Parash Mani Mishra (PMM)

पछाडी फर्केर हेर्दा : करिब १२ वर्ष

2023-03-28T16:35:00.007+05:45

मिति २०७९ फाल्गुन २९ गते बेलुका ५ः१५ बजे फेसबुकमा पोस्ट भएको......... अबको यात्रा CTEVT👇

Center for Information Technology मा : २ वर्ष

शिक्षण पेशामा : करिब १ वर्ष (Gyansarovar Niketan)

SFACL पृथ्वीनगर : करिब ५ वर्ष

Access To Finance in Karnali Province (SKBBL) : २ वर्ष ६ महिना

सिप परियोजना (Skills for Employment Programme-SKBBL) : १ वर्ष

यश अवधिमा शैक्षिक उपलब्धी : Completed Master Degree in Education, Going to complete Master Degree in Public Administration

मेरो हाल सम्मको अनुभव र सफलताको श्रेयमा मेरो परिवार (ममी, बुवा, दाजु, भाउजु र प्यारो भतिज), भिनाजु Dp Koirala , दिदि Sunu Mishra , सोल्टी बि. कृष्ण कोइराला लगायत सम्पूर्ण आफन्तजनलाई सम्झन चाहान्छु ।

मलाई मेरो सफलतामा शुभकामना प्रदान गर्नुहुने सम्पूर्ण आफन्तजन, आदरणीय व्यक्तित्व, नेपाल सरकारका विभिन्न निकायमा रहनुहुने दाजुहरु (मलाई कम्प्युटर सिप परिक्षण र अन्तरवार्तामा थप Idea Share गर्नुहुने दाजु Khagendra Bardewa, Tp Bhandari लगायत) नेपाल भित्रै पेशा व्यवसाय गर्नुहुने तथा विदेशमा रहनुहुने दाजु दिदि तथा भाईहरु, मेरा सहब्याजी साथीहरु लगायत सम्पूर्ण व्यक्तित्वहरुप्रति आभारी छु । यस्तो हौसला र प्रेरणा आगामी दिनमा पनि पाइरहुँ यसले मलाई थप उचाइमा पुग्न प्रोत्साहन मिल्नेछ ।

यसरी काम गर्ने शिलसिलामा जागीरे जीवन एक दशक पार भइसकेछ । यो अवधिमा विभिन्न क्षेत्रहरुको अनुभव लिँदै नेपालको पूर्व मेची देखि पश्चिम महाकालीसम्मको विभिन्न जिल्लाहरुको सामाजिक,साँस्कृतिक, आर्थिक, राजनीतिक, भौगोलिक आदी क्षेत्रको राम्रैसँग अध्ययन गर्ने मौका पाएँ ।

यसो गन्दै जाँदा नेपालका ४७ वटा जिल्लाहरु त पुगिसकेको रहेछु ।

अब साना किसान मा काम गर्दा:️️

मलाई संस्थाका कर्मचारी साथीहरु धेरैले सोधीरहने प्रश्न : सर तपाई साना किसान मै हुनुहुन्छ नी ? (किनकि म अध्ययन गर्न जाँदा संगठन छोडेर गएको जसरि Area Office बाट बिदाई हुने चाहाना राखिन।)️️

मेरो जीवनमा हालसम्म सबैभन्दा धेरै ज्ञान हाँसिल गर्दै मेरो क्षमता विकासमा महत्वपूर्ण सहयोग गर्ने संगठन जहाँ मैंले मेरो उर्जावान् समयलाई व्यतित गरेको संगठनको रुपमा साना किसानलाई लिएको छु । यस संगठनमा आबद्ध हुँदाका अनुभवहरु मेरो लागि अविस्मरणीय नै छन् ।️

१) कालीकोटको गाल्झे भन्ने ठाउँबाट तिला नदीको तिरैतिर राती करिब १०:०० बजे सम्मको ५ घण्टा लामो पैदल यात्रा । (रातीको समयमा बाटो भुलेर अल्मलीएको क्षण)

२) कर्णाली राजमार्गको कालीकोट खण्डको राती १०:०० बजे सम्मको बाइक यात्रा

३) कोरोना Lockdown को समयमा सुर्खेत देखि झापा सम्मको करिब २९ घण्टाको रातभरीको बाइक यात्रा ।

४) रारा हेर्ने सपना लिएर गएको हामी बिच बाटोबाट फर्कीनु परेको नरमाइलो क्षण

यस्तै यस्तै .......

यो बेला म साना किसानका आदरणीय अध्यक्ष Khem Pathak , आदरणीय CEO डा. Shivram Prasad Koirala , आदरणीय DCEO Jhalendra Bhattarai Sir (प्रेरणाको श्रोत), आदरणीय DCEO डा. @Nawaraj Simkhada, Project Co-ordinator Krishna Aryal लगायत विभागिय प्रमुख र सबै Area Office का Area Manager लगायतको टिम, सँगै काम गर्ने अवसर मिलेको आदरणीय Area Manager सरहरु Ganesh Bhattrai, Sher Bahadur Chaudhari र Dornaraj Ghimire सर, मलाई कर्णालीमा सुरुका दिनमा काम गर्दा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रुपमा सुझाव प्रदान गर्नुहुने Nir Bahadur Adhikari Sir, साथी Suman Pandey लगायतका साथीहरु, अनी मेरो अध्ययनलाई फोन मार्फत हौसला प्रदान गरीरहनुहुने Padam Regmi सर, साथी YogRaj Joshi , Navaraj Dangi , Bp Nepal , Krishna Dhakal , Manoj Kc Chhetri(भरखरै सिफारिस हुनुभएको सुब्बा साब) लगायतका सहब्याजी र कामको सिलसिलामा सहकार्य गरेका सम्पुर्ण साथीहरु त्यस्तै साना किसान पृथ्वीनगरका संचालक समितिका पदाधिकारी ज्यू, लेखा समिति संयोजक Shiva Rajbhandari सर लगायतका सदस्य ज्यूहरु, मुख्य प्रबन्धक Devi Prasad Koirala लगायत सम्पूर्ण कर्मचारी साथीहरु, कर्णालीमा म आफैं प्रत्यक्ष संलग्न भएर निर्माण भएका संस्थाका पदाधिकारी र कर्मचारी साथीहरुलाई सम्झन चाहान्छु । अनी नेपालका १००० भन्दा बढी साना किसान संस्थाहरु प्रति मेरो सम्झना रहीरहनेछ ।

यती ठूलो सञ्जालमा देशका विभिन्न जिल्लामा गएर यसरी काम गर्ने अवसर पाउने सायद कमै हुन्छन् ।

मैंले साना किसानमा ८ वर्ष रहँदा संगठनलाई कति फाइदा पु¥याएँ भन्ने त म यकीन गर्न सक्दीन तर मैँले मेरो तर्फबाट मेरो क्षमताले भ्याए सम्म सक्दो राम्रो Result दिने प्रयास गरेको छु जस्तो लाग्छ ।

अब अगाडिको यात्रा...

आउँदा दिनहरुमा म अब नियुक्ति भएर जाने क्षेत्रको विषयमा अध्ययन गर्दा कुनै न कुनै रुपमा साना किसानको सिप र क्षमता विकासमा सहकार्य गर्न सक्छ की भन्ने महसुस गरेको छु । आशा छ सहकार्य गर्ने मौका मिल्नेछ । त्यसैले नेपालको सबैभन्दा पूरानो सामुहीक कार्यक्रम (२०३२ सालबाट सुरु भएको), नेपाली मोडलको सामुहीक कार्यक्रमको रुपमा अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा समेत चिनिएको यस साना किसान परिवारको उच्च सफलताको शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।

अबको कर्मथलो....प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायीक तालिम परिषद् (CTEVT) कोशी प्रादेशीक कार्यालय इटहरीमा प्रशासकीय अधिकृतको रुपमा........

Cmnt मार्फत शुभकामना व्यत्त गर्नुहुने सबैमा सम्झना सहित पुन: आभार व्यक्त् गर्दछु ।

आज आदरणीय सरसँग भेट्ने अवसर जुर्यो ।

सर अलि अस्वस्थ हुनुहुँदो रहेछ ।

हजुरको शिघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना सर ।️

पश्चिम नेपालका प्रसिद्ध ३ पुल 👇👇

2020-12-09T21:30:00.195+05:45

@PMM

सिंगल पिलर ब्रीज

लम्बाई : ५०० मिटर👉👉
चौडाई : १० मिटर
पुल सुचारु भएको : सन् १९९४ मा (२६ वर्ष अगाडी)
यस पुलको डिजाइनर : Steinman Boynton Gronquist and Birdsall
यस पुलको निर्माण जापानको Kawasaki Heavy Industries ले गरेको हो ।
पूर्व पश्चिम महेन्द्र राजमार्ग अन्र्तगत बर्दिया र कैलाली जिल्लालाई जोड्ने कर्णाली नदीमाथी निर्माण भएको पुल ।
एउटै पिलरबाट निर्माण भएकोले यसलाई सिंगल पिलर भनीएको हो ।
@PMM_@Single Pillar Bridge
यस पुल भएको ठाउँलाई चिसापानी भनीन्छ ।
बाँके र बर्दीया जिल्लामा अवस्थीत बर्दीया राष्ट्रिय निकुञ्ज समाप्त पछी यस पुलमा पुगिन्छ ।
धेरै आन्तरीक र बाह्य पर्यटकहरु यस पुलको अवलोकन साथै ¥याप्टीङ्ग गर्न समेत आउने गर्दछन् ।
यहाँ कर्णाली नदीको माछाको परिकारहरुको स्वाद लिन सकीन्छ ।
यस पुलको अवलोकनमा पुगेको मिति २०७७ मंसिर २० गते ।

@PMM_ Dodhara_Chadani Bridge

दोधारा चाँदनी झोलुङ्गे ब्रीज

कुल लम्बाई : १४५२.९६ मिटर👉👉
चौडाई ः १.६ मिटर
पुल सुचारु ः सन् २००५
डिजाइनर : नेपाली इन्जीनीयर
आधिकारीक नाम : Dodhara Chadani Multispan Pedestrian Bridge
कञ्चनपुर जिल्लाको महाकाली नगरपालिका अन्र्तगत साविकको महाकाली पारीको दोधारा र चाँदनी गा.वि.स.लाई जोड्ने महाकाली नदी माथी निर्मीत झोलुङ्गे पुल ।
एकदमै व्यस्त रहेको यस झोलुङ्गे पुलमा साइकल, मोटरसाइकल र पैदल यात्रीको आवतजावत बाक्लो हुने गर्दछ ।
त्यहाँबाट पश्चिममा भारतको उत्तराखण्ड नजीकै रहेको छ भने ५ कि.मी. को दुरीमा शुक्लाफाँट वन्यजन्तु आरक्ष र ९.४० कि.मी. को दुरीमा महेन्द्रनगर रहेको छ ।
यस पुलको अवलोकनमा पुगेको मिति २०७७ मंसिर २१ गते ।

@PMM_Longest Bridge of Nepal

कर्णाली गेरुवा ब्रीज

नेपालको सबैभन्दा लामो पुल पूर्व पश्चिम हुलाकी राजमार्ग अन्र्तगत कर्णाली नदीमाथी निर्मीत गेरुवा पुल लुम्बीनी प्रदेशको बर्दीया जिल्लामा अवस्थित छ । 👉👉
कुल लम्बाई : १०२५ मिटर (३,३६२ फिट)
वि.स. २०७२ सालमा यस पुलको निर्माण सम्पन्न भएको हो ।
बर्दीया राष्ट्रिय निकुञ्जको नजीकै रहेको यस पुलमा धेरै आन्तरीक पर्यटकहरु घुम्न आउने गर्दछन् ।
@PMM_Longest Bridge
थारु समुदायको बाहुल्यता रहेको यस क्षेत्रमा थारु सँस्कृतिको अवलोकन गर्नुका साथै बर्दीया राष्ट्रिय निकुञ्जमा पनि मज्जाले मनोरञ्जन गर्न सकीन्छ ।
Visit : Lumbini & Far Western Province _2077 Mangsir 20 to Mangsir 23_Banke, Bardiya, Kailali, Kanchanpur, Doti and Dhadeldhura
@PMM_With Suman Kumar Pandey

Follow me :👇👇

Mishraparash.blogspot.com

Facebook: मिश्र पारश

YouTube: Search: Share Knowledge with PMM

Twitter : PmmMishra

विश्वभर कोरोना कहर, अपुरो राराको रहर

2020-10-16T21:49:00.033+05:45

विश्वभर कोरोना कहर, अपुरो राराको रहर

कोभीड महामारीले विश्वलाई चुनौती दिइरहेको छ, कोभिड कै कारण विश्व एकै पटक लकडाउन हुने अवस्थामा पुगेको यथार्थता हामीलाई अवगत नै छ । अब कोभिडले महामारी कै रुप लिएता पनि कोभिड छ भनेर काम नगरी बसीरहने कुरा पनि भएन । कार्यालयकै कामको शिलसिलामा कालिकोट, मुगु र जुम्ला जाने योजना कार्यालयबाट जानकारी भयो । त्यो कार्यका लागि कार्यालयबाट ५ जना जाने कुरा छोटो समयमा निश्चित भयो ५ दिनको लागि । यस अघी कार्यालय कै काममा कालिकोट जिल्ला त पुगिसकेको थिएँ तर मुगु र जुम्ला भने पहिलो पटक जाने तयारीमा थिएँ । अघिल्लो दिन सावधानी अपनाएर जाने र केही खानेकुराहरु समेत लिएर जाने कुरा भयो । हामी जाने कुरा गर्दै गर्दा पूर्वमा पानि परिरहेको थियो भने मौसमको सूचनाअनुसार केही पहाडी जिल्लाहरुमा पानी पर्ने सूचना हामीले प्राप्त गरेका थियौँ । पानी परेको अवस्थामा कर्णाली राजमार्गमा पहिरो गएर बाटो बन्द हुने विषय त सामान्य नै हो । त्यसैले हामीले केही खानेकुराहरु र पानीको व्यवस्थापन गर्नुका साथै महामारीको समयमा चाहीने आवश्यक सुरक्षा सामग्रीहरुको पनि व्यवस्थापन ग¥यौँ ।

सुर्खेत वीरेन्द्रनगरको चौडा सडकबाट बाङ्गेसिमल हुँदै कर्णाली राजमार्ग सुरु हुन्छ । बाङ्गेसिमलबाट सुरु कर्णाली राजमार्गलाई मृत्युमार्गको उपनाम पनि दिने गरेको पाईन्छ । साँघुरोबाटो भएकोले साना गाडीहरु दैलेखको बाटो हुँदै तल्लो ढुङ्गेश्वर भएर कर्णाली राजमार्गमा जोडीने गर्छन् । हामी पनि विहानको करीब ७ः४५ बजे दैलेख निस्कने राजमार्ग हुँदै कालिकोटको मान्मा तर्फ प्रस्थान ग¥यौँ 🚔। अब हाम्रो यात्रा सुरु भयो । दैलेखमा रहनुहुने सरलाई दैलेखको सियाकोटको मोडबाट गाडीमा चढाउने योजना बनाई वहाँलाई त्यहाँ आउन भनी जानकारी गराईयो । हामीले वीरेन्द्रनगर नगरपालिका सकीसकेपछी दैलेखको गुँरास गाउँपालिकाको माटोमा गाडीका टायरलाई टेकाई यात्रालाई निरन्तरता दियौँ । विहानको १०ः१५ मा हामीले योजनाअनुसार सियाकोटको मोडमा सरलाई रिसिभ ग¥यौँ । अब हाम्रो टिम पूरा भयो ।

टिममा गाडी भित्र रहँदा ५ जना सरहरुको कामलाई यसरी विभाजन गरीएको थियो । एक जना सर फोटो खिच्नलाई एकदमै मनपराउने हुनुहुन्थ्यो, फोटो को जिम्मा चाँही मेरो भन्ने विषयलाई वहाँले सहजै स्वीकार गरीसक्नुभएको थियो । अर्को एक जना सरलाई गाडीको गुरु जी लाई सहयोग गर्ने गरीको जिम्मा दिइएको थियो । खराब बाटो भएकोले पहिरोमा ढुङ्गा समेत पन्छाउने जिम्मा वहाँलाई थियो😊। अर्को सरलाई अंग्रेजीमा भ्रमणको विषयमा व्याख्या गर्ने जिम्मेवारी तोकीएको थियो । वहाँ अंग्रेजी सिक्न खोज्ने मान्छे भएकोले वहाँले नै त्यो कुरा म गर्छु भनेर भन्नुभएको थियो । वहाँको अंग्रेजी पनि गज्जब कै हुन्थ्यो । एकै पटक ३/४ वटा भाषा प्रयोग गरीदिनुहुन्थ्यो । अनी म चाँही देखीएका ठाउँ र वस्तुहरुलाई मेरा डायरीमा टिपोट गर्न व्यस्त थिएँ । अनी अर्को सरले समग्र यात्रा र कार्यालयको कामको निर्देशन दिने गर्नुुहुन्थ्यो । यसरी ५ जनाको टिममा ५ जनाकै आ–आफ्नै प्रकारको काम विभाजन गरीएको थियो । भने मनोरञ्जनको जिम्मा चाँही आवश्यकता अनुसार सबैलाई थियो ।

