Foto Blog Drzewa Polski

Kasztanowiec zwyczajny 'Schuch'

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Tue, 16 Jun 2026 21:34:14 +0000

Kasztanowiec zwyczajny 'Schuch' (Aesculus hippocastanum 'Schuch') to jedna z piękniejszych odmian tego kasztanowca. To ciekawa, rzadko spotykana odmiana o liściach nieregularnie kremowozielonych, białozielonych, a czasami tylko kremowych lub białych. Pięknie prezentuje się jako soliter w dużym ogrodzie. W dużym, gdyż osiąga 8 do 10 metrów wysokości. Odmiana ta potrafi pięknie zakwitnąć - kwiaty takie jak u klasycznego gatunku.

Nazwa nawiązuje zapewne do słynnego niemieckiego architekta i ogrodnika Jana Chrystiana Schucha (Szucha) działającego w Warszawie od 1775 roku. Jednak ciężko znaleźć dokładne informacje o jej powstaniu.

Arboretum w Chwalęcicach ma 5 lat

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sun, 14 Jun 2026 17:57:45 +0000

Arboretum w Chwalęcicach jest prawdopodobnie najmniejszym z polskich arboretów. Zajmuje wraz ze szkółką roślin, zabudowaniami i pasieką obszar 1,07 ha. Specjalnością kolekcji są rośliny miododajne, które właściciel uprawia zwykle od nasionka. Arboretum to jest dość nowym miejscem na mapie turystyki ogrodowej i bardzo polecam wycieczkę do tego zielonego miejsca. Leży ono 5 km na północ od Gorzowa Wielkopolskiego i zwane jest Ogrodem Stu Lip.

W latach 2014 – 2018 znajdowała się tu bardzo bogata kolekcja roślin zielnych mogąca konkurować z kolekcjami ogrodów botanicznych. Na bazie zdobytych doświadczeń w uprawie i obserwacji zainteresowania pszczół kwiatami poszczególnych gatunków powstały książki: "Rośliny miododajne" oraz "Atlas roślin miododajnych". Zdecydowana większość zdjęć znajdujących się w tych ponad 400-stronnicowych pozycjach została wykonana na terenie obecnego Arboretum. 20 lat temu autor tych pozycji - Marek Pogorzelec - poprosił mnie o kilka zdjęć kwitnących drzew i one też wzbogacają jedną z tych książek. Mam ją do dziś. Tak zaczęła się moja obserwacja tego wspaniałego hobbysty, pasjonata roślin miododajnych i pszczelarstwa.

Po jakimś czasie kolekcja roślin się bardziej sformalizowała i powstał pomysł założenia arboretum. Oficjalne otwarcie Arboretum w Chwalęcicach miało miejsce 19 czerwca 2021 roku, więc obecnie obchodzony jest już jubileusz 5-lecia Arboretum. Z okazji jubileuszu 19-20 czerwca planowane są tam imprezy towarzyszące, na które organizatorzy serdecznie zapraszają. Szczegółowe informacje można znaleźć na plakatach.

Specjalnością Arboretum w Chwalęcicach są najwartościowsze dla pszczół drzewa – lipy. Można tu zobaczyć komplet gatunków, uznanych w najnowszej monografii poświęconej tym drzewom (Donald Pigott, Lime-trees and basswoods: a biological monograph of the genus Tilia, Cambridge; New York: Cambridge University Press, 2012). W 2024 roku kolekcja zyskała status Kolekcji Narodowej.

Dla dwóch znajdujących się tu gatunków lip nasze zimy są zbyt zimne, drzewa zimą wstawiane są do szklarni. Właściciel kolekcji jest autorem książki opisującej po raz pierwszy po polsku gatunki lip dotąd nie uprawiane u nas.

W trakcie imprezy jubileuszowej, na którą zaprasza również współorganizator - Nadleśnictwo Kłodawa - będzie można wysłuchać ciekawych prelekcji, wystąpi między innymi dr Ondrej Ottomansky - specjalista od lip z Uniwersytetu Przyrodniczego w Pradze. Uczestnicy konferencji "Tam gdzie natura spotyka ludzi z pasją" otrzymają nową książkę Marka Pogorzelca poświęconą Arboretum oraz innym atrakcjom przyrodniczym Ziemi Gorzowskiej. Książka ma niewielki nakład i nie będzie dostępna w sprzedaży.

Wydarzenie ma dofinansowanie ze środków Powiatu Gorzowskiego. Partnerami są: Gmina Kłodawa, Gorzowski Rynek Hurtowy i Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Impreza odbywać się będzie pod honorowym patronatem Starosty Powiatu Gorzowskiego.

Podczas imprezy, w dniach 19-20 czerwca, będzie możliwość zakupu lip nie oferowanych do sprzedaży, będących nadwyżkami przy okazji tworzenia kolekcji. Miłośnicy rzadkich roślin będą w tych dniach mogli kupić również bardzo rzadkie gatunki dębów i inne dendrologiczne perełki.

Organizatorzy liczą na ciekawe i inspirujące rozmowy, również przy ognisku. Zapraszam do udziału w tym pięknym jubileuszu. Jeśli ktoś poszukuje noclegi to z tego co się dowiedziałem - część gości skorzysta z noclegu w "Agroturystyce Nad Brzegiem Jeziora" w Kłodawie.

Otrzymałem od Pana Marka kilka zdjęć z arboretrum, żeby zachęcić wszystkich do odwiedzaenia Arboretum w Chwalęcicach i jego pięknej kolekcji.

Widok na kolekcję lip

Lipa Henry'ego (Tilia henryana)

Tilia endochrysea

Tilia kiusiana

Lipa drobnolistna 'Radziul' (Tilia cordata 'Radziul')

Tilia concinna

Tilia paucicostata

Lipa chińska (Tilia chinensis)

Lipa chińska - liście jesienią (Tilia chinensis)

To są prawdziwe rarytasy dendrologiczne - cuda. Muszę się tam wybrać.

Trzmielina korkowa otwiera kwiaty

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sun, 14 Jun 2026 11:25:45 +0000

Kilkanaście dni temu porównałem dwie, dość podobne trzmieliny - korkową i oskrzydloną, która jest bardzo częstym gościem w naszych ogrodach czy miejskich zieleńcach i skwerach. Trzmielina korkowa (Euonymus phellomanus) to rzadkość, która właśnie teraz otwiera pąki kwiatowe i zaczyna kwitnąć. Dużo później niż to miało miejsce u trzmieliny oskrzydlonej. W ogóle to jedna z później kwitnących u nas trzmielin.

