Sosyal Bilgiler

Yeni Zelanda'da Sosyal Bilgiler Eğitimi

2023-01-07T23:32:00.002+03:00

eni Zelanda'da sosyal bilgiler eğitimi, öğrencilerin insanların, toplumların ve kültürlerin öğrenmelerine yardımcı olmak amacıyla tasarlanmış bir ders programıdır. Sosyal bilgiler, öğrencilere geçmiş ve şimdiki toplumlar hakkında bilgi verir ve onların gelecekteki toplum üyeliğine nasıl hazırlandıklarını öğretir. Sosyal bilgiler dersleri, öğrencilere demokrasi, insan hakları, sosyal adalet ve diğer önemli konular hakkında bilgi verir.Sosyal bilgiler dersleri, Yeni Zelanda'da ilkokul ve ortaokul düzeyinde verilir. Öğrenciler, geçmiş ve şimdiki Yeni Zelanda toplumları hakkında öğrenir ve aynı zamanda Avustralya, Asya ve Pasifik adaları gibi diğer bölgeler hakkında da bilgi edinirler. Öğrenciler ayrıca, insanların farklı kültürler arasındaki ilişkileri ve iletişimi öğrenirler.Yeni Zelanda'da sosyal bilgiler dersleri, öğrencilere okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmeyi amaçlar. Öğrenciler ayrıca, araştırma yapma, problem çözme ve karar verme becerilerini de geliştirirler. Sosyal bilgiler dersleri, öğrencilere aynı zamanda düşünme becerilerini de geliştirir ve onların kendilerini ifade etme yeteneklerini artırır.Sonuç olarak, Yeni Zelanda'da sosyal bilgiler eğitimi, öğrencilere geçmiş, şimdiki ve gelecekteki toplumlar hakkında bilgi verir ve onları demokrasi, insan hakları ve diğer önemli konular hakkında düşünmeye teşvik eder. Bu eğitim, öğrencilere okuma, yazma, dinleme, konuşma ve düşünme becerilerini geliştirir ve onların kendilerini ifade etme yeteneklerini artırır.

Uygur Devleti

2023-01-02T16:44:00.002+03:00

Uygur Devleti, Orta Asya'da kurulan bir Türk devletidir. Devletin kuruluşu, 8. yüzyıla tarihlenir ve Doğu Türkistan bölgesinde kurulmuştur. Uygur Devleti, Türk dilini resmi dil olarak kullanmış ve Türk kültürünü benimsemiştir. Devletin hükümdarları, Türkçe yazılı resmi belgeler hazırlamış ve Türkçe olarak yönetimini yürütmüşlerdir.

Uygur Devleti, Çin ile olan ticaret ilişkileri sayesinde zenginleşmiş ve güçlenmiştir. Ayrıca, Uygur Devleti, Orta Asya'da önemli bir ticaret merkezi olmuştur. Devletin hükümdarları, Çin'den gelen ticaret yolu olan "Hâkimiyet Yolu"nu (Silk Road) kontrol etmişler ve bu sayede Çin ile ticaret yapmışlardır.

Uygur Devleti, ayrıca Budizm'i benimsemiş ve Budist rahipleri tarafından yönetilmiştir. Budizm, Uygur Devleti'nin resmi dini olmuş ve devletin hükümdarları tarafından da benimsenmiştir. Bu sayede, Uygur Devleti, Orta Asya'da Budizm'in yayılmasında önemli bir rol oynamıştır.

Uygur Devleti, 10. yüzyılda Çin'den gelen saldırılar sonucu yıkılmış ve Çin'in egemenliğine girmiştir. Ancak, Uygur Devleti'nin etkisi hala Orta Asya'da hissedilmektedir ve Türklerin tarihinde önemli bir yere sahiptir.

Sosyal Bilgiler Özgür Düşünce Ortamının Bilime Etkisi

2022-04-01T14:09:00.002+03:00

 Bilimin ilerlemesi ve bilimsel çalışmaların yapılabilmesi için en önemli koşul, özgür düşünce ortamının sağlanmasıdır.  Tarihi dönemler incelendiğinde insanların düşüncelerini özgürce ifade edebildikleri ortamlar yeni fikirlerin ortaya çıkmasına ve bilimsel çalışmaların yapılmasına olanak sağlamıştır. 16  İyonya Medeniyeti deniz koloniciliği ile uğraşırken bir yandanda özgür düşünce ortamını oluşturarak bilimsel çalışmaların önünü açmıştır. Özgür düşüncenin sonucunda Pisagor, Tales, Hipokrat, Homeros ve Diyojen gibi dünyaca ünlü bilim insanlarının yetişmesini sağlamıştır. Bu bilim insanları, matematik, tıp, edebiyat ve felsefe gibi alanlarda önemli çalışmalar yapmışlar ve bilimin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır.  Orta Çağda Avrupa‟da Skolastik düşünce yani kilisenin kontrolünde olan ve dine dayalı değişmez düşünce hakimdi. Özgür düşünce kilisenin menfaatlerini ve otoritesini zayıflattığı için yasaklanmış ve kilisenin düşüncelerinin dışında açıklanan düşünceler cezalandırılıyordu. Kısaca Avrupa orta çağ da karanlık çağı yaşamaktaydı.  Avrupa‟nın tam aksine İslam coğrafyasında bilimsel gelişmeler özgür düşünce ortamının sunulması sayesinde altın çağını yaşıyordu. Özgür düşünce ortamı sile birlikte yeni fikirler, bilimsel çalışmalar büyük ilgi ve destek görüyordu. Devletler ve devlet adamları bilime, bilim insanına değer veriyor ve bilimsel çalışmaların yapıldığı medreseler inşa ediyordu.  15. ve 16. yüzyıllarda Avrupa‟da gerçekleşen Rönesans ve Reform hareketleri sonunda skolastik düşünce zayıflamış, özgür düşüncelerin açıkça söylenmeye başlamasıyla pozitif düşünce yaygınlaşmıştır. Bu dönemde açıklanan düşünceler deney ve gözlem yolu ile ispatlanmaya çalışılmıştır.  Kilisenin bilim ve düşünce ortamı üzerinde etkisini kaybetmesiyle 18. yüzyılın sonlarına doğru gerçekleşen Fransız İhtilâli ile hürriyet, adalet ve eşitlik gibi kavramlar, tüm dünyaya yayılmaya başlamıştır. Bu kavramlar, özgür düşüncenin gelişmesine ve yayılmasına katkıda bulunmuştur.  1948 yılında ilan edilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi‟nde “Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğü hakkı vardır. Bu hak hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir.” maddesi ile düşünceyi açıklama özgürlüğü, uluslararası alanda güvence altına alınmıştır

Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan İnkılaplar

2022-03-28T22:18:00.001+03:00

Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan İnkılaplar

Gazi’nin daha milli mücadele sürerken Maarif Kongresi’ni düzenlemesi. Neyi kanıtlar?

Eğitime önem verdiğini

Türk milletinin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşmasını, Cumhuriyeti koruyacak ve geliştirecek bir neslin yetiştirilmesi için eğitim sisteminin düzenlenmesi zorunluydu.

Osmanlı ülkesinde, Dinî eğitim veren medreseler, Batı tarzında eğitim veren mektepler ve azınlıklar ile yabancılara ait okullar eğitim veriyorlardı.

* Neyi kanıtlar?

Eğitim birliği olmadığını

Azınlıkların kendi okulları, yabancı devletlerin(Fr., İng., Alm., ABD,…) açtığı okullar vardı ki bunların kuruluş amaçları, eğitim programları ve yönetimleri devlet denetimi dışında idi. Bu okulların bazılarında düşmanca bir zihniyetle bölücü ve yıkıcı bir eğitim verilmekteydi.

* Bir ülkede farklı eğitim anlayışlarıyla faaliyet gösteren okulların bulunması neye yol açabilir?

Dünya görüşleri farklı nesillerin yetişmesi, bu nesillerin ülke ile ilgili konularda çatışma içinde olmaları

Tevhid-i Tedrisat Kanunu: (3 Mart 1924) ∎ Ülkedeki bütün yerli-yabancı okullar Milli Eğitim Bakanlığı’nın yönetim ve denetimine bağlandı. neyi kanıtlar?

Eğitim birliği sağlandığını, eğitim alanında bağımsızlığımızın korunduğunu

∎ Dini ağırlıklı eğitim veren medreseler kapatıldı. neden?

Eğitim birliğini sağlamak, laik ve çağdaş eğitimi gerçekleştirmek amacıyla

∎ Kız ve erkek öğrencilerin aynı yerde karma olarak eğitim görmeleri

∎ İlköğretimin tüm vatandaşlar için parasız ve zorunlu olması esası getirildi. Neyi kanıtlar?

Sosyal devlet anlayışının gerçekleştirildiğini, eğitimde fırsat eşitliği sağlanmaya çalışıldığını

∎ Okullarda okutulan dersler; milli kültürü benimseten ve bilimsel esaslara uygun hale getirildi.

Sonuçta laik, çağdaş, milli ve bilimsel bir eğitim sistemi oluşturuldu.

Cehalete Karşı Açılan Savaş

Ülkemizde bırakın eğitimli olmayı, okuryazar oranı bile çok düşüktü (yaklaşık %10)

Atatürk’ün eğitimdeki en önemli hedefi; büyük çoğunluğu okuma yazma bilmeyen halkımızı okur-yazar hale getirmek- cahilliği ortadan kaldırmaktı.

“Büyük Türk milletine, onun bütün emeklerini verimsiz duruma sokan, zor yolun dışında kolay bir okuma yazma anahtarı vermek gerektir. Büyük Türk milleti, bilgisizlikten, az emekle ancak kendi güzel ve asil diline kolay uyan bir araçla kurtulabilir. Bu okuma yazma anahtarı ancak Latin aslından alınan Türk alfabesidir.”

* Gazi’ye göre, harf inkılâbının gerekçeleri nelerdir?

Arap alfabesi ile okuma-yazmanın çok zor olması(özellikle sesli harflerin olmaması nedeniyle), Arap alfabesinin Türkçenin ses özelliklerine uygun olmaması

1 Kasım 1928’de TBMM’de kabul edilen yasa ile Latin kökenli ‘Yeni Türk Harfleri’ kabul edildi. Ardından Yeni Türk alfabesini halkımıza öğretmek- okuryazar oranını yükseltmek amacıyla amacıyla Millet Mektepleri açıldı. Bütün Türkiye büyük bir okul haline gelmişti. Yeni harflerin kullanılmasını yaygınlaştırmak için 16-45 yaş arasındaki çok sayıda vatandaşın katıldığı kurslar düzenlenmiştir.

Yalnızca 1 Ocak 1929 tarihinde başlayan ders yılında bir milyondan fazla kişi derslere devam etmiş ve %50 başarıyla 500 binden fazla insan okuma yazma öğrenmiştir. 1936 yılına kadar süren seferberlikte bu rakam 2,5 milyonu geçti.

Atatürk, yeni alfabeyi tanıtmak, bu alfabenin benimsenmesini ve öğrenilmesini kolaylaştırmak için yurt gezisine çıktı. Birçok ilde yazı tahtasının başına geçerek yeni alfabeyi halka öğretmeye çalıştı, halka örnek oldu. Bu nedenle kendisine Başöğretmen unvanı verildi.

Harf inkılâbı ile Türk toplumunun çağdaşlaşması yolunda büyük bir adım atıldı.

Milli Kültür, Milli Kimlik

Kültür, toplumların kimliğidir. Atatürk, ulusal bir kültürün oluşturulmasını, halkı bir arada tutacak bağ olarak düşünülüyordu.