विहानको ११ः०० बजे हामी डुङ्गेश्वर गाउँपालिका अन्र्तगत तल्लो डुङ्गेश्वर पुगि कर्णाली राजमार्गसँग भेट भयाैँ । अनी त्यही खाना खाई केही फोटो लिई हाम्रो यात्रालाई निरन्तरता दियौँ । अब हामीले गाडीमा सबैले गित गाउँदै यात्रालाई रोमाञ्चक बनाउन थाल्यौँ । पूर्व र पश्चिमका साथीहरु भएकोले कसैले पश्चिमेली देउडा त कसैले पूर्वेली भाकामा गित गाउँदै कर्णाली नदीको तिरैतिर यात्रा निरन्तर रहीरह्यो । कर्णाली राजमार्ग अन्र्तगत दुल्लु नगरपालिकाको सडकखण्डमा पुग्दा पानी पर्न थाल्यो ☔। कर्णाली राजमार्गमा २ प्रकृतीकाे माैसममा गाडी चलाउन एकदमै जोखीम हुन्छ ः १) पानी परेको समयमा २) जाडो मौसममा हुस्सु भएको समयमा । जोखीमकै बिचमा गाडी नचलाइ सुखै थिएन । त्यही राजमार्गमा लामो समय गाडी चलाउनु भएको गुरुजी हनुभएकोले म चाँही अली ढुक्क महसुस गर्थे । हामी कर्णाली नदीको किनारका दृश्यहरुलाई अवलोकन गर्दै बीचबीचमा गाडी रोकेर फोटो खिच्दै, ती ठाउँहरुमा आफूले काम गर्ने संगठन विस्तारको विषयमा चर्चा गर्दै, देउडा भाखामा साथीहरुले गित गाउँदै, गाडीमा राखीएका खानेकुराहरु चपाउँदै हामी दैलेखको दुल्लु नगरपालीका अन्र्तगतको सडक खण्ड हुँदै दैलेख कै चामुन्डाविन्द्रासैनी नगरपालिका र आठविसकोट नगरपालिकामा पर्ने कर्णाली राजमार्गमा गाडीलाई गुडाउँदै मध्यपहाडी राजमार्ग अन्र्तगतको मुख्य शहर राकम कर्णाली हुँदै नेपालको हिमाली जिल्ला कालिकोटकाे शुभकालिका गाउँपालिका प्रवेश गर् याैँ । अब हामी कालिकोट जिल्लाको दृश्यलाई अवलोकन गर्न सुरु गर्छाैँ।

हाम्रो टिमको सबैभन्दा कान्छो साथी क्यामेरामा फोटो खिच्न मै व्यस्त छन् कालिकोटको दृश्यहरुको । हामी करीब ३ः०० बजे कालिकोटको खाँडाचक्र नगरपालिका प्रवेश गरेपछी जाममा पर्यौँ । कर्णाली राजमार्गको साँघुरोबाटोमा गाडी चालकहरु पनि जर्बरजस्ती २ वटा गाडी कटाउने बहादुरी देखाउँदा गाडी जाममा पर्यो । करीब १ घण्टाको निरन्तर प्रयास पछी बल्ल तल्ल हाम्रो गाडी त्यो जामबाट फुत्कीन सफल भयो । कर्णाली राजमार्गको जोखीम को त खै के कुरा गर्नु र र ? गाडि कुँदीरहँदा माथिबाट ढुगांहरु झरेर गाडीलाई नै किच्ने हुन् की भन्ने डर, बिग्रीएको बाटोमा एक साइडबाट गाडी कुदाउन भन्दा कर्णाली नदीमा नुहाउन पुगिन्छ की भन्ने डर, अर्को साइडबाट कुदाउन भन्दा झरेका ढुङ्गा र पहिरोहरुमा गाडी ठोक्कीने डर । त्यसैले कर्णाली राजमार्गलाई यस्ता उपनामहरु दिन मन लाग्छ ः कर्णाली राजमार्ग=साँघुरो राजमार्ग, मृत्यु राजमार्ग, जोखीम राजमार्ग, यस्तै यस्तै । आशा छ बहुमत सरकारकै पालामा यस राजमार्गकोे स्तरोन्नती हुनेछ ।

हिमाली जिल्ला कालिकोटमा समेत निरन्तर वर्षा भएको देखेर गन्तव्यमा नपुगिने हो की भन्ने डर लाग्न थाल्यो । निरन्तरको वर्षाले जाडो भई शरीरमा काँडा पो उम्रन्छन्की जस्तो महसुस भयो । अब हामी कर्णाली नदीको किनारलाई छोडी तिला नदीको किनारै किनार कालिकोटको सदरमुकाम मान्मा तर्फ लाग्छौँ । बर्षात् र बाटोको कारण हामीले बनाएको योजना अनुसार काम नहुने देखियो । सिमसिमको पानी, चिसो मौसममा भत्कीएको सडकमा गाडीलाई गुडाउँदै हामी बेलुकाको ७ः०० बजे कालिकोटको मान्मा पुगी त्यस रात त्यही होटलमा बास बस्यौँ । सुत्ने बेलामा सिमसिम पानीको कारण मुगु जिल्लामा पुगेर रारा हेर्ने धोको पुरा हुँदैन की क्या हो भन्दै कुरा गर्दै वेडमा ढल्कीयौँ । त्यतीकैमा भुसुक्कै निदाइएछ ।

भोलि विहान उठ्दा फेरी सिमसिम पानी परीरहेको छ । बिहानै कार्यालयको कामलाई प्राथमीकता दिई काम सकेर केहीबेर मान्मामा रहेको रासकोटी राजाको दरबारको भग्नावशेषको अवलोकन गरी हामी त्यही होटलमा खाना खाई मान्माबाट संस्थाका दुई जना साथीहरुलाई पनि सँगै लिएर गयौँ । अब हाम्रो टिम ७ जनाको भयो । पानी परेको समय कालिकोटको मान्माबाट कालिकोटको नाङ्गमा (जुम्ला जिल्ला र कालिकोट जिल्लाको सिमाना नाङ्गमा) तर्फको पिच बाटोको बारेमा यहाँ लेखेर साध्यै छैन । बेलाबेलामा हाम्रो यात्रामा अंग्रेजी बोल्ने सरले बाटोको बारेमा गरेको व्याख्याले गाडी भित्रै ठूलै हाँसो ल्याउँथ्यो । वहाँको अंग्रेजी ःThis death highway too much बीग्रीङ्ग😀😀, यस्तै यस्तै...... बेला बेला हँस्यौली च्यानीज भाषा पनी । रमाइलो थियो भाषा ।।।

यात्रा गरीरहँदा त्यो कर्णाली र तिला नदीको किनारमा रहेको मनोमोहक बस्तीले एकछिन मन लोभ्याउँछ । कलकल बगीरहेको कर्णाली र तिलाको पानीले उनीहरुकाे फुटो खिचीदिन हामीलाई आग्रह गरेजस्तो अनुभुती भइरहने, अनी हामी पनि के कम र ? झट्ट क्यामेरा निकालेर गाडीलाई विस्तारै कुदाउन लगाएर गाडीबाटै पोज पोजमा नदीमा बगीरहेको पानीहरुको फुटो खिच्दै, फुटोलाई प्रीभिउ गरी क्यामेराबाट हेर्दै, अनी बेलाबेला बाटोको पिडाले राजनीतिक नेतालाई दोष दिँदै सराप्न पनि पछी परेनौँ हामी । अनी लाग्छ यस्ताे स्वर्ग जस्तो ठाउँ देशमा कुशल शासक र कुशल प्रशासक नभएकै कारण विकट नामको Identity Card लगाउन बाध्य भएको छ । तर........कर्णालीलाइ विकटको परीचय विल्कुल सुहाउँदैन । कर्णाली नेपालको सबैभन्दा विकसीत ठाउँ हो, हाम्रा माननीय ज्यूहरुको सोच मात्र विकट हो । यो मैँले किन भने भन्ने कुरा तपाईहरुलाई पनी थाहा छ, कीनकी देशका सबैले कर्णालीको सम्भावनालाई पढेका छन् तर कमैले मात्र बुझेका छन्, अरु धेरै भन्न चाँहीन ।

ए साँच्चै हामी त मान्माबाट अगाडी पो बढ्दै थियौँ त......... । मान्माबाट हाम्रो ७ जनाको टिम अगाडी बढ्दै जाँदा सडकमा बाघले आफ्नो शिकारलाई बाटो छेके झैँ ढुङ्गाले हामीलाई बाटो छेकीरहेको थियो । अब अगाडीको सिटमा बस्ने सरको काम आयो ढुङ्गा पन्छाउने । त्यसपछी हामी अगाडी बढ्यौँ । यसरी अगाडी बढीरहँदा कालिकोटको खाँडाचक्र नगरपालिका अन्र्तगत पर्ने ठाउँहरुको नाम यस्तो थियो ः ताडी बजार, राताडाब, तेस्रो बजार, मल्फा बजार (कार्यालयको काम गरी नास्ता खाएको ठाउँ) हुँदै पिली बजार पुगियो । अब छोटो कुरा गरौँ पर्यटकीय स्थल पिली बजारको । दश वर्षे जनयुद्धको अन्तीम युद्ध पिली युद्ध (२०६२ श्रावण २३ गते) को युद्ध क्षेत्र जहाँ करीब ८ घण्टासम्म निरन्तर बम र गोलीहरु बर्सीएका थिए, आकाशबाट गोलीहरु बर्साइएका थिए, बम पड्काइएका थिए, यही युद्धपछी १० वर्षे जनयुद्धमा पूर्णबिराम लागेको थियो । यहाँ दर्जनौँ नेपालीहरुको हाताहाती भएको थियो । यही ठाउँलाई हाल संरक्षण गरेर डाँडा (युद्धको बेला सैनीक ब्यारेक भएको ठाउँ) सम्म पुग्ने सिँडी बनाइ राखीएको छ, जुन सुर्खेत–जुम्ला रोड मै पर्दछ ।

पिलीबजार पछीका ठाउँहरु तिला नदीको आकर्षक र मनोमोहक दृश्य देखिने शेरावडा हुँदै टाकुल्ला, बालीघाट, भैँसीगौडा, टिम्मुरे हुँदै गाल्जे पुगियो । हो यही गाल्जे सम्म केही महीना अघी म मोटरसाइकलमा आइ त्यहाँबाट करीब ४ घण्टा रातीको बाटो हिँडेर चिलखैया पुगेको झल्झली याद आयो । यही गाल्जे नजीकै पहिरो गएर बाटो भत्कीएको रहेछ । ठूला गाडीहरु जान नसकेर रोकीएर बसेका रहेछन् । तर साना गाडी भने जोखीम मोलेरै गुडेको पाइयो । त्यो पहिरो गएको ठाउँको अवस्था अझै झल्झली छ । त्यहाँ त सानो गाडी जान्छ भनेर त्यहाँ हुनेहरुले गुरुजीलाइ इसारा गरे । तर ठाउँ देखेपछी मन भड्कीयो । ओर्लने तरखर गरीयो । हाम्रो टिमको क्यामेरामेन😄 त हत्तनपत्त ढोका खोलेर ओर्लीहाले । त्यसो गर्दा गुरुजी डराउनुपर्दैन बस्नहोस् भन्नुभयो । गाडीबाट ओर्लदा झन् गाडीको ब्यालेन्स नमीलेर नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने रहेछ । फेरी क्यामेरामेन सर गाडीमा बस्नुभयो । गाडी अगाडी बढ्यो जब जोखीम ठाउँमा पुगेर गाडी त्यो ठाउँ कट्नलाई संघर्ष गर्दा हल्लीएको बेला आङ पुरै सिरीङ्ग भयो । हाम्रो अंगे्रजी सरले मलाई समात्नुभएको त थाहा नै पाइन । एकछिन त हामी सुनसान जस्तै भयौँ । त्यो जोखीम कटेपछी त यसरी ब्लगमा यात्रा लेख्न नि पाईँदैन की जस्तो भयो, अनी पछी फर्कदाचाँही अर्को बाटो आउन पाए हुन्थ्यो जस्तो भयो । तर हामीसँग अरु बाटोको त विकल्पै थिएन ।

यसरी नै यात्राको क्रममा हामी राँचुली, भिग्मा हुँदै जुम्ला र कालिकोटको सिमाना नाङ्गमा पुग्यौँ । नाङ्गमामा कार्यालयको निरीक्षणको काम गरी केही दिन अघि नाङ्गमामा गएको पहिरोलाई गाडीबाटै अवलोकन गर्यौँ जहाँ १० जनाको ज्यान गएको थियो । अब हामी मुगु तर्फको यात्रा तय गर्यौँ । त्यतीबेला सम्म बेलुकाको ४ः०० बजीसकेको थियो । कालिकोटको नाङ्गमाबाट जुम्ला बजार र मुगुतर्फ जानेबाटो छुट्टीदोँरहेछ । नाङ्गमामा पुग्दा पानी सिमसिम पर्न छोडीसकेको थियो । त्यसैले हामी राराको गन्तव्य सम्म पुग्छौँ भन्ने लागेको थियो । तर गुरुजीले बाटो खराब भएको छ, जान सकीँदैन भन्ने कुरा गरीरहनुभएको थियो । तर पनि हामी गुरुजीलाई आग्रह गरीरहेको थियौँ । कालिकोटको नाङ्गमाबाट हामी जुम्ला जिल्लाको हिमा गाउँपालिका हुँदै अगाडी बढ्यौँ । जुम्ला जिल्ला कर्णाली प्रदेशको मेरो लागि सातौँ जिल्ला थियो । जुम्लाको बारेमा अध्ययन गरेको मात्र थिएँ । यसरी प्रत्यक्ष आएर स्याउको बोटमा फलेका फलहरुको दृश्य र यहाँकाे भुगोललाई नियाल्दा साँच्चै आनन्द अनुभुती भइरहेको थियो । यात्रा अगाडी बढीरहँदा सिमसिम पानी फेरी पर्न सुरु गर्यो । बाटो एकदमै हिलो भएको रहेछ । केही बेर पछी हामी चिउडी साँघुको काठेपुलमा आइपुग्यौँ । काठैकाठले बनेको त्यो पुलमा पूर्वराजा वीरेन्द्रको सबै परिवारको मूर्तीहरुले रङ्गीएको काठैकाठबाट निर्माण भएकाे पूल रहेछ । याे सिंजा क्षेत्रमा पर्ने रहेछ । यसलाई ऐतीहासीक जुम्ला राज्यको राजधानीको रुपमा चिनिँदाेरहेछ भने नेपाली भाषाको उद्गमस्थलका रुपमा समेत चिनीन्छ । यसरी जुम्लाको स्याउका बोटहरुमा स्याउका दानाहरु, जुम्लाको सिमी, ओखरका बुटाहरु, नदी किनारका बस्तीहरु, हरीयो डाडाँ र रुखहरु, चउरमा चरीरहेका भेडा र च्यांग्रााहरु हेर्दै अफ्ठ्यारो बाटोलाई पन्छ्याउँदै हामी आचार्यलीही पुग्छौँ । आचार्यहरुको उत्पती भएको स्थल रहेछ आचार्यलिही ।

आचार्यलीहीबाट झनै विग्रीएको, भत्कीएको बाटोले गर्दा गाडीलाई अगाडी बढ्न निकै नै गाह्रो भयो । त्यहाँ बाटोको मानिसलाई सोध्दा यो भन्दा अगाडी निकै नै खराब बाटो भएको कुरा जानकारी भयो । गरुजीले गाडी अगाडी लगेर रोकी ओर्लेर केही अगाडी गई बाटोको अवलोकन गर्दा जान नसक्ने कुरा भन्नु भयो, अब हामी सबै जनाको मलिन अनुहार भयो । रारा पुग्ने इच्छा अपुरो भयो । केही विकल्प सोच्यौँ । नजीकैको नाराकोट गाउँमा बसेर भोली अली ठूलो गाडीमा भएपनि जान सकीन्छ की भनेर केही व्यक्तिहरुलाई बुझ्यौँ । तर ठूलो गाडी हामीले पाउन सकेनौँ । बेलाबेला त एक दिन नै लागे पनि हिँडेर जाउँ भन्दै सल्लाह गर्यौँ । त्यो बेला सम्म साँझको ६ः०० बजीसकेको थियो । करीब आधा घण्टा न्यास्रो भएर छलफल गर्यौँ, विकल्प खोज्यौँ तर सबै असफल 😭। अब ठूलो सास फेर्दै गाडीमा चढी फर्कीयौँ नाङ्गमातिर । बेला बेला मौसमलाई गाली गरीरहेका थियौँ । अब हामी जुम्लाबजार गई बस्ने र भोलीपल्ट त्यहाँ कार्यालयको काम गरी वीरेन्द्रनगर फर्कीने योजना बनाई जुम्ला तातोपानीमा रातको ८ः०० बजे पुगतातोपानी पौडी खेली त्यही बास बसीयो ।

भोलीपल्ट कार्यालयको काम सकी सुन्दर गोठीचौर गाउँले रारालाई बिस्र्याउँछ भन्ने सुनी त्यही जाने भइयो, त्यहाँ पनि बिचबाटोबाट गाडी अगाडी बढ्न सकेन । अब चाँही पूरै रिस 😣उठ्न थाल्यो । अब हिँडेर जाँदा त्यो गाउँ पुग्न झन्डै ३ घण्टा लाग्ने रहेछ । अब मैँले आँट गरे जसरी भएपनि पुगेर आउने । अगाडी अगाडी हिँडिरहे । त्यतीकैमा हाम्रो टीममा हाम्रै अभियानको साथीको बाइक थियो । त्यो बाइकमा क्यामेरामेनलाई पु¥याएर ल्याउने म्यानेज भयो । अनी त्यसपछीे वहाँलाई छोडेर मलाइ लिन आउने योजना भयो । तर म निरन्तर हिँडिरहे । उकालोबाटो हिँड्दा पुरै थकीत भइयो । अरु साथीहरु भने आउनु भएन । पानीको बोतल गाडीमै छोडीयो । म हिँडी नै रहेँ, जसरी नी त्यो गाउँ हेरेर आउँछु भन्ने लागेको थियो । रारा नपुगे पनी त्यहाँ जसरी पनि पुगेर आउने योजना बुने । २ जना साथी त बाइकमा अगाडी गइहाल्नुभयो । म हिँड्दा हिड्दा मुख पूरै सुकीसकेको थियो । एउट सानो झुपडी जस्तो घर आयो । जुम्लाबासी घरको मानिसले मलाई सोध्नुभयो अनी यस्तो कुराकानी भयो ः

जुम्ला बासी ः कता हिड्याहुन सर ?

