bibian harmsen

2012-07-26T12:19:00.003+02:00

2012-07-26T12:19:00.001+02:00

Morgen

2012-06-24T18:00:00.001+02:00

Morgen gaat het vast wel beter.

Morgen voel ik me minder moe.

Morgen.

Morgen kan ik weer wat schrijven, weer iets doen.

Nu ben ik alleen maar zo maar moe, zo moe.

Op mijn linkerzij gaat wel, maar liggend op mijn rechterzij is is niet te doen. Op mijn rug is zo saai. En links heb ik weer zo’n pijn aan mijn schouder. Het blijft behelpen.

Soms schiet ik badend in het zweet rechtovereind, verward uit een diepe droom ontwakend.

Meestal een nachtmerrie. Kun je wakker worden uit een nachtmerrie die maar door gaat?

Ik neem een slok water, iemand dept mijn gezicht met een washandje.

Ik vertel van alles, heb een heel gesprek, maar aan wat de ander antwoordt, begrijp ik dat ik niets heb gezegd. Ik lig al weer half te slapen en drijf weg, ver weg, ver weg. Denk na over wat ik nog wil zeggen, over alles wat ik nog moet doen.

Het lijkt wel of ik wacht.

Tot ik morgen uitgeslapen ben en weer mijn eigen dingen kan gaan doen.

Morgen gaat het vast wel beter.

Morgen voel ik me minder moe.

Morgen.

Paradijs

2012-06-15T21:01:00.001+02:00

Soms ken je een restaurantje waar je zo heerlijk kunt eten. Zo’n fijne en kleine plek die je het liefst aan niemand zou verraden. En natuurljk is het niet echt geheim, want je kunt het gewoon in de Gouden Gids onder ‘restaurants’ vinden en er hangt een uithangbord aan de straatkant, maar het voelt een beetje als een geheim als iets zo mooi en klein is, en niet een onderdeel is van een grote keten.

En omdat mooie dingen mooier worden als je ze deelt, vertel je ze dan soms tóch. Dan zeg je het met de toevoeging ‘dat het heel geheim is’ of ‘dat ze het echt niet verder moeten vertellen’. Een soort compromis dus: je deelt het geheim wel, maar maakt daarmee een beetje geheimer.

Een zo’n geheimpje is hier vlakbij de VU. We waren er al eens eerder heen gewandeld toen we moesten wachten op bloeduitslagen of op een volgende afspraak in het ziekenhuis. Vandaag voelde ik me voor het eerst sinds dagen een beetje redelijk, dus leek het me fijn een ommetje te maken. Het was droog en niet al te koud.

Het ommetje was wel in een rolstoel, al heb ik ook een klein stukje zelf geduwd. We wandelden naar ons geheime plekje: de hortus van de VU. Een kleine, prachtige tuin vol bloemen, kruiden, bijen en bomen; een waar hof van Eden tussen alle lelijke kantoorgebouwen in.

Met vrijwilligers die met liefde voor de planten zorgen, maar ook voor de bezoekers: je kunt er vers gezette thee, tosti’s en honing kopen en je op een bankje voor de kas in een exotische tuin wanen.

Dat is ons geheim. Het geheim dat ik niet aan iedereen wil vertellen, want straks zit het daar bomvol bezoekers en dan is de lol er af.

Maar vanmiddag hoorde ik in mijn rolstoel onder de paradijsvogelbloem, dat

de Hortus plaats moet maken voor een parkeergebouw.

Nu moet ik dus mijn geheim prijsgeven omdat het anders verdwijnt, en aan verdwenen geheimen heeft niemand iets.

Teken de petitie en red de Hortus!

Je kunt er zo fijn even ontsnappen aan het ziekenhuis en de grauwe wereld en onder de stil-schreeuwende paradijsvogelbloem een kopje thee drinken.

http://www.vriendenvuhortus.nl/

Schelp

2012-06-09T20:58:00.000+02:00

Toen ik een jaar of acht was had ik een heel mooie, grote schelp. Een hoorn die van een ver tropisch strand kwam, met een exotisch uiterlijk, afgeronde stekels en heel mooie kleuren variërend van witrose tot zwartbruin.

Als je hem tegen je oor hield hoorde je het ruisen van je hartslag, maar ik dufde hem niet zo maar te pakken; ik was bang dat hij zou vallen en stuk zou gaan.

Meestal lag hij dus onaangeroerd op een plank in mijn kast, mooi te zijn. Soms pakte een vriendje of vriendinnetje dat kwam spelen hem wel eens op en dan zei ik: ‘Voorzichtig hoor’ of ‘Pas op dat ie niet valt.’

Op een dag, toen ik me uitkleedde, en ondertussen iets wilde pakken uit de kast – multitasken zat er al jong in – viel de schelp met de smalle punt naar beneden uit de kast.

Heel bewust was ik me van de pijn. Een scherpe, heftige pijn. De grote zware schelp was recht op mijn grote teen gevallen, vlak boven het gewrichtje. De schelp was niet stuk zag ik tot mijn opluchting, maar dat maakte de pijn niet minder.

Ik besloot om niet te huilen. Behalve van de pijn, was ik me ook heel bewust van mijn keuze om niet te huilen. Ik realiseerde me dat ik voor het eerst in mijn leven niet zou huilen om iets dat zo veel pijn deed.

Ik beet op mijn onderlip en keek naar mijn teen, naar de wond die hevig bloedde.

Hinkelend ging ik naar mijn moeder, die een pleister op de wond deed. Ze was niet onder de indruk dat ik niet huilde. Het maakte misschien zelfs dat ze mijn verwonding niet erg serieus nam. Ik zei helemaal niets, daarvoor had ik te veel pijn.

Mijn teen deed nog dagen lang pijn, maar ik voelde me wel heel groot. Ik was gegroeid, zo leek het, volwassener geworden. Grote mensen huilen ten slotte niet om alles wat ze pijn doet. Ik kon pijn hebben, en niet huilen als een klein kind.

Ik heb nog altijd een litteken op mijn rechter grote teen, van die ene keer dat ik besloot niet te huilen.

