Kupari

अवयवदान

2016-08-04T23:42:00.002-07:00

देहाचा प्रवास अंतिमत: राखेकडे जातो असं चिंतन अनेक वर्ष झालं आपण ऐकतोय, मानतोय. 'माती असशी मातीस मिळशी' ह्या भावनेने देहाचं अंतिम सत्य राख हे आपल्या विचारात पुरेपुर भिनलंय. देहाच्या भौतिक सुखासाठी आत्म्याशी तडजोड करू नये, हा विचार उदात्त जरी असला तरी बदलत्या काळात देहातून श्वास निघून गेल्यावर देहाची माती व्हावी, हे चिंतन चिंता वाढवणार आहे. दहन किंवा दफन करून मृत शरीराची माती करण्याऐवजी अवयवदानाने अनेक अभागी जीवनात नवा श्वास फुंकण्याची आज सोय झालेली आहे. लोक प्रबोधन वेग घेतयं. मग अजूनही 'देहाचा प्रवास राखेकडे' ह्या चिंतनाऐवजी एका देहाचा प्रवास दुसर्या देहाकडे असं नवं चिंतन का होऊ नये?

देहाची राख होत होती, होत आहे परंतु देहाचा राखेच्या दिशेचा प्रवास आता थांबायला हवा. देह मातीमोल होतो, शेवटी राख होते, हे असत्य आहे. देहातून प्राण निघून गेल्यावरही अचेतन देह अनेकांत प्राण फुंकू शकतो, हेच शाश्वत सत्य आहे.

सचिन मेंडिस

तू म्हणजे

2016-08-04T23:41:00.003-07:00

तू
म्हणजे,
काटेरी मुकुट
अंगभर खिळे
भाल्याच्या जखमा
विद्रूप देह
खडतर वाट
कोसळणं अन उठणं
कालवारीचं दु:खणं
क्षमा करणं

आम्ही
म्हणजे,
स्मार्टफोन
ब्रँडेड अँक्सेसरीज
सजलेले मुखवटे
चमचमीत भोजन
वातानुकुलीन कवच
तक्रार अन असमाधान
अहंकार; स्पर्धा

तू निर्मल
आम्ही गढूळ
तू अमर्याद
आम्ही क्षणभंगुर !

सचिन मेंडिस

आभाळमाया

2016-08-04T23:38:00.002-07:00

आभाळमाया

मान वर करून आभाळाकडे पाहीले. चांदण्यांचे थवे आभाळावर अलगदपणे विहार करत होते. चंद्र दिसत नव्हता. बहुतेक ढगाआड विश्रांती घेत असावां. तरीही त्याची श्वेत काया ढगाआडून शुभ्र प्रकाशाची मंद फुंकर मारत होती. किती विलोभनीय सौंदर्य आभाळांच. अवघ्या धरतीला कवेत घेणारं. आभाळमाया म्हणतात ती हीच असेल का?

किती दिवसानंतर आभाळाकडे पाहीलं होतं, तेही इतकं प्रेमाने. सवडीने आभाळाकडे पाहायचं विसरून गेलोय आपण. आपण म्हणजे आपली अख्खी नवी पिढीचं. आम्ही त्या नवीन पिढीतले थोडे वयस्कर. आभाळाला पारखे झालोयं असं म्हटलं तर वावग ठरणार नाही. आजकाल मोबाईलमुळे मान वर करण्याची सवयचं सुटुन गेलीयं. तेच कारण असावं, पण ते एकमेव कारणही नसावं.

चिंता कुणाला नाहीत? राजापासून रंकापर्यत अन दिल्लीपासून गल्लीपर्यत सगळेचं जीव चिंतेचं गाठोडं घेऊन जगतांयत. प्रत्येकाच्या चिंतेचं वर्तुळ गरजांच्या त्रिज्येवर अवलंबून. जगण्याची अशी सोपी भूमिती.
पदोपदी चिंता वाहणारी नवी पिढी. दुर्भाग्य म्हणजे आईवडिलांच्या कुशीत शिरून चिंता हलक्या कराव्या तर कुठलंस अनामिक अवघडलेपणं आलेलं. मोठे झाल्याची किंमत म्हणा पाहीजे तर. अशा वेळी आभाळाचा आधार घ्यावा का? विसरून गेलोयं आपण. नीरव शांततेत गाव अंगावर झोपेची चादर ओढत असताना आपण आभाळाच्या स्वाधीन व्हायचं. किती अनुपम,अलौकीक, अतुल्य आभाळ. बघत बसायचं आभाळाचं अमर्याद रूप. बोलायचं त्याच्याशी. एक मूक संवाद. आभाळांच्या लेकरांचा त्याच्या आईशी. सांगावं आभाळाला आपलं दुखणं-खुपणं. चुका कबूल कराव्या. मन हलकं करावं. मागावं त्याच्याकडुन आपलं अडलेलं मागणं. आभाळाची ओंजळ भरलेलीचं असते. आपल्याला देण्यासाठी. आपण मात्र दुरावलेले असतो, आभाळमायेपासून. खरचं तुटलीयं का आपली नाळ आभाळापासून?
चंद्र ढगाआडून बाहेर आलायं. चांदण्याचा सडा अंगणी सजलाय, तोही न मागता. चंद्र खुणावतोयं आपल्याला. आभाळाबरोबर तुटलेली नाळ जोडण्यासाठी, तो साद घालतोयं. आभाळ वाट पाहतेयं आपली. त्याच्या ओंजळीतून आपली ओंजळ आभाळमायेने भरण्यासाठी. गरज आहे एका नजरेची, आभाळाकडे लागलेली.

सचिन मेंडिस

गर्दीतले एकटेपण !

2016-08-04T23:37:00.003-07:00

गर्दीतले एकटेपण !

तुडुंब भरलेले रस्ते;
उतु जाणाऱ्या गाड्या
अन
एकटे चालणारे असंख्य चेहरे.

प्रत्येकजण धावतोय;
कशाच्यातरी मागे
स्वताला सिद्ध करण्याच्या प्रयत्नात
दमवून घेतोय,
आयुष्यातील अनमोल क्षणाला

गर्दीच्या ह्या दुनियेत;
फक्त अंतर वाढत राहते.
कशासाठी धावतोय, कुठे पोहोचतोय;
कळेपर्यंत, अंतर वाढलेलं असत;
अन आयुष्य संपलेलं असतं.

जे सोबत होते;
ते एक तर पुढे गेलेले असतात;
नाहीतर राहिलेले असतात खूपच मागे,
मागे राहिलेल्या नात्यांसारखे.

मग जो तो करतो;
केविलवाणा प्रयत्न,
एकटेपणावर उत्तर शोधण्याचा.
खरंतर नाती असूनही नसतात;
असते ते आपले
गर्दीतले एकटेपण !

हा ख्रिस्ती मूल्यांचा विजय !

2016-08-04T23:37:00.000-07:00

हा ख्रिस्ती मूल्यांचा विजय !

लोकसत्ताचे बुध्दिमान संपादक श्री. गिरीश कुबेर ह्यांनी १७ मार्चच्या संपादकीयामध्ये आदरणीय मदर तेरेजा विरोधात खालच्या पातळीवर जाऊन अश्लाघ्य टीका केली. मदर तेरेजा ह्यांनी सेवेच्या नावाखाली ख्रिस्ती धर्मांतरे केली असे आरोप करून त्या मानवतेच्या माऊलीला व तिच्या निस्वार्थ सेवेला बदनाम करण्याचा प्रयत्न कुबेर महाशयांनी केला. खरतर मदर ह्या कुणा विशिष्ट धर्मीयांच्या आई नव्हत्या तर समस्त अनाथांच्या माता होत्या. इतर धर्मियांच्या देव देवता किव्हा आदरणीय व्यक्तीबाबत असे घडले असते, तर कदाचित टोकाची हिंसक प्रतिक्रिया उमटली असती. इतिहासात असे घडले आहे. संतप्त लोक रस्त्यावर उतरून त्यांनी हिंसक आंदोलनाने जाळपोळ करून आपला रोष व्यक्त केला आहे. पण आपण असे केले नाही. आपली ख्रिस्ती मुल्ये अशा विरोधाला परवानगी देत नाही. किंबहुना धर्मापेक्षा थोडे जास्त आपण देशहिताला प्राधान्य देतो. कायदा हातात घेत नाही, अन काल आपण घेतलाही नाही.

आपण विचाराची लढाई विचाराने लढली. फक्त लढली नाही तर जिंकलीही. लोकसत्ता सारख्या अग्रगण्य दैनिकाला त्यांचे संपादकीय मागे घ्यावे लागले. माफी मागावी लागली. इतिहासात असे कधी घडलं असेल असं वाटत नाही. अतिशय सभ्य भाषेत लोकशाही मार्गाने आपण अनेकांनी संपादकांना प्रतिक्रिया पाठवून त्यांचे आरोप खोडून काढले. आपली भाषा कडक होती पण त्यात द्वेष अन विखार नव्हता. मदर तेरेजा ह्यांचे कार्य अन विचार आपल्या कृतीत होते. हा ख्रिस्ती मूल्यांचा विजय आहे.

वसईतील अनेक चळवळीचे नेतृत्व केलेल्या धर्मगुरूंशी मागे एकदा सामाजिक प्रश्नांवर बोलण्याचा योग आला होता. आपली लोकसंख्या कमी होत असताना मतपेटीतून व्यवस्था परिवर्तन करणे नजीकच्या काळात अशक्य आहे, ही चिंता तेव्हा त्यांनी व्यक्त केली होती. परंतु समाजातील बुद्धीजीवी गटाने एकत्र येऊन लेखणीचा वापर करून, माहिती अधिकार आणि जनहित याचिकेचा आधार घेऊन जर व्यवस्थेविरोधात लढा दिला तर आपण आपल्यावरील अन्याय दूर करू शकतो व व्यवस्थेकडून आपले हक्क मागू शकतो, असे ठाम विचार त्यांनी व्यक्त केले होते.