मैंले स्याँ.... स्याँ.... हुँदै उत्तर दिएँ, ः गोठी चौर गाउँ ।

म ः त्यो गाउँ पुग्न कति समय लाग्छ ?

जुम्ला बासी ः तपाइनलाई एकन घण्टा लाग्या हुन् ।

मैँले वहाँको बोलीमा यस्तै खालको उच्चारण पाएको थिएँ । त्यसपछी वहाँहरुले मलाई एउटा पिरा बस्नलाई ल्याइदिनुभयो । पानी र स्याउ खान दिनुभयो । जुम्लाको रसीलो स्याउ खाँदै केहीबेर गफ गरेँ । पाहुनाप्रती वहाँहरुको सेवाभाव देखेर एकदमै खुसी लाग्यो । अनी केही स्याउ समेत बोकी वहाँहरुबाट विदा लिई गन्तव्यतर्फ लागेँ । बाइकमा साथी आउनुभयो, त्यसैमा चढी सुन्दर, रमणीय २८८० मिटरको उचाइमा गोठीचौर गाउँ पुगियो । ठाउँ ठाउँ मा जुम्ली मार्सीधान लहलह थिए । काट्ने समय भएको थियो । साँच्चै आनन्द आयो त्यो मनोमोहक दृश्यले । अनी मनमा लाग्यो हामी रारा गएको भए यो ठाउँलाई मिस गर्ने थियौँ । त्यसपछी पोज पोजको फोटोहरु लिई राम्ररी त्यस ठाउँको अवलोकन गरी फिर्ता भयौँ । थकान त कति हो कति ? सबै साथीहरु हामी ३ जनालाई कुरेर बस्नुभएको रहेछ । अब हामी गाडी चढी कालिकोटको मान्मा पुग्ने गरी हिँड्यौ । राती ११ बजे हामी कालीकोटको मान्मा पुगि बास बस्यौँ ।

भोलीपल्ट खाना खाई वीरेन्द्रनगर फिर्तीको यात्रा सुरु ग¥यौँ । आउँदै गर्दा हामी दैलेखको ढुङ्गेश्वर गाउँपालिका नजीक आएपछी कार्यालयमा सँगै काम गर्ने साथीलाई कोरोना पोजेटीभ भएको खबर प्राप्त भयो । हामी सबै मौन भयौँ । एकछिन सबैको अनुहार मलिन भयो । अब कोरोनाले हामीलाई पनि आक्रमण गरेछ भन्ने अनुभुती भयो । गाडी केही बेर रोकी कार्यालयमा कोरोना पोजेटीभ भएको सूचना कार्यालयको सम्बन्धीत ठाउँमा जानकारी गराइ, मनमा केही डर बोकी सुर्खेत पुग्ने यात्रालाई निरन्तरता दियौँ । अफिसमै कोरोनाको केस देखिएपछी कन्ट्रयाक ट्रेसिङ्गमा परिहाल्यो । अब बाहीर खाना खाने हामी केही साथीलाई अफ्ठ्यारो पर्ने महसुस भयो । तर हामी अफिसबाट छुटेको ४ दिन भइसक्दा हामी कसैमा कुनै प्रकारका लक्षण थिएन । त्यसैले उच्च मनोबलका साथ हामी रातको ९ः०० बजे वीरेन्द्रनगर आइ भोलीदेखी कसैको सम्पर्कमा नजाने निर्णय गरी सजकता अपनाई बस्यौँ ।। केही दिन पछी कार्यालयका साथीहरुको Corona Negative रीपोर्ट आयो । खुसी लाग्यो । आशा छ अपुरो रारा को रहर चाँडै पूरा हुनेछ.......................👍👍🙏 ।

😷Stay Safe😷

Facebook: parash_mishra@yahoo.com (मिश्र पारश)

Twitter : PmmMishra

सहकारी सञ्चालनका नौ उपयोगी टिप्सहरु !!!

2020-06-10T13:01:00.000+05:45

यहाँ उल्लेख गरेका कुराहरु स साना छन्, तर यसको अप्रत्यक्ष रुपमा ठूलै भुमीका रहेको हुन्छ ।

१) महत्वको अनुभूती

सदस्यहरुलाई महत्व दिएको अनुभूती गराउनुहोस् । सदस्यहरु विपत्मा परेको बेला जो विपतमा परेको छ, उनीहरुलाई प्राथमीकता दिनुहोस्, महामरीको समयमा समेत आफ्ना सदस्यहरुको अवस्था बारे सम्पर्क गरेर भए पनि कस्तो छ ? भनेर बुझ्ने प्रयास गर्नुहोस् । जसले गर्दा सदस्यहरुलाई संस्थाले हामीलाई महत्व दिएको छ भन्ने कुराको महसुस होस् ।

२) पहिलो पाँच सेकेन्ड

सदस्यसँगको पहिलो पाँच सेकेन्डलाई सही ढंगले उपयोग गर्नुहोस् । उनीहरुसँग कार्यालयको समय वा अन्य समयमा भेट्दा शिष्ट भाषामा सम्बोधन गरी सन्चै हुनुहुन्छ ?, खबर कस्तो छ ?, केही अफ्ठ्यारो भएको छ की ? जस्ता शिष्ट र नम्र शब्दहरुको प्रयोग गर्नुहोस् । कार्यालयमा सदस्यहरुलाई शिष्ट तरीकाले स्वागत गरी काम गरीदिनुहोस् । वास्ता नगरेजस्तो व्यवहार पिटिक्कै नगर्नुहोला । Morning shows the day भने जस्तै त्यो ५ सेकेन्डले सदस्यको सहकारीप्रती माया बढेर जान्छ ।

३) समय दिएर कुराकानी

सदस्यहरुसँग समय दिएर कुराकानी गर्नुहोस् । जस्तै ः सदस्य आएको बेला संस्थाको कारोबारको कुरा मात्र नगरेर वहाँको अवस्था, अनी के सामान लिएर आउनुभयो ? परिवारमा कोही सदस्य बाहीर छन् ? भनेर वहाँहरुको अवस्थाको बारेमा पनि चसो राख्नुहोस् । आफ्नै परिवारको सदस्य जसरी वहाँहरुको केयर गर्नुहोस् ।

४) अन्तरक्रियामा प्राथमीकता

संस्थाले आयोजना गर्ने विभिन्न गोष्ठी, सेमीनार, अन्तरक्रियाहरुमा सदस्यहरुलाई प्राथमीकता दिनुहोस् । सदस्यहरुलाई आफूलाई लागेका कुराहरु निर्धक्कसँग भन्ने समय दिएमा संस्थाप्रतीको गुनासो पोख्न पाउँछन् र त्यही बेला त्यो विषयमा स्पष्ट पारिदिनुहोस् । यसले समयमै उनीहरुको गुनासोलाई सम्बोधन गर्न सकीन्छ । जसले गर्दा संस्थामा विवाद कम आउने गर्छन । विवाद नहुनु भनेको संस्थामा समस्या वा द्धन्द्ध उत्पन्न नहुनु हो ।

५) विकल्पहरु दिने

सदस्यहरु समस्यामा रहेको हुन सक्छन् र हरेक समस्याको समाधान पक्कै पनि हुन्छ, त्यसैले आफ्नो संस्थाले समस्याको समाधान गर्न नसके त्यस समय सदस्यहरुलाई विकल्पहरु दिनुपर्छ । जस्तै सदस्यलाई कृषि कार्यको बेला रसायनीक मलको आवश्यकता पर्छ, त्यस समय आफ्नो संस्थामा भएको मल सकिएको र तत्काल मल ल्याउन पनि नसकीने भएमा मल पाउने अन्य ठाउँहरुको बारेमा भनीदिएर समन्वय गर्नुपर्छ । यस्तै अन्य कुराहरुमा पनि विकल्पहरु को खोजी गरी तरीका बताइदिनु भनेको सदस्यप्रति सहकारीको जिम्मेवारी पनि हो ।

६) सम्झनयोग्य वातावरण

संस्थाको कार्यालयमा सदस्यहरुले सम्झन योग्य वातावरण तयार गर्नुपर्छ । यस वातावरणको सहकारीका सदस्यले आफ्नो परिवार र छिमेकीसँग पनि कुराकानी गरुन् । जस्तैः कार्यालयमा सदस्यहरुको बसाँइ व्यवस्थापन, कार्यालयको फाइलीङ्ग व्यवस्थापन, सदस्य सहायता कक्ष, अनी मौसम अनुसारको बस्नयोग्य कार्यालय आदीको व्यवस्थापन हुन जरुरी छ ।

७) अरुभन्दा फरक गर्ने ।

संस्थाहरु धेरै छन्, सबै संस्थामा एकै प्रकारको क्रियाकलाप हुँदा सदस्य दिक्क हुन्छन । त्यसैले केही फरक दिन सक्नुपर्छ । जस्तैः संस्थामा बचत, ऋण, कृषि, स्वास्थ्य सम्बन्धीका पुस्तकहरु पुस्तकायलय बनाएर राखी “कार्यालयमा आउँ, ज्ञान बढाउँ” जस्ता कार्यक्रमहरु लागु गरौँ र सदस्य कार्यालयमा आउँदा अनिवार्य रुपमा कृषि, बचत, ऋण, स्वास्थ्य वा अन्य व्यवहारीक जीवनमा प्रयोग हुने विषयवस्तु बारे जानकारी दिने प्रणालीको विकास गरौँ । सदस्यको उत्पादनअनुसारको फरक किसिमले बचत योजना पनि ल्याउन सकिन्छ, जसले सदस्यलाई आफ्नो आम्दानी बुझ्न सहज हुनुका साथै प्रोत्साहन समेत हुन्छ, जस्तै तरकारी बचत, पशुपालन बचत, रेमीट बचत, फाट्टफुट्ट बचत (आम्दानीको श्रोत नियमीत नभई अचानक हुने आम्दानी ) आदी ।

८) सदस्य घरदैलो कार्यक्रम

कम्तीमा पनि वर्षको एक पटक समितिका पदाधिकारी लगायत कर्मचारीहरुले सदस्यको अवस्था बुझ्न सदस्यको घर घर मा जाने र उनीहरुबाट प्रत्यक्ष रुपमा पृृष्ठपोषण लिने कार्यक्रम बनाउनुपर्छ जसले गर्दा सदस्यले संस्थाबाट उपभोग गरेका सुविधाहरुको नि प्रयोग भएको छ÷छैन अवलोकन गर्न पाइन्छ र आगामी कार्यक्रम तय गर्न नि सहयोग पुग्छ ।

९) सूचनाको सम्प्रेषण

संस्थाबाट जारी भएका हरेक सुचनाहरु सदस्यहरुसम्म पु¥याउने संयन्त्रको विकास गर्नुहोस् । यसका लागि सामाजिक सञ्जाल, सञ्चार माध्यम, संस्थाका अंगहरु (सञ्चालक समिति, समुह, अन्तर समुह, एकाइ समिति) आदि मार्फत सूचना सम्प्रेषण नियमीत रुपमा गरीरहनुहोस् ।

सदस्यको सानो सानो समस्या र कार्यहरुमा संस्थाकोतर्फबाट सहजीकरण मात्र भए पनि गर्न सके सहकारी संस्थालाई सबैले साथ सहयोग गर्ने र संस्था सफल भएर जाने विषयमा कुनै दुई मत छैन ।

"डरलाई सधैभरि जित्नुहोस । म सफल बन्दिन, यो काम गर्न सक्दिन, म मा खुबि र दक्षता नै छैन, म अरुजस्तो छैन भन्ने भावनालाई आजैदेखी टाढा राख्नुहोस् ।"

अहीले कर्णालीमा पैसा होइन, सामग्री चाहीएको छ, ढिलो होइन, तत्काल चाहीएको छ, गफ होइन, मात्र काम चाहीएको छ ।

2020-06-05T19:38:00.002+05:45

कर्णालीमा पैसा होइन, सामग्री उपलब्ध गराउ, प्रोजेक्टहरु भेरीमा बगे की ? कर्णाली नदीमा ?

पारश मणी मिश्र

हाम्रो मानसिकता यस्तो छ, पैसा भएपछी सबै थोक हुन्छ । यसमा पनि धेरै नेतृत्वकर्ताको सोच यही नै छ । हाम्रो जस्तो भौगोलिक विकटता भएको मुलुकमा करोडौँ रकम उपलब्ध गराएपछी सबै व्यवस्थापन भइहाल्छ भन्ने सोच नराखौँ । आजसम्म एक हप्ताको अवधीमा मात्र कर्णाली प्रदेशको दैलेख, सुर्खेत र डाेल्पामा गरेर कारोना भाइरसकै कारण तीन जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन् । सबैलाई थाहा छ, सबैभन्दा बढी गरीबी भएको र विकट मानिएको प्रदेश भनेकै कर्णाली प्रदेश हो । यहाँ सबै स्थानीय निकायमा यातायात, सञ्चार, विद्युत्, स्वच्छ खानेपानी पुग्न नसकेको अवस्था छ । जिल्ला सदुरमुकाममा समेत सबै सामग्रीहरु किन्न पाइदैन । जिल्लाको स्थानीय निकायबाट प्रदेश राजधानी सुर्खेतको वीरेन्द्रनगर पुग्नै यातायातमा १ दिनभन्दा बढी लाग्छ । जिल्ला सदरमुकामको त के कुरा गरौँ ? प्रदेशको राजधानी सुर्खेत नै अधिंकांश सामग्रीको लागि नजीकको शहर नेपालगञ्ज र भारतको भर परीरहेको अवस्था छ । यता प्रदेश सरकारले स्थानीय निकायलाई १३ करोड २० लाख पठाएको जानकारी गराएको छ, तर स्थानीय निकायमा बजेट रकम पुग्छ, सामग्री पुग्दैन, स्वास्थ्य सामग्रीको त त्यसै अभाव छदैँछ क्वारेन्टाइन निर्माणका सामग्रीको लागि स्थानीय निकायले सामग्री ल्याउन प्रक्रिया थाल्छन्, सबै सामग्री सदरमुकाममा पाइदैन, जहाँ जहाँ छ, त्यहाँ बाट थोर थोरै उठाएर ल्याउन प्रक्रिया मिल्दैन, प्रक्रिया नमिलेपछी भ्रष्टचार ठहरीन्छ, भ्रष्टचार भएपछी मुद्दा चल्छ अनी कसरी व्यवस्थित हुन्छ, क्वारेन्टाइन ? त्यही क्वारेन्टाइनबाट संक्रमण बढ्ने प्राय निश्चित नै छ । कालिकोट, जुम्ला, डोल्पा, हुम्लाका धेरै स्थानीय जनप्रतीनीधिले समान नभएर क्वारेन्टाइन व्यवस्थीत नभएको स्विकार गरीरहेका छन् । तर पनि केन्द्र र प्रदेश सरकार फेरी पनि बजेट पठाएको कुरा गरीरहेको छ । क्वारेन्टाइनमै हुनेहरुले घर बाटै सुत्ने खाने सामग्री ल्याइरहेका छन् । कारोनाको औषधीको नाममा माधकपदार्थको सेवन गरीरहेको समाचार आइरहेको छ, अव्यवस्थीत क्वारेन्टाइनले कर्मचारी र जनप्रतीनीधि नै आक्रमणको शिकार भइरहेका छन् । अनी संक्रमण नफैलिने कुरै भएन नी ? अनी कसरी हुन्छ कर्णालीमा कोरोना नियन्त्रण ? सुरुवाती दिनमा केन्द्र सरकारले हेलीकप्टर नै चार्टर गरेर स्वास्थ्य सामग्रीहरु जिल्ला जिल्ला मात पुर्याएको हो तर अब कर्णालीमा संक्रमणको दर उच्च हुँदैछ, उपलब्ध भएका स्वाथ्य सामाग्री सकीदैछन् । पि.सी.आर को क्षमता न्यून छ । अनी केन्द्र र प्रदेश सरकार अझै भन्छन्, बजेट पठाएका छौँ । बजेटले केही हुँदैन यहाँ, सामग्री चाहीएको छ । बेलैमा विचार पुर्याउनु जरुरी छ । अन्य रोगहरुको समेत राम्रो उपचार नपाउने कर्णालीमा कोरोनाको नियन्त्रण यही तरीकाले कसरी संभव होला ? फेरी चेतनाको स्तर निकै कमजोर छ धेरै ठाउँहरुमा, कारोना रोकथामको अर्को औषधी चेतना पनि हो, भन्ने हामीलाई थाहा छँदैछ । धेरै समयको लकडाउनपछी खाद्यन्न सामग्रीहरुको पनि अभाव हुँदैछ, यस्तो पाराले कर्णालीमा भोकमरीको समस्या आउँदैन भन्न सकिन्न । अब केन्द्र र प्रदेश सरकारले सामग्रीरुको उपलब्ध गराउने र स्थानीय निकाय व्यवस्थापनमा जुट्नुपर्ने देखिन्छ । अहीले देखी नै खाद्यन्नको जोहो गर्न थाल्नु आवश्यक छ प्रदेश सरकारले । नत्र संक्रमण समुदायस्तरमा फैलिन थालेपछी त्यहाँको मानिसको चेतना र भौगोलिक विकटता अनी कोरोना भाइससँगकाे लडाँइमा जीत हाँसील गर्नु भनेकाे ढुंगा चपाउनु जस्तै हुनेछ ।

