेच आपल्या जीवनाचे एकमेव कर्तव्य मानून त्याच्यामागे अव्याहतपणे पिच्छा पुरवणे. येणारा प्रत्येक दिवस, दिवसाचा प्रत्येक क्षण हा त्या कर्तव्यपूर्तीसाठी घालवणे. त्यासाठी आपले मित्र, आपले कुटुंबं यांच्याशी काही कर्तव्य असते ते विसरून किंवा पद्धतशीरपणे त्याकडे दुर्लक्ष करून आपले अंतिम एकमेव कर्तव्य पार पाडणेचा प्रयत्न करणे. प्रसिद्धीचे वलय, संपत्तीच्या लाटा यामध्ये गटांगळ्या खात वा सहजतेने तरंगत जीवनाचे मार्गक्रमण करणे. आपल्या कुटुंबाची फरपट करीत जाने. आणि मोठ्या अभिमानाने सांगणे कि हेय शिखर गाठनेसाठी मी याचा त्याग केला, याचा मनमुराद आनंद मिळवायचा टाळला कारण हे माज्या कर्तव्यपूर्तीच्या आड येत होते.
पण खरच आपले जीवन हेय फक्त आपलेच असते? कदाचित याचे उत्तर नाही असेच असेल! वृक्षाला जश्या असंख्य फांद्या असतात त्याचप्रमाणे आपल्या जीवनाचे नाते असेच अनंत प्रकारे कोणा ना कोणाशी जाणते अजाणतेपणे जोडले गेलेले असते. आपल्या प्रत्येक कृतीचा त्यांच्या जीवनावर लहान मोठा फरक पडत असतो. पैसा, प्रसिद्धी हा जीवनाचा एक भाग असला तरी अंतिम सत्य नाही.
आनंद, मजा याची परिभाषा जशी व्याक्तीस्वरूप बदलत असते त्याचप्रमाणे जीवनाकडे पाहणेच दृष्टीकोन प्रत्येकाचा वेगवेगळा असतो.
कदाचित जीवन म्हणजे काय याचा कोणाकोणाला उलगडाच होत नसेल. आपण व्यतीत केलेले आयुष्याचे क्षण हेच जीवन असेल, पण कसे व्यतीत केले हे समजणे म्हणजे जीवनार्थ कळणे होय

मती जिथ गहन पडते

2010-10-22T11:46:00.001+05:30

या माणसाला काय म्हणायचं तेच समजत नाही? मुंबई वर हमाला झालेल्या रात्री मित्राच्या पार्टीत नाचणारा हा आम्हाला शहाणपणा शिकवतोय. म्हणे आम्ही महाराष्ट्रीय लोक आळशी आहोत, आम्ही झोपतो आणि सगळी काम बिहारी करत असतात, बरोबरच आहे दिवसभर इमानाने काम केल्यावर रात्री आम्ही झोपतो आणि याची बिहारी पिलावळ रात्री चोऱ्या आणि दरोडे घालते. म्हणतोय तरी काय उत्तर भारतीय आणि हिंदुस्थानी लोकच मेट्रो सारख्या प्रकल्पावर काम करताहेत याचा अर्थ काय तर आम्ही महाराष्ट्रीय लोक एक तर भारतीय नाही आणि भारत फक्त त्या उत्तर भारतापुरता मर्यादित आहे. मग कशाला तोंड वर करून हिकड मरायला येताय. काय काबाड कष्ट करायचं ते तिथ बिहारात आणि उत्तर भारतात करा की. अरे ज्या लोकसभा मतदार संघातून याचं आख्खं खानदान निवडून येत आलंय त्या उत्तरप्रदेशातील मतदार संघाचा याला उत्कर्ष करता आला नाही आणि निवडणूक आल्यावर त्याच उत्तर भारतीयांची बाजू घेऊन सांगतोय तेच कष्ट करताहेत म्हणून तर आम्ही उभे आहोत. असेल जर दम दाखव म्हणाव उत्तर प्रदेश आणि बिहारला वर आणून. अरे गांधी आडनाव म्हणून लोक तुला थोडेफार ओळखतात नाही तर राहुल नामक व्यक्ती त्याच बिहाऱ्यासांरखी कुठेतरी काबाड कष्ट करीत असली असती.

धर्मनिरपेक्ष म्हणून धर्माचा राजकारण करणारा पक्ष, तुमच्याकडून अपेक्षा तरी काय करायची.

काहीस मनातलं.............