Jej kwiaty są większe i bardziej przypominają kwiaty naszej rodzimej trzmieliny zwyczajnej niż kwiaty trzmieliny oskrzydlonej. Kwitnienie jest mniej obfite ale kwiatów jest dużo. Kwiaty od trzech do siedmiu na kielichu o długości 2 cm, czteropłatkowe z ciemnymi, fioletowymi pylnikami. Kwiaty wydzielają charakterystyczny, dość ostry zapach. Są pożytkiem ale nie wabią takich mas owadów zapylających jak np. trzmielina Hamiltona (Euonymus hamiltonianus), która wg mnie jest w tym rekordzistką.

Owoce są większe, różowawe ale o nich napiszę kiedyś osobne porównanie. Podziwiajmy teraz kwitnienie trzmieliny korkowej:

Jesion wyniosły 'Zygmunt Krasiński'

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Wed, 10 Jun 2026 20:31:41 +0000

Dziś przedstawię bardzo ciekawy rarytas dendrologiczny. Jesion wyniosły ma liście złożone nieparzystopierzaste składające się zazwyczaj z 3 do 7 par listków, a najczęściej z 5 par. Spotyka się też jego formę jednolistkową - odmianę 'Diversifolia' o liściach pojedynczych, ząbkowanych na brzegu. Dużo większym zaskoczeniem jest jego odmiana 'Zygmunt Krasiński' (Fraxinus excelsior 'Zygmunt Krasiński'). Ona też jest jednolistkowa, rzadziej trójlistkowa. Odmiana została wyselekcjonowana w zabytkowym parku w Opinogórze pod Ciechanowem, gdzie mieściła się siedziba rodu Krasińskich. Obecnie mieści się tam Muzeum Romantyzmu.

Jesion wyniosły 'Zygmunt Krasiński' ma liście bardziej wydłużone niż u odmiany 'Diversifolia'. Wiszą na długich ogonkach. Rozmieszczone są po kilka sztuk na węźle. Miałem też wrażenie, że one są bardziej zielone. Generalnie to niezły rarytas dla hobbystów i kolekcjonerów drzew. Odmiana jednak nie nadaje się do małych ogrodów. Osiąga ponad 10 metrów wysokości.

Oto zdjęcia jesionu wyniosłego 'Zygmunt Krasiński':

Dwutarczka kwiecista (Dipelta floribunda) - rzadkości dendrologiczne cz.39

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sun, 07 Jun 2026 19:31:04 +0000

W Polsce spotkać można dwa gatunki dipelty zwanej dwutarczką - dipeltę junnańską (Dipelta yunnanensis) oraz dużo rzadziej dipeltę kwiecistą (Dipelta floribunda). Ta junnańska była już kilkukrotnie przeze mnie opisywana. Dziś czas na jej krewną z chińskich prowincji Gansu, Guangxi, Hubei, Hunan, Shaanxi, Sichuan.

Dipelta kwiecista (Dipelta floribunda)

Dipelta pochodzi z rodziny przewiertniowatych (należą też do niej podobna z kwiatów kolkwicja, abelia, krzewuszka czy heptakodium i suchodrzew) i uznawana jest za krzew. Chociaż moim zdaniem można ją z powodzeniem zaliczyć do drzew. Dipelta kwiecista którą spotkałem miała gruby pień i osiągnęła ponad 6 metrów wysokości. To duża roślina. Co ciekawe jest rzadziej spotykana u nas, a jest bardziej mrozoodporna. W zasadzie w pełni wytrzymuje nasze zimy.

Cechą charakterystyczną jest pięknie łuszcząca się korowina oraz jasne kwiaty w kształcie dzwonków z charakterystycznymi tarczowatymi przylistkami. Dipelta kwiecista kwitnie dużo obficiej - nazwa zobowiązuje. Gałązki są oblepione kwieciem. Kwitnienie zaczyna się u nas w III dekadzie maja, a czasami już w połowie miesiąca. Trochę wcześniej niż u tej drugiej junnańskiej. Kwiaty często występują parami na końcach gałęzi. Szypułki do 2,5 cm, zalążnie z 4 przylistkami, ściśle przyrośnięte do podstawy. 2 zewnętrzne przylistki rosną do tarczowatych skrzydeł o szerokości do 2,5 cm. Są takiej a'la papierowe, pergaminowe z widocznymi żyłkami. Kielich kwiatowy jest 5-płatkowy do podstawy, z gruczołowymi włoskami, łatki liniowe, 5–7 mm. Korona biała, delikatnie różowa, dolna warga zaznaczona na pomarańczowo, wąsko cylindryczna u nasady, dzwonkowata u góry. Pręciki prawie tak długie jak rurka korony. Szyjka często nieco dłuższa niż rurka korony, naga lub słabo owłosiona.

Liście jajowate do lancetowatych, całobrzegie, większe gdyż osiągają do 12 cm długości i 7 cm szerokości. Czubek liścia ostry. Ogonek liściowy 1 cm długości.

W czasie kwitnie dipelta kwiecista prezentuje się tak ślicznie:

Krzewuszka 'Eva Rathke'

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Fri, 05 Jun 2026 18:05:18 +0000

Ciekawą, kolumnową odmianą krzewuszki (Weigela) jest odmiana 'Eva Rathke'. To małe drzewko lub krzew o wyprostowanym pokroju, ale z gałązkami rozrastającymi się na boki. Można by rzec, że jedna z nielicznych odmian kolumnowych. Roślina rośnie do 2,5 metra wysokości. Liście ciemnozielone, dość duże, jak na krzewuszkowe, gdyż potrafią osiągnąć 10 cm długości i 7 cm szerokości. Owalne kształtem ale z ostrym końcem. Kwiaty podobne do tych u odmiany 'Bristol Ruby' krzewuszki cudownej. Są duże, dzwonkowate, 5-krotne, ciemnoczerwone, wyrastają w kącikach liści. 'Eva Rathke' kwitnie od końca maja.