Paarse gordijnen

2012-06-06T20:59:00.000+02:00

Er zijn te veel geluiden om me heen in de ziekenhuiskamer. Het geluid van de televisie die door de koptelefoon van mijn buurvrouw schalt. De buurman die op de gang te hard en te snel praat met de verpleegkundige en de hele tijd moet lachen om zijn eigen grapjes. Ik versta er niets van. Niet van de gesprekken, niet van de televisie. Ik kan niet focussen.

Iemand vertelde me ooit dat om je af te sluiten je je een paars gordijn moet visualiseren dat je om je heen dicht trekt. Ik weet niet meer wie het me vertelde, ook niet meer waarom het een paars gordijn moet zijn; dat ligt voor een groot deel aan de morfine – ik vergeet de hele tijd van alles. Halverwege de zin ben ik het onderwerp al kwijt, en weet ik al niet meer wat ik...

Vanochtend vroeg moest ik me melden voor opname. Zwaaiend op mijn benen van de honger – want ik moest nuchter zijn voor de echo die ze gingen maken van mijn bovenbuik – maakte ik kennis met mijn tijdelijke kamergenoot.

Wat een genot om Klaas mee te hebben, die de honeurs waarneemt en een gesprekje voert namens ons. Ik had mijn paarse gordijntje al dichtgetrokken. Geen zin om te praten of te vertellen over mijn eigen lot, maar ook geen zin om het levensverhaal van iemand anders in verkorte versie in sneltreinvaart te horen te krijgen.

De buurvrouw wilde het gordijn tussen onze bedden dicht voor wat privacy, voor mij was dat rustiger zei ze. Ik stemde in, vooral omdat ik vermoedde dat ze eigenlijk zelf behoefte had aan privacy. Klaas schoof het gele gordijn half dicht, maar noch het gele, noch het paarse gordijn konden de intieme geluiden helemaal buitensluiten. Snuiven, gorgelen, kreunen, scheten laten. Dat vind ik binnen familiekring – zij het met mate – al op de grens van acceptabel, maar van wildvreemden vind ik het onverdragelijk.

Ik wil thuis zijn. Thuis ziek zijn. Thuis ongeneerd kunnen kreunen, rochelen, scheten laten, hoesten en wanhopig huilen. Thuis, waar je geen paarse gordijnen nodig hebt. Thuis.

Vergelijkend warenonderzoek

2012-06-02T19:55:00.001+02:00

Ik lig in bed met buikpijn en vroeg me af of buikpijn erger is dan migraine. Je moet je dit soort dingen ook niet afvragen, dat is vragen om problemen.

Het is me al eerder opgevallen dat zodra ik denk: ‘al lang geen migraine gehad’ dat er prompt een aanval komt.

Zou dat komen omdat de aanval al ondergronds begonnen is, maar nog niet helemaal doorgebroken, of roep je een aanval over je af door er aan te denken?

Mijn gedachten over migraine worden onderbroken door de pijn in mijn buik die ik probeer te benoemen. Branderig alsof ik pure alcohol in mijn lever gegoten heb gekregen, stekend en knagend ter hoogte van mijn navel alsof er een beest uit mijn binnenste naar buiten probeert te graven en een zeurend, uitstralend gevoel in mijn rug alsof ik dagen non-stop heb gestaan.

Een combinatie van die drie. Misselijk. Mijn buik voelt opgeblazen.

Ik weet niet of ik wil liggen of zitten. Of juist een stukje lopen.

En wat is dat? Hoofdpijn?

Daar komt een migraine-aanval aan.

Het voorzichtige priemen in mijn linker oog zal weldra overgaan in een gemeen stekende pijn, alsof iemand een dolk in mijn oog ronddraait.

Pilletje.

Ik strompel naar de badkamer op zoek naar de pillen.

Liggen.

Zitten.

Op de grond liggen.

Over het bed hangen.

Zachtjes snikken.

Liggen.

Ik probeer me over te leveren aan de pijn, geen verzet te plegen, maar het lukt niet.

Onder de douche zitten. De douchestralen trommelen geruststellend op mijn hoofd maar de pijn gaat niet weg.

Even later lig ik rillerig in bed.

Een beetje treurig bedenk ik me dat ik nu heel goed vergelijkend warenonderzoek kan doen over wat erger is: hoofdpijn of buikpijn.

Maar dan moet ik opeens overgeven en zijn alle analyserende gedachten weer verdwenen.

Wachtkamer (II)

2012-05-28T23:11:00.001+02:00

De oncoloog vond het zorgelijk, de pijntoename de afgelopen week, twee heel slechte dagen en dat in combinatie met verhoogde leverwaarden in mijn bloed; hij kon eigenlijk niet veel anders verzinnen dan dat de tumor moest zijn gegroeid.

Met tranen in mijn ogen keek ik naar het schermpje waarop mijn bloeduitslag te lezen was, en stemde in met zijn voorstel om zo snel mogelijk een CT-scan te laten doen. Ik probeerde nog opgewekt ‘Nou ja, in ieder geval geen chemo dus vandaag’ maar niemand moest er erg om lachen.

Ik kon meteen terecht voor een scan en nog geen twee uur later zaten we weer in de wachtkamer van de oncoloog te wachten tot hij de uitslag binnen had.

Er kwam een man alleen de wachtkamer binnen.

Hij meldde zich bij de receptie. Hij kwam ook voor ‘mijn’ oncoloog. Zijn vader was patiënt geweest en hij wilde de oncoloog even dag komen zeggen en bedanken.

Hij vertelde aan de receptioniste dat zijn vader een paar weken geleden was overleden.

Dit leek mij een ongunstig voorteken, en zenuwachtig greep ik een tijdschrift uit de stapel achter me.

Hij zei dat zijn vader rustig en met relatief weinig pijn was gegaan.

Mijn maag kneep zich samen. Gegaan? Waarheen?! En hoezo relatief weinig pijn? Ik wil helemaal geen pijn!

Zijn vader was altijd erg tevreden geweest met de oncoloog. In de bijna vier jaar dat hij onder behandeling was geweest.

Vier jaar! Dat zou ik al heel fraai vinden. Om te beginnen dan. Je moet grote doelen stellen, las ik onlangs. Met grote doelen mis je minder snel. Vier jaar dus, op zijn minst. Met, vooruit dan, relatief weinig pijn.

Ik deed mijn best niet verder te luisteren en me op de Margriet die op mijn schoot lag te concentreren, maar ik hoorde alles.

