ពន្លកនិស្សិតអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ

វត្តវិហារសួរ

2013-12-16T03:22:00.000-08:00

វត្តវិហារសួគ៌ ជាបូជនីយដ្ឋានដ៏សក្តិសិទ្ធិមួយ ឮកិត្តិនាមពេញប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីអតីតកាល រហូតមកដល់ បច្ចុប្បន្នកាលនេះ អ្នកផងសឹងបានជ្រាបជាច្រើន។ រៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងមួយឆ្នាំៗ តែងមាន មហាជនរាប់ពាន់នាក់ ទៅបូជា បែរបន់ តាមប្រាថ្នាផេ្សងៗ ទំាងព្រះរាជាព្រះរាជវង្សានុវង្ស នាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្តី ក៏បានសេ្តចយាង តែងអញ្ជើញទៅបូជាបួងសួង នៅទីនោះដែរ។ វត្តវិហារសួគ៌ ឬវត្តព្រះវិហារសួគ៌ មានវិហារចំនួន២ វិហារទីមួយជាព្រះវិហារធម្មតា ជាទីសម្រាប់គោរពព្រះរតនត្រ័យ រីឯព្រះវិហារទី២ ឈ្មោះថាព្រះវិហារបន់ ដែលគេល្បីខាងរឿង បន់ស្រន់ ពូកែស័ក្តិសិទ្ធ។ នៅជុំវិញព្រះវិហារទី១ គេសង្កេតឃើញមានសីមាស្តម្ភ ធ្វើអំពីថ្មភក់ ដែលអាចបញ្ជាក់បានថា ព្រះវិហារនេះមានអាយុកាលយូរលង់ណាស់មកហើយ អាចនៅក្នុង សម័យអង្គរ រឺក្រោយអង្គរក្នុងសម័យលង្វែក។ នៅក្បែរព្រះវិហារបន់វិញ យើងសង្កេតឃើញ គំនរឥដ្ឋមួយដែលបាក់បែកខ្ទេចខ្ទីរ ត្រូវបានអ្នកស្រុកហៅថាចេតិយ៍បុរាណ ត្រូវគេរៀបចំជាទី កន្លែងគោរព សក្ការៈបូជា។ តាមទស្សនៈខ្ញុំបាទវាមិនមែនជាចេតិយ៍នោះឡើយ វាគឺជាប្រាសាទ បុរាណ ដែលស្ថិតនៅ ក្នុងសម័យចេនឡា ត្បិតនៅមានភស្តុតាងសេសសល់ផ្តែរប្រសាទ និងគ្រឿង ប្រាសាទមួយចំនួននៅទីនោះ ដែលមនុស្សធម្មតាពុំបានយកចិត្តទុកដាក់ និងអភិរក្សថែររក្សាឲបាន ម៉ត់ចត់នោះឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងវត្តព្រះវិហារសួគ៌ក៏នៅមានសិលាចារឹក២ផ្ទាំង ដែលគេ បានរក្សាទុក ដោយមួយផ្ទាំងចារឹកលើឈើ និងមួយផ្ទាំងចារឹកលើថ្ម។

តាមរយះព្រេងនិទានវត្តវិហារសួគ៌ មានដើមកំណើតជាព្រះរាជទ្រព្យ ដែលព្រះរាជាបក្សីចាំក្រុង ទ្រង់កសាង ទុកជា អនុស្សាវរីយ៍ត្រង់ទីដែល តាគហេ តើនព្រះអង្គឡើង សឹងមានចែងទុកជាប្រវត្តិនៃ ព្រះវិហារនោះ ដូចតទៅ: តាមរបារក្សត្រដែលមានចារិកទុកមកក្នុងព្រះរាជវង្សសាវតាប្រទេស កម្ពុជាថា: "វត្តព្រះវិហារសួរ កើតឡើងក្នុង រជ្ជកាលទី១៩ រជ្ជកាលព្រះបាទបក្សីចាំក្រុង ជាព្រះរាជា ប្រទេសកម្ពុជា គង់នៅនគរវត្ត ក្នុងព.សរវាង១៥៧២ គ.សរវាង១០២៨ ឬ២៩ ព្រះអង្គបានផ្តើម កសាងទុកជាអនុស្សាវរីយ៍រំលឹកដល់ពេលព្រះអង្គរត់គេចពីកងទ័ព ជាមួយ តាគហេ"។

រឿងរ៉ាវដើមហេតុនាំឲ្យមានរត់គេចពីកងទ័ពនេះ មានដំណាលថា កាលដែលព្រះបាទចក្រពត្រ ព្រះរាជាប្រទេសកម្ពុជា រជ្ជកាលទី១៦ ទ្រង់ព្រះទិវង្គតទៅ បុរសម្នាក់ឈ្មោះដំបងគ្រញូងមាន មហិទ្ធិឬទ្ធិខ្លាំងពូកែ បានសោយរាជ្យជា រជ្ជកាលទី១៧ ឡើងឲ្យបង្គាប់ឲ្យធ្វើគុតព្រះរាជវង្សានុវង្ស មុន។ កាលនោះ មានព្រះម្នាងម្នាក់ទ្រង់ព្រះគ៌‌តពុំទាន់គ្រប់ខែ ភាសខ្លួនជារាស្រ្តសាមញ្ញចេញទៅ ស្រុកក្រៅ សំណាក់ជាមួយ តាគហេ និង យាយលាក់ ជាស្វាមីភរិយា។ លុះព្រះគ៌‌តគ្រប់ខែ១០ ក៏ សម្ភពព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គប្រកបដោយ លក្ខណៈល្អមានលាយលក្ខណ៍កងចក្រនៅ បាត ព្រះហស្ត និងបាតព្រះបាទ តាគហេ និង យាយលាក់ ស្រលាញ់ណាស់ ថ្នាក់ថ្នមដូចកូនបង្កើត។