आज लोकसत्ताने आपले संपादकीय मागे घेऊन जी जाहीर माफी मागितली आहे, ते धर्मगुरूंनी सुचवलेल्या कायदेशीर मार्गाचं प्रेरणादायक उदाहरण आहे.

सचिन मेंडिस

संदेश

2016-08-04T23:36:00.000-07:00

प्रवासात अनेक चेहरे भेटतात. त्यांच्याशी संवाद साधला तर आपण किती सुखात आहोत, तरीही माणूस म्हणून किती शून्य आहोत, ह्याचा प्रत्यय येतो. आजचाच अनुभव. खूप काही शिकवून जाणारा.

आजच्या आत्मकेंद्रित जगात अल्पशिक्षित असूनही त्यागाचे जीवन जगणारा 'संदेश' भेटला. आदिवासी मुलगा. वय साधारण २१ वर्षे. आज विरार स्टेशनकडे बाईकवर प्रवास करीत असताना त्याने रस्त्यात हात केला व लिफ्ट मागितली. मी संवाद साधला. तो आपल्या घरी डहाणूकडे निघाला होता. गावात एका कारखान्यात कामाला होता. दिवसाची २५० रू. मजुरी.

मी त्याला अजून बोलतं केलं. ८ वी पर्यत शाळा झालेली. मग कुटुंबाची जबाबदारी पडल्याने शाळा सोडावी लागली. दर महिन्याला ५००० रू. तो गावी पाठवतो. स्व:ताचं शिक्षण न झाल्याचं क्षल्य उरी असूनही आज छोटा भाऊ १० वीत शिकत असल्याचं समाधान त्याच्या बोलण्यातून जाणवत होतं.

कुटुंबाचं भल व्हावं म्हणून राबणारा, दोन वेळ डाळ-भात खाणारा अन फक्त रविवारी भाजीची चव चाखणारा संदेश 'माणूस' म्हणून खूप ग्रेट वाटला. रस्त्यात त्याने गाडी थांबवायला सांगीतली. देव दर्शनासाठी त्याला मंदिरात जायचे होते. बहुतेक त्याच्या संघर्षाचं बळ श्रध्देत असावं. मला मंदिरात न जाताही देव भेटला होता, माणसाच्या रूपात.

छोटी छोटी माणसं सुध्दा किती मोठा संदेश देऊन जातात ना? फक्त संवाद हवा.

सचिन मेंडिस

2016-08-04T23:34:00.003-07:00

उन्हाळी सुट्टीच्या दिवसात आजही सोसाट्याचा वारा सुटला की मन गावातील हरवलेल्या चिंचेच्या झाडाचा शोध घेते. चिंचेचा पाऊस ओंजळीत घेताना जी श्रीमंती अनुभवायला मिळायची, त्याची सर आज पैशाच्या पावसाला येणार नाही.

चिंचेच्या बदल्यात बोरे, काजू, फुगे, भुईमुगाच्या शेंगा इत्यादी विकत घेताना येणारा आनंद आज मोठमोठ्या मालमत्ता विकत घेताना प्रत्येकाला गवसतं असेलंच असं नाही.

मुलांच्या उन्हाळी सुट्टीत आजही मन बालपणातील चिंचेच्या झाडाजवळ घुटमळते. गावातील झाडे गेली. चिंचा गेल्या. सुबत्ता आली, चिंता आल्या. पदोपदी चिंता वाहणारी नवी पिढी. दुर्भाग्य म्हणजे आईवडिलांच्या कुशीत शिरून चिंता हलक्या कराव्या तर कुठलंस अनामिक अवघडलेपणं आलेलं. वयाने मोठे झाल्याची किंमत म्हणा पाहीजे तर. अशा वेळी चिंचेच्या झाडाचा आधार घ्यावा का?

पाऊलखुणा

2016-08-04T23:30:00.002-07:00

पाऊलखुणा

बयकडं लक्ष गेलं. भल्यामोठ्या रांगेत लाल लुगड्यातील बय लक्ष वेधून घेतं होती. साधारण ८५ वर्षे वय असावं. तसं वयाचं कारण पुढे करून तिला रांगेऐवजी सरळ रमेदी मातेचं दर्शन घेणं अशक्य नव्हतं, परंतु तिच्या वार्धक्यापेक्षा तिची श्रध्दा जास्त बळकट असावी. किती नितळ, निर्मळ भासत होती बय. काय मागायला आली असेल बय ह्या वयात. तसं बयचं आयुष्य देण्यातचं गेलं असांव. कुठलीही बस असेना, ती जगलीही असेल तर दुसर्यांसाठी. स्वत:चं असं काही जगलीचं नसावी.

बय जसजशी पुढे सरकत होती तसंतसं माऊली अन तिच्यातल अंतर कमी होत होतं. माझं लक्ष बयवरून हटत नव्हतं. इवलीशी बय त्या गर्दीत किती श्रीमंत वाटत होती. जणू वाळलेल्या बागेत डोलणांर गुलाबांच फुलं. बयने हातातली पिशवी उघडली अन अलगदपणे त्यातून अबोलीचा हार बाहेर काढला. बहुतेक बयनेचं बनवला असावा तो हार माऊलीसाठी. किती सुंदर दिसत होता तो हार बयच्या हातात. अन हारापेक्षा सुंदर लाल लुगड्यातील बय.

गेली ३-४ वर्षे बयला मी रमेदमावलीच्या अंगणात पाहत होतो. किती बहरायची ती रमेदमावलीच्या पाऊलवाटेत. तिला रमेदमावलीची ओढ असेल की रमेदमावलीला तिची. बयला ह्या वयात कुठून बळ मिळत असावं इथ येण्याचं? काय संवाद चालला असेल तिच्यात अन रमेदमावलीत इतकी वर्षे? की रमेदमावलीचं तिच्या जगण्याची ओढ असावी? माझं कुतुहुल क्षमत नव्हंत.

काही वेळाने बयची सावली माऊलीच्या दारात पोहोचली. थरथरत्या हाताने बयने अबोलीचा हार माऊलीच्या गळ्यात घातला अन माऊलीच्या गालावर हलकेचं चुंबन घेतलं. किती सुंदर, निरागस अन पवित्र क्षण होता तो. मला क्षणभर माऊलीचा हेवा वाटला. बयने हळुवारपणे आपले हात माऊलीच्या पुढ्यांत जोडले आणि ती माऊलीशी बोलू लागली. तिचां संवाद ऐकण्याची अनामिक ईच्छा माझ्या मनात निर्माण झाली. काय मागत असेल ती माऊलीकडे? अन ह्या वयात? स्वत:साठी नक्कीचं मागायला आली नसावी. तितकी खात्री देवळात उपस्थित कुणीही देऊ शकलं असतं. बयला न ओळखणांरही. तसं मी तरी बयला कुठे ओळखत होतो. पण बय मला माझी,आपली वाटू लागली होती.

माझं मिस्साबलीमध्ये लक्ष नव्हतं. किंबहुना मिस्सेइतकंच पवित्र अन मंगल मला बयचं अन माऊलीचं मिलन वाटतं होतं. बय माऊलीचं दर्शन घेऊन माघारी फिरली. रमेदमावलीचं अंगण बयच्या पाऊलखुणांनी बहरलं होतं. बयच्या परतीच्या वाटेत मी ऊभा होतो. बय जसजशी माझ्या समीप येत होती तसतशी मला एका नितळ सुगंधाची अनुभुती होतं होती. बय काही मागून गेली असेल की देऊन गेली असेल? उत्तरं शोधण महत्वाचं नव्हतं, त्यापेक्षा बयचं स्वर्गीय अस्तित्व डोळ्यात साठवण जास्त गरजेचं होतं.

मी रमेदमावलीच्या चेहर्याकडे पाहिलं. माऊलीच्या चेहर्यात मला बय दिसत होती. मला तो क्षण अगम्य वाटला. मी पाठी वळून बयकडे पाहिलं. मला लाल लुगड्यातील रमेदमावली हळूवार पाऊंल टाकीत गर्दीत विरघळताना दिसली. मी बयच्या पाऊलवाटेत माऊलीच्या पाऊलखुणा निरखू लागलो. माऊली दर्शन देऊन परतली होती. ज्याचं नशिब होतं, त्याने 'रमेदबय' अनुभवली होती.

--------------------------
सचिन मेंडिस

'बय'

2016-08-04T23:26:00.003-07:00

'बय' हा माझ्या लिखाणाचा नेहमीचा विषय. बयला पाहिले तर चार ओळी सहंज सुचतात, इतकी बय लेखणीला भावून जाते. कधी लिहायला विषय नसला तर 'बय' मदतीला धावते. आज सहज फेसबुक चाळत असताना बयचा प्रसन्न फोटो समोर आला. क्षणभर थांबलो. बयच्या निर्मळ रुपाला डोळ्यात साठवून घेतलं. काय लिहावं ह्या फोटोविषयी. अनोळखी चेहरा तरीही कितीही जवळचा वाटणारा. रॉजरचंसुध्दा कौतुक करावं तितकं थोडं इतक्या बयच्या वेगवेगळ्या मुद्रा त्याने कँमेर्यात रूजवल्या आहेत.