Odmiana istnieje na rynku już ponad 130 lat. Odmianę tę wyhodowali Rathke i Sohn w Pruszczu około 1891 roku, który wtedy należał do Niemiec. Stało się to najprawdopodobniej w wyniku skrzyżowania krzewuszki koreańskiej (Weigela coraeensis) z krzewuszką kwiecistą (Weigela floribunda).

Klon strzępiastokory - kwiaty i owoce

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Thu, 04 Jun 2026 12:37:38 +0000

Klon strzępiastokory (Acer griseum) rośnie w moim ogrodzie od 2009 roku. Ponad 15 lat potrzebował, aby pierwszy raz zakwitnąć. To miało miejsce rok temu. Kwiatów było kilkanaście sztuk. Pojawiły się wraz z rozwojem liści pod koniec kwietnia. Kwiaty są żółte, 5-krotne, szypułki krótkie, lekko owłosione, 2–3 cm długości. Działki kielicha jajowate, płatki tej samej długości co działki kielicha, jajowate i przy wierzchołkach węższe. Pręcików jest 10 do 14 sztuk, lekko wystających z kwiatu, osadzone są na wewnętrznych brzegach tarczy nektarowej. Bardzo ładnie się komponują na tle purpurowych, owłosionych pierwszych listków.

Niestety kwiaty nie zawiązały w ogóle owoców. W tym roku było już inaczej. Na początku maja pojawiły się pierwsze owoce i co ważne utrzymały się na gałązkach do dziś dnia. Skrzydlaki są początkowo zielonkawe i ułożone równolegle. Zwisają na owłosionych ogonkach.

Skrzydlaki docelowo osiągną 4 cm długości każdy i będą rozpostarte pod kątem prostym do prawie wyprostowanego. Są dość grube w porównaniu z naszymi klonami. Na jesieni ściemnieją, a na gałązkach będą wisiały aż do przedwiośnia kolejnego roku.

Po miesiącu już wyglądają tak:

Bez czarny 'Linearis'

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Tue, 02 Jun 2026 20:12:06 +0000

Zawsze bardzo duże zdziwienie wywołują u mnie odmiany drzew i krzewów o zredukowanej blaszce liściowej. Ciekawie taka roślina wygląda, a żeby ją rozpoznać trzeba popatrzeć uważnie na pędy i pąki. No, czasami jest łatwiej w czasie kwitnienia. Tak miałem, gdy pierwszy raz natknąłem się na bez czarny 'Linearis' (Sambucus nigra 'Linearis'). Widać było od razu, że to bez czarny - jedynie trzeba było znaleźć nazwę odmiany o zredukowanych, wąskich, nitkowatych liściach o kształcie dziwnych, cienkich wypustek. Przypominał mi on nieco karaganę syberyjską 'Walker'. Oczywiście tylko z formy liści składających się jedynie z trzonu i nerwu głównego - korona, pokrój i pąki tych roślin to inna bajka.

Bez czarny 'Linearis'

Bez czarny 'Linearis' jest bardzo rzadko spotykany u nas. Pokrojem przypomina typowy gatunek. Jednak ma dużo luźniejszą formę. Brak typowych liści sprawa wrażenie, że roślina została zaatakowana przez jakiego szkodnika. Co ciekawe odmiana ta kwitnie i owocuje. Jednak kwitnienie jest bardzo skąpe. Zazwyczaj ogranicza się do kilku kwiatostanów na całą roślinę. Jako mała i niewysoka roślina idealnie nadaje się do ogrodów kolekcjonerów drzew i krzewów jako soliter.

Dereń Ortona 'Venus'

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Mon, 01 Jun 2026 18:09:29 +0000

Derenie Ortona (Cornus × elwinortonii) to pokaz ludzkich możliwości. Powstały sztucznie jako mieszańce dwóch pięknych dereni - derenia kousa (Cornus kousa) i nieznanego u nas, nieodpornego na mrozy derenia Nuttalla (Cornus nuttallii). Jednym z nich jest dereń 'Venus', oznaczany jako ‘KN30–8’ powstały jako krzyżówka wsteczna w wyniku zapylenia matecznego nasienia Cornus × elwinortonii (Cornus kousa subsp. chinensis × Cornus nuttallii ‘Goldspot’) z dereniem kousa ‘Rosea’. Krzyżówka wykonana była w czerwcu 1983 roku. Krzyżówki dokonał profesor Elwin Orton na Uniwersytecie Rutgersa w USA. Był profesorem biologii roślin i patologii na Uniwersytecie Rutgersa. Przeszedł do historii ogrodnictwa jako wybitny hodowca, który uratował amerykański przemysł ogrodniczy dereni. Gdy rodzime amerykańskie derenie w latach 70 poprzedniego stulecia (zwłaszcza dereń kwiecisty (Cornus florida)) zaczęły masowo wymierać z powodu groźnej grzybicy, Orton rozpoczął ich krzyżowanie z odpornymi gatunkami azjatyckimi (Cornus kousa) oraz pacyficznymi (Cornus nuttallii). Za swoje odkrycia uzyskał ponad 15 patentów na nowe odmiany roślin, a w 2012 roku został wprowadzony do New Jersey Inventors Hall of Fame.

Mieszaniec ten uważany jest przez wielu za jedną z najbardziej spektakularnych odmian kwitnących, jakie kiedykolwiek wyprodukowano. Dereń 'Venus' ma ogromne, kremowobiałe podsadki rozmiaru ok. 15 cm średnicy, które z czasem są wręcz krystalicznie białe. W szczycie kwitnienia drzewa mogą być niemal całkowicie pokryte białym kwieciem dając prześliczny akcent w ogrodzie. Błyszczące, zielone liście pięknie wybarwiają się jesienią.

Odmiana cechuje się dużą odpornością na choroby i suszę, a dodatkowo wytrzymałością na mrozy. To jest dopiero bajkowe drzewko, które rośnie góra do 5 metrów wysokości i 3 metrów szerokości. Idealne do małych ogrodów.

Jesion pensylwański ’Dr Józef Rokosza’

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sun, 31 May 2026 14:19:51 +0000

Jesion pensylwański (Fraxinus pennsylvanica) ’Dr Józef Rokosza’ to odmiana nieco przypominająca odmianę 'Argenteomarginata', cechująca się dwubarwnymi liśćmi - zielonymi we wnętrzu i białym obrzeżeniem. U Dr. Józefa Rokoszy mamy jednak białe upstrzenie oraz białe przyprószenia, szczególnie wiosną. Pod koniec sezonu wiele liści zielenieje, a biała barwa zmienia się w kolor jasnozielony.

