Tanrı Var?

Kurana Göre Kadınlar Dövülebilir mi?

2018-03-16T03:04:00.003-07:00

NAŞİZE KADINI DÖVELİM Mİ, TAV’LAYALIM MI? .

Nisa 4/101’deki ‘iżâ darabtum fî-l-ardi’ ifadesi için ‘yer yüzünü dövdüğünüz zaman’ demiyor, ‘sefere çıktığınız zaman’ diyoruz,
.
İbrahim 14/75’teki ‘Daraba(A)llâhu meselen’ ifadesi için ‘Allah dövdü’ demiyor, ‘Allah bir misal verdi’ diyoruz,
.
Kehf 18/11’deki ‘fedarabnâ ‘alâ âżânihim’ ifadesi için ‘kulaklarını dövdük’ demiyor, ‘kulaklarına perde çektik’ diyoruz,
.
Nur 24/31’deki ‘velyadribne biḣumurihinne’ ifadesi için ‘başörtülerini dövsünler’ demiyor, ‘ ‘başörtülerini göğüslerine salsınlar’ diyoruz,
.
Hadid 57/13’teki ‘feduribe beynehum bisûrin’ ifadesi için ‘dövüldüler’ demiyor, ‘duvar ile araları ayrıldı’ diyoruz …
.
Ama Nisa 34’teki ‘vadribûhun(ne)’ ifadesini görür görmez anında ‘dövün onları’ mealini çakıyoruz! Niye?
.
Çünkü buradaki muhatap kadın! Vurun abalıya!
.
Üstelik de diyoruz ki; ‘Nebi-Resulümüz Kuranı en iyi anlayan ve tatbik eden örnek rehberdi (33/21), o eşleri ile ciddi sorunlar yaşadı, hatta bir keresinde boşanmanın eşiğine bile geldi (66/1-5), ama o hiçbir zaman eşlerini dövmedi, onlara bir fiske dahi vurmadı, hatta bunu aklından bile geçirmedi, ashabını da bundan men etti…’
.
El-hak doğru, peki nedir derdiniz?
.
‘Evet Resulullah eşlerini asla dövmedi ve ashabını da bundan men etti ama Kuran kadınların dövülmesini emrediyor, çünkü o zaman ki Arap toplumunda bu vardı, şimdi biz yadırgıyoruz ama o zaman normaldi bu’!!!
.
Yahu bu ne yaman bir çelişki? Kuran 15 asır önce indi de Resulullah günümüzde mi yaşadı? Resulullahın en iyi anladığı ve tatbik ettiği Kuran, m. 610-632 yılları arasında kendisine nazil olan Kuran değil mi? Kuranın tavsiyesinden daha güzel/ideal bir tavsiye mi var ki Resulullah bu tavsiyeye uymuyor ve hatta ashabını bundan men ediyor?
.
Not: Bu konuda daha detaylı bilgi için Kitap ve Hikmet Dergisi’nin Ocak-Şubat 2017 sayısında yer alan ‘Naşize kadını dövelim mi tav’layalım mı? başlıklı makalemize bakılabilir. Biz Nisa 34’ü şöyle meallendiriyoruz;
.
‘’Kendileri ile nüşuz yaşadığınız (kalkıp gideceğinden şüphe ettiğiniz) kadınlara gelince; onlara güzel sözler söyleyin ve yataklarından ayrılarak onları oraya/yataklarına bırakın/salın. Eğer sizin için -bu şekilde- tav olurlarsa (gönüllü olarak size dönerlerse) artık onlar için başka bir yol aramayın. Allah yücedir, büyüktür.’’(Nisa 34)
.
Neden böyle bir meali tercih ettiğimizin gerekçelerini ona yakın delil ile makalemizde izah ediyoruz. Sadece bazı örnekler;
.
1)Erkeğin nüşuzundan bahseden Nisa 128’de sulh/barış amaçlanıyor. O halde mütekabiliyet gereği bu ayetteki amaç da barış olmalıdır. Dövülen kadın ise barıştan uzaklaşır.
.
2)Ayetin devamında ‘bu şekilde size itaat ederlerse başka yol aramayın’ deniyor. İtaat, tav’an yani gönüllü olarak yapılan bir fiildir. Demek ki amaç kadının tav edilmesi yani gönlünün kazanılmasıdır. Hiçbir kadının gönlü ise dövülerek -kerhen- kazanılamaz (müminler ‘işittik ve itaat ettik’ derken(24/51) işittik ve gönüllü olarak –tav’an- boyun eğdik demiş olurlar. Zira Allaha tav’an değil de kerhen boyun eğenler mü’min değil münafıktırlar, çünkü onlar tav’an değil kerhen boyun eğmişlerdir).
.
3)Ayete yer alan ve genelde de ‘önce öğüt verin sonra yatağınızı ayırın sonra da dövün’ şeklinde tercüme edilen ‘fe’izûhunne vehcurûhunne fî-lmedâci’i vadribûhun(ne)’ ifadesi tehdit ve şiddet dozu giderek artan 3 farklı fiili değil, aynı anda/senkronize olarak yapılacak ardışık 3 fiili ifade eder. Zira lafızda ‘sümme/sonra’ değil ‘ve’ bağlaçları vardır. Ve bu ve bağlaçları tefrik/ayırmak için değil cem/birleştirmek içindir. Yani koca, kendisini terk etmeyi düşünen karısını yatağında yalnız/rahat bırakarak ama ona güzel sözler söylemeye devam ederek (böylece onu salt bir cinsel obje olarak görmediğini, ona değer verdiğin, sevdiğini ispatlayarak) gönlünü kazanacak ve onu kendisi için yeniden tav edecektir. Ki karısı da ona –kerhen değil- tav’an geri dönmüş olsun. Ayette amaçlanan Burdur.
.
4)Darabe kelimesi türevleri ile birlikte 58 yerde geçer ve otuza yakın sözlük anlamı vardır. Bunlardan biri de darb/dövmedir. Ama Kuranda bu kelime hiçbir ayette ‘insanın dövülmesi/tokat’ anlamında kullanılmamıştır. Mesela zina haddinde tatbik edilecek dayak/sopa için ‘feclidu-celde’(24/2), Musa Nebinin yumruklaması için ‘vekezehu’(28/15), Sare validemizin yüzünü tokatlaması içinde sakket’(51/29) ifadeleri kullanılmıştır. Yani Kur’anda insan bedenine vurmanın muhtelif türleri yer almış ama bunların hiçbirinde darabe kelimesi kullanılmamıştır.

Kuranda kadını dövmek

KURANA GÖRE KADIN DÖVÜLEMEZ?.

1)Tartışılan Nisa 34'ün konusu nüşuzdür (N-Ş-Z). Nüşuz, kadın veya erkeğin eşini terk etmesidir. Çünkü Mücadile 11’de ‘Ey iman edenler, size yer açmak için meclislerde … NÜŞUZ edin denildiğinde NÜŞUZ edin (ki yer açılsın)’ buyrulur. Yani ayağa kalkıp yerinizi değiştirin ki alan açılsın. Kelimenin kök anlamı budur. O halde karı-koca ilişkisindeki nüşuz, erkek veya kadının eşinin yanından kalkıp gitmesi/onu terk etmesidir.
.
2)Yani nüşuz iffetsizlik/aldatma/zina değildir. Çünkü Kuran zina eden erkek ve kadının hükmünü (ne yapılacağını) zaten Nur 2-4’te açıkça bildirmiştir.
.
3)Nisa 34’te nüşuz yapan bir kadın değil naşize olmasından korkulan bir kadın vardır. Kocasını terk etmeyi düşünen bu kadına karşı kocası ne yapmalıdır? Ayetin konusu budur.
.
4)Nisa 128 ise erkeğin/kocanın nüşuzundan bahseder. Ayet şöyledir: ''Bir kadın, kocasının nüşûzundan (yanından ayrılmasından) veya yüz çevirmesinden korkarsa aralarında uzlaşmaları, ikisi için de günah değildir. Uzlaşmak (sulh) iyidir…(Nisa 4/128)’' Görüldüğü üzere kocanın nüşuzu halinde tavsiye edilen barıştır. O halde kadının nüşuzunda da amaç bu olmalıdır (öyledir de).
.
5)Allah cc, kocası nüşuz halinde olan kadına ‘onunla barış/uzlaş’ diyecek (yani bu erkeğe herhangi bir yaptırım olmayacak) ama aynı fiili kadın yapınca kocasına ‘onu döv’ diyecek, öyle mi? Bu ilahi adalete sığar mı? Eğer nüşuzun cezası dayak ise nüşuz yapan kocayı kim dövecek?
.
6)Nisa 34’e göre koca, kendisini terk etmeyi düşünen karısını, ‘fe’izûhunne vehcurûhunne fî-lmedâci’i vadribûhun(ne)’ yaparak onun itaatini kazanmaya çalışacaktır (tav'an/gönüllü dönüşünü). Çünkü ayette amaçlanan budur. Yani tıpkı başörtülerin göğüslere DARB edilmesi ve yakalara yerleştirilmesi/salınması gibi (24/31) karısını yatağına DARB edecek, onu yatağına yerleştirecek ve bir süreliğine onu orada yalnız/rahat bırakacak (kadın değil kendisi başka bir yatağa geçecek, koca yataktan hicret edecek) ve bu süre içinde de karısına güzel sözler söylemeye devam edecektir (birçok ayette olduğu gibi bu ayetin lafzında da takdim-tehir vardır). Böylece onu yalnızca cinsel ilişki için yanına gidilen ama diğer hallerde terk edilen yani salt bir cinsel meta gibi görülen kadın/eş olmaktan çıkaracak, onu her halükarda sevdiğini, onun kendisi için önemli olduğunu ..vs hissettirecek ve sonuçta da söz ve fiilleri ile onun gönlünü kazanacaktır. Ki karısı kendisine tav’an (gönüllü olarak) geri dönsün. Eğer kadın ikna olmaz ise kadın ve erkeğin ailesinden birer hakem tayin edilerek uzlaşma/barış sağlanmaya çalışılır (Nisa 35). Bu da çözüm olmazsa boşanma hukuku devreye girer. Ama hiçbir aşamada dayak/dövme olamaz.
.
7)Eğer nüşuz iffetsizlik ise, iffetsizlik yapmayı düşünen bir kadını yatağında yalnız bırakan, onun duygusal ve cinsel ihtiyaçlarını karşılamayan bir koca onu tümüyle buna itmiş olmaz mı? Hele işin sonunda bir de onu döverse, bu kadın nereye itilmiş olur? Hiç mi akletmeyeceğiz?
.
8)Ayrıca Kuran, karısını başka bir erkekle zina yaparken gören bir kocaya bile dövme hakkı vermemiştir. Böyle bir durumdaki koca ya 4 şahit getirerek iddiasını ispatlayacak (ve bu durumda kadına cezasını kamu otoritesi verecek) ya da eşi ile karşılıklı olarak lanetleşerek boşanacaklardır (Nur 6-9). Zina yapan bir kadının kocasına bile dövme hakkı vermeyen Allah, nüşuz ihtimali bulunan kadın için bu hakkı verir mi?
.

9)Deniyor ki, ‘fe’izûhunne vehcurûhunne fî-lmedâci’i vadribûhun(ne)’ ifadesi ‘önce ona öğüt verin sonra yataklarınızı ayırın sonra –bu da çare olmazsa- onu dövün’ demektir. Peki bu ifadede sonra manasına gelen ‘sümme’ler nerede var da bu manayı verdiniz? E lafız olarak yok ama öyle olmalı. Neden? Oysa bu lafızda –tefrik için değil- fillerin cem’i/birleştirilmesi için kullanılan ‘ve’ bağlaçları var. Yani bu fiiller fasılalarla değil ardışık olarak (senkronize/aynı anda) yapılacaktır (tıpkı Bakara 222’deki fa’tezilû-nnisâe fi-lmehîd(i)(s)velâ takrabûhunne hattâ yathurn(e)’ ifadesini ay halindeki kadından önce uzaklaşın sonra da onlarla ilişki kurmayın şeklinde değil de ‘uzaklaşın ve ilişki kurmayın’ şeklinde anladığımız gibi). .
.
10)Aksi halde –yani bunlar senkronize filler değilse- nasıl olacak? (İddiaya göre) İffetsizliği düşünen bir kadına önce öğüt verilecek ve sonra da bir süre beklenecek, değil mi? Peki ne kadar? 1 hafta, 1 ay, 3 ay? Sonra öğüt işe yaramadı ise ikinci fasla geçilecek ve yataklar ayrılacak, peki ne kadar süre boyunca? 1 hafta, 1 ay, 3 ay? Yine olmadı ise bu sefer de kadın dövülecek, öyle mi? Peki burada da beklenecek mi? Ne kadar? Allah aşkına kafası karışık olan bir kadın dozu giderek artan böyle bir ceza/tehdit/şiddet ile ikna mı edilir yoksa tümüyle uçuruma mı sürüklenir?
.
11) Kuranda 58 yerde geçen darabe fiili ve türevlerinin –aldığı takılar nedeniyle- muhtelif manalara geldiğini, bunun bazı ayetlerde ‘vurmak’ manasında da kullanıldığını, ama hiçbir ayette insanın dövülmesi/tokatlanması manasında kullanılmadığını, oysa konusu böyle olan ayetlerin var olduğunu, fakat bu ayetlerde ‘celde(24/2)’, ‘vekezehu(28/15)’ ve ‘sakket(51/29)’ gibi başka ifadelerin kullanıldığını –darabe‘nin tercih edilmediğini- daha önce söylemiştik.
.
12)Daha da önemlisi eğer Kur’an darabe fiilini ‘vurmak’ manasında kullanmış ise kural olarak mutlaka vurma aracı ve vurma bölgesini yani mef’ulü de zikreder. Mesela ‘asan ile taşa vur, dokun (2/60,160), ‘asan ile denize vur (26/63), (Melekler) Yüzlerine ve dubürlerine vururlarken (8/50), ‘putlara sağ eliyle vurdu (37/93)… ayetlerinde olduğu gibi. Yani vurma aracı ve vurulan bölge de mutlaka zikredilir. Nisa 34’te ise ne vurma aracı (1. Mef’ul) ne de vurulacak bölge (2. Mef’ul) zikredilmiştir. Dolayısıyla mef’ulün meçhul bırakıldığı bu ayetteki ‘vadribuhunne’ ifadesine dövme manasını yüklemek Kuranın semantik yapısına da aykırıdır.
.
13)Tüm ayetlerde tatbik edilen ve hiçbir istisnası bulunmayan bu kural, konusu kadın olan Nisa 34’te istisna edilmiş olamaz. Çünkü Kuran, şartlar ne olursa olsun hiçbir koşulda kadınların dövülmesini onaylamayan, karısını başkası ile zina halinde gören/yakalayan bir kocaya bile bu hakkı vermeyen(24/6-9), kocalara, düşmanlık eden eşlerini bile affetmelerini öğütleyen(64/14), boşanırken bile güzellikle boşamayı emreden(2/229,33/28,29) ve boşanan kadınların bile iddetlerini kocalarının evinde geçirmelerini, onların evlerden çıkarılmamasını emreden(66/1), yani en kötü şartlarda bile ‘eşlerinize ve hatta boşandığınız eşlerinize güzel davranın’ diyen bir Kitaptır.
.
14)‘Nisa 34’e göre kadın dövülebilir’ demek ‘bir erkek kendisini terk etmeyi düşünen karısını sınırsız biçimde dövebilir, Kuran buna cevaz veriyor, hatta tavsiye ediyor’ demektir. Çünkü eğer ayetteki fiil dövmek ise bunun sınırını belirleyen –bunun düşük şiddette/hafif olacağını bildiren- herhangi bir ifade yoktur. Nitekim ısrarla ‘Kur’an’da kadınların kocaları tarafından dövülmesini onaylayan bir ayet vardır, bu inkar edilemez’ diyen ve Nisa 34’ü ‘onları dövün’ şeklinde tercüme eden çevreler bile bu çelişkiyi fark etmiş olmalılar ki, ortaya çıkan tutarsızlığı gidermek adına daha önce (2006) ‘karılarınızı dövün (1)’ şeklinde tercüme ettikleri bu ifadeyi artık ‘tokat atabilirsiniz’ şeklinde çeviriyor (2015) ve altına da –mecburen- şu açıklamayı ekliyorlar; ‘Bu ayette geçen vadribûhünne ifadesi genellikle ‘dövün’ diye çevrilmekte; ancak dövme fiilinin sınırları belirsiz olduğu için bu çeviri pek isabetli gözükmemektedir. Ayrıca bu ayetin emir kipindeki ifadeleri, mecburiyetten öte ruhsata işaret etmektedir.’
.
15)örüldüğü üzere vadribûhünne ifadesini ‘dövün’ şeklinde çevirince ortaya çıkan garabet (bu sınırsız dövme yetkisi!), hem ‘dövme fiili’ ‘tokat atmaya’ indirgenerek yani onu sınırlayarak hem de emir kipi ruhsata döndürülek giderilmeye çalışılmış ama –tabii ki- giderilememiştir. Çünkü ayetin lafzı böyle bir imkânı vermemektedir.
.
16)Bu durumda ya Nisa 34’ün dövmeyi emrettiğini söyleyecek ama buna herhangi bir sınırlama getirmeyeceğiz (çünkü lafız buna imkan vermiyor) ya da bu ayete –bağlama uygun ve Kurandan- başka bir mana vereceğiz. Çünkü ‘vadribûhünne onları dövün demektir ama bu azıcık bir dövmedir’ diyemeyiz. Zira eğer bu ayetteki darabe dövmek ise bu kadınlar –okşanmayacak- dövülecektir! Dövülmelidir. Kuranın bu emrini/tavsiyesini hiç kimse iptal edemez!
.
17)Dolayısıyla biz, 1)Kadın/eş, karı-koca hukuku ve boşanma hukuku ile ilgili diğer ayetleri de dikkate alarak yani Kurana bütüncül bakarak, 2)Kuranın semantik kurallarını gözeterek ve 3)Kuranın ideal tatbikatı olan Resulün sünnetine bakarak, Nisa 34’teki vadribuhunne ifadesine Kuranın bu kelimeye yüklediği manalardan biri olan ‘yerleştirme’ manasını yüklüyoruz. Aksi halde sırf geleneksel fıkıh ve tefsir kaynakları öyle diyor diye bu ayete dövme manası yüklemek yukarıda zikredilen onlarca ayeti görmezden gelmek manasına geldiği gibi Resulün sünnetini de görmezden gelmektir.
.
18)Son olarak, ayetlere muhalif bazı rivayetleri kabul etmediğimiz için bizi sünnet inkârcısı ilan eden çevrelere de şunu soruyoruz; Sizler de biliyor ve kabul ediyorsunuz ki, Nebimiz, hiçbir hanımına bir fiske dahi kondurmamış ve müminleri de ‘Sizden biri hanımını köle gibi dövecek, gece vakti de onunla aynı yatağa girecek, öyle mi?(3) diyerek bundan men etmiştir. O halde neden ‘demek ki Nisa 34 ile kadınların dövülmesi emredilmiş olamaz, öyle olsa idi Nebimiz böyle söylemezdi’ demiyorsunuz da ‘ evet Nebimiz eşlerini asla dövmedi ve herkesi de bundan men etti ama Kuran dövmeyi emrediyor’ diyorsunuz. Sizin sünnet anlayışınız bu mu? Resul, Allah’ın tavsiyesini iptal mi ediyor tatbik mi?
.
1) Mustafa Öztürk, Kur’anın tarihsel bir hitap oluş keyfiyeti, İslami İlimler Dergisi, Yıl 1, Sayı 2, Güz 2006 (59-77)
2) Mustafa Öztürk, Kur’anı-ı Kerim Meali, Nisa 34
3) Buhârî, Nikah 93, Tirmizî, Tefsir 91 (Kütüb-i Sitte 864)

KUR’AN VE KADIN….

Nisa 34 ile ilgili paylaşımlarım nedeniyle bazı çevreler, ‘bu ayeti bugünkü koşullara göre değil de 14-15 asır önceki Arap toplumunda var olan kadının statüsünü dikkate alarak anlamak lazım, bu ayet kadınların dövülmesini onaylıyor ama bu evrensel bir ilke değildir, kadının o günkü statüsü nedeni ile erkeklere verilmiş olan bir haktır… vs’ şeklinde –bize göre- özürleri kabahatinden büyük itirazlar yönelttiler.
.
Sanki 15 asır önceki kadın fıtratı farklı imiş ve de o toplumda kadınlar insandan sayılmıyormuş gibi bir hava estiriyorlar!
Cahiliye döneminde belki bu tür yaklaşımlar vardı, onu bilemem, ama Kuranın bize sunduğu kadın profili (Kuranın kadına yaklaşımı) hiç de öyle değil!
.
Hatta sanılanın çok daha ötesinde güçlü, kendinden emin ve hakkını arayabilen bir kadın profili var. Ve Kuran/Allah da bu profili onaylıyor. İşte ispatı;
.
‘’Kocası hakkında seninle tartışan ve (seni) Allah’a şikayet eden kadının sözünü Allah işitti. (Evet) Allah ikinizin konuşmasını da dinledi. Çünkü Allah işitir ve görür.’’ (Mücadile 58/1)
.
Evet, bir kadın -aynı zamanda bir devlet başkanı olan- Nebimize geliyor ve sorununu ona iletiyor, ama ondan istediği (fıtratının kabul ettiği) şekilde bir cevap alamayınca da onunla tartışıyor. Evet, evet, onunla tartışıyor. Çatır çatır hakkını arıyor. Baktı ki olmuyor o zaman da ellerini Allaha açarak, onu Allaha şikayet ediyor. Peki sonuç ne oluyor? Allah/Kuran bu kadının beklediği çözümü ayetleri ile gönderiyor (Mücadile 2-4).
.
Gördünüz mü öz güveni? Gördünüz mü Kuranın kadına verdiği statüyü? Böyle bir kadın mı ikinci sınıf ve ezik oluyor?
.
Şimdi –erkek egemen rivayet kültürü ile şekillenen kadın algısını zihnimizden atalım da- Nisa 34 ile aynı dönemde ve aynı topluma nazil olan kadınlarla ilgili şu ayetleri birlikte okuyalım;
.
“Mü’min erkekler ve mü’min kadınlar birbirlerinin dostları/velileridirler. İyiliği emreder, kötülükten sakındırırlar… Allah, mü’min erkeklere ve mü’min kadınlara içinde ebedi kalacakları, altından ırmaklar akan cennetler ve Adn cennetlerinde güzel meskenler vaadetmiştir. Allah’ın rızası ise en büyüktür. İşte büyük kurtuluş budur.” (Tevbe 9/ 71-73)
.
‘’Ey Nebî! Eşlerinizi boşadığınızda onları iddetleri içinde boşayın ve iddetlerini de sayın. Rabbiniz Allah’tan çekinin de açık bir fuhuş yapmamışlarsa onları EVLERİNDEN ÇIKARMAYIN. … Sürelerinin sonuna geldiklerinde kadınları ya MARUF ile tutun ya da MARUF ile ayırın…’’ (Talak 65/1,2)
.
‘’(Dönüşü mümkün olan) Boşama iki defa olur. Bundan sonrası ise ya İYİLİKLE GEÇİNMEK ya da GÜZELLİKLE AYRILMAK gerekir. Bu durumda kadınlarınıza verdiğiniz şeyleri geri almanız Allah’ın koyduğu sınırları koruyamama endişesi haricinde sizin için helâl değildir.’’ (Bakara 2/229)
.
‘‘Mehirlerini kesinleştirdiğiniz kadınları ilişkiye girmeden boşarsanız, kesinleşen mehrin yarısını vermelisiniz. Kadınlar veya nikâh düğümü elinde olan eş hakkından vazgeçerse başka. (Ey erkekler!) Sizin hakkınızdan vazgeçmeniz/AFFETMENİZ takvâ açısından daha uygundur. Aranızdaki farkı unutmayın. Yaptığınız her şeyi gören Allah’tır.’’ (Bakara 2/237)
.
‘’Yanlarında sükûn bulasınız diye sizin için kendi türünüzden eşler yaratması Allah’ın ayetlerindendir. O (Allah) aranıza SEVGİ ve MERHAMET de koymuştur...’’ (Rum 30/21)
.
‘’Ey iman edenler! Eşlerinizden ve çocuklarınızdan size düşmanlık edenler olabilir, onlara karşı dikkatli olun. Ancak onları AFFEDER, YENİ BİR SAYFA AÇAR ve BAĞIŞLARSANIZ, bilin ki Allah da sizi bağışlar ve ikramda bulunur.’’ (Teğabun 64/14)
.
Şimdi, Nisa 34 ile aynı dönemde ve aynı topluma inen ve kadınların hiçbir surette incitilmemesini öğütleyen, onları sevgi ve merhamet ögesi olarak tanımlayan bu ayetlerden sonra, hala, ‘Evet, Nisa 34 ile kadınların dövülmesi emrediliyor ama bu o günkü topluma özgü bir şey idi, neden kadının o günkü konumunu dikkate almıyorsunuz canım?’ diyebilecek misiniz?

Zeki Bayraktar

Neden Avrupa?

2018-03-07T01:40:00.000-08:00

Neden Avrupa? Rönesans

Neden Avrupa?

Kuzey Atlantik'teki büyük bir adada yaşayan insanların Avustralya'nın güneyindeki büyük bir adayı fethetmesi tarihin en tuhaf gelişmelerinden biridir. Cook'un seferinden kısa süre önce Britanya adaları ve genel olarak Batı Avrupa, Akdeniz Dünyası'nın geri kalmış arka bahçesiydi, oralarda pek önemli şeyler olmuyordu. Yegane büyük ve önemli modern öncesi Avrupa İmparatorluğu olan Roma İmparatorluğu bile, gücünün ve zenginliğinin büyük bölümünü Kuzey Afrika, Balkanlar ve Ortadoğu'dan sağlıyordu. Roma İmparatorluğu'nun Batı Avrupa eyaletleri fakir bir Vahşi Batı'ydı ve maden ve köle dışında imparatorluğa çok az katkısı vardı. Kuzey Avrupa o kadar ıssız ve barbardı ki, fethetmeye bile değmezdi.

Ancak 15. yüzyılın sonlarından itibaren Avrupa önemli askeri, siyasi, ekonomik ve kültürel gelişmelere ev sahipliği yapmaya başladı. 1500'le 1750 arasında, Batı Avrupa hızla ilerleyerek "Dış Dünya"nın, yani iki Amerika kıtasının ve okyanusların efendisi haline geldi, yine de Avrupa-Asya'nın büyük güçlerinin karşısında yeterli değildi.

Avrupalılar Amerika'yı fethederek denizlerde üstünlük kurdu çünkü Asya güçleri bunlarla ilgilenmemişti. Modern dönemin başlangıcı Akdeniz'de Osmanlı İmparatorluğu, İran'da Safevi İmparatorluğu, Hindistan'da Babür İmparatorluğu ve Çin'de Ming ve Qing hanedanları için altın çağdı. Bu devletler hem yönettikleri toprakları ciddi ölçüde genişletti, hem de öncesinde benzeri görülmemiş ekonomik ve demografik büyümeye tanık oldular. 1775 yılında Asya dünya ekonomisinin yüzde 80'i demekti. Hindistan ve Çin'in ekonomileri tüm dünya üretiminin üçte ikisini karşılıyordu; Avrupa ekonomik bir cüceydi.

Küresel gücün merkezi ancak 1759'la 1850 yılları arasında, Avrupalılar Asya güçlerini bir dizi savaşta yenip Asya'nın geniş bölgelerini fethedince Avrupa'ya kaydı. 1900 yılında Avrupalılar, dünya ekonomisinin ve topraklarının çoğunu kontrol ediyordu. 1950'de Batı Avrupa ve ABD, küresel üretimin yarısından fazlasını gerçekleştiriyordu, Çin'in payı ise yüzde 5'e inmişti.[93] Avrupa şemsiyesi altında yeni bir küresel düzen ve kültür ortaya çıktı. Bugün tüm insanlar, itiraf etmek istemeseler bile, giyim kuşamda, düşüncede ve zevkte Avrupalıdır. Söylemde çok katı Avrupa karşıtı olabilirler ama gezegendeki neredeyse herkes siyaset, tıp, savaş ve ekonomiyi Avrupa'nın gözlerinden görüyor, Avrupa melodileriyle yazılmış ve Avrupa dillerinde söylenen müzikleri dinliyor. Yakın bir gelecekte küresel boyutta üstünlüğü kurmaya aday günümüzün gelişen Çin ekonomisi bile, Avrupa tipi bir üretim ve finans modeli üzerine kuruludur.

Avrasya'nın bu soğuk ve önemsiz köşesindeki insanlar nasıl bu yalıtılmışlığı kırarak tüm dünyayı fethetti? Genelde bu konuda Avrupa'nın bilim insanları övgüye mazhar olur. 1850'lerden itibaren Avrupalıların hâkimiyetinin, teknolojik sihirbazlık ve askeri, endüstriyel ve bilimsel sanayi üzerine kurulu olduğunu tartışmaya gerek yok. Geç modern çağdaki tüm başarılı imparatorluklar, teknolojik yenilikler elde etmek amacıyla bilimsel araştırmaları destekledi ve pek çok bilim insanı tüm yaşamlarını imparatorluk yöneticileri için yeni silahlar, ilaçlar ve makineler araştırmakla geçirdi. Afrikalı düşmanlarla karşılaşan Avrupalı askerler arasında yaygın bir deyiş "neleri varsa gelsinler, bizim makineli tüfeğimiz var, onların yok," şeklindeydi. Bununla birlikte, sivil amaçlı teknolojilerin de eşit derecede önemi vardı. Konserve gıdalar askerleri besliyor, demiryolları ve buharlı gemiler askerleri ve malzemelerini taşıyor, yeni ilaçlar askerleri, denizcileri ve lokomotif mühendislerini iyileştiriyordu. Bu lojistik ilerlemeler Avrupa'nın Afrika'yı fethinde makineli tüfekten daha büyük rol oynadı.

Ancak 1850'den önce durum böyle değildi. Askeri-endüstriyel-bilimsel sanayi hâlâ emekleme dönemindeydi; Bilimsel Devrim'in meyveleri henüz olgunlaşmamıştı ve Avrupa, Asya ve Afrika güçleri arasındaki teknolojik fark önemsizdi. 1770'de James Cook Avustralyalı Aborjinlerden kesinlikle çok daha üstün bir teknolojiye sahipti, ama Çinliler ve Osmanlılar da öyleydi. O hâlde neden Avustralya Kaptan James Cook tarafından kolonileştirildi de, Kaptan Wan Zhengse ya da Kaptan Hüseyin Paşa tarafından kolonileştirilmedi? 

Daha da önemlisi, madem 1770'de Avrupalıların Müslümanlara, Hintlilere ve Çinlilere karşı belirgin bir teknolojik üstünlüğü yoktu, peki nasıl oldu da bir sonraki yüzyılda kendileriyle dünyanın geri kalanı arasındaki farkı böylesine açabildiler?

Neden askeri-endüstriyel-bilimsel sanayi, örneğin Hindistan'da değil de Avrupa'da gelişti? Neden öne çıktığı İngiltere'nin hemen arkasından Çin değil de Fransa, Almanya ve ABD geldi? Sanayileşmiş ve sanayileşmemiş toplumlar arasındaki fark önemli bir ekonomik ve siyasi etken olduğunda, nasıl oldu da Rusya, İtalya ve Avusturya bu farkı kapamakta başarılı olurken İran, Mısır ve Osmanlı İmparatorluğu başarılı olamadı? İlk sanayi dalgasının teknolojisi görece basitti. Çinlilerin veya Osmanlıların buhar makineleri ve makineli tüfek üretmesi veya demiryolları inşa etmesi bu kadar zor muydu?

Dünyanın ilk ticari demiryolu 1830'da İngiltere'de yapıldı. 1850'de Batı ülkeleri neredeyse 40 bin kilometre demiryoluyla baştan başa örülmüşken, Asya, Afrika ve Latin Amerika'nın tamamında yalnızca 4 bin kilometre ray döşenmişti. 1880'de Batı, 350 bin kilometreden fazla demiryoluna sahip olduğunda, dünyanın geri kalanında bu rakam yalnızca 35 bin kilometreydi (bunun büyük kısmı da İngilizlerin Hindistan'da inşa ettikleriydi). Çin'deki ilk demiryolu ancak 1876'da açılabildi. Uzunluğu 25 kilometreydi ve Avrupalılar tarafından yapılmıştı. Ertesi yıl Çin hükümeti bu demiryolunu yok etti. 1880'e gelindiğinde Çin İmparatorluğu'nda tek bir demiryolu bile yoktu. Türkiye'de ilk demiryoluysa 1858'de açıldı; İzmir'i Seydiköy'e bağlayan hat, daha sonra Aydına kadar uzatıldı. Bir İngiliz şirketi tarafından inşa edilmişti ve İngilizler işletiyordu. Kurulduğu 1923'te, Britanya'nın üç katından fazla toprağı olan Türkiye Cumhuriyeti'nde 4 bin kilometreden az demiryolu vardı.

Çinliler ve Türklerin elinde buhar makinesi gibi teknolojik yenilikler bulunuyordu (bunlar bedavaya kopyalanabilen veya satın alınabilen şeylerdi). Öte yandan, Batı'da ortaya çıkması ve olgunlaşması yüzyıllar süren değerler, mitler, hukuki araçlar ve sosyopolitik yapılar bu ülkelerde mevcut değildi ve bunlar kolayca kopyalanıp içselleştirilemiyordu. Fransa ve ABD İngiltere'nin hemen arkasından hızlıca ilerleyebildi çünkü Fransızlar ve Amerikalılar, zaten İngiliz mitlerinin ve toplumsal yapılarının en önemli kısımlarını paylaşıyorlardı. Çinliler ve Türkler ise hem farklı biçimde düşündükleri hem de toplumlarını farklı şekillerde örgütledikleri için farkı bu denli hızlı kapatamadılar.

Bu açıklama 1500'le 1850 arasındaki döneme ışık tutuyor. Bu dönemde, Avrupa'nın Asya'ya göre belirgin bir teknolojik, siyasi, askeri veya ekonomik avantajları yoktu ama kıta kendine özgü bir potansiyel biriktirdi ve bu potansiyel 1850'lerden sonra, bir anda çok belirgin hâle geldi. 1750'de Avrupa, Çin ve Müslüman dünyası arasındaki görünürdeki eşitlik sadece bir seraptı. İkisi de çok uzun kuleler inşa eden iki inşaat ustası hayal edin. Ustalardan biri ahşap ve çamurdan tuğlalar kullanırken diğeri çelik ve beton kullanıyor. İlk başta iki yöntem arasında çok fark yokmuş gibi görünür çünkü iki kule de birbirine yakın hızda yükselir ve yükseklikleri de benzerdir.

Ancak kritik eşik geçildiğinde, ahşap ve çamurdan yapılan kule ağırlığı taşıyamayarak çöker, çelik ve betondan yapılan kuleyse kat kat büyüyerek gözün göremeyeceği yüksekliğe ulaşır. Avrupa, erken modern çağda, sonradan dünyayı fethetmesini sağlayacak nasıl bir potansiyel geliştirmişti? Bu soruya birbirini tamamlayan iki cevap verilebilir: modern bilim ve kapitalizm. Avrupalılar belirli bir teknolojik üstünlükleri olmadığı sıralarda bile, bilimsel ve kapitalist zihniyetle düşünmeye ve davranmaya alışmışlardı. Teknoloji bolluğu ortaya çıktığında, Avrupalılar bunun hasadını herkesten daha iyi toplayabildi. Dolayısıyla bilim ve kapitalizmin, Avrupa'nın, 21. yüzyılın Avrupa sonrası dünyasına bıraktığı en önemli emperyal miraslar olması tesadüf değildir. Dünyayı artık Avrupa ve Avrupalılar yönetmiyor, ama bilim ve sermaye her zamankinden daha da güçlü. Kapitalizmin zaferleri bir sonraki bölümde detaylı olarak incelenecek. Bu bölümse Avrupa emperyalizmi ve modern bilim arasındaki aşk ilişkisine ayrıldı.

Fetih Zihniyeti

Modern bilim, Avrupa imparatorluklarında ve bu imparatorluklar sayesinde gelişirken, elbette klasik Yunan, Çin, Hint ve Müslüman geleneklerinin eski bilimsel çalışmalarına çok şey borçludur, ancak kendine özgü yapısı ilk defa erken modern dönemde ortaya çıktı ve İspanya, Portekiz, İngiltere, Fransa, Rusya ve Hollanda'nın emperyal genişlemeleriyle el ele ilerledi. Bu erken modern dönem boyunca Çinliler, Hintliler, Müslümanlar, Kızılderililer ve Polinezyalılar Bilimsel Devrime önemli katkılar yapmaya devam ettiler. Müslüman iktisatçıların öngörüleri Adam Smith ve Karl Marx tarafından okundu, Kızılderili doktorları tarafından geliştirilen tedaviler İngiliz tıp metinlerine girdi ve Polinezya'dan toplanan veriler Batı antropolojisinde devrim niteliğinde değişimlerin yolunu açtı. Ancak, 20. yüzyılın ortalarına dek bu sayısız bilimsel keşfi toparlayıp, bu süreç içinde bilimsel disiplinleri yaratanlarsa küresel Avrupa imparatorluklarının yöneticileri ve bilim seçkinleriydi. Uzakdoğu ve İslam dünyası, Avrupa'dakiler kadar MERAKLI ve zeki insanlar yetiştirdiler ama 1500'le 1950 arasında Newton fiziği ya da Darwin biyolojisine yaklaşabilecek herhangi bir şey üretemediler.