किती दशकांच ओझं घेऊन बय इथपर्यंत आलीयं. न थकता, न थांबता, न तक्रार करता अक्ख्खा कुपारी समाज आपल्या उबदार मिठीत घेऊन बयचा अवर्णनीय प्रवास झालांय. एक चालताबोलता इतिहास,ज्या इतिहासात आनंदाचे क्षण कमी अन संघर्ष जास्त दडलांय. असा संघर्ष ज्या संघर्षाच्या पायावर एक सुशिक्षित अन संपन्न कुपारी समाज उभा राहिलाय.

लहानपणापासून बयला आपण डोळ्यात जागवत आलोय. किती मुद्रा पाहिल्या असतील बयच्या आपण. लहान बाळाला मांडीवर उलट झोपवून आंघोळ घालणारी बय, विहिरीच्या बाजूला झावळ्या विणणारी बय, घराच्या पाठीमागे चुलीवर ठेवलेल्या पातेल्याखाली नारळाची साल घालणारी बय ते वाडीतून डोक्यावर भाजीपाला वाहून आणणारी फोटोतील बय. सतत वाहत असणारी.

एक मात्र खंर. प्रत्येक मुद्रेत बयची ओळख जरी वेगळी असली तरीही ध्येय अन संघर्ष सारखांच असतो, आपल्या पिल्लाचा भविष्यकाळ उज्ज्वल करण्याचा. नाही का?

'लादलेला दृष्टीकोन'

2016-08-04T23:26:00.000-07:00

'लादलेला दृष्टीकोन'

काल 'नाईटी' हा वस्त्र प्रकार समाजात कधी व कुठे वापरावा ह्याबद्दल वेगवेगळी मते वाचायला मिळाली. मुळात अनादी काळापासून वस्त्रं हया प्रकाराचा उपयोग शरीराचे ऊन,वारा,पाऊस ह्यापासून 'रक्षण' व पुढे 'लाज' झाकण्यासाठी म्हणून होऊ लागला. लाजेअगोदर शरीररक्षण हा गरजेचा क्रम लक्षात घेतला तर पहिली 'शारीरीक' तर दुसरी 'लादलेली मानसिक' गरज ठरते. चुडीदार व नाईटी हे दोन्हीही वस्त्रांचे प्रकार, उपयोजिता लक्षात घेतली तर दोन्हीही गरजा पूर्ण करतात, परंतु नाईटीला 'रात्र' हा शब्द चिकटल्याने तिचा कालसापेक्ष वापर ठरवला जाऊ लागला. हा बदललेला दृष्टीकोन. इथे उपयोगापेक्षा 'काळ' हा घटक वरचढ ठरतो.

पावसाळ्यात रंगबेरंगी फुलाची छत्री घेऊन तो उभा होता. एकाने विचारले, 'काय आज बायकोची छत्री?'. तो म्हणाला, 'लेडीज छत्री आहे म्हणून काय मी थोडाचं भिजणार आहे?'. इथ पुरूषाची छत्री म्हणजे काळ्या रंगाचीच असावी अस गृहीतक मांडून संवाद साधला गेला होता. काळी व रंगबेरंगी हे दोन्हीही छत्र्यांचे रंग, उपयोजिता लक्षात घेतली तर दोन्हीही गरजा पूर्ण करतात, परंतु छत्रीला 'रंग' हा घटक चिकटल्याने तिचा रंगसापेक्ष वापर ठरवला जाऊ लागला. हा बदललेला दृष्टीकोन. इथे उपयोगापेक्षा 'रंग' हा घटक वरचढ ठरतो.

ती जाडजूड स्त्री. घामाघूम झाली होती. तिने पर्समधला रूमाल काढला अन चेहरा पुसला. आजूबाजूच्या बायका तिच्या हातातील मोठ्या आकाराचा रूमाल पाहून 'अगं बाई, जेन्टस रूमाल' म्हणून हसू लागल्या. इथ स्त्रियांचा रूमाल म्हणजे आकाराने छोटाचं असावा असं गृहीतक मांडून संवाद साधला गेला होता. मोठा व छोटा हे दोन्हीही रूमालांचे आकार, उपयोजिता लक्षात घेतली तर दोन्हीही गरजा पूर्ण करतात, परंतु रूमालाचा 'आकार' हा घटक चिकटल्याने तिचा आकारसापेक्ष वापर ठरवला जाऊ लागला. हा बदललेला दृष्टीकोन. इथे उपयोगापेक्षा 'आकार' हा घटक वरचढ ठरतो. वरील दोन उदाहरणात 'जेंडर स्पेसिक प्रॉडक्ट' ही मानसिक गरज आहे, 'अँप्लिकेशनशी' तिचा काडीमात्र संबंध नाही.

अशी अनेक उदाहरणे देता येतील, जिथे मूळ उपयोगापेक्षा एखाद्या वस्तूचा त्याचा रंग, आकार, काळ व इतर अनेक घटकांवर ती वस्तू कोणी, कधी व कशी वापरावी हे ठरवले जाते. ह्याला आपण 'समाजमान्यता' असं म्हणतही असू, परंतु मला तो 'लादलेला दृष्टीकोन' असंच वाटते.

सचिन मेंडिस

कुपारी बाजीगर

2016-08-04T23:24:00.003-07:00

पंधरा वर्षापूर्वी त्याची कंपनी बंद झाली. त्याने दुसरीकडे नोकरीसाठी प्रयत्न केले. परंतु वाढलेले वय , कमी शिक्षण अन बदलेली परिस्थिती ह्यामुळे नोकरी काही मिळाली नाही. संपूर्ण कुटुंब त्याच्यावर अवलंबून. मुलांची शिक्षण बाकी होती. वयाच्या ५० शी मध्ये त्याच्यासमोर फक्त काळोख होता. ३-४ महिने कसेबसे त्याने काढले परंतु पैशाचं सोंग घेता येणं जास्त दिवस शक्य नव्हतं.

त्याने बायकोला मनातला विचार बोलून दाखवला. बायको हिरमुसली. चांगल्या कंपनीत काम केलेला आपला नवरा लोकांच्या वाडीतला भाजीमाल दादरला नेऊन विकणार? माहेरची मंडळी काय म्हणेल, गावातली लोक हसतील का? पण तो निर्णयावर ठाम होता.

त्याने स्वताच्या वाडीत मेहनत करायला सुरुवात केली. पण तुटपुंज्या जमिनीच्या तुकड्यावर जास्त माल पिकवणे शक्य नव्हते. मग त्याने गावातील काही पडीक जमीन भाडेतत्वावर (अर्धल) घेवून कसायला सुरुवात केली. सुरुवातीला अक्षरश: ढोर मेहनत केली. दादर मार्केटचा अभ्यास केला. आपल्या कडून विकत घेतलेली तुळस पुढे कुठे जाते, ह्याचा माग काढला. मधल्या दलालांना बाजूला ठेवून शेवटच्या मोठ्या गिर्हाकाकडे पोहचण्यात त्याला यश मिळाल.. इथून त्याच नशीब फिरलं. घरात पैशाचा ओघ वाढू लागला. पण मेहनत थांबली नाही.
जी जमीन भाडेतत्वावर (अर्धल) घेवून तो कसत होता त्यातली काही जमीन त्याने २ पैसे देवून खरेदी केली. तिथचं त्याच घर उभ राहिलं.

आज मुलं उच्चशिक्षण घेवून मार्गी लागली आहेत. दरवर्षी नवीन देशाचं पर्यटन होते. बँक खात्यात एखाद करोड जमा आहेत. सध्या एका आयुर्वेदिक कंपनीबरोबर औषधी तुळशी बद्दल बोलणी चालू आहे. काल रस्त्यात भेटले तेव्हा विषय निघाला. मी म्हटलं 'तुमच्यावर लिहायला पाहीजे'. त्यांनी हात जोडले, म्हणाले 'मला मोठं करू नकोस, जमलं तर आपण टाकलेल्या शेतीला मोठं कर, पोरांना म्हणांव छोटी नोकरी करण्यापेक्षा ३-४ जण एकत्र येऊन शेती करा, जे माझ्या सारख्या कमी शिकलेल्या माणसाला जमलं, ते नव्या पिढीतल्या उच्चशिक्षितांना का जमणार नाही?' मी पर्याय नव्हता म्हणून ह्या धंद्यात आलो, तुम्ही संधी म्हणून या'.

मी काही बोललो नाही, मला तो कुपारी बाजीगर वाटला, परिस्थितीशी हरून पुन्हा जिंकलेला.

सचिन मेंडिस
-------------------------------------

( कृपया ही गोष्ट आपल्या तरूणांबरोबर शेअर करा. एखादा कुणीतरी प्रेरणा घेऊन प्रगती करेल.)

रोटी, सुनिल और स्पीडब्रेकर

2016-08-04T23:24:00.000-07:00

रोटी, सुनिल और स्पीडब्रेकर

काल घारा गेलो ते समोर गराम गराम शा आन तळणाई रोटी. नाय लगने नाय कय सोहळे, पण कुपारयाला रोट्यो काड्यादो कय कारण लागाते गा? बेह्ल्या जागी मे ४ जाग्या लाविल्यो. मे विसारला ते कळाला कि मराडीशा मावशी घरणे रोट्यो आल्त्यो. मावशी अमेरिकेला गेल्ती तडने कुहनो तरी 'लो कोलेस्ट्रोल' पीठ घेवोन आल्ती. घारा डॉक्टर अहलोगा ओ प्रॉब्लेम (नोएल, ऐकिला गा). असो, मा तोंडा लागली ना, ता बस झाला. मम्मी हांगाते ५ रोट्यो पहरावशा सुनील ला दिल्यात अन पोशव्या हान्ग्लीयात. रोटी खादो बरी रे, पण वाटणी पोशव्याशी मंजे रोटीमिनशा तेलाहारखीस कटकाट. में विसार केलो यो वाटणीयो रोट्यो मे खाते अन उद्या सुनीलला समजावोन हांगाते. पण कुपारी सातबारो फिरविदे पण 'तळणाई रोटी' अन 'वाला भाजी' ह्या बरोबर गद्दारी नाय कर्यासो. अन सुनील ते रोट्याओ वेडो, त्याई वाटणी पोसली पाय. में सुनीलला फोन लाविलो आन हांगीला शा करोन ठव में रोट्यो घेवोन आलो.