अर्को तिर कर्णाली भन्ने वित्तिकै हाम्रो दिमागमा त्यहाँ धेरै प्रोजेक्टहरु छन् भन्ने एउटा भुत नै चढेको छ । यो साँचो पनि थियो भूतकालमा तर अहीले वर्तमानमा यो गलत सावित भएको छ । किनकी अब त्यहाँ प्रोजेक्टहरु छैनन् । बस त्यहाँ अहीले जनता र सरकार मात्र छन् । प्राजेक्टहरु कर्णाली नदीमा बगे की, भेरी नदीमा बगे थाहा छैन ? की कुनै गुफा भित्र लुके त्यो पनि थाहा छैन । कर्णालीका प्रत्येक स्थानीय तहमा प्रोजेक्ट पुगेको छन् यो संकटको समयमा स्थानीय सरकारसँग सारथी बनेर काम गर्नुपर्ने प्रोजेक्टहरुले कुनै सहयोग गरेको समाचार सुन्न पाइएको छैन । तर विडम्बना हामी त्यसैको पछी कुद्छौँ । संकटको समयमा सहयोग नगर्ने प्राजेक्टहरुको पनि पहिचान गर्न जरुरी छ, सोहीअनुसार सरकारले कार्यक्रम अगाडी बढाउनुपर्छ अब । हजारौँ कर्णालीबासी आफ्नो घर फर्किरहेका छन्, तिनीहरुको व्यवस्थित परिक्षण गर्न र उनीहरुको रोजगार उपलब्ध गराउन रोजगारमूलक कार्यक्रमहरुमा ध्यान दिन जरुरी छ । कारोनापछीको बढ्दो बेरोजगारीले समाजमा हत्या, हिंसा, चोरी, लागुपदार्थ जस्ता विकृती बढ्ने संभावना छ । यसभन्दा अघी नै धेरै समाजिक कु–प्रथाहरुले जकडीएको कर्णाली प्रदेशको समाजमा कोरोनापछीका दिनहरुमा बढ्ने अन्य विकृतिहरु रोक्ने सन्र्दभमा सरकार र विभिन्न प्रोजेक्टहरुले सोही अनुसारको कार्यक्रमहरु ल्याउनु जरुरी छ । यसमा सबै नागरीकहरुले सहयोग गर्नु आजको आवश्यकता बनेको छ । अहीले कर्णालीमा पैसा होइन, सामग्री चाहीएको छ, ढिलो होइन, तत्काल चाहीएको छ, गफ होइन, मात्र काम चाहीएको छ ।

"जसले समस्याको उपयोग गर्न सक्छ, उसले महानतालाई छुन सक्छ ।" नेल्सन मन्डेला

साना किसान सहकारी संस्थामा बजेट निर्माण र कार्यान्वयनका केही पक्षहरु

2020-05-03T07:58:00.006+05:45

पारश मणी मिश्र

साना किसान विकास बैंक

सामान्य अर्थमा सहकारी संस्थाहरुले वार्षिक रुपमा निर्माण गर्ने अनुमानीत आय र व्ययको अनि कार्यक्रमको समग्र विस्तृत रुपलाई त्यस सहकारी संस्थाको बजेट भनिन्छ । बजेट निर्माण गर्नुभन्दा अगाडी बजेटको अवधारण, विशेषता, उद्देश्यहरु, यसका कार्यहरु, बजेट निर्माण गर्दा ध्यान दिनुपर्ने विषयहरु, श्रोतहरु भित्रने र वाहिरिने पक्ष र मात्राहरुकोे बारेमा पनि जानकारी हुन जरुरी छ । अहिले चैत्र र बैसाख महिना भनेको साना किसान सहकारी संस्थाहरुको बजेट निर्माणको प्रक्रियामा रहने समय भएकोले, संस्थाले बनाउने बजेटका सम्बन्धमा केही जानकारी अनुभवहरु शेयर गर्न यो लेख तयार गरिएको छ ।

बजेटको अवधारणा

विश्वमा बजेट प्रणालीको इतिहास पूरानो छ । सरकारी बजेटमा जनप्रतिनिधीको नियन्त्रण कायम गर्नुपर्छ र बजेट योजनाबद्ध रुपमा खर्च गरिनुपर्छ भन्ने मान्यता सन् १२१५ जुन १५ को म्याग्नाकाटा र बेलायती संसदमा पेश भएको बिल अफ राइट्स बाट आएको हो । संसदमा नै आय र व्यय अनुमान तर्जुमा गरी पेश गर्ने कार्य सर्वप्रथम बेलायती अर्थमन्त्री रोवर्ट वालपोलले सन् १७३३ मा गरेको हुँदा त्यसै समयकाल देखि सरकारको वार्षिक आय र व्ययको अनुमानलाई बजेट भन्न थालीयो ।

सरकारले प्रजातान्त्रीक पद्धती मार्फत नै वार्षिक रुपमा बजेट जारी गर्ने कुरा त हामीलाई अवगत छदैछ । साना किसान सहकारी संस्थाहरुले पनि आगामी बर्षको लागि चालु चैत्र बैसाख महिनामा बजेट बनाउने अभ्यास गर्दै आएकाछन् । सहकारी संस्था पनि प्रजातन्त्रीक पद्धतीको अनुसरण गर्ने एउटा सदस्य केन्द्रित सामाजिक वित्तिय संस्था भएकोले सहकारीसंस्थामा समेत बजेट प्रणालीको अवलम्बन गरीँदै आएको छ ।

साना किसान सहकारी संस्थामा बजेटको उद्देश्यहरु ः

१. संस्थामा आर्थीक स्थायीत्व कायम राख्नु ।

२. वित्तिय पारदर्शीता कायम राख्नु ।

३. सहकारी संस्थालाई नियन्त्रणमा राख्न ।

४. साधारण सभाबाट पारित नीति तथा कार्यक्रमलाई सफलता पूर्वक कार्यान्वयन गर्नु ।

५. संस्थामा उपलब्ध श्रोत र साधनकोको उच्चतम उपयोग गरी नतिजा प्राप्त गर्नु ।

६. संस्थामा पूँजीको निर्माण गर्नु ।

७. संस्थालाई सुशासनमुखी बनाउनु ।

८. सहकारी सम्बन्धी संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारले जारी गरेको नीति, नियम र योजनाहरुको कार्यान्वयन गर्नु ।

९. सदस्य तथा समुदायमा लक्षीत सेवाहरु प्रवाह गर्नु ।

साना किसान सहकारी संस्थाहरुमा बजेटका विशेषताहरु ः

 अनुमानित विवरण ः यो संस्थाको अनुमानित आम्दानी र खर्चको विवरण हो । यसमा कार्यक्रमहरु, गतिविधीहरु पनि योजनागत हिसावले राखिन्छ । अनुमान भनिएपनि सो अनुमानका आधारहरु हुुनुपर्छ । जस्तै ः साना किसान सहकारी संस्थाले आगामी आ।व।मा एक करोड व्याज कमाउने आधार लिने हो भने, कति लगानी गर्ने, कति असुली गर्ने, कति जनालाइ गर्ने, कति व्याजदरमा गर्ने, त्यसको श्रोत कसरी जुटाउने जस्ता कुराहरुको छलफल र गणनाबाट आएको हुनुपर्छ ।

 स्वीकृति ः यो संस्थाको विभिन्न उपसमिति, संचालक समिति र कर्मचारीहरुको छलफलमा तयार गरी सञ्चालक समितिबाट स्वीकृत गरी साधारण सभामा स्वीकृतिका लागि पेश गरीन्छ । यसलाई संस्थाको वार्षिक साधारण सभाबाट पारित गरेपछी कार्यान्वयनमा लगिन्छ ।

 अवधि ः यो निश्चित समयावधी सामान्यतया १ वर्षको लागि तयार गरीन्छ ।

 आधारहरु ः साना किसान सहकारी संस्थाका लागि बजेट बनाउदा, संस्थाको व्यावसायिक योजना, विगत बर्षहरुको कारोवारको प्रवृति९कुन हिसावले वृद्धि भइरहेको छ०, अवको कारोवार गर्ने योजना, आफ्ना सदस्यहरुबाट संकलन गरिने पुँजी९आन्तरिक श्रोत०, सदस्य विस्तार र ऋणी विस्तारको योजना, संस्थाका अन्य कार्यक्रमहरु, अन्य आफु जस्तै संस्था समेतलाइ आधार लिनुपर्नेहुन्छ ।

 नीतिगत विषय ः पास भएर कार्यान्वयमा गएको बजेट भनेको त्यस बर्षकोलागि संस्थाको कार्यविधि जस्तै हुन्छ । त्यसलाइ उल्लंघन गर्न, त्यहा नभएका खर्चहरु तथा कार्यक्रम गर्न हुदैन । कुनै नगरी नहुने खर्च तथा कार्यक्रम भएमा सो समितिको निर्णयबाट गरेर नियमानुसार आगामी साधारणसभाबाट अनुमोदन गराउने अभ्यास छ । यद्यपि यो राम्रो अभ्यास होइन । बजेटलाइ संस्थाको कार्यविधी जस्तै कार्यान्वयन गर्नुपर्छ ।

 निरिक्षण ः बजेटको निरिक्षण सम्वद्ध सवै पक्षले गर्नुपर्छ र गरिन्छ पनि । संस्थाको बजेट र सो को कार्यान्वयलाई लेखा समिति, बाह्य लेखा परीक्षण९अडिटर०, साना किसान लघुवित्त वित्तीय संस्था लि।, स्थानीय तहका सहकारी हेर्ने निकाय आदिले निरिक्षण गर्दछन, गरिरहेका हुन्छन । बजेट कार्यान्वयनको स्थीतीलाइ स्वीकृति भने साधारणसभाले दिन्छ ।

 बजेट नै खर्च गर्ने स्वीकृती होइन ः बजेट छुट्टीएको भएपनि सो खर्च गर्ने स्वीकृति होइन । आवश्यकता र औचित्यताका आधारमा नियमानुसार मात्र खर्च गर्नुपर्नेहुन्छ । बजेट छ भन्दैमा खर्च गर्न पाइदैन ।

साना किसान सहकारी संस्थामा बजेट तयार गर्दा ध्यान दिनुपर्ने विषयहरु ः

१) संस्थाले आगामी बर्ष गरिने कार्यक्रमहरु तय गरेर, त्यसका लागि बजेट बनाउने । कार्यक्रमहरुमा ः सदस्य थप गर्ने, ऋणी थप गर्ने, नयाँ क्षेत्रमा जाने, नयाँ सेवाको शुरुवात गर्ने, तालिम गर्ने, आदि हुनसक्छ ।

२) संस्थाको आन्तरिक श्रोत कति पुर्याउन सकिन्छ, केही थप सेवा राख्न सकिन्छ कि , ध्यान दिनुपर्ने । किनकि वाह्य श्रोत त्यही आन्तरिक श्रोतका आधारमा लिन सकिने हो ।

३) सहकारी विभागलगायत विभिन्न सरोकारवाला निकायहरुले जारी गरेको सहकारी सम्बन्धीमा ऐन, नियम, निर्देशिका र मापदण्ड ।

४) संस्थाको आफ्नो विनियम र अन्य कार्यविधिहरु ।

५) नेपाल सरकार र यस अन्र्तगतका निकायले जारी गरेको वर्तमान योजनामा सहकारीको उद्देश्य, प्राथमीकता र रणनीती ।

६) सहकारीका सदस्यको आवश्यकताहरु, उत्पादन, स्थानीय क्षेत्रमा प्रतिष्पर्धाको स्थीती, मानिसहरुको आयाको स्तर र उपायहरु आदि ।

७) गत वर्षको कारोवारको सामान्यतया ३० प्रतिशतको वृद्धि गरेर बजेट बनाउन सकिन्छ । त्यो भन्दा धेरै र अति थोरै भए कारणहरु उचित हुनुपर्नेहुन्छ । (नयाँ संस्थाको हकमा वृद्धिदर ३० प्रतिशत भन्दा धेरै नै हुनुपर्छ)

८) पुरानो संस्थाहरुले चालु वर्षमा बैंकसंग लिएको ऋणलाइ पनि आधार बनाइ आगामी बर्षको बजेट तय गर्नुपर्ने हुन्छ ।

९) बनाइएको बजेटका अंकहरु केवल अंक मात्र होइन, संस्थाको लक्ष्य हुने भएकोले सो पुरा हुन सक्छ सक्दैन, त्यसकालागि के गर्नुपर्छ , के उपाय लगाउनुपर्छ भन्ने कुरामा पहिले नै ध्यान दिनुपर्ने तथा तयारी गर्नुपर्नेहुन्छ ।

१०) बजेट बनाउदा, विगत वर्षको नाफा घटाउने गरि वा व्यावसाय घटाउने गरि बनाउनु हुदैन ।

११) संस्थाको व्यावसायिक योजनाले तय गरेको दिशा र लक्ष्यलाइ भेट्टाउने हिसावले बजेट बनाउनुपर्छ ।

१२) बजेटको कार्यान्वयनमा कस्को कस्तो भुमिका हुने हो सो ध्यान दिनुपर्नेहुन्छ ।

१३) लेखा प्रयोजनका लागि आवश्यक पर्ने खर्चका सवै शीर्षकहरु बजेटमा उल्लेखित हुनुपर्छ, अन्य विविध, भैपरि जस्ता विषय नखुलेका शीर्षक एक भन्दा वढि हुनुहुदैन । कार्यक्रम छ तर त्यसका लागि यथोचित बजेट नभए बजेट उपयुक्त हुदैन ।

अन्त्यमा ः

सहकारी संस्थाको बजेटमा समावेश गर्ने कार्यक्रमहरु संस्थाको समुह, अन्तर समुह, केन्द्र, एकाइ आदीमा समेत छलफल गरी त्यहाँबाट आएका गर्न सकिने कार्यक्रमहरुलाई बजेटमा समावेश गर्न सकिन्छ । यसो गर्दा सदस्यको मागलाई प्रत्यक्षरुपमा समेट्न सकीने भएकोले सहकारी प्रती सदस्यको सक्रियता बढ्दै जानेछ ।

केही सहकारीका जिम्मेवार पदमा रहनुभएका पदाधिकारीहरुलाई संस्थामा बजेट सम्बन्धी खासै जानकारी नभएको र संस्थाको बजेट कर्मचारी केन्द्रीत भएको गुनासो आउने गरेको पाइन्छ भने कतै बजेट एकातिर खर्च अर्कोतिर हुने, बजेट सिमा नाघ्दा पनि वास्ता नगर्ने गरेको पाइन्छ । यस्ता कुराहरुलाइ सच्याइ संस्थाका पदाधिकारी, लेखा समिति तथा कर्मचारीहरुले संस्थालाइ बजेट प्रणालीमा लैजानु, सो को माध्यमबाट सुसासित र व्यवस्थीत हुने बारे सबैले सहकार्य गर्नु आजको आवश्यकता हो । साधारण सभामा सहकारी संस्थाको बजेट बारे जिबन्त छलफल गर्ने र संस्थाको बजेट गतिविधी सम्बन्धी कम्तीमा पनि वर्षको २ पटक, समिक्षा गर्ने परिपाटीको विकास गर्नसके उल्लेखित समस्या कम गर्दै बजेट प्रणालीका सकारात्मक पक्षको फाइदा संस्थालाइ तथा समग्र सबैलाइ पुर्याउन सकिन्छ ।

!!!!!! महामारीको तथ्यांक त यस्तो रहेछ नी !!!!!

2020-04-11T13:58:00.001+05:45

!!!!!! महामारीको तथ्यांक त यस्तो रहेछ नी !!!!!

(विश्वमा कोरोनाले मानिसको मृत्यु १ लाख कटेपछी खोज्न मन लाग्यो ।)

अहीले हामीले प्रत्यक्ष भोगीरहेको कारणले हामीलाई अब मानवयुगलाई सिध्याउन यो भाइरस आएको भन्ने अनुभूती पक्कै भएको छ । तर यस भन्दा अघि विश्वमा धेरै महामारी फैलीएको कुरालाई बुझ्न जरुरी छ । तथ्यांकलाई हेर्दा बिसौँ शताब्दीको सन् १९१८ को स्पेनीस फ्लुमा त्यस बेलाको जनसंख्याको आधारमा ०।९५ प्रतिशत (करिब १ करोड ७१ लाख भन्दा बढी) को मृत्यु भएको तथ्यांकसमेतलाई विश्लेषण गरेर केही हद सम्म मनलाई चित्त बुझाउने ठाउँ छ, तर उसबेलाको परिवेश र हालको परिवेश त्यसै पनि फरक छ । यस भाइरसको फरक किसिमको संक्रमणले अहीले हामी कोठामा सिमीत हुन पुगेका छौँ तर स्पेनीस फ्लुको महामारीमा समेत केही देशहरुले यो लकडाउनको विधिलाई अपनाएको रहेछन् भन्ने कुरालाई हामी सबैले बुझ्नु जरुरी छ । यस तथ्यांकलाई एकचोटी मनन गर्ने हो की ?