Dönemin batılı kaynakları, Türkleri dünya medeniyetine katkısı olmayan, yeteneksiz, sarı ırktan bir millet olarak tanıtıyorlardı. Hatta bu konularda daha ileri giderek Türklerin Avrupa’dan Asya’ya sürülmesi gereken bir barbarlar topluluğu olduğunu savunuyorlardı. Türkler ise tarihlerinin ve millî kültürlerinin yeterince farkında olmadıkları için bu asılsız propagandalara karşı koyamıyor ve kendilerine güvenlerini kaybediyorlardı.

Bu durum karşısında öğrencilik yıllarından beri tarihe ilgi duyan Gazi ise Türk milletinin köklü ve zengin bir tarihe sahip olduğunu biliyordu. Türklerin tarih boyunca kurduğu büyük devletler, dünya uygarlığının gelişimine sağladığı katkılar araştırılacak; bu sayede Türk tarihine yöneltilen olumsuz eliştirilere yanıt verilmiş olacaktı.

 Gazi, tarih konuları üzerine çalışıyor.

“Büyük devletler kuran atalarımız, büyük ve kapsamlı uygarlıklara da sahip olmuştur. Bunu aramak, incelemek, Türklüğe ve dünyaya bildirmek, bizler için borçtur. Türk çocuğu atalarını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır.

Gazi, tarih inkılabı ile Türkleri milli kimlik sahibi bir millet haline getirmek istiyordu.

Türk tarihinin köklerini(İslam öncesi) araştırmak ve Türklerin dünya medeniyetine katkılarını ortaya çıkarmak amacıyla Türk Tarih Kurumu kurulmuştur.

Milli dil, millî kültürü öğrenmenin ve gelecek nesillere aktarmanın vazgeçilmez araçlarından biridir. Bu yönüyle de insanları birbirine yakınlaştıran ve onların bir millet hâline gelmesini sağlayan ana etkenlerdendir.

Gazi, Türk dilinin de Türk tarihi gibi, bilimsel incelemelere tabi tutularak, güzelliği ve zenginliğinin ortaya çıkarılması amacıyla 1932’de TDK’yı kurdurttu.

En uzak köye ve mezralara dek gidildi. Sekiz ay içinde, halk ağzından 125.988 Türkçe sözcük derlendi; bir yıl sonra bu sayı 129.792’ye çıktı. Böylece Türk dilinin zengin bir dil olduğu kanıtlandı.

Gazi’nin bir cumhurbaşkanı olarak, TDK çalışmalarına başkanlık etmiş, Türk Dil Kurultayı’nı toplamıştır.

Dilimize yerleşmiş yabancı kökenli kelimelerin atılarak, yerlerine Türkçe karşılıklarının bulunması çalışmaları yapıldı. Amaç Türkçeyi yabancı dillerin egemenliğinden kurtarılması idi. Zira dil bir milletin bağımsızlık sembollerinden biridir.

Atatürk’ün geometri terimlerini Türkçeleştirmesi dilde sadeleştirme çalışmalarına doğrudan katkıda bulunmuştur.(açı, üçgen, beşgen, çember, eşit, yatay, dikey…)

Gazi, tarih-dil öğretecek akademisyenler yetiştirmesi hem de hem de üniversitelerin de tarih-dil alanında çalışmalar yapması için Ankara’da DTCF’nin kurulmasını sağlamıştır.

TTK ve TDK’nın kurulması, Atatürk ilkelerinden milliyetçilik ile doğrudan ilişkilidir.

Üniversite Reformu

* Üniversite inkılabı neden yapılmıştır?

Gazi, çağdaş uygarlığın temelinin bilime ve onun uygulamaya geçirilmesiyle ortaya çıkan teknolojiye dayandığını biliyordu. Bilimin ve teknolojinin üretilip geliştirildiği yerler ise üniversiteler idi. Ancak Kurtuluş Savaşı’ndan yeni çıkmış olan ülkemizde üniversite eğitimi yetersizdi.

Öncelikle Avrupa ülkelerindeki üniversitelere öğrenciler gönderdi.

Osmanlı döneminden kalan tek üniversite İstanbul’daki Darülfünun idi. Ancak Darülfünun, Türkiye’nin bilimsel gelişimi ve kalkınması yolunda kendisinden beklenen katkıyı sunamadı. İnkılapların halka benimsetilmesinde Darülfünun’dan gerekli destek alınamadı.

Türkiye’ye davet edilen Prof. Malche’den Darülfünun hakkında rapor hazırlaması istendi. Malche raporunda; üniversitede bilimsel yayın yapılmadığını hem hocaların bilgi düzeylerinin hem de eski yöntemlere dayalı ezberci eğitim yapıldığınıˇvurguladı. Öğretim üyelerinin yurt dışında yetiştirilmesi, yabancı dil eğitimine önem verilmesi, öğrencilerin araştırmaya yöneltilmesi, derslerde uygulamaya önem verilmesi gibi önerilerde bulundu. Ayrıca üniversitenin halka yönelik konferanslar düzenleyip bir dergi çıkararak toplum ile iletişim kurması gerektiğini belirtti.

TBMM’de kabul edilen bu kanunla Darülfünun kapatıldı ve onun yerine 1 Ağustos 1933’te İstanbul Üniversitesi kuruldu. Üniversitede tıp, edebiyat, hukuk ve fen fakülteleri ile çeşitli yüksekokullar oluşturuldu. Gazi, bir yandan bilimsel anlayışa sahip bir öğretim kadrosu kurulmasına önem verirken diğer yandan 1930’lu yıllarda Almanya’daki baskıcı

rejimden kaçan bilim insanlarının Türkiye’ye gelmesini sağladı.

Yeni Türk Devleti’nin araştıran, sorgulayan, bilimsel değerleri rehber edinen(?), yeniliklere açık(?), ulusuna hizmet etme aşkı ile dolu(?) gençlere ihtiyacı vardı.

* Buna göre, üniversite reformu, hangi Atatürk ilkeleri üzerine inşa edilecektir?

Laiklik, inkılapçılık, milliyetçilik

Güzel Sanatlar ve Spordaki Gelişmeler

“Bir millet ki resim yapmaz, bir millet ki heykel yapmaz, bir millet ki fennin gerektirdiği şeyleri yapmaz; itiraf etmeli ki o milletin ilerleme yolunda yeri yoktur.”

* Gazi’nin yukarıdaki sözleri nasıl değerlendirilebilir?

Sanatta gelişmeyi çağdaşlaşmanın bir gereği olarak görüyor.

“Efendiler. Hepiniz mebus olabilirsiniz, vekil olabilirsiniz; hatta cumhurbaşkanı olabilirsiniz; fakat sanatkâr olamazsınız.” Sözleri neyi kanıtlar?

Gazi’nin sanata ve sanatçıya büyük değer verdiğini

Atatürk, güzel sanatların ve sanatçıların desteklenmesini devletin görevlerinden biri olarak gördü. Onun çağdaş Türk sanatının gelişmesi için harcadığı çabalar sonucunda da ülkemiz müzik, resim ve heykelcilik sanatlarında önemli gelişmelere sahne oldu. Gazi, ulusal bir kültür oluştururken sanatı bu sürecin önemli bir unsuru olarak gördü.

Atatürk’ün müzik alanındaki düşüncelerini gerçekleştirmek amacıyla 1924 yılında Ankara’da (Batı) müzik öğretmeni yetiştirmek üzere Musiki Muallim Mektebi açıldı. Onu 1926’da Batı müziği çalgılarının eğitimini vermek üzere açılan İstanbul Belediye Konservatuarı izledi. 1936’da ise Ankara Devlet Konservatuvarı açıldı. Cumhuriyet konservatuvarlarında yapılan çalışmalarla dünya çapında orkestra şefleri, piyanistler, sopranolar ve keman sanatçıları yetişti.

Çağdaş anlamda ilk orkestra olan Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası kuruldu(1932) ve konserler vermeye başladı.

Mustafa Kemal, sahne sanatlarına da büyük ilgi gösterdi. Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından hemen sonraki günlerde tiyatrocu Bedia Muvahhit’in sahneye çıkarak öncü olmasını istemiş, bu şekilde Türk kadınının toplum baskısı ve sahne korkusunu aşmasında çok önemli bir katkı sağlamıştır.

Atatürk’ün çabalarıyla cumhuriyetimizin ilk ressamlarını ve heykeltıraşlarını yetiştirmek amacıyla 1926 yılında kurulmuş olan Gazi Terbiye Enstitüsünde bir resim bölümü açıldı. 1927 yılında ise Osmanlı Dönemi’nden kalan Sanayi-i Nefise Mektebi (Güzel Sanatlar Okulu) Güzel Sanatlar Akademisine dönüştürüldü.

Okullarda resim, müzik dersleri okutulmaya başlandı.(1924)

“Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir.”

Gazi, ünü ressam İbrahim Çallı ile ‘Resim ve Heykel Müzesi’nin açılışında sergilenen eserleri inceliyor 1937

Atatürk birçok spor dalıyla ilgilendi ve ülkemizde sporun gelişmesine önem verdi; sporu millî eğitim politikalarının bir parçası olarak değerlendirdi. Dünyada beden eğitimini ülkesinde zorunlu hale getiren ilk devlet adamıdır.

Öncelikle Türk sporcularını yetiştirecek, beden eğitimi öğretmenleri ve spor uzmanları yetiştirmek üzere bir kurs açtırmıştır. 1922’de Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı adlı teşkilat kurularak sporun ve sporcunun maddi-manevi anlamda desteklenmesini sağlandı.

1930’da çıkarılan “Belediye Yasası” ile belediyelere spor alanları, stadyumların yapılması ve işletilmesi ile ilgili bazı yükümlülükler getirilmiştir.

Atatürk’ün Türk sporuna kazandırdığı en önemli unsurlardan biri de bayan sporculardır. Türk kadını 1926’da atletizm pistlerinde görülmeye başlarken, dünya kadınları Olimpiyatlarda ilk kez 1928’de pistlere çıkmıştır.

* Yukarıdaki paragraf Gazi’nin hangi özellikleri ile ilişkilendirilebilir? Hangi sonuçlar çıkarılabilir?

Yenilikçi olması, kadın erkek eşitliğini her alanda gerçekleştirmeye çalıştığını…

1081 İZMİR’İN FETHİ BİLGİ NOTU

2022-03-21T09:07:00.004+03:00

1081 İZMİR’İN FETHİ ANMA ETKİNLİKLERİ BİLGİ NOTU

İzmir yüzyıllara yayılan çetin mücadeleler sonucunda kalıcı olarak fethedilmiş ve bir Türk yurdu olabilmiştir. Ege’nin kilit noktasındaki bu güzel kent Malazgirt Savaşı sonrasında Bizans’tan Çaka Beyliği’ne, Venedik ve Cenevizlilerden Aydınoğulları’na, Timur Devleti’nden Osmanlılar’a kadar birçok siyasi güç ve kavmin yer aldığı savaşlara sahne olmuştur.

İzmir’i fetheden ilk Türk fatihi Çaka Bey’dir. 1081 yılındaki fethin ardından Çaka Bey bu kentte 40 parçalık bir donanma inşa ettirdi ve tarihteki “İlk Denizci Türk Beyi” oldu. Donanmasıyla Foça ve Urla’nın ardından Midilli, Sakız, Sisam ve Rodos adalarını fethetti. İzmir’i fetihlerinin merkez üssü olarak kullanan Çaka Bey, İstanbul’u fethetmeyi de kafasına koymuştu. Bu amaçla İstanbul yolu üzerindeki kaleleri hedef almaya başladı. Ne var ki Bizans entrikaları sonucunda, damadı Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıçarslan tarafından Çanakkale’de öldürüldü. Onun ölümünden sonra Türkler bir süre daha İzmir ve çevresine hâkim olsalar da I. Haçlı Seferi sırasında Bizanslılar İzmir’i geri aldı. 1098 yılında kentteki 10.000 civarında Türk’ün katledilmesiyle de İzmir’deki ilk Türk varlığı kanlı bir şekilde sona erdi.