Odmiana ta znaleziona została pod koniec lat 90. ubiegłego wieku na skwerze przy ulicy Dobrej w Warszawie przez doktora Józefa Rokoszę. Odmiana kwitnie i owocuje. Rozmnożona, nazwana i wprowadzona do uprawy została w 2011 roku przez szkółki Joanny i Bronisława Szmit z Pęchcina pod Ciechanowem.

Józef Rokosza był miłośnikiem drzew, wybitnym dendrologiem, a przede wszystkim pedagogiem akademickim. Żył w latach 1928 – 2020. Przez 65 lat związany był z warszawską SGGW i architekturą krajobrazu. 29 kwietnia 2025 roku na terenie starego kampusu Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej dr. Józefa Rokoszę. Dodatkowo SGGW uczciła pamięć tego cenionego wykładowcy, nadając imię "Józef" jednemu z okazałych dębów na ursynowskim kampusie uczelni.

Trzmielina oskrzydlona i trzmielina korkowa pod koniec maja

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Thu, 28 May 2026 21:20:46 +0000

Opisałem już kiedyś różnice między tymi 2 trzmielinami, które mają bardzo podobne - listewkowe pędy. Jednakże, gdy zestawimy obok siebie te rośliny to już będzie widać dużo różnic. Najważniejsza chyba, ale niezauważalna, gdy się chce rozpoznać je poprzez aplikacje czy wyszukując obrazem, to różnica w porze kwitnienia. Trzmielina oskrzydlona (Euonymus alatus) kończy już powoli kwitnienie, które trwało od połowy maja, a tym czasem trzmielina korkowa (Euonymus phellomanus) jeszcze ma kwiaty w pąkach i zakwitnie dopiero gdzieś za tydzień. U wielu roślin, w tym drzew, właśnie czas rozpoczęcia kwitnienia, czy rozwoju liści albo początku ich przebarwień bardzo ułatwia rozpoznanie.

Tak wygląda teraz końcówka kwitnienia u trzmieliny oskrzydlonej:

A tak wyglądały pąki kwiatowe trzmieliny oskrzydlonej pod koniec kwietnia:

Tak natomiast tak wyglądają teraz pąki kwiatowe trzmieliny korkowej, drzewko jest przed kwitnieniem jeszcze:

A tak wyglądały pędy trzmieliny korkowej pod koniec kwietnia:

Oba gatunki tych trzmielin są w zupełnie różnych fazach rozwoju teraz.

Tulipanowiec chiński - rzadkości dendrologiczne cz.38

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Tue, 26 May 2026 20:27:13 +0000

Dużym zaskoczeniem będzie moja dzisiejsza opowieść. O tulipanowcach chińskich (Liriodendron chinense) słyszeli zapewne tylko najbardziej zaawansowani miłośnicy drzew w naszym kraju. To mniej odporny na mrozy azjatycki krewniak popularnego u nas tulipanowca amerykańskiego (Liriodendron tulipifera). Pochodzi z Chin i Wietnamu, gdzie porasta tamtejsze stoki górskie i wchodzi w skład lasów mieszanych. Do Europy został sprowadzony w 1901 roku przez badacza, przyrodnika i łowcę roślin - Ernesta Wilsona. Tamte sprowadzone drzewa rosną nadal w Królewskim Ogrodzie Botanicznym w Kew pod Londynem.

Czy tulipanowiec chiński może rosnąć w Polsce?

W literaturze i internecie można znaleźć wpisy świadczące o próbach uprawy tulipanowca chińskiego w Polsce. W Polsce prowadzono nad nim pionierskie badania aklimatyzacyjne w placówkach kierowanych przez prof. Jerzego Tumiłowicza Pierwsze drzewo tulipanowca chińskiego uzyskano z nasion z ogrodu botanicznego w Koshigaya w Japonii. Trzyletnie drzewko posadzono w Ogrodzie Botanicznym w Glinnej. Drugi, młodszy egzemplarz, z nasion otrzymanych ze stanowiska naturalnego w Chinach. Niestety starszy tulipanowiec chiński ucierpiał od mrozów podczas zim w 1978/79 i 1986/87. Jednakże zregenerował się i oba drzewa rosną tam dość dobrze. Podobne próby uprawy tego gatunku miały też w Rogowie. Czteroletni okaz uzyskany z nasion zebranych na górze Heng, w prowincji Hunan, w Chinach, na wysokości 800 m n.p.m., zasadzono w pojemniku, w szkółce. Nie mam informacji czy nadal rośnie. Jako, że tulipanowiec ten jest bardziej delikatnym gatunkiem to uznano, że jego uprawa może mieć miejsce tylko w cieplejszych regionach naszego kraju.

Okazuje się, że ocieplenie klimatu na przełomie ostatnich 2-3 dekad sprzyja bardzo takim próbom. Przedstawiam dość duże drzewo, ok. 10 metrowe, które rośnie w Centralnej Polsce na otwartej przestrzeni. Niesamowite nieprawdaż?

Jak wygląda tulipanowiec chiński?

Tulipanowiec chiński różni się przede wszystkim kształtem liści. Czubek liścia nie posiada charakterystycznego wcięcia na kształt litery V. Wygląda jakby go równo przycięto. Liść jest nieco dłuższy, spodem jasnozielony. Wiosną przyjmuje zielonkawopurpurowe odcienie, jesienią przebarwia się na żółto. Kwiaty ma także żółte z zewnątrz, ale wewnątrz posiadają jaśniejsze pomarańczowożółte paski. W Polsce potrafi zakwitnąć. Zimą oczywiście młode drzewka należy zabezpieczyć przed zimnem. Wiekowym drzewom taka ochrona nie jest potrzebna. Pamiętajmy, że tulipanowce późno zaczynają wegetację, więc mniej straszne są im majowe przymrozki.

Gdzie rośnie największa wolemia w Polsce?