Bu Avrupalıların bilime yatkın bir genetik yapıya sahip oldukları veya fizik ve biyoloji alanlarında sonsuza kadar egemen olacakları anlamına gelmiyor. İslam nasıl bir Arap tekeli olarak başlayıp sonradan Türkler ve İranlılar tarafından ele geçirildiyse, modern bilim de bir Avrupa icadı olarak doğmasına rağmen bugün çok etnikli bir girişim haline gelmiş durumdadır. 

PEKİ MODERN BİLİMLE AVRUPA EMPERYALİZMİ ARASINDAKİ İLİŞKİYİ KURAN NEYDİ?

Teknoloji 19. ve 20. yüzyıllarda önemli bir etkendi ama modern çağın başlangıcında etkisi ve önemi sınırlıydı. Önemli nokta, bitki arayan botanikçiyle koloni arayan denizci subayının benzer bir zihniyeti paylaşmalarıydı. Hem bilim insanı hem de fatih, işe ilk önce CEHALETLERİNİN FARKINA VARARAK BAŞLADILAR, ikisi de "uzaklarda ne olup bittiğini BİLMİYORUM," dedi ve ikisi de yeni keşifler yapma ihtiyacını hissetti; sonuç olarak, her ikisi de keşfedecekleri bu yeni bilginin onları dünyanın efendileri yapmasını umuyorlardı.

Avrupa emperyalizmi, dünyadaki diğer emperyal projelerden tamamen farklıydı. Daha önceki imparatorluklar dünyayı zaten anladıklarını düşünüyorlar ve fetihleri sadece kendi dünya görüşlerini yaymak için gerçekleştiriyorlardı. Örneğin Araplar Mısır'ı, İspanya'yı ve Hindistan'ı bilmedikleri bir şey bulmak için fethetmediler. Romalılar, Moğollar ve Aztekler yeni toprakları güç ve zenginlik için büyük bir hırsla fethettiler, ama bilgi için değil. 

Buna karşın, Avrupalı emperyalistler yeni topraklar yanında yeni bilgiler edinmek amacını da güderek uzak topraklara yelken açtılar. James Cook bu şekilde düşünen ilk kaşif değildi. 15. ve 16. yüzyılın Portekizli ve İspanyol gezginleri bunu zaten yapıyorlardı. Denizci Prens Henry ve Vasco da Gama, Afrika kıyılarını keşfettiler ve bunu yaparken çeşitli ada ve körfezleri ele geçirdiler. Kristof Kolomb Amerika'yı "keşfettiği" anda, bu yeni topraklar üzerinde İspanya kralı adına egemenlik ilan etti. Ferdinand Macellan dünyanın etrafını dolaşırken, İspanyollar da Filipinler'i fethetti.

Zaman geçtikçe bilginin fethiyle toprağın fethi birbirine daha da sıkı bağlandı. 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa'dan yola çıkan neredeyse her önemli askeri seferde, bilim insanları da mevcuttu. Napolyon 1798'de Mısır'ı işgal ettiğinde yanında götürdüğü 165 bilim insanı, buldukları diğer şeylere ek olarak Ejiptoloji (Mısırbilim) olarak bilinen yepyeni bir disiplin kurdular ve din, dilbilim ve botaniğe önemli katkılarda bulundular.

Bilgisizlik ile cahillik farklı kavramlardır.

Bigisiz birine anlatırsınız öğrenir ancak 
cahile anlatamazsınız çünkü o zaten biliyordur.

1831'de Kraliyet Donanması HMS Beagle adlı gemiyi Güney Amerika, Falkland Adaları ve Galapagos Adaları'nın kıyılarının haritasını çıkarması için yolladı. Donanma bir savaş durumunda daha hazırlıklı olmak için bu bilgilere ihtiyaç duyuyordu. Geminin kaptanı amatör bir bilim insanıydı ve yolda karşılaşabilecekleri jeolojik oluşumları incelemesi için gemiye bir de jeolog çağırdı. Pek çok uzman kaptanın jeolog önerisini geri çevirince, o da Cambridge Üniversitesi'nden yeni mezun olmuş 22 yaşındaki Charles Darwin'e teklif götürdü. Darwin Anglikan papazı olmak üzere eğitim görmüştü ama İncil'den ziyade jeolojiye ve doğa bilimlerine ilgi duyuyordu. Bu fırsata balıklama atladı, gerisini de biliyoruz zaten. Kaptan seyahat boyunca zamanını askeri haritalar çizerek geçirirken, Darwin sonradan evrim teorisini ortaya çıkaracak olan öngörülerini formüle etti ve ampirik veriler topladı.

Boş Haritalar

Modern "keşfet-fethet" zihniyeti haritalarımızın gelişimiyle gayet iyi özetlenebilir. Pek çok kültür modern çağdan çok önceleri de haritalar yaptılar. Elbette bunların hiçbiri dünyanın tamamını bilmiyordu. Hiçbir Afrika-Asya kültürü Amerika'yı, hiçbir Amerikan kültürü de Afrika-Asya'yı bilmiyordu. Bilinmeyen yerler dışarıda bırakıldı veya hayali canavarlar veya harikalarla dolduruldu. Bu haritalarda hiç boş yer yoktu, hepsi tüm dünyanın gayet iyi bilindiği izlenimini veriyordu.

15. ve 16. yüzyıllarda Avrupalılar, pek çok boşluğu olan haritalar yapmaya başladılar, bu da Avrupa'nın emperyal hırslarının yanı sıra bilimsel zihniyetin gelişmeye başladığının da işaretiydi. Boş haritalar hem psikolojik hem de ideolojik olarak önemli bir kırılma noktasıydı ve Avrupalıların dünyanın önemli bir bölümü hakkındaki CEHALETİNİN İTİRAFIYDI.

En önemli kırılma noktası 1492'de Kristof Kolomb İspanya'dan batıya doğru yelken açıp Doğu Asya'ya giden yeni bir yol aradığında gerçekleşti. Kolomb hâlâ eski "tam" dünya haritalarına inanıyordu, bu haritaları kullanarak Japonya'nın, İspanya'nın yedi bin kilometre batısında olduğunu hesaplamıştı. Normalde Doğu Asya'yı İspanya'dan 20 bin kilometre ve hiç bilinmeyen bir kıta ayırıyordu. 12 Ekim 1492'nin sabahında Kolomb'un gemileri bilinmeyen kıtayla tanıştı. Juan Rodriguez Bermejo, Pinta'nın direğinden şu an Bahamalar olarak bildiğimiz adayı fark etti ve "Kara göründü!" diye bağırdı.

Kolomb Doğu Asya'nın açıklarındaki bir adaya vardıklarını sanıyordu. Orada karşılaştığı insanlara "Hintli" adını verdi çünkü Doğu Hindistan Adalarına (bugün Doğu Hint Adaları veya Endonezya takımadaları olarak adlandırdığımız bölge) vardığını sanıyordu. Kolomb bu hatayı ömrünün sonuna kadar sürdürdü. Kendisi ve o çağda yaşayan pek çok insana göre hiç bilinmeyen, tamamen yeni bir kıta keşfetmiş olması düşünülemezdi. Binlerce yıldır, büyük düşünürler ve akademisyenlerle asla yanılmayan KUTSAL METİNLER sadece Avrupa, Afrika ve Asya'dan bahsetmişti. Hepsi yanılıyor olabilir miydi?  İncil dünyanın yarısını es geçmiş olabilir miydi? Bu tıpkı 1969'da Ay'a doğru giderken Apollo 11'in, o ana kadar bilinmeyen, bir şekilde hiçbir gözlemin tespit etmeyi başaramadığı ve dünyanın etrafında dönmekte olan başka bir aya çarpması gibiydi. Kolomb'un cehaletini inkar etmesi, her şeye rağmen ortaçağ insanı olduğunun kanıtıydı; tüm dünyayı bildiğine kesinlikle emindi ve çığır açıcı keşfine rağmen gene de farklı düşünemedi.

İlk modern insan, Amerika'ya 1499-1504 yılları arasında pek çok kez seyahat eden İtalyan denizci Amerigo Vespucci'ydi. 1502'yle 1504 arasındaki seyahatlerini anlatan iki metin Avrupa'da yayımlandı. Bu metinler Vespucci'ye atfedilmişti ve Kolomb tarafından keşfedilen yeni toprakların Doğu Asya açıklarındaki adalar değil, kutsal metinlerin, eski coğrafyacıların ve şimdiki Avrupalıların bilmedikleri yepyeni topraklar olduğundan bahsediyordu. 1507'de bu iddialara ikna olan Martin Waldseemüller adında saygın bir haritacı güncelleştirilmiş bir dünya haritası yayımladı ve bu harita Avrupa'dan batıya yapılan seferlerin ayrı bir kıtaya vardığını gösteren ilk haritaydı. Waldseemüller'in haritaya bir de isim koyması gerekiyordu. Yanlışlıkla Amerigo Vespucci'nin buraları keşfeden kişi olduğunu düşünüp bu kıtaya ismini vererek onurlandırdı: Amerika. Waldseemüller haritası çok popüler oldu ve pek çok başka haritacı tarafından da kopyalandı, böylece kıtaya verdiği isim yayılmış oldu. Dünyanın bir çeyreğinin ve yedi kıtasından ikisinin, cehaletini kabul etmekten öte marifeti bulunmayan bir İtalyan'ın adını almasıysa ilahi adaletin tecellisidir.

Amerika'nın keşfi Bilimsel Devrim'in temelinde yer alır; Avrupalılara güncel gözlemlerin geçmiş geleneklerden daha doğru olduğunu öğretmekle kalmamış, Amerika'yı fethetme arzusuyla yeni bilgiye son derece hızlı ulaşmak istemelerini de sağlamıştır. Bu geniş toprakları kontrol etmek için coğrafyası, iklimi, florası, faunası, dilleri, kültürleri ve tarihi hakkında olağanüstü miktarda veri toplamaları gerekiyordu. Dini metinler, eski coğrafya kitapları ve eski sözlü gelenekler bir işe yaramazdı. O andan itibaren hem Avrupalı coğrafyacılar hem de her alandan Avrupalı araştırmacılar, içlerinde sonradan doldurulacak boşluklar olan haritalar yapmaya başladılar, böylelikle mükemmel olmadıklarını ve cehaletlerini itiraf ediyorlardı.

Avrupalılar tıpkı bir mıknatısın kendilerini çekmesi gibi haritadaki boşluklara kapılıp zamanla buraları doldurmaya giriştiler. 15. ve 16. yüzyıllar boyunca Afrika'nın etrafını dolaştılar, Amerika'yı keşfettiler, Pasifik ve Hint okyanuslarını aştılar ve tüm dünya çapında bir koloni ağı oluşturdular, böylelikle ilk gerçek anlamda küresel imparatorlukları ve ilk küresel ticaret ağını kurdular. Avrupa'nın emperyal seferleri dünya tarihini değiştirdi: Tarih artık birbirinden kopuk bir dizi halkın ve kültürün değil, tek ve bütünleşmiş bir insan toplumunun tarihi haline geldi.

Asya'nın büyük imparatorlukları (Osmanlı, Safevi, Babür ve Çin) Avrupalıların büyük bir keşif yaptığını hemen duymuşlardı ama buna hiç ilgi göstermediler. Dünyanın Asya etrafında döndüğüne inanmaya devam ettiler ve Avrupalılarla, Amerika'nın veya Atlantik'le Pasifik'teki yeni deniz yollarının kontrolü için rekabet etmeye girişmediler. İskoçya ve Danimarka gibi küçük Avrupa krallıkları bile Amerika'ya keşif ve fetih seferleri düzenlerken, İslam dünyasından, Hindistan'dan ya da Çin'den Amerika'ya ne keşif ne de fetih için hiçbir sefer yapılmadı. Amerika'ya askeri sefer gönderen ilk Avrupalı olmayan güç Japonya'ydı. Bu da Haziran 1942'de gerçekleşti ve bir Japon filosu Alaska kıyılarındaki iki küçük ada olan Kiska ve Attu'yu işgal ederek 10 ABD askerini ve bir köpeği tutsak etti. Japonlar bundan sonra ana karaya daha fazla yaklaşamadılar.

Osmanlıların veya Çinlilerin çok uzakta olduğunu veya gerekli teknolojik, ekonomik veya askeri araçlara sahip olmadıklarını öne sürmek doğru değildir. Zheng He'yi 1420'lerde Çin'den Doğu Afrika'ya gönderen kaynaklar, Amerika'ya gitmesi için yeter de artardı bile, ama Çinliler bununla ilgilenmiyorlardı. Amerika'yı gösteren ilk Çin yapımı dünya haritası ancak 1602'de yapılmıştı, o da bir Avrupalı misyoner tarafından!

Tam üç yüz yıl boyunca Avrupalılar Amerika, Okyanusya, Atlantik Okyanusu ve Pasifik Okyanusu'nda tartışmasız bir üstünlük kurdular; bu bölgelerdeki kayda değer çatışmalar da ancak farklı Avrupa güçleri arasındaydı. Avrupalılar tarafından ele geçirilmiş kaynaklar ve zenginlik, en sonunda Avrupalıların Asya'yı da işgal edip imparatorlukları yok ederek aralarında bölüşmelerini sağladı. Osmanlılar, İranlılar, Hintliler ve Çinliler durumu fark edip gelişmelere dikkat etmeye başladıklarında artık çok geçti. Yuval Noah Harari

Resim Heykel yapmak Şirk mi?

2018-02-12T07:57:00.000-08:00

Hadislere göre, resim haram-şirk

Hadislere göre resim heykel gibi canlı figürlerin bire bir benzerini/kopyasını yapmaya çalışmak/yapmak şirktir.

Bu konu da istemediğimiz kadar hadis vardır. Ancak bir şeyin önceden şirk olmayıp şimdi şirk olamayacağını bilen müçtehitler resim, heykel gibi sanatların şirk olduğunu söyleyemezler, bunları yapama niyetine göre şirk olabileceğini söylerler.

Daha önceden resim, heykel gibi sanatlar haram olmadığını ama zamanla bunlar vesilelikten (seddü'z-zerâi' / seddü'z-zerîa) gaye hâline getirilip Allah yerine tapılır olunca haram kılınmış denilir. Ancak hadislere göre resim, heykel gibi sanatlar ŞİRKTİR!

Bu sebeple en şiddetli azaba düçar olacaklardır. Hadisçiler hadislerin içinden işlerini geleni seçip istedikleri gibi yorumluyorlar. Geneline bak(a)mıyorlar. Yazıyı uzun tutmamak adına hadislere göre resim heykel gibi tasvirlerin şirk olduğunu göstermek için bir kaç tane örnek verilecek.

Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir seferden geldi. Ben de üzerinde resimler bulunan bir perdeyi rafın üzerine örtmüştüm. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onu görünce yerinden çıkarıp YIRTTI ve şöyle buyurdu:

−“Kıyamet gününde insanların EN ŞİDDETLİ azablıları, Allah’ın yaratmasına BENZETMEYE çalışan kimselerdir!”

Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:“Bende o perdeyi bir veya iki yastık yaptım.”
(Müslim 2109/98, Buhari 5957, 5958, Nesei 5320, 5321, 5322, 532)

Kur'ana göre en şiddetli azabı kimler görecek?

Şirk işleyenler. Bunu nebi bilmiyor olabilir mi?

Bu hadislere göre resim, fotoğraf, heykel, robot, üç boyutlu canlı nesneleri yapanlar en şiddetli azaba uğrayacaklardır çünkü şirk işlemektedirler. Bunun farkında olanlar artık resim yapmanın şirk olmadığını bir şartla söylüyor. Eğer Allah'ın yaratmasına benzer yaratma iddiasında/niyetinde bulunulmazsa şirk değildir ancak bu iddia/niyet ile kalem oynatılırsa şirk olur diyorlar.

Hadisler böyle söylemiyor ancak öyle söylediğini varsayalım.

Bilim adamları bir maymunu klonladı niyetleri ve iddiaları Allah'ın yaratmasına benzer yaratma iddiasında bulunmak değil bu durumda şirk işlemiş olmuyorlar? Diyebiliyorlar mı?

İbnu Abbas (radıyallâhu anhümâ) anlatıyor: "Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:

"Kim resim yaparsa, Allah onu Kıyamet günü, yaptığı resim sebebiyle, onlara ruh üfleyinceye KADAR AZAB eder HİÇ BİR zaman da ruh üfleyici değildir"

(Buhâri, Ta'bir 45, Tirmizî, Libâs 19, (1751) Nesâî, Zinet 114, (8, 215)

Bu ve benzeri hadislere göre hiç bir canlı kopyalanamaz/benzeri yapılamaz ruh üflenemez/canlandırılamaz. Eğer canlandırmayı başarırsa azaptan muaf olacak.

Şimdi bu artık hayal değil gerçek. Hadislere göre bu kişiler azap görmeyecek çünkü benzerini yapıp ruh üflediler/canlandırdılar.
Bir canlı benzer şekilde yapılmak iddiası/inancı/niyetiyle kalem oynatılsa bile şirk oluyorsa.

İsa a.s hangi amaçla/iddia ile kuş heykeli yapıyor.

Eğer bu fiiller şirk ise Allah hiç nebisine şirk işleterek bir mucize gösterir mi?
Allah'ın mucize göstermek için bin bir türlü alternatifi vardır. Bu kadar alternatif arasından tutup ta şirk içeren bir mucize göstermesi düşünülemez.

Bu yöntem ile sınırsız sayıda kopya yaratmak mümkün, çünkü fetal fibroblastlardan alınıyor hücreler. Bunlardan da sınırsız sayıda elde etmemiz mümkün.
Bilim adamlarının AMACI zaten dinleri yalanlamak ya da bilimin gücünü din(i)darlara ispatlamak değil.

Din(i)darlar oturdukları yerden şirk, haram demeye devam ededursunlar, amaç ileride kanser ya da bir organ yetmezliği ile baş etmek zorunda kalırlarsa, tüm bilim düşmanlıklarına rağmen onları da sağ tutabilmek.

Kur'an'da canlı varlıklarının resimlerini çizmenin, karikatürlerini veya heykellerini yapmanın haramlığıyla ilgili bir şey yoktur. Aksine aşağıda belirteceğimiz ayetlerde bunun helalliğinin faydalarıyla ilgili şeyler vardır.

Yüce Allah, İsa a.s'ın kuş heykeli yapmasından memnuniyetle bahseder: "İznimle topraktan kuş şeklinde bir şey yaratır, sonra ona üflerdin de yine iznimle kuş oluverirdi." (Maide 5/110). Mesih a.s, topraktan kuş şeklinde bir şey yapıyordu. Hiç şüphesiz bu bir heykeldir. Bu heykel, daha sonra Allah'ın izniyle gerçek bir kuş olmuştu. Bu olay İsa a.s'ın Allah'ın elçisi olduğunun delillerinden biridir.

Bazıları bu ayetin, canlı varlıkların resim ve heykelinin yapılmasının helalliğine delil olmayacağını düşünebilir. Zira böyle mucizevi bir olayın, resim ve heykel gibi genel bir hükme delil teşkil etmeyeceği savunulabilir.

Bu itiraz makul değildir. Çünkü hiçbir nebi, haram olan bir şey yaparak bunu insanlara mucize olarak sunamaz. Aşağıdaki ayetler şüphelerini kesin olarak gidermektedir:

Yüce Allah, Süleyman a.s ve hizmetine verdiği cinler hakkında şu olumlu ifadeleri kullanır: "Süleyman ne isterse onu yapıyorlardı; değerli meskenler, heykeller, büyük havuzlara benzer çanaklar ve sabit kazanlar yaparlardı. Ey Davut ailesi! Şükredin! Kullarımdan şükredenler pek azdır." (Sebe 34/13).

Bu ayet, kesin olarak Allah'ın nebisi Süleyman a.s'ın heykeller yapılmasını emrettiğini gösteriyor. Hiçbir nebi, haddini bilmezce, haram olan bir şeyi emredemez. Aksine Yüce Allah, cinlerin Süleyman a.s'a heykeller yapmasını bize olumlu bir şekilde aktarıyor, hatta ayetin sonunda bu sayılanların şükür gerektiren işler olduğunu vurguluyor.

______________________________________________________________________________

Örnekler:

Hz Âişe (radıyallâhu anhâ) anlatıyor: "Resülullah (aleyhissalâtu vesselâm) bir seferden dönmüştü (O yokken) ben, yüklüğün önüne, üzerinde resimler bulunan bir bez çekmiştim Resülullah perdeyi görünce, çekip attı, (öfkeden) yüzü de renklenmişti "Ey Âişe! buyurdular, bil ki, Kıyamet günü insanların en çok azab görecek olanı Allah'ın yarattıklarını taklid edenlerdir"
Hz Âişe rivayetine devamla dedi ki: "Biz o bezi kestik bir veya iki minder yaptık"

Buhâri, Libâs 91, 95 Müslim, Libâs 87, (2105) Muvatta, İsti'zân 8, (2, 966, 967) Nesâî, Zînet 112, 113, (8, 213) İbnu Mace, Libâs 45, (3653)

Kur'an da Evlatlık edinmek yasaklandı mı?

2018-02-10T08:10:00.003-08:00

KURAN'IN İNDİĞİ DÖNEMDE BİLE İŞLEVSİZ KALAN,
ALLAH’IN MURADINA ULAŞAMADIĞI, YANLIŞ ÖNGÖRÜDE BULUNDUĞU AYETLER VAR MI?

EVLATLIK MI, EVLATLIK ANLAYIŞI MI KALDIRILDI?

33:4 “Allah, bir adamın göğüs boşluğunda iki kalp yaratmamıştır. Zıhar yaptığınız eşlerinizi sizin anneniz yapmamıştır, evlatlıklarınızı da sizin oğullarınız kılmamıştır. Bu konularda söylediğiniz sözler, ağızlarınızın bir lakırdısıdır. Allah, hakkı söyler ve O, gerçek yola kılavuzlar.”

33:5 “Evlatlıklarınızı öz babalarına nispet ederek çağırın! Böyle yapmanız Allah katında adalete daha uygundur. Eğer onların babalarını bilmiyorsanız, o takdirde onlar sizin din kardeşleriniz ve dostlarınızdır. Yanılarak işlediğiniz şeyde, üzerinize günah yoktur; fakat kalplerinizin kastetmiş oldukları müstesna. Ve Allah Gafûr ve Rahîm'dir.”

33:37 “Hani sen Allah'ın nimetlendirdiği, senin de lütufta bulunduğun kişiye "Eşini yanında tut, Allah'tan kork!" diyordun ama Allah'ın açıklayacağı bir şeyi de içinde saklıyordun; insanlardan çekiniyordun. Oysaki kendisinden korkmana Allah daha layıktır. Zeyd o kadından ilişiğini kesince onu sana nikâhladık ki, evlatlıkları eşleriyle ilişkilerini kestiklerinde, müminler için o kadınlarla evlenmede bir güçlük olmasın. Zaten Allah'ın emri yerine getirilmiştir.”
__

Geleneğin çoğunluğuna göre, evlatlık edinmek 33:4 ayeti ile yasaklanmıştır.

Durum bu ise, yukarıdaki ayetler kişiye/kişilere özel inen işlevsiz, tarihsel ayetlerdir.
Bir dinin yetimleri yarım yamalak gözettiği düşünülebilir mi?

Evlatlıklarınıza, onun gerçekten öz evladınız olmadığını söyleyin(33:5) deniliyor. Ancak biz evlatlık edinemiyoruz ki (33:4 ) evlatlığımıza öz evlat olmadığını söyleyebilelim.

Yine, Müminlerin evlatlıklarının eski eşi ile evlenmek isterse bu Müminlere zor gelmemesi için Peygamber ile Zeynep’in evlendirildiği (33:37) bildiriliyor. Ancak biz evlatlık edinemiyoruz ki evlatlığımızın eski eşi ile evlenebilelim. Yani Allah’ın örnek olarak evlendirdiği, Nebiyi örnek almak istediğimizde, yine Allah’ın engellemesi (33:4) ile karşılaşıyoruz.

Yine, “yetimleri gözetin beraber yaşayabilirsiniz onlar sizin kardeşiniz” 2:220 yetimlerin övüldüğü ayetten hareketle yetimleri gözetip evlatlık edinip, koruyucu aile olup; Allah’ın övgüsüne mazhar olmak istediğimizde yine Allah’ın engellemesi ile Allah’ın övgüsüne mazhar olamıyoruz.

Hadi bizi geçtik bu ayetin muhatapları, evlatlığı olan sahabeler bile evlatlıkların eski eşi ile evlendiğine dair bir rivayet yok (zaten olsa müşrikler tarafından propaganda olarak kullanırlardı). Yani bazı sahabeler sanki evlatlığının eski eşi ile evlenmek istiyor ama çekindiği için evlenemiyor değil. Sahabeler bu ayetten nasıl bir ders çıkarabiliriz deyip örfe aykırı olan bir davranışı (Allah’ın emrini) insanları takmamak Allah’ın bize gösterdiği, tavsiye ettiği en büyük sünnettir diyerek evlatlıklarının eski eşi ile evlenmemişler. İslam tarihinde Peygamberden başka evlatlığının eski eşi ile evlenen yok.

::: Allah’ın yetimleri övdüğünü düşünecek olursak evlatlığı kaldırması için bu evlilikteki amacı yetimleri gözetmekten çok daha ulu bir amacı/muradı olmalı değil mi?

İnsan sormadan edemiyor! Allah Yusuf’un olayındaki gibi; Nebinin Zeynep’e duyduğu arzu hissini neden köreltmedi/engellemedi de arzusunu yerine getirme gereği duydu? İnsanın her nefsi arzusunun yerine getirilmesi mi gerekiyor?

::: Kur’an neden Arapların örfünü varsayılan olarak din/yasa kabul ediyor?

Evlenilmesi HARAM olanlar listesinde(4:32) evlatlığın eski eşi zaten YOK. Şayet 33:4 ayeti evlatlık edinmeyi (Arapların evlatlıklarını öz evlat olarak saydığı ve bu nedenle evlatlığın eski eşi ile evlenebilmesi için ) yasaklıyorsa bu; Allah’ın Arapların örflerini varsayılan olarak din kabul ettiğini gösteriyor. Ayrıca eğer durum bu ise yasak örfe göre değişiyor demektir.

Çıkan Tablo: Evlatlığın yasakladığını varsayar isek, Allah’ın daha önce “yetimleri gözetin onlarla beraber yaşayabilirsiniz onlar sizin kardeşiniz(2:220)” diyerek övdüğü yetimlerin gözetildiği evlatlık edinmeyi sırf bir kişinin/kişilerin nefsi arzusu için özel olarak yasaklandığını anlıyoruz. Nebiyi saymazsak( çünkü onu Allah evlendirdi) indiği dönemde bile hiç kimse bu ayeti uygulamamış ayetin işlevsiz/işe yarmaz, tarihsel kalmış olduğunu kabul etmek zorundayız.

BU EVLİLİKTEKİ ALLAH’IN MURADI; İSTER AŞK OLSUN, İSTER KORUMA, İSTER KAST SİSTEMİNİ KALDIRMAK OLSUN, İSTER BAŞKA BİR ŞEY!

EVLATLIK KALDIRILDIĞINDA; ALLAH, YAPTIRDIĞI BU EVLİLİK İLE YANLIŞ ÖNGÖRÜ DE BULUNMUŞ DEMEKTİR.

Allah evlatlığı olan bazı sahabeler evlatlığının eski eşi ile evlenmek istiyor ama çekindiği için evlenemiyor diye düşünüp örnek olması açısından “Müminlere zor gelmemesi için Peygamber ile Zeynep’i evlendirdiğini” belirtiyor. Ancak yanlış bir öngörü de bulunmuş çünkü evlatlığı olan hiç bir sahabe evlatlığının eski eşi ile evlenmedi(Bu ayetlerin bize hitap ettiğini varsayarsak ön görünün yanlış olmadığını söyleyebiliriz).* Zaten evlenen olsa idi müşrikler bunu propaganda malzemesi yapıp tepkilerini dile getirir, rivayetlerde karşımıza çıkardı.

Allah’ın nebi ile Zeynep’i evlendirmesinde bir amaç/maksat var (amaç x olsun) bu amaç için evlatlık kurumunun kaldırıldığını varsaydığımızda;

Allah’ın maksadına/muradına ulaşamadığını görüyoruz. Çünkü Nebiyi saymazsak(onu Allah evlendirdiği için) ne ayetin indiği dönemde uygulanabildi ne de şimdi biz uygulayabiliyoruz.

*Evlenen olduğunu varsayalım, Allah’ın maksadına sadece bir kaç kişi uygulayabilmiş ve son bulmuş.

* Bu ayet sadece nebi için indi diyemezsiniz. Müminlere zor gelmemesi için deniliyor.

Evreni yaratan yüce güç verdiği hükmün sebep sonuç ilişkisini görememiş mi? Bu güç Kadir-i Mutlak değil mi? Gönderdiği emirlerin ne sonuç getireceğini bilmiyor mu? Bu kadar beceriksiz mi?

Çıkan Tablo: Allah’ın yetimleri övdüğünü düşünecek olursak evlatlığı kaldırması için bu evlilikteki amacı yetimleri gözetmekten çok daha ulu bir amacı/muradı olmalı diyoruz ama bu muradın ne olduğu bile belli değil.

Bir kaç kişinin nefsi için inen hiç bir işe yaramayan ayet, dahası Evlatlık kaldırılarak Allah’ın ön görüsü tutmadığı gibi olan yetimlere olmuş.

Evlatlık kaldırılarak; Kaş yapayım derken göz çıkarılmış.

EVLATLIK MI? EVLATLIK ANLAYIŞI/ÖRFÜ MÜ KALDIRILDI?

Arapların Zıhar Anlayışı/Örfü:

Kuran evlatlik kaldirildi mi?

Bir kimsenin karısına “Sen bana anamın sırtı gibisin.” demesi veya onun bir uzvunu kendine haram olan kadınlardan birinin karın, bel, ve kasık gibi bakılması haram olan bir uzvuna benzetmesidir. Eşinizi annenize benzetmek Araplarda çok büyük bir küfür sözüdür. Kuran bu küfrü söylediğinizde eşinizle ilişkide bulunabilirsiniz diyor ancak bunu alışkanlık haline getirmemesi veya bu alışkanlıktan vazgeçilmesi için bu küfür söylendiğinde eşinizle ilişkiye girmeniz için şart getiriyor. Bu söz iki anlamada geliyor.

1) Küfür 2) Benzetme yazıda hangisinin kast edildiğini ayırt edebilmek için küfür ve küfür benzetmesi kavramları kullanılacak.

Arapların yazılı olmayan hukukuna/anlayışına/örfüne göre zıhar: Bir kişi eşini annesine benzetirse(küfür ederse), eşi annesi gibi olur bu yüzden, eşiyle cinsel ilişkiye girmesi yasaktır.

Zıhar Örfü: Küfür benzetmesi ve küfür edilirse eşimizle ilişkiye girmek yasak.
Küfür: Eşimizi annenize benzetmek.

Küfür benzetmesi: Küfür edilirse eşimiz annemiz olur.

Arapların Evlatlık Örfü:

Bir çekirdek aile varsayalım. Baba: Mehmet Anne: Zeynep Çocuk: Ahmet

Araplar, Ahmet'i babasına nispet ederek şöyle çağırıyor: "Mehmet'in oğlu Ahmet"

Bu çekirdek ailenin Abdullah'ın oğlu Zeyd'i evlatlık edindiğini varsayalım. Araplar evlatlığı öz babasına değil, evlat edinen kişiye nispetle çağırıyor. Zeyd artık toplum tarafından, Abdullah'ın oğlu Zeyd diye değil, Mehmet'in oğlu Zeyd diye hitap edilerek çağırılıyor.

Araplar evlatlığı bu şekilde çağırdığı için evlatlığın gerçekten öz evlat gibi olduğunu bu yüzden de evlatlığın eski eşi ile evlenilemeyeceğini, bunun hiç hoş olmayan kötü bir şey olduğunu düşünüyorlar. Evlatlığa öz babası değil de evlat edinen kişinin oğlu şeklinde çağrıldığını, hitap edildiğini düşünecek olursak bu tutarlı bir anlayıştır.

Düşünsenize, Mehmet’in oğlu Zeyd diye çağırdığınız, hitap ettiğiniz kişinin eski eşi ile X’in oğlu Mehmet evli. Zeyd’in evlatlık olduğunu bilmeyen(söylenmediği takdirde bilinmesi mümkün değil) birisi bunu duysa ne der?

Yuh daha neler! Mehmet öz evladının eski karısı ile evlenmiş; Adam gelini ile evlenmiş, ne kadar geniş bir aile bunlar. J

## Kur’an bu yanlış anlaşılmanın önüne geçmek için, evlatlıklarınızı öz babasına nispet ederek çağırın evlatlıklarınızın eski eşi ile evlenirseniz toplum yanlış anlamasın öz evladınız olmadığını bilsin diye bu ayeti (33:4) indiriyor.

Arapların yazılı olmayan hukukuna/anlayışına/örfüne göre, Evlatlık: Bir kişi evlatlık edinirse o onun öz evladı gibi olur bu yüzden evlatlığınızın eski eşiyle evlenmek yasaktır.

Evlatlık benzetmesi: Evlatlığımızı evlat edinene nispetle çağırıyoruz.

Evlatlık örfü: Evlatlığınızın eski eşi ile evlenmek yasak.

KURAN’IN HARAM KILMA USULÜ

Kuran'ın insanların duygularına hitap ederek haramları genelde gerekçelendirerek bildiriyor.

GIYBET nasıl haram kılınmış (sizden kim, kardeşinin, üstelik ölü haldeyken etini yemek ister?)
İÇKİ ve KUMAR nasıl haram kılınmış. (... Bunlar şeytan işi pisliklerdir, artık bıraktınız; değil mi?)

ZİNA nasıl haram kılınmış. (Zinaya yaklaşmayın. Çünkü o, son derece çirkin bir iştir ve çok kötü bir yoldur.)
ZIHAR nasıl haram/serbest* kılınmış. (Bununla beraber onlar her halde çirkin ve boş bir lâkırdı söylüyorlardır.)

*Zıhar örfü (Küfür benzetmesi ve küfür edilirse eşimizle ilişkiye girmek yasak.) yasaklanarak eşinizle ilişkiye girmek serbest bırakılmıştır. Yani yasağı yasaklamak serbest bırakmaktır. Ancak zıhar örfü aynı zamanda küfür içerdiği için küfürde yasaklanıyor.

Yasaklanan şeyler için, çirkin, pislik, iğrenç gibi kötüleme kavramları kullanılıyor.
Peki, yetimleri gözetmek için alınan evlatlık kötüleniyor veya haram kılınıyor mu?

.
58:2 İçinizden «zihar» ile kadınlarından ayrılmaya kalkışan kimseler bilmelidirler ki: O kadınlar onların anaları değildir, anaları ancak onları doğurmuş olanlardır. Bununla beraber onlar her halde çirkin ve boş bir lâkırdı söylüyorlardır. Şüphesiz Allah çok affedicidir, çok bağışlayıcıdır

Boş sözler denilerek, küfür benzetmesinin (eşimizi annemize benzetmekle eşimiz annemiz olur) doğru olmadığı bunun yanlış olduğu ve çirkin denilerek te bu Küfrün ve Zıhar Örfünün yasaklandığı bildiriliyor.

Yasaklanan Zıhar Örfü: “Küfür benzetmesi ve küfür edilirse eşimizle ilişkiye girmek yasak.” Örfteki yasak yasaklanarak kaldırılıyor/serbest bırakılıyor.

Yasaklanan küfür: Eşinizi annenize benzetme.

Zihar örfü yasaklandı/kaldırıldı/serbest bırakıldı ayetin devamında bu küfrü sürdüren olursa eşiyle tekrar ilişkiye girme şartı olarak: Köle azat, Oruç, Yoksulu doyurmak olduğu belirtiliyor.

33:4 “Allah, bir adamın göğüs boşluğunda iki kalp yaratmamıştır. Zıhar yaptığınız eşlerinizi sizin anneniz yapmamıştır, evlatlıklarınızı da sizin oğullarınız kılmamıştır. Bu konularda söylediğiniz sözler, ağızlarınızın bir lakırdısıdır. Allah, hakkı söyler ve O, gerçek yola kılavuzlar."