ថៃ្ងមួយតាយាយ និងព្រះម្នាងទៅច្រូតស្រូវ បានផេ្តកព្រះរាជកុមារក្រោមម្លប់ឈើមួយដើម លុះ កំដៅថៃ្ងចាំងមក ត្រូវព្រះរាជកុមារ មានបក្សីមួយមកកាងស្លាបក្រុងបាំងពីលើ មិនឲ្យត្រូវថៃ្ង។ តា គហេស្មានថាសត្វចឹកចៅរត់ទៅមើល បក្សីនោះហើរទៅបាត់ទៅ។ តាគហេនឹកសរសើរថា កូននេះមានបុណ្យ អស្ចារ្យណាស់ក៏ថ្វាយព្រះនាមថា "បក្សីចាំក្រុង"។ តមកកាលពីព្រះបាទ ព្រហ្មកិល (ពញាក្រែក) រជ្ជកាលទី១៨ ទ្រង់សោយរាជ្យឡើងទ្រង់បានជ្រាបទំនាយតាម ពួកហោរាទាយថា "មានអ្នកមានបុណ្យកើតក្នុងត្រកូលក្សត្រ បានព្រះជន្ម៧ឆ្នាំហើយ ភាសន៍ខ្លួនជា ប្រជារាស្រ្តក្នុង អាណាចក្រនេះ អ្នកមានបុណ្យនោះ មានកងចក្រនៅបាតដៃ បាតជើង" ទ្រង់ក៏យកកេ្មងៗអាយុ៧ឆ្នាំ ដែលមាននៅ ក្នុងព្រះនគរទាំងប៉ុន្មានមកផ្តិតដៃ នៅលើម្សៅក្នុងចងេ្អរ ដើម្បីទ្រង់ពិនិត្យរកកងចក្រ តាគហេ ភ័យក៏ពរបក្សីចាំក្រុងរត់ចេញ។ ព្រះរាជាទ្រង់ចាត់ទ័ព តាមចាប់។ ហេតុតែបុណ្យបរមីបក្សីចាំក្រុង កងទ័ពដេញតាមពុំទាន់ រកពុំឃើញ។ តាគហេ បានបញ្ជិះបក្សីចាំក្រុងលើស្មា ដើរកាត់ព្រៃទៅផ្ទះគាត់ ដល់ផ្ទះហើយ គាត់ទូលបក្សីចាំក្រុងថា "បាគង់នៅទីនេះចុះ ចាំតាទៅកៀរគោបញ្ចូល ក្រោលសិន"។ ហើយគាត់ចោលដំបងដេញគោ ដំបងបាត់ក្នុងទឹកអូររកពុំឃើញ បានជាអូរនោះឈ្មោះថា "អូរដំបង" នៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង សព្វថៃ្ងនេះ ។ បន្ទាប់ពីនេះ តាគហេ ពរបក្សីចាំក្រុងរត់កាត់ព្រៃទៅដល់ទួលមួយ មានដើមរលួស ម្លប់ត្រឈៃល្អ ក៏ឈប់សំរាកដេក នៅទីនោះបានជាទីនោះហៅថា "ភូមិរលួស" នៅក្នុងស្រុក សូត្រនិគម ខេត្តសៀមរាប សព្វថៃ្ងនេះ។ តពីនោះតាគហេ និងបក្សីចាំក្រុង ដោយសារទូក គេឆ្លងកាត់ទីទំនាបទឹក មកដល់ខេត្តជើងព្រៃ កងទ័ពលើកតាម មកជិតទាន់ តាគហេក៏នាំបក្សីចាំក្រុង វេះពួនក្នុងព្រៃ វេលាយប់ព្រៃនោះមានមូសច្រើនបក្សីចាំក្រុងបួងសួងថា "បើខ្ញុំ មានបុណ្យ សូមកុំឲ្យ មានមូសនៅទីនេះ" ដោយអនុភាពព្រះរាជកុមារ មូសក៏បាត់អស់ទៅ ទើបទីនោះមានឈ្មោះថា "ទួលគហេ" ក្នុងតំបន់រកាកោង ស្រុកមុខកំពូលខេត្តកណ្តាលសព្វថៃ្ងនេះ។ លុះព្រឹកឡើង តាគហេ ក៏នាំបក្សីចាំក្រុងរត់ទៅទៀត ដល់មាត់ទនេ្លប្រុងនិងឆ្លងទៅត្រើយខាងត្បូងតែរកទូកឆ្លងគ្មាន បក្សី ចាំក្រុងផ្សងបារមីថា "បើខ្ញុំត្រូវបានសោយរាជ្យហើយបានទំនុកបំរុងពុទ្ធសាសនាមែន សូមឲ្យដើម រការនៅត្រើយ ខាងជើងកោងទៅដើមល្វានៅត្រោយខាងត្បូងទេរមក" ដើមឈើទាំងពីរនោះ ក៏កោងទៅទេមក ដូចប្រណិធាន។ តាគហេក៏ពរបក្សីចាំក្រុងឆ្លងតាមឈើទាំងពីរនោះរួចទៅ ដើមទាំងពីរក៏ឡើងដូចដើមវិញ ទើបត្រើយខាងជើងមាន ឈ្មោះថា "រការកោង" នៅស្រុកមុខ កំពូល ខេត្តកណ្តាល។ ត្រើយខាងត្បូងមានឈ្មោះថា "ល្វាទេ" នៅស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាមសព្វថៃ្ងនេះ។ លុះតាគហេនាំរត់ទៅត្រើយខាងត្បូង ដល់ទួលមួយ ប្របឆេ្នរបឹងបាន កាប់មែកជ្រៃដោតធ្វើសម្របសំរាប់ស្រប់សំរាក កំលាំងនៅទីនោះ បក្សីចាំក្រុង ក៏និន្រ្ទាលក់ក្រោម ម្លប់សម្របនោះ។ កំពុងតែលក់ស្រួល ស្រាប់តែហ្វូងសត្វត្រដក់ រនៀលទង់ ជាច្រើនដែលចុះរកស៊ី ក្នុងបឹងនោះ វាផ្អើលអ៊ូរឡើងឭសន្ធឹក ជាខ្លាំង តាគហេឮសព្ទនោះ ស្មានថាកងទ័ព ក៏ស្ទុះតើន ព្រះរាជកុមារឡើងសួរថា "នែចៅ! ឭសូរអ្វីខ្លាំងម៉េ្លះ"។ ព្រះរាជកុមារតើនឡើងភ័យណាស់ ស្មានថាកងទ័ព ក៏ស្ទុះឡើងមែកជ្រៃ ដែលដោតធ្វើសម្របនោះឈរមើលគ្រប់ទិសទី មិនឃើញ កងទ័ព ឃើញតែសត្វហើរដេរដាស់ក៏បាត់ភ័យទៅវិញ មែកឈើនោះរស់នៅរៀងដរាបមក នៅខាងត្បូងវត្តវិហារសួរ សព្វថៃ្ងនេះ។ លំដាប់ពីនោះ តាគហេនាំបក្សីចាំក្រុងរត់ឆ្លងទនេ្ល ដោយទូកទៅ ត្រើយខាងលិច ទៅពួន ក្នុងគុហាភ្នំប្រសិទ្ធិខេត្តសំរោងទងចាស់ ដែលជាស្រុកពញាឭ ខេត្តកណ្តាល សព្វថៃ្ងនេះ។ កងទ័ពតាមទៅបៀតបៀន ពុំបានឡើយ។ លុះព្រះបាទព្រហ្មកិល "ពញាក្រែក" សោយរាជ្យបាន២០ឆ្នាំ ទ្រង់ចូលទីវង្គត់ទៅ នាម៉ឺនសព្វមុខមន្រ្តីដឹងថា បក្សីចាំក្រុង រាជកុមារមានបុណ្យអស្ចារ្យគង់នៅភ្នំប្រសិទ្ធិ៍ក៏អញ្ជើញទ្រង់ មកសោយរាជ្យសម្បត្តិតទៅ។ កាលបើ បក្សីចាំក្រុងរាជកុមារបានសោយរាជ្យឡើង ទ្រង់តាំងតាគហេ និង យាយលាក់ ជាព្រះអយ្យកោ ព្រះអយ្យកាធម៌‌។ ទ្រង់ឲ្យសាងប្រាសាទមួយត្រង់ទីដែលឃើញទង់ជ័យវែងលលៃ នៃកងទ័ពដែល លើកដេញតាម ដំបូងហៅថា "ប្រាសាទលលៃ" ទ្រង់ឲ្យសង់ប្រាសាទមួយត្រង់តាគហេហៅថា បាគងសិន ហៅថា "ប្រាសាទបាគង់" ដែលក្លាយមកជាប្រាសាទបាគង នៅ ខេត្តសៀមរាប សព្វថៃ្ងនេះ។ទ្រង់ឲ្យសាងប្រាសាទមួយទៀតនៅក្រោល គោរបស់តាគហេ ហៅថា ប្រាសាទបាគោ ខេត្តសៀមរាបសព្វថៃ្ងនេះ ទ្រង់ឲ្យសាងព្រះវិហារមួយ និងព្រះពុទ្ធ បាទមួយនៅអាសន្នទុក្ខ លើកតាម៊ឹងជាចៅហ្វាយស្រុករក្សាទីនោះ។ ទ្រង់ឲ្យសាងវិហារមួយតំកល់ព្រះពុទ្ធបដិមាមួយ ព្រះអង្គត្រង់ទី ដែលដោតមែកជ្រៃធ្វើសម្រប គឺទីដែលតាគហេតើនទ្រង់សួរពីសព្ទហ្វូងសត្វស្មាន ថា កងទ័ពនោះ ហៅថា "វត្តវិហារសួរ" ទើបមាននាមថា"វត្តវិហារសួរ" ជាបូជនីយដ្ឋាន ដ៏សក្តិសិទ្ធិដរាបមកដល់សព្វថៃ្ងនេះ។ ឯតាគហេ និង យាយលាក់នោះ លុះចាស់ជរា ទទួលមរណភាពតាមលំដាប់គ្នាទៅព្រះរាជាទ្រង់ឲ្យធ្វើបុណ្យរំលាយ សពហើយទ្រង់ឲ្យយកធាតុតាគហេ នៅបញ្ចុះនៅទីដែលផ្សងមិនឲ្យមានមូស ទើបទីនោះមានឈ្មោះថា "ទួលគហេ" នៅតំបន់រកាកោង ស្រុកមុខកំពូល ខេត្តកណ្តាលសព្វថៃ្ងនេះ ឯធាតុយាយលាក់ ទ្រង់ឲ្យយកទៅបញ្ចុះនៅ ប្រាសាទបាគោ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ព្រោះភូមិនោះជាទីភូមិរបស់គាត់រស់នៅ។

ព្រះវិហារ វត្តវិហារសួគ៌

សីមាស្តម្ភជុំវិញព្រះវិហារ

ស្រះទឹកក្រោយព្រះវិហារបន់

ព្រះវិហារបន់

ប្រាសាទបុរាណបាក់បែកនៅក្បែរព្រះវិហារបន់ (អ្នកស្រុកហៅចេតិយ៍)