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sun, 24 May 2026 13:02:28 +0000

Dużo jeżdżę po Polsce po zielonych atrakcyjnych miejscach typu arboreta, ogrody i parki. Czasami spotykam tam rośliny mega wyjątkowe. Taki TOP rzadkości. Rarytasy, będące tymi NAJ na skalę kraju. Ostatnio miałem szczęście spotkać w kilku miejscach wolemię (Wollemia nobilis) - żywą skamielinę będącą siostrą bardziej znanej u nas araukarii chilijskiej - obie należą do tej samej rodziny. Pisałem już o wolemii opisując pierwsze spotkanie z nią w arboretum w Rogowie, ogrodzie botanicznym w Krakowie czy ogrodzie botanicznym w Gołubiu. Widywałem ją też w różnych palmiarniach. Dziś już wiem, że to były rośliny przedszkolaki. Jak na wolemię - rzadkość nie nadającą się do naszych zewnętrznych ogrodów - robiły wrażenie. Aż do tego weekendu.

Gdzie rośnie największa wolemia w Polsce?

Największa wolemia w Polsce rośnie na terenie szkółki Szmit w Pęchcinie pod Ciechanowem. Na okres zimy i chłodów chowana jest do ciepłego miejsca. Teraz w maju można już ją podziwiać na zewnątrz. Najwyższa wolemia szlachetna (Wollemia nobilis) ma tam już ponad 8 metrów wysokości, co czyni ją nie tylko najwyższym drzewem tego rodzaju w Polsce, ale i jednym z wyższych w Europie. 8 metrów i rośnie dalej. Stając przy niej wraca się wspomnieniami do przygód z filmu Park Jurajski. To jest niesamowite wrażenie. Warto wspomnieć, że w swojej ojczyźnie najwyższy okaz ma ponad 40 metrów wysokości.

Jej liście to płaskie, ostro zakończone igły. Na głównym pędzie ułożone są spiralnie, na starszych pędach potrafią wyrastać w czterech szeregach. Na pierwszych pędach rosną w dwóch rzędach i ułożone są niemal naprzeciwlegle. Gdy są w 4 rzędach ustawione są w charakterystyczny sposób – igły z rzędów skrajnych rozłożone są niemal na płasko, podczas gdy dwa rzędy środkowe są wzniesione, tworząc literę V na przekroju. Pierwsze igły są jasnozielone, spodem nieco jaśniejsze, potem w miarę rozwoju ciemnieją. Kora wolemii jest gęsto pokryta gąbczastymi guzkami. Przypomina nieco ciemną czekoladę, którą się gotuje i rozpuszcza przygotowując polewę do ciast.

Arboretum Bolestraszyce

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Tue, 12 May 2026 20:44:00 +0000

Arboretum Bolestraszyce to kolejne piękne, zielone, parkowe arboretum, które odwiedziłem i z przyjemnością polecam. Byłem tam w poprzedni weekend, więc zdjęcia przedstawiają wiosenne klimaty. Część roślin już kwitła, jedno dopiero rozwijały pąki, a niektóre jeszcze nie wybudziły się z zimowego snu. Arboretum Bolestraszyce to najbardziej oddalony ogród dendrologiczny na południowo-wschodnie krańce Polski. Leży nad Przemyślem, blisko autostrady A4. Dojazd jest możliwy dobrymi, asfaltowymi drogami.

Arboretum pierwotnie utworzone było na terenie historycznego założenia dworsko-ogrodowego, w którym w połowie XIX wieku mieszkał i tworzył malarz Piotr Michałowski. Ogród obecnie należy do Zakładu Fizjografii i Arboretum Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu.

Arboretum zostało założone w 1975 roku i zajmuje powierzchnię 25 ha, co przy największych naszych arboretach może wydawać się małą powierzchnią, ale nie jest to prawda. Mnogość ścieżek i zakątków oraz bogata zgromadzona kolekcja bylin, drzew i krzewów sprawia, że aby zwiedzić wszystkie te miejsca trzeba poświęcić kilka godzin na spacery. Ale warto. Miejsce jest ślicznie urządzone i może być inspiracją dla wielu kompozycji ogrodowych z motywami skalnymi i wodnymi. W Arboretum zgromadzono kilka tysięcy gatunków, odmian, form roślin w kolekcjach m.in. dendrologicznej, pomologicznej, roślin wodnych, bagiennych, rzadkich, zagrożonych, ginących i chronionych we florze polskiej, roślin z rodziny wrzosowatych oraz szklarniowych, użytkowych i biblijnych. Generalnie dla każdego coś pięknego. Na terenie mamy też kilka punktów gastronomicznych.

Pokażę teraz jeszcze kilkadziesiąt fotek z różnych części tego ogrodu, aby zachęcić do odwiedzenia arboretum:

Prawda, że ślicznie tam jest? Przedstawię teraz część kolekcji i rarytasów, które udało mi się wychwycić. Dużo rzadkich odmian i gatunków drzew i krzewów:

Topola biała

Topola Wilsona

Leszczyna turecka

Mamutowiec olbrzymi

Różanecznik "Album Novum"

Powojnik włoski

Kalina Siebolda

Berberis panlanensis

Dąb kaukaski

Aukuba japońska "Variegata"

Mahoberberys (Mahoberberis miethkeana) - hybryda mahonii i berberysu

Cyprys arizoński

Bergenia "Pink Dagonfly"

Epimedium czerwone

Azalia "Georg Arends"

Edgewortia papierodajna

Tulipanowiec amerykański "Fastigiatum"

Judaszowiec chiński

Dereń kwiecisty "Rainbow"

Fontanezja chińska

Dereń kwiecisty

Okólkowiec czteropłatkowy

Kalina koreańska

Kłokoczka południowa

Kalina śliwolistna

Obiela wielkokwiatowa

Dereń lekarski

Sosna Schwerina

Trzmielina ostrolistna

Magnolia pośrednia

Berberys krótkoszypułkowy

Jabłoń domowa 'Kandil Synap"

Wierzba wspaniała

Kalina bodnateńska

Modrzew japoński "Blue rabbit"

Grujecznik wspaniały

Lilak zwisający

Lilak pierzasty

Torreja orzechowa

Kalina angielska

Wierzba sachalińska

Pszonak pieniński

Kalina budlejolistna

Głóg soczysty

Suchodrzew wiotki

Na koniec chciałem dodać, że warto odświeżyć tabliczki z nazwami roślin, czasami już pospadały z gałązek albo ich w ogóle nie było. W takich edukacyjnych miejscach to bardzo ważne. I jeszcze jedno - teren po prawej stronie wejścia jest do lepszego zagospodarowania. Te wolne przestrzenie, zaraz po starcie zwiedzania, to nie najlepszy pomysł. Ale to tylko łyżeczka dziegciu w beczce miodu. Turysta, amator przyrody tego nie zauważy. Ja wiele takich miejsc już zwiedziłem więc mam porównanie i lubię perfekcję.