33:5 “Evlatlıklarınızı öz babalarına nispet ederek çağırın! Böyle yapmanız Allah katında adalete daha uygundur…”

33:4’te Bunlar boş sözler derken ne anlatılıyor?

Evlatlığınız sizin öz evladınız değildir o halde evlat edinemez misiniz diyor?

Eşiniz anneniz değildir o halde eşinizi anne edinemez misiniz diyor?
Aslında kastedilen son derece basit düz mantıktır. Evlatlığınız ile kan bağınız yok bu evliliğe engel değildir.

33:4 ayette,

Küfür benzetmesi: Küfür edilirse eşimiz annemiz olur.

İle

Evlatlık benzetmesi: Evlatlığımızı evlat edinene nispetle çağırıyoruz. Evlatlığımız öz evlattır.

Benzer şekilde boş sözler yani yanlış olduğu vurgulanıyor. Dikkat ederseniz çirkin kelimesi kullanılmıyor.

33:4 ayeti ile evlatlık yasaklanarak, evlatlıklar evlatlıktan çıkarıldı.

Sahabe ve Peygamber: “Evlatlıklarımız evlatlıktan çıkarıldı o halde onlara nasıl hitap edeceğiz?” Diye kara kara düşünmeye başlamış olacaklar ki, 33:5 ayeti ile evlatlıklarınızı (aslında evlatlıktan çıkarıldı ama anlasınlar diye hâlâ evlatlık diyor) öz babasına nispet ederek çağırın deniyor ve sahabe ve peygamber nasıl hitap edeceğini öğreniyor.

33:4 ile bu benzetmelerin yanlış olduğu vurgulanıyor 33:5 ile (var olan) evlatlıklarınızı öz babasına nispetle çağırın denmesinin nedeni yukarıda anlatıldığı gibi yanlış anlaşılmanın önüne geçmek içindir.

33:37 ayetinde evlatlık yasaklandı ise ayette “eskiden evlatlık edindiğiniz” mealinde bir ifade kullanılması gerekirdi. Hem evlatlıkları evlatlıktan çıkarıp/yasaklayıp hem de Zeyd’ den hâlâ evlatlık olarak bahsedilir mi hiç?

“Zeyd o kadından ilişiğini kesince onu sana nikâhladık ki, evlatlıkları eşleriyle ilişkilerini kestiklerinde, müminler için o kadınlarla evlenmede bir güçlük olmasın.”33:37 Denilerek

O toplumda bilinen bir yasağın kaldırıldığı görülmekte.

Toplumun tepkisini çeken, kabullenemediği ne olabilir? Evlatlığın evlatlıktan çıkarılması mı? Evlatlığın eski eşiyle evlenmek mi? İşte bu sorunun cevabı bize 33:4-5’te ne anlatılmak istendiğini neden düzenleme getirildiğini göstermektedir.

Önce 33:4 evlatlık benzetme(Evlatlığımızı evlat edinene nispetle çağırıyoruz. Evlatlığımız öz evlattır.) anlayışı düzeltiliyor 33:5 ile evlatlıkları öz babasına nispetle çağrın deniliyor(evlatlığınızın eski eşi ile evlendiğinizde toplum yanlış anlamaması için) sonrada nebi ile Zeyd’in eski eşi 33:37 evlendiriliyor.

Not: Eğer 33:4-5 te bir yasaklama olduğunu düşünüyorsanız 33:37 ayetini düşünecek olursanız yasaklananın örf yasağı olduğunu kabul etmelisiniz (örfteki yasağı yasaklamak, o yasağı kaldırmak serbest bırakmaktır).

Araplar kendilerini bildiklerinden beri evlatlığa evlat edinenin adıyla hitap ediyorlar. Ey Muhammed Zeyd’ senin evlatlığınsa biz de Zeyd’e hala Muhammed’in oğlu Zeyd diye hitap ederiz atalarımızdan beri süre gelen evlatlığa hitap şekli bu! Diyor olacaklar ki * en sonunda: “Muhammed hiç kimsenin babası değildir.” 33:40 ayeti geliyor.

* Müşrikler hâlâ ne diyor! Muhammed evladının eski eşi, gelini ile evlendi. Yani şunu demiyorlar: Muhammed evladının eski karısıyla evlenmek için Zeyd’i evlatlıktan çıkardı.
** Hem Zeydi evlatlıktan çıkarıp evlenmek daha çok tepki çeker. Muhammed Zeyd’in karısını alıp onu da evlatlıktan çıkardı/sattı denilir.

[Kurandaki yargı bildirebilecek tüm ayetlerin belirli bir metotla ele alınıp incelenmesi lazım hangi ayetin hüküm, durum tespiti, tavsiye, yasak bildirdiği, anlayışın/örfün kendisi mi yoksa örfle birlikte uygulama mı yasaklanıyor bunların tespiti için, yasak getiren ayetlerin diğerleri ile kıyaslanması ve hangi sözcüklerle, usul ile yasaklıyor tespit edilmeli.]

_____

BENZER SÖZLER İÇİN VERİLEN YARGININ DA BENZER OLMASI GEREKMİYOR MU?

Allah Arapların örflerini varsayılan olarak kabul ediyor mu?

:: Allah, Arapların küfür benzetmesini (küfür edilirse eşimiz annemiz olur) kabul ederse, eşiniz ile ilişkiye girebilmeniz için küfür benzetmesini (küfür edilirse eşimiz annemiz olur) yasaklar mı?

- Evet. Eşinizi annenize benzetme anlayışınız doğru, (küfür edilirse eşiniz anneniz olur), eşinizle ilişkiye girebilmeniz için eşinizi anneniz olmaktan çıkarıyorum.

· İlk başta, eşinizi anneniz olarak kabul ediliyor, daha sonra yasaklama getirilirse ne yasaklanmış olur?

Eşinizin anneniz olmaktan çıkarıldığı değil mi?
Dikkat edin, eşinizin anneniz olmadığı değil, anneniz olmaktan çıkarıldığı anlaşılır.

Yani, eşinizin anneniz olmaktan çıkarılabilmesi için ilk başta eşinizin anneniz olduğu kabul edilmeli.

:: Allah, Arapların evlatlık benzetmesi (Evlatlığımızı evlat edinene nispetle çağırıyoruz.

Evlatlığımız öz evlattır.) kabul ederse, evlatlığınızın eski eşi ile evlenebilmeniz için evlatlığı yasaklar mı?

-Evet. Evlatlık benzetmeniz doğru(evlatlıklarınız öz evladınız gibidir), evlatlığınızın eski eşiyle evlenebilmeniz için evlatlığınızı öz evlat olmaktan çıkarıyorum/kaldırıyorum.

* İlk başta, evlatlığınız öz evlat olarak kabul ediliyor, daha sonra yasaklama getirilirse ne yasaklanmış olur?

Evlatlığınızın öz evlat olmaktan çıkarıldığı değil mi?

Dikkat edin, evlatlığınız öz evladınız olmadığı değil, evlatlığınızın öz evlat olmaktan çıkarıldığı anlaşılır.
Yani, evlatlığın öz evlat olmaktan çıkarılabilmesi için ilk başta evlatlığın öz evlat olduğu kabul edilmeli.

Peki, Kur’an Arapların evlatlık ve küfür benzetmesinin (benzer sözler) ilk başta, varsayılan olarak kabul ediyor mu? – Hayır. Reddediyor.

Anlamış olmanız lazım!
Allah eşimizi annemiz olmaktan çıkarıp eşimizle ilişkiye girmemize izin verdi diyorsanız,
Allah evlatlığımızı evlatlıktan çıkarıp, eski eşiyle evlenmemize izin verdi diyebilirsiniz.

ALLAH ARAPLARIN ÖRFÜNÜ İLK BAŞTA, VARSAYILAN OLARAK REDDEDİYOR!

:: Allah, Arapların küfür benzetmesini (küfür edilirse eşimiz annemiz olur) reddederse, eşiniz ile ilişkiye girebilmeniz için eşinizi annelikten çıkarır mı?

- Hayır. Eşinizi annenize benzetme anlayışınız zaten yanlış, küfür etmenizle eşiniz anneniz olmaz bu yüzden de eşinizle ilişkiye girebileceğinizi söylüyorum.

[Çıkarırsam zıhar benzetmenizi red değil, kabul etmiş olurum bu da sizin benzetmenizi doğru/kabul ettiğim anlamına gelir ki bu durumda kendimle çelişmiş olurum].

::: Allah, Arapların evlatlık benzetmesini (Evlatlığımızı evlat edinene nispetle çağırıyoruz. Evlatlığımız öz evlattır.) reddederse, evlatlığınızın eski eşi ile evlenebilmeniz için evlatlığınızı evlatlıktan çıkarır mı?

-Hayır. Evlatlık benzetmeniz zaten yanlış, evlatlığınızı evlat edinene nispetle çağırmanızla evlatlığınız öz evlat olmaz, bu yüzden de evlatlığınızın eski eşi ile evlenebileceğinizi söylüyorum.

[Çıkarırsam evlatlık benzetmenizi red değil, kabul etmiş olurum –bu da sizin benzetmenizi doğru/kabul ettiğim anlamına gelir ki bu durumda kendimle çelişmiş olurum].

(A)=Evlatlığımız öz evlattır bu yüzden evlatlığımızın eski eşiyle evlenmemiz yasaktır.

(B)’= “Evlatlığımız öz evlattır bu yüzden evlatlığımızın eski eşiyle evlenmemiz yasaktır.” Bu yanlış. Bunu yasaklıyorum.
______
* (B)’= Yasağı yasaklamak demek o yasağı kaldırmak, serbest bırakmak demektir.
_____
(C)=”Evlatlığımız öz evlattır.” Bu yanlış. Bunu yasaklıyorum.

(C)’=Evlatlığınız öz evlat değildir.

(D)=”Evlatlığımızın eski eşiyle evlenemeyiz.” Bu yanlış. Bunu yasaklıyorum.
(D)’= “Evlatlığınızın eski eşiyle evlenebilirsiniz”
_______________________________________________

(A)=Evlatlığımız öz evlattır bu yüzden evlatlığımızın eski eşiyle evlenmemiz yasaktır.

Tekrar ediyorum!

Allah eşinizi anneniz olmaktan çıkarırsa müşrikleri doğrulamış olur.

- Kabul edilmeyen eşinizin anneniz olmaktan çıkarıldığı değil, eşinizin anneniz olmadığıdır.

_
Allah evlatlığı evlatlıktan çıkarırsa müşrikler doğrulamış olur.

- Kabul edilmeyen evlatlık benzetmesi, evlatlığın öz evlat olmadığıdır.
__

1. Öncül Eşimizi annemize benzetirsek, eşimiz annemiz olur. (X)

2. Öncül Annemizle ilişkiye giremeyiz. (Doğru)

Sonuç

X=Doğru kabul edilirse. O halde eşimizi annemize benzetirsek ilişkiye giremeyiz. |Geçerli Kıyas
X=Yanlış kabul edilirse. O halde eşimizle ilişkiye girebiliriz. |Geçerli Kıyas
_

*Bu önermelerden sadece iki tane geçerli kıyas çıkarılabilir. Bunun dışındakiler tutarsızdır.
*Eğer siz eşinizle ilişkiye girebilmek için eşinizi annelikten çıkarırsanız bu eşinizi anneniz olarak kabul ettiğiniz anlamına gelir.

_______________

1. Öncül Evlatlığımız öz evlattır. (X)

2. Öncül Öz Evladımızın eski eşiyle evlenemeyiz. (Doğru)

Sonuç

X=Doğru kabul edilirse. O halde evlatlığımızın eski eşiyle de evlenemeyiz. |Geçerli Kıyas
X’=Yanlış kabul edilirse. O halde evlatlığımızın eski eşiyle evlenebiliriz. |Geçerli Kıyas
__
*Bu önermelerden sadece iki tane geçerli kıyas çıkarılabilir. Bunun dışındakiler tutarsızdır.
*Eğer siz evlatlığınızın eski eşiyle evlenmek için evlatlığınızı evlatlıktan çıkarırsanız bu evlatlığınızı öz ev evlat olarak kabul ettiğiniz anlamına gelir.

Bir önermenin/öncülün anlam bakımından doğru veya yanlış olması o önermenin geçerli olup olmadığını göstermez. Geçerlilik, akıl yürütme kurallarına uygunluk açısından değerlendirilmektedir. Akıl yürütmelerde sonucun öncüllerden zorunlu olarak çıkmasına geçerlilik denir. Her akıl yürütme geçerli olmayabilir.

Öncüllerden zorunlu olarak sonuç çıkmıyorsa bu akıl yürütme geçersizdir. Geçerli bir akıl yürütmede öncüller doğru ise sonuç önermesi de kesinlikle doğrudur.

Bir bileşik önerme veya çıkarımın bazı önermeleri “doğru” ise bu bileşik önerme veya çıkarıma “tutarlı” denir. Hiç bir önermesi “doğru” değilse bu önerme veya çıkarım tutarsızdır.

ZIHAR VE EVLATLIK ANLAYIŞININ/ÖRFÜNÜN BENZER ŞEKİLDE

YASAKLIĞI YANİ SERTBESTLİĞİ DEVAM EDİYOR!

Yukarıda bir yasağı yasaklamanın yasağı kaldırmak demek olduğunu yani fiilin serbest bırakıldığını söylemiştik. Neydi yasaklanan yasaklar yani serbest bırakılanlar!

-Zıhar yapınca eşinizle ilişkiye girme yasağı yasaklanıyor/serbest bırakılıyor.

-Evlatlığın eski eşiyle evlenme yasağı yasaklanıyor/serbest bırakılıyor.

-Evlatlık benzetmesi ile küfür benzetmesinin benzer şekilde yanlış olduğu vurgulanıyor.

-Evlatlığın evlat edinenin adı ile hitap edilmesi yasaklanıyor.

- Zıhar yaparsak eşimizle ilişkiye girebilmemiz bir şartla* serbest.

- Evlatlık edinebiliriz, evlatlığımızın eski eşiyle evlenmemiz bir şartla** serbest.

*Zıhar yapınca eşimizle ilişkiye girme şartı: Köle azat etmeden, Oruç, Yoksulu doyurmak

**Evlatlığın eski eşiyle evlenme şartı: Evlatlığı öz babasına nispet ederek hitap edilmesi.
**Veya Evlatlık edinme şartı: Evlatlığa Öz babasına nispet ederek hitap edilmesi.

Karıştırılan şey bu ayetlerin amacı yasakları yasaklayarak serbest bırakmaktır. Yeni yasaklar getirmek değil.
Not: 33:4 ‘te bir yasaklama yok olsa bile bu örf yasağı olduğu için aynı kapıya çıkıyor.
______
Serbest bırakıldığı halde neden şart getirildi:

· Eşinizi annenize benzetmek aynı zamanda küfürdür, “bu küfrü eşimize ettiğimizde nasıl olsa eşimizle cinsel ilişkiye girebiliyoruz serbest “deyip iki de bir küfür edilmemesi için bu şart getirildi. Bu söz bu sebeple yasaklandı.

Eğer eşinize küfür ederseniz siz de bu şartları yerinize getirmelisiniz deniyor olabilir dikkat edin! Eşinize sövmeyin. Bunu siz mi fark ettiniz sorusunu duyar gibiyim. "Sarhoşken ne dediğinizi bilinceye kadar namaza yaklaşmayın" ayeti ile namazda esas olanın ne dediğini bilmek olduğunu fark ettiniz mi?

· Evlatlığı öz babasına nispet ederek çağırın demesinin nedeni yukarıda da anlatıldığı gibi evlatlığın eski eşi ile evlenildiğinde toplumun evlatlığınızın evlatlık olduğunu bilmesi, “adam gelini ile evlenmiş” denilebileceği yanlış anlaşılmanın önüne geçmek içindir. Evlatlığı evlat edinenin adı ile çağırmak bu sebeple yasaklandı.

Eğer Allah, yanlış bir ön görüde bulundu, birkaç kişinin nefsi için yetimleri gözetmekten vazgeçti/kendi sözünü çiğnedi, müşriklerle aynı düşünüyor (eşimizle ilişkiye girebilmek için eşimizi annelikten çıkardığı gibi evlatlığımızı evlatlıktan çıkardı), Allah vereceği hükmün sebep sonuç ilişkini kestirememiş böyle bir sonuç çıkmış diyorsanız:
Evlatlık yasaklandı diyebilirsiniz.
_____________________________________________________________

İTİRAZLAR

2:220 "Dünya ve ahiret konusunda. Ve sana YETİMLERDEN soruyorlar. De ki: Onlar için islahta bulunmak hayırlıdır. Eğer kendileriyle BİR ARADA YAŞARSANIZ, onlar sizin KARDEŞLERİNİZDİR. Allah; bozguncularla islahçı olanları bilir. Eğer Allah dileseydi; sizi muhakkak zahmete sokardı. Şüphe yok ki Allah, Aziz'dir. Hakim'dir."
İtiraz 1: Bu ayet bir arada yaşayabilirsiniz diyor ancak bu ayet önceden indiği için 33:4 ayeti ile iptal edildi. 33:4 ayeti Allah nesebi reddetti. Nesebin olmadığı bu durumda nesebe ait ne sorumluluk, ne yasaklık , ne de serbestlik ortaya çıkmaz.Yani siz yabancı bir kız çocuğunu büyütebilirsiniz, ama İslam bunu büyüttünüz diye sizi babası kabul etmez. Onunla evlenmeniz caizdir!

Cevap : Gerçeği söylemek evlat edinmeye engel değildir olamaz. Ayette'de belirtildiği gibi yetimler ebeveynlerin din kardeşidir bir arada yaşanabilir. Bunun adına ister evlatlık deyin ister koruyucu aile isterseniz başka bir şey. İstenirse kan bağı olunmadığı için o kişiyle evlenilebilir..

Yetimler neden bir aile tarafından yetiştirilmesi gerekir.

"Çocukların sağlıklı gelişebilmeleri için kendilerini koruyacak, sevecek, destekleyecek, güven sağlayacak, sosyal ve maddi gereksinimlerini karşılayabilecek sıcak bir aile ortamına ihtiyaçları vardır. Çocukların yeterli sevgi alabildikleri, gereksinimlerinin düzenli olarak karşılandığı sıcak aile ortamında yetiştirildiklerinDE sağlıklı bireyler olabildikleri bilimsel olarak KANITLANMIŞTIR." Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı - www.koruyucuaile.gov.tr

Memeli canlılar duygusaldır.
Memeli canlılarda ahlakın, davranışların ve kişiliğin oluşumunda aile ortamında büyümenin önemli bir etkisi vardır.

Memeli anneler yavrularını öylesine severler ki kendi bedenlerini emmelerine izin verirler. Memeli yavrularsa anneleriyle bir bağ kurabilmek ve onlara yakın kalabilmek için karşı konulmaz bir istek duyar. Yaban hayattaki buzağılar, kedi ve köpek yavruları eğer anneleriyle bağ kuramazlarsa uzun süre hayatta kalamaz. Memeli yavrularının anne bakımı olmadan hayatta kalamadığı düşünülünce, anne sevgisi ve güçlü anne bebek bağının tüm memelilerin ayırt edici ortak özelliği olduğu ortadadır.

Psikolog Harry Harlow bir dizi ünlü (ve akıl almaz derecede acımasız) deney yürüterek çok önemli sonuçlara ulaştı. Deneylerde bebek maymunlar doğumdan kısa zaman sonra annelerinden koparılıp küçük kafeslerde yalnız bırakıldılar. Bebek maymunlara dolu süt biberonu olan, metalden yapılmış oyuncak bir anne modeliyle, üzerine yumuşak kıyafetler giydirilmiş ancak biberonu boş olan bir anne modeli sunulduğunda bebek maymunlar açlık pahasına bir parça beze sarılmayı tercih ettiler.

Bebek maymunlar, John Watson ve Infant Care uzmanlarının anlayamadığı bir şeyi bilmektedir: Memeliler sadece yemekle yaşayamaz, duygusal bağlara da ihtiyaç duyarlar. Milyonlarca yıl önce evrim maymunları karşı konulamaz bir duygusal bağ kurma isteğiyle programlamıştır. Bunun yanında evrimin genlerimize kazıdığı kodlar yüzünden, duygusal bağların genelde soğuk metal nesnelerle değil yumuşak tüylü şeylerle kurulabildiğini varsayarız. (Aynı sebeple küçük çocuklar da kesici aletler» taşlar ya da ahşap bloklar yerine oyuncak bebeklere, battaniyelere ya da kokuşmuş eski paçavralara bağlanırlar.) Harlow’un denek maymunlarının duygusal bağ kurma ihtiyacı o kadar güçlüdür ki onları besleyen metal parçasını bir kenara bırakıp, bu ihtiyaçlarını karşılayabilecek gibi duran tek nesneye, kumaştan yapılmış modele yönelirler. Ne var ki bez parçasından yapılmış anne de ihtiyaçlarına cevap veremez ve minik maymunlar sürekli psikolojik ve sosyal sorunlar yaşayan nevrotik ve asosyal yetişkinlere dönüşürler.

Sahip oldukları her türlü olanağa rağmen oyun oynamasını bir türlü beceremeyen bu yavrular, sürekli olarak oldukları yerde sallanmakta, yerlerde sürünmekte, sadece hastalık niteliğinde ritmik tekrarlayan hareketlerde bulunmaktadır. Bunların devamlı olarak parmaklarını ya da başka bir yerlerini emdikleri, umursamadan kendilerini yaralayabildikleri, zaman zaman kendilerine ve etrafındakilere karşı saldırgan olabildikleri saptanır. Bu yavruların genellikle çok ses çıkarmadıkları, ya da hırlamaya, ulumaya benzeyen seslerin ardındaki motiflerin pek sezinlenemediği belirtilmiştir.

Araştırıcı bu bulduklarını, uzun süre hastahanelerde, bakımevlerinde kalan çocukların gösterdikleri davranış bozuklukları ile oranlayarak aralarındaki önemli benzerliği göstermiştir. Ve ayrıyeten bu yalıtılmış maymunlardaki bulguların, çevresiyle çok bağlantı kuramayan otizm hastası çocuklardaki bulgulara çok benzediği söylenebilir. [Teber S. (1975). Davranışlarımızın Köken]

Uzmanlar bir çocuğun zihinsel ve bedensel gelişiminin yemek, barınak ve ilaç gibi temel gereksinimlerin yanı sıra duygusal ihtiyaçlarının karşılanmasına bağlı olduğunu belirtmektedir.

2:220 Ayeti iptal mi edildi? Ne için iptal edildi? Bir kaç kişinin nefsi arzusu için.

İslam alimleri, müfessirler basma kalıp bir şekilde: Allah müşriklere önce benzer on sure getirin dedi sonra getiremediler bir sureye kadar düştü diyorlar.

Aynı İslam alimleri iniş sırasını tam tersi dizmişler. Gerçekte ise aksine sure sayısı gittikçe artıyor.  Acaba benzer sure getirdiler de mi rakamlar arttı?

Yok canım olur mu öyle şey bunlar sıralamadan kaynaklı hata bu konuda ittifak yok, hangi konuda ittifak/anlaşma var ki bu konu da olsun. Sıralamanın doğru olamayacağını söyleyip o ayet bu ayeti iptal etti demek nasıl bir akıl tutulmasıdır?

Oyuncak mı bu din ?

İtiraz 2: Mahremiyet diye bir şey var.Cevap :

HER DEĞİŞİM BİR GELİŞİM DEĞİLDİR ANCAK HER GELİŞİM BİR DEĞİŞİMDİR.

TANIMLARIN/YARGILARIN TARİHTEKİ ÖLÇÜTLERİN BİLGİ BİRİKİMİNE GÖRE VERİLDİĞİNİN FARKINDA OLUP,

TARİH İLERLEDİKÇE BİLGİ BİRİM VE DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİMİZİN DE GELİŞTİĞİNİ FARK EDİP TANIM VE YARGILARIMIZI ONA GÖRE YAPMALIYIZ,
AKSİ TAKDİRDE YAPILAN TANIMLARI/YARGILARI DONDURARAK İŞLEVSİZ HALE GETİRMİŞ OLURUZ.

Nebi 23 yıllık risaleti boyunca dahi bazı tanımları/yargıları zamanla kaldırılıp yenisini getirmiş. Bunun birçok parametresi var. Peki, bu gelişim neden kaynaklanıyordu?

Nebilerde herkes gibi kendi çağ ve kültürlerinin insanıdırlar. Yaşam koşulları, bilgi birikim ve değerlendirme ölçütleri düşünce biçimini etkiler. Bilgi birikim artıkça değerlendirme ölçütü önceki düşünceyi değiştirip geliştirecektir.

Örneğin, Biz Nebi zamanında yaşasaydık Nebiye ormanlık arazimizin olduğunu ve bu araziyi yok etmek yerine ekili alan oluşturmak istediğimizi söyleseydik Nebi bize izin verirdi.

Ancak Nebi bizim zamanımızda yaşasaydı aynı olayı yapmak istediğimizde bize izin vermezdi çünkü geçmişten bugüne gelen bilgi birikimimiz artıkça aynı olayı bambaşka –ve çok daha iyi- ölçütlerle değerlendirebiliyoruz.

Canlıların hayatlarını sürdürebilmeleri için oksijen gerektiğini ormanlıkların en büyük oksijen deposu olduğunu biliyoruz. Ormanların katledilmesi, Hava kirliliği artıracağını; Meyve çeşitliliği azaltacağını; Toprak verimliliği azaltacağını vs. biliyoruz.

Ancak bugün aynı olayı bambaşka –ve çok daha iyi- ölçütlerle değerlendirebiliyoruz. Evlilik içi tecavüz psikolojik travma gibi sorunlar otaya çıkarmaktadır…

Tarihin herhangi bir çağından bir takım düşünceleri çıkarıp bunların doğru ya da yanlış olduğunu söyleyemeyiz. Çünkü bu tarihsel bilgi birikim ölçütlerine göre değerlendirilmediğinden yanlış bir düşünce tarzıdır.

:::: Mahremiyet kavramından ne anlıyorsunuz?

7.yy da yaşayan Arap yarım adasında yaşayan toplumun bilgi birikimi, kültürü, mahremiyet algısı ve sosyolojisi ile günümüzde yaşayan insanların kültürü, mahremiyet algısı ve değerlendirme ölçütleri ve sosyolojisi arasında dağlar kadar fark var. Siz bu farkları gözetmeden sosyolojik dengeyi hiçe sayıp o toplumun mahremiyet algısını bu güne taşıyıp mutlaklaştırır iseniz yanlış anlaşılırsınız ve mahremiyet anlayışını işlevsiz hâle getirmiş olursunuz.

Örneğin; Hadislere baktığımızda bir sahabe “nebinin dokuz eşini tek tek gezdiğini” ve bunu kendisinin izlediğini söylüyor.

Şimdi düşünün birisine gidip “Ben falanca önder bir kişiyi takip edip, izledim geceleri şu saatlerde yatak odasının lambası açılıp, şu saatte kapanıyor.” Derseniz sizin hakkınızda ne düşünür?

Ağzına geleni söyler değil mi? Başkalarının seks hayatını takip eden, sorgulayan bir zihniyet ancak sapıklar'da olur denilir.

O toplumun sosyolojik yapısı ile şimdiki toplumun sosyolojik yapısı farklı olabilir siz bunları dikkate almadan direkt rivayetleri/tanımları insanlara sunarsanız*; Donkişot durumuna düşüp AHLAKSIZ, SAPIK damgası yememeniz ve insanlığınızın sorgulanmaması,“Din aklı aldığı gibi utanmayı, ahlakı da alıyor.” denilmemesi işten bile değildir.

Rivayetler/Hadisleri olduğu gibi direkt aktarırsanız Nebinin ve Sahabenin insanların gözündeki değerini giderek değersizleştiriğ düşürürsünüz.

Tarihçi Marshall Hodgson İslam’ın Serüveni adlı önemli kitabında geleneğin nesilden nesile olduğu gibi aktarılmasının aslında geleneğin kuruyup gitmesi anlamına geldiğini belirtmektedir. Hodgson’un haklı olarak vurguladığı gibi, geleneği gelecek nesillere verimli bir şekilde taşımak isteyenler, onu kendi yorumlarıyla zenginleştirerek aktarmalıdırlar.

Siz mahremiyet diyerek küçük çocukları evlat edinemezsiniz derseniz insanlar sizin mahremiyet algınızı doğal olarak sorgular. Ne demek mahremiyet? Küçük çocuğa/kendi çocuğumuza göstermediğimiz bir davranışı ebeveyn olarak ona nasıl gösterebiliriz? Büyüyünce de onla evlenecek değiliz ya! bu nasıl bir ahlaksızlık, sapıklık öyle bir niyetim olsa ne diye çocuğa masraf edip büyüteyim, gider başkası ile evlenirim benim çocuk sevgisine, şefkatine, bir insanı sağlıklı bir şekilde topluma kazandırmaya ihtiyacım var başka bir şeye değil der.

Genlerin ensest ilişkiye karşı çözümünü en iyi anlatan kitap, 1800'lerde ömrünü ilkel kabileleri incelemeye adayarak atalarımız hakkında önemli tespitler yapmış olan George Frazer'ın "İnsan, Tanrı ve Ölümsüzlük" kitabıdır denilebilir. Çocuğunun babası olduğu olgusunun bilincinde olmayan ilkel dönem insanında dahi, içgüdüsel olarak en seste karşı önlemler var (bu, sosyal hayvanlarda da var).

Aslında ahlak ilkeleri açısından en sestin doğruluğu veya yanlışlığı söz konusu olmasa bile, soyun devamı açısından sorunlu olduğundan (popülasyon içi gen çeşitliliğini azaltma, zararlı genlerin baskınlaşarak etkinleşmesi vb.). ÖZELLİKLE BİR ARADA yetişme EN önemli koruma (aynı ortamda büyümüş olması kardeşleri, anne-babayı koku, ten, vb. nedenlerde ensest'e karşı koruyor). Bunun tam tersine; ayrı yetişme, örneğin iki kardeşin farklı ailelerde yetişmesi, bu korumayı sağlamadığından en seste yatkınlaştırıyor. Sonuçta insanoğlu yüce bir varlık değil; evriminin bir ürünü.

Nebi bugün gelse nasıl ki bugünün bilgi birikim ve ölçütlerine göre hareket edecekse bizde buna göre hareket etmeliyiz.

Bugün İslam’ı(tanımları, yargıları) dondurarak evrensel kalacağını zannedenler farkında olmadan, İslam’ın sadece 23 yıldaki bilgi birikim ölçütlerini dikkate alıp bütün insanlık tarihini o yılların bilgi birikim ölçütlerine göre değerlendirerek aslında İslam’ı 23 yıllık tarihe gömmektedirler.

Doğrusu, 23 yıllık bilgi birikimi bir projeksiyon olarak görüp ışık kaynağı olarak belirlemektir, O ışık kaynağının yansıttığı görüntü ile geçmişten günümüze birikerek gelen bilgi birikim ölçütleri ile günümüz tanımlarını/yargılarını değerlendirmemiz gerekiyor ki dini canlı tutup yaşanabilir bir hane getirebilelim.

Bilimin, değerlendirme ölçütlerimizin sürekli geliştiği bir dünyada asla değişmeyecek tanımlar/yargılar olduğunu iddia etmek, aklın ve bilimin gelişimini inkâr etmek demektir.

Ebu Hanife döneminde kıyas(karşılaştırmalı akıl yürütme) yaptığı için kafir ilan edildi, Ebu Hanife günümüzde yaşasaydı kıyası değil denkliği, değerlendirme ölçütlerimizi dikkate alarak karar verirdi. (Ebu hanife hakkında denilenler için bakınız: http://tanrivar.blogspot.com.tr/2017/08/muvahhid-imam-i-azam-ebu-hanife.html )

Ayrıca Bakınız: Kur'an da Bedevilik ve Medenilik bağlamında Türkiye'nin Alimleri

Arap Örfü Türk Kadının var olan haklarını, statüsünü kaybetmesine neden olmuştur.

2018-01-29T08:56:00.004-08:00

KADIN HAKLARI AÇISINDAN İSLAM VE HRİSTİYANLIK, TÜRK KADININ VAR OLAN STATÜ VE HAKLARINI İYİLEŞTİRMEDİĞİ GİBİ KAYBETMESİNE NEDEN OLMUŞTUR.

Kadın, "Türk" geleneğinde hiçbir zaman şeytanlaşmış bir varlık, erkeğin yanına iliştirilmiş, erkeğe hizmet için yaratılmış bir tür olarak algılanmamıştır. Yine Türk geleneğinde çocuk evliliği gibi bir şey yoktu. Ancak İslami rivayetler/hadisler de bununla ilgili çok fazla içerik mevcuttur. Yahudilik ve Hristiyanlık'ta da durum aynıdır.

İslam, Türk kadınına ne kattı?

Bu yazı da kadınları küçük gören, aşağılayan rivayetleri/hadisleri yazılıp Arapların kadınlara bakış açısı budur denilmeyecek, bunun yerine genellikle hadislere dayanarak hüküm veren mezhep (Hanefi, Maliki, Şafi, Hanbeli) imamlarının ve Roma hukukunun kadınlar ve evlilik hakkında verdikleri yargılar kapalı uçlu soru cevap şeklinde yazılacaktır.

1 1) Evlilik için yaş sınırı var mı? Akıl sağlığı şart mı?

Kurana göre: Evet. Akli dengesi bozuk olanlar evlendirilemez. Rüşt ve olgunluk(4/5,6).

Mezheplere göre: Evlilik için yaş sınırı yoktur, aklı dengesi bozuk olanlar evlendirilebilir.

Roma hukukuna göre: Hayır. Akıl sağlığı yerinde olmayanlar evlendirilebilir.

2 2) İlan edilmeyen (marufa uygun, hukuki bir yaptırımı olmayan) evlilik geçerli mi?

3 Kur'ana göre: Geçersiz.

Mezheplere göre: Maliki mezhebi hariç diğerleri için geçerlidir.

4 3) Evlilik için kadınlara Mehir şart mı?

Kurana göre: Şart

Mezheplere göre: Hayır

Roma hukukuna göre: Hayır

5 4) Kadın evleneceği kişiyi seçmede özgür mü?

Kurana göre: Kadın eşini seçmede özgürdür (2/232)

Mezheplere göre: Hanefiler de aileler denk ise seçebilir, diğerlerinde seçemez onaylayabilir.

Roma hukukuna göre: Kadının eşini veli seçer. Kadının itiraz hakkı yoktur.

6 5) Kadın üç beş kelime ile boşanabilir, şahit gerekir mi?

Kurana göre: Söz ile boşanamaz, Şahitlik gerekir.

Mezheplere göre: Kadın söz ile boşanabilir erkek isterse kadını bir kere de üç kere boşayabilir böyle bir boşamada tekrar evlenebilmeleri için kadının başkası ile evlenip boşanması gerekmektedir. Kadını boşamak için şahit gerekmez.

Roma hukukuna göre: Hayır

7 6) Kadının boşanma hakkı var mı?

Kurana göre: Evet

Mezheplere göre: Hayır. Hanefilerde istisnası var.

Roma hukukuna göre: Hayır. Kadının tek taraflı evliliği sona erdirme yetkisi yok. Son zamanlarda bir takım değişiklikler yapılmıştır.

8 7) Kadın cinsiyetinden dolayı vesayet/ himaye altında mıdır?

Kurana göre: Hayır. Kadın, cinsiyetinden dolayı vesayet altında değildir (7/189...)

Mezheplere göre: Evet. Aile hukukunda, kadın cinsiyetinden dolayı vesayet altındadır(Hanefiler bazı durumlarda kadını ehil saymıştır).

Roma hukukuna göre: Evet. Kadın cinsiyetinden dolayı vesayet altındadır.

9 8) Evlilik haricinde cinsel ilişki haram mıdır?

Kurana göre: Evet (Cariyeler dâhil 5/5;25/68;17/32).

Mezheplere göre: Hayır. Keyfi süreli ilişki evliliği, misyâr nikâhı yapılabilir. Cariye ile evlilik dışı cinsel ilişki serbesttir.
Roma hukukuna göre: Cariye ile evlilik dışı cinsel ilişki serbesttir.

1 9) Kadın tek başına bir kişilik midir?

Kurana göre: Evet ((30/21;7/189;31/14;17/23,24;2/187...).

Mezheplere göre: Hayır. Koca ve veli arasındaki sözleşmeye bağlı.

Roma hukukuna göre: Evlilik akdinin özelliğine bağlı olarak, kadın kocasının hâkimiyetine geçer veya babasının hâkimiyeti altında kalmaya devam eder, ama hiçbir zaman tek başına bir kişilik olamaz.

10) Kadın cinsiyetinden dolayı vesayet/ himaye altında mıdır?