ផ្តែរប្រាសាទដែលគេរក្សាទុកនៅក្បែរវិហារបន់

ប្រាសាទភ្នំហាន់ជ័យ (ភ្នំជ័យគិរី)

2011-07-19T06:41:00.001-07:00

ភ្នំហាន់ជ័យមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ភ្នំជ័យគិរី នេះបើតាមសំណៅឯកសារសិលាចារឹក។ ភ្នំហាន់ជ័យមានទីតាំងស្ថិតនៅទិសខាងកើតនៃខេត្តកំពង់ចាមប៉ែកខាងជើងទន្លេមេគង្គ។ រមណីដ្ឋាន នេះស្ថិតនៅភូមិហាន់ជ័យ ឃុំហាន់ជ័យ ស្រុកកំពង់សៀម មានចម្ងាយ១៨គ.ម តាមផ្លូវទឹក និង២០គ.ម ពីផ្លូវគោកពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាម។ ភ្នំហាន់ជ័យមានកំពស់ ៦៣ម ដោយមានកាំជណ្តើរស្អាតល្អ ចំនួន ២៩៥កាំ។ នៅលើភ្នំនេះមានព្រះវិហារ និងក្រុមប្រាសាទហាន់ជ័យ ដែលត្រូវបានកសាងឡើង នៅលើកូនភ្នំហាន់ជ័យនេះតែមួយ តែមានកាលបរិច្ឆេទផ្សេងៗគ្នា។ ក្នុងចំណោមប្រាសាទឥដ្ឋនិងថ្ម ជាច្រើនដែលមិនអាចកំណត់ចំនួនឲ្យប្រាកដ គឺមានតែប្រាសាទ៣ប៉ុណ្ណើ ដែនៅរក្សារូបរាងបានល្អ។ ក្រៅពីនេះគេឃើញមាននៅសល់តែតួ និងគ្រឹះឥដ្ឋ នៃសំណង់ប្រាសាទបុរាណតែប៉ុណ្ណោះ។

ក្រុមប្រាសាទទាំងនោះ ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងអន្តរកាលសម័យនគរភ្នំនិងចេនឡា។ យើងអាចទៅមកកាន់ក្រុមប្រាសាទហាន់ជ័យ តាមរយៈផ្លូវទឹកដោយជិះទូកនិងតាមផ្លូវគោកចេញពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាម ។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ បានជុសជុលប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើងហៅប្រាសាទ គុកព្រះធាតុ តាមសំណូមពររបស់ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ។ នេះជោគជ័យមួយ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែលមានរូបយើងជាអ្នកស្នើនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ។

១. ប្រាសាទហាន់ជ័យ ខាងជើង (ប្រាង្គទី១) ហៅប្រាសាទគុកព្រះធាតុ

ប្រាសាទហាន់ជ័យ ហៅថាគុកខាងជើងឬគុកព្រះធាតុ និងអ្នកខ្លះហៅថាប្រាសាទនាងខ្មៅត្រូវបានសាងសង់ឡើង នៅក្បែរដងទន្លេមេគង្គ នៅលើចង្កេះភ្នំហាន់ជ័យ ។ ដោយសារបូជនីយដ្ឋាន ដ៏សំខាន់នេះមានលក្ខណៈស្រដៀង នឹងអាស្រមមហាឥសី នៅស្រុកអង្គរបុរីទើបបានជាយើងចូលបញ្ចូលប្រាសាទនេះ ក្នុងសម័យកាលនគរភ្នំ ។ មានប្លង់ការេហើយសាងសង់ឡើង ដោយថ្មពពុះពណ៌ប្រផេះ ប្រាសាទនេះ មានទំហំ ៧ ម៉ែត្រ ៤ ជ្រុង នីមួយៗប្រវែង ៤.៥ ម៉ែត្រ និងកំពស់ ៥ ម៉ែត្រ ស្ថិតក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោម ។ សព្វថ្ងៃនេះ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈកំពុងជួសជុលវិមានប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ តាមរបៀប anaslylose ដោយចុះលេខរៀងថ្មនីមួយៗ នៃប្រាសាទហើយផ្តុំរៀបឡើងវិញឲ្យដូចដើម ។ ថវិការជួសជុលគឺឧបត្តម្ភដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ។

ប្រាសាទដ៏ល្អវិចិត្រនេះ បែរមុខទៅទិសខាងកើតហើយមានទ្រង់ទ្រាយដូចប្រាសាទអាស្រមមហាឥសី ដែលស្ថិតលើភ្នំដា ក្នុងខេត្តតាកែវ សាងសង់ឡើងក្នុងសម័យអន្តរកាលរវាងនគរភ្នំ និងចេនឡា ពោលគឺស.វទី៦នៃគ.ស។ កាលបើឈរលើទីតាំងប្រាសាទ ដ៏ចំណាស់នេះ គេពិតជានឹកឃើញទេសភាពដ៏ស្រស់បំព្រងគួរឲ្យរំភើបចិត្តយ៉ាងក្រៃលែង ពុំខាន ។

កាលពីថ្ងៃ ២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៧ កម្មករបានជីករកឃើញរូបចម្លាក់ព្រះគោនន្ទិះមួយអមទ្វារប្រាសាទ ។ គោនន្ទិននេះ ដែលជាយានជំនិះរបស់ព្រះឥសូរដ៏មានមហិទ្ធឫទ្ធិ គង់លើភ្នំពែស ក្នុងជំនឿខ្មែរបុរាណនោះ មានបណ្តោយ ៩១ ស.ម កំពស់ ៤ ស.ម និងទទឹង ២៧ ស.ម ។ សព្វថ្ងៃពាហនៈ របស់ព្រះឥសូរនេះ ត្រូវបានយកទៅតម្កល់នៅមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ខេត្តកំពង់ចាម ។
តាមការដំណាលរបស់អ្នកភូមិ ប្រាសាទគុកព្រះធាតុ ដើមឡើយមានតម្កល់នូវចម្លាក់របស់ព្រះអាទិទេពស្រីមួយព្រះអង្គ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថានាងខ្មៅ ។ ចម្លាក់បុរាណនេះ ធ្វើអំពីផ្លើមថ្មខ្មៅ ត្រូវពួកចោរលួចយកទៅលក់ឲ្យបរទេសបាត់ទៅ មុនឆ្នាំ ១៩៦០ ។ រូបចម្លាក់នេះបើដំណាលនេះជាការពិតនោះ គឺពិតជាតំនាងឲ្យព្រះតំណាងឱមាយ៉ាងប្រាកដ ។ ប្រាសាទហាន់ជ័យ ខាងជើងទី ១ ហៅប្រាសាទគុកព្រះធាតុ ស្ថិតនៅចង្កេះភ្នំចម្ងាយប្រមាណ ៦០០ម ស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទហានជ័យខាងជើងទី២ ។

បើតាមការអះអាងរបស់ចាស់ទុំនៅស្រុកនេះ ផ្ទៃខាងក្នុងគ្មានការតុបតែងអ្វីឡើយ ក្រៅពីរូបចម្លាក់តំណាងព្រះនាងឱមា ឬនាងខ្មៅ នឹងសោមសូត្រសម្រាប់បង្ហូរទឹកមន្ត ។ ទ្រង់ទ្រាយដំបូលរាងកោងជាថ្នាក់ៗតួប្រាសាទត្រូវបាន សាងសង់លើខឿនមួយ ដ៏រឹងមាំ ដែលមាន ៣ ថ្នាក់ដោយថ្នាក់នីមួយៗ មានរចនាជាក្បាច់អង្កែ ព័ន្ធជុំវិញទម្រង់មុខមនុស្ស មានពាក់ក្រវិលធំៗដូចនៅប្រាសាទអាស្រមមហាឥសីនៅសម្បូរព្រៃគុកលេខ N17 ។ នៅគ្រប់ជាន់ថ្នាក់នីមួយៗ នៃដំបូលប្រាសាទមានឆ្លាក់ក្បាច់សសៀរនៅខាងចុងនិងក្បាច់អង្កែនៅ ខាងចុងក្បាល ។

ចំណុចសម្គាល់មួយទៀត គឺមានក្បាច់ផ្តែរជាក្បាច់រំលេច ដោយរំយោលកម្រងផ្កានិង ចំកណ្តាលមានឆ្លាក់ជាមេដាយ ដែលមានរូបជាផ្កា ។ រីឯនៅខាងចុងផ្តែរវិញ លំអដោយសត្វ ម្ករ បែរមុខចូលក្នុង ។