Türklerin İzmir’e geri dönmeleri Çaka Bey’in ölümünden yaklaşık iki yüzyıl sonra gerçekleşti. Aydınoğulları Beyliği’nin başındaki Mehmet Bey, 1317’de Kadifekale’yi ele geçirdi. Ancak o yıllarda İzmir şehrinde iki kale bulunuyordu. Cenevizlilerin elinde bulunan Aşağı Kale/Liman Kalesi henüz fethedilememişti. 12 yıl süren bu duruma Mehmet Bey’in oğlu Gazi Umur Bey son verdi. 1329’da bu kaleyi de fetheden Aydınoğulları İzmir’e tamamen hâkim oldu. Gazi Umur Bey’in Aydınoğulları’nın başında bulunduğu dönemde İzmir’in ticari ve stratejik önemi arttı. Umur Bey İzmir’de yaptırdığı donanmasıyla kısa zamanda Ege Denizi’ne hâkim oldu. Bölgedeki hâkimiyetleri zedelenen ve ticaretleri sekteye uğrayan Hristiyanlar sonunda Papa’nın önderliğinde bir Haçlı donanması oluşturarak 1344’te İzmir’e saldırdı ve Aşağı Kale/Liman Kalesi’ni geri aldı. Aydınoğulları ancak Kadifekale’de tutunabilmişti. Bu olay sonrasındaki dört yıl boyunca Kadifekale’deki Aydınoğulları ile Aşağı Kale/Liman Kalesi’ndeki Haçlılar arasında çok sert savaşlar yaşandı. Gazi Umur Bey’in 1348 yılında şehit olması sonrasında ise Aydınoğulları Haçlılarla uzlaşarak barış anlaşması imzaladı.

1390’da Kadifekale’yi ele geçiren Yıldırım Bayezid Aydınoğulları Beyliği’ne son verdi ve İzmir’de Osmanlı egemenliğini başlattı. Ancak Aşağı Kale/Liman Kalesi’ni fethetme girişimleri henüz başarıya ulaşmamıştı. Bu fethi Osmanlılar’ı 1402’deki Ankara Savaşı’nda bozguna uğratan Timur gerçekleştirecekti. Savaş sonrasında ordusunun bir kısmıyla İzmir’e ulaşan Timur yıllardır fethedilemeyen Aşağı Kale/Liman Kalesi’ni kuşattı. Oldukça zorlu mücadeleler sonucunda kaleyi fethetti. Kaleyi temeline kadar yıktırıp, molozlarını da denize döktürdü. İzmir’i de yeniden kurulan Aydınoğulları’na bırakarak geri çekildi. Fetret Devri ve sonrasında çeşitli aralıklarla İzmir’de etkin olan Cüneyd Bey’in ortadan kaldırılmasıyla da İzmir ve çevresi Sultan II.Murat Devri’nde kesin olarak Osmanlı yönetimine geçti.

Yüzyıllar sonra İzmir’i “Megalo İdea” düşüncesinin sıçrama taşı olarak gören Yunanlılar ile destekçileri, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğindeki Türk Milleti’nden gereken cevabı almış böylece İzmir’in Türk yurdunun ayrılmaz parçası olduğu bir kez daha tüm dünyaya kanıtlanmıştır. Kurtuluş gününde İzmir Hükümet Konağı’na yeniden Türk bayrağını çeken Yüzbaşı Şerafettin Bey de yüzyıllar önce Çaka Bey ve Gazi Umur Bey’in şehre vurduğu Türk mührünü perçinlemiştir.

KAYNAK: İZMİR VALİLİĞİ VE İZMİR İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

7. SINIF 2.ÜNİTE: KÜLTÜR ve MİRAS TEST-2 SORULARI

2022-01-27T10:31:00.001+03:00

7. SINIF 2.ÜNİTE: KÜLTÜR ve MİRAS TEST-2 SORULARI (COĞRAFİ KEŞİFLER, RÖNESANS, REFORM, AYDINLANMA ÇAĞI, SANAYİ İNKILABI, FRANSIZ İHTİLALİ, LALE DEVRİ, II. MAHMUT, TANZİMAT FERMANI, ISLAHAT FERMANI VE OSMANLI SANATLARI)

Soru-1: 15 ve 16 yüzyıllarda Avrupalılar tarafından yeni ticaret yollarının, okyanusların ve kıtaların bulunmasına coğrafi keşifler denir.

Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Keşiflerin sonuçlarından biri değildir?

A) Keşfedilen yerlerde yetişen domates, vanilya, patates, kakao gibi bitkilerin Avrupa'ya taşınması B) Soyluların eski gücünü kaybedip ticaretle uğraşan kişilerin (burjuva sınıfı) zenginleşmesi C) İpek ve Baharat Yolunun öneminin artması D) Kültür ve sanatın desteklenmesi sonucu Rönesans'ın doğması

Soru-2: Aşağıdakilerden hangisi Rönesans'ın sonuçlarından biri değildir?

A) Skolastik (kilise görüşü) düşüncenin yıkılarak pozitif düşüncenin oluşması B) Reform hareketleri başlamasına sebep olması C) Bilim ve teknikte gelişmelerin hızlanması D) Din adamları ve kilisenin otoritesinin güçlenmesi Sosyal Bilgiler

Soru-3: Aşağıdakilerden hangisi Reform ‘un sonuçlarından biri değildir?

A) Rönesans'ın başlamasına sebep olması B) Avrupa'da mezhep birliği bozulması ve yeni mezheplerin ortaya çıkması C) Din adamları ve kilisenin güvenini kaybetmesi D) Katolik kilisesinin kendini yenilemesi ve düzeltmesi Soru-4: Aşağıda verilen Avrupa'da yaşanan gelişmeler ve ilk ortaya çıktığı ülke eşleştirmesinden hangisi yanlıştır?

A) Rönesans- İtalya B) Coğrafi Keşifler- Fransa

C) Reform- Almanya D) Sanayi İnkılabı- İngiltere

Soru-5: Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde gelişen sanat dallarından biri değildir?

A) Ebru B) Hat

C) Çini D) Heykel

Soru-6: Buhar gücüyle çalışan makinelerin üretimde kullanılmasıyla Sanayi İnkılabı başladı.

Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi Sanayi İnkılabının sonuçlarından biri değildir?

A) Pazar ve hammadde ihtiyacı sebebiyle sömürgecilik faaliyetlerinin başlaması B) Aydınlanma Çağının başlamasına sebep olması C) Köyden şehre hızlı nüfus göçünün başlaması D) Osmanlı devletinin açık pazar haline gelmesiyle Osmanlı esnafının çökmesi

Soru-7: Aşağıdakilerden hangisi Fransız İhtilali'nin sonuçlarından biri değildir?

A) Sanayi İnkılabının başlamasına sebep olması B) Fransa’da monarşi rejiminin yıkılıp yerine cumhuriyetin kurulmasına neden olması

C) Yeni Çağın bitip Yakın Çağ’ın başlaması

D) Tüm dünyada milliyetçilik, eşitlik, özgürlük kavramlarının önem kazanması

Soru-8: 1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayıp 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona eren döneme .............. denir.

Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki hangi kavram gelmelidir?

A) Tanzimat Devri B) Fetret Devri

C) Lale Devri D) Islahat Devri

Soru-9: Aşağıdaki yeniliklerden hangisi Lale Devrinde yapılmamıştır?

A) Avrupa'ya ilk kez elçiler gönderilmesi B) Avrupa'ya gönderilen elçilikler sürekli hale getirilmesi C) İlk devlet matbaasının kurulması D) Çini ve kumaş fabrikalarının açılması

Soru-10 Aşağıdaki yeniliklerden hangisi III. Selim devrinde yapılmamıştır?

A) Avrupa'ya ilk kez elçiler gönderilmesi B) Avrupa'ya gönderilen elçilikler sürekli hale gelmesi

C) Nizam- Cedit adıyla yeni bir ordunun kurulması D) Mühendishane-i Berri Hümayun'un (Kara mühendishanesi) kurulması

Soru-11: Aşağıdaki yeniliklerden hangisi II. Mahmut devrinde yapılmamıştır?

A) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması B) Takvimi Vakayı adlı ilk resmi gazetenin çıkarılması C) İlköğretim zorunlu hale getirilmesi D) İlk Posta Teşkilatının Kurulması Soru-12: Gezip görmeyi kendisine iş edinen kimseye seyyah denir.

Yukarıdaki açıklamaya göre Osmanlı Devletindeki 10 ciltlik seyahatnamesiyle ünlü olan aşağıdakilerden hangisidir? A) Kâtip Çelebi B) Piri Reis C) Evliya Çelebi D) Mehmet Çelebi Soru-13: Avrupalıların çeşitli sebeplerle 15.yüzyılın sonunda bilinmeyen ülkeleri bulmak için yaptıkları gezilere “Coğrafi Keşifler” denir.

Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Keşifler ’in sebeplerinden biri değildir?

A) Matbaanın etkisiyle coğrafya bilgisinde gelişmelerin meydana gelmesi B) Gemicilik alanındaki gelişmeler ve cesur gemicilerin yetişmesi C) İpek ve Baharat yollarının Türklerin ve Müslümanların denetimine geçmesi ile Avrupalıların Çin ve Hindistan’a doğrudan ulaşma isteği D) Katolik kilisesinin bozulması ve kilisenin, bazı zümrelerin çıkarına uygun hareket etmesi Soru-14: Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Keşiflerin ekonomik sonuçlarından biridir?

A) Ticaret yollarının değişmesi B) Avrupa’dan Amerika’ya, göçlerin başlaması C) Hristiyanlığın yayılması D) Sömürge İmparatorluklarının kurulması Soru-15: 15.ve 16.yüzyıllarda Avrupa ülkelerinde görülen edebiyat, sanat ve bilimdeki gelişmelere genel olarak ne ad verilir? A) Reform B) Coğrafi Keşifler C) Rönesans D) Sinop

Soru-16: 15. ve 16. yüzyıllarda Avrupa’da meydana gelen aşağıdaki olaylardan hangisi Osmanlı Devleti’ni ekonomik olarak en fazla etkilemiştir?

A) Rönesans hareketleri B) Reform hareketleri

C) Avrupa’daki mezhep çatışmaları D) Coğrafi Keşifler

Soru-17: Yeni Çağ’daki Rönesans ve Reform gibi hareketler 18.yüzyılda Avrupa’da her konuda akla öncülük tanıyan, felsefe ve bilimde büyük gelişmelerin yaşandığı bir düşünce sisteminin doğmasına neden oldu.

Doğa bilimlerinde büyük bir gelişmenin başladığı bu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sanayi Çağı B) Aydınlanma Çağı C) Skolastik Dönem D) Orta Çağ

Soru-18: *Haçlı Seferleri * Coğrafi Keşifler * Sanayi İnkılâbı

Yukarıdaki olayların ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Akılcı düşüncenin doğmasını sağlamaları B) Yeni bir çağın başlangıcı olmaları C) Sonuçlarıyla tüm dünyayı etkilemeleri D) Batı ülkelerinin ekonomik ve ticaret alanında gelişimine neden olmaları

Soru-19: Fransız İhtilali ile aşağıdaki çağlardan hangisi başlamıştır?

A) Yeni Çağ B) Yakın Çağ C) Orta Çağ D) İlk Çağ

Soru-20: Tanzimat Döneminde hukuk, askerlik ve yönetim alanında yenilikler yapılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı ile getirilen yeniliklerden biri değildir?