मम्मीने प्लास्टीकशा काळ्या पिशवीत ५ रोट्यो घालोन दिल्यो. आते मा बुलेटला डिगी नाय ते तहिस ती पिशवी मे हँडलला टांगविली अन गाडी बोळींजने नंदाखालला हाकिली. एक ते बुलेटसो ब्रेक कमी लागाते अन वरती रस्त्यात ये ओजलेले भोटे स्पीड ब्रेकर टाकील्यात. त्या स्पीड ब्रेकरशी लांबी रुंदी उंची बगीली गा टाकणारो 'आडसळ' हायदे इ मे अनुमान काढला. (मा कय चुकले हाय दे ते बी बरा नाव सुचवा). मे वर खाला वर खाला करीत जे पी नगर मार्गे पहरावात एकदासो पोसलो. बहुतेक पोटात शा आणि रोटी पक्के विरघळल्यात हायद्यात. सुनिलशा आंगळ्यात पोसलो ते सुनीलशी नवरी हातात टोपला घेवोन उभी. अरे माझ्या देवा, मी विसार केलो जेमतेम ५ रोट्यो हाडल्यात अन इने जाम होस केलेली दिखाते. मागोमाग सुनील हातात शा शे २ कपे घेवोन उभी. सुनील हांगाते, 'मेंडिस, रोट्यो कडे हात.' अरे माई खबार घ्याशी होडोन पयली याई रोट्याई चौकशी (उतेळी ई कुपार्या डीएनए मिनेस हाय). मे हँडलला लाविलेल्या पिशवीला हात लाविलो ते पिशवी पतिंगा हारकी हुराते. मला घाम फुटलो. बगीते ते पिशवीला पण घाम फुटले. वाटला पिशवीला पण गर्मी करते हाय दे गा का? नंतर कळाला कय नाय, पिशवितने तेल टपकाते. माला कळाला रोट्यो अगोदरूस टपकाल्यात. रस्त्यात गेम जालतो. मे सुनीलला हांगीला 'सुनिल, तू होस केले रे पन रोट्यो रस्त्यात पडल्यो वाटाते'. मे ओडा बोले बस ते सुनीलशा नवरी हातातने टोपला आन सुनिलशा हातातने शा सा कप धपकन खाला पडला. का कुणा हांगो माला टोपला भरलेल्यो रोट्यो आंगळ्यात गाडगुलीघत पळताना दिघल्यो.

ओड्यात सुनील सो पोर ओट्योरने बोयलो, 'सचिन अंकल, तुमाला नंदाखालसो रस्तो माहित होतो भगुन तुमे जेपी नगरने टर्न घेतलो, बहुतेक रोट्यो सरळ आगाशी रोडला गेल्यात हायद्यात'. मे त्या तोंडोर बगीला. तोंडात गाळ आलती पण सुनिलसो तापाट स्वभाव माला माईत होतो भगुन मे गाळ तहिस तोंडात गिळली. सुनिल मान्या तयार नोतो. हांगाते 'यात कय तरी राजकारण हाय'. अडे राजकारण करोन माई होस पुरले अन माला माईत हाय की पिशवीशे माये ५ नगरसेवक वोटिंग होयशा अगोदरूस पडल्यात. मे सुनीलला हांगिला, 'खोटा वाटाते हायदे तर मा मांगी भे अन सल'. माला वाटला सुनीलने विषय खपवे पन याने गाडीआ मागे पाय टाकीलो. आते इलाज नोतो. आमशी फटफटी उरफटी निगाली.

जेपीनगर ये तो बगिते ते पयल्या स्पीडब्रेकर पा एक कागुळो पायात रोटी धरून सोशीये कड्डीते. मे सुनिलला हांगिला तडे बग एक नगरसेवक हापडलो बघ. कागुळ्याने आमशोर बगिला अन फुर् उडालो. सुनिल शिडलो, हांगाते या कागुळ्या आयशा नवर्याने रोट्यो धाडल्योत्यो गा. ता ऐकोन माला सुनिलशा नवरी हातसा टोपला आठवाला. सुनिस सो का दोष कर्यासो कुणा पण नवर्याला राग येणार. आमे पुढे निगाले. गिअर बदले ते दुहरो स्पीडब्रेकर आलो. सुनिल बोयलो, 'ये ब्रेकर जुळे जन्माला आल्यात वाटाते, सगळो वेड्यावं कारभार'. माला कळातोता ई रोटीआ दुख हाय पन तोंड उगडला तर मा पाठीत येदे. सुनिलने अडेतडे नंदार मारली ते बाजूशा गटारात एक रोटी तरताना नंदर्या पडली. सुनिल बोयलो, 'ती बग हापडली'. मे हांगिला, 'घरने गरय घेवोन येव गा.' सुनिल का उमज्यासो ता उमजालो. आमे पुडे निगाले. बोळींज सो टर्न ये तो स्पीड ब्रेकरसो भोटो भावजी लागलो. आमे दोगे त्यावरने आपटाले आन बाजूशा झाडामेरे पोसले. बगीते ते का? तिहरो नगरसेवक (रोटी) फांदीवर गाव्या लागले अन तो आख्खो मुगल्याई वेंग्यात घेतले. 'या मुगल्या सोकाट जाला ते,' सुनीलने मुगल्याकरता प्रार्थना केली. मे कय बोयलो नाय. ३ विकेट पडलोत्यो. 'सुनिल पुढे जासा गा वळ्यासा, मे सुनिलला घाबरातुस विसारला. नाय ५ ई रोट्याव हिशोब लागलो पाय, यात कय तरी राजकारण हाय. आयला, आते याला का हांग्यासा. एक ते ओ तापट वरती स्वाभिमानी. मे हांगिला सुनिल, तुआ पोर हांगातोतो ते आपुन आगास रोडला जाय गा? दोन त्या वाटेला गेल्यात हायद्यात. सुनिलने मावर डोळे भोटे केले. मे माव हिसाब चुकतो केलतो.

जाला, आमे भंडारआळी पार करोन बोळींज सोपारा रोडला लागले. नेमखो राम मंदिरासमोर उस्सो स्पीडब्रेकर. 'आयला या महापालिकेने देवाला पय ना होडला ता रे,' मे सुनिलला हांगिला. आमे गाडी थांबविली अडे तडे नजार मारली. रोटी कय नजार पडली नाय. बाजूला खांबाखाला एक कुत्रा जाम आहातोता. माला डाउट आलो पन कुत्र्याला कहा विसर्यासा. पन कुत्र्या तोंडाला तेल दिखातोता. मे सुनिलला खूण केली. सुनिलशी हीर तापली. वेडxxxये साले, सोर येत्यात तिगाळा निजात्यात अन आते बरे जागे रेत्यात. मे सुमडीमिने गाडी सुरू केली. ४ नगरसेवक हापडलोते. आमे पुढे निगाले अन १० फूट पुढे जाय ते रमेशवकीलशा आंगळ्यासो स्पिडब्रेकर आलो. सुनिल मागे होतो. थांबण्याशिवाय पर्याय नोतो. आमे अडे तडे बगीला. तळ्याबाजूला २ मांजरीआ कसका पडलोता. दोगामिने १ रोटी ओळख पटवण्यापलिकडे मार खातोती. माला रोटीई हालत बगोन नेल्सन दमेलशा गोष्टीसो कळ्याव काळो सुंबिलेलो लाडू आठवालो. 'अडे पासर अहीलोशी ते यांशे डोखे फोटलोशे,' सुनिलने प्रेमाने मांजरीवर बगोन हांगिला. आमशा ५ व्या रोटीओ शोध लागलोतो. तहा बगीला ते रमेशवकिलशा आंगळ्यात आमे केस हरलोते. माला समाधान या होता की मे राजकारण केला नाय ता मे सुनिलला डोळ्यादेखत सिध्द केलता.

मे सुनिलला हांगिला आते आल्यास बोळींजला ते घारा शा घे सल. सुनिलने मुंडी हालविली. घारा पोसले अन मम्मीला शा कर्या हांगिलो. मे सुनिलला रोट्यो द्या गेलतो अन सुनिलला घेवोन मेस घारा आले ई मम्मीला कय उमजाला नाय. सुनिल शांत होतो, बहुतेक मनातशा मनात स्पीडब्रेकर फोटतोतो हायदे.
मम्मीला विसारला 'एखादी रोटी हाय गा'ते मम्मीने 'मालास रेली नाय' अही कम्पलेंट केली. मा तोंडाला रोटी लागलोती पन ओ डबलसीट हाडले त्या का कर्यासा. ओ हुक्कोस जाय ई माला कळला. सुनिल शांतस होतो. जेपीनगर शे स्पीडब्रेकर मनातशा मनात जाग्या लागले हायद्यात याव माला अंदाज आलो.
मम्मीने शा कपात वाळ्या लाविलतो बस ओड्यात माई लेक आली. 'डँडी, मम्मीने शिशीनवहीनीच्या घरी रोट्या द्यायला दिलेल्या पण ते सगळे दमणला गेलेत अन परवा यायचे'. मे सुनिलशा तोंडोर बगिला अन सुनिलने मा तोंडोर. मे पोरीपा पिशवी हातात घेतली अान सुनिलशा हातात दिली. सुनिलला दमण पावलोता. मे हुटलोतो. सुनिलने शा तोंडाला लाविलो. मे आतमिने जाओन कापडी पिशवी हाडली अन रोट्यो त्यात टाकील्यो. पुन्ना रिस्क कून घेते. रोट्यापेक्षा सुनिल उनो.