ចំពោះសសរពេជ្រដែលមានរាង មូលឆ្លាក់មូលដោយមានដុំនៅផ្នែកខាងលើបង្កើតជាក្បាលសសររំលេច ដោយត្របកឈូកនិងមានកងវ័ណ្ឌបីព្រមទាំងក្បាច់ភ្ញី ។ នៅចំកណ្តាលសសរពេជ្រ មានក្បាច់ជាកងឬចិញ្ចៀននៅចន្លោះក្បាច់ជារាងធ្មេញរណារ ។

រមណីយដ្ឋាន ភ្នំហាន់ជ័យ មានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ ដោយហេតុថាទីតាំងនេះជាទីប្រតិស្ឋានប្រាសាទបុរាណខ្មែរ នាសម័យបុរេអង្គរជាច្រើន ដូច្នេះការរកឃើញចម្លាក់ព្រះគោធ្វើឲ្យអ្នកស្រុកជឿថាគោផុស ហើយពួកគាត់ក៏ម្នីម្នារកទឹកមន្ត ដើម្បីលាបមុខលាបប្រាណ ឲ្យមានសិរីមង្គលសិរីសួស្តី ។

គោនេះជាពាហនៈ ឬយានជំនិះរបស់ព្រះឥសូរដ៏មហិទិ្ធរិទ្ធដែលគង់លើភ្នំកៃលាស ក្នុងជំនឿខ្មែរបុរាណគេជឿថា គោនេះប្រកបដោយឫទ្ធានុភាព បានជាគេគោរពសក្ការៈ ។ ធម្មតាគេឆ្លាក់គោនន្និនដាក់អមទ្វារប្រាសាទ (Cf: ព្រះគោ, បាគង) ទូទាំងប្រទេស តាមបុរាណស្ថាននានាបែបសិវនិយម ដែលធ្វើអំពីថ្មភក់សំរិទ្ធមាស ។

កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែសីហា ២០០៧ កម្មករជួសជុលប្រាសាទភ្នំហាន់ជ័យ បានជីកប្រទះឃើញរូបចម្លាក់នេះ ។

ចំពោះអ្នកស្រុក ការរកឃើញនូវចម្លាក់បុរាណនេះ គឺជាប្រថ្នូលនៃ ស្រុកទេសបានសុខ សន្តិភាព ពេញលេញបរិបូរណ៍ហើយ ខ្លះជឿថា បងព្រះកែវដែលសៀមចាប់យកទៅ ឃុំទុកនៅសៀមឥឡូវផុសមកស្រុកវិញ នៅប្រាសាទគុកព្រះធាតុ ។ តាមពិតប្រាសាទហាន់ជ័យ ជាក្រុមប្រាសាទមានប្រាង្គពីរដាច់ឡែកពីគ្នា។ តែសព្វថ្ងៃត្រូវរលំរាបដល់ដីទៅហើយ ។ ការសន្និដ្ឋាន បែបនេះ បណ្តាលមកពីសំណង់ស្ថាបត្យកម្មមួយចំនួន ដែលគេបានជួបប្រទះនៅលើទីតាំង ក្បែរប្រាសាទទី១ មានក្បាច់ផ្កាឈូកលំអកំពូលប្រាសាទដូចគ្នា ដូចដែលមាននៅប្រាសាទអាស្រមមហាឥសីនៅខេត្តកែវ ។

២. ប្រាសាទហាន់ជ័យ (ខាងជើង) ប្រាង្គទី២

ការសិក្សាប្រៀបធៀបខាងស្ថាបត្យកម្មធ្វើឲ្យយើងដឹងថា ប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើងនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងសម័យកាលជាមួយគ្នា និងអាស្រមមហាឥសីនៅសម្បូរព្រៃគុក ។ ស្ថិតចម្ងាយប្រមាណជា ៣០ម៉ែត្រ ខាងជើងនៃព្រះវិហារកូនប្រាសាទនេះមានរាងជាបន្ទប់តូចមួយធ្វើអំពី ថ្មភក់ សម្រាប់ភាវនាធម៌ដោយពួកតាបសឥសី ។ ដូចប្រាសាទហាន់ជ័យហៅគុកព្រះធាតុខាងជើងទី១ដែរ ប្រាសាទហាន់ជ័យទី២ បែរមុខទៅទិសខាងកើតពោលគឺបែរមុខទៅរកទន្លេមេគង្គ ។

ថ្វីត្បិតតែប្រាសាទនេះមានទំហំប្រមាណ ២,១០ម៉ែត្រ ៤ជ្រុងស្មើ ក៏ប៉ុន្តែមានរាងសមសួនសង្ហាអស្ចារ្យហើយគយគន់មិនឆ្អែតភ្នែកឡើយ ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសាងសង់ប្រាសាទនេះ គេអាចនិយាយបានថា ដូចអាស្រមមហាឥសី កូនប្រាសាទរបស់យើងត្រូវបានកសាងឡើង ដោយការតម្រៀបគ្នាឲ្យជិតនូវផ្ទាំងថ្មទាំងបីផ្ទាំង ។ ជ្រុងខាងកើតគឺជាក្លោងទ្វារ ជ្រុងបីទៀត គឺខាងលិច ត្បូង និងជើងត្រូវបានបិទជិត ។ សូមជម្រាបថា ផ្ទាំងថ្មនីមួយៗមានប្រវែង ០,៧០ ម៉ែត្រ, កំពស់ ២,១០ ម៉ែត្រ ឬធំជាងបន្តិចតែប៉ុណ្ណោះ ។

ក្លោងទ្វារខាងកើត គឺជាក្លោងទ្វារតែមួយគត់ចូលទៅក្នុងប្រាសាទដ៏តូចនេះ ដែលលំអដោយសសរពេជ្រទាំងមូល នៅទាំងសងខាងទ្ររក្បាច់ផ្តែរមួយស្ថិតនៅពីលើ ។ ក្បាច់ផ្តែរនេះតំណាងឲ្យទេវកថាបែបព្រហ្មណ៍និយមគឺការបង្កើតលោក ។ នៅទីនេះក្បាច់ផ្តែរតុបតែងដោយមេដាយជាក្បាច់ផ្កានៅកណ្តាលអមដោយ ព្រះវិស្ណុ ផ្ទុំលើនាគទាំងសងខាង ។ សូមជម្រាបថា ក្នុងប្រព័ន្ធសាសនាបុរាណនាគរាជក្បាល៥ តំណាងឲ្យទឹកនៃមហាសាគរ អ្វីដែលមានពិពណ៌នាក្នុងព្រះគម្ពីរបុរាណឥណ្ឌា ។
បើសំអាងលើរូបថតឯកសារ យើងអាចដឹងទៀតថា ប្រាសាទបែបហាន់ជ័យខាងជើងនេះមានយ៉ាងតិចក៏២ ឬ៣ដែរ តែឥឡូវនេះនៅសល់តែផ្ទាំងថ្មភក់ធំៗ ដូចជា ស៊ុមទ្វារ ទម្រ ឬបល្ល័ង្កតម្កល់ទេវរូប ឬព្រះសីវលិង្គនៅរាយប៉ាយដេរដាសជុំវិញបូជនីយដ្ឋាននេះ ។

ជុំវិញផ្នែកខាងក្រោមនៃប្រាសាទលំអដោយក្បាច់ផ្កា និងសត្វអច្ឆរិយៈដែលមានលក្ខណៈសំយោគរវាងសត្វ និងរុក្ខជាតិ ។ រីឯលើក្លោងទ្វារចូលប្រាសាទគេឃើញមានក្បាច់ផ្តែរមួយ តំណាងឲ្យព្រះវិស្ណុផ្ទុំលើខ្នងនាគរាជក្នុងទេវកថាព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលជានិមិត្តរូប នៃការបង្កើតលោក ។ យ៉ាងណាមិញលក្ខណៈពិសិដ្ឋរបស់ទេវស្ថាននេះ ក៏អាចគូសបញ្ជាក់តាមរយៈសំណង់វិមានអាកាសតូចៗពីរ ដែលស្ថិតនៅផ្នែកខាងក្រោមបំផុតហាក់កំពុងទ្រប្រាសាទនេះ ដោយរំលឹកសាសនិកជនថា ពួកគេកំពង់ស្ថិតលើស្ថានសួគ៌ ។