2010-10-13T01:16:00.003+05:30

आज मी अभियांत्रिकी मधील पदवी घेऊन एका नामांकीत उद्योग-समूहामध्ये नोकरी करीत आहे. पदवी पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण होईपर्यंत कधीही मला अभ्यास आवडला नाही. अभ्यास केला तो फक्त परीक्षेच्या भीतीपोटी. आणि परिस्थितीची जाणीव असल्यामुळेच. इथे "आणि" हा शब्द वापरला आहे कारण दोन्ही गोष्टी महत्वाच्या होत्या. परीक्षेची भीती याकरिता, कारण भरपूर गुण मिळवणे आवश्यक होते आणि भरपूर गुण हे उज्ज्वल भवितव्यासाठी हवे होते. प्रत्येक मनुष्याकडे काहीतरी उपजत गुण, कौशल्य असतात, पण काही लोकच त्या उपजत कौशल्याचा उपयोग करून घेऊन आयुष्यात काही करू शकतात. मात्र योग्य शिक्षण घेतलेल्या पैकी बहुतांशी लोक हे प्रगतीपथावर मार्गक्रमन करतात. हे आमच्या मनात ठासून भरलेले होते, कोण आणि कुणी मनामध्ये भरवलं हे आमच्या खिजगणतीतही नव्हते. तसं आमच्याकडे वेगळ, काही वैशिष्ठपूर्ण असं नव्हतंच त्यामुळे आम्ही अभ्यास एक्के अभ्यास करायचं ठरवलं. म्हंटल तर अभ्यास करायला आम्हाला आवडत होत, म्हंटल तर नव्हतं. याच असं कि विज्ञान, बीज-गणित, भूमिती असे विषय आमच्या आवडीचे तर भाषा, इतिहास, कला असे विषय आमच्या नावडीचे. पण परीक्षेत चांगले गुण हवेत तर सगळ्या विषयांचा अभ्यास हा केलाच पाहिजे. त्यामुळे अनासाये इतर विषय देखील आम्ही जबरदस्तीने अभ्यासायचो.
वर सांगितल्या प्रमाणे परीक्षेची भीती वाटायची, प्रत्यक्षात आम्हाला भीती वाटायची ती म्हणजे परीक्षेनंतर येणाऱ्या निकालाची. तसा अभ्यास आम्ही जोर लावूनच करायचो अन प्रश्नपत्रिका देखील जोरातच सोडवायचो. उत्तीर्ण होण हे अपेक्षित होत पण किती गुणांनी आणि कोणत्या क्रमांकाने हे महत्वाचे होत. कारण निकालाबरोबर होत ते अपक्षांचे ओझे. अपेक्षा फक्त इतरांच्या नव्हे, तर जास्त अपेक्षा ह्या स्वतःच्या स्वतःकडूनच होत्या. इतरांच्या अपेक्षा पूर्ण नाही झाल्या तर तुम्ही त्याला समर्पक उत्तर देऊ शकाल पण स्वतःच्या अपेक्षापूर्ती नाही झाल्या तर मात्र काही खैर नाही कारण अपेक्षा करणारे आणि अपेक्षा पूर्ण करण्यास असमर्थ असे दोन्ही फक्त आपणच असतो. दोघांच्या समोरच सगळ घडलेलं असत तेंव्हा कारणीमींमासा व्यर्थच. फसवणारा आणि फसवून घेणारा दोन्ही आपणच असतो.