Klon polny 'Postelense'

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Thu, 07 May 2026 21:22:00 +0000

Klony polne są coraz częściej wykorzystywane w miastach przez zieleń miejską do nowych nasadzeń. Są dość odporne na coraz częściej występujące okresy suszy i radzą sobie z przymrozkami. Ciekawą i bardzo dekoracyjną właśnie teraz odmianą jest klon polny 'Postelense' (Acer campestre 'Postelense'). Jego małe, dłoniaste, 5-klapowe liście są złotożółte na wiosnę, a potem stają się złotozielone. Co ciekawe ogonki liściowe staną się wkrótce czerwonawe. Jak widać na zdjęciach klon polny 'Postelense' rozpoczął kwitnienie, a jego żółte kwiaty zlewają się barwami z pierwszymi liśćmi.

Ważne jest to, że do pełnego wybarwienia liści potrzebuje on słonecznego stanowiska. W cieniu jego liście stają się zielonkawe. Warto oto zadbać, aby uzyskać maksymalny akcent kolorystyczny w ogrodzie.

Warto jeszcze dodać, że nazwa tej odmiany pochodzi od parku w Postolinie w gminie Milicz (woj. dolnośląskie), założonego w XIX wieku przez Heinricha von Salischa, w którym to została znaleziona w XIX wieku. Odmiana rośnie góra do 8 metrów wysokości i nadaje się do małych ogrodów.

Platan klonolistny z Łańcuta

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Mon, 04 May 2026 21:57:00 +0000

Zazwyczaj we wszelkich opowieściach i relacjach z przepięknego parku w Łańcucie, który otacza tamtejszy zamek, pojawia się kilka wiekowych i majestatycznych drzew w tym aleja buków purpurowolistnych, historyczna aleja lip, tulipanowiec amerykański, miłorząb dwuklapowy (prawdopodobnie najstarszy w Polsce), magnolia pośrednia i ogromny platan klonolistny na wewnętrznym dziedzińcu zamku. Wejście na zamek jest płatne, więc pewnie nie każdy go spotyka. Jego wiek szacuje się na 250 lat.

Jeśli ktoś nie wchodzi na zamek, a odwiedza tylko otaczający go park to natknie się na inne drzewo platana klonolistnego (Platanus × acerifolia). Zapewne posadzone w tym samym okresie. Wg mnie to TOP 10 najwyższych platanów w Polsce. Jest wyższy od opisywanego tu na blogu kilka lat temu platana z Brzegu Dolnego. Niestety nie mierzyłem jego obwodu (dane w necie sprzed 5 lat wskazują, że jest to jeden z największych platanów w woj. podkarpackim i ma on obwód pnia 683 cm, wysokość 32 metry, a jego wiek szacuje się około 240 lat). Pokażę zaraz, ile ma on wg moich pomiarów wysokości z dość dobrym przybliżeniem.

Platan ten rośnie za zamkiem na drodze w kierunku stawu. Rzuca się od razu w oczy jego majestatyczny pokrój. Cudo. Sami zobaczcie:

Wróćmy teraz do moich pomiarów wysokości tego platana.

Ja na tym zdjęciu oryginalnie w dużej rozdzielczości mam wysokość 200 px a mierzę 180 cm wzrostu. Serio jestem tam :-) - drugie zdjęcie to zbliżenie z poprzedniego zdjęcia dlatego jest nieostre. Platan ma 3580 px - zatem jest wyższy ode mnie 17,9 raza. 180 cm x 17,9 daje 32,2 metra, wynik bardzo zbliżony do tego co podają dane z internetu. Podsumowując - niezły olbrzym

Dziwne, że nie jest pomnikiem przyrody. Nie widziałem, żadnej tabliczki.

Morwa biała wypuszcza pąki kwiatowe

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Wed, 29 Apr 2026 21:43:00 +0000

Końcówka kwietnia to początek wegetacji dla popularnej u nas - szczególnie na Mazowszu - morwy białej (Morus alba). Te drzewa wypuszczają pąki kwiatowe przed rozwojem liści. Kwiaty jak widać są zielonkawe i mają postać krótkich, zwisających kłosów. W tym sezonie będę ją obserwowal do momentu zawiązania owoców.

Lipa szerokolistna wcześniej zaczyna wegetację niż lipa drobnolistna

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sun, 26 Apr 2026 19:40:00 +0000

Dziś kolejny odcinek porównujący dwie najpopularniejsze u nas lipy. I od razu pytanie, która lipa wcześniej rozpoczyna wegetację? Lipa drobnolistna czy lipa szerokolistna? Ostatnie dekada kwietnia to najlepsza pora na obserwację.

Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos) już wypuściła pierwsze licie. Gałązki już się zielenią. Ta zieleń jest świeża i soczysta. W sumie to oczywiste, gdy się wie, że lipa szerokolistna kwitnie wcześniej o ok. 10-14 dni od lipy drobnolistnej. Żeby kwitnienie się rozpoczęło to musi minąć określona liczba dni od startu wegetacji.

Zobaczcie zdjęcia liści lipy szerokolistnej z mijającego tygodnia:

Lipa drobnolistna (Tilia cordata) dopiero otwiera pąki. Ba - część pąków jest nabrzmiała, ale nie wypuściła jeszcze pierwszych liści. Gałązki na stronie nasłonecznionej i w wyższych partiach drzewa otworzyły pąki i wypuściły część liścia. Ewidentnie widać różnicę w tempie rozwoju liści. Lipa drobnolistna później rusza z wegetacją. To ważna cecha ułatwiająca rozpoznanie i rozróżnienie tych drzew.

Zobaczcie zdjęcia liści lipy drobnolistnej z mijającego tygodnia:

Pigwa czy pigwowiec?