៣. ប្រាសាទហាន់ជ័យ ហៅប្រាសាទគុកខាងត្បូង

បែរមុខទៅទិសខាងកើតប្រាសាទគុកខាងត្បូងធ្វើអំពីឥដ្ឋហើយ មានកំពស់ប្រមាណជា ១៥ ម៉ែត្រ ។ ប្រាសាទបុរេអង្គនេះ មានប្លង់រាងការ៉េដោយជ្រុងនីមួយៗមានប្រវែង ៦,៤ ម ។ ដូចប្រាសាទក្នុងកាលសម័យនោះដែរ ប្រាសាទរបស់យើងមានទ្វារ ៤ តែមានទ្វារខាងកើតទេដែលជាទ្វារពិតឯទ្វារបីទៀតគឺជាទ្វារបញ្ជោត។ ក្លោងទ្វារនេះ នៅសល់តែទ្វារទេ រីឯផ្តែរសសរពេជ្រ ត្រូវបានជនទុច្ខរិតលួចបាត់ទៅហើយ។ ស៊ុមទ្វារទាំងពីរនៅប្រាសាទហាន់ជ័យ ហៅប្រាសាទសិលាខាងត្បូងមានចារិក ជាភាសាសំស្ក្រឹត ។ នៅស៊ុមទ្វារទាំងខាងជើងដែលមានកំពស់ ១,១៩ម មានតួអក្សរសំស្ក្រឹត ៣៥ បន្ទាត់ និងខាងត្បូង កំពស់ ០,៥០ម មានតែ ១២ បន្ទាត់ទេ ។ ខ្លឹមសារនៃសិលាចារិក នៅប្រាសាទហាន់ជ័យនេះ ត្រូវបានបកប្រែកាលពីដើម ស.វទី ២០ ដែលរៀបរាប់ពីព្រិត្តិការណ៍ ក្នុងរដ្ឋកាលរបស់ព្រះបាទភវវរ្ម័នទី ពោលគឺស្ថិតក្នុងអម្លុងស.វទី ៦ និងទី ៧ នៃគ.ស ។

៤. ប្រាសាទឥដ្ឋនៅខាងត្បូងព្រះវិហារ

នៅខាងមុខព្រះវិហារយើងបានឃើញ គំនរឥដ្ឋមួយដែលបង្ហាញបញ្ជាក់នូវទីតាំងនៃប្រាសាទ ឥដ្ឋចាស់មួយដែលរលំបាត់ទៅហើយ ក៏ប៉ុន្តែបានបន្សល់សសរពេជ្រមួយនាសម័យបុរេអង្គរដ៏ល្អស្អាត ។ វត្តមាននិងលក្ខណៈនៃរចនាបថរបស់សសរពេជ្រនេះ ធ្វើឲ្យយើងអាចកំណត់អាយុនៃបូជនីយដ្ឋានបាក់បែកនេះ ដែលស្ថិតក្នុងរចនាបថសម្បូរព្រៃគុកយ៉ាងពិតប្រាកដ ។

៥. ប្រាសាទអណ្តូងព្រេង

នៅជ្រុងខាងកើតឆៀងខាងជើងព្រះវិហារ គេឃើញមានប្រាសាទឥដ្ឋមួយទៀតដែលបាក់បែក ខ្ទេចខ្ទាំនៅសល់តែគ្រឹះប្រាសាទនិងចំកណ្តាល អណ្តូងមួយដែលអ្នកជឿថាអណ្តូងព្រេងបុរាណ ។ ចាស់ៗរស់នៅក្បែរភ្នំហាន់ជ័យជឿថា នាសម័យបុរាណគេទម្លាក់ដូងទុំ ក្នុងអណ្តូងនេះ ដូងអណ្តែតចេញទៅទន្លេមេគង្គ។ តាមពិតទឹកដែលចេញពីអណ្តូង នេះមានប្រភពចេញពីដីសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ក្នុងពិធីកម្មសាសនាព្រាហ្មហ៍ ។ វត្តមានរបស់អណ្តូងចំកណ្តាល ប្រាសាទក៏ជាសញ្ញាបង្ហាញនូវលក្ខណៈ ដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ទេវស្ថាននេះដែរ ។ តាមជំនឿអរូបីយ៍គេជឿថាភ្នំហាន់ជ័យ នេះជាកន្លែងស័ក្តិសិទ្ធណាស់ ព្រោះជាលំនៅស្ថានរបស់ព្រលឹងដូនតាដែលថែរក្សាប្រាសាទបាក់បែកទាំងនោះ ៕

ប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី១) ហៅប្រាសាទគុកព្រះធាតុ មើលពីចំហៀងខាងមុខ

ប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី១) ហៅប្រាសាទគុកព្រះធាតុ មើលពីចំហៀងខាងក្រោយ

យោនី និងទម្រចង្អូរទឹកក្នុងប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី១) ហៅប្រាសាទគុកព្រះធាតុ

កំពូលត្របកឈូកនៃប្រាសាទដែលបាក់បែក

ប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី២) មើលពីចំហៀងខាងមុខ

ចម្លាក់ប្រាសាទភិមានអាកាស នៅលើប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី២)

ប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី២) មើលពីចំហៀងខាងក្រោយ

ផ្តែរ និងសរសរពេជ្រ នៃប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី២)

ប្រាសាទហាន់ជ័យខាងជើង (ប្រាង្គទី២) មើលពីចំហៀងខាងមុខ

ប្រាសាទហាន់ជ័យ ហៅប្រាសាទគុកខាងត្បូង

ប្រាសាទហាន់ជ័យ ហៅប្រាសាទគុកខាងត្បូង មើលពីចំហៀងខាងក្រោយ

សិលាចារឹកផ្ទាំងA នៅក្នុងប្រាសាទហាន់ជ័យ ហៅប្រាសាទគុកខាងត្បូង

សិលាចារឹកផ្ទាំងB នៅក្នុងប្រាសាទហាន់ជ័យ ហៅប្រាសាទគុកខាងត្បូង

ប្រាសាទឥដ្ឋនៅខាងត្បូងព្រះវិហារ

ប្រាសាទអណ្តូងព្រេង

ប្រាសាទអណ្តូងព្រេង ដែលបាក់បែក

អណ្តូង

អណ្តូងព្រេង និងឥដ្ឋបាក់បែក

ទេសភាពលើភ្នំហាន់ជ័យ

ប្រាសាទភ្នំជើងព្រៃ

2011-07-19T01:28:00.003-07:00

ភ្នំជើងព្រៃដែលមានប្រវត្តិពីយូរលង់ណាស់មកហើយនោះ ឥឡូវនេះបានក្លាយទៅជា រមណីដ្ឋានមួយដ៏សែនមនោរម្យសម្រាប់ បបោសអង្អែលអារម្មណ៍ភ្ញៀវទេសចរ។ អាស្រ័យដោយ លក្ខណៈភូមិសាស្រ្តអំណោយផល ភ្នំជើងព្រៃស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណតែ២គ.ម ប៉ុណ្ណោះពីផ្លូវជាតិ លេខ៧ ជាប្រភេទផ្លូវគ្រួសក្រហម និង៥៦គ.ម ពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាមស្ថិតនៅក្នុងភូមិរវៀង ឃុំរវៀង ស្រុកជើងព្រៃ។

ប្រសិនបើគេចង់ទៅទីនោះ អ្នកទេសចរទាំងឡាយអាចធ្វើដំណើរតាមរយៈរថយន្តធុនតូច ដោយប្រើរយៈពេលតែមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោះពីក្រុងកំពង់ចាម។ ស្ទើរតែគ្រប់គ្នា អ្នកដែលបានទៅដល់ ភ្នំជើងព្រៃគេមានជំនឿថាភ្នំនេះមានវត្ថុសក្តិសិទ្ធិ និងទេសភាពដ៏ត្រកាល។ ប៉ុន្តែចំពោះអ្នកស្រុកនៅ តំបន់នោះពួកគេមានជំនឿស៊ប់គោរពបូជាដោយការបន់ស្រន់ ហើយនិងធ្វើពិធីលាបំណន់ជាញឹក ញាប់។ ទោះបើមានការប្រកាន់ជាប់នូវជំនឿដូច្នេះដ៏ដោយ ក៏បច្ចុប្បន្នភ្នំជើងព្រៃនៅតែជារមណីដ្ឋាន ទេសចរណ៍មួយដែលប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ស្រទាប់តែងទៅកំសាន្តសប្បាយ ពេលមានពិធីបុណ្យទានធំៗ ដូចជាបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិយើងជាដើម។