वर बोलल्याप्रमाणे काही विषयांचा अभ्यास आम्ही जबरदस्तीने करायचो पण याच अर्थ असं नव्हे कि फक्त घोकंपट्टी करायचो. नाही प्रत्येक विषय आम्ही योग्यच अभ्यासला, कारण पाया मजबूत तरच इमारत घट्ट उभी राहते. या उक्तीप्रमाणेच आम्ही प्रत्येक घटक, त्यामागील गमक शोधून मगच पुढे गेलो. पण कधीही आम्ही अपेक्षांना खरे उतरलो नाही न स्वतःच्या ना इतरांच्या. याबद्दल इतरांचं काय मत हे माहित नाही पण हे मात्र नक्की कि नेहमीच आम्ही स्वतःच्या नजरेत कधीच भरलो नाही. प्रत्येक वर्गात योग्य गुणांनी उत्तीर्ण होत गेलो यातच काय ते समाधान पण वेगळ असं काही आमच्याकडून काही घडले नाही जे बऱ्याच लोकानी आमच्याकडून अपेक्षित केल होत. दहावी अशीच चांगल्या गुणांनी उत्तीर्ण झाल्यानंतर पदविके साठी प्रवेश घेतला आणि कोल्हापूरशी थोडी जवळीक निर्माण झाली. पूर्वीपासूनच का कोणास ठावूक कोल्हापूर बद्दल एक आपुलकी वाटत होती, ती या तीन वर्षात आणखीन घट्ट झाली. पदविकेचा अभ्यासक्रम देखील तीन वर्षात पूर्ण झाला. तीन वर्षात काय अनुभवयास मिळाल ते म्हणजे तेथील लोकांची हरभराच्या झाडावर चढवण्याची प्रवृत्ती. जे जिथ नसतच ते तिथ कसा आणायचं आणि समोरच्या व्यक्तीच्या गळी कस उतरवायचं ते शिकावं ते फक्त इथंच.
पदाविकेनंतर प्रवेश झाला तो पदवीच्या शिक्षणासाठी. जयसिंगपूरमध्ये मग आम्ही पुढील शिक्षणास सुरुवात केली. आणखी तीन वर्षे. म्हंटली तर होती मागील तीन वर्षाची उजळणी म्हंटली तर होती थोडीशी एक पायरी वर. इथेही आम्ही आत्तापर्यंत होतो तसाच थोडासा शांतच होतो. नाही म्हणायला आमची बडबड चालायची ती पण जवळच्या थोड्या मित्रांबरोबरच. उर्वरित सर्व ठिकाणी आम्ही मात्र मौन व्रतच घेतलेलं असायचं. पदविका आणि पदवी शिक्षण होई पर्यंत एक गोष्ट जाणवली ती म्हणजे मी थोड्याच लोकांना ओळखायचो आणि त्याहूनही थोडी लोक मला ओळखायचे. बघता बघता हि देखील तीन वर्षे संपली आणि ज्या जाणीवेतून हे शिक्षण घेतले त्या जाणीवेला जाणून द्यायची वेळ झाली होती कि नाही आहे आजून पण तुझी मला जान आहे.
एवढ मात्र नक्की या पूर्ण प्रवासामध्ये मला कशाची कमी भासली नाही, जे ओंजळी भरून भरून मला दिल गेल ते म्हणजे प्रेम, आपुलकी. दुसर काही नसलं तरी चालेल मात्र या एका गोष्टीवर माणूस नक्कीच तरून जातो आणि तेच मला माझ्या आयुष्यामध्ये कधीही कमी पडलेलं नाही. मला भरभरून जे दिल गेल त्याची परत फेड होतेय, नाही होतेय याची खंत किंवा एक जाणीव मनामध्ये राहूनराहून येते पण अनेक प्रश्नाप्रमाणे अनुत्तरीतच राहून जाते...............................................................