Over de uitvaart die heel mooi was geweest. Dat het met zijn moeder wel aardig ging, dacht hij, maar ze was nogal een binnenvetter.

Ik vroeg me af of Klaas op een dag ook langs zal gaan bij de oncoloog om hem te bedanken voor zijn goede zorgen en te vertellen over de uitvaart. En of dat al snel zou zijn.
Straks krijgen we de uitslag en vertelt de oncoloog ons dat het helemaal mis is.

De man met de overleden vader mocht eerst naar binnen. De oncoloog knikte ons bemoedigend toe dat we nog even geduld moesten hebben.

De scan bleek redelijk gunstig. Alles is nog steeds stabiel. De wereld draait nog, de zon schijnt.

Ontboezeming

2012-05-24T22:54:00.000+02:00

Als je ongeneeslijk ziek bent, zijn mensen soms onverwacht openhartig.

Onlangs deed iemand die mij interviewde over mijn blog, muziek en ziekte mij allerlei intieme ontboezemingen waar ik helemaal niet op zat te wachten.

We hadden ongeveer drie minuten ervoor kennis gemaakt toen hij vertelde dat hij vader ging worden van een tweede kind.

Ik zat me nog af te vragen of hij iets geels had gegeten, of dat hij permanente aanslag op zijn voortanden had, dingen die je je wel vaker afvraagt als je iemand net hebt ontmoet.

Het was nog heel pril, nog maar 7 weken dus ik mocht niets verder vertellen.

Meestal is zwangerschapsnieuws een heugelijke mededeling, maar in dit geval vond ik het best onsmakelijke informatie omdat ik de voor-de-tweede-keer-aankomend-vader aangekleed al redelijk onaantrekkelijk vond, de gedachte aan deze man naakt in de buurt van een vrouw met als doel kindertjes maken vond ik zonder enige twijfel in de categorie TMI* vallen.

De huwelijkse perikelen en gebruikte standjes bleven me gelukkig bespaard, maar er kwam nog meer. Als hij voor de tweede keer vader was geworden, ‘jahaa, ik ga er maar even van uit dat het gewoon goed gaat met die tweede, haha,’ zei hij er betrapt lachend bij... Al konden het er natuurlijk ook twee zijn, want tweelingen kwamen heel veel voor in zijn familie, vertrouwde hij me toe terwijl hij naar buiten keek.

Ik probeerde me uit alle macht te concentreren op de muntblaadjes in het glas voor me om visioenen van een kamer vol onaantrekkelijke tweelingen uit mijn gedachten te bannen.

Maar als dat tweede kind er was... dan ging hij er een knoop in leggen.

Eerst dacht ik nog even aan een knoop in het kind, maar toen de volle intimiteit van de mededeling tot me door was gedrongen, had ik geen zin meer in mijn muntthee en keek ik hem geshockeerd aan.

‘Ja, haha, dat kan ik wel tegen jou zeggen, zullke persoonlijke bekentenissen,’ zei hij geruststellend, ‘want ik zie jou toch nooit meer, haha.’

*(too much information)

Kado

2012-05-23T22:39:00.001+02:00

Kanker is een kado.

Dat stond op een poster in een Amerikaanse tv-serie. Het stond er niet in het Nederlands natuurlijk, maar er stond ‘Cancer is a gift’. De poster hing in een lokaal waar een praatgroep voor mensen met kanker in een kring bij elkaar zat.

Kanker is een kado.

De mensen van de praatgroep hadden zichzelf en elkaar wijsgemaakt dat kanker iets goeds was dat ze was overkomen. Want hierdoor hadden ze mooie inzichten in het leven gekregen. Dat kan ik bevestigen. Prioriteiten in het leven worden glashelder, en het groen van ontluikende blaadjes lijkt nu nog groener en frisser. Als je kanker hebt en weet dat je vermoedelijk binnenkort dood gaat – en ik zeg met nadruk vermoedelijk – komen alle indrukken intens en in hun puurste vorm binnen.

Kanker maakt dat je geniet van het leven – zo lang het nog duurt – dat je onbevangener houdt van mensen waar je al van hield, en dat je iedere dag als een geschenk beschouwt. Dat is waar.

Ik heb nog nooit zoveel kado’s uitgepakt als het afgelopen halfjaar.

Glanzend papier van boeken gescheurd, bloemetjespapier van kristallen engeltjes getrokken, strikken van juwelendoosjes met klavertjevier-ketting of oorbellen afgehaald. Ontroerd wikkels van chocoladerepen en –bonbondoosjes geschoven, lachend het transparante folie van badschuim of zeepjes gehaald en cd’s uit knisperend kadopapier gehaald.

Het voelt bijna alsof ik al een halfjaar non-stop jarig ben. Een feest van onbevangen liefde, vrolijke slingers, kado’s en genieten geblazen. De chemo, bijwerkingen, paniekaanvallen, ziekenhuisbezoeken, pijn, pijnstillers, verdriet, woede, huilbuien, doodsangst en andere ellende even buiten beschouwing gelaten.

Kanker is een kado.

Ik weet niet van wie dit prachtige kankerkado afkomstig is, maar als diegene het bonnetje nog heeft...

All good things must come to an end...

2012-05-20T23:56:00.003+02:00

(for Marta, instead of google translation)

We’re in our hideaway place in Belgium.

We have had a wonderful three weeks, in spite of lack of sunshine and too much rain.

But now our bags are packed and ready to be loaded into the van.

It’s time to go home.

Klaas and I have recorded five songs, made two movies and have written two new songs. We have cycled and walked with the kids, we went to a playground and even had a sort of a swim in a horrible cold lake nearby.

We went to a restaurant and we’ve visited Antwerpen. Sat in the garden, lingered in the bathtub and reposed in front of the fireplace.

Once in a while there was a sobering stomach ache or sadness. For no reason, out of the blue.

We went to a wedding and a filmcrew that’s making a documentary about us came over.

We’ve celebrated Swip’s birthday, have had visits a couple of times, cooked our own meals, and baked a lot of cakes. I have taught Valentijn and Lulu how to bake a chocolatecake: I made them repeat the ingredients (butter, dark chocolat, sugar and eggs, pinch of salt), the amounts (everything in equal portions 1:1:1:1) and the preparation (melt butter and chocolate, whisk sugar and egg yolks, mix everything, then carefully spoon in the whipped egg whites) so I was sure they had memorized it.