តាមប្រសាសន៍លោកអ៊ុច អ៊ីម ប្រធានការិយាល័យវប្បធម៌ស្រុកជើងព្រៃបានឲ្យដឹងថា សព្វថ្ងៃនេះ ភ្នំជើងព្រៃបានក្លាយទៅជារមណីដ្ឋានមួយដ៏សែនមនោរម្យព្រោះមានខ្យល់អាកាសល្អ បរិសុទ្ធ។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា តាមការឲ្យដឹងពីចាស់ៗជំនាន់មុន អ្នកដែលចង់ឡើងភ្នំជើងព្រៃ នេះ ពួកគេត្រូវសួរឡើងតាមវល្លិ៍ដែលដុះវារព័ទ្ធជុំវិញភ្នំ។ លុះអំណឹះតមក ពោលគឺនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ភ្នំនេះ ក៏បានទទួលការរៀបចំកែលំអរជាថ្មីឡើងវិញ គិតរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃអស់ទឹកប្រាក់ប្រមាណជី១០០ លានរៀល។

លោកមឿន មេតអាយុ៤០ឆ្នាំ អ្នកមើលថែរក្សាភ្នំ និងជាគ្រូទស្សន៍ទាយ និងព្យាបាលជម្ងឺដែល ល្បីថាឆុតឆាបនោះបានឲ្យដឹងថា តាមការកត់សម្គាល់អ្នកដែលមកដល់ភ្នំនេះ ភាគច្រើនពួកគេច្រើន មកពីភ្នំពេញ ហើយមានតែមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលមកពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាម និងស្រុកក្បែរៗ។ ភាគច្រើននៃអ្នកទាំងនេះមកដើម្បីស្វះស្វែងមើលជម្ងឺ ហើយនិងធ្វើការបន់ស្រន់ដល់វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិ ជាច្រើនដូចតាក្រហមកជាដើម។

តាមការស្រាវជ្រាវប្រវត្តិភ្នំជើងព្រៃនេះ អ្នកស្រុកមួយចំនួនបានតំណាលតៗគ្នាថា ភ្នំនេះចែក ចេញជាពីរដាច់ពីគ្នា។ មួយស្ថិតនៅទិសខាងកើតហៅថាភ្នំស្រី ឬភ្នំធំ រីឯខាងលិចហៅថាភ្នំប្រុស ឬភ្នំព្រះបាទ។

នៅលើភ្នំស្រីមានប្រាសាទបុរាណធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម ដែលគេគ្រប់គ្នាដឹងថាជាប្រាសាទភ្នំ ជើងព្រៃ កសាងក្នុងស.វទី១២ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញបាក់បែកនៅសល់ប្រហែល៣០%។ តាមរយៈចម្លាក់នៅលើផ្តែរ ប្រាសាទភ្នំជើងព្រៃនេះកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះមានទ្វាចូលចំនួនពីរ គឺខាងលិច និងខាងខាងកើត។ ប្រាសាទនេះពុំមានទ្វារបញ្ឆោទនោះ ទេ តែមានបង្អួចពីរនៅសងខាងទ្វារចូលខាងកើត។ នៅខាងមុខទ្វារចូលខាងកើតយើងឃើញមាន ជញ្ជាំងឥដ្ឋបែបជាសរសរអមសងខាង ទំនងជាសាងសង់សម័យក្រោយមកទេ?។ តាមការប៉ាន់ស្មាន របស់ខ្ញុំបាទគិតថា ប្រាសាទភ្នំជើងព្រៃនេះមានលក្ខណៈជាប្រាសាទមានរោងដូចដែលឃើញនាពេល បច្ចុប្បន្ននេះ តែរោងនោះទំនងជាសាងសង់ពីថ្មបាយក្រៀមដូចជាប្រាសាទ និងមានខ្លោងទ្វារ ប្រកបដោយដោយសរសរពេជ្រ និងផ្តែរចូលដ៏ស្រស់ស្អាត នេះបើតាមការសង្កេតឃើញមានសរសរ និងផ្តែរនៅសេសសល់នៅលើនោះ។ ទោះបីជាប្រាសាទនេះឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនាក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ ក្នុងប្រាសាទមានដំកល់នូវព្រះពុទ្ធរូបជាទីគោរពសក្ការៈ របស់ពុទ្ធបរិស័ទ្ធគ្រប់ទិសទី ដែលមកកាន់ទីដ្ឋានដ៏ពិសិទ្ធនេះ។ នៅលើភ្នំស្រីនេះ ពីខាងមុខមានដានជើងមនុស្សលើផែនថ្ម អ្នកស្រុកហៅថា ដានជើងតាព្រេង។ ចំណែកត្រង់ទិសឥសានមានដីរាបស្មើរធេង គេហៅថាកន្លែង ឃុនឆាង។ ទិសបច្ចឹមគុកគុហា មានរន្ធថ្មមួយប៉ុនប្រាក់រៀល គេហៅថារន្ធឡូតាព្រេង។ ម៉្យាងវិញទៀត ជុំវិញបរិវេណភ្នំនោះមានកំពែងធ្វើដោយថ្មបាយក្រៀមដែលមួយដុំៗមានទំហំ ៤មx៦ម។ តាមចាស់ បុរាណ កំពែងថ្មនេះលោកថាមានដល់ទៅ៧ជាន់ ដែលជាស្នាដៃបុព្វបុរសយើងកសាង។ សព្វថ្ងៃនេះ កំពែងបែកបាក់អស់នៅសល់តែដុំៗតែប៉ុណ្ណោះ។

ភ្នំស្រី ឬភ្នំធំនេះមានជណ្តើរឡើង៣ ពីទិសខាងជើង ខាងត្បូង និងខាងកើត ដែលមាន កំពស់ ប្រមាណ៤០ម។ ចំណែកខាងភ្នំប្រុស ឬភ្នំព្រះបាទមានកំពស់៣០ម រថយន្តអាចឡើងដល់កំពូល ភ្នំបាន មូលហេតុដែលគេហៅថាភ្នំព្រះបាទគឺដោយសារមានពុទ្ធបាទដែលបានបន្សល់ដល់បច្ចុប្បន្ន នេះ។ គួរឲ្យឆ្ងល់ណាស់ថា នៅលើភ្នំស្រីមានប្រាសាទបុរាណដែលឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ប៉ុន្តែ នៅលើភ្នំស្រីបែរជាមានពុទ្ធបាទតាំងពីបុរាណបានបន្សល់នៅលើភ្នំប្រុសនោះទៅវិញ ម៉្យាងវិញទៀត គេសង្កេតឃើញថាមានផ្តែរប្រាសាទនៅលើភ្នំប្រុសនោះផងដែរ ដូច្នេះមានន័យថា នៅលើភ្នំប្រុស ក៏ មានប្រាសាទមួយផងដែរ។ តាមការសន្និដ្ឋានរបស់ខ្ញុំបាទគិតថា ប្រាសាទនៅលើភ្នំប្រុសនោះក៏ទំនង ជាសាងសង់ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនាផងដែរ តែដោយសារការបាក់បែកខ្ទេចខ្ទាំ រឺដោយសារ វិវាទសាសនា? ធ្វើឲ្យពុទ្ធបរិស័ទកសាងព្រះវិហារនៅលើភ្នំនោះវិញ ហើយកសាងពុទ្ធបាទជាទីគោរព បូជា។ យ៉ាងណាមិញពុទ្ធបាទនោះមិនមែនទើបតែកសាងនោះទេ តែប្រហែលជាកសាងនៅក្នុងសម័យ អង្គរ រឺក្រោយអង្គរមកម្លេះ(សម័យលង្វែក?)។ ដោយសារការខ្វះខាតនូវចំណេះដឹង និងឯកសារ ធ្វើឲ្យការសន្និដ្ឋានរបស់ខ្ញុំបាទពុំប្រាកដថាត្រឹមត្រូវនោះឡើយ ប្រសិនមានឳកាស ឬមានអ្នកស្រាវជ្រាវ ណា បានស្វែងរកឬសគល់ នៃប្រាសាទនេះ ប្រាកដជាល្អជាក់ជាពុំខាន ត្បិតសមត្ថភាពរបស់ខ្ញុំបាទ នៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ ក្នុងនោះដែរ រវាតភ្នំទាំងពីរនេះ មានចម្ងាយពីគ្នា៥០០ម។ ឧបាសក ឧបាសិកាដែលមានជំនឿមុតមាំលើផ្លូវព្រះពុទ្ធសាសនា តែងតែនាំយកទឹកទៅចាក់ត្រង់ស្នាមព្រះបាទ នៅលើផ្ទាំងសិលាធំ លុះទឹកនោះហូរហៀរមកវិញ គេយកផ្តិល ឬចានត្រង់យកទៅផ្ទះទុកផ្ញើរកូនចៅ គ្រាន់បានលុបមុខ និងទទួលទាន។