राती सुनिलसो वॉट्सअँपवर मेसेज आलो. बहुतेक अर्ज होतो. मे वाशा सुरूवात केली,

'प्रति,

आयुक्त
वसई-विरार महानगरपालिका,

विषय: स्पीडब्रेकरमुळे झालेली नुकसान भरपाई मिळणेबाबत'

मे विसार केलो आयुक्त सतीश लोखंडेला बहुतेक आते रोट्यो काड्या लाग्यात.

गावं हेच खरं 'राव' असतं

2016-08-04T23:21:00.003-07:00

गावात मरण झालं. साधासरळ देवमाणूस चांगलं जीवन जगून परतीच्या प्रवासाला निघाला. सायंकाळची वेळ होती. घरात व आजूबाजूच्या घरात चुली पेटल्या नाहीत. अर्ध्या तासापूर्वी बोललेली व्यक्ती आपल्यात नाही, हे किती अनपेक्षित.

रात्रीच्या जेवणाची वेळ झालेली. गावातील क्रियाशील व्यक्तींची पाऊले हलू लागली. चहा नाश्त्याची सोय होऊ लागली. लहान मुलांना दूध, जेवणासाठी दुसरीकडे नेलं गेलं. आजारी शेजाऱ्यांच्या व नातेवाईकांच्या औषधाची सोय केली गेली. गावात राहण्याची उब काय असते, ह्याचा प्रत्यय अशा प्रसंगातून आला.

कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती असू दे, गावं उभं राहतो. गावं पुढं आलं की संकट माघार घेते, हा इतिहास आहे. सुखात सर्व गावं असेलच असं नाही, परंतु दुःख्खात गावं उभं राहतं. कधी कधी काही व्यक्ती किव्हा एखादे श्रीमंत कुटुंब गावापेक्षा मोठा असल्याचा आभास निर्माण करतात. व्यक्ती कितीही मोठा असुदे, मग तो पैशाने, हुद्द्याने वा कीर्तीने. तो गावापेक्षा मोठा होऊ शकत नाही.

गावात भांडण तंटे असतात. निंदा-नालस्ती चालते परंतु अडचणीला जसा गावं धावून येतो तसा कुणी राव धावून येऊ शकत नाही. कारण जे गावं करील ते राव करील काय? मग ते गावं कोणतंही असू दे, तुमचं वा आमचं, गावं हेच खरं 'राव' असतं.

मला भावलेला जॉन

2016-08-04T23:18:00.001-07:00

मला भावलेला John Pereira

जॉन सर्वाना आवडतो, आपला वाटतो. जॉनच्या धावपळीमुळे व प्रकृतीकडे करीत असलेल्या दुर्लक्षामुळे सर्वाना जॉनची काळजी वाटते. दुसर्यांना जॉन आपला वाटणं, त्याची काळजी वाटणं हे जॉनच्या ५० वर्षाच्या आयुष्याचं संचित आहे. हे संचित फक्त अनमोल नाहीए तर तितकचं आदर्श अन अनुकरणीयही आहे. जो दुसर्यांच्या अंगणात आनंदाचं झाड लावतो, त्याच्या अंगणात सुखाची फुलं दरवळतातं असं म्हटलं जातं. जॉनने आपल्या घरात सुख यावं हा हेतू डोळ्यापुढे ठेऊन इतरांच्या अंगणात कधी झाडं लावली नाहीत. तसा त्याचा मुळी स्वभावचं नाही. तो निस्वार्थी वृत्तीने वाहत असतो, म्हणून त्याची ओंजळ कधी आटत नाही अन आटणारही नाही.

जॉनची ओळख कधी झाली ती आठवत नाही परंतु जसजसा त्याचा परिचय व सहवास वाढत गेला, तसतसा त्याच्यामधील 'देवमाणूस' उलगडत गेला. आजच्या स्वार्थी व चंगळवादी दुनियेत जॉनसारखा नम्र, निस्वार्थी, नैतिक व निरागस मनुष्य मित्र म्हणून लाभणं हे भाग्यचं. त्याच्या गरजा मर्यादीत आहेत. भौतिक सुखाची त्याला ओढ नाही. जगण्याची त्याची स्व:ताची तत्वे आहेत अन तो तत्वांशी तडजोड करीत नाही. तो त्याच्या जगण्याशी प्रामाणिक आहे म्हणून त्याच्या ५० व्या वाढदिवसी दोन शब्द लिहीताना कुणाला उसने शब्द घ्यावे लागत नाही.

दिवंगत फा. नँप हे जॉनचे श्रध्दास्थान. जॉनच्या आयुष्यावर त्यांचा खूप प्रभाव जाणवतो. म्हणूनच फादरांनी लिहिलेल्या गीताप्रमाणे जॉन 'कधी धरतीस अंथरतो तर कधी आकाश पांघरतो'. आभाळाला छत व धरतीला अंथरूण मानून जॉनसारख्या समई अखंड तेवत असतात म्हणूनचं लोकांच्या वाटेवर प्रकाश सोबत करतो. काळोखाला भगदाड पाडण्याचं मूळ व सामर्थ्य जॉनच्या धार्मिक श्रध्देत असांव. 'सचिन, तू प्रत्येक रविवारी मिस्साला जात जा' असं जेव्हा तो निरागसपणे पण तितक्याचं पोडतिडकीने समजावून सांगतो तेव्हा त्याला कर्मकांडापेक्षा जीवनाला नैतिक अधिष्ठान प्राप्त करण्यासाठी ख्रिस्ती श्रध्दा कशी गरजेची आहे, हे अभिप्रेत असावं.

जॉनच्या प्रवासात त्याची पत्नी वेरोणीकाला विसरून चालणार नाही. निस्वार्थीपणे लोकांना वाहून घेतलेल्या जॉनचं वेरोणिका ही मानसिक बळ आहे. ज्याचं मानसिक बळ अगाधं असतं त्याला संघर्षाची भीती नसते. म्हणूनचं पाणी आंदोलनापासून सुरू असलेला व्यवस्थेविरूध्दचां जॉनचा संघर्ष महापालिकाविरोधी लढ्यापर्यत तितकाचं त्वेषाने दिसून येतो. 'वेरोणिका येशूचा चेहरा पुसते' ह्याचा अन्वयार्थ लावण्यासाठी मला जॉन-वेरोणिका ह्या जिवंत पुस्तकाचं उदाहरण द्यावसं वाटेल. कुणाला ही अतिशोयोक्ती वाटेल, परंतु त्यांना जवळून ओळखणारे माझ्याशी सहमत असतील.

जॉन हा असा आहे, म्हणून गमतीने मी जॉनला 'वसईचा महात्मा गांधी' म्हणतो. खरंतर आज मी अशा निरागस, निस्वार्थी, नितळ माणसाला शुभेच्छा देताना त्यांचा आशिर्वादही मागतोय. आजच्या चंगळवादी दुनियेत जॉनपासून खूप काही शिकण्यासारखं आहे. त्यासाठी कधीतरी वेळ काढून 'जॉन' नावाचं पुस्तक वाचावं लागेल. क्रिकेटच्या सामन्यात पंचगिरी करताना अनवधाने चुकीचा निर्णय दिल्याने संघाची जाहीर माफी मागणारा जॉन असो की स्टिफनच्या जाण्याने आठवडाभर निर्जीव झालेला जॉन असो. तो मनात फुलत राहतो, आसपास दरवळत राहतो. म्हणूनचं हवाहवासा वाटतो.

एकचं प्रार्थना. बाबा रे, प्रकृतीची खूप हेळसांड केली. आता जप तब्बेतीला. ही समई अनेक वर्ष तेवत ठेवायची आहे. तुझी आभाळमाया आम्हा मित्रांवर सदैव राहू दे.

सचिन मेंडिस

फुलराणी !!

2015-08-12T03:59:00.002-07:00

फुलराणी !!
---------------------------- सचिन मेंडिस

बयची खित आली कि मन उदास होते. तिच्या मायेच्या स्पर्शासाठी जीव कासावीस होतो. कित्येक दिवसात बयची भेट झाली नव्हती. काल वेळ काढून बयला भेटायला गेलो. बय ओटीवर हिंदोळ्यात बसलेली होती. बयला पाहताच माझ्या चेहऱ्यावर आनंदाचा मोरपिसारा फुलला. बयसुद्धा माझ्या ओढीने आसुसलेली होती. मला पाहताच तिच्या डोळ्यात चमक आली. मी ओटीच्या पायऱ्या चढत असतना बय उठून पुढे आली. वार्धक्याने ती कमरेत वाकली होती पण नेहमीप्रमाणे थकलेली जाणवली नाही. मी जवळ जाताच बयने मला मिठी मारली. त्या स्वर्गीय स्पर्शाने माझ्या अस्तित्वाला एक वेगळा गंध आला. किती मायेचा होता स्पर्श तिचा. अनमोल स्पर्श, जसं तिच प्रेम. अनमोल, अलौकिक, जणू आभाळमाया !!

बयशी मनोसोक्त गप्पा झाल्या अन निघताना मी सहज एक हजाराची नोट बयच्या हातात टेकली. बयने झटकन माझा हात मागे केला अन म्हटलं 'माला कादो ओडे पैशे, मा दरी हात. जे ते देत्यात माला. अन कालुस नाळ पाड्लोते त्याये ७००-८०० रुपय आल्यात, तू त्या पैशा पोरांना कय हाड मा नावाने'. मी बयच्या डोळ्यात पाहिले अन मनोमन विचार करू लागलो, 'किती सुंदर बनवल्या आहेत ह्या 'बय' देवाने, वास्तल्याने ओतप्रोत भरलेल्या, कशाची तक्रार नाही कि काही मागण नाही.