Kurana göre: Hayır. Kadın, cinsiyetinden dolayı vesayet altında değildir (7/189...)
Mezheplere göre: Evet. Aile hukukunda, kadın cinsiyetinden dolayı vesayet altındadır(Hanefiler bazı durumlarda kadını ehil saymıştır).
Roma hukukuna göre: Evet. Kadın cinsiyetinden dolayı vesayet altındadır

1 11) Erkek, tekrar evlenirken karısından izin alması gerekir, karısını dövebilir tecavüz edebilir mi?

Mezheplere göre: Erkek, karısından izin almasına gerek yoktur, karısını dövebilir, tecavüz edebilir.

1 12) Bir baba nikâhsız doğan öz kızı ile evlenebilir mi?

Mezheplere göre: İmam Şafii’ye göre bir baba nikâhsız doğan öz kızı ile evlenebilir diğer mezheplere göre evlenemez.

Mezheplerin, İslam geleneğinin kadınlar hakkındaki hükümleri bu şekildedir.

Kadın İslam gelmeden evvel adı bile olmayan, bir meta kullanılan bir eşya olarak algılanırdı ve muamele görürdü, mirastan hak bile verilmezdi, Kadınların düşürüldükleri çirkefi göze alamayan babaları tarafından diri diri toprağa gömülürdü! vs. şeklindeki kanı maalesef gerçeği yansıtmamaktadır.

İslam öncesi Arap örfünde de kadını üç talakla boşama, bu şekilde boşanmış kadının ancak bir başka erkekle evlilikten sonra önceki eşine dönebilme şartı (hülle), mirasta erkek çocuklara kızların payının iki misli pay verilmesi gibi uygulamalar da mevcuttu. (13)

Kız çocuklarının diri diri gömülmesi yaygın bir uygulama değildi. Peygamberin eşi Hatice ve Ebu Süfyan'ın eşi Hint örneği bunu göstermektedir.

Özetle, mezheplere göre evlilik için yaş sınırı yoktur, akıl sağlığı, mehir şart değildir. Kadın evleneceği erkeği seçemez(Hanefiler de aileler denk ise seçebilir). Kadın bir kaç kelime ile üç kere birden boşanabilir. Üç kere birden boşandığında başkası ile evlenmeden evlenilemez. Boşanmak için şahit gerekmez. Kadın tek başına kişilik değildir, koca ve veli arasındaki sözleşmeye bağlıdır. Kadının boşanma hakkı yoktur (Hanefiler de istisnası vardır). Kadınlar cinsiyetinden dolayı vesayet altındadır(Hanefiler bazı durumlarda kadını ehil saymıştır). Erkek evlilik dışında cariyelerle ilişki kurabilir ve misyâr nikahı (keyfi süreli ilişki evliliği) yapabilir. Erkek tekrar evlenirken karısından izin almasına gerek yoktur. Erkek karısını dövebilir.

Sultan Baybars (1223- 1277)

Kıpçaklar Türk Boyları arasında en açık tenli genel de kumral ve gök gözlü bir boy olarak bilinir.
Baybars, uzun boylu, mavi gözlü, kumral Bir KIPÇAK Türküdür.
Bir savaşta esir düşer, köle olarak değişik pazarlarda satılır.
En son Şam'da Eyyubî Sultanı Melikü's-Salih’in adamları tarfından satın alınır.
Eyyubi Sultanı Salih, Türk askerlere büyük önem veriyor ve ordusunu bu Türk Gulamlara (Köle askerler) dayandırıyordu.
Bir savaşçı olan Baybars Haçlılara karşı müthiş mücadeleler veren orduda asker olarak görev almaya başladı.
Eyyübi ordusunun temeli Kafkasya kökenli özellikle Kıpçak, Adige, Tatar, Karaçay ve Dağıstanlı askerlerden oluşuyordu (Çoğu Moğolların işgaliyle esir alınıp köle olarak satılan askerler) ve Adigeler hariç diğerleri tamamen Türk'tü.
Mansure Meydan Muharebesinde (1249) Haçlı ordusunun yenilmesi ve Fransa Kralı IX. Lois’in esir edilmesinde gösterdiği inanılmaz dehası Baybars’ı bir destan kahramanı haline getirmiştir.

Baybars Eyyübi devletinin hizmetindeydi, fakat Eyyübi Devletinde hanedan içinde problemler vardı. Eyyübi Sultanı ordudaki Türkler tarafından tahttan indirildi ve böylece Memlüklüler Devleti kuruldu. Bu süreçte Baybars çok aktif bir rol üstlendi (1250).

Komutanlar İlk Memlük sultanı olarak Eyyübi Sultanı Salih’in dul eşi olan ve bir Türk olan Seçer ed Dürr’ü seçtiler. Böylece Mısır’da Türk Memlük Devleti resmen kurulmuş oldu. Fakat Kadın Sultan, Arap ve Müslümanlar için çok kabul edilebilir bir şey değildi.
Bu sebeple Suriye’de İsyanlar başladı ve devlet bölünme sürecine girdi. Bunun üzerine Seçer tahtı bıraktı Aybek et-Türkmânî ile evlenerek saltanatı ona bıraktı (Haziran 1250).

Moğol tehlikesi Anadolu’da olduğu kadar Suriye’de de mevcuttu ve Moğollar bu arada Hulagu döneminde Irak'a gelip Bağdat’ı yakıp yıktı ve Abbasileri tarih sahnesinden sildi (1258).

Tehlike Memlük Devletine doğru yaklaşıyordu. Ve o gün geldi, Başkomutan Baybars’ın Memluk Ordusu ve Moğol ordusu “Ayn-ı Calut Meydan Muharebesi”nde karşı karşıya geldiler (1260).
Büyük Komutan, Efsanevi Komutan Baybars’ın Stratejisi ile Moğol ordusu perişan edildi. Moğollar ilk yenilgisini Türkler'den aldı. Bugünkü adıyla Bayırbucak Türkmenleri de dahil. Özellikle Suriye ve Kerkük de dahil diğer bölgelerdeki Tükmenleri bu bölgelere yerleştiren ve yurt yapmalarını sağlayan da BAYBARS’tır.
Baybars yaptığı işlerle Ortadoğu’da Osmanlı döneminde sağlanan 400 yıllık barış döneminin de temellerini atmıştır. Baybars'ın Bilim ve sanat alanında bıraktığı eserler.bakınız (12)

Bilge Kağan -Yasaları

Türkler de Kadın, Türk Milletinin tek bereket kaynağıdır. Kendisine verilen bir takım haklardan dolayı hanların, hakanların, cengaverlerin önünde saygıyla eğildikleri bir şeref abidesidir.

* Arap örfünde bir kadın kocasını boşayamaz.

- Eski Türklerde koca karısını boşayabildiği gibi, kadında kocasını boşayabilirdi.

* Arap örfünde kadın tek başına kişilik sayılmadığı gibi cinsiyetinden dolayı vesayet/himaye altındadır.

- Eski Türk destanlarında kadın erkeğinin her daim yanındadır. Kadın erkeğinin güç ve ilham kaynağı kabul edilirdi.

* Arapların zihninde Allah yedi kat göğün üstündedir.

- Eski Türk inancına göre ‘’Han ile Hatun’’ gök ve yerin evlatlarıdır. Kadının yeri yedinci kat göktür.

- Kadının yüceliği Altay Dağlarının en yüksek
tepesine “Kadınbaşı” ismi verilerek yaşatılmıştır.

* Arapların örfünde bir kişi eşini beğendiğinde veya birisini evlendirmek istediğinde eşlerinden birini boşayıp ona verirdi.

-Eski bir Türk atasözü; ‘’Birinci zenginlik sağlık, ikinci zenginlik iyi bir kadın.’’

- Savaşta kadınların düşman eline geçmesi büyük bir utanç sayılırdı.

*Kuran ve Hadisler’de tecavüz suçunun cezası belirtilmemiştir.

-Tecavüzle ilgili eski Ahit şöyle buyurur: "Bir adam nişanlı olmayan bir bakireyle karşılaşır, onu ele geçirip onunla yatarsa ve bu kişiler bulunursa, kadınla yatan adam kadının babasına 50 şekel değerinde gümüş vermelidir, böylelikle kadın onun karısı olur." (Deuteronomu, 22:28-29).
.
-Oğuz Kağan destanından öğrendiğimize göre ırza tecavüzün cezası ölüm veya gözlere mil çekilmesiydi.
Arap gezgini Ahmed bin Fadlan, Türklerin tecavüz suçlusunun bacaklarından çapraz bağlanmış iki ağaca bağladığını ve ipin kesilmesi sureti ile bacakların ayrıldığını hatıralarında belirtir.

Türklerin yarı göçebe bir hayat sürmeleri uzun süreli hapis cezası verilmesini engellemiştir( hapis cezaları 10 günü geçmezdi ).
.
*Arap örfünde çok eşlilik olduğu gibi kuma getirirken önceki eşlerinden izin alınmasına gerek yoktur.
-Türkler'de tek eşlilik esastır. Türk devlet idaresinde Hakan’ın eşi Hatun da söz sahibi idi. Savaşlarda Hakan’ın yanında yer alan Hatun, devlet adamı gibi eğitilir ve yetiştirilirdi. Hakan vefat edince devletin başına Hakan’ın eşi Hatun geçerdi. Yasa niteliğindeki emirnameler Hakan ve Hatun’un imzası olmazsa yürürlüğe konmazdı.

*Arap örfünde hür, köle, zengin gibi sınıflar vardır.
-Tükler de zengin, fakir, asker, kadın, erkek sınıfı yoktu kölelik sadece Hun’lar da vardı çoğu Çin’den kaçan kölelerdi. Yarı göçebe yaşayan Türkler’de Kölelik yoktu ta ki Araplar’la tanışana kadar.
Çocuklar ( kız – erkek ayırt edilmeksizin ) küçük yaştan itibaren askeri bir eğitime ( at binme, ok ve yay kullanma ) tabi tutulurdu.
.

Arap gezgini olan İbn’i Batuta** bu durumu şöyle anlatır:

“Burada tuhaf bir hale şahit oldum ki o da Türklerin kadınlarına gösterdiği HÜRMETTİ. Burada kadınların kıymeti ve derecesi erkeklerinden daha ÜSTÜNDÜR.”

Tükler de fakir, zengin, asker, kadın, erkek sınıfı yoktu kölelik sadece Hun’lar da vardı çoğu Çin’den kaçan kölelerdi. Yarı göçebe yaşayan Türkler’de Kölelik yoktu ta ki Araplar’la tanışana kadar.
Araplar bizi bu topraklara köle olarak getirdi. Savaşlarda kullandı. Daha önceden Hakan ile Hatun devleti birlikte yönetir. Kurultay’da Hatun’un da sözü dinlenirdi. Osmanlı devletine baktığımızda kadın sistemin dışına itilmiştir(Köprülü sadrazam Mehmet Paşa'nın saltanatına kadar Kadınlar devlet yönetiminde yer aldı ;Kösem Sultan, Ayşe Hafsa Valide Sultan, Nurbanu Sultan, Mihrimah,Safiye Sultan, Hatice Turhan, Fatma Haseki, Bezmialem Valide Sultan, Hürrem) kölelik, cariyelik vb. Arap örfleri/hukukları benimsenmiştir. Osmanlıyı kölelik, cariyelik, işgalcilikle suçlanmasını doğru değil, bunlar Arap örflerinin Türklere fatura edilmesinden başka bir şey değil.

** Ortaçağ’da mitsiz, hatasız dört dörtlük yazılmış seyahatname yok ibn'i batuta bazı hatalarda, abartılarda bulunmuştur. O çağlarda çok fazla seyyahta yok zaten.
ibn batuta eserinde insan unsuruna en fazla değer veren seyyahtır.
Osmanlının kuruluş yıllarında seyahat etmiş ve Türkçe biliyor. Türklerin en güzel şehri diye tanımladığı harizm(ürgenç)de Emir Kutlu Demür ile görüşür ve eşi Türabek Hatun’dan hediyeler alıyor. Anadolu’da kadınlar tıpkı akıncı gibi at koşturmakta, Pazar ticaretinde ön saflarda yer almakta, Özbek Han'ın ülkesinde asilzade hanımları sosyal etkinliklerde kocalarından aşağı kalmadığını vs. yazıyor.

Eski Türklerde kadın miras hakkına sahipti. Kadının kendine ait mülkü mevcuttu. Kadının bunu istediği gibi kullanma hakkı vardı.
Eski Türklerde koca karısını boşayabildiği gibi, kadında kocasını boşayabilirdi.

Bilge Kağan kitabesinde Kağan ‘’ Sizler Anam Katun, Büyük Annelerim, Hala ve Teyzelerim, Prenseslerim..’’ sözleri ile hitabına başlar.
Yabancı devletlerin elçilerinin kabulünde hatun da hakanla beraber olurdu. Tören ve şölenlerde kadın, hakanın solunda oturur siyasi ve idari konumlardaki görüşlerini beyan ederdi. Mesela büyük Hun İmparatorluğu adına Çin ile ilk barış antlaşmasını Tanrıkut Mete Han’ın Katunu imzalamıştır.
Ebul Gazi Bahadır Han, Secere-i Terakime’de, Oğuz ilinde, yedi kızın uzun yıllar beylik yaptığını anlatmaktadır.
Kurultay; törede değişiklik yapabilir, hükümdar ve veliahttı belirleyebilir, siyasi, sosyal, askeri ve ekonomik sorunlarla ilgili kararlar alabilirdi.
Kurultay’a; hakan, hatun, asker ve sivil yöneticiler, boy beyleri ve bağlı kavimlerin yöneticileri, hanedan ailesinin ileri gelenleri katılırdı.

İlber Ortaylı - Kadın Dövme Geleneği

Ne zaman Türkler Müslümanlığı kabul edip, şehir dini olarak muhkem hale getirdiler o zaman İslam diye Arap örfü toplumda kök salmış ve yüzyıllar içerisinde gerek medrese gerekse tarikat öğretisinin etkisiyle kadın toplumsal rol ve etkinliğini kaybetmiştir.

Türkler için İslamiyet ve Hristiyanlık öncesinde kadın, eşit birey olarak toplumda yer alırken, Türklerin Müslüman, Hristiyan olmasından sonra kadınlar toplumsal yerini ve fonksiyonunu kaybetmeye başlamışlardır. Yani "haklar" açısından İslam Türk kadınına yeni bir şey getirmediği gibi var olan haklarını, statüsünü de kaybetmesine neden olmuştur.

_________________________________________________________________________________

::: Kaynaklar

Burada yer alan ucu kapalı soru ve cevaplar, Edlira Llukaçaj İncekara'nın KUR'AN'A GÖRE KADIN VE EVLİLİK adlı tezinden özet olarak çıkarılmıştır.

İslamiyet Öncesi Türkler'de evlilik.

12) 1.MEMLÛKLER'IN BAYBARS ZAMANINDAKI (1360-1377) SURIYEÇUKUROVASIYASETI VE BU SIYASETIN ÇUKUROVA'NIN TÜRKLESMESINDEKI ROLÜ (Cüneyt KANAT). 2. Mısır Türk Sultanı Baybars ve Anadoluya Gelişi (Kemal Göde)
3. Türkiye Selçukluları, Mısır Memlükleri ve Altın Orda Devleti’nin İlhanlılara Karşı Kurduğu İttifak (mehmet Suat Bal) 4. MEMLÛK SULTANI I.BAYBARS’IN 1277 YILINDAKİ ANADOLU SEFERİ (İbrahim Güneş) 5. Baybars Zamanında Memlüklü-İlhanlı İlişkileri (Cüneyt Kanat)
6. İBN HALDUN’DA MEMLÛK ASKERÎ TEŞKİLÂTI (Altan Çetin) 7. The Sultan, The Tyrant, and The Hero: Changing Medieval Perceptions of al-Zahir Baybars (AMINA A. ELBENDARY)

1 13) Kur’an Bağlamında “Cahiliye” Kavramını Yeniden Düşünmek - Mustafa Öztürk http://mustafaozturkarsivi.blogspot.com.tr/2015/04/kuran-baglamnda-cahiliye-kavramn.html

1
Eski Türkler'de kadın bkz: https://gokturukler.wordpress.com/gokturkler/konu-basliklari/eski-turklerde-kadin/
Eski Türkler'de Sosyal Yapı bkz: http://www.turkcuturanci.com/turkcu/turk-tarihi/eski-turklerde-sosyal-yapi/?wap2

Hz.ALİ, İBNİ ABBAS’A ‘KURANDAN DEĞİL SÜNNETTEN DELİL GÖSTER’ Mİ DEDİ?

2018-01-22T13:29:00.001-08:00

İbni Abbas rivayet Hz.Ali

Hz.ALİ, İBNİ ABBAS’A ‘KURANDAN DEĞİL SÜNNETTEN DELİL GÖSTER’ Mİ DEDİ?
.
Bazı çevreler, Hz.Ali’nin, İbni Abbas’ı Haricilere gönderirken ‘Onlara Kur’andan değil sünnetten delil göster, çünkü Kuran ‘’zû vücûhtur’’/çok anlamlıdır’’ dediğini iddia ediyorlar.
Ama ne ilginçtir ki, bu olayı nakleden –ve Hz.Alinin bu sözü için delil gösterilen- rivayetler, Haricilere gösterilen 4 delilin 4’ünün de Kurandan olduğunu gösteriyor.
.
Yani ya bu rivayetler tümden yanlış ve Hz.Ali’nin böyle bir sözü yok, ya da bu rivayetler kısmen yanlış ve Hz.Alinin böyle bir sözü yok. Veya ashabın dilindeki ‘Kuran ve Sünnet’ ifadesi ‘Kuran ve onun somut tatbikatını’ ifade eder. Kurana ilave bir şeyi değil.
.
Aksi bir kabul ile (ki günümüzde böyle bir kabulün var olduğu açıktır) çok net çelişkiler ortaya çıkmaktadır. Nitekim biz bu çelişkileri bu iddia sahiplerinde görüyoruz. Mesela Ebubekir Sifil bu konuda –kendi sayfasında- şöyle diyor;
.
‘’Hz. Ali; (r.a), Haricîler'le münakaşa ve münazara etmesi için Abdullah b. Abbas (r.a)'ı görevlendirir ve ona şöyle der:
- "Onlarla tartışırken Kur'an'dan değil Sünnetlerden delil getir."
İbn Abbas; (r.a) der ki:
- "Ey Mü'minlerin Emiri! Biz, Peygamber (s.a.v)'ın akrabalarıyız, amca çocuklarıyız. Kur'an bizim evlerimizde nazil oldu. Dolayısıyla hangi ayetin hangi olay hakkında nazil olduğunu ve hangi ayetin ne anlattığını iyi biliriz."
Hz. Ali'nin (r.a) cevabı çok ilginçtir. Der ki:
- "Evet, doğru söylüyorsun; biz bunları herkesten daha iyi biliriz. Ama tartışmayı sadece Kur'an ile sınırlı tutarsan, bir netice alamazsın. Çünkü Kur'an "zû vücûh"tur." Yani Kur'an ayetleri pek çok manaya ihtimallidir. Yahut Kur'an'dan, onların da kendi görüşlerine delil olarak getirebilecekleri ayetler bulmaları kolaydır. Onun için Kur'an'ın beyanı olan ve murad-ı ilahîyi yakalamanın vazgeçilmez unsuru olan Sünnet'i delil getir. "
Şimdi dikkat edin; Çoğu zaman zikrettiğimiz bütün o bid'at fırkaların her biri, görüşlerinde Kur'an ayetlerine dayanıyor. Yani Hz. Ali (r.a) çok önemli bir noktanın altını çiziyor.
Hemen burada çok küçük bir örnek vereyim: Mesela İslam Tarihi'nde, Cebriyye diye bir fırka var. Yukarıda sözünü ettiğimiz Mu'tezile'nin tam karşısında yer alan bir fırka. Cebriyye diyor ki: "İnsanın elinde hiç bir şey yoktur. İnsanın iradesi diye bir şey söz konusu değildir. İnsan, Allah Teala'nın (c.c) kendisi için ezelde takdir ettiği şeyleri yapmaya mecburdur."
Bunu ileri sürerken de birtakım Kur'an ayetlerini delil getiriyor. Mesela diyor ki: Kur'an'da, "Savaşta onları siz öldürmediniz, fakat Allah öldürdü onları." "(Ok) attığın zaman da sen atmadın, Allah attı onu" buyurulmaktadır. Demek ki, kulların fiili olarak Kur'an'da zikredilen hususların hepsi mecazen kullara isnat edilmiştir. Savaşta atlan oklar dahi insan tarafından atılmamıştır. Onları atan Allah Teala'dır. Allah Teala öyle dilediği için kul o oku atmaya mecburdur."
Oysa Kur'an'da bu bakış açısını çürüten onlarca ayet vardır. Burada bunların ayrıntısına girmemiz mümkün değil. Konuya dönecek olursak, ilk bakışta birbirine zıt gibi görünen Kur'an ayetlerinin mevcudiyeti bir vakıadır. İşte burada ortak bir metodolojide buluşabilmemiz için, Kur'an tarafından kendisine Kur'an ayetlerini beyan etme, açıklama vazifesi verilmiş olan Hz. Peygamber (s.a.v)'in Sünneti'ni, Kur'an'ın doğru biçimde anlaşılabilmesi için mutlak surette bir merci olarak kabul etmek zorundayız.’’.
Bu rivayetleri nakleden ve yorumlayanların çelişkiler şunladır;
.
1)Ebu Bekir Sifil, olayı yorumlarken diyor ki; ‘Şimdi dikkat edin; Çoğu zaman zikrettiğimiz bütün o bid'at fırkaların her biri, görüşlerinde Kur'an ayetlerine dayanıyor.’ Yani ona göre sapmanın nedeni ayetlere dayanmak! Ama bir paragraf altta da –Cebriyye’nin bir ayete dayanarak yaptığı yanlış yorumu naklettikten sonra- diyor ki; ‘Oysa Kur'an'da bu bakış açısını çürüten onlarca ayet vardır.’ Peki ne oldu şimdi? Demek ki çözüm yine Kuranda imiş. O halde neden ‘Cebriyye ilgili ayetlerin tümünü dikkate almadığı için –tek bir ayetle hüküm verdiği için- bu hataya düştü, oysa elbette ki tek hakem Kurandır (6/114) ama ilgili ayetlerin tümünü dikkate almadan hüküm vermeyi yasaklayan da (20/114) Kurandır, Cebriye ilgili ayetlerin tümünü dikkate almadığı için bu hataya düşmüştür’ demiyorsun da ‘Kuranla’ olmaz diyorsun?
.
2)Hariciler, ‘hüküm yalnız Allahındır’ ayetine dayanarak ‘Allahtan başka hakem olamaz’ diyor ve Kurandan başka hakem kabul etmiyorlar. Onların en temel karakteristiği zaten budur (Kuran haricinde bir şey kabul etmemek). Ama buna rağmen Hz.Ali -Kurana göre hüküm versinler diye hakem tayin ettiği için- kendisini kafir ilan eden bu insanları ikna etmek için –Kurandan değil de- sünnetten delil getirerek onları ikna edecek, öyle mi? Hz.Ali bu kadar büyük bir çelişkiye düşer mi?
.
3)Ama asıl ilginç olan husus şudur ki, Hz.Ali’nin ‘Kurandan değil sünnetten delil getirmek lazım’ dediği iddia edilen bu rivayetlere göre Hz.Ali/Ibni Abbasın gösterdiği delillerin tümü Kurandandı. Ama bu rivayetleri delil gösterenler –bu rivayetteki delillerin –algılarındaki- sünnetten değil Kurandan olduğunu –nedense- görmüyorlar.
.
Detaylar, bu çevrelerin -Abdurrazzak, Ebu Nuaym ve Beyhaki’den derleyerek- internet ortamında paylaştıkları şu rivayetlerden görülebilir;
.
İbn-i Abbas dedi ki: – Söyleyin bana Rasulullah’ın amca oğlu ve damadı olup, ona ilk iman eden, ashabının birlikte olduğu kişiden alıp veremediğiniz nedir?
Dediler ki: – Biz ona üç konuda muhalefet ediyoruz.
– Nedir onlar? – Birincisi, o Allah’ın dininde insanları hakem kildi. Halbuki Allah buyurdu ki: “Hüküm ancak Allah’ındır” Allah’ın bu sözünden sonra insanların hükümde ne isi olabilir?
– Başka?
– Ali insanlarla savaştı ama ne köle aldı ne ganimet. Eğer savaştıkları kafir idiyseler mallarının Ali’ye helal olması gerekirdi. Eğer mümin idiyseler müminlerin kanını dökmek haramdır.
– Başka?
– Kendisi için emirül mü’minin sıfatından vazgeçti. Eğer emirül mü’minin değilse emirül kafirin demektir.
– Başka bir itirazınız var mi?
– Bu kadarı bize yeter dediler.
İbn-i Abbas: – Eğer size Allah’ın muhkem kitabından ve nebisinin sünnetinden fikirlerinize karşı delil getirirsem dönecek misiniz?
– Evet dediler.
– Allah’ın dininde insanların hüküm vermesi hakkındaki görüşünüze gelince, Allah teala buyuruyor ki: “Ey inananlar ihramlı iken avı öldürmeyin, öldürürse –keseceği kurban için- içinizden adil iki kişi hükmetsin’ (Maide 5/95). Kadın ve kocası hakkında ise söyle buyuruyor: “Eğer karı kocanın arasının açılmasından endişelenirseniz erkeğin ailesinden bir hakem ve kadının ailesinden bir hakem gönderin...’’(Nisa 4/35). Simdi Allah’a yemin verdirerek soruyorum size; insanları birbirlerinin kanına girmekten alıkoymak için, aralarını bulmak için hüküm vermek mi daha evladır, yoksa değeri çeyrek dirhem olan tavsan ve bir kaç kadın hakkında hüküm vermek mi daha evladır? Üstelik biliyorsunuz ki Allah dileseydi hükmü verir, insanlara bırakmazdı.
– Vallahi birbirlerinin kanına girmekten alıkoymak ve aralarını düzeltmek daha evladır, dediler.
– ‘Ali savaştı ama köle ve ganimet almadı’ sözünüze gelince, söyleyin, anneniz Aise’ye sövüyor musunuz yoksa başka kadınlarda helal olanı onda da helal kılıyor musunuz? Eğer böyle diyorsanız küfre düştünüz demektir. Yok eğer onun müminlerin annesi olmadığını söylüyorsanız yine kafir oldunuz ve İslam’dan çıktınız demektir. Allah teala buyuruyor ki: “Nebi müminlere kendi canlarından daha evladır ve zevceleri de (müminlerin) anneleridir”(Ahzab33/6). Görülüyor ki siz iki sapıklık arasında bocalıyorsunuz, hangisini seçerseniz seçin. Simdi bu görüşlerinizden vazgeçtiniz mi?
Birbirlerine baktılar ve dediler ki: – Vallahi evet!

– Ali’nin kendisi için emirül mü’minin sıfatından vazgeçtiği görüşünüze gelince size bu konuda razı olacağınız sözü söyleyeceğim: Hudeybiye günü Rasulullah (s.a.v) Kureys’i aralarında anlaşma yazmak için davet etti. Suheyl b. Amr ve Ebu Süfyan ile yazışacaklardı. Peygamber dedi ki: ya Ali yaz: Bu Allah’ın rasulü Muhammed’in hükmüdür. Dediler ki: Vallahi senin Allah’ın rasulü olduğunu bilseydik seni Ka’be’den alıkoymazdık, sana karşı savaşmazdık. Onun yerine Muhammed b. Abdullah yaz. Peygamber dedi ki: Vallahi beni yalanlasanız da ben gerçekten Allah’ın rasulüyüm. Yaz ya Ali: Muhammed b. Abdullah. Peygamber Ali’den üstünken kendisinin nebi olarak zikredilmemesine razı olduysa bu onu peygamberlikten çıkarmıyor. Simdi bu görüşünüzden de vazgeçtiniz mi?
Dediler ki: – Vallahi evet.
.
Görüldüğü üzere Ibni Abbas’ın Haricilere gösterdiği 4 delilin 4’ü de Kur’andandı. Bunların 3’ünde direkt olarak ayet okudu (4/35,5/95,33/6). Birinde ise Hudeybiye anlaşmasından bahsetti (bahsettiği detay Kuranda yoktu ama bu anlaşma da Kuran da vardı;48/1,25).
.
Dolayısıyla 'Hz.Ali İbni Abbas'a, Kuran ile değil sünnet ile delil göster' dedi' diyenlerin gösterdikleri rivayetler bile Hz.Ali/İbni Abbası'ın Haricileri –sünnet ile değil- Kuran ile ikna etmeye çalıştıklarını göstermektedir. Yani gösterdikleri rivayetler bile kendilerini yalanlamaktadır.

Zeki Bayraktar

İstanbul'un Fethi Hadisi Sahih mi?

2018-01-08T11:59:00.002-08:00

İstanbul'un fethi hadisi şerif

İSTANBUL’UN FETHİNE DAİR
Biliyor muydunuz?

“İstanbul mutlaka fethedilecek, onu fetheden komutan ne büyük komutan, onu fetheden asker ne büyük asker” diye dillere pelesenk edilen ve hadîs olduğu iddia edilen rivayetin, muteber hadis kaynaklarının hiç birisinde yer almadığını ve hadis olmadığını kaç kişi biliyor?
İşimize geldiği için ballandıra ballandıra referans verdiğimiz bu rivayeti, Osmanlı ordusu ve Fatih’in hiç kullanmadığı ve referans vermediğini kaç kişi biliyor?

Metnin aslı şu: (لَتُفْتَحَنَّ الْقُسْطَنْطِينِيَّةُ, فَلَنِعْمَ الأَمِيرُ أَمِيرُهَا, وَلَنِعْمَ الْجَيْشُ ذَلِكَ الْجَيْشُ)
“İstanbul mutlaka fethedilecek, onu fetheden komutan ne büyük komutan, onu fetheden asker ne büyük asker.”

Müelliflerin ölüm tarihleri esas alınırsa mezkûr rivayet ilk önce Aḥmed b. Ḥanbel’in (ö.241/856) Müsned’inde geçer (VIII, 254). Müteakiben el-Buḫārī (ö.256/870), Tārīḫi'l-Kebīr, I, 791, yine ona ait eser olan (et-Tārīḫu'l-ʾEvsaṭ, I, 306) eserlerde geçer. Dikkat edine es-Sahîh'ine almamıştır.

Müteakiben el-Beġavī (317/929), et-Ṭaberānī (ö.360/971), İbn Mende (ö.395/1005), Ebū Nuʿaym (ö.430/1039), İbn Abdilberr (ö.463/1071), İbn ʿAsākir (ö.571/1176), İbnu'l-Eŝīr’in (ö.630/1233), İbn Manẓūr (ö.711/1311), İbn Ḥacer (ö. 852/1448), es-Suyûtî (ö.911/1505), eş-Şāmī (ö.942/1535) ve el-Munāvī’ (ö.1031/1622) gibi müelliflerin eserlerinde yer alır. Hacmi artırmamak için ismi geçen müelliflerin eserleri ve sayfa numaralarını vermiyorum.

Malum Emeviler döneminde üç kez İstanbul’u kuşatma girişimi olmuştur. Bunları ikisi Muaviye dönemindedir. Kabaca söylemek gerekirse ilki 665-67, ikincisi 674-77 yılları arasındadır. Her iki kuşatma başarısızlıkla neticelenince, üçüncü kuşatma hazırlıkları Emevilerin zirve noktası kabul edilen I. Velîd b. Abdulmelik döneminde başlamış, fakat onun vefatından sonra kardeşi Süleyman b. Abdulmelik döneminde (715-17) gerçekleştirilmiş ve yine başarısızlıkla neticelenmiştir.

İlk iki kuşatma sırasında mezkûr rivayete hiçbir vurgu yoktur. Diğer bir deyişle bu rivayetin hiçbir iz ve işaretine rastlanmaz. Ancak ilk iki kuşatmadaki başarısızlıktan sonra, bu sefer hadis rivayetlerinin uydurulup yoğunlaştığı dönemde halkı motive etmek amacıyla böyle bir rivayetin uydurulduğuna rastlıyoruz.

Rivayet Bişr el-Has’âmî isimli bir raviye dayandırılır. Ne hikmetse bu raviden ikinci bir rivayet nakledildiği vaki değildir. Örneğin oğlu Abdullah, babasından bu rivayeti naklettiğini söylerken, ondan bir başka rivayet nakletmemiştir. Ancak Abdullah sınırlı da olsa babası haricinde farklı senetlerle birkaç rivayet nakletmiştir.
Böylesien meşhur rivayetin muteber isimlerden gelmemesi tesadüf mü? Acaba niçin ashaptan hiçbirisine dayandırılmaz veya doğrulanmaz?

Emevi komutanı Müslümanları motive etmek ve Rum diyarına sevk etmek için bu rivayetin yayılmasını sağlamıştır. Müteakiben kaynaklara giren bu rivayet, müteakip dönemlerdeki İstanbul kuşatmalarında da hiç kullanılmamıştır. Örneğin Abbâsîler döneminde de İstanbul kuşatmasından bahsedilir, fakat bu rivayetten hiç söz edilmez.

Ben bu rivayeti araştırırken, Osmanlı ordu komutanı veya Fatih’in kullanmış olabileceğini sanıyordum. Hiçbir kaynakta böyle bir bilgiden bahsedilmez. Bana güvenmeyenler Feridun Emecen Hoca’ya sorabilirler. Ondan teyitlidir. Zira bu konuda bir bildiri sunmuştum. Oturum başkanı kendisiydi ve teyit etmişti.

Örneğin Fatih, fethin ardından Mekke Şarifi’ne fetihnâme göndermiş ve yedi başlı canavar olarak nitelediği İstanbul’un fethedildiğini bildirmiş, fakat Resûlüllah’ın sözünümn gerçekleştiğinden veya bu rivayetten hiç söz etmemiştir.
Rivayet özellikle işimize geldiği için ve Resûlüllah’ın geleceğe dair haberleri bildiği-bildirdiğinin referansı olarak gösterilir.

Müsterih olun gaybı Allah’tan başkası bilemez. Peygamber İstanbul’un varlığından bile haberdar değildir. Sadece Kisra ve Kayser şehirleri bağlamında Şam bölgesini bilir.

Rivayet üzerine iki makale yazılmış ve iki makalede de bu rivayeti sahih gösterme gayreti güdülmüştür. Zinhar doğru değil. Neyse fazla uzattım. En iyisi burada keseyim. Merak edenler, geniş bilgi için “İstanbul’un Fethine İlişkin Hadîs Rivayetlerine Farklı Bir Yaklaşım” konulu makaleme bakabilirler.
Geçen yıl yapılan 29 Mayıs Üniversitesinin “II. İstanbul’un Fethi Sempozyum bildirisi” Bu sempozyum bildirileri aynı üniversitenin yayınlarından çıkmıştır.

Şunu da hatırlatayım kimse bu yazıdan fethin aleyhinde olduğum gibi bir zehaba kapılmasın. Ben işin bilimsel yönünü paylaştım. Diğer hususlar benim dışımda.

Biz yine bu rivayetle avunalım, gönüllerimizi hoş edelim. Siyasiler de rant devşirsin, fakat böyle bir rivayet asla hadîs değil ve Resûlüllah’tan da böyle bir söz sadır olmamıştır.

Sadece, şayet kendisine inanırlarsa “Kisra ve Kayserlerin hazinelerine sahip olacaklarına” dair Müslümanları teşvik edici, cesaretlendirici konuşmalar yapmıştır.
Bana özgür düşünceyi öğreten ve düşünebilmemi sağlayan mesleğim, sana çok şey borçluyum.

İsrafil BALCI

Bir Müslüman Evrimci Olabilir mi?

2017-08-26T10:39:00.001-07:00

Bir Müslüman evrimci olabilir mi?

Bu kitap, hem bilim hem felsefe hem de ilahiyat alanlarıyla ilişkilidir. Bu kitapta cevabını bulabileceğiniz bazı sorular şunlardır:

Bir Müslüman evrimci olabilir mi?
Bir Müslüman’ın din adına neyi reddetmesi gerekir?
Evrim teorisi ateistlerin savunduğu bir teori midir?
Allah’ın süreçle yaratmasını anlamak neden önemlidir?
“Allah’ın ol demesiyle olur” ayetleri nasıl anlaşılmalıdır?
Evrenin ve dünyanın milyarlarca yıllık yaşları İslam inancı açısından bir sorun teşkil eder mi?
Nuh Tufanı tüm dünyayı mı kapladı, yoksa yerel bir tufan mıydı?
İnsanın çamurdan yaratılmasından kasıt nedir?
İnsanların diğer hayvanlarla ve maymunla soy ortaklığı olması İslam dini açısından sorun mudur?
“Dedenin yakışıklılığı argümanı” nedir?
Kuran’da anlatılan Âdem kıssası nasıl anlaşılmalıdır ve bu kıssa evrim teorisiyle çelişkili midir?
Hz. Âdem nerede yaratıldı?
Evrim teorisi Allah’ın varlığı lehinde ileri sürülen delillere tehdit midir?