គេបាននិយាយថា កាលដើមឡើយមនុស្សស្រីនិងប្រុសបានភ្នាល់គ្នាលើកភ្នំនេះ ដូចរឿង ភ្នំប្រុស ភ្នំស្រីនៅកំពង់សៀមដែរ ប្លែកតែខាងភ្នំជើងព្រៃនេះរណ្តៅដីនៅភ្នំស្រី ដែលស្រីៗជីកយកមក ធ្វើភ្នំ ក្លាយទៅជាស្រះធំមួយ មានទឹកខួបប្រាំងខួបវស្សា ហៅថាស្រះទឹកព្រះ។ រីឯរណ្តៅនៅជិតភ្នំប្រុស ដែលខាងប្រុសជីកយកដីមកធ្វើជាភ្នំក្លាយទៅជាស្រះធំមួយដែរ ប៉ុន្តែគ្មានទឹកខួបប្រាំងខួបវស្សាឡើយ ហើយគេឲ្យឈ្មោះថាស្រះកំពែងស្ងួត។

សព្វថ្ងៃនេះស្រះទឹកព្រះនៅល្អដូចដើម និងមានទឹកថ្លាឆ្វេងជាទីអាស្រ័យនៃពួកមច្ឆាជាតិ និង មានផ្កាឈូកដុះរីកស្គុះស្គាយដេរដាស ប្រៀបបាននឹងបឹងតូចមួយគួរជាទីគយគន់ក្រៃលែង។ រីឯរណ្តៅ ដីដែលប៉ែកខាងបុរស ជីកយកមកធ្វើភ្នំហើយក្លាយទៅជាស្រះមួយធំ ឈ្មោះកំពែងស្ងួតនោះ មានទំហំ ប្រមាណ១០០ម បួនជ្រុងស្មើមិនដែលមានទឹកទេ ទោះបីខែវស្សាមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងយ៉ាងណាក៏ ដោយ។ គួរឲ្យឆ្ងល់ណាស់ស្រះទាំងពីរនេះស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នាមិនដល់១០០ម ផង ម៉េចក៏ស្រះមួយមាន ទឹកមិនចេះរីង ឯស្រះមួយទៀតរីងមិនចេះមានទឹកដូច្នេះ។ ប៉ុន្តែតាមការដំណាលរបស់តាៗ បានឲ្យដឹង ថាការដែលស្រះខាងប្រុសស្ងួតដូច្នេះ ព្រោះត្រូវបណ្តាសារបស់ពួកស្រីៗ។ នៅខាងទិសពាយ័ព្យ ជិតស្រះទឹកព្រះ មានកូនស្រះមួយតូចទំហំ៥០ម បួនជ្រុង ជម្រៅ៤ម គេហៅថាស្រះលាងជើង ព្រោះ មុនពេលឡើងភ្នំ គេតែងទៅលាងជើងនៅស្រះនោះ។

ជណ្តើរឡើងភ្នំស្រី ឬភ្នំធំ

ប្រាសាទភ្នំជើងព្រៃមើលពីចំហៀងនាទិសខាងកើត

ប្រាសាទភ្នំជើងព្រៃមើលពីចំហៀង នាទិសខាងលិច

មើលពីទិសខាងលិច

ផ្តែរប្រាសាទ និងសរសរពេជ្រ ទិសខាងលិច

ផ្តែរប្រាសាទដែលធ្លាក់បាក់ចុះ

ចម្លាក់ផ្តែរដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រាសាទ

បង្អួចប្រាសាទ

ទិដ្ឋភាពក្នុងប្រាសាទ

កំពែងចាស់ និងថ្មីដែលគេទើបសាងសង់

ភ្នំប្រុស ឬភ្នំព្រះបាទ

ផ្តែរប្រាសាទនៅលើភ្នំព្រះបាទ

ផ្តែរនៅមុខព្រះវិហារ លើភ្នំព្រះបាទ

គ្រឹះវិហារចាស់ និងសំណង់វិហារថ្មី

ពុទ្ធបាទនៅក្នុងវិហារ

ស្រះព្រះនៅខែប្រាំង

ប្រាសាទព្រៃនគរក្នុង ក្រៅ

2011-07-19T01:16:00.001-07:00

ប្រាសាទព្រៃនគរក្នុង ក្រៅជាបុរាណដ្ឋានមួយដែលស្ថិតនៅទិសអាគ្នេយ៍នៃខេត្តកំពង់ចាម ក្នុង ភូមិព្រៃនគរ ឃុំដូនតី ស្រុកពញាក្រែក មានចម្ងាយ៤២គ.ម ពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាមតាមផ្លូវជាតិលេខ៧ ហើយបត់ស្តាំតាមផ្លូវលំ ត្រង់ម្តុំភូមិដំណាក់ចារ។ រមណីដ្ឋាននេះមានផ្លូវលំ៥ ដែលជាទីប្រជុំជន ឃុំដូនតីៈ ច្រកផ្លូវទីប្រជុំជនខ្នារមានចម្ងាយ៦គ.ម ច្រកផ្លូវព្រះធាតុមានចម្ងាយ៥គ.ម ច្រកផ្លូវកណ្តុរជុំ មានចម្ងាយ៥គ.ម ច្រកផ្លូវដំណាក់ចារមានចម្ងាយ១០គ.ម ច្រកផ្លូវព្រៃនគរក្នុងមានចម្ងាយ៥.៣គ.ម។

បុរាណដ្ឋានេះជាកន្លែងសម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទ ភ្ញៀវទេសចរគោរពបូជា និងជួបជុំលេងល្បែងនានា ពេលបុណ្យទានម្តងៗ។ ប្រាសាទនេះមានទ្រង់ទ្រាយដូចប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកដែរ បានកសាងឡើង នៅស.វទី៩ នៃគ.ស។ យ៉ាងណាមិញនៅស.វទី១៦ ស្តេចកនបានភៀសខ្លួនពីការចង់ធ្វើឃាតរបស់ ស្តេចស្រីសុគន្ធបទ ហើយបានកេណ្ឌទ័ពនៅទីនេះប្រឆាំងរហូតទទួលបានជ័យជំនះ។

ប្រាសាទព្រៃនគរក្នុង ក្រៅមានផ្ទៃដី ២៥០០ម៉ែត្រការេ ដែលក្នុងនោះមាន៖

១.ប្រាសាទធំ

ប្រាសាទធំមានទីតាំងលើទួលខ្ពស់នៃខឿនវិហារសព្វថ្ងៃ ដែលមានប្រាសាទបីសាងសង់ឡើង ពីឥដ្ឋតាន់ក្រហម។ ប៉ុន្តែប្រាសាទធំខាងឆ្វេងត្រូវបានរលំបាត់រូបរាងអស់ទៅហើយ នៅសល់តែដីទទេ តែប្រាសាទពីរទៀតនៅល្អ ដែលក្នុងប្រាសាទនោះនៅមានសល់រូបបដិមាករ និងវត្ថុបុរាណបាក់បែក ខ្លះដែលទាក់ទងនឹងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះគេជឿថា ប្រាសាទនេះមានវត្ថុ ស័ក្តិសិទ្ធិនៅថែរក្សា។ ចំពោះអ្នកទេសចរដែលចង់ថតរូប ប្រាសាទដែលនៅសល់ទាំងពីរ បើគ្មាន ការអុជធូបបន់ស្រន់សុំទេនោះ គឺមិនអាចថតរូបជាប់នោះឡើយ។

២.ប្រាសាទព្រះធាតុ

ប្រាសាទព្រះធាតុស្ថិតនៅខាងកើតនៃប្រាសាទធំ មានទាំងអស់៦ប្រាសាទ តែត្រូវរលំបាក់បែក ដោយសារសង្គ្រាម។ បច្ចុប្បន្ននៅសល់ប្រាសាទមួយ ប៉ុន្តែត្រូវទ្រុឌទ្រោមស្ទើរតែរលំដោយសារក្រុម ចោរលួចជីករកកំណប់។ ស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងឈាងខាងកើតប្រាសាទធំ មានស្រះមួយសាងសង់ ក្នុងសម័យនោះហៅថា ត្រពាំងព្រះធាតុ។