I made them repeat everything while the cake was baking for half an hour in the preheated oven at 175 degrees. Everybody should know a good chocolate cake recipe. It may come in handy to have a recipe ready, if not to celebrate something or to conquer someone’s heart then at least to soften the ache of your own broken heart or to temporarily forget other misery and catastrophes in your life. Or just for no reason: nothing wrong with having chocolate cake on a ordinary weekday with no apparent reason whatsoever. Just for the sake it.

I would really love to stay here forever, in our shelter, away from everything. Away from hospitals, doctors, people, chemo and the cold reality.

One more cup of tea and we’ll have to go. Tomorrow it’s back to school again for everyone.

One more cup of tea and we’re heading back to our everyday life, which isn’t so familiar and everday anymore, and will never ever be so again.

I would really love to stay a little bit longer.

Vakantie

2012-05-20T23:38:00.000+02:00

De afgelopen drie weken waren heerlijk, ondanks dat er weinig zon was en veel te veel regen.

Maar nu staan de tassen klaar om in ons busje geladen te worden.

Het is tijd om naar huis te gaan.

Klaas en ik hebben vijf nummers opgenomen, twee filmpjes gemaakt en twee nieuwe nummers geschreven.

We hebben gewandeld en gefietst met de kinderen, we zijn in een speeltuin geweest en hebben zelfs soort van gezwommen in een afschuwelijk koud meertje hier in de buurt. We zijn uit eten geweest en we hebben Antwerpen bezocht. In de tuin gezeten, in bad gedobberd, voor de haard gebivakeerd.

Soms was er opeens ontnuchterende buikpijn of verdriet. Zo maar, uit het niets.

We zijn op een bruiloft geweest, en er is een filmploeg langsgeweest die een documentaire over ons maakt.

We hebben Swips verjaardag gevierd, we hebben paar keer bezoek gehad, we hebben zelf gekookt, en veel taarten gebakken. Ik heb Valentijn en Lulu geleerd hoe je een chocoladetaart moet bakken: ze moesten de ingredienten (pure chocolade, boter, suiker en eieren, snufje zout), de hoeveelheden (alle verhoudingen 1:1:1:1) en de bereidingswijze steeds herhalen (boter en chocoade smelten, , eidooiers en suiker kloppen, alles door elkaar heen en dan stijfgeslagen eiwitten erdoor spatelen) zodat ik zeker wist dat ze het echt onthouden hadden. Kleine overhoring toen de taart een halfuurtje in de voorverwarmde oven op 175 graden stond. Ieder mens behoort een goed chocoladetaart recept te hebben tenslotte. Dat komt altijd van pas in je leven. Als het niet is om iets vrolijks te vieren of iemands hart te veroveren, dan wel om het verdriet van je eigen gebroken hart te verzachten of andere ellende en rampspoed even te vergeten. Of gewoon zomaar: niks mis met chocoladetaart op een doordeweekse dag zonder aanwijsbare reden.

Ik zou eeuwig willen blijven, een permanent onderduikadres, ver weg van alles. Ver weg van ziekenhuizen, dokters, mensen, chemo en de koude werkelijkheid.

Nog een kopje thee en dan moeten we gaan. Iedereen moet morgen weer naar school.

Nog een kopje thee en dan moeten we weer terug naar ons gewone leven, dat niet meer ons gewone leven is en dat ook nooit meer zal worden.

Ik zou zo graag nog even willen blijven.

Some say

2012-05-20T14:37:00.002+02:00

A brandnew Emma Peel song written and recorded at Meerle.

Filmed and directed by promising young director Swip ten Holt!

http://www.youtube.com/watch?v=ZoYHEr7kTpk&feature=youtu.be

Some say the present is

a precious little gift

the past and future are just

weights that you must lift

you hope for sunny days

but all you see are clouds

you have no hand in fate

get your umbrella out

just try to be here without sorrow

tomorrow is just so far away

you may curse the stone

that caused you so much pain

but water flows and you will

never meet again

you wish for tearless days

you dream of endless smiles

but pain and effort seem to

make it all worthwhile

and if it starts to rain in your heart

wear a raincoat and a hat

Liefdesverklaring

2012-05-15T22:57:00.002+02:00

Haar laatste bezoek is vier maanden geleden.

Van tevoren had ik uit voorzorg bij de apotheek nieuwe migrainepillen gehaald. Ik had me mentaal voorbereid op een zware middag, dus het kon eigenlijk alleen maar meevallen. En erger dan de bijwerkingen van een stevige chemo kan zo'n middag toch niet zijn, leek me.

Het eerste halfuur was het nog quasi-gezellig, koetjes en kalfjes. Ik kreeg fruit, de kinderen krasloten. Klaas had taart gehaald, maar ze wilde geen taart, en ook geen koffie of thee trouwens. Dat maakte het bezoek een beetje ongemakkelijk.

We keken naar muziekschoolrapporten van Lulu (uitsluitend zeer-goedjes) en Swip (geen cijfers, maar wel de vermelding dat hij zeer muzikaal is, en ook lief en geïnteresseerd maar dat hij niets doet. Maar dan anders geformuleerd).

Toen ik even met haar alleen aan tafel zat, vertelde ik haar dat ik die week bij een vermaarde familietherapeute was geweest. Om te praten over mijn relatie met haar.

Die therapeute heb ik cadeau gekregen. Nou, uiteraard niet als persoon, maar in de vorm van een paar sessies naar aanleiding van een van mijn blogs.

De therapeute heeft een positieve aanpak; familie is je grootste goed, filter uit al het lelijks en akeligs wat gezegd wordt de pareltjes. Dus uit het woedende telefoongesprek twee weken voor haar bezoek – in feite één doorlopend verwijt aan mij, hoe durf ik dood te gaan! – was haar boze, kribbige opmerking dat 'ik best mocht weten dat ze iedere minuut aan me dacht' een 'pareltje' volgens de therapeute. Een liefdesverklaring.

Zo voelde het niet; ik vroeg me vooral af waarom ze dan niet wat vaker belde, maar misschien zie ik de wereld te simplistisch.

De familietherapeute zei – bijkans handenwrijvend bij het vooruitzicht – dat ik haar mocht meenemen naar de volgende sessie. Dat leek me wat hoog gegrepen, maar mensen zijn erg welwillend tegenover ongeneeslijk zieken heb ik gemerkt, dus ik dacht 'Komaan, ik vraag het haar gewoon'.