मी निघणार तो बय आत जाऊन आली अन म्हणाली 'मा एक काम कर, आपली शिशीनशी पोरी बाळत जाले तिला दे'. मला काही कळण्याच्या आत बयने माझ्या हातात १०० रुपयाची नोट ठेवली. बयने नारळाच्या कमाईतील काही वाटा सत्कारणी लावला होता. मी गमतीने बयला विचारले, 'बय, नाळाये पैशे तू दरी जास्ती वेळ ऱ्या नाय वाटाते'. माझ्या प्रश्नाने बय सुरेख हसली. क्षणभर प्राजक्ताचा सडा ओटीभर फुलून आला. बयने उत्तर दिलं, 'ये शेवट्शे १०० रेलते, ते जाग्या लागले'. मी बयकडे आश्चर्याने पाहिले. माझ्या मनात बयच्या खर्चाचा मागोवा घेण्याची उत्सुकता निर्माण झाली. नक्कीच हिने सवयीप्रमाणे दानधर्म केला असेल ह्याची मला कल्पना आली. 'बय, अजून का केला पैशा?' मी बयचे हात हातात घेत प्रश्न केला. 'आते, मे कडे फिरया जाशी या वयात?, १०० हुकुरवारे देवळात कशीन टाकिली, ३०० रुपय मजुराला देवोन आंगाळ साफ करोन घेतला, एक पिलोटा रोजानसा आप्रेशन केले तिला धाडला अन काल मावरेवाली आलती ते मावरयाय पैशे दिले'. बयने एका दमात हिशोब माझ्या पुढ्यात ठेवला.

मी बयला मिठीत घेतले अन ओटीवरून खाली उतरलो. विचार करू लागलो. हिच्याकडे देण्यासारखे किती आहे. हीच आयुष्य देण्यातच गेलं. ना तिची माया कधी आटली ना कधी तिच्या बटव्यातले पैसे. अन आपली नवीन पिढी. फक्त घेण्याची वृत्ती. आपण सुगंध वाटत नाहीत म्हणून फ़ुलत नाही. फक्त आपल्यापुरताच उमलणे हे काय फुलंण झालं. बय वाटत राहिली सुगंध म्हणून फ़ुलत गेली. कोमेजण तिच्या वाट्याला आलं नाही. घरी परतेपर्यंत बय अजून फ़ुलत गेली मनात अन तिचा सुगंध घरभर. 'किती सुंदर आहे आपली 'फुलराणी', मी आईला म्हटलं. 'कोण फुलराणी? आई म्हणाली. मी हसत म्हटलं ' माझ्या आईची आई'. लाल लुगाड्यातील माऊली.

काय जादू आहे नव्या पावसाची?

2015-08-12T03:57:00.000-07:00

हलकेच खिडकी उघडली. आभाळ भरून आलं होत. थेंब थेंब पावसाच्या सरी धरतीकडे झेपावू पाहत होत्या. हवाहवासा मातीचा गंध पुन्हा खुणावू लागला होता. निवडणुकीचा क्षीण मागे टाकून मन पुन्हा टवटवीत अन प्रसन्न झाले होते. केळीच्या पानावर थबकलेले पावसाचे थेंब अल्लडपणे खुणावत होते. तिथे दूर झाडावर बसलेला कावळा आपले पंख फडफडवत अंगावरील पाणी उडवत होता. किती सुंदर दिसत होते त्याच्या अंगावरून उडणारे पाण्याचे तुषार, अवर्णनीय. अन केळीच्या पानावर चढलेली हिरवी चादर, किती मोहक अन सुंदर. मोबाईल मध्ये फोटो साठवण्याचा मोह आवरत नाही. काय जादू आहे नव्या पावसाची? एक अनामिक सुख, निसर्गाच्या वेगळ्या रूपाचं. हवाहवासा गारवा. क्षणभर खिडकीतून हात बाहेर काढून निसर्गाला ओंजळीत घ्यावे असे मनोमन वाटत आहे. अन आंब्याच्या झाडावर मागे राहिलेल्या त्या कैऱ्या, सहज एखादी हाती आली तर? 'कोलूम' असेल का घरात? घराबाहेर पाणी अन तोंडाला सुटलेले पाणी. पाऊसराजा, कैरीची फोड खाता खाता, लिखाणाला पुन्हा सूर गवसू दे, चिंब पावसात नवे शब्द सापडू दे !

इनोसेंट !

2015-08-12T03:55:00.002-07:00

इनोसेंट !

तो गेला नाही रे तुझ्यातून...
जिवंत आहे तो तुझ्यात, तुझ्या डोळ्यात...
फक्त शोधता आले पाहिजे आपल्याला...
तुझा आवाज, तुझी साद...आठवण करून देते त्याची...
तो आपल्यात, आजूबाजूला असल्याची...!

जाते ते शरीर, राहते ती नजर...
राहतो तो आवाज, आपला वाटणारा....
फक्त डोळे बंद करून ऐकावं तुला...
किव्हा डोळे उघडून, तुझ्या डोळ्यात पाहावं त्याला....
मग कळेल, तो गेलाच नाही आपल्यातून.....
फक्त विरघळला आहे तुझ्यात,
समरस होवून गेलाय तो, तुझ्या अस्तित्वात...!

आपण थांबवायला हवा शोध त्याचा....
विश्वास ठेवला तर तुझ्या स्पर्शात मिळेल उब त्याची...
अन सापडेल तुझ्या श्वासात, त्याचा हवाहवासा सुगंध...
आपले अस्तित्व भारावून टाकणारा...
आपण उगाच शोधतो त्याला....
तो कायमचा गेला आहे असे समजून...
तो मात्र तुझ्यात आहे, अगदी तुझ्यात तू बनून जगणारा...
अगदी 'निरागसपणे' वावरणारा !

निस्सीम चाहता हो स्वतःचा,
तुझा शोध थांबेल त्याच्यासाठी...
अन तुला शोध लागेल तुझ्यातल्या,
हरवलेल्या 'इनोसेंटचा' !!

बोलकं कुटुंब !

2015-08-12T03:54:00.002-07:00

बोलकं कुटुंब !

त्या दिवशी सलून मध्ये मी केस कापण्यासाठी वाट पाहत बसलो होतो. काचेच्या भिंतीतून बाहेरची धावपळ दृष्टीस पडत होती. इतक्यात एक जोडपं साधारण ३ वर्षाच्या मुलाला घेऊन सलून समोर आलं. नवरा बाहेर तिथेच थांबून राहिला अन ती बाई मुलाला घेऊन सलून मध्ये शिरली. ती बाई हातवारे करून न्हाव्याला काहीतरी विचारात होती. न्हाव्याने तिला बोटाने एक तास अजून वेळ लागेल असे खुणाविले अन ती बाई मुलाला घेऊन बाहेर पडली. मी काचेपलिकडे नजर टाकली. त्या नवरा-बायकोमध्ये बोटांच्या खुणेने काही संवाद सुरु होता अन तो लहानगा मुलगा त्या दोघाकडे निरागसपणे पाहत होता.

मला त्यांच्याविषयी जाणून घेण्याची उत्सुकता निर्माण झाली. मी न्हाव्याकडे चौकशी केली अन कळले की ते नवरा-बायको जन्मजात मुके अन बहिरे आहेत आणि दोघांनाही हाताच्या खुणेची भाषा समजत असल्याने त्यांचे उत्तम चालले आहे. मग मला त्या मुलाविषयी जाणून घ्याव्यासे वाटले अन समजले की त्या मुलाला बोलता अन ऐकता येत होते. मन विचार करू लागले, दैव किती निष्ठुर अन चांगलेही आहे. दोन जीवांना जन्मजात बोलण्या अन ऐकण्यापासून वंचित केले अन त्यांच्याच पोटी सुधृढ बाळ जन्माला घातले. पुढे अजून एक विचार मनात आला, कोणती संवादाची भाषा असेल त्या कुटुंबात? मुके-बहिरे पालक अन आई-वडिलांच्या आवाजासाठी आसुरलेल लेकरू. आपल्या तान्हुल्या बालकाचे पहिले बोल ऐकण्यासाठी त्यांचे कान आसुरले असतील का? की ती संवेदनाचं त्यांच्यात नसेल? अन त्या निरागस बालकाच काय जग असेल? सारे विश्व एकमेकांशी संवाद साधत असताना आपले आई-वडील असे अबोल हातवारे करीत जगणारे, किती गूढ वाटत असेल त्या कोवळ्या मनाला?

कधी वाटल नव्हत, असंही असेल जगात एखादे कुटुंब, जिथे आई गात असेल मुके अंगाईगीत अन तान्हुल्याच्या डोळ्यातील अश्रूतून कळत असेल आईला त्याचा शांत हंबरडा. खरंच आपल जग किती वेगळ आहे, किती सोपे आहे. फक्त ऐकायचं तेव्हा आपण कान नसल्यासारखे करतो अन जिथे बोलायला हवं, तिथे मुग गिळून गप्प बसतो. असो, त्या दिवशी आपल्या मूक-बधिर दुनियेतील ते बोलकं कुटुंब खूप सांगून गेलं.

सचिन मेंडिस

लालबुंद बदाम !!

2015-08-12T03:53:00.002-07:00

लालबुंद बदाम !!