स्मरण रहोस् ः विश्वमा हरेक वर्ष विभिन्न संक्रमीत रोगहरुले औषत २,००,००० देखी २,५०,००० सम्म मानव जातीले यो धर्ती छोडेर गएको तथ्यांक छ ।

@So #Stay #Home, #Stay #Safe

कोरोनाको महामारीको समयमा स्वास्थ्य क्षेत्रका व्यक्तित्वहरुको सम्झनामा

2020-04-07T13:57:00.004+05:45

#Fight #with #Corona____ #Follow the #Government #Rules
#Stay #Home #Stay #Safe

मानिस र भाइरसबीचको युद्ध

2020-03-29T14:04:00.001+05:45

मानिस र भाइरसबीचको युद्ध : अहिले हामी परिक्षाकाे फाइनल घडीमा छाैं, अहिले नगरे कहिले गर्ने ?

पारश मणी मिश्र
१६ चैत आइतबार, २०७६ | १०:३९:०० मा प्रकाशित

अहिले काेराेना भाइरस (काेभिड-१९) ले विश्वव्यापी कहालीलाग्दो त्रास र संकट निम्त्याएकाे छ । याे राेगका कारण अहिले औषतमा प्रति घण्टा करीब १३५ भन्दा बढीको मृत्यु भइरहेको छ । सबैलाई यसको पिडाले छोइरहेको छ, थाहा छैन कति समय सम्म हुने हो, यो मानिस र भाइरसबीचको युद्ध ।

नेपाल सरकार, तिम्रो सफलता देखाउने एउटा समय हो यो । तिमीले त्यही भएर आज आफ्नो मतलाई बचाउन काम गरिरहेका छौ । तर कामको गति सुस्त भइरहेको छ, हुन त कानुनी बाधाहरु होलान्, अब त्यो बाधाहरुलाई फुकाएर खरायो कुदेको गतिमा काम गर्नुपर्ने समय आएको छ । यसको लागि सबै जनता साक्षी छन् । संघीय सरकारले देश सफल हुन्छ भनेर देशलाई ७ वटा प्रान्तमा विभाजन गरियाे तर किन किन समन्वयको अभावले काम ढिलो भएको महसुस भइरहेको छ । कोरोनासँगको युद्धमा सरकार सफल भयो भने संघीयता सफल हुनेछ । नत्र हामीलाई संघीयता आवश्यक छैन । यो फाइनल परिक्षा हुन सक्छ । फेल भयौ भने चर्को आवाज उठ्न सक्नेछ ।

आदरणीय स्वास्थ्य क्षेत्रका सम्पूर्ण व्यक्तित्वहरु, तपाईँहरुले गर्ने दिन आएको छ अब । यसभन्दा अगाडी गर्ने धेरै निस्किएका थिए । अहिले काम गर्ने कमै देखिएका छन् । अब यो विपत्तिकाे घडीमा बालकदेखी वृद्धसम्म, नोकरदेखी मालिकसम्म, नागरिकदेखी सरकार प्रमुखसम्म सबैलाई तपाईँहरुको आवश्यक छ । तपाईँहरुले महानता देखाउने समय यही हो । आफू सुरक्षित भएर तपाईँहरुको बहादुरी प्रदर्शन गर्नुहोस् । युद्धको मैदानमा शत्रुलाई हेरेर काम गर्नुहोस् । परिवार तपाईँहरुको सहयोगी छ । एक दिन मर्नु छँदैछ तर हजुरहरुको महानताको सबैले कदर गर्नेछन् । त्यसैले समस्यासँग भागेर होइन सुरक्षाका विधि अपनाएर उच्च मनाेबलका साथ डटेर काम गर्नुहोस् । “हटि होइन डटी लड्ने नेपालीको बानी हुन्छ ।”

आदरणीय उद्योगी, व्यवसायी र व्यापारी ज्यूहरु, यही बेला हो नागरिकहरूले तपाईँहरुको महानता हेर्ने । संकटको घडीमा धेरै कमाएर के गर्नु हुन्छ ? पछिका दिनमा तपाईँहरुको व्यवसायको मुटु ग्राहकहरु राेग फैलन्छ कि भनेर राेकथाम र सुरक्षाका लागि विशेष परिस्थितमा छन् । यो अवस्थामा तपाईँहरुले कालाेबजारी र लाेभ देखाउने बेला विल्कुल हाेइन । यसको मतलब निःशुल्क दिनु भन्न खोजेको होइन । सक्नुहुन्छ यो समय निःशुल्क दिनुहोस् । सक्नुहुन्न कृपया धेरै मूल्य नलिनुहोस्, कालो बजारी नगरदिनुहोस्, सहयोगको भावना देखाइदिनुहोस् । मन्दिरमा पूजा गरेर धर्म कमाउनुको सट्टा तपाईँको महानता देखाइदिनु होस् यो बेला । तपाईको कल्याण हुनेछ ।

आदरणीय नेपाल प्रहरी र नेपाली सेना लगायत सुरक्षाकर्मी तपाईँहरुको कामको त खोइ कसरी प्रशंसा गर्नु । पाउरोटी र पानीको भरमा अहिले पनि तातो घाममा कुदिरहेको देख्छु । युद्ध, आतंक, झगडा, दुर्घटना, भुकम्प, महामारी सबैमा तपाईँहरु नै हो दिनरात खट्ने । महान् काम गर्ने तपाईँहरु नै । सानो गल्तीमा सजाय भोग्ने नी तपाईँहरु नै । तर पनि नआत्तिनुहोस् तपाईँहरुले पाप गर्नुभएको छैन, गल्ती गर्नेले सिक्छन् । तपाईँहरु महान हुनुहुन्छ । तपाईँहरुबिना सम्भव छैन यो युद्धमा । यो महामारी, युद्धको मैदान भन्दा भयावह हुने खालको छ । आशा छ तपाईँहरुले यस्तो हुन दिनुहुने छैन । शुभकामना छ सम्पूर्ण टिमलाई ।

एम्बुलेन्स चालक ज्यू, तपाईँहरु किन भागेको समाचार सुनिन्छ ? के चिन, इटाली, स्पेन, अमेरीकामा सबै एम्बुलेन्स चालक भागिरहेका छन् र ? परिवारलाई सम्झाउनुहोस् यो विश्वव्यापी संकट हो । आफूले सकेसम्म सावधानी अपनाउनुहोस् तर कदापी भाग्ने प्रयास नगरि दिनुहोला । यसो गरीदिनुभयो भने हामीमा एकता हुँदैन । अनि, राष्ट्रिय गीतले भनेको छ नी “सयौँ थुँगा फूलका हामी एउटै माला नेपाली” एउटा राम्रो मालाबाट एउटा फूल नहुँदा कस्तो हुन्छ होला ? सोच्नुहोस्, नेपालीको मालालाई भत्काउने प्रयास नगर्नुहोस् । यो संकट सबै मिलेर टार्नुपर्छ । कुनै पनि हालतले एम्बुलेन्सको रफ्तारलाई नरोकिदिनुहोला । तपाईँको महान्तालाई सबैले सम्मान गर्नेछन् ।

सम्पूर्ण मजदुर, श्रमपक ज्यूहरु, यो संकट हो । लकडाउन र सरकारलाई गाली गर्ने प्रयास विल्कुल नगर्नुहोला । यो हाम्रै लागि हो । हामी हाम्रो देशमा मलामी बिनाको लाशमा डढेलो लागेको हेर्न चाँहदैनौँ । त्यसैले खान नपाउँदा नेपाली दाजुभाईसँग मागेर बाँडीचुडी खाउँ । बरु आधा पेट खाउँ केही हुन्न तर यो संकटमा सबैलाई साथ दिउँ नत्र हामी सबै त्यो डेढेलोमा तहसनहस हुनेछौँ । त्यसैले जे हुँदैछ राम्रैको लागि हुँदैछ । नियमलाई पालना गर्नुहोस् । संकटको समयमा ढीलो हुन सक्छ, सहयोग अवश्य पाउनुहुनेछ ।

सम्पूर्ण पत्रकार ज्यूहरु, सूचना सम्प्रेषण गर्नु त्यती सहज छैन यो परिस्थितीमा । त्यसैले यस्तो समयमा सन्देशमुलक, सत्य र तथ्यमा आधारीत भएर सूचनाको माध्यमबाट यो संकट टार्न विशेष भुमिका खेलीरहनुभएको छ र संकट नहटुन्जेल यसरी नै सहयोग गरीरहनुहोस् । यसबेला राज्य जोगाउन तपाईहरको खाँचो छ । यसलाई महान कार्य सम्झी आफ्नो महानता प्रदर्शन गर्नुहोस् शुभकामना ।

सम्पूर्ण विदेशमा रहनुहुने नेपाली दाजुभाईहरु, तपाईहरुको मेहनतको रेमिट्यान्सले अर्थतन्त्रमा गरेको योगदानको बयान गरेर त सकिन्न । अब त रेमिट्यान्सको अवस्था पनि संकटमा परिसक्यो । हाल तपाईँहरुको विदेशमा पनि अवस्था नाजुक होला तर यो अवस्था विश्वव्यापी सम्झी तपाईँहरुले त्यहाँबाट गर्न सक्ने सहयोग गर्नुहोला । यती बेला देशलाई सबैको खाँचो छ । विदेशमा संकटमा परेका नेपाली दाजुभाईलाई सहयोग गर्नुभयो भने पनि तपाईँहरुले गरेको त्यो भन्दा ठूलो सहयोग अरु हुन सक्दैन । तपाईँहरु परिवारबाट त टाढा हुनुहुन्छ, त्यसैले आफू सुरक्षित भएर बस्नुहोला । राज्यले हामीलाई सम्झिएन नभन्नुहोला । राज्य आफैँ संकटमा छ यो समय ।

सम्पूर्ण नेपाली नागरिक ज्यूहरु, यो संकटको घडीमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण जिम्मेवारी तपाईँहरुको छ । राज्यको नीति नियमलाई पालना गर्नु नागरिकको महत्वपूर्ण कर्तव्य हो । तपाईँहरुले आ–आफ्नो ठाउँबाट राज्यलाई सहयोग गर्नुपर्ने आजको आवश्यकता हो । त्यो अहिले धेरैले लक डाउनको समयमा पालना गरिरहनु भएको छ । तर पनि साँझपख अत्यावश्यक सामग्री खरीदमा विभिन्न ठाउँमा देखीएको भिडभाडले डरमर्दो अवस्था आएको छ । तपाई हामी नागरीक सबैले यो महामारीलाई राम्ररी बुझ्ने हो भने यो महामारीको युद्धको विजय नजीकै छौँ । हामी, जसरी चिन विजय नजिक पुगेको छ । अर्को कुरा संविधानको धारा ४८ मा नागरीकको कर्तव्यमा उल्लेख भएको वाक्य “राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्ने” भन्ने जिम्मेवारीलाई कदापी भुल्नुहुँदैन । यस्तै परिस्थितीमा हो हामी नागरीकले राज्यलाई सेवा गर्ने । त्यही भएर हामी नागरीक कोही पनि विचलीत नभई राज्यले चाहेका बखत अनिवार्य सेवा गर्न तयारी भएर बसौँ । यसैमा हाम्रो देश र हामी नेपाली नागरिकको हित हुनेछ ।

अन्त्यमा सबैले सबै ठाउँबाट सहयोग गर्ने हो भने देशमा ठूलो संकट निम्तिने छैन । त्यसैले आजैबाट आ–आफ्नो ठाउँबाट हामी सबै लाग्नु जरुरी छ । अरुको सम्झेर होइन, आफ्नो सम्झेर काम गरौँ । ठूलो संकट निम्तीनबाट देशलाई बचाउँ । संकटबाट भागेर होइन, यो विश्वव्यापी संकटलाई टार्न एकताबद्ध भएर काम गरौँ ।

https://www.gaunsahar.com/news-details/29665/2020-03-29?fbclid=IwAR2fiBKWPWm74Xgxi14FJNcTV4huPPTh7Nfb4D7ddoptqOgmO3VRG4q3Src

अविस्मरणीय कर्णाली र साना किसान

2020-03-29T09:35:00.010+05:45

अविस्मरणीय कर्णाली र साना किसान

कर्णाली प्रदेशको सुर्खेत जिल्लामा माननीय मुख्य मन्त्री महेन्द्र बहादुर शाहीद्धारा कार्यालयको भवन उद्घाटन र सँगै SKBBL का CEO डा. शिवराम प्रसाद कोइराला
समारोह २०७५ माघ ४ गते

“अभियान” शब्द झट्ट सुन्दा “राजनैतिक” शब्द लाग्छ । मैंले यहाँ राजनैतिक कुरा गर्न खोजेको होइन । मैँले यहाँ यस्तो अभियानको बारेमा लेख्न खोज्दैछु, जुन अभियान आज मेरो लागि अविस्मरणीय छ, सायद यस अभियानमा २०३२ साल र त्यसपछीका समयकाल देखी लागिरहनु हुने अग्रज व्यक्तित्वहरुको लागि पनि अविस्मरणीय नै रहन सक्छ । म यहाँ यस्तो अभियानको बारेमा लेख्दैछु, जुन नेपालको इतिहासमा पहिलो सामुहिक कार्यको थालनी भएको अभियान, विशुद्ध सहकारी अभियान, कृषिको अभियान, किसानको अभियान, गरीबीलाई निर्मूल पार्ने अभियान, नेपाली मोडलको लघुवित्त अभियान, कृषिमा यान्त्रीकरणको अभियान । हो, यस्तै यस्तै उपनाम दिन मन लाग्छ, यो अभियानलाई । अनि यस्तै अभियानहरुको सयुक्त रुप हो , “साना किसान अभियान” ।

यही अभियानमा आजको दिन सम्म ७ वर्ष भएछ, आफ्नो शारीरीक र मानसिक शाक्तिको प्रयोग भएको । यही अभियानको शिलसिलामा आज प्रत्यक्षरुपले कर्णालीका सदस्यहरुसँग भलाकुसारी गरीरहेको छु, कसरी हुन्छ, साना किसान अभियान सफल पार्न लागिरहेको छु । अब अभियानमा आउने समस्याको त कुरै नगरौँ, कर्णालीका जिल्लाहरुमा । भौगोलिक विकटता, विकासका पूर्वाधारहरुको अभाव त्यसमा पनि शिक्षा र जनचेतनाको अभाव देख्दा लाग्छ, यो अभियान के सफल होला र ? निर्धारीत गरेको लक्ष्य कसरी प्राप्त गर्न सकीएला र भन्ने भाव मनमा नआउने होइन तर पनि अभियान सफल बनाउन अगाडी बढीरहेको छु । ।

कर्णाली प्रदेशमा जिम्मेवारी लिएर आउँदा शुरुका दिनमा कति गाह्रो र अफ्ठ्यारो थियो भन्ने कल्पनै नगरौँ । भौगोलिक विकटता, नौलो परिवेश, फरक सामाजिक जिवन, फरक भाषा र संस्कृती यस्तै यस्तै कुराले अभियान संलग्न हुन किन आएछु, भन्ने महशुस हुन्थ्यो । तर पनि यहाँका साना किसानहरुको सहयोग र हाम्रो टिमको साथ सपोर्ट र सहयोगले केही सफलता भएको महसुस हुन्छ, आफूलाई । अनि चिन्ता लाग्छ पछीका दिनहरुमा यो अभियानमा समस्या नआवस भनेर । सुर्खेतको पश्चिम भाग त्यस्तै गरी कालिकोट, दैलेख, जाजरकोट, सल्यान र रुकुम पश्चिमका कु–प्रथाहरु, त्यहाँको भौगोलिक विकटता, राजनैतिक, सामाजिक र आर्थीक अवस्था, अनि चेतनाको अभावको बिचमा काम गर्नु त्यती सहज छैन । तर आफ्नै देशमा त्यस्तो अवसर पाउने म जस्तो पनि कमै होलान् जस्तो लाग्छ, त्यसैले त उर्जाका साथ कर्तव्यपथमा लागिपरीरहेको छु । सुर्खेत पश्चिमको छाउपडी, छुवाछुत र धामी झाँक्रीको विश्वासले मन भत्तभत्ति पिरोलिएको छ । फोहोर फाल्ने कुचोले आज धामीको नाममा छट्पट्टीएको बालकको शरीर बढारेर उपचार भइरहेको छ । त्यही प्रत्यक्ष गएर शिक्षा दिनुपर्ने बेलामा छाउपडीका घरहरु भत्काइएका छन् । त्यसको विपक्षमा बोल्दा “तपाईलाई के थाहा छ सर? तपाइ नयाँ मान्छे”, भन्ने जवाफ आउँछ । त्यहाँ आफैँ अशिक्षीत भईन्छ । अनि मन भित्र भित्रै पोल्नु शिवाय केही उपाय छैन । छिमेकी सँग कुरा गरौं वा जनप्रतिनिधी सँग, तर कुरा गरेर के नै हुन्छ र ? तिनीहरु पनि त्यही संस्कारबाट हुर्कीएका छन् । उता कालिकोटमा सडकको अभाव अनि NGO/INGO ले पैसा बाँड्छ भन्ने आशा, कार्यक्रममा मासु र भात खान पाइन्छ भन्ने आशा । विचरा तिनीहरुलाई के थाहा, हामी दिन होइन सिकाउन गइरहेका छौँ भन्ने कुरा । अनी यहाँका जिल्लाहरुमा ब्याजदरको नाममा मिटर ब्याजको शोषण खै कसरी व्यख्या गर्नु ? बेला बेला त लाग्छ टाठोबाठो कै संसार रहेछ । टाठोबाठोले सहयोगको नाममा ति गरीबहरुलाई गरेको शोषण कहीले अन्त्य हुने हो थाहा छैन । तर लाग्छ त्यस्ता समस्याहरुमा सहयोग गर्ने एउटा पाटो साना किसान अभियान पनि हो । जाडोमा कपडाको अभाव छ, गर्मीका सिंचाईको लागि पानिको, अनि टाठाबाठालाई बजेटको । समाजमा बालविवाहको दर्दनाक अवस्था, घर वरीपरीको सरसफाईको अभाव यस्तै यस्तै छ यहाँ, कक्षा १० पढेको मान्छे गाउँमा कमै भेटीन्छन् । उनीहरुलाई भेट्नका लागि भारतका विभिन्न शहरहरुमा पुग्नुपर्छ अनी त्यही शहरबाट फर्कदा विभिन्न रोगहरु लिएर आइरहेका छन्, तिनीहरुबाट निर्दोष परिवार आज समाजको लागि घृणाको पात्र बनेको छ । घरमा खेतबारी बाँझै छ । भेरी, कर्णाली र तिला जस्ता नदीहरु जमीन नजीकैबाट हाँसी हाँसी कुदीरहेका छन्, अनी त्यही ५०० मिटर नजीकको खेतको माटो पानि नपाएर छट्पटाइरहेको दृश्यले विकास गर्ने नेतृत्व, अगुवाहरु प्रर्ति लाज लागेर आउँछ । अनी हामी उत्पादन, यान्त्रीकरण र बजारीकरणको ठूला ठूला कुरा गर्छौँ । आज सुत्केरी भएको महिलाले भोलिपल्ट पानिको भारी बोकेर हिँडेको दृश्य, ६ वर्षीय बालिकाले पानि भरेर बोकेको दृश्य, छोरा जन्मदा परिवारमा रमाइलो गरेको दृश्य, सहकारीमा लाग्दा पुरुषको अनुमति लिनुपर्ने बाध्यता आफ्नो डायरीमा टिपोट र क्यामेरामा कैद नगरी चित्तै बुझ्दैन । अनि हामी कुरा गर्छौँ महिला हिंसा, सबैका लागि शिक्षा र सबैको लागि स्वाथ्य उपचारको । फेरी यस्तो दृश्य सबैलाई देखाउननी मन लाग्दैन, मेरै माटोकोे यो पिडा अरुलाई शेयर गरेर नी तत्काल समाधान हुन्छ जस्तो मलाई लाग्दैन । अनी विचरा !, कसरी बसेका होलान् है ? "So Sad", "Oh! My God" भन्ने जस्ता भावनात्मक शब्दहरु मात्र व्यक्त हुन्छन् । अनि ति शब्द पढ्यो र त्यही विलाएर जान्छ ।