Bij de laatste lettergreep van het woord familietherapeute snauwde ze al pinnig 'Nee'. En toen ik mijn vraag had toegelicht – ik wil niet in mijn laatste maanden zoveel wrok in onze relatie hebben – stond ze op om haar jas te pakken. Met haar jas aan sleepte ze me nog mee in een onduidelijk welles-nietes spelletje over vroeger, en de jongens, die in de kamer ademloos stonden te luisteren, zeiden later, diep onder de indruk, dat het wel dissen leek, alsof we rappers waren.

Met een klap smeet ze de deur achter zich dicht, mij enigszins verbouwereerd achterlatend. Maar ook weer niet zo heel erg want ik ben inmiddels wel wat gewend. Eelt op je ziel, heet dat geloof ik.

Ik denk dat het qua energie het beste is als ik er geen tijd in steek. Maar ik vraag me ook af hoe je dat het best doet, ergens geen tijd in steken.

Vreemd bed

2012-05-13T23:52:00.000+02:00

Vrijdag was er een bruiloftsfeest van vrienden in de tuin van de ouders van de bruid. Heel lief kwamen ze me zeggen dat ze voor mij een bed hadden opgemaakt zodat ik tussendoor even een uurtje kon slapen. Als ik dat wilde.

Ik wuifde het aanbod aanvankelijk nonchalant weg, maar na de prosecco en de bruidstaart, en ruim voor het diner zou beginnen, lag ik opeens toch in een onbekend bed tussen knisperende lakentjes en hoorde ik de geluiden van buiten langzaam wegzweven. Een lome slaap kwam over me, en het voelde zo vertrouwd, in een vreemde slaapkamer, in iemand anders bed te liggen.

Als je als enig kind opgroeit, breng je heel wat tijd door in vreemde bedden.

Bij etentjes werd ik vaak in Het Grote Bed van het gastechtpaar gelegd.

Ik vond het heerlijk, weg uit de rokerige, saaie grote-mensen-ruimte en in een vreemde, koele slaapkamer. Zo vaak kom je niet in de slaapkamer van volwassenen als kind – en als volwassene trouwens ook niet – en ik vond het tegelijkertijd eng en leuk om alleen te liggen in een schemerige ruimte, met in de verte eet- en drinkgeluiden en gedempte gesprekken.

Een onbekend bed met vreemde geurtjes. De beste slaapkamers waren de slaapkamers waar parfumflesjes en potjes op het nachtkastje stonden waar ik dan heel stilletjes aan kon ruiken. Soms lag er een pijama onder een van de kussens. Een Vlucht Regenwulpen op het nachtkastje. Onder het bed stonden pantoffels, soms lagen er halters en een een enkele keer lag er een catalogus met artikelen die je kon bestellen, waarvan ik werkelijk geen idee had wat je er mee zou moeten doen.

De verscheidenheid aan klokken en wekkers in slaapkamers was groot. In sommige slaapkamers stond op ieder nachtkastje een eigen wekker, een reiswekkertje dat je kon uitklappen tot een soort driehoekje en in andere slaapkamers stond een opdringerig tikkende wekker met wijzers met groene uiteinden die licht gaven als de lampen uit waren.

Mooi vond ik de oranje ronde wekker met vier witte cijfers op zwarte lamellen. De lamellen zagen er een beetje uit als rolodexjes en de cijfers klapten in het midden om. Al voor de minuut om was, begon de klok aanstalten te maken om het bovenste gedeelte van het rechtercijfer om te klappen. Gefascineerd lag ik naar de wekker te kijken.

Krrrrrrr klik 22:21.

Krrrrrrr klik 22:22. Dat was het mooiste tijdstip, daar keek ik naar uit, al was de allermooiste overgang krrrrrrrr krrrrrrr rrrrrr klik klik klik klik naar 00:00.

Het begin van een nieuwe dag, in een vreemd bed. Maar meestal sliep ik dan al.

Mijn iPhone piepte dat het zeven uur was. Tijd om mijn pillen in te nemen.

En tijd om een beetje slaapdronken terug te keren naar het grote-mensen-feest.

Brug

2012-05-10T00:40:00.001+02:00

Vandaag lag ik te mediteren en probeerde mijn hoofd te legen. De pijn weg te denken.

Het kostte moeite. Flarden van mijn leven bleven door mijn hoofd schieten. Ik associeerde steeds verder weg van mijn mantra.

Een zwarte hond in het zuiden van Spanje die altijd vrolijk stond te kwispelen als wij de camping weer op kwamen.

Mijn Ierse setter Misty die tennisballen opspoorde die ik voor hem verstopte.

Verse sinaasappels eten in de zon tijdens een wandeling op de pico de Urbion.

Churros eten bij het krakkemikkige kraampje in het schilderachtige witte dorpje in Andalucië.

Keihard No One Knows draaien in ons busje terwijl we tussen de dorre velden met olijfbomen doorrijden.

Het brede strand op Famara waar niemand was en we ongestoord in de duinen konden liggen. Zout en zand. Wind.

De brug naar het KNSM-eiland.

Voor we onze eigen oefenruimte hadden, hebben we jarenlang met ons bandje gerepeteerd in een oefenruimtecomplex. Zo’n plek waar je in blokken van 3 uur een ruimte met spullen huurt.

Het was op het KNSM-eiland, een heel eind fietsen vanaf ons huis. Met een basgitaar op mijn rug, tassen vol teksten en akkoordenschema’s, effecten en snoeren op de fiets door de stad en dan de brug over naar het KNSM-eiland. Het waaide altijd hard op die brug en meestal regende het ook nog.

Honderd keer, tweehonderd keer, ik heb zo vaak over die brug gefietst op weg naar of terug van een repetitie.

Ik probeerde me weer te concentreren op mijn mantra.

Maar daar was de brug weer.

Ik werd zo verdrietig van de gedachte aan die brug.

Al die keren dat ik over die brug heb geploeterd, moe van de zware bepakking, tegenwind, kou.

Ik probeerde te focussen op mijn mantra; ik zei het luider, probeerde me groot te houden maar ik liet me niet voor de gek houden: de woorden werden onduidelijker, zachter, gesmoord door snikken.