Sayfa: 9-15. Seslendirme ve Yapım: Nisan Kumru

Kitabı incelemek için tıklayın.

Muvahhid-imam-i-azam-ebu hanife

2017-08-18T06:27:00.002-07:00

Muvahhid Ebu Hanife

Sabit oğlu Numan, hadis uydurukçularına karşı beyniyle ve yüreğiyle verdiği mücadelesinden dolayı halkın arasında Ebu HANİF yani Muvahhitlerin Babası veya Öncü Muvahhit olarak kahraman oldu. Önce Emevi ve daha sonra Abbasi sultanlarının siyasi otoritelerini, sosyal ve kültürel programlarını peygamber adına destekleyen hadisler uydurmakla görevlendirilmiş yardakçı hadis rivayetçilerine karşı Kuran’ı savundu. ÖRNEĞİN:

Şiddeti ve katliamları telkin eden hadisler…
Cizye kelimesinin anlamını saptırıp yeni bir vergi ihdas eden hadisler…
Çocuk yaşta kızlarla evliliği sünnetleyen hadisler…
Kuran’ın şirk olarak reddettiği kölelik kurumunu onaylayan hadisler…
Şam’dan, Basra’dan veya Kufe’den çıkan ve değişik fiziksel özelliklere sahip mehdi tarifleriyle sultanların propagandasını yapan hadisler gibi…

İmam-ı azam Ebu Hanife

Tarihi kitaplar kritik olarak incelendiğinde Ebu Hanife’nin hadise itibar etmediği, aklın ışığında Kuran’ı tek kaynak kabul ettiği apaçık bir gerçek. Bu yüzden Buhari’de ondan rivayet edilen bir tek hadis bulamazsın. Cezaevinde şehit edildi… O gün hala önemli bir bölümü muvahhid olan halk içinde bir kahraman olduğu için, yönetici zalimler onun popüler isminden yararlanmak istediler ve onun adına, “talebeleri” diye tanıtılan Ahmed ve Yusuf yoluyla bir mezhep uydurdular… Ebû Hanife'ye hadis konusunda bir kısım tenkidler yapılagelmiştir. Bunlar: Ebû Hanife hadiste zayıftır (İbn Sa'd, Tabakatü'l-Kübra, VI, 368); Re'yi ile sahih hadisleri reddeder (M. Zâhidü'l-Kevserî, Te'nib, 82 vd.); Onun nezdinde sahih olan hadis sayısı onyedi veya elli civarındadırç (İbn Haldûn, Mukaddime, 388) şeklinde özetlenebilir.

Bazı Sünnilerin iddia ettiği gibi Ebu Hanife hadisler hakkında seçici değildi, Peygamber ve onun destekleyen tüm arkadaşları gibi, Kuran’ı yeterli gören ve Kuran’a hiçbir insan sözünü ortak koşmayan bir muvahhitti. Diğer mezhep imamlarının Ebu Hüreyre’yi bir cahil, bir İblis olarak yaftalayıp ona saldırmaları, Buhari’nin onu “halktan biri” diyerek güvenilmez biri sayması gibi gerçekler maalesef bugünkü hadis-sünnet-mezhep mukallitleri tarafından bilinmiyor.

Ibn Kuteybe, Hadis Müdafaası, Kayıhan Yay, İstanbul/1979

El Evzai: “Onu itham etmemizin sebebi kendisine hadis getirildiği halde onu bırakıp başka türlü hüküm vermesidir.” (Ibn Kuteybe, S. 70)
İbnu Rahuye (Re’y ehli hakkında): Allah’ın Kitabını ve Rasulunun sünnetini attılar da, kıyasa sarıldılar.” Derdi. (Ibn Kuteybe, S. 71)
Bana er-Riyaşi, Ebub Ya’kub el-Hattabi’den, o da amcasından, o da ez-Zuhri’Den tahdis etti ki, ez-Zuhri şöyle demiştir: “Hadis erkektir, onu adamların erkek olanları sever, kadın olanları da sevmezler.” (Ibn Kuteybe, S. 81. El Fakih ve’l-Mütefakkih: II/76’dan alıntı)

Süleyman Uludağ, İslam Düşüncesinin Özellikleri, Dergah Yay., İst./1979

İmam Ahmed’in ‘Allah bu zatı hadis için yaratmıştır.’ diyerek hadis ilmindeki ehliyetini takdir ettiği meşhur muhaddislerden Ahmet b. Mehdi: ‘Ebu Hanife, ilim nedir bilmezdi. Dalalete düşürdüğü insanların vebali yarın kıyamet günü sırtına sarılacaktır. Hak bile olsa Müslümanların tutundukları dini bağları, teker teker söküp atan Ebu Hanife’nin re’yini ve görüşlerini kabul etmeyiniz.’ demiştir…
(Uludağ, S. 57)
İmam Buhari, Ehl-i Reyin reisi olan Ebu Hanife’yi zayıf bir hadis ravisi olarak görüyor kendisini metruk sayıyor Ve “halktan biridir” diyordu. Ne Buhari ne de Müslim‘de Ebu Hanife’den tek bir hadis rivayet edilmemiş olması bile Ehl-i hadis ile Ehl-i rey arasındaki geçimsizliğin ve uyuşmazlığın derecesi hakkında bize fikir verebilir’ (Uludağ, S. 58)
İmam Ahmet: “Ebu Hanife’nin re’yi de hadisi de zayıftır’ (Uludağ, S. 99)
Süfyan es-Sevri, Ebu Hanife’nin vefat haberini alınca, derin bir memnuniyet duymuş ve: “Allah’a şükürler olsun. Birçok insanın belaya düşmesine sebep olan kişiden bizi afiyette kıldı.” (Uludağ, S. 99)
Hadis ve Hicaz fıkıh hareketinin başında bulunan İmam Malik şöyle demiştir: “Ebu Hanife fitnesi, iblis fitnesinden daha zararlıdır.” (Uludağ, S. 99)

Yukarıdakileri yeterli göremeyecek kadar kör bir mukallitseniz:

Hadisleri ret ettiği için hadis ehli tarafından sapıklıkla suçlanan Ebu Hanif ile ilgili Sünni kaynaklardaki suçlamalar ve hakaretler:

Dedi ki: Asım b. Yezid’i şöyle derken işittim Sufyan es-Sevri söyledi ki: Ebu Hanife hem sapık hemde saptırıcı idi. (Ebuşşeyh, Tabakat 2/110)
Sufyan es-Sevri: Ebu Hanife’nin iki kere tevbeye davet edildiğini nakleder. (Ahmed b.Hanbel, Kitabu’l-İlel. II/69/428-32)
Kadı Şerik b Abdillah Şerik:Kufe’nin her köşesinin merkeple dolmasının orada Ebu Hanife’nin görüşünde birisinin bulunmasından daha hayırlı olacağını söyler.(Ahmed b.Hanbel, Kitabu’l-İlel. II/69/428-32)
Kadı Şerik b Abdillah: Şerik’e sorulur Ebu Hanife’yi neden dolayı tevbeye davet ettiniz Şerik şöyle cevap verdi Küfürden (Ahmed b.Hanbel, Kitabu’l-İlel. II/224)
Malik b.Enes: Ebu Hanife az kalsın dini yıkacaktı der. (Ahmed b.Hanbel Kitabu’l-İlel. II/69/428-32)
Hammad bin Seleme: Ebu Hanife bir şeytandı: Hz Peygamber’in sözlerini kendi görüşlerine dayanarak reddederdi (İbn Adi, el-Kamil fi Zuafai’r-Rical.8/239; Ahmed b.Hanbel, İlel II/68/428
II/246/1775)
Abdullah b.İdris Malik b.Enes’e: bizim yanımızda Alkame ve Esved var diyecek olur.Bunun
üzerine Malik –Ebu Hanife’yi kastederek-sizin yanınızda işi ters yüz eden var der.Ahmed b.Hanbel bunu söylerken elini ters yüz eder.(Ahmed b.Hanbel, Kitabu’l-İlel. I/194(1036)
Abdullah b.Mubarek vefatından kısa bir süre önce Ebu Hanife’nin sözlerini kaldırıp atmıştır (Ahmed b.Hanbel, Kitabu’l-İlel. II/242/1749)
Ahmed b.Hanbel Evzai’nin Ebu Hanife’den hiç rivayet almadığını çünkü bu konuda onu ayıpladığını söyler (Ahmed b.Hanbel, Kitabu’l-İlel II/202)
Ebu’l-Hasan el-Eş’ari: Sufyan es-Sevri İmam Ebu Hanife’nin hocası Hammad bin Ebu Süleyman’dan şu sözü nakletmiştir: O Müşrik Ebu Hanife’ye söyle ben ondan tamamen beriyim onunla hiçbir ilişkim yoktur (Eş’ari, el-İbane 77)
İmam Buhari: Ebu Hanife Murcii’dir rey ve hadisleri terk edilmiştir (Buhari et-Tarihu’l-Kebir VIII.81)
İmam Müslim şöyle der: Ebu Hanife Numan b Sabit rey sahibidir Hadisi muztaribtir ve fazla sahih hadisi yoktur (İmam Müslim b Hacac, Kitabul Kuna vel Esma, 31)
İmam Malik: Ebu Hanife dini mahveden hastalıklardan biridir.(İbn Adi, el-Kamil fi Zuafai’r-Rical., 8/237)
İbn Ebi Davud:Ebu Hanife’ye saldırı ve onu itham, İslam ümmetinin icma noktalarından biridir: Basra’nın fıkıh imamı Eyyüb es-Sahtiyani onun aleyhinde konuşmuştur. Küfe’nin imamı Süfyan es-Sevri öyle Hicaz bölgesinin imamı Malik bin Enes öyle Mısır’ın imamı Leys bin Sa’d öyle Şam’ın imamı Evzai öyle Horasan’ın imamı Abdullah bin Mübarek öyle Kısacası yeryüzünün her yanındaki İslam uleması onun hakkındaki kanaati menfidir.(İbn Adi, el-Kamil fi Zuafai’r-Rical, 8/241)
İbrahim bin Eş’as: Yeryüzünün her yanında hayırla anılan fakihlerin tümü Ebu Hanife’yi kötülemiştir (İbn Adi, el-Kamil fi Zuafai’r-Rical, 8/238)
İmam Malik: Ebu Hanife bu ümmetin karşısına kılıçla çıksaydı şu kıyas ve re’y yoluyla verdiği zarardan daha az zarar verirdi.(İbn Abdilber, Camiu Beyani’l-ilm 2/1079)
Sufyan bin Uyeyne: Allah ona lanet etsin: İslam’ın can damarlarını bir bir kopardı Müslümanlar arasında ondan daha şerir biri doğmamıştır.(İbn Abdilberr, el-İntika, 149-150)
İbnül-Carud: Müslüman olup olmadığı tartışmalıdır.( İbn Abdilberr, el-İntika, 150)
Abdullah bin Mübarek şöyle diyor: Biz önceleri onu tanımıyorduk ve sohbetlerine devam ediyorduk. Ne zamanki onu yakından tanıdık kendisini terk ettik.( İbn Abdilberr, el-İntika, 151)
Hatib el-Bağdadi Tarihu Bağdad’da şöyle der: Onun hakkında dinin hem esaslarına hem de fürüatına ilişkin şenaatleri yüzünden çok sözler söylenmiştir. Gerçek şu ki Ebu Hanife bütün ilmi kudretine rağmen bizim bu eserimizde tanıttığımız ulema gibi örnek alınacak bir insan değildir (Hatib el-Bağdadi 13/371-372)
İbn Ebi Şeybe: Sanıyorum Ebu Hanife Yahudi idi (Hatib, 13/413)
Sufyan es-Sevri: Zındıklığından dönmesi için iki kez kafirliğinden dönmesi içinse defalarca tövbeye çağrıldı.(Hatib el-Bağdadi 13/382-383)
Ebu Davud Süleyman es-Sicistani şöyle diyor: İmam Malik Şafii ve İbn Hanbel Ebu Hanife’nin dalalet içinde olduğunda ittifak etmişlerdir.(Hatib el-Bağdadi, Tarihu Bağdad 13/383-384)
Kadı Şerik: Ebu Hanife Allah’ın kitabından iki ayeti inkar etti: Ebu Hanife imanın artıp eksilmeyeceğini iddia etti. Ve o namazın Allah’ın dininden bir parça olmadığını savundu. (Hatib el-Bağdadi, Tarihu Bağdad.13/372)
Sufyan es-Sevri: İslam bünyesine Ebu Hanife’nin yerleştirdiği şerden daha büyük bir şer yerleşmemiştir (Hatib el-Bağdadi Tarihu Bağdad.13/397)
Sufyan es-Sevri Ebu Hanife’nin ölüm haberini alınca şunları söyledi: Toplumun büyük bir kesimine musallat olan bir beladan bizi kurtaran Allah’a hamdolsun Ümmetin fitne kaynağı yok oldu. (Hatib el-Bağdadi, Tarihu Bağdad, 13/4239)
Evza’i:Ebu Hanife İslam’ın can damarlarına musallat oldu ve onları birer birer parçaladı.Evzai Ebu Hanife’nin ölüm haberini alınca şöyle dedi: “Elhamdülillah Yok olup gitti Yaşamaya devam etseydi İslam’ın can damarlarını parçalamaya devam edecekti.” (Hatib el-Bağdadi, Tarihu Bağdad, 13/398)
İmam Malik: Benim için Ebu Hanife’nin sözüyle hayvan pisliği arasında hiçbir fark yoktur. (Hatib el-Bağdadi Tarihu Bağdad.13/411)
Abdullah b.Mübarek şöyle diyor: Ne müçtehidi o buna layık biri değildi Sabahtan yatsıya kadar keyif çatardı Müçtehid olmaya nereden vakit bulacaktı ( Hatib el-Bağdadi, Tarihu Bağdad, 13/406)
Abdurrahman bin Mehdi: Ebu Hanife ile hak arasına bir perde gerilmiştir.( Hatib el-Bağdadi, Tarihu Bağdad, 13/406)
Kendisinden başka kimsenin rivayet etmediği 130 hadis rivayet etti.Bunların yüz yirmi tanesinde yanlışlar yapmıştır ya senetlerini karıştırmış yahut da farkında olmadan metinleri değiştirmiştir
Hatası doğrularına galp gelince de hadisleri delil olarak kullanmaktan tümüyle vazgeçme yoluna gitmiştir. Ebu Hanife’yi din konusunda delil yapmak caiz değildir Çünkü o Mürcie mezhebi’nin davetçisi idi.Bid’ata davetçilik edenlerin dinkonusunda asla kanıt olmayacağı ise imamlarımızın ortak kanaatidir.Müslümanların önderi imamlar bu kişi hakkında bütün bölgelerde eleştiriler yapmış onu tek tek reddetmişlerdir.(İbn Hibban, Kitabul-Mecruhin, s.405-213)
1-Küfür’den iki defa tevbeye davet edildi (Sevri’den naklen)
2-Kur’an Mahluktur diyor
3-Bu Ümmetin fitnecisi (Sevri’den naklen)
4-Muhammed s a v dinini değiştiren
5-Hz Peygamberin bir hadisine heyezan diyor
6-Hz Peygamberin bir hadisine hurafe diyor
7-Sufyan es-Sevri sika ve emin değildir
8-Abdullah b Mübarek Ebu Hanife hadiste yetim idi
9-Domuz eti yiyen bir kimse hakkın da ne dersin Diye sonran birisine bir şey gerekmez diyor
10-Allah’a yakınlık maksadıyla bir katıra ibadet eden kimsenin bu davranışında bir beis görmüyor.(İbn Hibban, Kitabu’l-Mecruhı’n, III/61-73)
İmam Nesai: Numan bin Sabit Ebu Hanife bağdatta 150 senesinde öldü Kur’an mahluk derdi sözünden tevbe ettirildi bir çok defa çok hata eder ve yanılırdı (Nesai, Duafa ve’l-Metrukın, s.100)
İmam Nesai: Ebu Hanife leyse bi’l-kaviyyi fi’l-hadis- Ebu Hanife hadiste kuvvetli değildir (Nesai, Ebu Abdurrahman Ahmed Kitabu’d-Duafa ve’l-metrukın .s.240)
Ebu Nuaym Esbahani: Hadiste kuvvetli değildir (Duafa, s.154)
Tarihçi İbn Sad: Ebu Hanife hadiste zayıftır o rey sahibi idi (İbn Sa’d et-Tabakat VI,368-369.VII.321)
İbnu’l-Cevzi’nin naklettiğine göre Sufyan şöyle demiştir. “Ebu Hanife sika ve emin bir kimsedeğildir.” (İbnu-l-Cevzi, Kitabud-Duafa III/163)
Ebu Zur’a er-Razi: “Ebu Hanife hadiste zayıftır” (Ebu Zur’a er-Razi Kitabud-Duafa III/664)
Darekutni: “Ebu Hanife hadis yönünden zayıftır” (Darekutni, Sünen I/323)

Kur'an da Bedevilik ve Medenilik bağlamında Türkiye'nin Alimleri

2017-08-07T14:39:00.001-07:00

KUR'AN DA BEDEVİLİK VE MEDENİLİK BAĞLAMINDA TÜRKİYE'NİN ALİMLERİ, SOSYOLOJİ BİLMEYEN DİN ADAMLARININ DÜŞTÜĞÜ DURUMLARA ÖRNEK

Gün geçmiyor ki bir hoca verdiği fetvalarla/görüşleriyle milleti hâyret'e düşürüp gündeme oturmasın. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri de, Hayrettin Karaman hoca oldu "Başörtülü sigara" başlıklı bir yazı kaleme aldı ardından gelen tepkiler üzerine "Başı örtülü sigara (2)" yazısını yazdı ve tepki çeken cümlenin yanlış anlaşıldığını söyleyip okuyuculardan helallik istedi. O cümle şöyle idi.

"Ben başını örten ama göstere göstere sigara içen bir bayan gördüğümde şöyle bir intibaa kapılıyorum: Sanki farklı olanlara şunu diyor: “Siz benim başımı örttüğüme bakmayın, benden ümidinizi kesmeyin, sizinle paylaşacağım daha çok şeyim var" Hayrettin Karaman

Bu tarz fetvalara/görüşlere örnek: Kadınları gelen öpsün giden yalasın, Babanın kendi öz kızını öperken şehvet duyması haram değil , Annen de olsa diz kapağının üstü tahrik eder , Bir baba nikahsız doğan öz kızı ile evlenebilir (İmam Şafi, Malik), Sakalsız Erkek Kadın Sanılır, Yorganın ve yatağın şekli cinsel dürtülerinizi uyandırabilir, Asansör'de Hâlvet, Çay, kahve ve ketçap şehvet uyandırır vs.

Eşeğin aklına karpuz kabuğu düşüren bir cümle...Normalde kimsenin aklına kadın sigara içiyor diye "benden ümidinizi kesmeyin, sizinle paylaşacağım daha çok şeyim var" sinyali verdiğini düşünmez ve böyle bir şey aklına gelmez ama bu gibi cümlelerle halkımızın aklında tavşanlar oluşturulmakta ve bu tavşanlar akıldan çıkmamakta bilinç altına yerleşmekte ve psikolojik sorunlara neden olmaktadır. Bu konu ile ilgili şu yazıyı okumanızda fayda var: Kafalardaki tavşanlar

Hayrettin hocanın bu cümleleri savunan kişiler hocanın açıklamaya çalıştığı bazı argümanları şu şekilde dile getirdiler.

Sosyoloji Şehirlilik ve Köylülük Kültürü

“Sigara içiyorum başörtülüyüm diye yapmayacağımı, size katılmayacağımı sandığınız hususlarda ümidinizi kesmeyin, sizin yaşam biçiminize katılabilirim”

“Sokaklarda sigara içen kadına ne dense yeridir”

“Üniversite kantininde karışık grup içinde oturan, bahçede kızlı erkekli voleybol oynayan böyle kızlarımızı çokça görüyor ve üzülüyorum. Verilmek istenen mesaj evet yok birbirimizden farkımız, paylaşacağımız çok şey var.”

Yukarıdaki düşünceler yanlıştır demiyorum evrensel yargılar, düşünceler hariç doğru/yanlış bulunduğunuz noktaya bakış açınıza göre değişir bu bir kültür meselesi.

Köylü bir bakış açısı ile köyün ortasında alenen sigara içen bir kadın bir mesaj vermeye çalışıyor demek mümkündür. Şehirli bir bakış açısı ile meydanda alenen sigara içen kadın pek dikkat çekmez ve bundan bir mesajda çıkarılmaz, çıkarıldığı takdirde bu mesajı çıkaran kişi sağlıklı düşünemiyor, psikolojik sorunu var gözüyle bakılır.

Yukarıda anlatılan düşünce biçimi köylülük/taşralılık kültürünü yansıtmaktadır. Köyde herkes birbirini tanır. Bu yüzden kadın alenen sigara içemez, erkek/kız karışık oyun oynayamaz… Çünkü dedikodu olur.

Bizim alimlerimiz köy kültürüyle yetiştikleri için olayları bu pencereden görmelerini DOĞAL karşılıyorum.

Ancak şehirli bir bakış açısını bilmeden/kavramadan köylü kültürünü metropolde din diye sunulması, metropol de yaşayanlar tarafından tepki çekiyor ve anlaşıl(a)mıyor. Aynı şekilde köylü kültüründe yetişen kişide karşı tarafı anlayamıyor.

Sonuç: Kültür farkını kavramadan/gözetmeden ön yargılarla taraflar birbirini "Modernist", "Bağnaz","Sapık" gibi ithamlarla suçluyor.

Bütün nebiler şehirden çıkmıştır. Bütün dinler gibi İslâmiyet de şehirli yapıdadır ve şehirde doğmuş, şehirden kırsala yayılmıştır. Zaten medeni (şehirli) ve köylü (bedevi) kavramları da kökenini İslâm'dan alır. Kur'an-ı Kerim'de sosyolojik bir kategori olarak “bedevilik” övülmez, aksine yerilir.

Ancak günümüzde Mehmet Şevket Eygi'nin deyimiyle,

“Türkiye'de İslâmî hareket tam manasıyla bir köylü hareketine dönüşmüş durumdadır. İslâm'ın bayraktarlığını kırsal kesimliler, köylü zihniyetliler yapıyor.”

Bu yüzden âlimler köy kültürüyle yetiştikleri için şehirliye İslam’ı hakkıyla anlatamıyor; kentli, aydın ve modern yaşamı tercih edenlerin ihtiyaçlarına cevap veremiyorlar.

Şehirli zihniyette olan; sanata, estetiğe, kitaba, kültürlü olmaya önem verir. Haramdan, yalandan, yalakalıktan, hilecilikten kaçınır. Doğru sözlü, saygın, kibar, nazik ve anlayışlı olur. Cami mi yaptıracak; dış görünüşünün ve iç yapısının sanatlı, estetik ve güzel olmasına özen gösterir.

Şehirli olmak; insanın kendini yenilemesi, aşması ve anlayışını genişletmesi anlamına gelir. Medeniyetler şehirlerde doğar ve gelişirler.

“İslam’ın parlak bir medeniyet dini olduğu hepimizin ittifakla kabul ettiği bir gerçektir; fakat ne yazık ki İslam dininin çağdaş müntesipleri medeniyet üretmek şöyle dursun, şehirli olabilmeyi bile becerememektedir.” Mustafa Öztürk

Not: Köylülük ile kastedilen kırsalda yaşamak değil. Kişi köyde şehirli, şehirde köylü olabilir. Önemli olan zihniyettir.

HER DEĞİŞİM BİR GELİŞİM DEĞİLDİR, ANCAK HER GELİŞİM BİR DEĞİŞİMDİR.

TANIMLARIN/YARGILARIN TARİHTEKİ ÖLÇÜTLERİN BİLGİ BİRİKİMİNE GÖRE VERİLDİĞİNİN FARKINDA OLUP,

Nebi 23 yıllık risaleti boyunca dahi bazı tanımları/yargıları zamanla kaldırılıp yenisini getirmiş. Bunun birçok parametresi var. Peki, bu gelişim neden kaynaklanıyordu?

Nebiler'de herkes gibi kendi çağ ve kültürlerinin insanıdırlar. Coğrafya, bilgi birikim ve değerlendirme ölçütleri düşünce biçimini etkiler. Bilgi birikim artıkça değerlendirme ölçütü önceki düşünceyi değiştirip geliştirecektir.

Örneğin, Biz Nebi zamanında yaşasaydık Nebiye ormanlık arazimizin olduğunu ve bu araziyi yok etmek yerine ekili alan oluşturmak istediğimizi söyleseydik Nebi bize izin verirdi.

Bundan elli yıl kadar öncesinde bir adam kendi karısına tecavüz etse bu suç sayılmazdı. Hatta bir kocanın karısına tecavüz edebilmesi fikri bir oksimorondu, çünkü koca olmak kadının cinselliği üzerinde tamamen kontrol sahihi olmak anlamına geldiği düşünülüyordu.
Yine bundan elli yıl önce psikiyatrik ilaçlar toplumun nezdinde ciddi bir kusur gibi görülüp kullananlar bir nevi damgalanırdı. Bugünse durum değişti. İyi ya da kötü, nüfusun gittikçe artan bir çoğunluğu, sadece elden ayaktan düşüren zihinsel
hastalıkları tedavi etmek için değil sıradan depresyon ve
zaman zaman gelen buhranlarla baş edebilmek için de

düzenli olarak psikiyatrik ilaçlar kullanıyor.

Ancak bugün aynı olayı bambaşka –ve çok daha iyi- ölçütlerle değerlendirebiliyoruz. Evlilik içi tecavüz psikolojik travma gibi sorunlar otaya çıkarmaktadır.
Bugün askerler savaşın stresi ve baskısıyla baş edebilmek için uyku ilaçları ya da antidepresanlar kullanıyor. Çünkü korku, depresyon ve travma tuzaklar ya da bombalar değil; hormonlar, nörotransmiterler ve nöral ağlar yüzünden ortaya çıkıyor.

Örneğin; Hadislere baktığımızda bir sahabe “nebinin dokuz eşini tek tek gezdiğini” ve bunu kendisinin izlediğini söylüyor.

Şimdi düşünün birisine gidip:“Ben falanca önder bir kişiyi takip edip, izledim geceleri şu saatlerde yatak odasının lambası açılıp, şu saatte kapanıyor.” Derseniz sizin hakkınızda ne düşünür?

Ağzına geleni söyler değil mi? Başkalarının seks hayatını takip eden, sorgulayan bir zihniyet ancak sapıklar'da olur denilir.

7.yy'da Arap yarım adasında yaşayan toplumun bilgi birikimi, kültürü ve sosyolojisi ile günümüzde yaşayan insanların kültürü, değerlendirme ölçütleri ve sosyolojisi arasında dağlar kadar fark var.

Siz bu farkları gözetmeden sosyolojik dengeyi hiçe sayıp o toplumun algısını bu güne taşıyıp mutlaklaştırır iseniz yanlış anlaşılırsınız.Bunları dikkate almadan direkt rivayetleri/tanımları insanlara sunarsanız*; Don Kişot durumuna düşüp AHLAKSIZ, SAPIK damgası yememeniz ve insanlığınızın sorgulanmaması,“Din aklı aldığı gibi utanmayı, ahlakı da alıyor.” denilmemesi işten bile değildir.

Rivayetler/Hadisleri/fetvaları olduğu gibi direkt aktarırsanız Nebinin ve Sahabenin insanların gözündeki değerini gittikçe değersizleştirip düşürürsünüz.

Tarihçi Marshall Hodgson İslam’ın Serüveni adlı önemli kitabında geleneğin nesilden nesile olduğu gibi aktarılmasının aslında geleneğin kuruyup gitmesi anlamına geldiğini belirtmektedir.
Hodgson’un haklı olarak vurguladığı gibi, geleneği gelecek nesillere verimli bir şekilde taşımak isteyenler, onu kendi yorumlarıyla zenginleştirerek aktarmalıdırlar.

Nebi bugün gelse nasıl ki bugünün bilgi birikim ve ölçütlerine göre hareket edecekse bizde buna göre hareket etmeliyiz.

Doğrusu, 23 yıllık bilgi birikimi bir projeksiyon olarak görüp ışık kaynağı olarak belirlemektir, O ışık kaynağının yansıttığı görüntü ile geçmişten günümüze birikerek gelen bilgi birikim ölçütleri ile günümüz tanımlarını/yargılarını oluşturmamız gerekiyor ki dini canlı tutup yaşanabilir bir hâle getirebilelim.

Bilimin, değerlendirme ölçütlerimizin, canlıların sürekli geliştiği(doğa yasası) bir dünyada asla değişmeyecek tanımlar/yargılar olduğunu iddia etmek; aklın, vicdanın gelişimini/değişimini inkâr etmek demektir.

İnsanlığın gelişimi var olan iyinin yerine daha iyi olanı inşa etmekle olur.
Allah da sürekli iyilikte yarışın dediğine göre adalete bakış açısı geçmişten daha iyi olmalı ki Allah'ın iyilikte yarışın isteği yerini bulsun.

Kur'an da ki hükümleri sosyolojiye göre uyarlayan, denkliği esas alan ilk kişi halife Ömer idi bakınız: İlhami Güler

Ebu Hanife döneminde kıyas(karşılaştırmalı akıl yürütme) ve rey (görüş düşünce) ile fetva verdiği için tekfir edildi, Ebu Hanife günümüzde yaşasaydı kıyası değil, Halife Ömer gibi denkliği, değerlendirme ölçütlerimizi dikkate alarak karar verirdi.
(Ebu Hanife hakkında denilenler için bakınız: İmam-ı Azam Ebu Hanife )

Köylülük ile şehirlilik kültürü için Georg Simmel Prof. Dr. Sefa Saygılı’nın “Köylülük Ve Şehir Kültürü “ ve Mustafa Öztürk’ün “KöylülükSorunumuz” adlı yazılarına bakabilirsiniz.

Deve idrarı hadisi sahih mi?

2017-08-03T23:59:00.002-07:00

DEVE İDRARI HADİSİ SAHİH Mİ?

Deve İdrarı Hadisi

Peygamberler de kendi devir ve kültürlerinin insanlarıdır. O kültürü yansıtmaları kaçınılmaz. Hata, bunu dinileştirmekte. Burada önemli olan deve idrarı hadisinin sahih olup olmaması veya faydalı olup olmaması değil, dinin konusu olup olmadığı önemli.

Peygamberimizin, hakikaten deve idrarını tavsiye etmiş de olabilir, bu bir komple yalan da olabilir, ne var bunda? Bunun dinle ne alakası var? Bu, olsa olsa, zamanına göre tıbbi bir çözüm olabilir. Farkında olmadan, peygamberi, insanüstü, hata yapmayan, her şeyin doğrusunu bilen bir varlık statüsüne ulaştırdığımızın farkında mıyız? (Bkz: Peygamberler hatasız mıdır? )

Kur'ana ve rivayetlere baktığımızda Nebi a.s'ın beşer ve hatasız olmadığını görüyoruz.
Mesela "Bilindiği gibi Hz. Peygamber'in hayatında “Hurma aşılama olayı” diye bilinen bir olay vardır. Peygamberimiz, Mekke'den Medine'ye hicretinin ilk günlerinde Medine halkının erkek hurma çiçeklerini, meyve verecek olanların üzerine silkeleyerek doğal aşılama yaptıklarına şahit olur.

-Neden böyle yaptıklarını sorar. Onlar da hurma meyvelerinin kaliteli olması için bunu hep yaptıklarını söylerler. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sa) “bunu yapmanızın bir fayda sağlayacağını zannetmiyorum” der.

-Onlar da hurma aşılama işini bırakırlar. O sene hurmalar cılız ve kalitesiz olur. Hz. Peygamber bunun sebebini sorar. Onlar da, siz öyle buyurduğunuz için biz de aşılamayı bıraktık ve hurmalar böyle oldu, derler.

Bunun üzerine Hz. Peygamber; “benimkisi bir zandan ibaretti. Beni zannımla sorgulamayın. Ama ben size, Allah böyle buyuruyor diye bir haber getirirsem onu alın. Çünkü ben Allah adına asla yalan söylemem” buyurur (Müslim).

Hadisi şerifin yine Müslim'deki ve başka kaynaklardaki diğer bir rivayetinde,
“Siz dünya işlerinizi iyi bilirsiniz” cümlesi de vardır. Bu olay birinci derecede bilgi meselesiyle ilgilidir ve bize göre çok önemli bir noktaya işaret eder ki o da şudur:

Hz. Peygamber'in bütün bilgileri vahiy kaynaklı değildir. Yaşadığı toplumun birikiminden ve kültüründen de bilgiler edinmiştir. Onun böyle bilgilerinin bir kısmı isabetli olmayabilir. Dünyaya ilişkin konularda Hz. Peygamber'in söylediklerinin ümmeti için bağlayıcı olmadığını, bizzat onun beyanıyla ortaya koymuş olur. Böylece bilime kapı açmış ve dünyaya sadece onun söyledikleri kadarıyla bakılmasının gerekmediğine işaret etmiş demektir."

İbni Haldun hacamat konusunda da benzer şeyler söylemekte, tıbbı nebevi değil, tıbbı Arabi.

İbniHaldun Tıbbi nebevi-Arabi

Hadislerin akla arzı

2017-07-23T13:33:00.002-07:00

Hadislerin Kur'an'a, Mütevatir Sünnete Ve Akla Arzı İle ilgili Notlar...
(1)

Kendi asrında ve sonraki dönemlerde, hadis ve hadis usulü hususunda otorite kabul edilen Hatib el-Bağdadi, El-Fakih ve'l-Mütefakkih adlı eserinde, Muhammed b. İsa b. Tabba'dan naklen şunları kaydetmektedir;

"...Nebi'den (s.a.w) sana gelen her bir rivayet hususunda, eğer sahabesinden herhangi birinin o rivayetle amel etmediği sana ulaşırsa, o rivayeti reddet.

Sika ve güvenilir bir ravi, senedi muttasıl bir haber rivayet ettiğinde, o rivayet şu sebeplerle reddedilir;

1. (Rivayetin), Aklın gerektirdiklerine muhalif olması... Böylece, ilgili rivayetin geçersizliği bilinmiş olur...

2. (Rivayetin), Kitab'ın nassına ya da mütevatir sünnete muhalif olması. Böylece, ilgili rivayetin bir aslının olmadığı ya da mensuh olduğu bilinmiş olur..."

(El-Fakih ve'l-Mütefakkih, c. 1, s. 354)

(قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى بْنِ الطَّبَّاعِ: «كُلُّ حَدِيثٍ جَاءَكَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَبْلُغْكَ أَنَّ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِهِ فَعَلَهُ فَدَعْهُ»

إِذَا رَوَى الثِّقَةُ الْمَأْمُونُ خَبَرًا مُتَّصِلَ الْإِسْنَادِ رُدَّ بِأُمُورٍ:

أَحَدُهَا: أَنْ يُخَالِفَ مُوجِبَاتِ الْعُقُولِ فَيُعْلَمُ بُطْلَانُهُ , لِأَنَّ الشَّرْعَ إِنَّمَا يُرَدُّ بِمُجَوِّزَاتِ الْعُقُولِ , وَأَمَّا بِخِلَافِ الْعُقُولِ , فَلَا

وَالثَّانِي: أَنْ يُخَالِفَ نَصَّ الْكِتَابِ أَوِ السُّنَّةِ الْمُتَوَاتِرَةِ , فَيَعْلَمُ أَنَّهُ لَا أَصْلَ لَهُ أَوْ مَنْسُوخٌ )

(2)

Hatib el-Bağdadi, El-Kifaye Fi İlmi'r-Rivaye adlı eserinde şunları kaydetmektedir;

"...Ahad haber; aklın hükmü, Kur'an'ın muhkem ve sabit bir hükmü ve bilinen sünnet ile çelişki arz ettiğinde kabul edilmez..."

(s. 432)

(...وَلَا يُقْبَلُ خَبَرُ الْوَاحِدِ فِي مُنَافَاةِ حُكْمِ الْعَقْلِ وَحُكْمِ الْقُرْآنِ الثَّابِتِ الْمُحْكَمِ , وَالسُّنَّةِ الْمَعْلُومَةِ...)

(3)

Şafilerin önde gelen alimlerinden Ebu İshak eş-Şirazi, el-Lüma' fî usûli’l-fıķh adlı eserinde şunları söylemektedir;

"Sika bir ravi, bir haber rivayet ettiğinde, o rivayet şu sebeplerle reddedilir;

1. (Rivayetin), Aklın gerektirdiklerine muhalif olması... Böylece, ilgili rivayetin geçersizliği bilinmiş olur...

2. (Rivayetin), Kitab'ın nassına ya da mütevatir sünnete muhalif olması. Böylece, ilgili rivayetin bir aslının olmadığı ya da mensuh olduğu bilinmiş olur..."