नियंत्रण

2010-10-12T21:46:00.000+05:30

खरंच! आपल्या शरीरावर किंवा मनावर नियंत्रण असतं कोणाचं?
हे जे एक विशिष्ठ नाव धारण केलेलं आपल शरीर, आपण सर्वत्र मिरवत असतो, त्याच्या एकंदरीत कार्यावर अंकुश ठेवत कोण असतो? दैनंदिन आणि नेहमीच्या चौकटीपेक्षा वेगळे असे कार्यक्रम आपण उरकत असतो, तो साचेबद्ध चालणारा व्यवहार कोणाच्या अधिपत्याखाली चाललेला असतो? रात्री झोपल्यापासून ते पुन्हा दुसऱ्या रात्री झोपेपर्यंत क्षणाक्षणाला काही तरी घडत असते किंवा आपण काही कठीण सुलभ निर्णय घेत असतो. निर्णय घेण्यापासून त्याच्या अंमलबजावणीपर्यंत आपल्या शरीराकडून अनाहूतपणे होणाऱ्या कार्याचा उगम नेमका असतो कुठे?
वैज्ञानिक दृष्टया विचार केला तर लहान आणि मोठा मेंदू आपल्या सर्व कार्यावर एकंदरीत नियंत्रण ठेवतो. पण पुन्हा मनात प्रश्न निर्माण होतो तो जर खरोखरच शरीराच्या कार्याची सर्व हालचाली किंवा सर्व कार्यपद्धतीवर जर नियंत्रण ठेवत असेल तर अनाहूतपणे ते नियंत्रण स्वतः आपल्याकडेच आहे असे म्हणायला काय हरकत नाही. पण सारासार विचार करिता याचा पुरावा काही मिळत नाही. पुरावा नाही असे विधान अशाकरिता केले आहे कि एखादि व्यक्ती काहीतरी विचार करून कार्यास आरंभ करते पण काही केल्या विचार आणि कार्य याची सांगड लागत नाही. विचार करणारा आणि प्रत्यक्षात आणणारा व्यक्ती हि तोच आणि कृतीनंतर असे आपण ठरवले नव्हतेच असा म्हणणारा व्यक्ती हि तोच. का हा विरोधाभास?
दैनंदिन जीवनात बहुतांशी व्यक्तींना काही न काही सवयी, व्यसने, छंद असतात. या गोष्टी चांगल्या असतील असे नसतेच तेंव्हा ती व्यक्ती त्या सोडायचं प्रयत्न करते. म्हणजे ठरवते. ठरवणे हि क्रिया आपल्या मेंदूच्या सहकार्याने होते म्हणजे त्याच्याच अधिपत्याखाली होते तरीसुद्धा सर्वच व्यक्ती त्या व्यसनापासून दूर जाऊ शकत नाही. धूम्रपानाच उदाहरण घेतलं तर बहुंताशी व्यक्ती ते सोडायचं ठरवतात, तसा संदेश ते सर्व भागापर्यंत पोहचवला जातो पण शेवटी त्या आदेशाच उल्लंघन हे शरीराचाच भागाकडून होते आणि पुन्हा एकदा धुम्रपानास सुरुवात होते. हे झाले धुम्रापानाबद्दल पण काही व्यक्तींना अशा काही सवयी असतात कि सार्वजनिक ठिकाणी गेल्यानंतर त्या सवयीमुळे त्याला लज्जित व्हाव लागत जस नखे तोंडाने कुरतडणे, नाकात बोटे घालून गोल फिरविणे, सतत पायाची किंवा हाताची हालचाल करत राहणे, एखादी विशिष्ठ अशी क्रिया केल्यानंतरच प्रातःविधी साठी मोकळे होणे इत्यादी इत्यादी ......!
पण शेवटी प्रश्न हा अनुत्तरीतच राहिला जसा मागच्या प्रमाणे पुढील आयुष्यानाध्ये उत्तर शोधण्यासाठी आणि उत्तर मिळाल्यानंतर कशासाठी शोधात होतो याचे उत्तर मिळवण्यासाठी उर्वरित आयुष्य..................!

देश माझा मोठा

2010-09-30T22:34:00.002+05:30

देश माझा मोठा भारत त्याचं नाव,
सकल जगतात धर्मनिरपेक्ष म्हणून भाव,
पण राजकीय पंक्षाचा येथे वेगळाच डाव,
पदोपदी जनतेच्या मनावर घालतात जातीचाच घाव....!

काय करावे.................

2010-09-18T01:20:00.003+05:30

काय करावे ते सुचत नाही,
अन सुचाल्याशिवाय काही करवित नाही,
दोहोंच्या द्वंद्वामध्ये मी मात्र शांत आहे,
ना सुचत आहे, ना करत आहे..............!

वादळ................?

2010-08-30T23:38:00.001+05:30

एक वादळ उठलंय मनामध्ये,
म्हंटल शमवू त्या वादळाला,
उभी करून विचारांची अजोड भिंत आडवी त्याला,
एक एक पाय घट्ट रोऊन, तोंड देऊ त्या वादळाला,
करू शर्थीचे प्रयत्न आणि थोपउ त्या वादळाला,
पण राहून राहून येतो एकाच विचार मनामध्ये,
चाललोय मोठ्या हिंमतीन, तोंड द्यायला त्या वादळाला,
पण व्यर्थ ते सर्व, न उमगे दिशा त्या वादळाची,
न समजे ते वादळ कसले,
विचारांचे काहूर माजलेय, दिशाहीन, ध्येयहीन भरकटतेय,
गावावर सोडलेल्या वळूप्रमाणे हुंदडतय ते,
राहून राहून शोधतेय एकाच उत्तर, मिळणार का मज ते ध्येय,
मग उठेल असेच एक वादळ,उद्दात्त त्या ध्येयासाठी,
का असेच उठणार वादळ आयुष्यामध्ये,
सदैव तयार पुसण्यासाठी, पाऊलखुणा त्या जीवन रेतीवरील.

आणखी एक कोडे...............?