A) Halka yönetime katılma hakkı tanınacak. B) Vergiler herkesin kazancına göre toplanacak. C) Herkes mal mülk edinebilecek, dilerse bu mallarına satabilecek veya evladına miras bırakabilecek. D) Askere alınmalar ve terhisler belli yöntemlere göre yapılacak.

Asurlar

2022-01-21T22:32:00.006+03:00

Başkentleri Ninova'dır. Başkentleri Ninovada dünyanın ilk kütüphanesini kurmuşlardır. Toprakları verimli olmadığı için ticaretle uğraşmışlardır. Anadolu'da bulunan Kültepe Kaniş Karumu (pazaryeri) ile ticaret yapmışlardır mediterranean foods

Babiller

2022-01-21T22:31:00.003+03:00

Başkentleri Babil’dir. Merkeziyetçi bir devlettir. En ünlü kralları Hammurabi’dir. Kral Hammurabi tarafından hazırlanan Hammurabi Kanunları tarihteki ilk anayasa olarak bilinir. Hammurabi Kanunları kısasa kısas esasına dayandığı için çok serttir. Babil'in Asma bahçeleri ve Babil Kulesi ünlü yapılarıdır.

Sosyal Bilgiler Dersi

2020-11-05T20:47:00.002+03:00

Sosyal bilgiler dersi 4 5 6 7 sınıflarda okutulan 8.sınıflarda inkılap tarihi olarak okutulan bir derstir. İçerik olarak tarih coğrafya ve vatandaşlık derslerin bir araya gelmesinden oluşmaktadır. Sosyal bilgiler dersi dünyada 1900 yıllarında başında ABD de ders olarak okutulmaya başlanmıştır. ABD yeni toplum düzenini kurmada bu dersten yararlanmıştır. Daha sonra tüm dünyaya sosyal bilgiler dersi dalga dalga yayılmıştır. Ülkemizde de zaman zaman okutulan sosyal bilgiler dersi yapılandırmacı eğitim ile büyük değişim yaşansa da 2015 de son halini almıştır.

Öğrencileri sosyal hayata hazırlayan sosyal bilgiler dersinin önemi toplumsal değişimle daha da farkına varılmıştır.

KADER İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

2020-04-03T00:26:00.003+03:00

KADER İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

EMEK VE RIZIK

Emek, insanın bir amaca ulaşması, bir yarar elde etmesi için zihinsel ve bedensel olarak çaba sarf etmesi, gayret göstermesidir.

Rızık ise canlıların ihtiyaç duyduğu ve yararlandığı Allah tarafından sağlanan her türlü nimet anlamına gelir.

" İnsan ancak çalıştığının karşılığına sahip olur. Onun çalışması şüphesiz görülecek ve ona karşılığı tastamam verilecektir." Necm Suresi 39-41

İslam’a göre rızkımızı elde etmek için emek harcamalıyız.

Rızkımızı helal yollarda kazanmalıyız. (Hırsızlık, faiz, rüşvet vb haramdır)

Nimetleri israf etmemeliyiz.

Peygamberler de rızıkları için çalışmışlardır.

İslam’da dilencilik hoş görülmemiştir. Peygamberimiz " Sizden herhangi birinizin sırtına bir bağ odun yüklenip satması, dilenmesinden hayırlıdır. " buyurmuş.

ECEL VE ÖMÜR

Ecel: Sözlükte; vakit, süre, vaktin bitimi, sürenin sona ermesi anlamındadır.

Terim olarak ecel, insan hayatı ve diğer canlılar için belirlenmiş süreyi ve bu sürenin sonunu, yani ölüm anını ifade eder.

Ömür: Canlıların doğumundan ölümüne kadar geçen sınırlı zaman dilimidir.

" Allah’ın izni olmadan hiçbir kişi ölmez. (Ölüm) Belirli bir süreye göre yazılmıştır."

Âli İmrân Suresi 145

" Her canlı ölümü tadacaktır." (Ali İmran, ayet 185)

TEVEKKÜL

Tevekkül: Allah'a teslim olmak, güvenmek, dayanmak,bağlanmak ve sığınmak demektir. Dini terim olarak ise, bir amaca ulaşmak için gerekli olan her türlü önlemi alarak; elinden gelen tüm gayreti gösterdikten sonra kalben Allah'a bağlanıp ona güvenmek, sonucu Allah'tan beklemek demektir.

Örnekler:

1. Bir çiftçinin tarlasını ekip, gerekli bakımı (sulama, ilaçlama vs.) yaptıktan sonra Allah’tan bol ürün dilemesi.

2. Bir öğrencinin; derslerine zamanında çalışıp sınavdan yüksek not almak istemesi-bunun için Allah’a dua etmesi.

3. Bir hastanın iyileşebilmesi için önce doktora gidip tedavi olması, gerekli ilaçları kullanması daha sonra Allah’tan şifa beklemesi

Örnek olaylar:

Peygamberimiz, bir adama devesini bağladıktan sonra tevekkül etmesini tavsiye etmiş.
Hz Ömer, çalışmadan tevekkül eden insanlara kızmış ve onları “müteekkil-hazır yiyici” olarak nitelendirmiştir.

BAŞARI-BAŞARISIZLIK

• Başarılı olmak için kişinin çalışması, çabalaması, yaptığı işlerle ilgili gerekli her türlü gayreti göstermesi ve sorumluluklarını yerine getirmesi gerekir.

• Bu yüzden kişi öncelikle çok çalışmalı ve başarılı olmayı Allah’tan (c.c.) beklemelidir.

• Çok çalışmasına rağmen arzu ettiği başarıya ulaşamayan insan da “Ben ne bahtsızım.” diyerek Allah’ın (c.c.) takdirine isyan etmemeli, gayreti elden bırakmamalıdır.

• Hak ve adaletten ayrılarak zulüm ve haksızlıkla bir şeyleri elde etmek başarı sayılmaz

• Başarı yolunda insan bir engelle karşılaştığında hemen vazgeçmemeli ve sorumluluktan kaçmamalıdır.

SAĞLIK VE HASTALIK

İnsanlar öncelikle sağlıklarına dikkat etmelidir. Vücudumuz bize Allah’ın bir emanetidir. Sağlığımızı korumak için dengeli beslenmeli, spor yapmalı ve içki sigara gibi zararlı alışkanlıklardan uzak durmalıdır.

Bu konuyla ilgili Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulmuştur: “Ey insanlar! Yeryüzündeki şeylerin helal ve temiz olanlarından yiyin!..”

Ayrıca beden, elbise ve çevre temizliğine dikkat etmekle ilgili ayetlerde “Giysilerini temiz tut. Kötü şeylerden sakın.” buyrularak bu konuya dikkat çekilmiştir

Bütün tedbirlerine rağmen hasta olduysak tedavi olmalı ve Allah’tan şifa beklemelidir.

• Hz. Muhammed (s.a.v.) “Ey Allah’ın kulları! Tedavi olunuz. Şüphesiz Allah her hastalığın şifasını yaratmıştır.” buyurarak bu konuda bizlere yol göstermiştir.

AYETEL KÜRSİ

Ayetel Kürsi, Bakara Suresinin 255. ayetidir.

Tevhid ilmiyle alakalı en büyük Ayet-i kerimedir.

İçinde "kürsi" kelimesi geçtiği için "Ayetel-Kürsi" adını almıştır.

Bu ayet, Allah’ın yüce sıfatlarını ve eşsiz kudretini anlatmaktadır.

Ayetel Kürsi namaz içinde sure şeklinde okunduğu gibi, namazın bitiminde tesbihden önce de okunur.

Ayetel Kürsi’de geçen Allah’ın sıfatları

HAYY : Allah’ın canlı ve diri olması

KAYYUM: Bütün varlığı idare eden, gözeten ve koruyan olması

ALİYY: Allah’ın yüce olması

AZİM: Allah’ın büyük olması

Ayetel kürsi’de şunlar anlatılır:

Allah’tan başka ilah yoktur. (Allah’ın birliği-Tevhid inancı)(VAHDANİYET SIFATI)

Allah uyumaz ve uyuklamaz

Göklerdeki her şey, yerdeki her şey Allah’ındır.

Allah her şeyi bilir(İLİM SIFATI), insanlar ise Allah’ın bildirdiği kadar bilir.

Allah izin vermeden kimse kimseye şefaat (manevi yardım) edemez.

Allah’ın KÜRSİ’si yani SONSUZ KUDRET-GÜCÜ her şeyi kuşatır.

Allah en yücedir en büyüktür. (ALİYY ve AZİM SIFATLARI)

UNESCO(Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü)

2020-04-02T21:02:00.003+03:00

İnsanlığın ortak mirasını korumak için ve geliştirmek için uluslararası iş birliğine gerek duyulmuştur. Bu amaçla 1972 yılında UNESCO genel toplantısında “İnsanlığın Ortak Malı Olan ve Doğal Varlıkların Korunması Sözleşmesi” kabul edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti 1982 yılında bu anlaşmayı kabul etmiştir.

Ülkemizde UNESCO tarafından koruma altına alınan eser sayısı 18’dir. Bunar;

· İstanbul [1985]

· Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas) [1985]

· Hattuşa (Boğazköy) - Hitit Başkenti (Çorum) [1986]

· Nemrut Dağı (Adıyaman - Kâhta) [1987]

· Xanthos-Letoon (Antalya - Muğla) [1988]

· Safranbolu Şehri (Karabük) [1994]

· Troya Antik Kenti (Çanakkale) [1998]

· Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne) [2011]

· Çatalhöyük Neolitik Kenti (Konya) [2012]

· Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir) [2014]

· Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu (Bursa) [2014]

· Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri [2015]

· Efes (İzmir) [2015]

· Ani Arkeolojik Alanı (Kars) [2016]

· Afrodisias (Aydın) [2017]

· Göbeklitepe Arkeolojik Alanı (Şanlıurfa) [2018]

Kültürel olarak;

Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (Nevşehir) [1985]

Pamukkale-Hierapolis (Denizli) [1988]

Hem kültürel, hem doğal miras olarak listeye alınmıştır.

Bilim Mirası

Bazı bilim insanlarının yaptığı çalışmalar sonucunda tüm insanlığın karşılayacak teknolojiler geliştirmiştir. Elde edilen bilgiler sonucunda icat edilen araç gereçler hayatı kolaylaştırmıştır.