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sat, 25 Apr 2026 21:47:00 +0000

Na koniec kwietnia pojawiają się wpisy w social mediach z zachwytem opisujące kwitnące pigwy. Jedno spojrzenie na kwiaty i już widać, że rośliny na zdjęciach to nie są pigwy. Kwiat pigwy wygląda inaczej. Ale nie to jest clue błędnego rozpoznania. Pigwy kwitną pod koniec I dekady maja. Te pomarańczowe albo czerwonawe kwiaty rozwijające się teraz to są pigwowce (Chaenomeles). Pigwowce są najczęściej niewysokimi krzewami bardzo rozrastającymi się na boki. Te najczęściej sadzone nie kwitną na różowo. A właśnie na różowo dopiero za 10 dni zakwitną drzewa pigwy (Cydonia). Drzewa - pigwa jest drzewem o dużych jabłkowatych bądź gruszkowatych owocach. Pigwa kształtem (pokrojem) przypomina średniej wielkości drzewa jabłoni.

Pigwowiec kwitnie teraz i wygląda tak:

Pigwa kwitnie w maju i wygląda tak:

Widać duże różnice, nieprawdaż?

Laurowiśnia na żywopłot?

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Tue, 21 Apr 2026 20:05:00 +0000

5 lat temu pisałem o mrozoodporności laurowiśni wschodniej (Prunus laurocerasus). Wtedy wnioski wyciągałem po zimie z mrozami dochodzącymi do -18°C. Ta zima była gorsza. U nas mrozy przekroczyły -20°C i stało się coś złego. Wszystkie okoliczne laurowiśnie rosnące na otwartym terenie zostały porażone. Te młode, sadzone w poprzednim sezonie, nie będąc okryte przemarzły niemal do linii śniegu. Czekałem trochę po zimie z tym wpisem obserwując te uszkodzone rośliny i na razie słabo to wygląda. Podczas gdy laurowiśnie osłonięte i te rosnące na zacisznych stanowiskach już wypuszczają pąki kwiatowe to te przemarznięte dalekie są od startu wegetacji. Wiele osób je mocno przycięło pozbywając się przemarzniętych pędów. One pewnie odbiją, jak się zrobi cieplej, ale już stracą kilka sezonów, aby nadrobić straty. Dam znać za kilka tygodni, jak z tym odbijaniem będzie.

Gdzieś w necie przeczytałem taki marketingowy slogan "Jeśli marzy Wam się gęsty, zimozielony żywopłot, który zasłoni ogród od ulicy, sąsiadów i wiatru, to laurowiśnia będzie jedną z pierwszych roślin, o których warto pomyśleć." Daleki jest on od prawdy, jak widać po powyższych zdjęciach. Chociaż widywałem żywopłoty z laurowiśni to wymagają one ciężkiej pracy i osłony na zimę. Na pewno nie jest to roślina pierwszego wyboru na żywopłot w polskich warunkach. Pamiętajmy na przyszłość - to że teoretycznie laurowiśnia wschodnia powinna znieść mrozy do -20,6°C - nie znaczy, że możemy ją zimą pozostawić bez osłony. Jedna noc i większy mróz może zakończyć jej egzystencję. Jeśli ktoś zainwestował w obsadzenie całego ogrodzenia to straty będą olbrzymie. Dokonując wyboru laurowiśni na żywopłot szukajmy najbardziej mrozoodpornych odmian.

Jeszcze gorzej jest z laurowiśnią iberyjską (Prunus lusitanica) - zyskującą na popularności kuzynką laurowiśni wschodniej, którą reklamuje się jako bardziej odporną na masze mrozy. Zobaczcie to duże drzewko pozostawione bez okrycia. Ta zima pokazała, jak to z tą odpornością jest naprawdę. Przed zimą gałązki były pełne liści.

Czereśnia, która nie owocuje

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Thu, 16 Apr 2026 21:43:00 +0000

Jeśli chcemy posadzić drzewo czereśni (Prunus avium), w mieście, w pobliżu miejsc użyteczności publicznej to najlepiej wybrać odmianę 'Plena' (Prunus avium 'Plena'), która "nie brudzi", czyli nie zawiązuje owoców. Tak, jest taka odmiana i wiem, że może to wydawać się dziwne - po co nie mieć smacznych owoców? Czasami owoce przeszkadzają. Brudzą, przyciągają osy i inne owady żądlące. Jest problem, kto ma sprzątać te opadłe owoce. Wyobraźmy sobie teren szkoły czy przedszkola. Odmiana nieowocująca się sprawdzi dużo lepiej.

Czereśnia 'Plena' to śliczne, duże drzewo kwitnące niezwykle obficie. Rośnie nawet do 15 metrów i tworzy stożkową koronę. Kwiaty ma pełne, podwójne, śnieżnobiałe i dużo większe niż u owocowych czereśni. W pąku są różowawe. W czasie kwitnienia wyglądają jak z bajki. Po prostu cudo. Właśnie kwitnie.

Uważajcie na różny opisy w internecie - spotkałem się z informacjami, że 'Plena' owocuje. To powielana nieprawda. To jest odmiana sterylna. Ona nie owocuje!

Najwcześniej kwitnące różaneczniki

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Wed, 08 Apr 2026 18:39:00 +0000

Postanowiłem zapoczątkować wpis, w którym będę zbierał gatunki najwcześniej kwitnących u nas różaneczników (Rhododendron). Chodzi o takie marcowo-kwietniowe kwitnienia, zanim cała masa innych różaneczników zakwitnie w naszych ogrodach.

Na początek ten najbardziej kojarzący się z wczesnym kwitnieniem - różanecznik dahurski (Rhododendron dauricum). To krzew o rozłożystym pokroju, szerokości do 1,5 metra, młode pędy łuskowate i owłosione. Liście grube i skórzaste, niektóre długo utrzymujące się, eliptyczne do owalnych, wierzchołek zaokrąglony, górna powierzchnia z krótko owłosionym nerwem głównym, poza tym nagie. Dolna powierzchnia gęsto łuskowata. Różanecznik dahurski ma zazwyczaj jaskraworóżowe, fioletowe kwiaty. Są pojedyncze, rozwijają się na końcach gałęzi, korona o otwartym, lejkowatym kształcie, wielkości 14–21 mm, zewnętrzna powierzchnia owłosiona. Liczba pręcików 10, zalążnia łuskowata, poza tym naga, wcięta poniżej słupka dziesiątkowego.