2010-08-25T07:35:00.000+05:30

मनुष्यप्राणी! म्हणे सर्वात बुद्धिमान प्राणी! स्मृतीदेखील विलक्षण, समाजप्रिय प्राणी.
पण का बर ह्याच प्रत्यंतर सहसा मिळत नाही?
का बर काही कालावधीतच मनुष्यच मनुष्याच्या विस्मृतीत जातो?
जाणते अजाणते थोड्याफार काळात मनुष्य आपल्या गतकाळाच्या सर्व मृत-जीविताना मूठमाती देऊन समोर येऊ घातलेल्या नवीन मृत-जीविताना आपलासे करतो.
असं समजावं का, की ते स्मृतीपल्याड गेलेले ते कदाचित त्याला भावले नसतील, कधी आपलेसे वाटली नसतील. पण तसं तरी कधी जाणवलं नाही. ज्याच्याबरोबर आयुष्याची काही वर्षे व्यतीत केली असतील, जरी सगळेच भावले नसले तरी थोडे तरी त्याच्या जवळचे असतील तरीदेखील का हि विस्मृती?
आणखी एक कोडे...............?
पुढील आयुष्यात उत्तर शोधण्यासाठी.......

जीवनाच्या एका वळणावर .............

2010-08-16T23:17:00.002+05:30

              प्रत्येकजण आपापल्या जागेवर बरोबरच. सध्यस्थितीत ज्याचीत्याची वागणूक योग्यच. पण हे तर पडसाद होते गतकाळातील जाणते अजाणते झालेल्या कर्माचे. त्या आठवणी केव्हांच स्मृतीच्या पडद्याआड झाकोळल्या गेलेल्या असतात. पण जेव्हां त्याच आठवणी काळाचा तो जाड पडदा बाजूला सारून समोर आ वासून प्रकट व्होतात तेव्हां कोण जाणे त्या देहाची काय अवस्था होत असेल.
              परिणाम चांगले किंवा वाईट, जेव्हां घटना अनपेक्षित घडते तेव्हां मनाची चलबिचल हि आपसूक आलीच. खरी कसोटी तर, जेव्हां त्या घटनेचा परिणाम म्हणून वैयक्तिक जीवनामध्ये भूचाल येवून व्यवस्थित मार्गक्रमण करीत असलेल्या संसाराची वानवा होते. व्यक्तीने तेव्हां सहनशीलता दाखवून चुकीचे परिमार्जन करून, समोरील व्यक्तीला विश्वासात घेऊन त्याच्या सहविचाराने त्या घटनेच्या परिणामाचे शिथिलीकरण केले पाहिजे.
              खंबीर साथ, विचारांची परिपक्वता समोरील व्यक्तीला पारखण्याची जान, परिस्थितीची उकल करणेची क्षमता, थोडासा भविष्याचा वेध अशा काही गोष्टी व्यक्तीने आत्मसात करायचा प्रयत्न केला तर काय घडेल?
              खरच काही बदल घडतील या जीवनामध्ये?

2010-08-02T23:11:00.001+05:30

वैचारिक वाटचाल
१ ऑगस्ट, बहुतांशी लोकांनी साजरा केला तो फ्रेंडशिप डे म्हणूनच. बरयाच लोकांना जरी विचारलं तरी सांगता येणार नाही तरी पण एक प्रथा किंवा एक (अंधा) अनुकरण म्हणून साजरा केला तो दिवस.
नाही साजरी केली ती एका जहाल स्वातंत्र्य सेनानिची पुण्यतिथी. कोण होती ती व्यक्ती हिंदू मुस्लीम ऐक्याचे प्रतिक, जहाल विचारवादी, सार्वजनिक गणेशउत्सवाचे प्रणेते श्री बाल गंगाधर टिळक.
थोडी फार वाटतेय का नाही आजूनपण ..............! थोड वाकून बघा तुमच्या मनामध्ये, आत्मकेंद्रित होऊन जरा विचार करा नक्की आपल्याला जायचं कुठ आणि चाललोय कुठ?

जाणीव

2010-07-22T19:40:00.000+05:30

एक अनामिक भीती वाटतेय, पदोपदी एकटेपणाची जाणीव होतेय!
बंर, म्हंटल बघू तरी नक्की वाटतेय कशाची भीती,
पण सापडलंच तर ती भीती कसली अन आम्ही मानस कसली!!!!!!

2010-07-03T16:48:00.003+05:30

आठवण
आठवणी न विसरू शकतो , न पकडून ठेऊ शकतो,
बरया न झालेल्या जखमेवरील खपली प्रमाणे, आठवणी हि दुखरया असतात,
खपली निघाली कि, भळाभळा रक्त वाहू लागते, अन टचकन डोळ्यात आसव आणत,
आठवणी, सुखद व दुखद क्षणाच्या, आल्याच; तर आहेच भळाभळा वाहने आश्रुंचे,
नयनातुनी आमच्या, परी! परवडले ते वहाणे रक्ताचे जखमेतुनी .

I am searching for myself

2010-02-15T12:48:00.000+05:30