पाऊस अन बदाम ह्याचं जवळच नांत. पावसाळ्याच्या हंगामात बदामाचे झाड बहरून निघते. आमच्या अंगणात बदाम कधी रुजला ते ठाऊक नाही, परंतु पावसाळ्यात तो असा फुलून येतो की मन प्रसन्न होते. रोज सकाळी अंगणात झाडाखाली लालबुंद बदामाचा सडा पडलेला दिसून येतो, पण एखादे बदाम उचलून तोंडात टाकण्याची उर्मी अन वय दोघेही मागे पडलंय. आज सहजंच अंगणातल्या खडीवर पडलेल्या लालबुंद बदमाकडे लक्ष गेलं. मनात विचार आला, किती वर्ष त्याला असं टाळता येईल? ओटीवरून खाली उतरलो. अलगदपणे त्या बदामाला जमिनीवरून उचलून घेतलं. तेच बदाम जे मिळवण्यासाठी २५ वर्षा अगोदर कसरत करावी लागत असे. उजव्या हाताच्या नखाने बदामावर एक चीर करून मोठाला पापुद्रा बाहेर काढला. लालबुंद रसाने आतला भाग सजून आला होता. बदामाला नाकाजवळ नेले अन डोळे बंद करून चीर केलेल्या भागाजवळ दीर्घ श्वास घेतला. संपूर्ण शरीरात बदामी गंध दरवळला. एका हलक्या गंधाने सरळ माझ्या प्राथमिक शाळेतल्या वर्गात पोहचलो.

बोळींज वरून गोलप्यातल्या शेतातून पायपीट करून घोसाळी गावातील बदामे वेचत असल्याचा काळ जागा झाला अन बदामाच्या रसाने शर्टचा रंगलेला लाल खिसा डोळ्यासमोर आला. किती सुंदर होते ते दिवस. अगदी गोड अन मधुर, बदामाच्या आतल्या पांढऱ्या गोळ्यासारखे. घोसाळी गावात एका बावखालाच्या कडेला मोठे बदामचे झाड होते अन त्याच्या खाली म्हशीचा भलामोठा गोठा होता. साहजिकच काही बदामे शेणाच्या संपत्तीमधून उचलावी लागत असतं. बदामे उचलताना मन मागेपुढे होई, परंतु शेणाच्या दुर्गंधीवर बदामाचा हवाहवासा सुगंध मात करीत असे. त्या वेळेला वर्गात ५० पैशात ५ बदामे विकणाऱ्या मुलाचं मला भारी आकर्षण अन कुतुहूल वाटत असे. आमच्या जुन्या घराचा दरवाजा एखाद्या किल्य्याच्या दारासारखा होता. बदामाची साल खाऊन झाल्या नंतर उरलेली आठी आम्ही दाराच्या फटीत अलगद ठेवून दरवाजा बंद करून फोडत असू. अन मग फुटलेल्या आठीमधून भुगा झालेल्या बदामच्या पांढरया गोळ्याचा शोध घेऊन त्याचा मनमुराद आस्वाद होत असे.

आज स्वतच्या अंगणात बदामाचा सडा दुर्लक्षित पडलेला पाहून बदललेल्या काळाचे नवल वाटते. बदामाचा आकार, रंग, सुगंध सगळ काही तसंच आहे, फक्त वेळ-काळ बदलली आहे. काळ बदलला कि माणसाच्या गरजा अन मन ही किती बदलते. तसं पाहिलं तर आज ज्या गोष्टीसाठी आपल्या जीवाचा आटापिटा चालला आहे, त्या गोष्टी अन गरजाही भविष्याच्या पोटात कधी अदृश्य होतील ह्याचा नेम नाही. तूर्तास बदाम हुंगण्याचा मोह सोडवत नाही.

सचिन मेंडिस

न सांगता निघून गेलेले !!

2015-08-12T03:52:00.003-07:00

न सांगता निघून गेलेले !!
सचिन मेंडिस

मुलं वाट पाहत होती, पप्पा हॉस्पिटल मधून बरे होऊन घरी परत येण्याची. पण पप्पा न सांगता, मुलांना न भेटता निघून गेले. पप्पा ठीक आहेत, लवकरच घरी परत येतील अशा भाबड्या आशेने पप्पाच्या येण्याची आतुरतेने वाट पाहणारी ती निरागस बालके, पप्पाच्या वाटेवर डोळे लावून बसली होती. पण पप्पा काही आले नाही. पप्पाच्या जाण्याची बातमी आली. बातमी पण सरळ आली नाही, आढेवेढे घेत. घरी जमलेली नातलगांची गर्दी अन पाठून आलेला आईचा काळीज चिरणारा हंबरडा. कुणी म्हणाले पप्पा सिरियस आहेत, कुणी म्हणाले ऑपेरेशन सुरु आहे पण तो क्षणभराचा आधार. वसंताच्या चाहुलीने वृक्षाने पालवीची तयारी करावी अन दुर्दैवाने वृक्षाने पेट घ्यावा असा सगळा प्रकार. मोठ्या काळोखाची सुरुवात म्हणा.

आपल्याला हवीहवीशी वाटणारी, आपल्यात वावरणारी, आपली माणसे अशी न सांगता का निघून जातात? कोणतीही चाहूल लावून न देता. एक प्रचंड पोकळी निर्माण करून, तीही कधीही भरून न निघणारी. अन ती निरागस बालके, त्यांची कशी समजूत घालावी? त्यांच्या निष्पाप प्रश्नांची उत्तरे कशी शोधावी? गेल्या २-३ वर्षात अशा अनेक व्यक्ती न सांगता मनाला चटका लावून निघून गेल्या. आईच्या मायेला पारखी झालेली इवलीशी पाखरे पाहिली कि मन पिळवटून निघते. ज्या घरट्यात आई नाही, त्या घरट्यात पिलांची चिवचिव कोण ऐकत असेल? कि नियतीने अकाली लादलेल्या अनाथपणामुळे हरवली असेल त्यांची चिवचिव? जेव्हा १२-१३ वर्षाची छकुली ख्रिस्ताच्या समोर हात जोडून 'माझी आई कधी परत येणार'? असा प्रश्न ख्रिस्तासमोर मांडत असेल तेव्हा ख्रिस्त काय उत्तर देत असेल तिला? कि तोही निरुत्तर होत असेल आपल्यासारखा? अन देवाघरी गेलेली ती तरुण आई, देवराज्यातून आपल्या मुलांचे अश्रू पाहताना किती व्याकूळ होत असेल? किती तुटत असेल आतून.

न सांगता निघून गेलेल्या त्या व्यक्तीचे, मृत शरीर चर्चला नेण्यासाठी घरून उचलताना होणाऱ्या त्या आर्त किंकाळ्या अन ते हंबरडे. किती वेदना किती यातना त्या क्षणात. आयुष्य किती क्षणभंगुर आहे ह्याची जाणीव करून देणाऱ्या. अन प्रेतयात्रेबरोबर चालताना कानी पडणारे 'माती असशी मातीस मिळशी' हे गीत, किती त्रासदायक. संपूर्ण समाजाला रडू आणणारे. क्षणभर काळाला थांबवणारे. अलीकडेच निघून गेलेल्या त्या तरुणाची विधवा पत्नी जेव्हा घरच्यांना ओक्साबोक्शी रडून सांगते कि 'मला माझ्या नवऱ्याची खित आली आहे' तेव्हा त्या खितीला कोणते उत्तर असेल? कि तिलाही माहिती असेल कि फक्त खित परत परत येणार पण तो? तो परत येणार नाही. एक अंधारलेल काटेरी सत्य. काळजात खुपणार, डोळ्यांच्या पापण्या सदोदित ओल्या ठेवणार.

आपण कितीही म्हणो 'जो आवडतो देवाला, तोचि आवडे देवाला'. पण हे बोल अन समजुती क्षणभराच्या, वरवर फुंकर मारण्यासाठी. काळजाच्या वेदना, हृदयाच्या जखमा फक्त काळावर सोडून द्यायच्या. म्हणतात कि देवाच्या योजना ह्या मानवाच्या योजनेपेक्षा वेगळ्या असतात. पण अकाली निघून जाणाऱ्या व्यक्तींकरिता देवाच्या योजना मानवांच्या योजनेशी मिळत्याजुळत्या का नसाव्या? निदान मायेचे छत्र हरवलेल्या त्या चिमुरड्यांसाठी तरी.

सिंह गेला

2015-08-12T03:50:00.003-07:00

तुझ्याशिवाय वाढदिवस

2015-08-12T03:47:00.002-07:00

आज तुझा फोन येणार नाही. कारण सकाळची वेळ निघून गेली आहे. तुझा फोन नेहमी सकाळीच यायचा. बहुतेक वेळा ऑफिसला निघण्याअगोदर तू विश करायचास. आता सकाळ टळून गेलीय. सायंकाळ पर्यंत तुझ्या फोनची वाट पाहू का? असा वेडेपणा तुला आवडणार नाही पण आजचा दिवस असा वेडेपणा केला तर चालेल का? ह्या वयात वाढदिवसाचे कौतुक नाही रे पण तुझा ४ ऑगस्टचा वाढदिवस आणि माझा ६ ऑगस्टचा वाढदिवस. एकामागोमाग एक आपण वाढदिवस साजरे करायचो. एकदा तर तू म्हणाला होतास, 'आपण एकत्र मित्रासोबत वाढदिवस साजरा करू, अन आपण मोठ्या आनंदात एकत्र साजरा केला आपला वाढदिवस. सोबत आपला जॉन सुद्धा होता. आज सगळे मित्र आहेत, पण तू नाहीस. शुभेच्छा द्यायला. जो कुणी फोन करतो, तो फक्त तुझाच विषय काढतो. आनंद साजरा करायला कुणी तयार नाही रे. हे सर्व लिहायला वाटत नाही दादा, पण आतून येते. मनातल असं शब्दात व्यक्त केलं कि हलक वाटत. आज असाच हातात हात घेऊन आपण केक कापला असता तर किती छान वाटलं असतं. तुझ्याशिवाय वाढदिवस गोड वाटत नाही. सायंकाळ पर्यंत तुझ्या फोनची वाट पाहू का?