Ali Kuşçu

İlk İnsanların Hayat Tarzı ve Geçim Kaynakları

2019-09-25T08:00:00.000+03:00

İlk İnsanların Hayat Tarzı ve Geçim Kaynakları
Yazının icadından önceki dönemde insanın hayat tarzı avcılık
ve toplayıcılık şeklinde başlamıştır. Hayat tarzına bağlı
olarak beslenme biçimi gelişen insanoğlu, besin kaynakları
bulabilmek için yer değiştirmek zorunda kalmıştır. Bu yaşam
biçimi uzun süre devam etmiş ve zamanla etin yanında
çeşitli yabani meyveler ve bitkiler de insanın yiyecek türleri
arasına girmiştir.
İnsanoğlu; kendiliğinden yetişen yabani buğday, arpa, çavdar
gibi tahılları toplayarak bunları kullanmıştır. Daha sonraki
süreçte insanlar bu yabani tahılları ıslah ederek kendi
kontrolünde planlı bir tarımsal faaliyete başlamıştır. Böylece
bölgedeki avcı ve toplayıcı toplumlar giderek üretici konuma
geçmiştir (Görsel 2.3).
Tarıma geçişle birlikte keçi, koyun, sığır, domuz, at ve köpek
gibi hayvanlar evcilleştirilmiş ve günümüzdeki köy yaşamına
benzer yaşam biçimleri oluşturulmuştur. Ancak konar-göçer
yaşam tarzı, avcılık-toplayıcılık faaliyetleri ile birlikte sürdürülmeye
devam etmiştir. Çok uzun süren avcı-toplayıcı ve
konar-göçer yaşam tarzı artık tarım yapılan,
hayvan evcilleştirilen ve köylerde yaşanan yeni
bir sürece girmiştir. Böylece insanın yaşam biçiminde
ve üretim-tüketim alışkanlıklarında devrim
niteliğinde değişiklikler yaşanmıştır.
Yerleşik yaşam ve tarımsal üretim sonucunda
daha kolay beslenme yollarının öğrenilmesi, nüfus
artışına yol açmıştır. İnsanoğlunun, verimi
yüksek tahılları seçmesi ve tahılların sulak bölgelerde
ekilebileceğini anlaması, insanlık tarihinde
ilk defa tarımsal üretime dayanan bir
ekonominin oluşumunu sağlamıştır. Örneğin Anadolu’daki
birçok yerleşim bölgesinde yapılan kazı çalışmaları sonucunda
MÖ 9.000’lerden itibaren üreticiliğin başladığı görülmektedir.
Çayönü Höyüğü (Diyarbakır) ve Cafer Höyük (Malatya) yerleşkelerinde
dünyanın en eski buğday türlerinden birisi olan
“Emmer evcil buğdayı”nın bulunması buna örnektir. Ayrıca
MÖ 8.500’lerde Urfa ve Diyarbakır çevresinde buğday tarımının
başlamış olması, tahılın ana vatanının Anadolu olduğunu
ortaya koymaktadır.
Tarımın başlamasıyla insan hayatında ne gibi değişiklikler
yaşanmıştır?
TARTIŞALIM
Görsel 2.3
İlk insanların hayat tarzı
(İllüstrasyon)
Yazıdan önceki dönemde insanlar, iklimin meydana getirdiği
yaşam biçimine bağlı olarak geniş alanlara yayılmış böylece
mağara ve kaya sığınakları içinde küçük gruplar hâlinde seyrek
bir biçimde yaşamıştır. Mağara tabanlarında bu insanlara ait
eşyalar bugüne kadar korunagelmiştir. Böylece insanoğlunun
bıraktığı bu kanıtlar mağara tabanının doğal etmenlerle yavaş
İNSANLIĞIN İLK DÖNEMLERİ
31
Görsel 2.4
Megaron tipi ev
YORUMLAYALIM
Çatalhöyük Kazıları
Çatalhöyük’te 2013’te yapılan kazılar, höyüğün en önemli
buluntularını açığa çıkarmıştır. Bunlar, bir gömütten çıkartılan
kendirden yapılmış bir kumaş parçası kalıntısı ve kafatasını
örten ahşap bir kalıntıdır. Bu binadaki kalıntılar karbonlaştıkları
için çok iyi bir şekilde korunmuştur. Batı duvarına yerleştirilmiş
olarak bulunan öküz kafası ve boynuzlarıyla bir sekinin üzerine
yerleştirilen boynuzlar, bunlardan en önemlileridir. Binada
bulunan seki kaldırıldığında altından daha küçük bir seki daha
çıkmış ve bu sekinin üzerinde yaban koyunu boynuzları bulunmuştur
(“Çatal Newsletter #23”, 2016’dan düzenlenmiştir).
Yazıdan önceki dönemde Çatalhöyük’te yaşayan insanların
faaliyetleri hakkında neler söylenebilir?
Tarım ürünleri ve hayvanlardan elde edilen liflerle giyinen
ilk insanlar, kullandığı araç gereçlerini çakmaktaşından yapmıştır.
Başlangıçta iri ve kaba olarak yontulan taşlar, devam
eden süreçte usta bir işçilikle daha kullanılışlı araç-gereçlere
yerini bırakmıştır. Araç gereçlerin yapımında zamanla obsidyen
ve kemikler de kullanılmaya başlanmıştır. Obsidyen
olarak adlandırılan doğal volkanik cam (Görsel 2.5), bu araç
gereçler için ideal hammadde olup insanlar bunlardan bıçak,
iğne ve olta gibi aletler yapmışlardır. Zamanla araç gereç
teknolojisi gelişmiş ve mikrolit adı verilen önceki dönemlerdeki
örneklerinden daha küçük ve değişken yapıda ok ucu,
orak gibi birleşik alet ve silahlar yaygın olarak kullanılmaya
başlamıştır. Bu minik aletler tahta, kemik ya da boynuzdan
da yapılmıştır. Örneğin Antalya Öküzini’ndeki araştırmalar,
buradaki avcı-toplayıcı toplumların ok ve yayı kullandıklarını
göstermektedir.
Tahılların beslenmede kullanılması, yemek hazırlama işlemini
gerektirmiş ve bunun için de uygun araç gereçler üretilmiştir.
Tahılları kabuğundan ayırmak için kullanılan öğütme taşları,
havanlar ve dibekler (Görsel 2.6) bunun ilk örnekleridir. Çanak-
çömleğin gündelik yaşamda yaygın kullanımı ve kilin ateşte
pişirilmesi ise gelişen yeni teknolojinin en açık göstergesi
olmuştur. Çanak-çömlek yapım biçimleri, fırınlama teknikleri,
süsleme alışkanlıkları, yazıdan önceki dönemin kültürel ve
sosyal yapısı hakkında aydınlatıcı bilgiler sunmaktadır.
KAynak: Meb 9.sınıf ders kitabı

Tarihte Takvim Sistemleri veÇeşitleri

2019-09-18T02:30:00.000+03:00

Takvim Sistemleri
İnsanlık; zamanı gün, hafta, ay, yıl gibi belli periyotlara bölmüş
ve düzenli bir sistem çerçevesinde algılamıştır. Hayatı
bu çerçevede düzenlemek üzere insanlar yaklaşık 6000
yıldan beri takvim kullanmıştır. Sümerler, Babiller, Mısırlılar,
Yunanlar, İbraniler, Romalılar, Aztekler, Mayalar, Çinliler,
Hintler, Tibetliler, Türkler ve Araplar gibi çok çeşitli millet ve
topluluklar değişik takvimler meydana getirmiştir. Bu millet
veya topluluklar takvimleri ay veya güneş yılını esas alarak
oluşturmuştur.
Bazı toplumlar takvimlerini “ay yılı” esasına göre oluşturmuştur.
Ay yılı, Ay’ın Dünya etrafındaki dönüşünü esas alır
ve on iki tur dönüşü bir yıla denk gelir. Bu süre 354 gündür
(Görsel 1.13).
Bazı toplumlar ise takvimlerini “güneş yılı” esasına göre oluşturmuştur.
Güneş yılı, Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tur
dönüşünü esas alır. Bu süre 365 gün 6 saattir.
Görsel 1.13
Ay’ın döngüsü
Her toplum kendine özgü bir takvim oluştururken yaşamlarını
en çok etkileyen olayı takvimlerinin başlangıcı olarak kabul
etmişlerdir. Örneğin İbraniler MÖ 3761’deki Yaradılış (Tekvin)
yılını, Yunanlılar ilk olimpiyat oyunlarının yapıldığı MÖ 776’yı,
Hristiyanlar Hz. İsa’nın doğumu olan sıfırı, Müslümanlar MS
622’de Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicretini takvimlerine
başlangıç olarak esas almışlardır.
BİLİYOR MUSUNUZ?
Türkler de tarih boyunca yaşadıkları coğrafyaya göre kültürel,
ekonomik ve dinî etkileşimlerin ürünü olarak çeşitli takvimler
kullanmışlardır. Tarih boyunca Türkler; On İki Hayvanlı
Türk Takvimi’ni, hicrî takvimi, Celâli Takvimi, Rûmî Takvim
ve miladi takvimi kullanmıştır.
On İki Hayvanlı Türk Takvimi, Türklerin kullandığı ilk
takvimdir (Görsel 1.14) ve güneş yılı esasına göre düzenlenmiştir.
Hangi tarihten itibaren kullanıldığı bilinmemekle
birlikte bu takvim Kök Türkler ve Uygurlar tarafından
kullanılmıştır. On iki yılda bir devir yapan bu takvimde
yıllar, hayvan adları ile gösterilir. Bu takvimde kullanılan
hayvan isimleri ise şunlardır: sıçgan (sıçan), ud
(öküz), bars (pars), tavışgan (tavşan), lu (ejder),
yılan, yund (kısrak), kon (koyun), biçin (maymun),
takıgu (tavuk), it (köpek), tonguz (domuz).
Hicrî takvim, Türklerin İslamiyet’i kabul ettikten sonra
kullandığı takvimdir. Bu takvimde Hz. Muhammed’in
hicret ettiği yıl (622), başlangıç kabul edilmiştir. Hz.
Ömer Dönemi’nde oluşturulan bu takvim, ay yılını esas
almıştır. Bu takvime göre bir yıl 354 gün 8 saat 48 dakikadır.
Ayrıca bir ay yılı, bir güneş yılından yaklaşık 11 gün
eksiktir. Diğer bir ismi kamerî (ay) takvimidir. Günümüzde
İslam dünyası, dinî günleri hicrî takvime göre belirlemektedir.

Tarihin Dönemlendirilmesi

2019-09-15T22:17:00.000+03:00

Tarihin Dönemlendirilmesi
İnsanlığın ortaya çıkışıyla birlikte insanın karşılaştığı temel
sorunlardan biri, zamanı anlamlandırmak olmuştur. İnsan,
geçmişini bir düzene sokmak için asır, çağ, devir gibi terimlere
başvurmuştur.
Yazı sayesinde tarihin kaydını tutmaya başlayan insanoğlu
yazının keşfini bir dönüm noktası olarak kabul etmiştir. Bunun
sonucunda yazıdan önceki zamanlar tarih öncesi, sonraki
zamanlar ise tarihî dönemler olarak adlandırılmıştır. Böylece
tarihî olayların daha rahat incelenmesi, araştırılması ve
öğrenilmesi için tarihçiler tarihi belirli dönemlere (çağlara)
ayırmıştır.
Geçmişin dönemlendirilmesinde farklı toplum ve kültürler
kendi tarihlerindeki önemli olayları esas almıştır. Örneğin Batı
dünyası, özellikle Avrupa tarihi merkezli bir dönemlendirme
meydana getirmiştir. Başta Cellarius (Seleriyus) (1634-1707)
olmak üzere bu sistemi kullanan Avrupalı tarihçiler, tarihi
dönemlendirirken dünyanın diğer bölgelerini dışarıda bırakarak
sadece Avrupa tarihiyle ilgili olayları tercih etmişlerdir
(Görsel 1.12).
Başta Orta Çağ olmak üzere İlk Çağ ve Yeni Çağ’ın başlangıç
ve bitişlerini belirleyen tarihî gelişmeler doğrudan Avrupa
tarihiyle ilgili olaylardır. Bu dönemlendirmeler esas alınırken
Batı toplumlarının tarihî gelişim aşamalarını gösteren kölelik,
feodalizm, kapitalizm dikkate alınmıştır. Avrupalı olmayan
milletler, Avrupa coğrafyasını ve tarihini etkilerse (Kavimler
Göçü ve İstanbul’un Fethi gibi) bu dönemlendirme içerisinde
ancak yer alabilmiştir. Doğal olarak da günümüzde bu dönemlendirmelerin
doğruluğu tartışılmaktadır.
Tarihin bu şekilde dönemlendirilmesi, Avrupa tarihi merkezlidir
ve Türk tarihiyle de örtüşmemektedir. Oysa Türk tarihi,
sınırları belirli bir coğrafyada değil aynı zaman dilimi içerisinde
değişik coğrafyalarda meydana gelmiştir.
kaynak:Meb ders kitabı

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi

2019-09-14T00:30:00.000+03:00

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu
tarafından 10 Aralık 1948 tarihinde ilan edilmiştir. Bildirgenin
bazı maddeleri şunlardır:
• Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar
(Madde 1).
• Herkes ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal veya başka bir görüş,
ulusal veya sosyal köken, mülkiyet, doğuş veya herhangi bir
başka ayrım gözetmeksizin bu bildirge ile ilan olunan bütün
haklardan ve özgürlüklerden yararlanabilir (Madde 2).
• Yaşamak, özgürlük ve kişi güvenliği herkesin hakkıdır
(Madde 3).
• Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz, kölelik
ve köle ticareti her türlü biçimde yasaktır (Madde 4).
• Hiç kimseye işkence yapılamaz, zalimce, insanlık dışı veya onur
kırıcı davranışlarda bulunulamaz ve ceza verilemez (Madde 5).
• Herkesin, her nerede olursa olsun, hukuksal kişiliğinin tanınması
hakkı vardır (Madde 6).
• Herkes yasa önünde eşittir ve ayrım gözetilmeksizin yasanın
korunmasından eşit olarak yararlanma hakkına sahiptir (Madde
7) (danistay, 2018’den düzenlenmiştir).