यस्तै समस्याहरुको बिचमा संघर्ष गरेर लागिरहनु हुने मेरा अग्रज सरहरु र मेरा साथीहरुको आँट र हिम्मतलाई सम्मान गर्न मन लाग्छ । बाटोघाटो र यहाँको मान्छेको असान्र्दभीक व्यवहारको पर्वाह नगरी अभियानमा लाग्नुहुने साथीहरुलाई बिर्सन त्यती सहज छैन । त्यसैले यो अभियान साँच्चै अविस्मरणीय छ । यो अभियानले गर्नु धेरै छ, सोही लक्ष्यअनुसार सबै निकायहरु लागिपरिरहेका छन् । त्यसैले गर्व पनि लाग्छ अभियानमा काम गर्ने अवसर पाएकोमा ।

अर्को तर्फ, सबै ठाउँ यस्तै छन् भन्न खोजेको होइन, अन्य प्रदेशको तुलनामा अलि बढी भएको छ यहाँ । तर पनि म एउटा कुरामा विश्वस्त छु, आज नहोला भोली पक्कै हुन्छ यो सुन्दर कर्णाली प्रदेशको समस्यामा सुधार । त्यसको लागि एकता र सहकार्यको आवश्यकता छ, त्यो एकता र सहकार्य “सहकारीता” मा छ अनी त्यै सहकारीताको भावना साना किसान अभियानमा छ । कर्णालीको कृषिमा आधुनिकीकरण गर्ने क्षमता यही अभियानमा छ । बस् यहाँका सदस्यहरुमा सकरात्मक धारणाको विकास गराउनु छ । आशा छ यसले परिवर्तन ल्याउनेछ अनि एक दिन यो प्रदेशमा हामी पक्कै सफल हुनेछौँ । हाम्रो अभियानले सार्थकता पाउनेछ । हाम्रो मेहनत निरन्तर रहनेछ । साना किसान अभियान मार्फत महिला नेतृत्व विकास भएको, महिला हिसांको न्युनीकरण भएको, आर्थिक कृयाकलापमा महिलाको संलग्नता वृद्धि भएको, न्युन स्तरको रोजगारीका लागि भारत जाने प्रवृतिलाइ उल्लेख्य कमी भएको, कृषि उत्पादनमा व्यावसायिकता भएको र सो बजारीकरणमा सदस्य लागी परेको, मजदुरी गर्न भारत तिर जादै गरेका बावुआमा संग हात समाएर जाने गरेका बालबालीका, त्यसै गरि हात समाएर स्कुल जादै गरेको, समग्रमा अरुले दिएर मात्र हुदैन, आप्mनो भाग्यविधाता हामी आफै हो भन्ने उर्जावान समुदाय निर्माण भएको देख्नका लागि यो अभियान र हामी जस्ताको प्रयास आवश्यक छ । परिवर्तन सम्भव छ, हाम्रै पालामा । जय सहकारी । जय साना किसान ।

जुम्ला लक डाउन देखी झापा लक डाउन सम्म

2020-03-26T09:48:00.000+05:45

जुम्ला लक डाउन देखी झापा लक डाउन सम्म

मिति २०७६÷१२÷१० गते एका विहानै सामाजिक सञ्जालमा एउटा न्यूज पँढे “जुम्ला लक डाउन” । अन्य समाचारबाट पनि निश्चित गरे जुम्ला लक डाउन भएको कुरा । अनी लाग्न थाल्यो अवस्था विस्तारै जटील हुन्छ, किनभने इटाली र चिनको समाचारलाई मैंले राम्ररी नै पढेको थिएँ ।

त्यसपछी सँगै काम गर्ने केही साथीहरुले घर जानलाई फोन गर्नुभयो, तर कसरी जाने भन्दा उत्तर आयो “बाइक” । तर झट्टै आँट गर्न सकिन सुर्खेत देखि झापा करीब ९०० कि.मी. (झापा (घर) बाट काठमाडौँ पुगेर पुनः फर्किदा सम्म) को यात्राको निर्णय कसरी लिनु, फेरी बस र हवाइजहाजमा त कोरोनाको झन् बढी आतंक । फेरी मलाई बाइक कुदाउँदाको सुर्खेत देखी कालिकोटको गाल्झे सम्मको कठीन यात्राको अनुभव भने थियो । सुेर्खेतमै बसौं भन्दा बाहीर गाँसको व्यवस्था हुने मान्छेलाई लक डाउनले समस्या बनाउँछ भन्ने मलाई थाहा थियो । सबै समान यो कठीन समयमा व्यवस्थापन गर्न पनि गाह्रो । अफिसको टिमले त्यही बस्नलाई नभन्नुभएको होइन तर किन किन मन मानेन यो महामारीको बेला आफूलाई सहजता हुने निर्णय लिनुपर्छ भन्ने महसुस भयो । त्यसैले अफिसमा केही सल्लाह गरेपछी घर फर्कने निर्णय गरीयो । मिति २०७६÷१२÷१० दिउसोको ठिक १२ः०० बजे यात्रा तय गरीयो झापा सम्मको । असहज अवस्थामा नै असहज निर्णय लिनु पर्छ भन्ने मलाई थाहा थियो । झापा सम्मको बाइक यात्रा जोखीमपूर्ण नै थियो । योजना यस्तो थियो ः

– २०७६÷१२÷१० गते दिउसोको १२ बजे सुर्खेतबाट यात्रा तय ।

– सुर्खेतको छिन्चु बजारमा वुटबलसम्म सँगै जाने साथीसँग भेट ।

– २ः३० बजे बाँकेको कोहलपुर पुग्ने ।

– ५ बजे दाङ्ग पुगि झापा सम्म पुग्ने अर्को साथीलाई भेटी सँगै जाने ।

– ९ बजे वुटवल पुगि त्यही बास बस्ने र भोली पल्ट (२०७६÷१२÷११ गते) राती सम्ममा घर पुग्ने योजना थियो ।

योजना अनुसारको व्यवस्थापन हुन सकेन । सुर्खेतको सिम्तामा हुने साथीले ढिलो गर्नुभएकोले फोनमा दाङ्ग मै भेट गर्ने योजना बनाईयो र हामी ४ बजे नै दाङ्ग पुगियो । दाङ्गमा हुँदै खेरी काठमाडौंको रिपोर्टमा नेपालीलाई कोरोनाको पुष्टि भएको कुरा थाहा भयो । दाङ्गमा साथी भाईसँग भेटघाट भएर नास्ता खायौ नास्ता खान नीे डरमर्दो थियो । त्यसैले सकेसम्मको सावधानी अपनाई नास्ता लिएर गाडीमा फूल टेङ्की तेल हाली वुटवल तर्फ लागियो । महेन्द्र राजमार्ग भएनी राती गाडी कुदाउन कति गारो हुन्छ थाहा नै छ । त्यही माथी दाङ्गको पहाड पनि ।

बुटवल आइपुग्न लाग्दा गाडीको लामालस्कर देखीयो । अब लाग्यो लक डाउन सुरु भएछ । अनी सकी नसकी गाडीको साँघुरो ठाउँबाट साधनलाई अगाडी बढाएँ र प्रहरीसम्म पुगेर बुझ्दा थाहा भयो सार्वजनीक बसलाई बन्द गर्नु भनेर निर्देशन आएको कुरा अनी हामी अगाडी बढ्यौँ । जब बुटवल पुगेर मोवाइल हेर्दा धेरै जनाको फोन आएको रहेछ अनी साथी सँग बुझ्दा थाहा भयो की भोलि बिहान ६ बजेबाट नेपालको सबै ठाउँमा लक डाउन रे । बुटवलमा खाना खाएर साथीहरुसँग छलफल गर्दा योजना परिवर्तन गरी रातभरी नै साधन कुदाउने योजना बनायौँ बुटवल सम्म आइपुग्दै ९ घण्टा भइसकेको थियो साधन चलाएको । बुटवलमा साथीले यतै बस्न धेरै आग्रह गर्नुभयो र भन्नु भयो नेपालमा त्यस्तो धेरै लक डाउन हुँदैन जान सकिन्छ भोली नै जानु भन्नुभयो तर हामीले मानेनौं यो हाम्रो लागि हो, यसलाई पालना गरेनौँ भने हाम्रोमा ईटालीको हालत हुन्छ भन्ने कुरालाई बुझी त्यहाँ बाट रातको ९ः३० बजे हामी हिँड्यौँ र नारायणघाटमा पुगेर विश्राम गर्ने योजना बनायौँ । त्यती राती साधन चलाएर जांदा कुदाउन निकै गाह्रो भएको महसुस भयो । रातको १ः०० बजे हामी नारायणघाट पुगि एकछिन विश्राम ग¥यौँ । अनी हेटौँडालाई तार्गेट बनाइ त्यहाँबाट हिँड्यौ जब रातीको २ः३० बजे हेटौँडा पुग्यौँ, अब शरीरको दुखाई अत्याधीक भइरहेको थियो त्यहाँ शरीरलाई तन्काएर फेरी यात्रा तय गरीयो । त्यो यात्रा कति सम्म कठीन थियो कुरै नगरौँ । लक डाउन हुँदा के गर्ने भन्ने त्रास, राती जंगलको बाटोको त्रास, ट्रकको लाइटको त्रास, घुमाउरो बाटोको त्रास, विहान हुँदै गएपछी निदाइन्छ की भन्ने त्रास, पछाडीको साथी निदाउँछन् की भन्ने डर, कँंही केही खाँदा कोरोना संक्रमणको डर यस्तै यस्तै । पथलैयाको जंगलको डर मान्दै मान्दै विहानको ५ बजे रौतहट आइपुगियो । सावधानी अपनाई चिया लिएर त्यहाँबाट यात्रा तय गरीयो । विहानको ६ बजे बर्दीवास आइपुग्दा Painkiller खान पाए नि हुन्थ्यो जस्तो भयो । अब सुरु भयो लकडाउनको यात्रा । यस्तो थियो त्यहाँबाट लक डाउन ः

– बर्दीवासमा मानिसको चहलपहल विहान ठिकठिकै थियो, सवारी साधन केही चलेका थिए, सायद विहानै भएर होला त्यहाँ Lock Down को महसुस भएन । त्यसैले खुसी हुँदै अगाडी बढीयो ।

– विहानको ९ बजे सिराहा आइपुग्दा लक डाउनको चहलपहल सुरु भयो प्रहरीहरु बाटोमा तैनाथ देखिन्थे । साथीहरुले यात्राको पिडा र निन्द्रा खप्न नसकेर सर्लाहीको एउटा चउरमा एकछीन सुत्नुभयो म पनि त्यही आराम गरे ।

– प्रहरीको चहलपहल बाक्लिँदै गयो । अब घर सम्म पुगिदैन की भन्ने लाग्यो । प्रहरीहरुले भने हाम्रो समस्याको जानकारी गराउँदा, यस्तो भन्नुभयो –“प्रदेश १ सरकारले प्रदेश २ को सिमानाबाट पस्ने कुनै पनि नागरीकहरुलाई प्रदेश १ मा १२ बजे पछी छिर्न नदिनु, जहाँ बाट आएको हो, त्यतै पठाइदिनु भन्ने निर्देशन छ, त्यही भएर चाँडो र होसीयार पूर्वक जानु” भनेर सल्लाह दिनुभयो ।

– कडा लकडाउन हुन्छ भन्ने सुचना पाएपछी गाडीको रफ्तार बढीरहँदा गाडी कुद्न मानेन गाडीमा समस्या देखीयो । मिटरमा तेल आधा देखाएको थियो, हतारको समयमा त्यसैमा भर परे म । तेल पास भएन भनेर खोलेर हे¥यौँ । अधा घण्टा गाडीको तनाव भयो । मिटरले तेल देखाएकोले सकिएको अड्कल काटीएन भरे त्यसको प्राथमीक उपचार पछी तेल नभएको पुष्टि गरीयो र अर्को बाइकबाट तेल हाली यात्रा तय गरीयो । यो बाट एउटा सिकाइ भएको महसुस भएको छ ।

– अब यो सुनेपछी विस्तारै कुदाउने कुरै भएन अनी बाइकको गतिलाई अगाडी बढाइयो । यसरी हिँडिरहँदा प्रदेश २ का धेरै जिल्लाहरुमा नागरीकहरु माछा मार्न भिड गरेको देख्दा साह्रै दुख लागिरहेको थियो, प्रहरीहरु घरमा बस्न आग्रह गरीरहेका थिए । तर उनीहरुले प्रहरीको आग्रहलाई नसुनेजस्तो गरीरहेका थिए ।

– सप्तकोशी तरीसकेपछी अब शुरुभयो कडा लकडाउनको यात्रा । कति ठाउँमा परिचय कार्ड हेरेर हामीलाई जान अनुमति दिईयो भने कति ठाउँ वैकल्पीक बाटो प्रयोग गर्न सुझाव दिईयो । वैकल्पीक बाटो प्रयोग गरेर फेरी महेन्द्र राजमार्गमा निस्की पुनः चेकीङ्ग, फेरी उही समस्या गर्दै बल्लतल्ल ११ः३० बजे इटहरी कटीयो । खानाको टुङ्गो छैन ।

– दिनको १२ः०० बजे कानेपोखरी पुगि एउटा सानो पसलमा चना र चिउरा चपाउँदै भोकलाई मेट्ने प्रयास गरीयो । त्यहाँ करीब १ घण्टा आराम ग¥यौँ । अनी एक जना साथीलाई त्यही छोडीयो ।

– अब हामी घरतर्फ लाग्यौँ । ठाउँ ठाउँको चेकीङ्गले वाक्क दिक्क लागे पनि म धेरै खुसी नै थिए यसरी नै गर्ने हो भने करोना सँग केही हदसम्म सफल हुन्छौँ की जस्तो लाग्यो ।

– प्रहरीले चेकीङ्ग गरीरहँदा एउटा प्रहरीले भनेको कुरा अझै याद आइरहेको छ, "सर तपाईहरु यत्रो टाढाबाट आउनु भएको रहेछ, यो बाटो नजानुहोस्, अर्को बाटो जानु अर्को चेकीङ्गमा हाकीम हुनुहुन्छ, फेरी हामीलाई किन आउन देको भन्नुहुन्छ," अनि अलिअलि हाँस्यास्पद नि लाग्यो तर हाकीमको शक्ति भने कोरोनाभन्दा खत्रा😀 नै लाग्यो ।

– हिजो पहिलो दिन स्वभावैले पूर्ण रुपमा लक डाउन हुन सक्दैन । तर पनि सुनसरी, मोरङ्ग र झापाको लकडाउन प्रशंसनीय लाग्यो । यो सबै जिल्लामा हुनु जरुरी छ । यात्रामा दुःख पाउँदा पनि राज्य र नागरीकको सक्रियताले धेरै खुसी लागेको छ ।

अन्त्यमा ३ बजे घर आइपुग्दा सर्वप्रथम परिवारबाट टाढै भएर सरसफाई गरीयो । मसँग भएको सामान छुट्टै राखी सरसफाई गरीयो अनी अरुसँग नी त्यती सम्पर्कमा नगई आराम गरीयो । हाल सम्म कुनै पनि प्रकारको लक्षण रुघाखोकी, ज्वरो देखीएको त छैन, बस् शरीरको थकान मात्र ।

बाइकको मिटरअनुसार ९७५ कि.मी.