(el-Lüma' fî usûli’l-fıķh, s. 83)

(...إذا روي الخبر ثقة رد بأمور:
أحدها: أن يخالف موجبات العقول فيعلم بطلانه لأن الشرع إنما يرد بمجوزات العقول وأما بخلاف العقول فلا.
والثاني: أن يخالف نص كتاب أو سنة متواترة فيعلم أنه لا أصل له أو منسوخ...)

(4)

Ebu Hanife'nin öğrencisi İmam Ebu Yusuf, er-Reddu Ala siyeri'l Evzai adlı eserinde, İmam Evzai'ye hitaben şunları kaydetmektedir;

"...Kendisinden bilinmeyen şeylerin çıktığı, fıkıh ehlinin tanımadığı, Kitap ve sünnete uymayan rivayetler çoğalmıştır...

...Hakkında rivayet gelmiş olsa bile, Kur'an'a muhalif olan (bu haber) Allah Rasulü'nden değildir..."

(s. 31)

(...وَالرِّوَايَةُ تَزْدَادُ كَثْرَةً وَيَخْرُجُ مِنْهَا مَا لَا يُعْرَفُ وَلَا يَعْرِفُهُ أَهْلُ الْفِقْهِ وَلَا يُوَافِقُ الْكِتَابَ وَلَا السُّنَّةَ...

...فَمَا خَالَفَ الْقُرْآنَ فَلَيْسَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ الرِّوَايَةُ...)

Bu ehlisunnetin bir kriteridir. Mesela Hz Nuh'un gemisi tufandan sonra Kabe'yi tavaf edip 2 rekat namaz kıldı, rivayetinin reddedilme sebeplerinden biri, akla aykırı olmasıdır.

Hz.İsa Evli ve Çocuk Sahibimi idi?

2016-10-08T12:53:00.003-07:00

Hz.İsa mezarı bulundu

Kudüs'ün doğusunda 1980 yılında ilk kez keşfedilen Talpiot Mezarlığında 9 kabir bulunmakta. Mezarda bulunan kemikler üzerinde kimyasal bir yöntemle incelemelerde bulunan İsrailli arkeolog Aryeh Shimron, bu incelemeler sonucunda kabirlerin Hz. İsa'ya eşi Mary Magdalene ve oğlu Yehuda'ya ait olduğunu öne sürdü.

İsrailli arkeolog Aryeh Shimron'a göre Hz.İsa ve ailesinin mezarı Kudüs'ün doğusundaki Talpiot Mezarlığı'nda bulunuyor.

Talpiot Mezarlığı'ndaki kemik örneklerinin Hz. İsa'nın evlendiğini kanıtladığını ileri süren arkeolog Shimron, İncil'de belirtildiği gibi Hz. İsa'nın göğe yükselmediğini iddia etti.

"Titanic" filminin yönetmeni James Cameron'da 2007 yılında çektiği belgeselde benzer bir iddiayı gündeme getirmişti. "Hz.İsa'nın Kayıp Mezarı" adlı belgeselde Hz İsa ve ailesinin kemiklerinin yer aldığı mezarlıkla ilgili iddialar dile getirilmişti.

Shimron'un iddialarını Kur'an-ı Kerim doğruluyor.

13:38 "Yemin olsun, biz senden önce de resuller gönderdik, onlara da eşler ve evlatlar verdik. Hiçbir resul, Allah'ın izni olmadıkça herhangi bir mucize getiremez. Her süre/süreç için bir kitap vardır."

Bu ayetten anlaşıldığı gibi Muhammed a.s'dan önceki peygamberlerin her birinin eşi ve çocukları olduğu bildiriliyor. Kur'an-ı Kerim'e göre İsa a.s ölmüştür ancak ölümü çarmıha gerilerek olmamıştır.

[1] http://www.ntv.com.tr/dunya/hz-isanin-mezari-kuduste-bulundu,gw-VDLd16U2D-bmZ1_2TQw?_ref=infinite

Neden Yalnız Kuran

2016-09-28T12:51:00.001-07:00

Neden Yalnız Kur'an -
Ahmet M.SAĞLAM

Bu kitabın amacı, yüzyıllardır gerileme döneminde olan Müslümanların neden gelişen uygarlıkların bu derece gerisinde kaldıklarının nedenini ortaya koymaya çalışmaktır.

ALLAH’ın yeterli, apaçık ve kolaylaştırılmış olarak tanıttığı Kuran’ı terk eden Müslümanlar, din adına yüzlerce yasak ve kuralla dini yaşanmaz bir hale çeviren atalar dinini sorgulamadan izlemeyi tercih ediyor.

Çoğu Müslüman, âlim olarak nitelediği kişilere ve kitaplarına güvendiği kadar, ALLAH’a ve kitabına güvenmiyor hatta okuma gereği bile duymuyor!

İslam dünyası Kuran’ı terk etmenin, mezheplere ayrılarak farklı dini öğretileri takip etmenin, akla ve bilime önem vermemenin kaçınılmaz sonucu olarak; gelişen toplumların, bili- min, sanatın oldukça gerisinde kalıyor ve kendi kendini cezalandırarak huzursuzluğa mahkûm oluyor.

Ayetler eşliğinde Kuran’ın din adına yeterliliğini ve din adamlarının Müslümanları Kuran’dan nasıl saptırdığını sade bir dille ortaya koyarak, insanları ALLAH’ın terk edilen mesajı Kuran’a davet ediyoruz…

Zuhruf 44: Şüphesiz bu Kuran, sana ve kav- mine bir öğüt ve bir şereftir, ondan hesaba çekileceksiniz.

Kitabı incelemek için tıklayınız.

5 adede kadar kitabı ücretsiz herkese gönderiyoruz. 5 adet üstünü çevresine dağıtmak için almak isteyecekler için adet başına kitap 1 TL'dir. Posta ücreti 5 kitap için kitap başına 1 TL gibi oluyor ve alıcı sadece bunu ödüyor. Daha önce mail atıp talepte bulunmamış kişiler için mail adresim: bilgi@ahmetmuratsaglam.com .

Not:Lütfen adres bilgilerini yazarken telefon numarası, şehir, mahalle, sokak ve apartman numaralarını, alıcı ismini ve almak istediğiniz 5 adetin ÜZERİNDE ise kitap adedini belirtmeyi de unutmayınız.

Dinsizlik, din-mezhep savaşları ile başlar

2016-09-25T11:35:00.000-07:00

Dinsizlik, din-mezhep savaşları ile başlar

Ateizm

Avrupa’daki Din Savaşları 1542’de Alman köylülerinin ayaklanması ile başladı ve 106 sene sürdü.

O dönemde Avrupa’nın büyük Hristiyan devletleri olan İspanya, Portekiz, Fransa, Avusturya, İsveç, Almanya, Hollanda, İngiltere ve İrlanda savaşın bir parçası oldu.

Bir ara 300 bin köylünün katıldığı ayaklanma bu ülkeleri harabeye çevirdi.

Din Savaşları'nın en kanlı olanı Otuz Yıl Savaşları idi. Katolik ve Protestan devletler arasında başlayan

çatışma daha sonra Fransa ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu da içine alarak Avrupa’ya hakim olma savaşına dönüştü.

Almanya bu savaşta nüfusunun yüzde kırkını kaybetti.

Din Savaşları’nda ölenlerin sayısının 6 ile 19 milyon arasında olduğu tahmin ediliyor.

Ayaklanmanın ve ardından gelen savaşın birçok nedeni vardı. Ama en önemlisi Martin Luther ve John Calvin’in Hristiyanlıkta reform yapma girişimlerinden sonra ortaya çıkan Protestanlık ve Kalvenizm ile Katoliklerin onları tehdit olarak algılaması idi.

Bin beş yüz yıl Hristiyanlığa egemen olan Katolikler dinde reformu kabul etmediler. Rakip kiliselere ait olanları ezdiler.

Din savaşları, Westphalia Barış Antlaşması ile sona erdi.

Katolik kilisesinin din üstündeki tekeli sonlandırıldı.

Hristiyanlıkta üç ayrı kilise olduğu tescil edildi: Katolik, Protestan ve Kalvenizm.

Bugün Avrupa’nın birçok ülkesinde Hristiyanlığın her kolu düşüştedir. Bazı tarihçiler, bu düşüşün Avrupa’daki Din Savaşları ile başladığını yazıyorlar.

Birçok insan, akıl almaz gaddarlık ve yıkıma neden olan dinin, insanın yararına olmadığını o tarihten itibaren düşünmeye başlamış.

Buna inanabilirim. Bunun bugün de Müslüman dünyasında olmakta olduğuna da.

Suriye’de ve Irak’ta yaşanan şiddet. IŞİD’in, Neron'un Roma’da Hristiyanlara uyguladığı işkenceleri aratmayan hunharlıkları. Fethullah Gülen’in Türkiye’de devleti içeriden zaptetme girişimi. Nijerya’da faaliyet gösteren Boko Haram'ın barbarlık tarihine eklediği yeni sayfalar.

Bunlar, herhalde, Müslümanlık için iyi bir reklam olmadı.

Hristiyanlar yüz yıldan fazla savaştıktan sonra dinde bölünmeyi kabul ettiler ve yan yana barış içinde yaşamayı öğrendiler. Aynı şeyi Müslümanlar için söylemek mümkün değil.

Peygamberin 620'de ölümünden sonra yerine kimin geçeceği kavgasının yol açtığı Sünni/Şii bölünmesi, hâlâ o günlerdeki düşmanlık hislerini barındırmaya devam ediyor.

Şii/Alevilerle Sünnilerin yan yana yaşadığı yerlerde tansiyon hâlâ yüksek.

Her ne kadar öyle gösterilmemeye çalışılsa da, Suriye’deki savaş da en önemli boyutu ile bir din savaşıdır.

İran ve Rusya, Esad’ın başında olduğu Alevileri; ABD, Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan, Sünnileri destekliyor.

Bu dört devlet, savaşı Alevi tarafının kazanması halinde Orta Doğu’da İran’ın güç kazanacağından endişe etmekte.

Türkiye’nin bir de ek endişesi var. O da savaşı Esad tarafının kazanması halinde Suriye Kürt otonomisinin Irak’ta olduğu gibi resmen tescil edileceği.

Bütün dinler, sadece peygamberlerinin zamanında saf ve lekesiz idi.

Peygamberlerin ölümünden sonra alelacele bürokrasi oldular ve insanlar üzerinde hakimiyet kurdular.

Ruhban sınıfı halkın sırtından geçinen, lüks içinde yaşayan bir aristokrasi oldu.

Bugün İran ve Suudi Arabistan’da ve kısmen de Türkiye’de din, yöneticileri, lüks içinde yaşatmaya yarayan bir araçtır.

Hristiyanlık inişte iken Müslümanlık yükselişte. Veya öyle görünüyor. Bunun en büyük nedeni Müslüman ülkelerde hükümetlerin dini politikaya alet etmesi, dini kullanarak idare etmeyi kolay bulmasıdır.

Daha kolay idare ediyorlar da daha iyi idare ediyorlar mı?

Bu sorunun cevabını biliyorum. Ama cevabı onları destekleyenlerin vermesi daha yerinde olur.

İnananlarla inançları arasına kimse girmesin.

“Herkes kendi imamı olsun.”

Kimse kimsenin inancına karışmasın.

Müslümanların yaşadığı yere barış ve hoşgörü hakim olsun.

Amin.

T24 Yazarı: Metin Münir

Nisa 78-79 Ayetleri Çelişkili Mi? Çelişki Nedir?

2016-09-20T16:36:00.000-07:00

Bu videoda çelişkinin ne olduğu anlatılmaya çalışılmış ve Nisa 78 ve 79. ayetleri üzerinden örnek verilerek anlatılmıştır.

İddia:
''Kendilerine bir iyilik dokunsa 'Bu Allah'tan' derler; başlarına bir kötülük gelince de 'Bu senden' derler. 'Hepsi Allah'tandır' de. Bu topluluğa ne oluyor ki hiçbir sözü anlamıyorlar!'' (Nisa 78)

''Sana gelen iyilik Allah'tandır. Başına gelen kötülük ise nefsindendir. Seni insanlara elçi gönderdik; şahit olarak da Allah yeter.'' (Nisa 79)

Burdada açık açık 78. ayet yok sayılmakta. Ayette vurgulanmak istenen mesaj şudur: "İyilik yapılrsa Allah'tan, kötülük yapılırsa, kendi nefsin sorumludur." 2 ayet arası bir çelişki mevcut. Bir ayette kötülüğün de iyiliğin de Allah'tan olduğu yazıyor. Diğerinde ise sadece iyiliğin Allah'tan olduğu yazıyor. Bu bir çelişkidir.

Cevap:
Bu ayetlerde bir çelişki olmadığını küçük bir çocuğun bile bir meal sitesini kullanarak anlayabileceğini göstermek istiyoruz. Bir çocuk bile, belki açıklama yapamasa bile en azından sorunun nerede olduğuna işaret edebilir.

Mealde ilk bakışta çelişki gibi görünse de iki ayetin Arapça karşılığını kıyasladığımızda arada bir fark görüyoruz.

Öncelikle bir ''farkı bul'' oyunu ile iki ayet arasındaki fark nerde ona bakalım.

Her iki ayette de mevcut olan kelimeler yeşil renkle işaret edilmiştir. İki ayet arasında kullanılan farklı kelime ise kırmızı renkle işaret edilmiştir.

Aynı olan kelimeler: -isabet etmek, -iyilik, -kötülük

Farklı olan kelime: (Allah) katından

Görmüş olduğunuz gibi iki ayet bazı meallerde aynı gibi görünse de aralarında bir fark vardır. Eğer bu fark olmasaydı bir çelişki kaçınılmaz olurdu. 78. ayette ''Allah katında''yı ifade etmek için ''ind'' (indillah) kelimesi kullanılmıştır. Halbuki 79. ayette ''min'' (minallah) kelimesi kullanılmıştır.

78. ayette 3 defa ind kelimesi kullanılırken 79. ayette bu kelime birden kullanılmıyor. Bu çok dikkat çekici bir durumdur. Eğer bu ayetler arka arkaya değil de Kuran'da ayrı ayrı geçseydi belki hiç dikkat çekmeyecekti bile. Allah bu ayetleri ardı ardına koyarak adeta inkar edenlere çelişki bulma fırsatı veriyor. Fakat aynı zamanda kelime seçimlerini hassasca ayarlayarak adeta ''ben ne dediğimi iyi biliyorum'' da diyor.

Bu konuda eleştiri yapılmaya çalışılan Nisa Suresindeki iki ayettir. Önce bu ayetlere bakalım:
Her nerede olursanız, ölüm sizi bulur; yüksekçe yerlerde tahkim edilmiş şatolarda olsanız bile. Onlara bir iyilik dokunsa: “Bu, Allah’tandır” derler; onlara bir kötülük dokunsa: “Bu sendendir” derler. De ki: “Tümü Allah’tandır.” Fakat, ne oluyor ki bu topluluğa, hiç bir sözü anlamaya çalışmıyorlar? Sana iyilikten her ne gelirse Allah’tandır, kötülükten de sana ne gelirse o da kendindendir. Biz seni insanlara bir elçi olarak gönderdik; şahid olarak Allah yeter. (4 Nisa Suresi – 78/79)

78. ayette tümü Allah katındandır derken, 79. ayete ise kötülüklerin kendinden olduğu bildirilmektedir. Bu iki mealde mana aynı gibi gözükürken, orijinal Arapçasında birbirinden farklı olarak geçen bir kelime vardır. 78. ayette tümü Allah’tandır derken burada Arapça “ indi” (tarafından) kelimesi geçer. Fakat yukarıda mealini verdiğimiz 79. ayette bu kelime geçmez. Bu kelime önemli bir anlam farkı ortaya çıkartır. Her şey Allah tarafından (indi Allah –indillah-) dır. Bu ayetlerin yerine doğru mealleri verilmiş kelimeleri koyduğumuzda var gibi görülen çelişkinin yok olduğu görülecektir.Her şey sonuçta Allah’ın dilemesi ve takdiriyledir. Başlara gelen kötülükler ise kendi elleriyle kazanılması sonucundadır. Örneğin bir insan elini ateşe soksa eli yanar. Elinin yanması Allah’ın yarattığı kanunlar gereğidir. Fakat elini yakan buna elini sokandır. Sorumluluk elini sokan insandandır; ama onun elini yakan bu doğa kanunlarını yaratan Allah’tır.

Hüküm gününde inkar edenlerin kitapları hangi tarafından verilir?

Cehennem ehlinin hesap günü kitaplarının verilmesiyle ilgili ayetlerde bir çelişki olduğu iddia edilmektedir. İnşikak ve Hakka surelerindeki konuyla ilgili ayetler şöyledir:

Kimin de kitabı ardından verilirse, (84 İnşikak Suresi, 10)

Kitabı sol eline verilen ise; o da, der ki: “Bana keşke kitabım verilmeseydi.” (69 Hakka Suresi, 25)

İnşikak suresinin 10. ayetinde kitabı ardından verilenlerden söz edilmektedir. Burada cehennem ehlinin kitabının arkalarından uzatıldığı anlaşılmaktadır. Hakka suresinin 25. ayetinde ise kitabın cehennem ehlinin sol ellerine verileceği söylenmiştir. Bu iki ayet arasında hiç bir çelişki yoktur. Birinde kitabın uzatıldığı yön olan ‘’arkalarından’’ söz edilmekte, diğerinde ise kitabın cehennem ehlinin sol ellerine verilmesinden söz edilmektedir. Yani cehennem ehlinin kitabı arkalarından uzatılarak sol ellerine verilecektir. Çelişki bir yana iki ayette söylenen ifadeler birbirini tamamlamaktadır.

Kuran'da Sünnetullah, Tabiat Olaylarının Yönlendirilmesi

2016-09-17T17:38:00.001-07:00

ALLAH'IN TABİAT OLAYLARINI YÖNLENDİRMESİ

Şakir Kocabaş

(Şakir Kocabaş Çalışmaları indir.)

Tabiat-Doğa Olayları ve Sünnetullah

Özet

Bu çalışmamızda Allah'ın (c.c.) "tabiat olayı" dediğimiz olayları nasıl yönlendirdiğini inceliyoruz. Baştan belirtelim ki, bu incelememiz tamamen Kur’an-ı Kerim’deki ayetlere dayanmaktadır. Daha tafsilatlı bir çalışma için konu ile ilgili hadislerin de göz önüne alınması gerekmektedir. Ancak, Kur’an ayetleri ile Hz. Peygamber’in (s.a.s.) sözleri arasında çelişmezlik prensibine dayanarak söyleyebiliriz ki, bu konuda Kur’an’dan çıkarılabilecek hükümler konunun çerçevesinin doğru bir şekilde kurulması için yeterli olacaktır.

Ele aldığımız esas konumuza girmeden önce, göklerin ve yerin yaratıcısı olan Allah’ın (c.c.) gökler ve yerdeki nizamı nasıl kurduğu ve koruduğu ile ilgili ayetlerinden bazılarını hatırlamamız gerekiyor. Bu maksatla önce, Kur’an’da, Allah’ın (c.c.), Gerçek Yöneten (= Melik-ül Hakk) olduğunu anlatan ayetleri göreceğiz. Daha sonraki bölümde O’nun, göklerdeki nizamı nasıl tesis ettiğini ve onu nasıl koruduğunu anlatan ayetleri biraz ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Sonraki iki bölümde ise “fiziksel olay” ve “tabiat olayı” kavramlarına açıklık kazandırmaya çalışacağız. Bundan sonraki iki bölümde de esas konumuz olan, Allah’ın (c.c.), fiziksel olayları ve tabiat olaylarını nasıl kontrol ettiği ve yönlendirdiği meselesine açıklık getirmeye çalışacağız. Yazımız daha önce anlatılanları özetleyen bir sonuç bölümü ile son bulmaktadır.

1. Allah'ın "Gerçek Yöneten" (= Melik-ül Hakk) Olduğu

Kur’an’da, yaratılışla ilgili birçok ayet Allah’ın (c.c.), göklerin ve yerin yaratıcısı olduğunu ifade etmektedir.¹ Başka bir dizi ayet ise, göklerin ve yerin mülkünün O’na ait olduğunu ifade etmektedir (= lehü mülk-üs semavati vel ard). Ancak bundan da öte, Allah (c.c.) kendisinin Gerçek Yöneten (= Melik-ül Hakk) olduğunu bildirmektedir:

“Gerçek Yönetici olan Allah, yücedir; sana vahyi kaza edilmeden [tamamlanmadan] Kur’an üzerine aceleci olma ve ‘Rabbim, benim bilgimi arttır’ de.” (Ta-Ha 20/114)

Bu ayetten Allah’ın (c.c.) önemli bir ismini öğrenmiş oluyoruz: Melik-ül Hakk (= Gerçek Yöneten). Bu ismin anlamı üzerinde çok durmamız gerekiyor. Kısaca ifade edecek olursak bu ayet bize, göklerde ve yerde meydana gelen olayların Allah’ın (c.c.) yönetim ve denetimi altında meydana geldiğini açık bir şekilde ifade etmektedir. Göklerde ve yerde hiçbir şeyin O’nun bilgisi dışında kalamayacağı da şu ayetlerle açık bir şekilde ifade edilmektedir:

“Allah O’dur ki, yedi göğü ve yerden de [sayıca] onların mislini yarattı. Emr bunlar arasından iner ki, Allah’ın her şeye gücü yeter olduğunu, ve Allah’ın her şeyi bir bilgi ile kuşatmış olduğunu bilesiniz (= ve ennallahe kad ehata bi külli şey’in ilma).” (Talak 65/12)

“Tanrınız, ancak kendisinden başka tanrı olmayan Allah’tır; O’nun bilgisi herşeyi çevrelemiştir (= vesia külli şey’in ilma).” (Ta-Ha 20/98)

Görüldüğü gibi, bu ayetler Allah’ın (c.c.) her şeyi bir bilgi ile kuşatmış ve çevrelemiş olduğunu bildirmektedir. Ayrıca O, Kur’anda birçok ayette bildirildiği üzere: “kullarının yaptıklarından haberdardır” (= vallahu habirun bi ma ya’meluun); “kullarının yaptıklarını görür” (= vallahu basiyrun bi ma ya’meluun); “O, muhakkak ki işiten ve görendir” (= innehu huves semi’ul basiyr); Mülk suresinin 67. ayetinde ifade edildiği üzere: “O, herşeyi görür” (= innehu bi kulli şey’in basiyr); Faatır suresi 38. ayetinde: “Muhakkak ki Allah göklerin ve yerin gaybını (gizlilerini) bilir” (=innallahe ‘aalimül gaybis semavati vel ard); gene aynı ayette “muhakkak ki O, sinelerin özünü bilir” (=innehu ‘aliymün bi zatis sudur); ve Yunus suresinin 10. ayetinde de şöyle buyurulmaktadır: “… ne yerde ve ne gökte zerre kadar (= miskale zerretin) [bir şey] Rabbinin dikkatinden kaçmaz (= ve ma ya’zubu an rabbike), ne zerreden daha küçük, ne de daha büyük; bunların hepsi apaçık bir kitaptadır”. Bu ayetlerden açıkça anlaşılmaktadır ki, göklerde ve yerde olan herşey O’nun için apaçık bir kitaptır ve O’nun bilgisi dışında hiçbir olay vuku bulmaz.

2. Allah'ın, Göklerin ve Yerin Yönetiminin Sahibi Olması

Önceki bölümde, Allah’ın (c.c.) Gerçek Yöneten olduğunu ve göklerde ve yerde O’nun bilgisi dışında hiçbir şey olmadığını ifade eden ayetleri gördük. Allah (c.c.), aynı zamanda her şeyin yönetimini (= melekut) elinde tutmaktadır. Bunu ifade eden bir ayeti görelim:

“Yücedir O ki, her şeyin Yönetimi O’nun elindedir (= fe sübhan ellezi bi yedihi melekutu külli şey), ve siz O’na döndürüleceksiniz.” (Ya-Sin 36/83)

Buraya kadar gördüğümüz ayetlerden açıkça anlaşılmaktadır ki Allah (c.c), göklerin ve yerin Yönetim’ini elinde tutmaktadır ve O, Gerçek Yöneten’dir. Dünyada bazı insanlara ve toplumlara belli bir süre sınırlı bir güç vermesi ancak O’nun dilemesiyle olmaktadır, ve O, süresi geldiğinde bu sınırlı gücü de geri alır.

Allah’ın (c.c.), göklerin ve yerin Gerçek Yöneticisi olduğunu ifade eden ayetleri gördükten sonra, şu sorulara cevap bulmamız gerekiyor: Allah (c.c.), gökleri ve yeri nasıl yönetmektedir? İnsan zihni Allah’ın (c.c.), gökleri ve yeri nasıl yönettiğini kavrayabilir mi? İlk bakışta cevaplandırılması imkansız gibi görünen bu her iki sorunun da cevabı Kur’an-ı Kerim’den kolayca istihrac edilebilir. Aşağıdaki ayet insanları, göklerin ve yerin yönetimi üzerinde gözlemlere ve nazari (teorik) düşünmeye davet etmektedir.²

“Onlar göklerin ve yerin Yönetimi üzerinde ve Allah’ın yarattığı şeyler üzerinde düşünmediler mi (= eve lem yenzuru fi melekut-is semavati vel arda ve ma halek- allahu min şey)? Bundan sonra artık hangi söze inanacaklar?” (A’raf 7/185)

Aşağıdaki ayet ise Allah’ın (c.c.), bu yönetimi tam bir şekilde nasıl sağladığını ifade etmekte, ve bunun insanlar tarafından bilinebileceğine açıkça işaret etmektedir:

Ayette geçen “emr” kelimesi göklerin ve yerin Yönetim’inin anlaşılmasında çok önemli ve anahtar bir kelime olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayetten anlaşılacağı üzere Allah (c.c.), gökleri ve yeri emri ile yönetmektedir. Peki “emr” nedir ve yönetimde emrin fonksiyonu nedir? Bunu anlayabilmek için bu kelimenin ve türevlerinin geçtiği ayetleri dikkatle incelemek gerekmektedir. Biz aşağıdaki bölümde kısaca bu kelimenin ayetlerde neyi ifade ettiğini açıklamaya çalışacağız. ³

3. Kur’an’da Emr Kelimesi ve Göklerdeki Nizam

Kur'anda emr kelimesi göklerin ve yerin yaratılışı, yönetimi ve bunların sona erdirilmesi ile ilgili ayetlerde şu üç genel çerçevede geçmektedir:⁴

1) Yedi göğe (semaya) Allah (c.c.) tarafından yaratılışla birlikte vahyedilmiş [veya yüklenmiş] olan ve bunlardaki düzenliliği sağlayan emr. (Biz buna "birincil emr" diyoruz.)

2) Allah (c.c.) tarafından gönderilen ve göklerde ve yerdeki olayları doğrudan dağruya etkileyen emr. (Buna “ikincil emr” diyoruz.) Allah (c.c.), sadece kendi iznine bağlı olan ve melekleri vasıtasıyla gönderdiği/indirdiği bu emr ile dilediği mekanda mevcut nizamı dilediği gibi değiştirir ve daha önce görülmemiş olan yepyeni olaylar meydana getirebilir.⁵

3) “Saat’in emri” olarak ifade edilen ve göklerdeki nizamı sona erdirecek olan emr.

Şimdi emr kelimesinin bu üç çerçevede ayetlerde nasıl geçtiğini biraz daha yakından incelemeye geçebiliriz.

Göklerdeki nizam: Birincil emr

Emr kelimesinin ayetlerde, “birincil emr” dediğimiz çerçevede kullanımı, Kur’an’da “sahhara” ve “kadr” kelimeleri ile birlikte, Allah (c.c) tarafından göklerdeki nizamın (düzenliliğin) nasıl gerçekleştirildiği ve korunduğu ile yakından ilgilidir. Bu husus, göklere ve yere yaratılışla birlikte emr'lerinin vahyedildiğini ve göklerin ve bunlar içindeki bütün gök cisimlerinin durumlarının bu emrlerle korunduğunu ifade eden ayetlerle tesbit ediliyor:

"Böylece onları [göğü ve yeri] iki günde, yedi sema olarak kaza etti (= kada), ve her semaya [o semanın] emrini vahyetti (= ve evha fi külli semain emreha) ..." (Fussilet 41/12)

"Güneş, ay ve yıldızlar O’nun [Allah'ın] emri ile [denge] durumlarını korurlar (=musahharatun bi emrihi)." (A’raf 7/54, İbrahim 14/33, Nahl 16/12, Hac 22/65)

"O'nun ayetlerinden biri de, göğün ve yerin O'nun emri ile ayakta durmasıdır (=en tekum es semau vel ardu bi emrihi) ..." (Rum 30/25)

"Allah'ın yerdekileri sizin kullanımınıza verdiğini (= sahhara lekum) görmediniz mi? Gemiler O'nun emri ile akıp giderler. Göğü yer üzerine düşmeyecek şekilde tutan O'dur ki, O'nun izni olmadıkça düşmez. Allah insanlara karşı çok şefkatli, çok merhametlidir." (Hac 22/65)

Görüldüğü gibi, göklerdeki nizamın kurulması ve korunması Allah (c.c.) tarafından bunlara vahyedilmiş olan birincil emr ile gerçekleştirilmiş oluyor. Bu durumda, göklerde meydana gelen bütün olayların (Allah (c.c.) tarafından başka bir müdahale olmadığı takdirde) bu emre uygun bir biçimde vuku buluyor olması gerekir.⁶

Bu anlayış bizi çok ilgi çekici bir bilim kavramına götürmektedir ki, böyle bir kavramsal çerçevede bilimsel araştırmadan gaye, Yaratıcı tarafından göklere yüklenmiş olan bu emrin dağılımını ve yapısını anlamak ve ortaya çıkarmak olacaktır. Böyle bir bilim anlayışı, sadece bilinen uzay içindeki nizam ve ahenk hakkında çok şeyler açıklamakla kalmayıp aynı zamanda uzay içindeki cisimlerin yaratılış ve oluşumları konusuna da açıklık getirmektedir. Günümüze kadar geliştirilmiş olan hiçbir kozmoloji, evrende mikro-uzaydan makro-uzaya kadar gözlemlediğimiz son derece karmaşık ve o derece mükemmel nizamı çelişkisiz olarak açıklayabilecek temel kavramlara sahip değildir. Birbirinden farklı az sayıda temel fiziksel kuvvetten nasıl oluyor da dünyadaki bu harikulade zengin fiziksel, kimyasal, biyolojik, ve psikolojik etkileşimler ortaya çıkabiliyor? Bunun arkasındaki kozmik plan nedir? Bu tür sorular bugün temel fizik ve kozmoloji alanında çalışan birçok bilim adamının zihnini meşgul eden sorulardır.⁷

Kur’an’da birincil emr ile ilgili ayetlerden hareketle, göklerdeki nizamın mekan (uzay?) içinde dağılmış olan emrlerin (yönergelerin/ talimatların) etkileşimleri içinde ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Bu durumda emr, bütün “oluş”la ilgili çok temel bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kavramı bazı teorik kavramlarla karıştırmamak gerekiyor. Mesela enformasyon fiziğinde "enformasyon" kavramı, fiziksel sistemlerin düzenliliğini (diğer bir deyişle negatif entropisini) açıklamada kullanılan temel bir kavramdır.⁸ Ancak emr kavramı ile enformasyon kavramı arasında önemli farklılıklar vardır. Öyle anlaşılıyor ki birincil emr, sadece herhangi bir mekanın düzenini değil, “madde”nin de bizzat kendisini meydana getiren bir yönerge veya yönergeler kümesidir. Buradan da emr kavramının, enformasyon kavramından farklı olarak aynı zamanda “oluş”la ilgili bir kavram olduğunu söyleyebiliriz. (Zaten birçok ayette “emr” kelimesi, “ol” (= kün) kelimesiyle çok yakın bir alaka içinde geçmektedir. Bakınız: Bakara 2/117, Al-i İmran 3/47, Meryem 19/35, Mü’min 40/68, Ya-Sin 36/82 ayetleri.)

Bu noktada, birincil emr ile tesis edilmiş olan göklerdeki nizamın kendi kendine süresiz devam edip edemeyeceği bir soru olarak karşımıza çıkıyor. Bu konuda bir hükme varmadan önce şu ayeti göz önünde bulundurmamız gerekmektedir:

"Allah, gökleri ve yeri zeval bulmasınlar diye tutmaktadır. Andolsun, zeval bulsalar Kendisinden sonra artık onları kimse tutamaz (= yumsikus semavati vel arda en tezula, ve le in zaleta ...); şüphesiz O, çok halimdir, çok bağışlayandır." (Fatir 35/41)

Bu ayet birkaç ihtimali akla getiriyor. Bunlardan birincisi “tutmaktadır” (= yumsiku), fiilini “emri ile tutmaktadır” diye anlamak mümkündür, ki bu emrin etkisi Allah (c.c.) tarafından ortadan kaldırılacak olursa Allah’dan (c.c.) başka kimse o nizamı geri getiremez. Yukarıda gördüğümüz Rum suresinin 25. ayeti de bunu kuvvetlendirmektedir. İkincisi, semavattaki nizamın bozunma veya indirgenmelerden korunmasıdır ki, ayetteki, "zeval" kelimesinin türevi olan "tezula" kelimesi böyle bir duruma işaret ediyor olabilir.⁹

Diğer bir ihtimal de, birincil emr ile sağlanan kozmik nizamın kendi başına süresiz devam etmesinin bu emrin hususiyeti gereği mümkün olmadığı ve Allah'ın (c.c.), ikincil emri ile bu nizamı koruduğudur. Ancak bu meseleyle ilgili olarak burada söylediklerimiz itibari bir çerçevede kalmaktadır; bu yüzden bu konunun daha dikkatli bir şekilde araştırılması gerekiyor.

Allah’ın dünyadaki olaylara müdahalesi: İkincil emr

Göklerdeki nizam, bunlara vahyedilmiş olan birincil emr ile tesis edilmiş olduğuna göre, şöyle bir düşünce akla gelebilir: Göklere ve dolayısıyla bunlar içindeki sistemlere yüklenmiş olan birincil emrin tam olarak anlaşılması ile, insan, bu sistemler içindeki bütün olayları anlayabilir ve bunlar hakkında eksiksiz bilgi edinebilir, ve böylece de geleceği kesin olarak görebilir. (Kartezyen bilim anlayışının bir uzantısı olan çağımız bilim anlayışının son ideali de ancak bu olabilirdi.) Ne var ki, aşağıda tafsilatıyla açıklayacağımız gibi, mesele hiç de bu kadar basit değildir. Bunun başlıca nedeni şudur: Emr bu sistemlere bir defaya mahsus olarak yüklenip de bir daha değiştirilemeyen veya etkisi aşılamayan bir şey değildir. Şu ayet özellikle bu durumu açık bir şekilde belirtiyor:

"Allah O'dur ki, yedi göğü ve yerden de [sayıca] onların mislini yarattı. Emr bunlar arasından iner ki (= yetenezzelul emre beynehunne), Allah'ın her şeye gücü yeter olduğunu (= ala kulli şey'in kadiir) bilesiniz, ve Allah'ın gerçekten her şeyi bir ilm ile kuşatmış olduğunu bilesiniz." (Talak 65/12)

Gerçekten de, izn ve emr ile ilgili bütün ayetlerin kavramsal çerçevesi incelendiğinde görüleceği gibi, emr sadece birincil emrden ibaret bir olgu değildir. Diğer bir deyişle, bu günkü bilim anlayışının farzettiği gibi gökler ve yerdeki nizama Yaratıcı tarafından hiçbir müdahale yapılmadığı doğru değildir. Bu ayetlerden anlıyoruz ki, birincil emrin etkileri Allah Teala tarafından gönderilen ve indirilen yeni bir dizi emr (ikincil emr) ile etkisiz hale getirilebiliyor veya aşılabiliyor.

İkincil emr, Kur’an’da bu kelimeye uygulanan fiillere göre, Gerçek Yöneten tarafından belirlenen (mübrim), kararlaştırılan (mustekır), belli bir ölçü ile ölçülen (kaderen makdura), ayırt edilen (yufraku), yöneltilen veya yönlendirilen (yüdebbir), gönderilen (mürsil), indirilen (münzil), dağıtılan (mukassimat), kaza edilen (kada), ve aşılanan (yülki) bir olgudur. Melekler ikincil emr ile inerler ki, bu emr adeta göklerin (= semavat) içinden geçer ve orada buna uyulduktan (eta) ve bu emr yerine getirildikten (mef'ul) ve tamamlandıktan (belega) sonra Allah’a (c.c.) [O'nun nezdine] yükselir (ya'ruc) ve O'na döner (yürci). Bu emr bazan insanlar tarafından görülecek şekilde etkisini gösterir (zahere). İkincil emr çevriminin tamamlanmasının hem periyodik hem de sürekli bir şekilde olduğu anlaşılıyor.