Dost RIP

2015-08-12T03:46:00.000-07:00

हरवलेलं पाकीट

2015-08-12T03:43:00.004-07:00

हरवलेलं पाकीट

कालची घटना. ऑफिसवरून लवकर घरी निघालो. जोगेश्वरी स्टेशनला जिन्यावरून उतरून पुढे चालू लागलो. बाजूला उभा असलेल्या व्यक्तीने पाठीवरील Bag ची चेन उघडी असल्याचे सांगितले. मी Bag पाठीवरून खाली काढली. Bag च्या बाहेरील खिशाची चेन पूर्णपणे उघडी होती. मी Bag मध्ये हात घातला अन मला धक्का बसला. माझ्या Bag मधून माझे पाकीट चोरण्यात आले होते. पाकिटात पैसे नव्हते परंतु डेबिट अन क्रेडीट कार्ड, आधार कार्ड, PAN कार्ड, कार आणि बाईकचे RC कार्ड, ड्रायविंग लायसेन्स, रेल्वेचा पास अशी महत्वाची ओरिजिनल डोक्यूमेंट त्यात होती. मी घरी फोन करून पाकीट चुकून घरात असल्यास चेक करायला सांगितले परंतु घरी काही ते सापडले नाही. मग मी निराश होऊन परतीच्या प्रवासाला निघालो. डेबिट अन क्रेडीट कार्ड लॉक करणे गरजेचे होते परंतु माझ्याकडे नंबर नसल्याने मी मोबाइलवरून माझ्या सिटी बँकेच्या खात्यावरून तत्काळ पैसे कॅथोलिक बँकेत वळते केले.

मिरारोड निघून गेल्यावर माझा मोबाईल वाजला. पलीकडून एका तरुणाचा आवाज आला. त्याने 'सचिन मेंडिस' बोलता का असे विचारले. मी 'हो' असे उत्तर दिले. माझे पाकीट त्याला अंधेरी स्टेशनच्या बाहेर सापडले आहे असे त्याने सांगितले अन अंधेरीला यायला सांगितले. माझे पाकीट परत करण्यासाठी तो पाउण तास अंधेरीला थांबणार होता ह्याचे मला कौतुक वाटले. मी तत्काळ भायंदरला उतरून चर्चगेट गाडी पकडली. त्या मुलाने त्याचे नाव 'अमर' असे सांगितले होते. मी मोबाईलमध्ये 'अमर अंधेरी' असा त्याचा नंबर सेव केला. माझ्या जीवात जीव आला होता. आता मला गाडी अंधेरीला कधी पोहचते असे झाले होते. मी ट्रेनमधून अमरला फोन लावला आणि पाकिटातील ओरिजिनल डोक्यूमेंट सुरक्षित असल्याची खात्री करून घेतली. ट्रेन अंधेरीला पोहोचली अन त्याचा पुन्हा फोन आला. मी कुठे पोहचलो ह्याची त्याने चौकशी केली. मी त्याला गाडी अंधेरी स्टेशनला लागल्याचे सांगितले, त्याने मला त्याच प्लेटफॉर्मवर सरकत्या जिन्याच्या खाली उभे राहायला सांगितले अन तो तिथेच येईल असे कळवले. मी स्टेशनला उतरून सरकत्या जिन्याच्या बाजूला उभा राहिलो. काही मिनिटाने एक काळा, शिडशिडीत २५ वर्षाचा तरुण माझ्या समोर आला अन त्याने 'सचिन सर' अशी हाक दिली. मी त्या तरुणाला मिठी मारली अन त्याचे आभार मानले. त्याने पाकीट माझ्या हातात सोपवले. माझ्या पाकिटातील विजिटिंग कार्डवर माझा मोबाईल नंबर होता त्यावरून त्याने मला संपर्क केला होता. त्याची चौकशी केली. कोणत्या तरी छोट्या कंपनीत तो ऑफिसबॉय म्हणून काम करीत होता अन काही कामानिमित्त तो अंधेरीला आला होता. मला त्या अशिक्षित तरुणाच्या प्रामाणिकपानाचे अन विशेषकरून परोपकाराचे कौतुक वाटले. मी खिशातून ५०० रुपयाची नोट काढून त्याच्या हातात ठेवली अन माझे विजिटिंग कार्ड त्याकडे दिले. त्याला उशीर झाला होता. त्याने 'मी निघतो' असे म्हटले अन तो पाठी फिरला. अमर च्या रूपाने मला एक सुखद अनुभव मिळाला होता.

रात्री घरी गेल्यावर घरच्यांना हि घटना सांगितली. ह्या दुनियेत अशी चांगली माणसे आहेत ह्याबद्दल आनंद व्यक्त केला. मनात आले अमरच्या मोबाईलवर फोन करून त्याच्या आईशी बोलावं अन तिच्या गुणी मुलाचे कौतुक कराव. मी अमरला फोन लावला. म्हटलं 'घरात कोण असते तुझ्या'. 'मी आणि माझा भाऊ, आम्ही दोघेचं असतो' अमरने उत्तर दिले. 'अन आई-बाबा, माझा पुढचा प्रश्न'. पुढून थंड उत्तर आले,' आई-बाबा लहानपणीच वारले'. मला खूप वाईट वाटले. आई-बाबाच्या मायेला पारखी झालेली हि अल्पशिक्षित मुले किती सुंदर आहेत, असे मनोमन वाटले. मी फोन ठेवण्या अगोदर अजून एक प्रश्न केला 'अमर, पाकीट सापडल्यावर तुला परत करावेसे का वाटले'? त्याने उत्तर दिले,' सर, काही महिन्यागोदर खोली पाहण्यासाठी मी विरारला आलो होतो, घरून निघाल्यावर मी ATM मधून महिन्याचा ७ हजार पगार काढून पाकिटात टाकला अन ट्रेन मध्ये चढलो. विरार स्टेशनाला उतरल्यावर लक्षात आले कि पाकीट चोरीला गेले आहे. पूर्ण महिन्याचा पगार क्षणात निघून गेला होता. मी खूप शोधाशोध केली परंतु पाकीट मिळाले नाही. मला पाकीट हरवल्याचे दुक्ख माहीत आहे, म्हणून तुमचे पाकीट सापडल्यावर मी तुम्हाला संपर्क केला'.

अमरचे बोलणे ऐकून मी स्तब्ध झालो होतो. त्याच्या हरवलेल्या पाकिटाचे दुक्ख माझ्या सापडलेल्या पाकिटाच्या आनंदापेक्षा नक्कीच जास्त होते. मी त्याला त्याचे पाकीट परत मिळवून देऊ शकणार नव्हतो, परंतु माझ्या ओळखीने त्याच्यासाठी चांगली नोकरी तरी नक्कीच शोधू शकत होतो. मी त्याला वचन दिले, 'मित्रा, मी तुझे काम करतो'. मला त्याला पगाराने भरलेले नवीन पाकीट दयायचे आहे. सुरुवात केली आहे.

लग जा गले की कल हो ना हो !

2015-08-12T03:42:00.004-07:00

लग जा गले की कल हो ना हो !

एक जवळचा मित्र अकाली निघून गेला. वाटलं शेवटचा भेटला होता तेव्हा त्याला मिठी मारायला हवी होती, अन सांगायला हवं होत, की तू किती चांगला आहेस, माझ्या आयुष्यात तू किती महत्वाचा आहेस. परंतु हस्तांदोलना पलीकडे कधी मिठीत घेण्याचा प्रश्न आला नाही. त्याचे शेवटचे दर्शन घेताना त्याच्या कपाळाचे चुंबन घेतले अन केसावरून हात फिरवला. मन विचार करू लागले, हे तो अवतीभवती असताना का शक्य झाले नाही? मैत्रीत अन नात्यात ही सहजता का नसावी? कुठले हे अवघडलेपण? की नात्याला गृहीत धरण्याचा मनाचा स्वभाव? प्रेमाची सहजता, ऋणानुबंध, वास्तल्य्य, आपुलकी आपल्या कौटुंबिक अन मित्राच्या नात्यात का नसावी? आई-वडील, भाऊ-बहिण, मुलं-मुली, नातेवाईक, मित्र ह्यांना मिठीत घेण्यात संकोच का वाटत असावा? की प्रौढपणा निरागसता अन सहजता मारून टाकत असावा? की फक्त मोठा आघात झाल्यावर एकमेकांना मिठीत घेण्याची गरज भासावी.

माझ्या पत्नीच्या मामाकडच्या 'बय'कडे गेलो की ती पहिली मला मिठीत घेते अन हलकेच गालावर 'गोका' घेते. प्रेम व्यक्त करण्याचा किती सोपा परंतु प्रभावी प्रकार. जी गोष्ट लाखो शब्दात मांडता येणार नाही, ती एका मिठीत व्यक्त होते. देवाने गोष्टी किती सोप्या बनवून ठेवल्या आहेत. जवळचा मित्र जेव्हा अकाली गेला तेव्हा इतर मित्रांनी एकमेकांना आलिंगन देऊन सांत्वन करण्याचा प्रयत्न केला. शोका प्रसंगी येणारी ही सहजता आपल्याला दैनदिन जीवनात का आणता येत नसावी? जीवन हे किती क्षणभंगुर आहे, ह्याचा अनुभव आपण अलीकडेच घेतलेला आहे. म्हणून आपल्या सर्व प्रिय व्यक्तींना भेटून सांगावेसे वाटते, 'लग जा गले की कल हो ना हो' !