Tarih Neden Önemlidir

2019-09-12T22:14:00.003+03:00

Milletlerin ortak hafızası olan tarih, millî ve toplumsal kimliğin
inşasında önemli rol oynar. Toplum, kendisini oluşturan
bireylerin bir kimlik altında toplanması sayesinde ortaya
çıkar. Kimlik insanların düşünme, kendilerini ifade etme ve
geliştirme biçimlerinin değişmez karakteri olarak tanımlanabilir.
Kimlik olmadan bir toplumun devamlılık sağlayabilmesi
söz konusu olmayacaktır. Toplumsal kimlik, ahlaki ve tarihî
değerlerin etkisiyle oluşur. Topluluk şuuru yani sürekliliği
toplumsal kimlikle aynıdır. Bireylerin ve toplumun kendini
Türk kimliği gibi bir kimlik altında tanımlaması, toplumsal
birliktelikle gerçekleşir (Görsel 1.8). Ayrıca tarih, bireylere
yaşadığı toplumun geçmişini öğreterek kişinin kendi milletine
aidiyet duygusuyla bağlanmasını sağlar. Tarih, kimliğin
oluşumunda hafızanın destekleyicisidir.Millî ve toplumsal kimliğin oluşmasında dil ana etkendir. Bunun
yanında tarih birliği, dinî inanışlar, devlet yapıları, coğrafi
birliktelik, musiki ve ülkü birliği de bu şuurun oluşmasında
önemlidir. Tarih bilimi sayesinde geçmiş hakkındaki aktarımlar,
milletlerin ortak hafızasını biçimlendirir. Bu nedenle tarih
kitapları, sadece milletlerin kendi tarihinden bahsetmez; diğer
toplumlarla etkileşimler yaşandığı hakkında da güçlü bir
bilinç oluşturur.Millî ve toplumsal kimlik için toplumlarda tarih bilincinin oluşması
bir zorunluluktur. Tarih bilinci, bireyin gerek sosyalleşmesinin
gerekse kendi yaşam deneyiminin etkisiyle tarihin
farkında olmasıdır. Bu bilinç, insanların kendilerinde ve yaşadıkları
dünyada meydana gelen zamana bağlı değişmelere
uyum sağlamasına yardımcı olur. Tarih bilincine sahip kişiler,
tarihle ilgili bilgileri eleştirel değerlendirmeye tabi tutar. Bu
sayede insanlar, tarihî metinleri analiz ederken doğru-yanlış
ayrımını yapabilme becerisini geliştirir.
Tarih bilimi, insanlara başka beceriler de kazandırır.
Tarih, uyguladığı yöntem gereği bireylerde
araştırma ve kanıt kullanma becerisini artırır.
Çünkü tarihî bir bilgiye araştırma yaparak ve
kaynak kullanılarak ulaşılır. Ulaşılan farklı kaynaklarda
tespit edilen çelişkili ifadeler, insanların
sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerini de
geliştirir.
Tarih bilimi geçmişten günümüze meydana gelen
olay ve olguları kronolojik bir süreçte ele aldığı
için olay ve olgular arasında neden-sonuç ilişkilerini
ortaya koyar. Böylece bireylerde çok yönlü düşünme
yeteneği gelişir ve bireyler tarihî süreçte meydana gelen
değişimleri ve süreklilikleri algılar.
Geçmişte yaşamış insanların değer yargıları, olaylara ve
dünyaya nasıl baktıkları ve ne hissetlikleri tarihsel empati
ile anlaşılabilir. Bunun sonucunda insanların geçmişi anlama
becerisi gelişir. Ayrıca diğer toplum ve milletlerle
yapılan karşılaştırmalar, bireye özgüven
kazandıracağı gibi başka milletlere empati
duymasını sağlar. Bu empati, dünyanın mirasını
anlayan insanı, kendisi ve çevresiyle
barışık bir birey olarak geliştirir.
İnsan; mensubu olduğu toplumu, ülkeyi ve
içinde yaşadığı dünyayı anlamak için geçmişini
bilmek zorundadır. Geçmişini bilmeyen bir
toplum, hafızasını yitirmiş, akıntıya kapılmış
gibidir. Tarih, geçmişin ışığında bugünün anlaşılmasını
ve yarına yön verilmesini sağlar. Böylelikle geçmişteki
hataları tekrar etmeyen toplumlar, gelecekle ilgili doğru
planlama ve analizlerle daha iyi bir yaşam düzeyine ulaşır.
Millî bilinci oluşturarak geçmişte bir arada yaşamış ve gelecekte
de bir arada yaşamak isteyen toplumun, birlik ve beraberlik
içinde olmasını sağlayan tarih, toplumdaki manevi
değerlerin gelişmesinde de önemli rol oynar.
Kaynak: Meb Kitap

Türklerin İlk Yazılı Belgeleri Orhun Yazıtları

2019-09-12T22:13:00.001+03:00

Türklerin İlk Yazılı Belgeleri
Tarihte “Türk” adının geçtiği yazılı ilk metinler Orhun Kitabeleri’dir
(Görsel 1.7). Bu kitabeler hakkında ilk bilgiler XIII. yüzyılda
yaşayan Cuveynî’nin “Tarih-i Cihangüşa” isimli eserinde
yer alır. Cüveynî, eserinde Uygur bölgesini gezerken rastladığı
garip işaretlerle yazılmış taşlardan söz etmektedir. Daha sonra
Danimarkalı Messerschmidt’in (Mesırşmit) 1721’de bu eseri
görerek Avrupa bilim camiasına tanıtması üzerine birçok bilim
adamı bu yazıların kime ait olduğu hakkında tahminlerde bulunmuştur.
Bu bilim insanlarının bazıları bu yazıların; Prusyalılara,
İskitlere, Yunanlara ve Latinlere ait olduğunu ileri sürmüştür.
Bölgeye giden birçok araştırmacı burada kazılar yaparak yeni
kalıntılar tespit etmiştir. Kitabelerin okunuşunu ilk çözen Danimarkalı
Dil Bilimci W. Thomsen (V. Tomsen) olmuş ve bu
abidelerin Türklere ait olduğunu tüm dünyaya duyurmuştur.
Orhun Kitabeleri hakkında yapılan bilimsel çalışmaların sonucunda;
Türklerin yaşantılarına, töresine, kültürüne ve devlet
yönetimine dair bilgiler bulunmuştur (Gömeç, 2000, s.64-65’ten
düzenlenmiştir).

Cumhuriyeti Seviyorum

2019-05-08T13:18:00.001+03:00

CUMHURİYETİMİ SEVİYORUM

Bir devletin demokratik olabilmesi için bazı niteliklerin bulunması gerekir. Bu niteliklerin olmadığı bir devlete demokratik devlet demek mümkün değildir. Demokratik bir devlet olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti de demokratik devletlerin sahip olması gereken bütün niteliklere sahiptir.

Anayasamızın ikinci maddesinde “Cumhuriyetin Temel Nitelikleri” şu şekilde yer alır.

MADDE 2 – Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.

Demokratik Devlet: Demokrasi, hâkimiyetin millete ait olduğu bir siyasi rejimdir.

· Demokratik devletlerde yöneticiler seçimle iş başına gelir.

· Vatandaşlar seçme ve seçilme hakkına sahiptir.

· Herkesin eşit oy hakkı vardır.

· Seçimlerde oylama gizli, oyların sayımı açık yapılır.

· Millet sahip olduğu egemenlik hakkını temsilcileri olan milletvekilleri aracılığıyla kullanır. Bir devletin demokratik, çağdaş ve modern bir devlet olabilmesi için insan haklarını anayasal bir hak olarak vatandaşlarına tanımış olması ve insan hakları ihlallerinin suç olarak kabul edilip cezalandırılması gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, İnsan haklarına saygılı bir devlettir.

İnsan hakları, vatandaşlarımıza anayasal bir hak olarak tanınmıştır.

· Demokratik devletlerde egemenliğin kullanılması kısıtlanamaz; bir kişiye, bir zümreye veya sınıfa bırakılamaz.

· Hiç kimse veya hiçbir organ kaynağını anayasa ve yasalardan almayan bir yetki kullanamaz, uygulama yapamaz. Böylece anayasa maddesinde belirtilen adalet anlayışı sağlanmış olur.

Laik Devlet: Laiklik yalnız din ve dünya işlerinin ayrılması değil tüm yurttaşların din, vicdan ve ibadet hürriyetinin sağlanmasıdır. Laikliğin en önemli unsurlarından biri de devletin çeşitli dinlerin ve mezheplerin mensupları arasında kanun önünde ayrım gözetmemesidir.

Bu ilke Anayasa’nın 10. maddesinde “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.’’ şeklinde yer almaktadır. Devletimiz ve devlet adamlarımız laik devlet olmanın gereklerini yerine getirerek her türlü inanca karşı saygı duymaktadır.

Sosyal Devlet: Vatandaşlarının ekonomik ve toplumsal tüm sorunlarıyla ilgilenen, onların yaşam düzeyi, sosyal güvenliği vb. konularında gereken önlemi alan devlettir.

· Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin en önemli özelliklerinden birisi de sosyal devlet anlayışının olmasıdır.

· Devlet, dil, din, mezhep, ırk, cinsiyet farkı gözetmeksizin her vatandaşını eşit kabul eder ve herkese hizmet götürmeye çalışır.

· Sosyal devlet anlayışında devlet halk için çalışır ve halk için vardır.

· Devlet; eğitim-öğretim hizmetini, sağlık hizmetini, yol hizmetini, su hizmetini, elektrik hizmetini, iletişim hizmetini ve din hizmetini vatandaşlarına ulaştırmak zorundadır. Bütün bu hizmetleri yaparken hiçbir ayrım yapmamalıdır.

· Sosyal devlet anlayışı vatandaşların hak ve özgürlüklerini koruyan eşitlik ilkesini benimseyen devlet anlayışıdır. Bu anlayıştaki devlet, vatandaşlarının toplumsal ve ekonomik varlıklarını iyileştirmek için önemli roller üstlenerek bu yolda vatandaşlarına olanaklar sunar.

· Sosyal adaletin arttırılmasına yönelik çalışır. Ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan geri kalmış ya da güçsüz insanların da toplumun içinde bulunduğu genel refah seviyesine ulaşması için çaba harcar. Vatandaşların ekonomik ve sosyal gelişimleri için eşit olanaklar sunar. Türkiye Cumhuriyeti Devleti sosyal devlet anlayışına sahip bir devlettir.