De brug naar het KNSM-eiland. Was het allemaal zinloos?

Statistieken

2012-05-06T22:25:00.003+02:00

Pijn II

2012-05-06T00:16:00.002+02:00

Tot mijn grote schrik kom ik steeds maar verontrustende eindscenario’s tegen zoals cachexie. Uitgemergeld aan je eind komen.

Ik vroeg aan mijn oncoloog of uithongeren de zekere weg is die mij te wachten staat. Ik word een beetje nerveus van al die vragen waar niemand me een antwoord op kan geven, laat staan een geruststellend antwoord. Maar soms moet ik het toch vragen. Hoe lang, hoe vaak, hoe erg.

Natuurlijk antwoordde hij dat niets zeker is, maar dat het bij pancreaskanker wel een denkbaar scenario is.

Ik zei dat ik zo op zie tegen het einde.

Hij vroeg waar ik precies bang voor ben. Ik dacht er even over na, maar omdat ik bang was om in huilen uit te barsten en omdat ik niets beters kon verzinnen, zei ik: ‘Pijn’.

Het hielp ook dat het heel concreet was, omdat ik pijn voel in mijn buik. Nog steeds, al dagen. Vervolgens ging ik alsnog zitten huilen.

Qua fysieke pijn kon hij me geruststellen met het vooruitzicht van een goed pijnteam, een pijnpoli, een heuse hoogleraar pijn, morfine-achtige medicatie en blokkades van de plexus; pijn was iets waar ik me misschien niet al te druk over moet maken. Nu.

Maar mijn angst is veel meer omvattend dan pijn, zeker dan alleen fysieke pijn.

Ik ben er bang voor om met grote angstige ogen in bed te liggen, te slap en te moe om iets te kunnen doen of zeggen. Broodmager, terwijl iedereen eet en ik geen hap meer door mijn keel krijg. Ik ben bang om gevangen te zitten in een lijf dat niet meer wil. Ik ben bang om mijn levenslust te verliezen, bang om steeds meer te slapen, moe te zijn, weg te drijven, af te haken. Bang voor slangetjes in mijn lijf, bang voor slapen in mijn eentje.

Bang om misselijk te zijn, bang om toch pijn te hebben, bang om geen pijn te hebben want dan ben ik misschien al half aan het doodgaan, bang om van alles te missen in de rest van het huis als ik in bed lig, bang om gek van verdriet te worden dat de wereld gewoon doordraait en alles gewoon verder gaat en dat ik er niet meer aan kan deelnemen. Bang dat mijn hart breekt als ik de kinderen in de andere kamer hoor en ze mij niet horen als ik roep.

Bang dat ik chagrijnig word van pijn en ellende en alleen nog maar onaardig doe tegen iedereen en dat niemand me dan meer lief vindt

Bang dat ik dat niet kan, terminaal ziek zijn. Bang dat ik dan heel hard wil gillen en schreeuwen, en schoppen en krabben maar er de kracht niet voor heb.

Gewoon zo bang dat het pijn doet.

Dat bedoelde ik eigenlijk met ‘pijn’.

Old fashioned

2012-05-03T21:20:00.001+02:00

Groeten uit Meerle

Vader

2012-05-03T00:21:00.000+02:00

Klaas en ik waren op Bonaire op bezoek bij mijn ouders. Valentijn lag in zijn reiswiegje en wij zaten braaf op de bank, in de frisse en toch benauwde woonkamer. De ramen mochten nergens open, want dat zou het luchtklimaat in huis verstoren. Ik zei maar niet dat we in onze slaapkamer het raam wel open hadden staan af en toe, omdat ik de geur van warme zonnige, zeelucht juist zo fijn vind, en verreweg prefereer boven koele, smakeloze aircolucht.

Mijn vader zat moe in zijn fauteuil. Het was een soort troon, die fauteuil. Volstrekt ondenkbaar dat iemand anders daarin zou plaatsnemen. En zoals gezegd, wij zaten dus braaf op de bank.

Hij zuchtte lusteloos.

Hij vond het wel mooi geweest, zei hij.

Wat bedoelde hij? Moesten we naar bed? Had hij genoeg van ons gezelschap? Wilde hij zelf slapen? Begon het gezoem van de airco hem ook te irriteren?

Maar nee, hij bedoelde in het algemeen. Het leven. Hij vond het wel mooi geweest, zijn leven. Hij had geen wensen meer, hij had alles gedaan wat hij wilde.

Een van de moeilijkste dingen in het leven is, vind ik, om te accepteren dat andere mensen andere wensen, principes of motieven hebben. Ik doe mijn best iedereen te begrijpen en andermans ideeën te respecteren, ook als die lijnrecht tegenover de mijne staan. Ik vind het bijvoorbeeld maar ingewikkeld gedoe dat mensen die principieel tegen trouwen zijn, wel bij de notaris samenleefcontracten laten opstellen, de voogdijschap regelen en inboedellijsten maken, terwijl dat nu in mijn ogen juist zo handig is van een ouderwets huwelijk. En dat kun je ook heel goed klein en bescheiden doen, weet ik uit ervaring, en dan heb je alles in een keer geregeld. Maar dat zeg ik dan weer niet, omdat ik vind dat mensen het op hun manier moeten doen en dat ik me daar niet druk over moet maken.

Of mensen die de appels schillen als ze appelmoes maken. Zelf haal ik ternauwernood de klokhuizen er uit, omdat ik denk dat de schil minstens zo smakelijk is, en ik mijn appels ook niet schil als ik ze uit de hand eet. Als je de boel pureert, klaagt er niemand over schillen.
Maar ik zwijg wijselijk, omdat ik niet als een bekrompen appelmoesmaker wil overkomen.

Maar dat het wel mooi is geweest met het leven als je net vijftig bent, dat ontstijgt appels en samenleefcontracten, en ik probeerde iets verontwaardigds te zeggen en tegelijkertijd respect te tonen voor deze volslagen onbegrijpelijke, belachelijke en in mijn ogen bijna misdadige uitspraak. Dat viel niet mee, en ik kwam eerlijk gezegd niet verder dan mijn mond openen, weer sluiten, nog een keer openen en weer sluiten, wat behalve een minieme verandering in de luchtcirculatie niets opleverde.