İkincil emr çerçevesi içinde konumuzla ilgili olarak sayılabilecek öteki ayetler de şunlardır:

"... Allah katından bir emr..." (Maide 5/52, Duhan 44/5)

"Allah emri belirleyendir (= mubrim)." (Zuhruf 43/79)

"Her emr kararlatırılmıştır (= mustekir)." (Kamer 54/3)

"[Allah] emri gökten yere yönlendirir (= yüdebbirul emri mines semai ilel ard), sonra o, sizin ölçünüzle bin sene olan bir günde O'na yükselir (veya çıkar = ya'ruc)." (Secde 32/5)

"[Allah] emri gönderir/indirir (= mürsil/münzil)." (Duhan 44/5, Talak 65/5)

"Allah'ın emri ölçülmüş bir kaderdir (= kaderen makdura)." (Ahzab 33/38)

"[Bir gece ki] her hikmetli emr (= emrin hakim) onda ayrılır (tefrik edilir = yufraku)." (Duhan 44/4)

"Melekler ve ruh o gecede [Kadir gecesi] Rablerinin izniyle, her bir emrle inerler." (Kadr 97/4)

"[Allah] bir emri kaza ettiği zaman (= iza kada emren) ona: Ol! der." (Bakara 2/117, Al-i İmran 3/47, Meryem 19/35, Mü’min 40/68, Ya-Sin 36/82)

"Allah'ın Emri gelmiştir (= eta emrullah)…" (Nahl 16/1)

"Allah'ın emri uygulanır (= mef'ula)." (Nisa 4/47)

"Allah'ın emri görünür oldu ... (= zahere emrullahi)." (Tevbe 9/48)

"[Allah'ın] emri bir göz kırpması kadar çabuktur." Kamer 54/50

"Allah emri üzerinde (veya emrinde) galiptir (= galibun ala emrihi)." Yusuf 12/21

Kur’an’da ikincil emrin uygulanmasında Meleklerin görevlendirildiklerine işaret eden bazı ayetler vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

“Biz [melekler] ancak Rabbinin emri ile ineriz (= ve ma netenezzelu illa bi emri rabbike), ...” (Meryem 19/64)

"Göklerde ve yerde bulunan gerek canlılar ve gerekse meleklerin hepsi Alah'a secde ederler (= yescudu), ve onlar [Allah'a itaatten] büyüklenmezler. Üstlerinde Rablerinden korkarlar, ve onlara emredileni uygularlar (= ve yef’alune ma yü'merun)." (Nahl 16/49-5)

"[Meleklerin] söz sıraları O'ndan önce değildir, ve onlar Allah'ın emri ile iş yaparlar (= ve hum bi emrihi ya'melun)." (Enbiya 21/27)

İkincil emr çerçevesindeki ayetler içinde çok dikkatimizi çeken iki ayet de şudur:

“Allah’ın izni olmadan hiçbir kimse (= nefs) ölmez, bu belli bir süreye göre yazılmıştır...” (Al-i İmran 3/145)

"[İnsanların] her birini önünden ve arkasından izleyenler [melekler] vardır. Onu Allah'ın emrinden korurlar (= yahfezune min emrillah). Bir ulus (= kavm) kendi nefislerindekini değiştirmedikce Allah onun [o ulusun] durumunu değiştirmez. Allah bir ulusa (= kavm) kötülük murad etti mi artık onu geri çevirecek yoktur. Zaten onların O'ndan başka koruyucularu da yoktur." (Ra’d 13/11)

Görüldüğü gibi, birinci ayette, Allah’ın (c.c.) izni ve bununla gelen bir emri olmadıkça bir insanın ölmesinin mümkün olmadığı ifade ediliyor. Bu ayet, birincil emrin görünüşte oluşturduğu fiziksel şartların bir insanın ölümü için yeterli sonuç vermeyeceğini göstermektedir. İkinci ayetteki "Onu Allah’ın emrinden korurlar," sözü, öyle anlaşılıyor ki bu koruyucuların [meleklerin], insanı birincil emrin dayanılmaz veya öldürücü etkilerinden koruduklarını ifade ediyor.¹⁰

Bütün bu ayetlerden anlaşılıyor ki, göklere (= semavat) vahyedilmiş olan birincil emr, gökler ve yerdeki dinamik dengeyi tesis etmekle beraber, bunlarda meydana gelen bütün olayları tam olarak açıklayamaz. Buna rağmen, birincil emrin kozmik nizam ve ahengin korunmasında esaslı bir fonksiyonu olduğunu kabul etmek gerekiyor.

Gene bu ayetlerden görüyoruz ki, birincil emri aşan emrin çıkartılması (veya kaza edilmesi = kada) tamamıyla Allah’ın (c.c.) dilemesine (= şa) ve iznine bağlı. Bu çok önemlidir, çünkü Allah’ın (c.c.) izni olmadıkça göklerin emrleri (yani birincil emr) değişmeden işlevini sürdürür ve göklerdeki bütün mekanlar (ve dolayısıyla bunlardaki cisimler) ihtiva ettikleri emrlerin oluşturduğu özellikleri taşımaya devam ederler. Bu söylediklerimizi şu ayetlerle belgelendirebiliriz:

"Allah'ın yerde ne varsa sizin kullanımınıza verdiğini görmediniz mi? Gemiler O'nun emri ile denizde akıp giderler. Göğü yer üzerine düşmeyecek şekilde tutan O'dur ki, O'nun izni olmadıkça düşmez. Allah insanlara karşı çok şefkatli, çok merhametlidir." Hac 22/65

"… Güneş, Ay ve yıldızlar onun emri ile durumlarını korurlar; işte bunda akleden bir ulus için işaretler (= ayat) vardır." Nahl 16/12

Bu ayetlerden açıkça anlaşıldığı gibi, göklerde ve yerdeki cisimlerin durum ve özellikleri birincil emr ile devam ettirilmektedir ve Allah (c.c), izni ile yeni bir emr göndermediği sürece bu durum ve özellikler devam edecektir. Göklerde ve yerdeki cisimlerin ve bunlar içindeki güçlerin en iyi şekilde kullanılabilmesi, insanların, bunların özelliklerini ve bunları belirleyen fiziksel kuvvetleri anlamaya çalışması ile olacaktır. Fizik bilimlerde “temel fiziksel kuvvetler”le açıklanan düzenliliğin aslında göklere birincil emr ile birlikte vaz edilmiş olan mizanın bir tezahürü (görüntüsü) olduğunu söyleyebiliriz.

İnsanlar “bilimsel araştırma” dediğimiz faaliyetlerle ancak birincil emr ve mizan ile ilgili bilgileri elde edebilirler. Gelecekte mükemmel bir fizik bilgisine ve hesaplama gücüne sahip olsalar bile, insanlar bununla ancak birincil emrin etkilerini ön-görebilirler.¹¹ Biraz sonra göreceğimiz gibi, “tabiat olayları”nda Allah’ın (c.c.) emri ile müdahalesi söz konusu olduğunda o tabiat olayı hakkında tam doğru bir öngörüde bulunmak fiziksel metotlarla mümkün değildir, çünkü ikincil emrin ne zaman ve mekanda etkin hale geleceğini bu metotlarla bilmek mümkün değildir.

Bu konudaki ayetler bize açıkça gösteriyor ki, göklere yüklenmiş olan emrlerin tümünü bilebileceğimiz tam ve eksiksiz bir bilgiye sahip olsak bile gene de dünya hakkında tam ve mutlak bir bilgiye sahip olamayacağız. Çünkü, Allah’ın (c.c.), izni ile göndereceği, ve birincil emrlerin etkisini aşacak emrlerin bilgisine bilimsel araştırma metotları ile sahip olamayız. Bu da bize, mükemmel bir bilim ve teknolojiye sahip olsak bile yalnızca Allah’a (c.c.) güvenmemiz gerektiğini hatırlatıyor.

***

Kur'anda bazı ayetlerde akletme ile kozmolojik olayların anlaşılması arasında sıkı bir kavramsal bağ kurulduğunu görüyoruz. Gökler ve yerdeki nizam Allah’ın (c.c.) eseri olduğuna göre, bu eserin anlaşılması insan için en büyük amaçlardan biri olmalıdır, çünkü Allah’ın (c.c.) büyüklüğü, ve emri ile nelere kaadir olduğu ancak bu şekilde anlaşılabilir.

Ayrıca bu ayetler, bir yandan çeşitli kozmolojik olayları meydana getiren emrin anlaşılması ve bu olayların insanların faydasına kullanılmasını da teşvik etmektedir. Bu ayetler öte yandan da insanların bunlardan ibret alarak Allah’ın (c.c.) vaadettiği ahiret hayatının dünya hayatından çok daha üstün olduğunu kavramaya yönlendirmektedir. Konu ile ilgili ayetlerden bazıları şunlardır:

"Andolsun göklerin ve yerin yaratılışında, gece ve gündüzün değişmesinde, insanların faydalandıkları şeyleri denizde taşıyıp giden gemilerde, Allah'ın gökten bir su indirip onunla, ölmüş olan yere hayat verip onda her çeşit canlıyı yaymasında, rüzgarları, ve yer ile gök arasında hazır bekleyen bulutları yönlendirmesinde (=tasrif) akleden bir ulus için ayetler vardır." (Bakara 2/164)

"Gecenin ve gündüzün değişmesinde, Allah'ın gökten bir su indirip onunla ölümünden sonra yeri diriltmesinde, rüzgarları yönlendirmesinde akleden bir ulus için ayetler vardır." (045.005)

"Bu örnekleri böylece ortaya koyuyoruz, ama bilginlerden başkası onlarla [gerçeklik arasında] bağ kuramaz (= ve ma ya'kiluha illel alimun)." (Ankebut 29/43)

Ahiret hayatının dünya hayatından daha üstün olduğunun, ve bunun kavranılmasının akletmek ile ilgisi şu iki ayette belirtiliyor:

"... Ahiret yurdu sakınanlar için daha hayırlıdır. Hala akletmeyecek misiniz?" (A’raf 7/169)

"Size verilen herşey dünya hayatının geçimi ve süsüdür. Allah katında olanlar daha hayırlı ve kalıcıdır. Artık akletmeyecek misimiz?" (Kasas 28/60)

Öte yandan, akletmeyenlerin hayvanlar gibi, hatta onlardan daha da aşağı olduğunu belirten ayet ise şudur:

"Yoksa sen onların çoğunun işittiklerini veya aklettiklerini mi sanıyorsun? Hayır, onlar hayvanlar gibidir, hatta yolca daha da sapıktırlar (= bel hüm edall)." (Furkan 25/44)

Aşağıdaki ayette ise “göklerde ve yerde ne varsa hepsini” insanların kullanımına verilmiş olduğu ifade edilmektedir:

"Göklerde ve yerde ne varsa hepsini kendinden (= cemi’an minhu) sizin kullanımınıza verdi (= sahhara). Elbette bunda düşünen bir ulus (= kavmin yetefekkerun) için işaretler (= ayat) vardır." (Casiye 45/13)

Bu ayetteki "hepsini kendinden" (= cemi’an minhu) ifadesi, Allah’ın (c.c.), göklerde ve yerdeki cisim ve olayların ve dolayısıyla bunlara etki eden bütün fiziksel kuvvetlerin kullanımını potansiyel olarak istisnasız, bunları anlamaya çalışan bütün insanlığa vermiş olduğunu gösteriyor.

Bu ayette ayrıca "sahhara" kelimesinin "düşünen bir ulus" kavramı ile alakalı olarak geçtiğini görüyoruz. Bu da demek oluyor ki, göklerde ve yerdeki cisimlerin ve fiziksel kuvvetlerin etkin bir şekilde kullanılabilmesi, tek tek kişilerin düşünmesinden daha çok, bir ulus (= kavm) olarak insanların akletmeleri ve düşünmeleriyle gerçekleşecektir. Bunun da toplumsal bir yönelim, hatta genel bir katılımla mümkün olacağını ayrıca belirtmeye gerek kalmıyor.

Göklerdeki nizamın sonu: Saat’in emri

Kur’an’da “Saat’in emri” (= emr-üs saah) olarak olarak isimlendirilen emr ise, Allah’ın (c.c.) birincil emri ile tesis etmiş olduğu nizamı sona erdirecek olan emrdir. Bununla ilgili ayetlerden anlaşıldığına göre bu emr, Kur’an’da Kıyamet Günü (=yevm-ül kıyame) diye ifade edilen, ve yeniden yaratılışı ve Hesap Günü’nü de içine alan bir günün başlangıcında uygulanacaktır. Bu konu, hazırlamakta olduğumuz “Kur’an’da Kıyamet Günü” başlıklı bir yazımızda tafsilatlı olarak ele alınmaktadır. Bu açıklamalardan sonra şimdi “fiziksel olay” teriminin bu çerçevedeki tarifine geçebiliriz.

4. "Fiziksel Olay" Tanımı

Emr kelimesiyle ilgili ayetler üzerindeki incelememizden sonra “fiziksel olay” terimini bu çerçevede şöyle tanımlayabiliriz:

Fiziksel olay, göklere yaratılışla birlikte yüklenmiş olan birincil emr ve mizan çerçevesinde ve yalnızca bu çerçevede meydana gelen olaylar sınıfındandır. Bu tür olayların en belirli özelliği insanlar tarafından laboratuvar ve gözlem şartlarında tekrarlanabilir olmasıdır. Fiziksel olaylardaki sebeplilik (causality), birincil emr üzerine kurulmuş olan mizanın (denge ve simetrinin) sonucu olarak ortaya çıkmaktadır diyebiliriz. Sebeplilik ancak büyük etkileşimler uzayında (makro ölçekli uzayda) görülebilmektedir. Mikro uzayda da simetri ve denge birçok türden etkileşimde geçerlidir, fakat burada sebeplilik, ölçmede kullanılan ışığın temel bazı özellikleri dolayısıyla yerini belirsizliğe bırakmaktadır.

Fiziksel olaylarda belirsizlik iki şekilde karşımıza çıkmaktadır: mikro uzayda belirsizlik, ve makro uzayda belirsizlik. Birincisinin etkileşimleri ölçmede kullanılan ışığın temel özelliklerinden kaynaklandığını söyledik. İkinci türden belirsizliğin ise makro uzayda çok karmaşık olayların başlangıç şartlarının tam olarak bilinememesinden kaynaklandığı düşünülen belirsizliktir. Buna istatistik belirsizlik denebilir. Fizikçiler makro uzaydaki birçok fiziksel olayın diferansiyel denklemlerle ifade edilebileceğini kabul ederler. Diferansiyel denklemlerle modellendirilen sistemlerin başlangıç şartlarının bilinmesi gereklidir. Başlangıç şartları ise birçok fiziksel olayda tam olarak bilinememekte, buna karşılık bir çoğunda ise istatistiksel sınırlar içinde bilinebilmektedir.

5. "Tabiat Olayı" Tanımı

Tabiat olayı (veya doğa olayı) terimi, dünyada veya dünyadan gözlemlenen uzayda meydana gelen makro ölçekli olaylar için kullanılmaktadır. Güneş ve ay tutulması, çeşitli meteorolojik olaylar, ve deprem bu çerçevedeki olaylardan sayılmaktadır. Bu günün bilim anlayışında bütün tabiat olaylarının tamamen fiziksel olayların bir bileşiminden meydana geldiği kabul edilmektedir. Fakat güneş ve ay tutulması gibi oldukça hassas bir şekilde hesaplanabilen olaylara karşılık, meteorolojik olayların ve depremlerin tam olarak hesaplanamaması ve öngörülememesi, bilim adamları tarafından bunların “kaotik (düzensiz) olaylar” diye ayrı bir sınıfta değerlendirilmesine yol açmıştır.

Bu sınıflandırmaya dayanarak, tabiat olaylarında sebeplilik kavramının da iki ayrı çerçevede ele alınması gerekmektedir. Güneş ve ay tutulması gibi olaylar uzayda gök cisimlerinin kütlesel çekim etkisi altında yörüngelerinde aldıkları durumlarla açıklanabilmektedir. Fakat meteorolojik ve tektonik hareketler birçok etkeni bir arada göz önünde bulundurmayı gerektirdiğinden, bunların tam açıklamasını yapmak mümkün olamamaktadır. Meteorolojik olaylar için “kelebek etkisi” terimi bu durumu ifade etmek için geliştirilmiştir. Meteorolojik ve jeolojik olaylarda gezegenlerin ve ayın uzayda dünya ve güneşe göre dizilimi, güneşte “güneş lekeleri” diye adlandırılan patlamalar, dünyaya çarpan büyük meteorlar ve daha birçok uzay olayları etkili olabilmektedir. Bütün bunlar, bu tür olaylardaki belirsizlikleri arttırmaktadır.

6. Allah'ın Fiziksel Olaylara Müdahalesi

Allah’ın (c.c.), dilediğinde, herhangi bir zaman ve mekandaki fiziksel olaylara ikincil emri ile müdahale edebileceğini yukarıda ayetlere dayanarak ifade etmiştik. Allah’ın emri bir mekana gelip uygulandığında şu üç tür etkiyi meydana getirebilir: 1) Birincil emrin engellenmesi, 2) Birincil emrin güçlendirilmesi, 3) İkincil emr ile tamamen farklı ve yepyeni etkilerin meydana getirilmesi.

İlk durumda, Allah’ın emri (ikincil emr), daha önceden mevcut nizamı oluşturduğu birincil emri ile, onun etkilerini ortadan kaldıracak veya zayıflatacak şekilde etkileşir.

İkinci durumda ise birincil emrin etkisini arttıracak şekilde onunla etkileşir; böylece onun etkisini güçlendirir, veya odaklandırır.

Üçüncü durumda ise, Allah’ın emri ya yeni mekan oluşturarak, veya mevcut mekandaki emrlerle etkileşerek daha önce görülmemiş yeni etkiler meydana getirir.

7. Allah'ın “tabiat olayları”na müdahalesi

Allah’ın (c.c.), tabiat olayı dediğimiz meteorolojik ve jeolojik olaylara müdahale ettiği ve onları yönlendirdiği, Kur’an’daki bazı ayetlerde açık bir şekilde bildirilmektedir. Bunlardan bazılarını birazdan göreceğiz. Önce Allah (c.c.) tabiat olaylarına müdahale ettiği zaman neler olabileceğini düşünelim. Böyle bir durumda dört farklı sonuç ortaya çıkabilir:
1) Tabiat olayının başlamasının öne alınması veya geciktirilmesi ve başlangıçta birincil emre bağlı olarak gelişen tabiat olayının insanlar üzerinde muhtemel yıkıcı etkisinin dağıtılması,
2) Tabiat olayının etkisinin toplanması ve odaklanması,
3) Tabiat olayının etkisinin arttırılması,
4) Etkisi fiziksel olarak hissedilen [algılanan], fakat daha önce görülmemiş türden tabiat olaylarının meydana getirilmesi. Şimdi Kur’an’da bu dört ayrı duruma işaret eden bazı ayetleri görelim:

“Görmedin mi, Allah, bulutları sürer, sonra onları birbirine geçirir, sonra onları birbiri üstüne yığar [sıkıştırır], arkasından yağmurun çıktığını görürsün, gökte dağ [gibi bulutlardan] bir dolu indirir ve onunla dilediğini vurur (= fe yusiybu bihi men yeşa), ve dilediğinden de onu öteye çevirir (= ve yusrifuhu an men yeşa): şimşeğinin parıltısı ise neredeyse gözleri alır.” (Nur 24/43)

Bu ayetteki “onunla dilediğini vurur, ve dilediğinden de onu öteye çevirir” ifadeleri yukarıda sıraladığımız birinci ve ikinci tür sonuçları ifade etmektedir. Öteki iki duruma örnek sayılabilecek ayetler de şunlardır:

“Aad [ulusu] yeryüzünde haksız olarak büyüklük tasladılar (= festekberu fil ardi bi gayril hakk) ve: ‘Bizden güçlü kim var?’ dediler. Onları yaratan Allah’ın kendilerinden güçlü olduğunu görmediler mi? Bizim ayetlerimizi de inkar ediyorlardı.” (Fussilet 41/15)

“Biz de onlara [Aad ulusuna] dünya hayatında rüsvay edici azabı tattırmak için o uğursuz günlerde, üzerlerine uğultulu bir kasırga gönderdik. Ahiret azabı ise daha da rezil edicidir; onlara hiç yardım da edilmeyecektir.” (Fussilet 41/16)

“Aad [ulusu] uğultulu, azgın bir kasırga ile helak edildiler.” (Haakka 69/6)

“[Semuud ulusu] Rablerinin emrine baş kaldırdılar; bu yüzden onları, bakıp dururlarken o korkunç ses [gök gürültüsü] (= saika) yakaladı.” (Zariyat 51/44)

Son ayetteki “korkunç ses” daha önceden görülmemiş bir “tabiat olayı”na örnek olarak gösterilebilir. Lut ulusu da, yerin bütün bir şehri içine alacak şekilde çöktürülmesi ve ayrıca üzerlerine lav taşları yağdırılmak suretiyle yok edilmişlerdir:

“[Melekler] dediler: Ey Lut, biz senin Rabbinin elçileriyiz; onlar sana asla dokunamazlar. Gecenin bir kısmında aileni yürüt; içinizden karından başka hiçbiriniz geri dönüp bakmasın, çünkü ötekilerine erişen [azap] ona da erişecektir. Başlarına gelecek azap sabah vaktidir. Sabah da yakın değil mi?” (Hud 11/81)

“Emrimiz gelince oranın altını üstüne getirdik; üzerlerine de taş yağdırdık: Çamurdan pişmiş, hazırlanmış, istif edilmiş.” (Hud 11/82)

Bu ayetler fazla yorum yapmaya gerek olmayacak şekilde, açıkça bu ulusların “tabiat olayları” dediğimiz olaylarla nasıl yok edildiklerini anlatmaktadır.

İşte şimdi burada, konumuz açısından son derece önemli iki soru karşımıza çıkmaktadır: Allah (c.c.) “tabiat olayları” dediğimiz olaylarla insanları bazan çok şiddetli bir şekilde cezalandırıyorsa, bu cezalandırmanın sebepleri nelerdir? Bu cezalandırmanın nasıl gerçekleşeceği önceden tahmin edilebilir mi? Bu soruların cevabı gene Kur’an’da “sunnetullah” kelimesinin geçtiği ayetlerde bulunmaktadır. Kur’an’da “sunnetullah” kelimesi Allah’ın (c.c.), insanlar ve insan topluluklarının davranış sınırları için vaz etmiş olduğu değişmez yasalarını ifade etmektedir, öyle ki, bu yasaların Peygamberler (a.s.) için bile değiştirilmesi söz konusu değildir:

“ … Allah’ın yasasında bir değişiklik bulamazsın (= fe len tecide li sünnetillahi tebdila); Allah’ın yasasında bir sapma da bulamazsın (= ve len tecide li sünnetillahi ta’dila).” (Faatır 35/43)

Kur’an’da bu yasalar bazı ayetlerde, “öncekilere uygulanmış olan yasalar” (= sünnetül evveliyn) diye de isimlendirilmektedir. Bunların hükümleri, yani hangi durumlarda insanların bu dünyada nasıl cezalandırıldıkları Kur’an’da “hakk” ve “sünne” kelimelerinin geçtiği ayetlerden çıkartılabilir. Bu yasaların uygulanma şartlarından bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

- Yeryüzünde [haksız yere] büyüklük taslamak.

- Yeryüzünde kötülük tuzakları kurmak.

- İnsanlar arasında insafı emredenleri öldürmek.

- Şeytan’a bağlı olanları (= şeyatin) Allah’a (c.c.) karşı dostlar edinmek.

Şimdi bunlarla ilgili ayetleri görelim. Bunlardan ilki, yeryüzünde haksız olarak büyüklük taslamak ile ilgilidir:

“Aad [ulusu] yeryüzünde haksız olarak büyüklük tasladılar (= festekberu fil 'ardi bi gayril hakk) ve ‘bizden daha kuvvetli kim var?’ dediler (= men eşedde minna kuvveten); onları yaratan Allah’ın kendilerinden daha kuvvetli olduğunu görmediler mi (= eve lem yerav ennallahullezi halekahum huve eşeddu minhum kuvveten)? Bizim ayetlerimizi de inkar ediyorlardı.” (Fussilet 41/15)

Aad ulusu yaptıkları kötülüklerin karşılığını bu dünyada şiddetli bir kasırga ile ödediler:

Yeryüzünde kötülük tuzakları kurmak da, dünyada cezalandırılmayı hak ettiren büyük günahlardandır:

“Yeryüzünde büyüklük taslamak ve kötülük tuzakları kurmak (= istekberan fil ardi ve mekres seyyie); kötülük tuzakları ancak sahiplerine dolanır; onlar öncekilerin yasasından başkasını mı bekliyorlar? Allah’ın yasasında bir değişiklik bulamazsın; Allah’ın yasasında bir sapma da bulamazsın.” (Faatır 35/43)

Kötülük tuzakları kuranlarla ilgili olarak aşağıdaki ayetleri de göz önünde bulundurmak gerekiyor:

“Kötülük tuzakları kuranlar (= e fe minellezine mekerus seyyiat) Allah’ın kendilerini yerin dibine geçirmeyeceğinden (=en yahsifallahu bihim il ard), veya kendilerine düşünemeyecekleri bir yönden (= min haysu la yeş'urun) azabın gelmeyeceğinden emin mi oldular?” (Nahl 16/45)

“Yahut dolaşıp dururlarken [Allah'ın azabının] kendilerini yakalamayacağından emin mi oldular? Üstelik onlar bunu engelleyici de değillerdir.” (Nahl 16/45)

“Yahut da kendilerini azar azar yakalayıp helak etmesinden emin mi oldular? Süphesiz Rabbiniz çok şefkatlidir, çok merhametlidir (= fe inne rabbekum le raufun rahiym).” (Nahl 16/45)

Son ayetteki "Rabbiniz çok şefkatlidir, çok merhametlidir" ifadesi Allah’ın (c.c.), zulme uğrayanları fesatçıların zulmünden bu şekilde kurtaracağına işaret olarak kabul edilebilir.

Bu ayetlerden bu tür sinsi fesatçıların dört ayrı şekilde cezalandırılabileceği anlaşılmaktadır:

1) Allah’ın (c.c.) kendilerini büyük bir felaketle yerin dibine geçirmesi.

2) Kendilerine hiç düşünmedikleri bir yönden azap gelmesi.

3) Yeryüzünde dolaşıp dururken canlarının alınması.

4) Azar azar güçlerinin ellerinden alınıp ortadan kaldırılmaları.

Haksız yere Allah’ın Elçilerini öldürenler veya onları zorla yurtlarından çıkartanlar da bu yasalar çerçevesinde helak edilmişlerdir (bakınız İsra 17/76-77). İnsanlar arasında haksız yere insafı emredenleri öldürenler de bu yasalar çerçevesinde cezalandırılır:

“Allah’ın ayetlerini inkar edenler, haksız yere peygamberleri öldürenler ve insanlar arasında insafı emredenleri öldürenler yok mu, onları acı bir azab ile müjdele!” (Al-i İmran 3/21)

Şeytan’a bağlı olanları (= şeyatin) Allah’a (c.c.) karşı dostlar edinenleri bekleyen sonuç da aşağıdaki ayetlerde ifade edilmektedir:

“O [Allah] bir topluluğa hidayet verdi, bir topluluğa da sapıklık hakk oldu; çünkü onlar Şeytan’ın takipçilerini (= şeyatin) Allah’a karşı dost edindiler ve kendilerinin doğru yolda olduklarını hesap ettiler (= yahsebune entüm mühtedun).” (A’raf 7/30)

“Biz, onlara birtakım arkadaşlar [şeyatin] sardırdık (= kayyedna lehüm kurenae); bunlar önlerinde ve arkalarında ne varsa onlara süslü gösterdiler; kendilerinden önce gelip geçmiş olan cin ve insan ümmetlerine vaki söz onlara da hakk oldu; onlar hep hüsranda idi.” (Fussilet 41/25)

Bu son ayetteki “kendilerinden önce gelip geçmiş cin ve insan ümmetlerine vaki söz onlara da hakk oldu” ifadesinin, daha önce uygulanmış olan bu yasalara işaret ettiği anlaşılmaktadır.

Buraya kadar anlattıklarımız Allah’ın (c.c.), insanlar ve insan toplulukları tarafından sınırları aşıldığı takdirde dünyada mutlaka cezalandırılacakları ile ilgili yasalarıdır. Yukarıda sorduğumuz son soruya dönecek olursak: Bu cezalandırmanın nasıl gerçekleşeceği önceden tahmin edilebilir mi?

Sünnetullah’ın hangi “tabiat olayı” veya “fiziksel olay” ile ve nasıl yerine getirileceğini bilmek mümkün değildir. Ancak böyle bir felaketi hazırlayan sınır şartlar Kur’an ayetlerinde bildirildiğine göre, bu şartların gerçekleşip gerçekleşmediği, içinde yaşanılan toplumun davranışları yakından gözlemlenerek anlaşılabilir.

Allah’ın (c.c.) geçmiş bazı ulusları nasıl cezalandırdığına dair Kur’an’da birçok ayet bulunmaktadır ki bunlardan bazıları günümüzün şartlarıyla da ilgili görünmektedir:

"Nice kent var ki Rablerinin ve O'nun elçilerinin emrinden çıktılar (= 'atet an emri rabbiha), biz de onları çetin bir hesaba çektik (= hasebnaha hisaben şedida), ve onları görülmemiş şekilde cezalandırdık." (Talak 65/8)

"Biz bir ülkeyi (= karye) helak etmeyi murad ettiğimizde onun varlıklılarına emrederiz (= emerna mutrefiha). [Buna rağmen] orada sapkınlık yaparlar (= fe feseku), böylece ona söz hakk olur, Biz de orayı darmadağın ederiz." (İsra 17/16)

"Biz onlara zulmetmiyorduk, fakat onlar kendi kendilerine zulmediyorlardı. Rabbinin emri geldiği zaman (= lemma cae emru rabbike), Allah'tan başka çağırdıkları tanrıları, kendilerinden hiçbir şeyi savamadıkları gibi onların ziyanlarını arttırmaktan başka da bir işe yaramadı." (Hud 11/101)

Bu ayetlerden başka son olarak, gelecekte neler olacağına dair şu ayet son derece dikkat çekicidir:

“Hiçbir kent yoktur ki Kıyamet Günü’nde önce Biz onu helak etmeyelim, veya şiddetli bir azap ile azaplandırmayalım; bu Kitap’ta yazılıdır (= ve in min karyetin illa nahnu mühliküüha kable yevm-il kıyameti ev muazzibuuha azaben şediyda, kane zalike fil kitabi mestuura)” İsra 17/58

Bu ayetlerin bildirdiği gerçekler ortaya çıkmadan önce bunları karşılamaya nasıl hazırlanmak gerekiyorsa öyle hazırlanmak düşünen, akleden ve ibret alan insanların bundan sonraki görevi olacaktır.

Sonuç

Kur’an’daki birçok ayet, Allah’ın (c.c.), göklerin ve yerin Yaratıcısı ve Gerçek Yöneticisi olduğunu bildirmektedir. O, herşeyi yani bütün yarattıklarını bir bilgi ile kuşatmış ve çevrelemiştir. Göklerde ve yerde hiçbir şey O’ndan gizli kalmaz. Allah (c.c.), göklere yaratılışla birlikte yüklediği emr ve vaz ettiği mizan çerçevesinde oluşan “tabiat olayı” veya “fiziksel olay” dediğimiz olayları, gene emri ile dilediği gibi yönlendirebilir. Dilediği kullarını onunla cezalandırır, ve dilediklerinden de onun yıkıcı etkisini uzaklaştırır. Allah (c.c.), Kur’an’da “sünnetullah” adı ile anılan yasaları ile, insan topluluklarını ve ülkeleri hangi şartlarda toplu cezalara çarptırdığını bildirmektedir. Bu yasalar, göklere yaratılışla birlikte vaz edilmiş olan “mizan” ile de yakından ilgilidir. Bu yasaların sınır şartları iyi bilindiği takdirde bunların hangi şartlarda uygulanacakları da tahmin edilebilir, ancak (Allah’ın bildirdiği müstesna) tam olarak ne zaman ve nasıl uygulanacakları bilinemez. İnsanlar toplumlar olarak, göklerde ve yerde meydana gelen olayları en mükemmel şekilde araştırmalı ve gerçeği bütünüyle anlamaya çalışmalıdır. Bu araştırmayı tam yapabildikleri ve insafı terketmedikleri zaman Allah’ın (c.c.) kudretini daha iyi takdir edecekler, Kur’an’da tekrar tekrar yazıldığı üzere ahiret hayatının dünya hayatından çok daha üstün olduğunu idrak edecekler ve buna göre hayatlarına daha iyi bir yön verebileceklerdir. Her şeyin en doğrusunu Allah (c.c.) bilir. Vesselam.

Notlar

1 Kur’anda “gökler ve yer” olarak ifade edilen aleme biz belki yanlış olarak “evren” veya “kainat” diyoruz, ki bu kelimelerin yerinde olup olmadığı araştırılmalıdır. İngilizce literatürdeki “universe” kelimesinin yerinde olmadığı David Deutsch gibi “çoklu evren” (= multiverse) düşüncesindeki bazı fizikçiler tarafından tartışılmaktadır. Kur’an’da “gökler ve yer” ifadesinin kullanılması, “yer”in, yani dünya gezegeninin, insanı ve milyonlarca değişik türden canlıyı üzerinde taşıması ve uzayda çok özel bir yeri olmasındandır diye düşünülebilir. Dünya gezegeninin bu özel durumu son yıllarda birçok teorik fizikçi ve kozmoloji bilgininin merak konusu olmaktadır. (Bakınız: Ref. 7–b).

2 Bu ayetteki “yenzuru fi” ifadesi hem gözlemi hem teorik düşünceyi ifade etmektedir ki Klasik Devir müslüman düşünürleri tarafından kullanılan “nazariye” (= teori) terimi bu kelime kökünden türetilmiştir.

3 Kur’an’da “emr” kelimesi üzerine yaptığımız ayrıntılı bir çalışma için bakınız:

- Kocabaş, Ş. “İslam’da Bilginin Temelleri”. İz Yayıncılık, Istanbul, 1997.

4 Kur’an’da emr kelimesi bunlardan başka çerçevelerde de geçmektedir. Tafsilatlı bilgi için Ref. 3’e bakınız.

5 Şunu belirtmemiz gerekir ki, “emr” kelimesi Kur’an’da “birincil emr” ve “ikincil emr” diye sınıflandırılmamıştır. Biz bu terimleri sadece bu kelimenin Kitap’taki iki farklı kullanımını belirtmek için böyle isimlendirdik. Fakat böyle bir ayırımın yerinde olduğu, Kur’an’da emr kelimesinin aldığı zamirlerden kolayca anlaşılabilir. Bizim “birincil emr” olarak isimlendirdiğimiz kullanım ayetlerde üçüncü tekil şahıs zamiri ile “O’nun emri” şeklinde, “ikincil emr” dediğimiz kullanım ise “Allah’ın emri”, “emrimiz”, veya sadece “emr” kelimesiyle ifade edilmektedir.

6 Bu emrin, göklerin adeta bir “işletim sistemi”, veya fizik-öncesi bir evrene yüklenen bir çeşit "yazılım" olup olmadığı, üzerinde ciddi olarak düşünülmeye değer bir konudur.

7 Bakınız:

a - Davies, P. (1992). “The Mind of God”. Touchstone Books, New York.

b - Barrow, J.D. & Tipler, F. (1996). “The Anthropic Cosmological Principle.” Oxford University Press, Oxford.

8 “Enformasyon fiziği” için bakınız: Stonier, T. (1990). Information and the internal structure of the universe. London: Springer-Verlag..

9 Fizikte evrendeki maddi varlığın temel unsurları olarak kabul edilen bazı elementer parçaçıkların sakınım kuralları denilen simetri prensipleri çerçevesinde bozunma veya indirgenmelerden korunmuş olması dikkat çekicidir. Örnek olarak, nötronların aksine, gene maddi varlığı meydana getiren atomların yapı taşlarından olan protonların daha küçük parçaçıklara (mezonlara ve leptonlara) indirgenmeden süresiz veya çok uzun süre kalabilmesini gösterebiliriz. Proton ve nötronlarla ilgili “baryon sakınımı” adı verilen simetri prensibi etkili olmasaydı atomik yapıların, ve dolayısıyla da canlı hatta cansız varlıkların oluşması mümkün olmazdı.

10 Bu konu ile ilgili daha tafsilatlı açıklamalar için Ref. 3’e bakınız.

11 Buna rağmen biz, bu yönde sürekli çalışmanın gerektiğine inanıyoruz, çünkü ancak bilgi sahipleri bu tür bilginin sınırlarını bilebilirler, ve Allah’ın kudretini daha gerçekçi olarak takdir edebilirler. Ayrıca şu ayeti de unutmamak gerekiyor: “…De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? …” (Zümer 39/9)

Yasin 36/40 Güneşin Dönmesi?