GENEL AĞ HABERLERİNDE SOSYAL DEVLET İLE İLGİLİ ÖRNEK ÇALIŞMALAR Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı tarafından başlatılan “Yaşlı Destek Programı” (YADES) ile yaşlıların evde yaşamlarını devam ettirebilmeleri için yaşam ortamları iyileştirilecek. Günlük yaşam faaliyetlerine yardımcı olunması amacıyla sosyal, fiziksel, psikolojik destek hizmetleri verilecek. Yaşlı ve yaşlının bakımını üstlenen kişilerin veya birlikte yaşadığı kişilerin ihtiyaç duyduğu psikolojik destek çalışmalarına ilişkin projeler desteklenecek. Millî Eğitim Bakanlığı 2017-2018 eğitim öğretim yılında ilkokul, ortaokul ve lise öğrencileri için toplam 190 milyon ücretsiz ders kitabı dağıtacak. MEB Destek Hizmetleri Genel Müdürü tüm okullara ders kitaplarının ücretsiz verildiğini belirtti. Bu kitaplar 81 ilde oluşturulan 420 dağıtım noktasına yükleniciler tarafından teslim edilip, poşetlenerek öğrencilerimizin sırasında hazır hâlde bekletilecek.”

Hukuk Devleti: Yetkili devlet organları tarafından ortaya çıkarılan kuralların tümüne hukuk denir. Kanun koyucuların da kanunlara uymak zorunda olduğu sisteme hukuk devleti denilir.

· Hukuk devletinde yasalar anayasaya uygun olur. Yasaların anayasaya uygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.

· Yasaların yürütülmesini sağlayacak olan yürütme yani idare kurumunu da bağımsız yargı kurumu olan Danıştay tarafından denetler.

· Bağımsız mahkemeler bireylerin birbirleriyle ya da devlet kurumları ile olan uyuşmazlıklarının çözümünde görev alır.

· Bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde kimseye ayrıcalık tanınmaz, kanunlar karşısında herkes eşittir. Bu duruma hukukun üstünlüğü denir. Ülkemizde yargının bağımsız mahkemelerce yürütülmesi hukukun üstünlüğünü gösterir. Yasama ve yürütme organlarının yargı kararlarına uyma zorunluluğu vardır. Bu zorunluluk hukukun üstünlüğünün gereğidir.

1.BÖLÜM: Osmanlı Devletinin Kuruluşu

2017-09-23T19:50:00.002+03:00

1.BÖLÜM: Osmanlı Devletinin Kuruluşu A. XIV. Yüzyılın Başlarında Yakın Doğu ve Avrupa Balkanlar ve Avrupa: • Avrupada siyasi birlik yoktu. Feodalite egemen sistemdi • İngiltere ve Fransa arasında yüzyıl savaşları yapılıyordu • Venedik, Napoli ve ceneviz= Deniz Ticareti Papa= Katolik lideri • Bizans İmp. eski gücünü kaybetmişti • Balkanlarda siyasi birlik yoktu. Bu bölgede; Arnavutluk Prensliği, Mora Rum Despotlukları, Sırp Krallığı gibi güçler vardı **** Osmanlı Devletinin kuruluş döneminde Balkanlarda mezhep çatışmaları yaygındı. Katolik olan Macarlar, Balkanların Ortodoks halkına baskı uyguluyordu Bizans İmparatorluğu: • IV. Haçlı seferinden sonra gücünü tekrar toplayamamıştı. • Bir taraftan Anadolu Selçuklu Devletiyle, diğer taraftan da Sırp ve Bulgar krallıklarıyla mücadele ediyordu • Tekfur denilen valiler Bizansın merkezi otoritesini sarsıyordu. Hanedanlıklar arasında taht kavgaları yaşanıyordu Yakın Doğu: • Anadolu, Suriye, Filistin, Irak, İran, Arap Yarımadası, Kafkasyayı içine alan coğrafya Yakın Doğu olarak bilinmektedir • XIV. Yüzyılın başlarında bu coğrafyada; Altın Orda, Türkiye Selçuklu, İlhanlı, Memlük devletleriyle, Anadolu Türkmen Beylikleri vardı. Altın Orda Devleti (1227-1502): • Moğol İmp. parçalanması üzerine Karadenizin küzeyinde kurulan bir Türk Moğol devletidir • Timurun düzenlediği seferlerle zayıflamış ve parçalanmıştır. Bu durumda Moskova Kinezliğinni güçlenerek Rus çatlığına dönüşmesine nedenm olmuştur İlhanlı Devleti (1256-1335): • Hülagu Han tarafından İranda kurulmuş ve Kafkasya, Irak ve Anadoluya egemen olmuşlardır • Türkiye Selçuklu devletiyle, 1243te yaptığı Kösedağ Savaşını yaparak Anadoluda siyasi birliğin parçalanmasına neden oldu Memlük (Kölemen) Devleti (1250-1517): • Eyyübi Devletinin yıkılm asıyla, Mısırda Kölemen Emiri Aybek tarafından kurulmuştur • Suriye, Filistin, Hicaz, Lübnan ve Güneydoğu Anadoluya kadar genişlemiştir • Abbasi halifesini koruyarak İslam dünyasında otorite kazanmıştır • İlhanlıları Ayn Calut ve Elkbistan savaşlarında yenerek Avrupayı olası bir moğol istilasından kurtarmışlardır • Baharat yolunun üzeinde bulunmaları zenginleşmelerine neden olmuştur Türkiye Selçuklu Devleti (1075-1306) B. KAYILARIN ANADOLUYA GELİŞİ VE YERLEŞMESİ 1. KAYILAR ANADOLUDA • Osmanlı Devletini kuran kayı boyu, Oğuzların Bozok kolundandır • İran>Anadolu..Ahlat>Karacadağ>Söğüt ve Domaniç • 2.BEYLİKTEN DEVLETE • Kösedağ Savaşından sonra uç beylikleri bağımsız olmuş ve Anadoluda siyasi birlik bozulmuştur • Ertuğrul gaziden sonra Kayı boyunun başına geçen Osman Gazi, Türkiye selçuklu hükumdarının İrana götürülmesinin ardından bağımsızlıklarını ilan etmiştir • Osman gazi İlhanlılara vergi ödemiştir bu durum Osmanlı Beyliğinin İlhanlılara bağlı olduğunun göstergesidir Osmanlı Beyliğinin Büyüme Nedenler: • Gaza ve ganimet politikası • Anadolu ve Balkanlarda siyasi birliğinin olmaması • Anadoluda, beylikler arasındaki çatışmaya katılmaması • Balkanlarda hoşgörülü ve adaletli politika izlemeleri • Bizans İmp. eski gücünü kaybetmiş olması • Batıya yönelik fetih politikların izlenmesi • Coğrafi konumu • Moğolların uzağında kalmaları • İskan politikası • Tarikatların, Ahi örgütlerin ve Türkmenlerin desteğinin kazanılması • Merkezi otoritesinin güçlü tutulması • İleriyi görebilen ve yetenekli hükumdarın tahta çıkmasıdır 3. İLK OSMANLI FETİHLERİ: • Osman bey döneminde; Yarhıhisar, Karacahisar, İnegöl, Yenişehir ve Bilecik alınmıştır, Bilecik Osmanlı Beyliğinin ilk merkezi yapılmıştır • Koyunhisar (Bapheon ) Savaşı (1302): Bizanstan yartdım alan rum tekfurlarıyla Osman Bey arasında yapılmış ve savaşı Osmanlı Beyliği kazanmıştır • 1321 de Mudanya alınmış ve Bursa kuşatılmıştır. Ancak Bursa Osmanm Bey döneminde alınmamıştır • Orhan bey döneminde Bursa alınmış ve devletin başkenti yapılmıştır(1326) • Palekanon ( Maltepe ) Savaşı (1329): İmp. III. Antonikosun komutasındaki Bizans Ordusuyla Orhan Beyin yönettiği Osmanlı ordusu arasında yapılmıştır. Bu savaş sonunda Bizans İmp. Anadoludaki siyasi gücü kırılmıştır • Orhan bey 1331 de İznik i fethetmiş Bizansa yapılacak seferler askeri üs olarak kullanmak üzre geçici başkent yapmıştır • 1337 de İzmiti alan Orhan Bey, Kocaeli yarımadasındaki fethi tamamlamıştır • Orhan Bey 1345 te Karesioğullarına son verdi C. BALKANLARDAKİ FETİHLER Osmanlı Devletinin kuruluş yıllarında Anadolu Türk beylikleriyle çatışmaya girişmemiş, batıya yönelik fetih politikası izlemiştir. Karesioğulları beyliğinin alınması, Osmanlıların Rumeliye geçişini kolaylaştırmıştır 1. Çimpe Kalesinin Alınması (1363) • Bizans İmp. III. Andronikosun ölümünden sonra saray bakanı Kantakuzenos tahta çıkabilmek için Orhan Beyden yardım istemiştir • Kantakuzernos daha sonra Sırp ve Bulgar saldırıılarına karsı Orhan beyde yardım istemiştir bu yardımlar karşısında Gelibolu Yarımadasındaki Çimpe Kalesini Osmanlıya vermiştir • Orhan beyin oğlu Süleyman paşa, Rumeliye geçerek Tekirdağ, Bolayır, Malkara, keşan, Çorlu ve Lüleburgazı almıştı 2. Edirnenin Fethi (1363) • Orhan beyden sonra tahta geçen I. Murat Edirneyi aldı Amacı Balkanlara ilerlemek • I.Murat Sırpların Edirneye olan yardımını engellemek için önemli yolları ele geçirdi • I.Murat Sazlıdere Savaşında Bizans ve Bulgarları yenilgiye uğratarak Edirneyi fethetti 3. Sırpsındığı Savaşı (1364) • Balkanlardaki Türk ilerleyişini durdurmak amacıyla Papanında desteklediği Sırp, Eflak, Bosna, Macar ve Bulgar güçlerinden oluşan Haçlı ordusuyla yapılmıştır • Bu savaş sonunda; Trakya fethedildi ve Bulgar Krallığı Osmanlı egemenliğini tanımıştır 4. Çimen Savaşı (1371) • Yenildiği savaşı telafi etmek isteyen Sırpların Osmanlı Devletine saldırması üzerine yapılmıştır • Bu savaşın sonunda; Makedonyanın fethi kolaylaşmıştır, Sırp Krallığı Osmanlı hakimiyetine girdi • Fetihleerin devanı için başkent Bursadan Edirneye taşınmıştır 5. Ploprik Bozgunu (1388) • Balkan devletleri Osmanlı devletine karşı ittifak oluşturarak saldırıya geçmişerdir • Bu savaşta Karamanoğullarıda Balkan Devletlerini desteklemiştir • Osmanlılar yenildği 6. I. Kosova Savaşı • Osmanlıların bozguna uğratılması Balkan devletlerine cesaret vermiş tekrar bir ittifak oluşturmuşlrdır Bu savaşın sonunda; • I.Murat savaşta bir sırp yarafından ölddürüldüü • Sırplar Osmanlıyı yeniden kabul etti • Kuzey Sırbistan yolu Osmanlılara açıldı • Tuna Nehrinin güneyi Osmanlının eline geçti