२१ वटा जिल्ला हुँदै यात्रा ।

अहिले सम्म थकान मेटीएको छैन ।

#Fight with #Corona
#Followthegovernment #Rules

https://www.facebook.com/Pmmsh/posts/2828996070502064

कोरोना भाइरस (COVID_19)

2020-03-18T09:56:00.000+05:45

कोरोना

खै तिमी किन यती धेरै निर्दयी भयौ ?
विचरा आज बाच्ने आशामा त्यो वृद्ध आँखाले, तिमी अब सधैंको लागि जाउ भन्दैछ,
त्यो कलिलो मुनाले आज एक्लै बसेर आकाशमा हेरी तिमी त्यतै हरायौ होला भन्दैछ,
कसबाट तिमीलाई यती धेरै पिडा भएको छ, सुनाइदेउ यो संसारलाई
बस्, अब ती जरा र कोपिलाहरुलाई यसरी निमोठ्ने प्रयास नगर,
आज तिम्रै कारण मर्ने बेलामा पनि कसैको अनुहार देख्न पाएका छैनन्,
हामी हारी सक्याै‌, बन्द गर अब यो तिम्रो युद्ध,
यसपालीलाई यती नै गर तिम्रो गुनलाई विश्वले बिर्सीने छैन
तिमी साच्चै महान छौ, तिम्रो महानता ७ अर्बौ जनताले बिर्सने छैन,
बस यसैमा तिम्रो भलो छ, बाच्न देउ यो संसारलाई.............

#Dedicated to #CoronaVirus

सम्झनामा कालीकोट

2019-11-25T10:21:00.003+05:45

#पिली_युद्ध #चिलखया_जहाज_दुर्घटना #कर्णाली_राजमार्ग #कर्णाली_नदी #रासकोटी #राजाको_दरबार #तिला_नदी #त्यहाँका_तस्वीरहरु र #हाम्रो_यात्रा

कर्णाली प्रदेश

१) सुर्खेत

२) सल्यान

३) रुकुम पश्चिम

४) जाजरकोट

५) दैलेख

६) कालिकोट

मिति २०७६/०८/०३ गते विहान सुर्खेत बाट दैलेख तर्फ प्रस्थान गरीयो । यात्रा तय गर्नुको मुख्य उद्देश्य घुम्नु र रमाइलो गर्नु थिएन, उही त हो कार्यालयको काम । कार्यालयको कामको प्राथमीकता त छँदै छ, तर बिचविचमा रमाइलो दृश्यको अवलोकन गर्दै दृश्यहरु कैद गर्न चाँही छोडीएन । दैलेख दोस्रो पटक थियो, दैलेखमा रहेको २ वटा संस्थाको काम अनि त्यो रात दुल्लु बसाई, त्यही रात भुकम्पको हल्लाई, पहाडको बाटो यात्राको थकाई । भोलीपल्ट (२०७६/०८/०४) विहानै चिया लिई पुन: दैलेखकै २ वटा संस्थामा आवश्यक काम सकी कर्णाली राजमार्गलाई भेट्न दैलेखका गाउँहरुको सानो, धुलो र कच्ची बाटो मा कहीले ओर्लदै त कहीले सवारी साधनलाई ठेल्दै बल्ल बल्ल कर्णाली राजमार्गमा ठोक्कीयौँ । अनी राजमार्गमा विस्तारै साधनको गियर बढाउँदै अगाडी बढ्यौँ । पहिलो पटकको त्यो राजमार्गको यात्रा साँचै अविस्मरणीय भएको छ, कर्णाली नदीको तिरै तिर कालिकोट तर्फ जाँदा देब्रे साइडमा त कसरी हेँरु, बानी नहुने मान्छेलाई डर नै हुन्छ, अनि भित्तातर्फ साधनलाई च्याप्दै बेला बेला विश्राम गरी दृश्यहरु नियाल्दै, हामी कालिकोटको सदरमुकाम मान्मा साँझ ७ः३० बजे पुगी बास बस्यौँ । छोटो दिन साँझ परेको पत्तै नहुने ।

अब कुरा गराैँ कालिकोटको । पहिले त, कान्छो जिल्लाको उपनाम थियो, तिव्रिकोट भनेर नी चीनीन्थ्यो । १७४१ वर्ग कि.मी. क्षेत्रफलमा फैलिएको यो जिल्लाको पूर्वमा जुम्ला, पश्चिममा आछाम, उत्तरमा बाजुरा र मुगु तथा दक्षीणमा दैलेख र जाजरकोट जिल्ला पर्दछन् । अझै अहीले त पंचाल झरनाले प्रसिद्ध कालिकोट जिल्ला मा करीब १ लाख ३७ हजार जनसंख्या रहेको छ भने करीब ५८% गरीबी र ५७% साक्षरता रहेको यो जिल्लाको अधिकांश ठाउँहरुमा सञ्चार र यातायातको पहुँच पुग्न सकेको छैन ।

मिति २०७६÷०८÷०५ गते विहान कालिकोटको सदरमुकाम मान्मामा रहेको रासकोटी राजाको दरबारको भग्नावशेष अवलोकन गरी त्यही सदरमुकाममा रहेको संस्थामा छलफल र अन्र्तक्रिया गरी पुनः अर्को संस्थाको कार्यतर्फ लागियो, उक्त संस्थामा कार्य सम्पन्न गरी भोली पल्टको अर्को संस्थाको कार्यक्रमको लागि जसरी पनि त्यो संस्थामा पुग्नु थियो, उक्त संस्था चिलखाया भन्ने ठाउँमा थियो । त्यो संस्था पुग्न हिंडेर करीब २ घण्टा लाग्छ भन्ने जानकारी पाईयो तर त्यहाँको बासिन्दालाई लाग्थ्यो २ घण्टा, हामीलाई त ४ घण्टा लाग्छ भन्ने महसुस भयो तर पनि गन्तव्यमा पुग्नु नै थियो, करीब ३ः०० बजे उक्त संस्थाको काम सकी उही कर्णाली राजमार्गको तिला नदीको तिरैतिर साधनलाई अगाडी बढाइयो बाटो त सबैले पढेकै छौँ कर्णाली राजमार्गको ।

दश वर्षे जनयुद्धको अन्तीम युद्ध पिलि युद्ध (२०६२ श्रावण २३ गते) को युद्ध क्षेत्र जहाँ करीब ८ घण्टा सम्म निरन्तर बम र गोलीहरु बर्सीएका थिए, आकाशबाट गोलीहरु बर्साइएका थिए, बम पड्काइएका थिए, यही युद्धपछी नेपालमा शान्ती सम्झौता भएको थियो । १० वर्षे युद्धमा पूर्णविराम लागेको थियो । त्यहाँका मान्छेले त्यो समयको कुरा गर्दा मन छिया छिया हुन्छ, दुवै पक्षका दर्जनौँ नेपाली दाजुभाईहरुको हाताहाती भएको थियो । यही ठाउँलाई हाल संक्षरण गरेर डाँडा सम्म पुग्ने सिँडी बनाई राखीएको छ, जुन सुर्खेत–जुम्ला रोड मै पर्दछ । त्यसपछी बिच बाटोमा रहेको शेराबढामा साधनलाई रोकी हिँड्न सकीदैन की भनेर नास्ता लियाैँ र करीब ५ः३० बजे तिलागुफा नगरपालिकाको गाल्झे भन्ने ठाउँमा पुगियो, रात परिसक्यो जाने÷नजाने दोधारमा परियो, साधनलाई त्यही एउटा सानो पसलमा राखी जाने निधो गरीयो, किनभने भोलीको कार्यक्रम सकेर जसरी नी मान्मा फर्कीनु थियो, पर्सीपल्टको समिक्षा कार्यक्रम तय भइसकेको थियो । २ वटा टर्च पसलमा किनी बोक्यौँ र हाम्रो अभियानमा साथ दिने कालिकोटका साथीहरु ३ जना र हामी २ जना गरी तिला नदीको तिरै तिरको बाटो तय ग¥यौँ । परिवारमा अगाडी नै जानकारी दिँए केही समय म फिल्डमा हुन्छु, सम्पर्क नहुन सक्छ भनेर । मेरो जिवनको अहीलेसम्मको पहिलो, लामो, जोखीमपूर्ण र अविस्मरणीय यात्रा यही नै भयो । बिच बाटोमा “स्याँ स्याँ” गर्दै उकालो चढ्दै, साथीहरुको हात समात्दै बाटोमा पानि पिउँदै, टर्चले बाटो देखाउँदै, विश्राम गर्दै, बेलाबेला रमाईलो गर्दै, दैलखमा साथीहरुले झोलामा लगाइदिएको सुन्तला खाँदैै राती हिंडी नै रह्यौँ कुकुरको “भउ भउ” आवाज ले बेलाबेला तर्साइरहन्थ्यो । बत्ती बलेको देख्ने वित्तिकै गाउँ आउन लागेछ भन्ने महसुस हुन्थ्यो, अनी अनुहारमा अली चमक आउँथ्यो तर बत्ति बलेको नजीकै देखीएर नहुने पहाडको बाटामा त्यही माथी कालीकोट । अब राती करीब ८ः३० बजे बाटो पत्ता लगाउन मुस्कील भयो खेती भएको ठाउँमा आएर अल्मलीयो टर्च बलेको सहायताबाट साथीहरु लिन आउनु भयो । रातको ९ः०० बजे चिलखया पुगियो, एकछीन आराम गरी खाना लियौँ र जाडोको त कुरै नगरौँ, त्यही भएर सबै जना वरीपरि बसेर आगो ताप्यौँ र भोलीको कार्यक्रमको नी केही कुरा गरी आ–आफ्नो ओछ्यानतर्फ लाग्यौँ । (२०७६÷०८÷०६) अब विहान हुन्छ, अनी चिसो हावाले शरीर पुरै काम्छ, पानि छुन नी डर लाग्छ, अनी तातो पानि मात्र प्रयोग गर्न सकिने । चिसो पानि प्रयोग गर्दा हात नै चुडिन्छ की जस्तो । विहान चिलखायामा मिति २०७२÷११÷१४ गते भएको काष्ठमण्डपको हवाइजहाज दुर्घटनाको दुर्घटनास्थल हेर्ने इच्छा जाग्यो, जहाँ पाइलट र को पाइलटहरुको ज्यान गएको थियो भने अन्य ९ यात्रु सकुशल रहेका थिए, त्यस ठाउँको समेत अवलोकन गर्ने मौका मिल्यो । यही ठाउँको अवलोकन पश्चात त्यहाँको संस्थामा छलफल तथा अन्तरक्रिया गरी त्यही संस्थाको कार्यक्रममा भाग लिई त्यहाँ बाट पुनः हामी मान्मा तर्फको यात्रा तय ग¥यौँ । फेरी पैदल यात्रा सुरु गरीयो, अब त हिँड्न नसकेर लौरोको सहायता लिन थालीयो, लौरो टेक्दै हामी ३ घण्टा हिँडिसकेपछी साँझ ६ः३० बजे गाल्झे (सवारी साधन भएको ठाउँ) पुग्यौँ, रातीको बाटो त्यही माथी थकान राजमार्ग साँघुरो र खराब छ आज यतै वास बसेर नजाने पो हो की, भन्ने लाग्यो तर हामीलाई मान्मा नै पुग्नुपर्छ भन्ने लागेको थियो भोलिपल्ट चिसो मा झन् गारो हुने त्यही माथी अघिल्लो दिनको खुवाइ र बसाईले सन्तुष्ट भईएको थिएन । त्यही भएर साधनको गियर अगाडी बढाईयो, बाटोमा तिला नदी बगेको आवाजले तर्स्याइरहन्थ्यो । राती २ वटा सवारी साधन विपरित दिशाबाट आए भने टेन्सन भइहाल्थ्यो साइड दिनै गारो । त्यस्तै आफ्नो साइड भित्ता तर्फ नभए पनि साधनलाई भित्तैबाट च्यापेर लान्थ्याै‌ । लाग्थ्यो दिउँसो भन्दा राती नै सजिलो साइडको भिर त दैखिदैनथ्यो । अझै राजमार्गमा स्यालहरु कराउँदै कुदीरहेका भेटीन्थे । करीब रातको ९ बजे मान्मामा आई बास बसीयो । थकीत हुँदा त कति चाडो बिहान हुन्छ ? फेरी मिति २०७६÷०८÷०७ गतेको कार्यक्रमको व्यवस्थापन गरी कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न गरीयो । अनी भोलीपल्ट फेरी उही करिब ९ घण्टाको फिर्ती यात्रा शुरु गरीयो । फर्कदा बाटोमा केही संस्थाहरुको अवलोकन समेत गरीयो ।

कालिकोटमा रहँदा यहाँको सामाजिक, आर्थीक, सांस्कृतिक अवस्थालाई नजीक बाट नियाल्ने मौका मिल्यो । पिछडीएको जिल्लामा सूचीकृत भएको जिल्ला भएता पनि त्यती धेरै पिछडीएको छ जस्तो अनुभूती भएन । कर्णाली प्रदेशको विभिन्न जिल्लामा पुगिरहँदा विकासको संभावना धेरै बोकेको छ यो प्रदेशले बस यहाँ असल शासक, असल प्रशासक र नविनतम प्रविधिको खाँचो छ ।

#Travelling_Kalikot
https://www.facebook.com/Pmmsh/posts/2559250187476655

पहीलाे दैलेख यात्रा

2019-10-25T11:27:00.000+05:45

कर्णाली प्रदेश ....
१) सुर्खेत
२) सल्यान
३) रूकुम पश्चिम
४) जाजरकाेट
५) दैलेख (Present)

२०७६/०७/०७ गते
दैलेखकाे ज्वाला...

किताबमा अध्ययन गरेकाे थिए, सञ्चार माध्यममा हेरेकाे थिए, पढेकाे थिए ।।।। लाग्थ्याे यस्ताे पनि हुन्छ र ?? ज्वाला निस्किरहन्छ ।।।

अफिसबाट कार्यक्रमकाे लागि सुर्खेतबाट विहान करिब ६:३० बजे करिब 3 घण्टा 30 मिनेटकाे बाईक यात्रा, पिच बाटाे भए पनि खल्ड्याङखुल्डुङ...पहिलाे पटककाे दैलेख यात्रा ।। १० बजे दैलेख काे नारायण न.पा. पुगियाे, साथि Anup Dhakal संगकाे भेट ।। संगै खाना खाईयाे, त्यसपछि हतार हतार कार्यक्रमतर्फ लागियाे ।। कार्यक्रममा माननीय प्रदेश सभा सांसद, नगर उपप्रमुख, जनप्रतिनिधि ज्युहरू लगायत अन्य अतिथिहरूकाे उपस्थितिमा र अतिथिहरूकाे नयां बसाई व्यवस्थापनमा दिउसाे ४:०० बजे सफलतापुर्वक समापन ।।

अब मलाई त्यहि ज्वाला हेर्ने धाेकाे थियाे अनुप सरलाई चांडाे निस्कियाैं भनेर ईसारा गरे वहाँ सहमत हुनु भाे, त्यसपछि रूम अाई न्यानाे लुगा लगाई बाईकमा कच्चि र धुलाे बाटाे करिब अाधा घण्टा काे यात्रा पछि ज्वाला निस्किएकाे ठाउँ भैरवि गाउंपालिकाकाे श्रिस्थान पुगियाे....सांच्चै अचम्म छ कसरी सानाे प्वालबाट ज्वाला निस्किएकाे छ, एक ठाउँ मात्र हाेईन ३ ठाउंकाे अवलाेकन गरियाे।। त्यति ठाउंमा मात्र हाेईन त्यहां त अरू ठाउंमा नि ग्यांस निस्किएकाे ठाउंहरू हेरियाे केही फाेटाेहरू लिईयाे ।। अनुसन्धान भईरहेकाे भन्ने बुझियाे तर यस्ता अनुसन्धान अनुसन्धानमा मात्र सिमित भएकाे रहेछ ।।।

अनि फर्कदा लाग्छ ... नेपालमा यति धेरै संभावना हुंदा पनि किन यस्ताे भईरहेकाे छ? बेला बेला त लाग्छ अध्ययन, अनुसन्धान, निर्माण, नेता, प्रसाशक सबै एउटै व्यत्ति हुन पाए ???। संभावित क्षेत्रकाे वास्ता नहुंदा अनेकाैं कल्पना अाउंदाे रहेछ ।।। यस्तै यस्तै....