2016-09-15T07:03:00.000-07:00

İddia:

Yasin 36:40 "Ne güneş aya yetişebilir, ne de gece, gündüzü geçebilir. Her biri bir yörüngede yüzmektedir."

Güneş'in Ay'a yetişmesi ne demek? Kuran diyor ki; "Güneş ve Ay, Dünya'nın çevresinde döner. Ama çarpışmazlar ve birbirine yetişemezler.

Cevap:

Yasin 36:38 "Güneş belirlenmiş olan rotasında akıp (tecrî) gitmektedir. Bu Üstün ve Bilgin olanın kurduğu bir düzendir."

Burada önemli olan güneş için Yasin 38'de "tecri" ifadesi geçiyor, bu ifade Kuranda akıp gitmeyi ifade eder ve gemiler için de kullanılır. Buna karşın Yasin 40. ayette dünyanın etrafında "dönmek" anlamında bir ifade kullanılmamıştır.

Güneş sisteminin gerçek hareketi. Gezegenler dönen güneşin etrafında spiral yörüngelerde hareket ediyorlar. Dolayısı ile Yasin süresi 40. ayette Güneş'in yörüngesine atıf yapılmasında bilimsel bir hata mevcut değil, Güneş gerçekten de galaksi merkezi etrafında bir yörüngede 800.000 km/h hızla hareket ediyor (Her 90 saniyede 20.000 km yol almış oluyoruz). Kozmik yıl olarak bilinen güneşin tam tur atması bu hıza rağmen 225-250 milyon yıl sürüyor.
Aslına bakılırsa kimse kimsenin etrafında dönmüyor. Güneş sisteminde aslında, gezegenler güneş sisteminin kütle merkezi etrafında dönüyor. Bu nokta genellikle güneş merkezinin içinde ve dolayısı ile bütün gezegenler güneş etrafında dönüyormuş gibi gözüküyor. Ancak nadiren bu nokta dışarı da çıkıyor. O zaman güneş dahil güneş sistemindeki her şey bu nokta etrafında yörüngede dönüyor.

Bakınız:

Tanrı'nın Ahlaksal İspatı Aksiyolojik Argüman ve 5 Eleştirinin Değerlendirmesi - Ahlak Delili

2016-09-07T15:32:00.001-07:00

Takva-muttaki-sahipleri-kimdir

2016-09-07T04:54:00.000-07:00

::: Kur’ana göre takva/muttaki sahiplerinin özellikleri:

2:177 … Allah'a, âhiret gününe, meleklere, kitaplara, peygamberlere inanır; akrabaya, yetimlere, çaresizlere, yolda kalmışa, yoksullara, özgürlüğüne kavuşmak gayretinde olanlara malı seve seve verir, namazı/duayı yerine getirir, zekâtı öder. Böyleleri söz verdiklerinde ahitlerine vefalıdır; bolluk ve bereket zamanı kadar, zorluk, sıkıntı ve şiddet zamanında da sabırlıdırlar. İşte bunlardır özüyle sözü bir olanlar. İşte bunlardır takva sahipleri.

Takva-Muttaki sahipleri kimdir?

2:197 Hac boyunca takvalı davranır, cinsel ilişkiye girmez, günah işlemez

3:16-17,92,134-135 Sabırlı, sözünü tutan, infak eden, gönülden teslim olup seher vakti af/bağış için dua eder. Sevdiği şeylerden infak eder. Bollukta ve darlıkta infak eder, öfkesine hakim olur, insanların kusurları bağışlar. Günah işlediğinde Allah’ı hatırlayıp af/bağışlanma diler. Günaha bilerek ısrar/devam etmez.

5:8 Kininden dolayı adaletsiz yapmaz, adaleti ve dürüstlüğü gözetir.

7:201 Şeytandan karanlık bir vesvese/öneri/dürtü geldiğinde Allah’ı hatırlar ve gerçeği görür.

22:30-32 Emirleri/haramları çiğnemez saygı gösterir.

39:33 Doğruları onaylar.

25:63-68 Yeryüzünde gösterişsiz/tevazu /rahatsız etmeden yürür. Cahiller onlara hitap edince, "Selam!" der. Geceleyin secde ve kıyam edip namaz kılar. Savurganlık ve cimrilik yapmaz, ikisi arasında dengeli harcar. Mescitlerde ALLAH ile birlikte başka ilaha çağırmaz/yakarmaz; ALLAH'ın yasakladığı canı haksız yere öldürmezler ve zina etmez.

Özetle, takvalı kişi, Allah'a, âhiret gününe, meleklere, kitaplara, peygamberlere inanır, namazı ve zekatı yerine getirir. Her şartta; sabırlıdır, sevdiği şeylerden dengeli bir şekilde infak eder, adaletlidir. Sözünü tutar, gönülden Allah’a inanır seher vakti ve geceleyin af için dua eder, namaz kılar. Şeytandan karanlık bir öneri/düşünce geldiğinde gerçeği fark edip Allah’ı hatırlar. Günah işlediğinde Allah’ı hatırlayıp tevbe eder ve günah işlemekten vazgeçer. Gösterişsiz/tevazu ile/rahatsız etmeden yürür cahiller ile tartışmaz haksız yere cana kıymaz ve zina yapmaz.

:::Tevekkül(Allah’a güven)

33:3 ALLAH'a güven. Koruyucu/vekil olarak ALLAH yeter
67:29 De ki, "O Rahman'dır; biz O'na inandık ve O'na güvendik.
8:2 İnananlar öyle kimselerdir ki, ALLAH anıldığında yürekleri titrer, O'nun ayetleri kendilerine okunduğunda inançları artar ve Rab'lerine güvenirler.
3:173 Onlar ki insanlar kendilerine, "Halk size karşı birleşip harekete geçmis; korkun onlardan," dediklerinde, bu onların ancak imanını arttırır ve şöyle derler: "Bize ALLAH yeter; o ne güzel Koruyucudur/Vekildir."
(Diğer ayetleri almadım)

Özetle iman edip, zor günlerde örn. savaş, doğal felaket vb. durumda Allah’a sadece inanmak ile yetinmeyip aynı zamanda güvenmeliyiz. Allah’a inanıp başımız sıkışınca güvenmemek olmaz.

::: İnananlar rablerinden umut kesmez:

11:9 İnsana bizden bir rahmet tattırıp sonra onu ondan çekip alsak, insan elbette çok ümitsiz, çok nankör bir hale düşer.

12:87 "Ey oğullarım! Gidin, artık Yûsuf'u ve kardeşini bulmak için dikkat kesilin. Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin; çünkü, Allah'ın rahmetinde de, küfre sapanlar topluluğundan başkası ümit kesmez."
(Diğer ayetleri almadım)

Özetle iman edip her şartta rablerinden umudumuzu/ümidimizi kesmemeliyiz.

---- SONUÇ ----

Müslüman olmanın gereğidir takva sahibi olmak. Takva sahibi olmayan mümin olamaz. İman etme ile yetinmeyip sabırlı olmalıyız O’na güvenmeliyiz/dayanmalıyız ve umudumuzu kesmeden sürdürmeliyiz.

Kurban Kesilmesine Yapılan Eleştiriler

2016-09-06T05:04:00.003-07:00

Kurban cinayet mi?

Her kurban bayramı, hayvan kesilmesini eleştiren insanlara rastlıyorum. Eleştirenler vegan olsa katılmasam da saygı duyarım ama hamburgerleri götürüp de bu eleştiriyi yapanları hiç samimi bulmuyorum. Sırf Mc Donalds bile bir haftada Türkiye'de kurban edilen hayvandan çok hayvan kesiyor.

Her yıl 150 Milyar evcil hayvan kesiliyor, tavukları da dahil edersek. Kurbanda kesilen hayvanlar bunun %1 bile etmiyor.

Bir de niye böyle bir ibadet var diye soranlar var. Her gün 24.000 kişi açlıktan ölüyor. 800 milyon insan yatağa aç yatıyor. Bunların büyük bir kısmı aylar boyunca hiç et yiyemiyorlar... Sanırım niye böyle bir ibadetin olduğunu anlamak zor değil. Sen et yemeği seviyorsan yiyemediği için daha çok et seven insanlar var.

Sen hayvan kesim endüstrisini eleştirmiyorsan. Hayvanların tutulduğu koşulları eleştirmiyorsan. Ama kalkıp da aç insanlara ulaştırmak için yapılan hayvan kesimini eleştiriyorsan, kusura bakma bence samimi değilsin. Bu arada insanlar eti dağıtmıyorsa, fakirleri düşünmüyorsa sorun onlarda ibadette değil. [ Enis Doko ]

İtiraz 1 : "Çoğu kişi kendi buzluklarını dolduruyor. Katliamdan başka birşey değil. Hiç bir "dil" de kurban ve bayram kelimesi bir araya gelmez.
Çindeki köpek festivali denen vahşetten bir farkı yok. 365 gün düşünmen gereken insanları senede 1 gün düşünüyorsan orada da bir hata var. Et midir bütün olay diğer temel besinleri de almak önemli . Ayrıca giyim ve eğitim malzemeleri var. Kitabı yarım yamalak okuyup içinden işine gelen kelimeleri çeken hatta hiç okumayan bir toplumun kulaktan dolma cahilce fikirlerinden başka bir şey değil."

Cevap: Hiç bir "dil"de DENİZATLARI ile KORUMAK sözcüğü yanyana gelmemiş ohâlde denizatlarını korumak yanlıştır.
Çin'de eğlence olsun diye standardı olmayan, (İslamiyet'te kurban edilecek hayvanın taşıması gereken özellikler vardır) canlı canlı pişirilen, kaynatılan, derileri yüzülen köpek festivali ile İslamiyet inancında ''kurban'' teması insan denen canlının daha fazla öldürülmesini önlemek amaçlıdır.

İslam inancında kurbanın temelinde, Allah'a İbrahim nebinin çocuklarının olması durumunda birini kurban edeceği sözüne duyulan bağlılığı kanıtlamak için evlat kurban edilecekken Allah'ın müdahalesi ile koç kurban etmesidir. Buradaki amaç et değildir. 22:37"Onların etleri ve kanları asla Allah’a ulaşmaz..."
Kurban kesmenin hükmü hakkında farklı görüşler vardır.[1] Maddi durumu olanların kuran'da yılda bir kez (Kuranda yılda bir kere kurban kesin şeklinde bir emir yoktur. Ancak imkanı olan hayatında bir kez dahi olsa kurban kesmesi hayırlıdır. bkz: [2] ) Allah'a olan sadakati, yakınlaşmayı ifade etmek bu vesile ile yoksulları gözetmek amacıyla yapılmaktadır.

"365 gün düşünmen gereken insanları senede 1 gün düşünüyorsan orada da bir hata var. Et midir bütün olay diğer temel besinleri de almak önemli ."

Ne yapılsın her türlü gıda için ayrı ayrı ibadet mi emrolunsaydı, bugün haşlanmış yumurtamızı paylaşma bayramı arkadaşlar hepimiz yumurtamızı olmayanlara veriyoruz. Kurban ibadetinin amacı belli, insana verdiği ders belli, dersini alan alır almayan almaz dolayısıyla da senede bir gün fakire yardim manası da çıkmıyor; üç günde bir BOL TOPLAŞMALI, ÇOK ADAMALI BAYRAM mi olsaydı?

Belirttiğiniz gibi bütün olay et değildir öyle olsa idi 365 günde bir kesilmezdi. Kuranda hemen hemen her namaz ayetiyle birlikte zekat/infak verilmesinin öneminden bahsedilir bu zekat dediğimiz olay sadece 365 günde bir değildir. Hasat elde ettikçe, yani gelir getiren ürün, kazanç elde ettikçe verilmesi istenilmektedir. Örnek: Aylık kira aldıkça. Aylık çalışıyorsak maaş aldıkça.
Bkz: Zekat

Allah Müslüman olmanın gereği olarak sarp/zor yokuştan geçilmesi gerektiğini belirtir.

90:11 Ne var ki zor yola katlanamadı.
90:12 Zor yolun ne olduğunu bilir misin?
90:13 Köleleri özgürlüklerine kavuşturmaktır
90:14 Kıtlık anında doyurmaktır
90:15 Akraba bir öksüzü,
90:16 Yahut düşkün bir yoksulu...
90:17 Dahası, birbirlerine sabır ve sevgiyi öğütleyen inananlardan olmaktır.
Bkz: http://www.kuranasor.com/90

Ülkelere göre kişi başı et tüketimi:

Ülkelere göre kişi başı et tüketimi

1) Müslüman ülkelerin et tüketimi, Batınınkinden çok daha düşük.
2) Türkiye'nin et tüketimi, çoğu Müslüman ülkeden de düşük. Gelirine göre dünyanın en az tüketen ülkelerinden biriyiz! [3]

Hegel "Düşünce tarihi bir nehir gibidir. Senden önce yaşamış
insanlardan gelenek yoluyla "dalga dalga" sana ulaşan düşünceler ve kendi yaşadığın çağdaki yaşam koşulları, senin düşünce biçimini etkiler. Bu yüzden herhangi bir düşüncenin sonsuza dek ve daima doğru olacağı söylenemez. Ancak düşünce durduğun bir noktada doğru ya da yanlış olabilir."

Hegel'in belirttiği üzere bir düşünce tarihsel bağlamına göre doğru ya da yanlış olabilir.

Günümüzde köle ticaretini savunan bir görüşler ileri sürülse buna herkes gülüp geçer, oysa 2000 yıl önce köle ticareti her yanıyla gerçek bir olaydı.

Günümüzden yüzyıl önce büyük ormanlık arazileri yok ederek etkili alan oluşturmak o kadarda "akıl dışı" bir şey değildi.Ama aynı olay bize son derece "akıl dışı" geliyor.

İbrahim nebinin çocuğu olması için neden oğlunu kurban etmek istediğini anlamak için yaşadığı çağdaki koşullara, tarihsel bağlamı bilmemiz gerekmektedir.

İtiraz 2 : Hayvan yemek cinayettir.

Cevap : Anlam kavramınızı ortaya koymanız gerekiyor. Size göre cinayet nedir?

Eğer bir canlının yaşamına son vermek 'cinayet' ise bitkilerin yenilmesi de cinayettir.

Yok, eğer bitkilerin acıyı hissedecek nöronları olmadığı için bunu cinayet olarak görmüyorsanız, omurgasız hayvanlarda acıyı hissetmiyorlar.O halde omurgasız hayvanları yemeninde cinayet olmadığını kabul etmiş oluyorsunuz. [4] Mesele acı çekmesi ise o halde morfin verilerek acı çekmeden öldürünce cinayet olmaktan çıkacak mı?
Dünyada var olan türler arasında sadece insan kendi ölümlülüğünü biliyor.Diğer türler kendi ölümlülüklerinin farkında değiller.

Şu sorularda geliyor insanın aklına!

Bilim adamları fareler, meyve sinekleri üzerinde çok değişik deneyler yapıyor. Kimi sizin deyiminizle acı çekerek katlediliyor, kimi sakat kalıyor. Bilimsel çalışmalar durmalı şu durumda size göre öyle mi?

Evinizi böcekler istila etse, hayvan acı çekmesin diye dokunmayıp kardeş kardeş yaşamaya devam mı edersiniz? Yazın sinek katlediyor musunuz?
_________________________________________________________________________________
[1] Fakihler kurban kesmenin hükmü hakkında farklı görüşlere sahiptir.
Ebu Hanife'nin görüşüne göre vacip, Ebu Yusuf ile Muhammed'in görüşlerine göre sünnet-i müekkede olduğunu zikretmişlerdir.
(Tekmiletü Fethi'l-Kadîr, VIII, 67; el-Lübâb, III, 232; Tebyînü'l-Hakâik, VI, 2; el-Bedâyi', V 62.)

Hanefierin dışında kalanlara göre vacip değil, müekket bir sünnettir.
(Bİdâyetü'l-Müctehid, 1, 415; el- Kavânînu'l-Fıkhiyye, 186; eş-Şerhu'l-Kebîr, II, 118; Muğni'l Muhtâc, IV, 282 vd.; et-Mühezzeb, I, 237; et-Muğni, VIII, 617; Şerhu'r-Risâle, I, 366.)

Sünnet-i müekkede, Muhammed a.s bunları devamlı yaptığı, nadiren terk etmiş olduğu farz ve vacib olmayan amelleridir. Sünnet-i müekkedeleri yerine getiren kişi sevap kazanır. Muhammed a.s sünnet-i müekkedeyi terk edenlere de bir şey dememiştir.

[2] Kurban Kesme Konusu Ve Kur'an ın Emri .
[3] https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_meat_consumption
[4] Sinirbilim ve Beyin - 15: Acı ve Beyin İlişkisi

Hadisler Kuranı açıklıyor mu?

2016-09-04T05:53:00.001-07:00

Kuranı açıklayan hadisler

‘HADİSLER KURANI AÇIKLIYOR’ DİYENLERE BİR KAÇ SORU…
.
1)Zina edenlerin taşlanarak öldürüldüğünü bildiren hadisler (KS.1605-1608), Kuranın hangi ayetini açıklamış oldular?
.
2)‘Eçcinsel ilişkiye girenleri –faili de mefulu da- öldürün’ diyen hadis (KS.1614) ve Hz.Ali’nin eşcinsel çifti yaktırdığını bildiren hadis (KS.1615), Kurandaki hangi ayeti açıklamış oldu?
.
3)İçki içenlerin dövülmesini (KS.1639-1642) ve hatta bunun dört kez tekrarı halinde öldürülmesini (KS.1643) emreden hadisler, Kuranın hangi ayetini açıkladılar?
.
4)Orucunu bozanın kefaret olarak iki ay üst üste oruç tutması gerektiğini bildiren hadis (KS.3227) hangi ayeti açıkladı?
.
Görüldüğü üzere, bu hadislerle herhangi bir ayet açıklanmış değildir. Ama bunlarla Kuranda bulunmayan hükümler ihdas edilmiştir. Yani Resule ‘ya bu Kuranı değiştir ya da bize başka bir Kuran getir, derle topla…’ diyen zihniyet (7/203,10/15), Resulün sağlığında bu amaçlarına ulaşamadılar ama maalesef daha sonra bunu başardılar. O’nun adını kullanarak…
.
Ama bu zihniyet, Kuranda bulunmayan hükümleri ihdas etmekle (Kurana şirk koşmakla) yetinmedi. ‘Allahın Kuran ile helal kıldığını, Resul hadisi ile haram kıldı/kılar’ bile dedi (bkz: Ebubekir Sifil’in Nisa 23 hakkındaki açıklamaları).
.
‘Ey iman edenler! (Gerçekten) İman edin; Allah'a, Resulüne, Resulüne indirdiği kitaba ve bundan önce indirdiği kitaba…’ (Nisa 136)
.
‘Kim Allahın indirdiği ile hükmetmezse, işte onlar kafirdir’ (Maide 44)

Zeki Bayraktar

Kuran Dışı Vahiyle (gayri metluv) Gelen Hüküm Yoktur

2016-09-04T05:01:00.001-07:00

Hüküm bildiren Gayri metluv vahiy yoktur

Kuran-Hadis tartışmaları eninde sonunda Kuran dışı vahiy (vahyi gayri metluv) meselesine takılır. Resulullahın Kuran dışı vahye de muhatap olduğu söylenebilir. Ama bizi yükümlü kılan bazı hükümlerin bu şekilde geldiği söylenemez. İşte delilleri;

‘De ki: ‘Ben size, Allah’ın hazineleri benim yanımdadır, demiyorum. Ben gaybı da bilmem. Size, ‘ben bir meleğim’ de demiyorum. BEN SADECE BANA VAHYOLUNANA TABİ OLUYORUM.’ De ki: ‘Hiç kör ile gören bir olur mu? Hiç düşünmez misiniz?’ Sen, Rablerinden korkanları, ONUNLA UYAR…’ (Enam 50,51).

Demek ki Resulullah sadece vahye tabi olmuş ve bizi de onunla uyarmış (Arapça bilenler, bu ayetteki ‘innema’ tahsis edatına ve ‘bihi’ zamirine dikkat etsinler). Peki Resule vahyedilen, Resulün tabi olduğu ve bizi de onunla UYARDIĞI bu vahiy nedir? Kuran mı? Hadis mi? Yoksa her ikisi mi? Cevap şu ayetlerde ve çok açık;

‘Bu KURAN bana, ONUNLA sizi ve ulaştığı herkesi UYARAYIM diye vahyolundu.’ (Enam 19).

Demek ki bizi uyarması için Resule vahyedilen şey Kuran imiş. Yani ‘Resulün tabi olduğu şey’ = ‘Resule vahyedilen şey’ = ‘Bizi uyardığı şey’ = KURAN.

Enam 50 ayetindeki ‘innema’ tahsis edatı, bu ayete ‘Ben sadece bu vahye (Kurana) tabi oluyorum, benim Kurandan başka tabi olduğum bir şey yok’ manasını verir. Zaten bu ayetin meali tüm meal-tefsirlerde böyledir. Aksini söyleyen olmamıştır. Ama bu ayet, ‘Resulün uyardığı vahyin Kuran olduğunu’ bildiren Enam 19 ayeti ile birlikte okunmadığı (yani 39/23 ayeti ile bildirilen Kuranın mesani/ikili sistemi dikkate alınmadığı) için, Resulün tabi olduğu bu vahyin sadece Kuran (vahyi metluv) olduğu, başka bir vahye tabi olmadığı –bazılarınca- görülememiştir.

O halde ey müminler! İnandığınız-okuduğunuz Kitaptaki bu ayetler ve aynı Kitaptaki ‘hepiniz Kurandan hesaba çekileceksiniz(43/44)’, ‘ondan başka bir şeyden hesaba çekilmeyeceksiniz (5/101)’ buyrukları varken, size ne oluyor da ‘Bazı hükümler Kuran dışı vahiyle geldi, bizim onlara da tabi olmamız gerekir’ diyorsunuz?

Yoksa siz okuduğunuz Kitaptaki bu ayetlere (kitabın bir kısmına) inanmıyor musunuz? (2/85) İnanıyor ama bu ayetlere farklı mealler mi veriyorsunuz? Eğer öyleyse bu meallerinizi görebilir miyiz?

(Not: Nebinin eşleri ile yaşadığı özel bir sorun nedeniyle haram koyma yetkisi bulunmadığını bildiren Tahrim 66/1-3 ayetini siz Kuran dışı vahye örnek gösteriyorsunuz. Öyle değil ama diyelim ki öyle olsun. Söyler misiniz, Nebiye burada hüküm ihtiva eden (bizi yükümlü kılan) bir vahiy mi geldi? Eğer öyleyse ne idi bu hüküm? Hiç mi düşünmüyorsunuz?)

Zeki Bayraktar
-------------------------------------------------------

Resuller, KİŞİSEL/KİŞİYE ÖZEL vahiy alabilir. Ayırt edilmesi gereken nokta, TÜM İNSANLARI İLGİLENDİREN/SORUMLU OLACAĞI HÜKÜM bildiren vahyin, kişiye özel verilmeyeceğidir.

Kuran dışı vahiy olsa bile bağlayıcı olamaz. İnsanları ilgilendiren/sorumlu olacağı HÜKÜM bildiren Kuran dışı vahiy (vahyi gayri metluv) YOKTUR. Bunun aksini söylemek, onlarca ayeti inkar etmektir... Rabbimiz hem Kurana sarılın sizi ondan hesaba çekeceğim diyecek (43:44, bizi Kuran yönlendirecek, Kuranda bulunmayan bilgilerden muafsınız diyecek (5/101), hem de dönecek Kuranda bulunmayan şeylerden bizi hesaba çekecek öyle mi?

Ne yani Allah bize tuzak mı kuruyor? Haşa...
Ama maalesef bazıları tuzak kuran bir Allah tasavvuruna sahip...

"Kuran dışı vahiy(gayri metluv)" isimlendirmesini yapan ilk yapan zat er-Risale’de Şafii’dir. İshak b. Rahaveyh’in “Şafii’den önce, nesih ve mensuh diye bir şeyden

haberimiz yoktu” demiştir. Bkz: Ebu Zehra, a.g.e., s. 455

Peygamberimiz, sahabe ve tabiinden böyle bir isimlendirme yapan, OLMAMIŞTIR. İmam Şafii'nin hocası İmam Malik vahyi gayri metluvü kabul etmezken öğrencisi Ahmed ve Şafii'nin bir asır sonra kabul etti.

Aşağıdaki video ilginizi çekebilir.

u

Gerçekçi bir evrim teorisinin anahtarı nedir?

2016-08-23T05:39:00.000-07:00

James A. SHAPIRO

Çev.Mustafa Ajlan ABUDAK

Doğal Seçilim Yoluyla Türlerin Kökeninde Charles Darwin, bir hayat şeklinin diğerine nasıl hayat Hayat Mücadelesinde Kayrılmış Irkların Korunumu’ koydu. Üreme başarısında birbirini takip eden küçük gelişmelerin tedricen büyük değişikliklere yol açacağını ve bir türü diğerinden ayıracağını iddia ediyordu. Bu tedricilik hipotezi, onun jeoloji profesörü olan Charles Lyell’dan öğrendiği Tek biçimcilik prensibini izledi. ( Bugün geçmişin anahtarıdır. Her alandaki her gelişme tedrici bir yapıdadır.)

verdiğini şöyle açıklamayı önerdi. Kitabın alt başlığını ‘

1859’dan beri, Darwin’in takipçileri bugün ‘uygunluk’ olarak anılan üreme başarısının optimizasyonuna odaklandılar. Onlar için, doğa seçilim uygunluğu artırıyor ve böylece son derece karmaşık adaptasyonlarını içeren yeni hayat şekilleri meydana çıkarıyordu.

Darwin kitabının 6. Bölümünde bunu ortaya koydu:

‘Eğer birbirini takip eden sayısız, başarılı, küçük değişikliklerle bir organın oluşamayacağı ortaya konursa, teorim kesinlikle çöker. Fakat böyle bir durum bulamıyorum.’

Uygunluğun artması için doğal seçilimin ve tesadüfi değişimin zaman içerisindeki biyolojik evrimi gerçekten açıklayabileceği hususu daima bir ihtilaf konusu olagelmiştir. Bugün Darwin’in teorisine gen dizilim verisini uygulayabiliyoruz. Buda tedricilik hakkında açıkça cevaplar vermekte.

Evrimin ana safhalarındaki birçok genom değişimi ne küçük nede tedrici olagelmiş. Örneğin, bitki üreticisiani türleşmeye aşinadır. Yapay olarak yeni bir tür bitki üretmek istesek, seçilimi kullanmayız. Hibridleri değişik türleri eşleyerek elde ederiz. 1951’deki iyi bir Scientific American makalesinde (!) bu konu ‘Afet Evrimi’ adıyla un buğdayının birden melezleşme ile nasıl evirildiğini açıklayan 20.yy seçkin evrimcilerinden G.Ledyard Stebbins tarafından kaleme alındı.

Melezleşme sıklıkla ‘bütün genomu katlama’ denilen bir sürece yönelir. Genomu katlama (veriyi iki misline çıkarma) bir nesil sürer ve potansiyel olarak tüm kalıtsal özellikleri etkiler. Özgün karakteristik özellikler sergileyen yeni türlerin melez üretiminin, doğal seçilimin üretken bir tepki göstermesi için oldukça hızlı kaldığını da dikkate alın.

Belki de bugüne kadar gerçekleşen en önemli evrimsel basamak bundan bir milyar yıl önce, iki ya da daha çok hücrenin birleşip tanımlanmış bir çekirdeğe sahip ilk ‘ökaryotik’ hücreyi üretmesi ile gerçekleşti. Bu çekirdekli hücre açıkça bitki ve hayvanlarında dahil olduğu diğer tüm ‘’yüksek’’ hayat şekillerinin atasıydı. Bu tip hücre birleşmeleri merhum biyolog Lynn Margulis tarafından evrimsel güçlerin şampiyonu olarak anılan ‘simbiyogenez’ olarak bilinir.

Melezleme ve simbiyogenez gibi süreçler on yıllardır iyi bilinmesine rağmen, birçok yeni Darwincinin kararlı bir şekilde evrimsel değişimde tedricilik te ısrar etmesi oldukça dikkat çekicidir. Pozisyonlarına karşın, canlı organizmalar ani değişim için depolarında birçok alete sahiptir.

Huffblog’ta yayınladığım ‘ Süpermikroplardan Evrimsel Dersler ‘ adlı bir önceki makalemde açıkladığım gibi, bakteri ilgisi olmayan organizmalardan DNA bilgisi elde eder. Mikroplar süper mikroplar seviyesine birkaç dakika içerisinde ‘yatay gen transferi’ ile dönüşür. Benzer olaylar mikroplara ve ökaryotik alıcılara sıklıkla çoklu yeni özellikleri bir adımda ihsan eder.

Darwin tedrici kalıtsal değişimin doğası hakkında basitçe yanıldı mı? Bu tip bir bilgisizlik Mendel genetiği ve DNA hakkında bir şey bilmeden kaçınılmaz olacaktı. Ya da teoride Darwin’nin (ve A. Russell Wallace’ın) ileriye sürdüğünden daha derin bir çatlak vardı. Cevap belki de uyumluluğu biyolojik çeşitliliğin kaynağı olarak görmekteki temel hataydı.

Son kitabım, Evrim; 21. yy’dan bir bakış, şöyle başlıyor; ‘seçilim değil, inovasyon evrimsel değişimdeki kritik konudur.’ Bu makalede bu iddiayı açmaktadır.

Çeşitliliğin kaynağı olarak seçilimin ilk problemi insanlar tarafından seçilim, Darwin’in açılış bölümünün konusu, var olan özellikleri değiştirir fakat yeni özellikler ve türler üretemez. Köpekler seçici üretme ile büyük ölçüde değişir, fakat her zaman köpek olarak kalırlar.

İkinci problem Darwin kalıtsal değişimi kaynaklarını sadece ‘sayısız, başarılı, küçük değişiklikler’ olarak anlamıştır. Onun yeni Darwinci takipçileri bu pozisyonu tüm mutasyonların rasgele oluştuğunu ortaya koyarak geliştirmişlerdir. Değişim sürecinde herhangi bir biyolojik girdi olmadığı konusunda ısrarlılar. Onlar için, genom organizmanın karakteristik özelliklerine karar verir. Onu bir ROM ( Sadece Okunabilir Bellek) olarak sadece kaza ile değiştiğini düşünürler.

Bunula birlikte, 60 yıllık moleküler biyoloji ve genom dizilimi araştırmalarını ortaya koyduğu şey genom değişiminin oldukça aktif bir hücresel biyokimyasal süreç olduğudur. Buna ‘doğal genetik mühendislik’ adını veriyorum. Kitabımda, DNA biyokimyanın 21.yy genom fikrini değiştirdiğini ortaya koyuyorum. Bizim genomu artık yazan ve okuyan (RW) bir bellek olarak kabul etmemiz gereklidir.

Diğer bir deyişle, genom CD den daha çok bir iPOD benzemekte. Hatta hücreler hücre düzenlemesi veduyusal girdiler yoluyla genom değişikliklerini hedef alabilirler. Yazan ve okuyan bir genoma sahip hücreler ve organizmalar hayatı tehdit eden meydan okumalara yaratıcı çözümlerle karşılık verebilirler.

Genom değişikliğinde yaratıcılık iddiam açıkça deneysel destek gerektirmektedir. On yıllar süren moleküler biyoloji araştırması organizmaların özelliklerinin protein RNA-DNA ağlarının sonucu olduğunu göstermektedir.

Genom dizimi kayıdı göstermektedir ki, bu ağların ve onların DNA tanıma bölgeleri oldukça iyi belgelenmiş doğal genetik mühendislik tarafından evirilmiştir. Örnekler şunları içerir:

Hücreler nasıl yeni proteinleri var olanların parçalarını birleştirerek oluşturur.
Protein aileleri DNA&RNA parçalarını kopyalayarak nasıl genişler.
İnovasyonlar nasıl hücrenin bir yerinden diğer tarafına yayılır.
DNA ‘kayıtları’ genom boyunca nasıl hareket eder. ( insan teknolojileri ile olan ürkütücü benzerlikleri ile)

Moleküler inovasyonun doğal genetik mühendislik tarafından oldukça iyi belgelenmiş örneklerinin verilmesiyle, yeni yüzyıl, biyolojik çeşitliliğin kaynağı hakkındaki temel varsayımlarımızı tekrar bir değerlendirmeye almak için uygun bir zaman olabilir.

Barbara McClintock’un 30 yıl önce öngördüğü gibi, 21.yy hücrelerin meydan okumalara karşı nasıl uyum sergilediği hakkında bizlere yeni açılımlar sağlamaktadır. Umalım ki, doğanın bilgeliğini elde ederiz. Tıpkı hayatın sürekli tekrar eden inovasyon ile hayatta kaldığı gibi, biz insanlar zorlu problemlerimizi hücrelerin öğretmek zorunda olduğu dersler ile çözebiliriz.

Kaynak:

https://akillitasarim.wordpress.com/2012/05/12/gercekci-bir-evrim-teorisinin-anahtari-nedir/

http://www.huffingtonpost.com/james-a-shapiro/what-is-the-key-to-a-real_b_1280685.html

Kurana göre mehir ve miras

2016-08-21T16:12:00.000-07:00

KURANA GÖRE MEHİR VE MİRAS…

Oldukça yüksek miktarlarda (kantarlar dolusu) olabilir (4/20),
miktarı ne olursa olsun güzellikle ve gönül hoşluğuyla verilmelidir (4/4,20),
Peşin olarak verilebileceği gibi nikahtan sonra da verilebilir (2/236,237),
Erkekler, verdikleri mehirleri –miktarı ne olursa olsun- asla geri alamazlar (2/229;4/20,21),
Ama kadınlar, aldıkları mehri iade ederek boşanabilirler (2/229),
Ayrıca kadınlar, aldıkları (veya belirlenen) mehrin bir kısmını kendi istekleri ile kocalarına bağışlayabilirler. Bu durumda kocaları onu afiyetle yiyebilirler (4/4,24),
İlişki yaşanmadan boşanma gerçekleşirse, mehrin yarısı erkeğe yarısı kadına aittir. Ama kadın da erkek de payından –dilerse- vazgeçebilir. Yani kadın mehrin tümünü iade edebileceği gibi erkek te payını almayabilir. Erkeğin bu şekilde payından vazgeçmesi daha iyidir (2/237).
Mehrin miktarı nikahtan sonra da tayin edilebilir. Eğer ilişki yaşanmadan boşanma gerçekleşmiş ve mehrin miktarı da daha önce tayin edilmemişse, erkek, ma’rufa (örfe) göre bir ödeme yapar. Zengin olan ona göre, fakir olan ona göre… (2/236).
.
Mehirle ilgili bu esnek ilkeler, ‘kadını korumaya ama erkeği de mağdur etmemeye’ yöneliktir. Kadın, aldığı mehir ile mal varlığını ciddi biçimde arttırabileceği gibi, dilerse bunu düşük de tutabilir. Böylece mehrin evliliği için bir engel olmasını engellemiş olur. Dilerse, miktarını tayin ederek tahsilatını sonraya bırakabileceği gibi, dilerse miktarını tayin etmeyi de erteleyebilir. Böylece, mehrini, evlenirken mal varlığı kısıtlı olan ama sonradan zenginleşen kocasının durumuna göre almış olur. Ve böylece, hem kadın hakkını adaletli biçimde almış hem de erkek mağdur olmamış olur.
.
Kuranda, mehirle ilgili bu hüküm ayetlerinden başka bir de Şuayb Nebinin, damadı Musa için takdir ettiği şu mehir örneği var; Şuayb Nebi, Musa’nın en az 8 yıl, ama takdiren 10 yıl yanında çalışması karşılığında kızlarından biri ile nikahlamak istediğini bildirmiş ve Musa da bunu kabul ederek onun kızı ile evlenmiştir (28/27,28). Demek ki bir erkeğin 8-10 yıllık kazancı bile mehir olarak takdir edilebilir.
.
Şuayb-Musa örneğinde olduğu gibi evlendikten sonraki 8-10 yıllık bir süreçte ödenen bu bedel, bir erkeğin ortalama aktif çalışma süresi olan 20-25 yıllık kazancın yaklaşık yarısıdır. Yani kadınlar, mehir olarak, kocalarının kazancının yarısına bile talip olabilirler. Bu, elbette ki bir zorunluk değildir. Ama ‘kadınlar, Kurana göre neden erkeklerin yarısı kadar miras alıyor? (4/11)’ diyenler, bu durumu da dikkate almalıdırlar. Erkek, verdiği mehrin haricinde eşinin ve çocuklarının tüm ihtiyaçlarını karşılamak zorunda iken, kadın, kocasından aldığı mehri tümüyle kendisi için kullanmaktadır (kullanabilir). Dilerse, elbette ki kocasına ikramda bulunabilir. Ama dilerse…

Zeki Bayraktar