Pochodzi z Rosji, od wschodniej Syberii aż po Pacyfik, a także z północno-wschodniej Mongolii, północno-wschodnich Chin, Korei i Japonii. Jest jednym z najwcześniej kwitnących rododendronów, ukazując kwiaty zazwyczaj już w zimę, czasami nawet wtedy, gdy na ziemi leży śnieg, ale w niektórych latach pojawia się później.

Kolejny wcześniak to różanecznik Ledebour'a (Rhododendron ledebourii). On systematycznie uważany jest za odmianę różanecznika dahurskiego. Ma liście bardzo ciemnozielone, utrzymujące się przez zimę. Niedawno nadano mu odrębny status specyficzny, jako Rhododendron ledebourii, ponieważ zajmuje odrębny obszar w Ałtaju i wschodniej Syberii, gdzie nie pokrywa się z typowym Rhododendron dauricum. Dla mnie osobiście oba te krzewy wyglądały bardzo podobnie.

Trzeci, konkurujący o palmę pierwszeństwa w kwitnieniu różanecznik to różanecznik ostrokończysty (Rhododendron mucronulatum). On różni się od tych poprzednich tym, że gdy rozpoczyna kwitnienie to ma same pojedyncze, drobne liście. Pochodzi z Dalekiego Wschodu, porasta północne i wschodnie Chiny, Koreę oraz Japonię. Rośnie tam do 3 metrów wysokości. U nas osiąga maksymalnie 1,5 metra wysokości.

Kwiaty ma różowawe, czasem nawet jaśniejsze z delikatnymi kropkami na górnym płatku. Są dzwonkowate o średnicy ok. 4 cm, składają się z 5 płatków i 10 ciemnopurpurowych pręcików. Zebrane są pojedynczo lub po 3-6 sztuk na wierzchołkach pędów. Liście eliptyczne do delikatnie lancetowatych, cienkie, zakończone małym, ostrym wyrostkiem. Właśnie od tego ostrego zakończenia pochodzi jego nazwa. Czasami brzmi ona ostrokrzew kończystolistny. Jesienią większość liści opada, i tylko nieliczne pozostają na zimę. W Polsce na zimę traci wszystkie liście.

Choina chińska

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Tue, 07 Apr 2026 20:32:00 +0000

Choina chińska (Tsuga chinensis) to jedna z większych rzadkości, jakie dotychczas prezentowałem. Myślę, że w Polsce rośnie jej tylko kilka drzewek. A co ciekawe jest ona w pełni mrozoodporna. Po tej mroźnej zimie nie stwierdziłem na niej żadnych uszczerbków. To kolejna śliczna roślina zimozielona, którą warto zdobyć do ogrodu.

Drzewo to pochodzi z Chin i dorasta tam do 25 metrów wysokości. U nas jest dużo niższe - myślę że dorośnie do 6-8 metrów. Młode pędy ma jasnobrązowe, drobno owłosione, zwłaszcza w rowkach. Igły ułożone są grzebieniasto, mają do około 9 mm długości, są całobrzegie (drobno ząbkowane u sadzonek), równoległoboczne, lekko karbowane na wierzchołku, z dwoma jasnymi paskami szparkowymi na spodzie. Szyszki szerokojajowate z jasnobrązowymi, lśniącymi, niemal okrągłymi łuskami. Choina chińska szyszkuje bardzo obficie już w kilka lat po posadzeniu.

Tak wygląda teraz na początku kwietnia:

Kwitnie olcha sercowata

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Thu, 02 Apr 2026 22:02:00 +0000

Kilka tygodni po kwitnieniu najpopularniejszej w Polsce olszy czarnej (Alnus glutinosa) kwitnie teraz olcha sercowata (Alnus cordata). To ta olcha z największymi szyszkowatymi owocami. Jej kwiaty męskie, tzw. kotki: długie, wąskie, zwisające, o barwie żółtozielonobrązowej. Są nieco większe od kotek olchy czarnej. Powstają już jesienią poprzedniego roku, jako zielonkawe, zwisające twory. Wiosną rosną, wydłużają się, żółkną i otwierając się pylą. Kwiaty żeńskie są mniejsze, niepozorne, różowoczerwonawe - przypominają małe szyszeczki. Są większe niż u olszy czarnej i łatwiej je dostrzec. To z nich powstaną owoce.

Album "Arboretum Wojsławice - cztery pory roku w obiektywie Bożki Piotrowskiej"

noreply@blogger.com (RobertSadowski) — Sun, 22 Mar 2026 17:02:00 +0000

4 lata temu na początku maja odwiedziłem Arboretum Wojsławice. Byłem zachwycony zgromadzoną tam kolekcją drzew i krzewów, a że arboretum to leży w cieplejszym regionie Polski - na południe od Wrocławia - to może gromadzić i uprawiać bardziej ciepłolubne gatunki roślin. W planie mam kolejne wycieczki latem i jesienią, no i oczywiście opisanie tego miejsca tu na blogu i w sekcji Arboreta na moim Atlasie Drzew.

Pod koniec zeszłego roku dowiedziałem się, że wydany został album - książka o Arboretum Wojsławice. Niestety nie jest on sprzedawany tylko online. Dostępny jest w kasach Arboretum Wojsławice i Ogrodu oraz w sklepiku Ogrodu. 370 km to trochę za daleko dla mnie, aby go zdobyć. Jak wiecie zapewne jestem kolekcjonerem takich wydawnictw, które są potem fundamentem dla moich treści blogowych.

Album "Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego Arboretum Wojsławice - cztery pory roku w obiektywie Bożki Piotrowskiej" stworzyli Zygmunt Kącki i Tomasz Dymny. Zdjęcia fotografki specjalizującej się w fotografii ogrodów. Zawalczyłem o ten album i dzięki uprzejmości Pana Tomasza Dymnego (są jeszcze dobrzy ludzie na świecie - bardzo dziękuję za przesyłkę!) udało mi się ten album zdobyć i kilka stron z niego zaprezentować tutaj celem zachęcenia Was do całodniowej wycieczki do tego ogrodu. POLECAM. I nie jest to wpis sponsorowany. Szczerze to TOP 3 albumów na liście wszechczasów tego typu wydawnictw wg mnie. Zdjęcia się cudowne i ślicznie przekazują urok i magię tego miejsca. Od przedwiośnia po zimę. Kolorowy raj na 62 hektarach. Sami zobaczcie (wkrótce przygotuję opis tego arboretum i zamieszczę moją fotorelację).