Osmanlı askeri teşkilatı

2016-12-24T00:18:00.000+03:00

Osmanlı Ordusu[değiştir | kaynağı değiştir] Ordu-yi Hümayun (Osmanlıca: اردوي همايون) Osmanlı İmparatorluğu'nun ordusudur. Osmanlı Ordusu'nun tarihi iki ana döneme ayrılabilir. Osmanlı askeri teşkilatı Klasik Dönem, Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşu olan 1299 yılı ile 19. yüzyılın başlarındaki askeri reformlar arasındaki dönemi kapsamaktadır. Osmanlı beyliği kuruluş yıllarında ordu gaza anlayışını benimsemiş oğuzlar ve gönüllülerden oluşuyordu. Orhan bey zamanında Yaya ve Müsellem adında düzenli ordular oluşturuldu. 1361 yılında Karesi beyliği topraklarının Osmanlı topraklarına katılmasıyla Osmanlı devleti donanma gücüne sahip oldu.KARA ORDUSU: Osmanlı kara ordusu klasik dönemde üç ana bölümden oluşurdu. Bunlar; A-Eyalet ordusu. B-Kapıkulu ordusu. C-Yardımcı Kuvvetler. A-Eyalet Ordusu: Eyalet ordusunun genel özellikleri şunlardır: *Tamamı Türklerden oluşurdu. *Tamamı atlı idi. *Eyalet ordusu hazineden maaş almaz, Toprak geliri ile geçinirlerdi. *Eyalet ordusu köylerde ve sınır boylarında yaşardı. Eyalet Ordusunun Bölümleri: ) KAPIKULU PİYADELERİ -Acemi Oğlanlar Ocağı: Kapıkulu ocaklarına asker yetiştirmek için kurulmuştur. devşirilen çocuklar buradaki askeri eğitimlerini aldıktan sonra başarılı olanlar Enderun mektebine gönderilirdi. diğerleri ise kapıkulu ocaklarına dağıtılırdı. Acemilerin osmanlı ordusundaki mevcudu ortalama 8000 kadardır. -Yeniçeri Ocağı: Kapıkulu ocakları arasında en önemlisi yeniçeri ordusudur. osmanlı ordusundaki sayıları ortalama 12 bin kadardır. öncelikli görevleri padişahı ve başkenti korumaktır.hazineden üç ayda bir ulufe adıyla maaş alırlar, taht değişikliklerinde ise cülus bahşişi alırlardı. yeniçerilerin 40 yaşında emekli olana kadar evlenmeleri yasaktı. Yeniçeriler ilerleyen dönemlerde gittikçe bozulmuş, ekonomik sebeplerle sürekli ayaklanma çıkararak devlete zarar vermişlerdir. Genç Osman yeniçeri ocağını kaldırmak istediği için öldürülmüş, II. Mahmut tarafından yeniçeri ocağı ancak 1826 yılında kaldırılmış, bu olay tarihe Vaka-yı Hayriye (hayırlı olay) olarak geçmiştir.

AMASYA GÖRÜŞMELERİ

2016-10-07T01:53:00.000+03:00

AMASYA GÖRÜŞMELERİ (20 – 22 EKİM 1919) Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal ile İstanbul hükümeti adına Salih Paşa arasında yapılan bu görüşmelerde aşağıdaki kararlar alınmıştır  İstanbul Hükümeti Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde alınan kararları aynen kabul edecek.  Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, hukuki bir kuruluş olarak İstanbul Hükümeti’nce tanınacaktır.  Meclis-i Mebussan derhal toplanmalıdır  Temsil Heyeti’nin görüşü alınmadan İstanbul Hükümeti hiçbir uluslararası barış antlaşmasını imzalamayacaktır.  Meclis-i Mebusan’ın güvenli olmayan İstanbul da toplanması uygun değildir. Amasya Görüşmeleri sonucunda İstanbul hükümeti Meclisi Mebusan’ın toplanması kararını aldı.Ülke genelinde seçimler yapıldı.M.Kemal’in Erzurum milletvekili seçildiği bu seçimlerde, Müdafa-i Hukuk Cemiyeti üyelerinin çoğu seçimleri kazandı.Ancak Mebusan Meclisi’nin nerede toplanacağı konusunda Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti arasında görüş birliğine varılamadı. Mustafa Kemal Paşa İtilaf Devletleri’nin tehdidi altında olan İstanbul’da toplanacak mecliste ulusal iradenin hür olarak ortaya konulamayacağı ve milli kararların alınamayacağı inancındaydı. Mustafa Kemal Paşa’nın haklılığı İstanbul’un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesiyle ortaya çıkacaktır. -16 Mart 1920 de- ( Atatürk’ün ileri görüşlülüğünün göstergesidir.) Not:Mustafa Kemal, tüm karşı çıkışlarına rağmen meclisin İstanbul’da toplanmasının kesinleşmesi üzerine İstanbul’a gitmeme kararı alacaktır. TEMSİL HEYETİ’NİN ANKARAYA GELİŞİ (27 ARALIK 1919) Meclisin İstanbul’da toplanması kesinleşince Temsil Heyeti meclis çalışmalarını yakından izleyebilmek için Ankara’yı kendine merkez seçti çünkü Ankara’nın şu avantajları vardı. 1. Ulaşım ve haberleşme olanakları elverişli olması. 2. Batı Anadolu cephesine yakın olması 3. Anadolu’nun ortasında yer alması Anakara’ya yerleşen Mustafa Kemal Müdafa-i Hukukçu milletvekillerini Ankara’ya çağırarak Meclisi Mebusan’ da yapılacak çalışmalar için şu direktifleri verdi. a. Kendisinin meclis başkanlığına seçilmesi b. Mecliste bir müdafaa hukuk grubunun oluşturulması ve bu grubun meclisteki tüm çalışmalar ağırlığını koyması c. Tüm kişi ve kurumları bağlayacak kararların alınması d. Misak-ı milli kararlarının meclise kabul ettirilmesi

BALIKESİR- ALAŞEHİR KONGRELERİ

2016-10-06T10:53:00.000+03:00

BALIKESİR- ALAŞEHİR KONGRELERİ (TEMMUZ-AĞUSTOS 1919) Alaşehir Kongresi, Kurtuluş Savaşı sırasında, 16 Ağustos 1919 -25 Ağustos 1919 tarihleri arasında Alaşehir’de toplanan mahalli kongredir. Balıkesir Kongresi, 28 Haziran - 12 Temmuz 1919 tarihleri arasında toplandı. Kongrede direniş merkezi oluşturulması görüşülüp, oylandı. Toplantıda Yunan işgaline karşı silahlı direniş örgütlenmesi gibi kararlar alındı. Bu Kongrelerden çıkan en önemli sonuç, Kuva-yi Milliye birliklerinin birleştirilip, Batı Cephesi’nin oluşturulmasına karar verilmesidir Bu Kongrelerin toplanmasında Redd-i İlhak Cemiyetinin etkisi büyüktür. Fakat bu kongreler ulusal değil bölgeseldir.

ERZURUM KONGRESİ

2016-10-05T10:52:00.000+03:00

ERZURUM KONGRESİ (29 TEMMUZ- 7 AĞUSTOS 1919) Toplanma Sebebi: Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin ve Trabzon Muhafaza-i hukuk-u Milliye Cemiyetinin girişimleriyle Doğu Anadolu’daki Ermeni ve Karadeniz Bölgesindeki Rum tehlikesine karşı alınacak tedbirleri görüşmek için toplanmıştır. Bu nedenden dolayı toplanış amacı bakımından bölgeseldir. 23 Temmuz’da toplanan Erzurum Kongresine 56 kadar temsilci katılmış ve Mustafa Kemal kongre başkanlığına seçilmiştir. ( Kongreye Erzurum, Trabzon, Sivas, Bitlis ve Van illeri katılmış) Alınan Kararlar:  Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür; parçalanamaz. ( Vatanın bağımsızlığı ve bütünlüğü belirtilmiştir.)  Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı millet topyekün kendisini savunacak ve direnecektir.  Vatanı korumayı ve istiklali elde etmeyi İstanbul Hükümeti sağlayamadığı takdirde, bu gayeyi gerçekleştirmek için geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümet üyeleri milli kongrece seçilecektir. Kongre toplanmamışsa, bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır.  Kuva-yı Milliyeyi tek kuvvet tanımak ve milli iradeyi hakim kılmak temel esastır. (ilk defa açık bir dille Milli Egemenlikten bahsedilmiştir.)  Hıristiyan azınlıklara siyasi hakimiyet ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez. (İlk defa azınlık hakları kısıtlanmıştır).  Manda ve himaye kabul edilemez. (Tam Bağımsızlıktan bahsedilmiştir.(  Milli Meclisin derhal toplanmasını ve hükümet işlerinin Meclis tarafından kontrol edilmesini sağlamak için çalışılacaktır. NOT: İtilaf Devletleri ve İstanbul Hükümeti kongrenin toplanmasını engellemek için çeşitli girişimlerde bulunmuşlar fakat başarılı olamamışlardır

AMASYA GENELGESİ

2016-10-05T10:50:00.002+03:00

AMASYA GENELGESİ (22 HAZİRAN 1919) Amasya Genelgesi, Mustafa Kemal tarafından hazırlanmıştır. Mustafa Kemal, genelgenin halkın gözündeki önemin artırmak ve İstanbul basınının kendisi aleyhindeki propagandasını kırmak için halkın güvenini kazanmış olan Rauf Orbay, Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy, Kazım Karabekir ve Cemal Paşa gibi kişilere genelgeyi imzalattırmıştır. Genelgenin amacı; İşgallere karşı Anadolu’da başlayan direniş hareketini tek merkezden yönetmek, bunu sağlamak için de ulusal bir kongrenin toplanmasını sağlamaktır. Maddeleri: Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir. (Gerekçe) İstanbul Hükümeti, üzerine düşen görev ve sorumluluğunu yerine getirememektedir. Bu durum milletimiz yok olmuş gibi göstermektedir. (Gerekçe) Milletin geleceğini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. (Amaç ve yöntem) Her türlü etki ve denetimden uzak bir kurul oluşturulmalıdır. (Temsil Kurulu) Anadolu’nun en güvenilir yeri olan Sivas’ta milli bir kongre düzenlenmeli, bunun için de her bölgeden üç delege Sivas’ta olacak şekilde yola çıkmalıdır. Delegelerin seçimlerini Redd-i İlhak, Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri ve belediyeler yapacaktır. Doğu illeri için 10 Temmuz’da Erzurum’da bir kongre toplanacaktır. Mevcut askeri ve milli örgütler kesinlikle dağıtılmayacak, komuta bırakılmayacak ve başkalarına teslim edilmeyecektir. Bu genelge sır olarak tutulmalı ve delegeler kimliklerini gizli tutarak seyahat etmelidirler. NOT: Amasya Genelgesi’ni yayınlamakla Mustafa Kemal Paşa görev ve yetkilerini aştığından, İtilaf Devletleri Mustafa Kemal’in gerçek niyetini anlamış, İstanbul Hükümetine baskı yaparak Mustafa Kemal’i İstanbul’a geri çağırmışlardır. Mustafa Kemal’in geri dönmemesi üzerine İstanbul Hükümeti Mustafa Kemal’in görevine son vermiştir (7–8 Temmuz 1919). Bunun üzerine Mustafa Kemal İstanbul’a gönderdiği telgrafta askerlikten istifa ettiğini bildirmiştir (8 Temmuz 1919). Mustafa Kemal bu tarihten sonra Milli Mücadele’ye sivil olarak devam etmiştir.

HAVZA GENELGESİ (28 MAYIS 1919)

2016-10-05T10:48:00.005+03:00

Samsun İngiliz işgali altında olduğu için Havza’ya gelen Mustafa Kemal Paşa burada askeri ve sivil makamlara yayınlandığı genelgede; * Anadolu’nun her köşesinde işgalleri kınayan (özellikle İzmir’in işgalini) protesto mitingleri yapılmalı, hükümete ve İtilaf Devletleri temsilcilerine protesto telgrafları çekilmelidir. (Milli bilinci uyandırmak amaçlanmıştır) * Gösteriler sırasında, azınlıklara ve İtilaf subaylarına zarar verilmemelidir. ( Mustafa Kemal Paşa bu madde ile itilaf Devletleri’ne işgal bahanesi yaratılmamasını istemiştir.) * Milli Cemiyetlerin kurulmasına hız verilmelidir. * Mondros hükümlerine uyulmamalı ve askerlerin terhis önlenmelidir. maddelerine yer vermiştir. Türk halkı bu genelgeden hemen sonra başta İstanbul olmak üzere birçok yerde protesto mitingleri yapmıştır.