अाज दैलेखमा अाएर तिहार काे याद अायाे रूममा बसिरहंदा तिहारमा राेटि बनाउनकाे लागि पिठाे कुटेकाे ढिकिकाे ✌ढुघढुघ✌ अावाज अाउंदा बेग्लै मजा छ दैलेखमा ।।

#Today #Dailekh #Journey

https://www.facebook.com/Pmmsh/posts/2492535007481507

उर्जाशील साना कीसान वीरेन्द्नगर १२,सुर्खेतकाे सम्झना

2019-09-15T11:45:00.000+05:45

२०३२ साल देखि नेपालमा सुरू भएकाे साना किसान अभियान अाज अाफैं यस कार्यक्रममा सहभागी भएर सुर्खेत जिल्लामा विरेन्द्रनगर न.पा.का नगर प्रमुख काे प्रमुख अातिथ्यता र नगर उपप्रमुखकाे विशेष अातिथ्यतामा अर्काे अनुसरण संस्थाकाे प्रारम्भिक साधारण सभा सफलतापुर्वक सम्पन्न भयाे ।। छनाैट हुनु भएका सम्पुर्ण संचालक र लेखा समिति पदाधिकारिहरूलाइ उर्जाशिल सानाकिसान नाम जस्तै उर्जा प्राप्त हाेस्।। सफल कार्यकालकाे शुभकामना ।

यहि कार्यक्रममा डेंगु राेग सम्बन्धि छाेटाे जानकारि समेत गराइएकाे थियाे ।।....
2076/05/28

https://www.facebook.com/Pmmsh/posts/2412400382161637

हत्या आरोप पत्रकार रवी लामीछाने

2019-08-27T13:34:00.000+05:45

सन्दर्भः रवी लामीछाने

श्रावण ३० गते देखीको आवाज..................... जसले जसरी मूल्यांकन गरे पनि, त्यो आवाजमा कुनै पार्टी सामेल भयो भने पनि, आवाज साच्चैँ बुंलन्द थियो । लाग्छ पत्रकारको नयाँ इतिहास बनेको छ । पत्रकारकै समाचारले समाचार पत्रमा पहिलो पेज पाएको छ, रेडीयो र टेलिभिजनमा प्रमुख समाचारको रुपमा गुञ्जयमान भएको छ, त्यै समाचार ।। सार्वजनीक स्थानमा चर्चाको विषय बनेको छ, त्यही मान्छे । सोच्छु उसले के गरेको थियो र ?? न त उसँग चिल्ला कार थियो, न त सुरक्षा गार्ड नै ?? न त उसले बाटो बनाएको थियो ? न त सार्वजनीक स्थानमा भाषण नै गरेको थियो ? न त उसले जनताहरुलाई भव्य रुपमा पार्टी नै दिएको थियो ? बस् त, एउटा आवाज दिएको थियो, त्यही आवाज आज धेरै नेपालीको प्यारो भएको जस्तो लाग्छ । कसैलाई त्यही आवाजको दाहसंस्कार गर्न मन लाग्छ ।

लाग्छ, त्यो आवाजले एउटा न्यायलयले दिए भन्दा बढी नै आवाज विहिनहरुलाई न्याय दिएको छ, तर त्यही न्याय दिने आज अरिङ्गालको पोका भित्र छिरेको छ, थाहा छैन त्यहाँबाट निस्कीन सक्छ÷सक्दैन ? निस्किन नसक्ने हो की भनेर मेहनेती मौरीहरु काम छोडेर सानो आवाजमा कराइरहेका छन् । मौरीहरु त्यही बुलन्द आवाजको खोजी गरीरहेका छन्, त्यो आवाज अरिङ्गालको पोकाबाट निस्किन नसक्ने प्रमाणीत भए, अब यस्तै अर्को आवाजको खाँचो छ यहाँ, आशा छ, अर्को आवाज जन्मीनेछ ।।।

फेरी सोच्छु ः कुर्सी भइदिएको भए धेरै जन्मीन्थे तर यो त केवल आवाज हो, यस्तो आवाजको लागि यहाँ करौडौँ खर्चेर ल्याएको उपकरणले पनि काम गर्नेवाला छैन ।।।

Never Forget This Travel

2019-08-16T12:05:00.000+05:45

Never Forget.....
Waiting Airlines....

हिजाे सांझ 4:30 मा बस चढियाे ३० गते ktm पुग्नैपर्ने 31 गते काे अाफ्नाे काम....तर राति 2 बजे दाङमा बस बिग्रिएकाे खबर अायाे ।।। अर्काे बस पाउन सकिएन २ वटा बस ktm जाने त अाए तर अलि जंगल नजिक बिग्रिएकाे ले बस नै डराएजस्ताे गरेर राति बस राेक्नै मानेन अनि बिहान ५ बजेसम्मकाे त्यहि बसाई बल्ल तल्ल 7 बजे बस बनाएर तयार भयाे, अनि अलि अलि अाशा लाग्याे ktm त सांझ पुगिन्छ ।।। अनि बिहान ९:३० मा बुटवल पुगियाे जाँदै गर्दा; नवलपरासिकाे दाउन्ने नजिक गाडिकाे लस्कर देखेर मन भड्कियाे, बुझ्दा त 15 km लामाे जाम रे, पुल नै भत्किएकाे बनाएकाे वैकल्पिक मार्गमा पनि अत्याधिक लाेड का कारण 1 घण्टामा 8 वटा गाडि मात्र एकतर्फि पास हुने त्याे हिसाबले हाम्राे पालाे राति ८ बजे मात्र अाउने,,, अब निराश भईयाे कार्यक्षेत्र तिरै फर्किने साेच बनाए । फेरि त्यहां चाउचाउ Rs 40, water Rs. 40 हाेटल कतै देखिएन, यसलाई भन्छ हाम्राे बाेलिचालिकाे भाषामा माैकामा चाैका । त्यतिकैमा बुटवल हुंदै पाेखराबाट ktm जाने कुरा अायाे।।।। 12 बजे सम्म खाना खाईएकाे छैन भाेक उस्तै ।।। अनि मैंले नै अाग्रह गरे बुटवलबाट पाेखरा हुँदै जाउ भनेर गुरूजि लाई, गुरूजिले सर्त राखे सबैले रू३०० थप्ने हाे भने,,, मैंले त सहर्ष स्विकारे गाडिकाे १५ घण्टा हिंडाईले वाक्क भएका यात्रुलाई कन्भिन्स गराएर रू.३०० थपेर फेरि वुटवल फर्कियाैं ।। बिचमा साना साना गाडिलाई request गरे तर सुनेन् अनि पाेखरा हुँदै जाने भनियाे तर गुरु जि ले बाटाे लामाे छ राति १ बजे पुगिन्छ भनेपछि म नै अांतिए त्याे राति कहांबाट हाेटल पाउने ? त्यहि पनि बाटाे राम्राे भएकाे अवस्थामा । साेचे अाफ्नाे काम नहुने नै रहेछ, घर नगएकाे धेरै भयाे ktm बाट उतै जानू पर्याे भनेर ।। किन किन मन मानिरहेकाे थिएन । बेला बेला त काम गर्न नि कहाँ अाएछु जस्ताे feeling भयाे ।

त्यसपछि; वुटवलबाट पाेखरा हुंदै ktm जाने भईयाे ।। बुटवल फर्किंदा वर्दघाट मा खाना खाईयाे ।। खाना खाईसकेपछि Google Map हेरिरहेकाे थिए गाैतम बुद एयरपाेट नजिकै देंखे ।। अनि झट्ट दिमागमा टिकट हेर्ने idea अायाे ।।Sunrise Bank काे smart app बाट टिकट हेरे above 4000 रहेछ।।। 3 बजेकाे काट्न खाेजे भएन 10 पटक try गर्दा बल्ल बल्ल shree airlines काे 6:18 काे टिकट Confirm गरे mobile नि switch off भयाे र फर्केकाे बसबाट बुटवल झरेर भैरहवा काे बस समाते ३ बजेतिर ।।। त्यहि बसमा भेटियाे Thrain Jing young, Chinese Tourist.. उसंग करिब 40 मिनेट गफ भयाे, नेपालका धेरै ठाउंहरूकाे बयान गर्याे, त्याे यात्राकाे पीडा उहीँ संगकाे गफमा भुंलिए त्यतिकैमा पैसा उठाउंदै बसकाे सर अाउनुभयाे, गाडिमा बुद चाैकमा अाेर्लिएर पुन अर्काे गाडि चढेका थियाैं हामि (म र Chinese Tourist) र , अर्काे गाडि चढ्दा उ लुम्बिनि जाने थियाे भने म Airpot, Airpot काे Rs.15 भाडा थियाे भने लुम्बिनिकाे Rs.50 मलाई 15 लियाे उसलाई 200 भन्याे । तर चाईनिज म्यान कति बाठाे उसलाई उसकाे साथि याे भन्दा अगाडि अाउंदा 30 तिरेकाे रहेछ, त्यति नै ठिक पारेकाे रहेछ, मेराे एकछिन गाडिवाला संग भनाभन भयाे विचरा उसंग खुद्रा रहिनरहेछ मैैंले नै Rs.50 दिएं , उ मेराे साथि हाे भन्दै, That time He was very happy.....मेराे अाेर्लिने समय अायाे म उसंग विदा मागे.....अनि उसलाई फेरि पैसा माग्याे हाेला जस्ताे लागिरहेकाे छ।।। नेपाली बाेल्न अाउंदैन उसलाई ।।। पाहुना प्रति यस्ताे संस्कृति भएकाे मेराे देशमा Visit Nepal 2020 सफल हाेलार ??? जस्ताे अनुभूति हुन्छ....अहिले गाैतम बुद बिमानस्थल भैरहवाबाट लेखिरहेकाे छु ।

अाज रक्षा बन्धन रहेछ ।।। Facebook ले थाहा भयाे ।।।Happy Rakchyabandan to all....

https://www.facebook.com/Pmmsh/posts/2358145544253788

या = यातना, त्रा = त्रास

2019-05-19T12:22:00.000+05:45

Saturday__POST
या = यातना
त्रा = त्रास
यातना र त्रासको मिलनबाट
बनेको “यात्रा” ...............
भिरपाखाका अ‍ैंसेलुको स्वाद
लिंदै,
नपाकेका कफालका बोटलाई
नियाल्दै,
औईलिएका लालिगुंरासको बयान
गर्दै,
अनि मूल्य नपर्ने पाउडर (धुलो)मा
चुर्लुम्म डुब्दै,
फोटो राम्रो आउने ठाउँ देखे, गुरु
जी लाई गाडी रोक्न लगाउँदै...
अनि अभियानकै गफगाफमा
रमाउँदै,
त्यस्तै आफ्नै जन्म ठाउँसंग
तुलना गर्दै,
हिंडिरहेको छु, मेरो देश, मेरो प्रदेश,
मेरो ठाउँ, मेरो प्रकृति.......मेरो नेपाल ।।।
#MissingBirthplace

https://www.facebook.com/Pmmsh/posts/2206596076075403

सुर्खेत, सल्यान, रुकुम पश्चिम, जाजरकोट

2019-05-04T12:30:00.000+05:45

कर्णाली प्रदेश
१. सुर्खेत
२. सल्यान
३. रुकुम पश्चिम
४. जाजरकोट

सानो छंदा सायद कक्षा ३ वा ४ मा पढ्दा किताबमा पढेको र आदरणीय गुरुले भनेको कुराको याद आउंछ बेला बेला “संसारको सबैभन्दा ठूलो वस्तु के हो ?” अनी धेरै साथीहरुले कापीमा उत्तर लेखे, पानी, पृथ्वी, माटो, हावा, कलम यस्तै यस्तै । अनी गुरुको उत्तर ः समय । पाठको नाम ः समयको महत्व ।

समयले नै आज जन्म र कर्म जिल्ला छोडे पनी आफ्नै देशको अन्य ठाउँ भन्दा विकट मानीएको कर्णाली प्रदेशमा आफ्नो बौद्धीकताको प्रयोग गर्न पाएको छु । सोचे भन्दा फरक ठाउँमा आएर आफ्नो क्षमता र योग्यता सफल हुने हो÷होइन भन्ने विषयले बेला बेला झस्काइरहन्छ । तर पनि यहाँको समाज र एउटै सानाकिसान अभियानका सहकर्मी आदरणीय सरहरु र अन्य अग्रज व्यक्तित्वहरुको साथ र सहयोग ले पक्कै सफल हुन्छु भन्ने केही टुसा भने पलाएको महसुस हुन्छ । एउटा सानो तर दिर्घकालीन अभियानमा होमीएर आजको समयमा कर्णाली प्रदेशका विभिन्न जिल्लाहरुमा कार्य गर्ने अवसर दिनुहुने सना किसान कृषि सहकारी संस्था, पृथ्वीनगर, साना किसान विकास बैंक र सम्पूर्ण आदरणीय गुरुहरुलाई सम्झीरहेको छु ।

यहाँ प्रत्यक्ष आएर केही जिल्ला भ्रमण गर्दा कर्णाली हामीले सुनेको र पढेको भन्दा धेरै फरक लाग्छ । कर्णाली भन्ने वित्तिकै हाम्रो मानसपटलमा झुम्मीने विकट, गरीबी जस्ता शब्दले गर्दा हो, कर्णाली जस्तो पवित्र नदीमा दाग लागेकोे । संभावना धेरै छन् र संभवानालाई पूरा गर्न पूर्वाधार निर्माण यस्तो भौगोलीक विकटता भएको ठाउँमा प्रशंसा गर्न लायक नै भन्नुपर्छ । अझै पुर्वाधार निर्माणको गति अगाडी बढीरहेका छन् । यो मन त्यसै खुसी भएर आउँछ, जब विकट भनीएका गाउँहरुमा घरको अगाडी मानीसहरुले गाडीलाई कुरीरहेको देख्दा, कुनै समय गाडीको लागि ८÷९ घण्टा हिंड्नुपर्थ्यो त्यही ठाउँ । सञ्चारमा इन्टरनेट, जलविधुत आयोजना, पर्यटन, स्वास्थ्य चौकी आदीको विकासले मन त्यसै खुसी भएर आउँछ, अनी आनन्दको लामो सास फेर्छु र सोच्छु, कर्णालीलाई हेर्ने नजरमा कहीले परिवर्तन हुने हो ? यसरी नै सुरुवात गर्दैछु........ क्रमश ः

https://www.facebook.com/Pmmsh/posts/2182045788530432

यात्रा : सुर्खेत, सल्यान र रुकुम पश्चीम

2019-05-02T10:37:00.000+05:45

सुर्खेत, सल्यान र रुकुम पश्चीम

कर्णाली प्रदेश
१. सुर्खेत
२. सल्यान
३. रूकुम पश्चिम
सल्यान श्रिनगरबाट करिब ७८ कि.मि. घुमाउराे बाटाेकाे यात्रा, पिच बाटाे भनाैं भने सानाे छंदा धुलाेमा खेलेर अाएकाे बालक जस्ताे देखिने र कच्चि भनाैं भने बेला बेला महेन्द्र राजमार्गकाे अनुभव हुने बाटाे, ६ जना ( गुरु जि सहित) गाडिमा समेत हाम्रै अभियानकाे चर्चा र परिचर्चा गर्दै बेला बेला हांसाे र ठट्याैलि गर्दै गाडिले बिस्तारै यात्रा तय गरिरहेकाे, प्राकृतिक सुन्दरताले हाम्राे ध्यान तानिरहेकाे, सुन्दरतामा रमाउनुभएका सरहरू बेला बेला निन्द्रा देविकाे काखमा रमाउनुभएछ जस्ताे अनुभव हुने ।शरिरकाे थकान यस्तै यस्तै,
साच्चैं फरकपनकाे महसुस हुन्छ, जब अाफ्नाे जन्म र कर्म जिल्ला भन्दा टाढा हुंदा, भाैगाेलिकताकाे फरकपन त छंदै छ, यहांकाे भाषा, रहनसहन, चालचलन, रितिरिवाज यस्तै यस्तै अाफ्नाे ठाउँ भन्दा फरक पाउंछु, यस्तै फरकपनमा रमाईरहेका मेरा साथिहरू अब त यसै वातावरणमा बानि परिसक्नु भएछ ।
क्रमशः
एउटै अभियानकाे सिलशिलामा
अाएकाे हाम्राे टाेलि
अाजकाे बसाई रूकुम पश्चिम खलंगा

Karnali Photo_FB_Link

2018-12-02T10:29:00.000+05:45

Karnali Photos Collection (Surkhet, Dailekh, Kalikot, Jajarkot, Salyan and Rukum West)

Parash Mani Mishra (PMM)

पछाडी फर्केर हेर्दा : करिब १२ वर्ष

पश्चिम नेपालका प्रसिद्ध ३ पुल 👇👇

विश्वभर कोरोना कहर, अपुरो राराको रहर

सहकारी सञ्चालनका नौ उपयोगी टिप्सहरु !!!

अहीले कर्णालीमा पैसा होइन, सामग्री चाहीएको छ, ढिलो होइन, तत्काल चाहीएको छ, गफ होइन, मात्र काम चाहीएको छ ।

कर्णालीमा पैसा होइन, सामग्री उपलब्ध गराउ, प्रोजेक्टहरु भेरीमा बगे की ? कर्णाली नदीमा ?

साना किसान सहकारी संस्थामा बजेट निर्माण र कार्यान्वयनका केही पक्षहरु

पारश मणी मिश्र साना किसान विकास बैंक

साना किसान सहकारी संस्थामा बजेटको उद्देश्यहरु ः

साना किसान सहकारी संस्थाहरुमा बजेटका विशेषताहरु ः

साना किसान सहकारी संस्थामा बजेट तयार गर्दा ध्यान दिनुपर्ने विषयहरु ः

अन्त्यमा ः

!!!!!! महामारीको तथ्यांक त यस्तो रहेछ नी !!!!!

!!!!!! महामारीको तथ्यांक त यस्तो रहेछ नी !!!!!

कोरोनाको महामारीको समयमा स्वास्थ्य क्षेत्रका व्यक्तित्वहरुको सम्झनामा

मानिस र भाइरसबीचको युद्ध

मानिस र भाइरसबीचको युद्ध : अहिले हामी परिक्षाकाे फाइनल घडीमा छाैं, अहिले नगरे कहिले गर्ने ?

अविस्मरणीय कर्णाली र साना किसान

जुम्ला लक डाउन देखी झापा लक डाउन सम्म

जुम्ला लक डाउन देखी झापा लक डाउन सम्म

कोरोना भाइरस (COVID_19)

सम्झनामा कालीकोट

पहीलाे दैलेख यात्रा

उर्जाशील साना कीसान वीरेन्द्नगर १२,सुर्खेतकाे सम्झना

हत्या आरोप पत्रकार रवी लामीछाने

Never Forget This Travel

या = यातना, त्रा = त्रास

सुर्खेत, सल्यान, रुकुम पश्चिम, जाजरकोट

यात्रा : सुर्खेत, सल्यान र रुकुम पश्चीम

Karnali Photo_FB_Link

पारश मणी मिश्र

साना किसान विकास बैंक