Klaas vroeg of er dan geen dingen meer waren die hij wilde doen, plaatsen die hij wilde zien.

Nee, die waren er niet. Hij had gedaan wat hij wilde. Hij had geld verdiend, hij had gereisd, hij woonde op een zonnig eiland. Hij was klaar.

Ik werd plaatsvervangend ongelukkig van die gedachte.

Valentijn wilde drinken en ik legde hem aan de borst.

Ik dacht aan alle dingen die ik zelf nog wilde doen, die ik nog móest doen. Ik dacht aan de tijd die vloog, terwijl ik toen nog zeeën van tijd leek te hebben. Ik keek naar Valentijn die gulzig dronk. Ik keek naar mijn vader die moe in zijn fauteuil zat.

Vandaag zou hij 65 zijn geworden.

Pijn

2012-04-29T18:48:00.000+02:00

Wakker worden van je eigen gekreun omdat je pijn hebt, is geen goede manier om uit slaaptoestand te komen. Eerst lichte irritatie dat iemand je wakker heeft gemaakt met geluid. Daarna lichte gêne als je tot de ontdekking komt dat je dat geluid zelf maakte. Zoals het ook wel eens gebeurt dat je in de trein wakker schrikt van een gorgelend geluid en je je beschaamd realiseert, terwijl je het kwijl van je kin veegt, dat je het zelf deed, dat snurken. Je probeert nonchalant uit het raam te kijken – met je blik op ‘bij welk station zijn we?’ – en hoopt dat in godsnaam niemand je rochel heeft gehoord. Kijkt er iemand raar? En bij welk station zíjn we eigenlijk? Heb ik mijn station niet gemist?

Maar het is donker. Het is nacht en ik lig in bed. Niemand die raar kijkt. Geen station in de buurt, wel kwijl op mijn wang. En pijn.

Pijn die de aanleiding was tot mijn kreun.Ik draai op mijn linkerzij. Dat is niet te doen. Stekende pijn waardoor ik bijna niet kan ademhalen. Slaapdronken mompel ik ‘au’, half in de hoop dat Klaas wakker wordt en iets geruststellends zegt, waardoor de pijn weggaat.
Op mijn rug liggen dan. Dat gaat beter, maar is niet pijnloos. Ademhalen gaat, zolang ik niet te diep inadem. Rechterzij is te doen. Bezorgd doezel ik weer in.

Even later word ik weer kreunend wakker; ik draai constant in mijn slaap en ben weer op mijn pijnlijke zij gerold. De pijn is niet minder, eerder meer, en de zorgen worden groter. Is dit een nieuwe fase? Ga ik vanaf nu meer pijn krijgen? Is het de chemo die huishoudt? Of kondigt zich zo het einde aan? Het is nacht, mijn dramatische hersenhelft draait overuren. Moet ik overstappen op de morfinepillen – die onvindbaar blijken als Klaas op zoektocht gaat?

Verhalen van pancreaspatiënten die alleen nog zittend kunnen slapen of uitgeput raken door constant overgeven van de pijn spoken door mijn hoofd als ik weer in slaap sukkel op mijn goede zij. Enge dromen over losse pratende poppenhoofden en vluchtige ontmoetingen op vliegvelden.

De ochtend breekt aan. De pijn is niet weg, maar lijkt iets minder. Het is alsof ik een flinke stomp in mijn maag heb gehad. Ik durf nauwelijks adem te halen uit angst pijn op te wekken.
Ik probeer nonchalant te kijken en er achter te komen bij welk station ik ben.

Bibian, de musical

2012-04-25T23:12:00.002+02:00

ACT I, stage i

Bibian:

Ik heb nu al weken klachten

ik kan niet langer wachten

de huisarts moet gebeld

Pas plek over vier dagen?

Het is niet te verdragen:

kan dat niet wat versneld?

Ziet u: Ik slaap niet van de pijn!

Gemurmel aan de lijn

de assistente overlegt.

Over een stief kwartier

heb ik een gaatje hier:

er is een afspraak afgezegd.

ACT II, stage ii

Arts:

Ik zal mijn handen even warmen.

ik klop links; ik voel uw darmen,

maar geen bijzonderheden.

Die appendicitis met complicaties

en die twee spoedoperaties

is dat reeds lang geleden?

Behalve pijn, geen braken?

Hmm, ik kan er niets van maken

nog maar een nachtje slapen

en kijken hoe gaat.

Bibian:

Ik heb u reeds gezegd

ik slaap nu juist zo slecht

ik lig op apegapen

en straks is het te laat!

ACT III, stage iii

Ik was hier ook al van de week

wilt u niet nog eens kijken?

Ik ben nog altijd wat van streek

straks zal ik nog bezwijken!

U bent bezorgd en ook uw man

kijkt niet bijzonder opgewekt.

We laten wel een echo maken dan
zien we of dat meer inzicht verstrekt

B: Een echo?

A: Ja een echo

Echo

B: Echo

A: Een echo

B: Echo

A: Echo

Je ziet het vaak heel slecht zo

dus beter is een echo

B: Echo

A: Dat is wat ik zeg zo,

echo

B: O

ACT I, stage iv

koor: car-car-car-ci-nooooooom! car-car-car-ci-noooooom! (vierstemmig)

B: Dokter, 'k ben zo bang!

Wat denkt u, heb ik nog lang?

A: Het is niet te zeggen een twee drie

maar vijftig haal je zeker nie!

Misschien een jaar, misschien slechts maanden

ik zie: u schrikt, ik zie uw tranen

koor: car-car-car-ci-nooooooom! car-car-car-ci-noooooom!

B: O Nee, o nee, het kan niet zo zijn!

Ik had gewoon een beetje pijn

Ik kwam met vaag darmgezever

U vroeg wat heb je op je lever?

ik zei: wat pijn maar u riep: vlekken!

Onrustbarende zwarte plekken!

koor: car-car-car-ci-nooooooom! car-car-car-ci-noooooom!

en meta-meta-meta-staaaaaasen

Driftbui

2012-04-23T23:36:00.001+02:00

Ik was een papier kwijt. Een paar papieren. Belangrijke papieren, vond ik. De eettafel lag vol met ordners, stapels, mapjes, en nog meer stapels maar ze bleven onvindbaar.

Woest bladerde ik nog een keer de stapels door.

Ik wist zeker dat Klaas de papieren bij het oud papier had gegooid.

Woedend werd ik er van.

Eerst maar eens die stapels opruimen.

‘Ik begrijp niks van hoe jij dingen opbergt,’ mopperde Klaas.

‘Maar jij luistert ook nooit als ik het je uitleg,’ mopperde ik terug.

Klaas draaide zich geïrriteerd om.

‘Ja, loop maar weg, dan kun je het straks als ik dood ben allemaal lekker zelf uitzoeken!’

Klaas liep de kamer uit.

‘Ik vind het stom, ik vind het allemaal stom’, riep ik hem na.

‘iK VOEL ME ZO ALLEEN, ik wil helemaal niet dood!’

Ik stond te stampvoeten en driftig met mijn armen te zwaaien. Ik zag het mezelf doen, maar ik kon het niet stoppen.

De woorden waren inmiddels overgegaan in een primitieve, rauwe brul – mijn keel doet er nog zeer van – en tranen stroomden over mijn wangen. Het was niet echt huilen; er kwam dierlijk geluid uit mijn mond en water uit mijn ogen, maar het was te ongecontroleerd en te ongecoördineerd om huilen te heten. Hysterisch gillen komt meer in de buurt.

De stoel. Ik wilde de stoel gooien, maar besloot er mee op de grond te slaan. Onderwijl nog altijd stampvoetend, voelde ik dat het geluid uit mijn mond langzaamaan veranderde in een huilende toon. Ik gooide de deur dicht en wierp mezelf op mij knieën op de grond. Wanhopig sloeg met mijn hoofd tegen de vloer. Dat deed pijn maar niet genoeg om mezelf weer bij zinnen te krijgen.

Klaas opperde dat ik even normaal moest doen, en dat leek mij op zich ook best een goed idee, want ik zag mezelf hysterisch doen, maar wilde er nu ik er net lekker in zat ook niet meteen mee stoppen. En wanneer heb ik nou voor het laatst zo’n echte driftaanval gehad? Dat moet een paar decennia geleden zijn geweest, in een supermarkt vlakbij de kassa en de lolly's. En misschien is het ook wel heilzaam, zo’n woedeuitbarsting, dacht ik bij mezelf.

Het bleek vooral vermoeiend en belachelijk en tot helemaal niets te leiden en na nog twee keer bonken op de grond ben ik naar boven gerend en heb als een hyperventilerend, overstuur aapje in bed liggen huilen. Respect voor peuters die dit op regelmatige basis kunnen, zo’n driftbui.

Klaas kwam tegen me aan liggen en pas na een hele tijd konden we weer een beetje praten.

We voelen ons allebei zo alleen.

Klaas zei dat het lijkt alsof die kanker iemand is die tussen ons in staat en steeds meer plek in neemt. We zijn altijd heel gastvrij, maar dit is wel een heel onplezierige gast in ons huis. We moeten een goede plek voor hem verzinnen, waar hij ons niet zo stoort.

De papieren bleken trouwens op mijn bureau te liggen, mocht iemand zich dat nog afvragen.

How can we hang on to a dream

2012-04-19T23:54:00.001+02:00

Vanochtend bloed laten prikken voor de chemo van morgen. Na een week pauze was het even slikken om weer in het ziekenhuis te zijn. Terug naar huis overviel een zware treurigheid me. En in mijn hoofd een droevig nummer van Tim Hardin, dat als een perpetuum mobile in mijn hoofd bleef spelen.

Gewenning

2012-04-11T23:03:00.000+02:00

Zou het wennen, het idee dat je doodgaat?

De eerste weken leek het leven compleet tot stilstand te zijn gekomen en was er nauwelijks een gesprek mogelijk met vrienden en vriendinnen zonder dat iemand in huilen uitbarstte. Het hoogst haalbare was een droog gesprek, maar dan moest er zo hard gevochten worden tegen de tranen dat er niet tegelijkertijd een zinnig gesprek gevoerd kon worden.

Afscheidskussen werden stevige omhelzingen, stevige omhelzingen werden liefdesverklaringen en elke keer als iemand was vertrokken, had ik het gevoel dat degene die weg was, dacht dat hij of zij mij waarschijnlijk nooit meer zou zien. Althans, niet in levende lijve. En misschien dacht ik dat zelf ook wel, al had ik door mijn tranen heen geroepen: als je terug komt van vakantie ben ik er heus nog wel hoor!

’s Avonds in bed suisten mijn oren, bonkte mijn hart alsof het een bovenmenselijke krachtsinspanning leverde en kon ik nauwelijks slikken door een brok paniek in mijn keel. Alleen een slaappil kon de denderende trein in mijn hoofd tot stilstand brengen.

Na een korte vakantie, voor het eerst in maanden weer eens alleen met zijn vijven, is er een beetje rust in ons gezin gekomen. Het zwaard van Damocles bungelt nog altijd boven ons hoofd maar het lukt nu om behalve het zwaard ook weer andere dingen te zien. Een boek te lezen. Gewoon buiten wandelen. Niet meer panisch mijn spullen uitzoeken, foto’s inplakken en teksten sorteren voor het geval het (lees: mijn leven) plotseling over is (nu ben ik gewoon op een recreatief tempo al die dingen aan het doen). Niet meer dramatisch bij elke gebeurtenis denken dat het de laatste keer is. Al zat ik vorige week huilend bij de jaarlijkse traditionele hoedenshow van groep 8 waar Valentijn een bijzonder fraaie zelfgemaakte iHat showde; ik zat toch stiekem uit te rekenen hoe lang ik nog moet leven om ook nog de hoed van Swip (een jaar) en die van Lulu (vijf jaar) te kunnen zien. Straks bij de slotmusical is er natuurlijk helemaal geen houden meer aan.

Een vriend zei me pas dat hij ook weer een beetje zijn leven heeft opgepakt. Het leven gaat verder, we moeten gewoon door. Al zei hij ook dat het idee dat ik doodga, nog steeds iets is waar aan hij niet gewend raakt.

Het went ook eigenlijk helemaal niet. Het hele idee is een beetje naar de achtergrond geschoven. Wat went is de schrik. De scherpe randjes zijn van de paniek af, het zoutste verdriet is uit de tranen. Maar wennen aan doodgaan, dat zal ik zo lang ik leef niet.