៣.កោះអណ្តែត កោះប្រាក់

កោះអណ្តែត កោះប្រាក់ ស្ថិតនៅខាងជើងភូមិនេះ មានបណ្តោយ៣០ម និងទទឹង២០ម ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ស្រះទឹម។

៤.ទំនប់ ឬកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ

ទំនប់ ឬកំពែងព័ទ្ធជុំវិញស្ថិតនៅជុំវិញទីក្រុងស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ ដែលមានដាំដើម ឬស្សីព្រៃញឹកស្អេកចូលមិនចុះ។ តំបន់នោះមានកំពស់ ១០ម(ពេលសាងសង់) បច្ចុប្បន្នកំពស់ ១.២០ម ជើងទំនប់ប្រមាណ១៥ម(ពេលសាងសង់) បច្ចុប្បន្នសល់ ៣ម និងមានប្រវែង ២៥០០ម បួនជ្រុង។ ទំនប់នេះត្រូវបានខូចខាតដោយកន្លែង។

ព្រះវិហារ និងប្រាសាទធំមើលពីចម្ងាយ

ព្រះវិហារ និងប្រាង្គទាំង២នៃប្រាសាទធំ

ប្រាសាទធំប៉ែកខាងឆ្វេង មើលពីចំហៀង

ប្រាសាទធំ ប៉ែកខាងឆ្វេង

ចង្អូរបង្ហូរទឹកនៃប្រាសាទធំ ប៉ែកខាងឆ្វេង

ប្រាសាទធំ និងទ្វាបញ្ជោត

ប្រាសាទធំ ប៉ែកខាងស្តាំ

សម្ភារៈប្រាសាទសេសសល់នៅក្នុងវត្ត

ប្រាសាទព្រះធាតុ ដែលបាក់ទ្រុឌទ្រោម

ប្រាសាទព្រះធាតុ មើលពីចំហៀង

ប្រាសាទនគរបាជ័យ

2011-07-18T09:33:00.001-07:00

ប្រាសាទនគរបាជ័យគឺជាប្រភេទរមណីដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្តដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ២.២គ.ម ពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាម តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៧។ ពីភ្នំពេញទៅរមណីដ្ឋាននេះមានចម្ងាយ ១២២គ.ម ហើយបត់ឆ្វេងដៃ២០០មទៀត។ រថយន្តគ្រប់ប្រភេទអាចចូលទៅដល់ទីតាំងប្រាសាទតែ ម្តង។ ប្រាសាទនគរបាជ័យចែកចេញជា៖

ទន្លេអុំៈ ទន្លេអុំស្ថិតនៅខាងកើតនៃប្រាសាទមានទំហំ ៤០០មx៥០០ម ដែលមានចម្ងាយ ប្រមាណ៣០០មពីប្រាសាទ។

ថែវទីមួយៈ ថែវទីមួយមានទំហំ៤២១មx៣៧១ម ដែលរៀបចំ និងកសាងឡើងពីថ្មបាយក្រៀម មានកំពស់២,៩ម និងកម្រាស់២,៤ម។ ទទឹងច្រកចូលមានប្រវែង២ម ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នថែវនេះបាក់បែក អស់មួយចំនួនធំហើយ។ នៅក្នុងបរិវេណនៃថែវទីមួយមានតោចំនួន៦ ស្ថិតនៅមាត់ច្រកចូល នៅថែវ ទីពីរមាននាគ៨ ដែលស្ថិតនៅពីក្រោយតោទាំង៦ និងមានអសុរា២ ឈរនៅអមច្រកចូលសងខាង។

ថែវទីពីរៈ ថែវទីពីររួមមាន រូបសំណាក់តេជោដំឌិនចំនួន២ រូបអសុរាចំនួន២ ដែលមានកំពស់ ១,៦០ម និងមានស្រះទឹកពីរ ដែលមានទំហំ២០មx២០ម ទឹកស្រះទាំងពីរនេះមិនរីងទេ នៅរដូវប្រាំង ព្រមទាំងមានដើមឈូកដុះអមផង។

ថែវទីបីៈ ថែវទីបីកម្រាស់ក្រាស់ជាងថែវទី១ និងទី២ ហើយថែវទី៣នេះមានច្រកចេញ ចូល នៅចំកណ្តាលទាំង៤ទិស។ នៅក្នុងថែវទី៣ រួមមាននៅចំពីមុខច្រកចូល មានរូបព្រះនរាយណ៍ដៃ៨ និង នៅផ្នែកខាងឆ្វេងដៃមានរូបព្រះនរាយណ៍ដៃ៤។

ថែវទីបួនៈ នៅថែវទីបួននេះរៀបចំដោយថ្មបាយក្រៀមរៀបចំដាច់ៗពីគ្នាជាបន្ទប់ៗ ហើយថែវ ទីបួននេះមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីថែវទី១ ទី២ និងទី៣ ព្រោះគេសង្កេតឃើញាមានប្រាសាទ ទម្រង់ ជាចេតិយមួយ មានកំពូលខ្ពស់នៅ ចំកណ្តាលបែរមុខទៅបួនទិស ហើយសាងសង់អំពីថ្មភក់ ដែលមាន ព្រះពុទ្ធរូបគង់ព្រះភ្នែនបែរចេញទៅរកទិសទាំងបួនផងដែរគឺ កើត លិច ជើង ត្បូង។ នៅខាងក្នុង ប្រាសាទចេតិយនេះគេក៏សង្កេតឃើញ ស្តូបតូចមួយដែលទំនងសម្រាប់តម្កល់នូវអដិ្ឋធាតុបុគ្គលណា ម្នាក់នៅក្នុងនោះ។ ប្រាសាទ នេះស្ថាបនាដោយព្រះមហាវីរក្សតជ័យវរ្ម័នទី៧ នាសតវត្សទី១៣ តាមលំនាំរចនាបថបាយ័ន។ នៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទ មានសសរពេជ្រខ្ពស់ៗ ឈរទប់ទ្រផ្ដែរប្រាសាទយ៉ាងរឹងមាំ រីឯទ្វារទាំងបួនទិសរបស់ប្រាសាទដែលអមដោយជញ្ជាំងទាំងឡាយក៏នៅរឹង មាំល្អគ្មានការរង្គោះរង្គើឡើយ។ ទស្សនវិស័យដើមនៃសំណង់ប្រាសាទនេះ គឺឧទ្ទិសដល់ព្រះពុទ្ធសាសនា និងព្រហ្មញ្ញសាសនា រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នស្ថានភាពប្រាសាទនេះគឺនៅរឹងមាំល្អណាស់ សម្រាប់ការទស្សនាកម្សាន្ត ហើយក៏បន្សល់ទុកនូវផ្ទាំងសិលាចារិក ក៏ដូចជាចម្លាក់នានាស្ថិតនៅក្នុងលំនាំដើមទាំងអស់។ ចំណែកសំណង់ព្រះវិហារព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលស្ថាបនាក្រោយសម័យអង្គរនោះក៏ស្ថិតនៅល្អតាមលំនាំស្ថាបត្យកម្ម ដើមផងដែរ។ ប្រាសាទនេះមានរឿងព្រេងមួយដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៏ ហើយមានចេតិយនិងតូបអ្នកតាសម្គាល់ជាភស្តុតាងទៀតផង។ រឿងនេះសង្ខេបដោយខ្លីគឺ មានពីរនាក់ប្តីប្រពន្ធមានកូនប្រុសមួយ ពេលយកទៅមុជទឹកនៅទន្លេមិនប្រយ័ត្នក៏របូតដៃធ្លាក់កូនចូលទៅក្នុង ទឹក ប៉ុន្តែស្រាប់តែមានត្រីធំមួយពាំយកទារកនោះទៅ។ ត្រីនោះត្រូវបានអ្នកនេសាទចិនចាប់បានហើយយកទៅថ្វាយស្តេចព្រោះឃើញ ត្រីនោះធំចម្លែក ពេលវះពោះត្រីនោះក៏ត្រលប់ជាឃើញទារកនោះនៅមានជីវិត ស្តេចចិនក៏យកទុកជាកូនចញ្ចឹម។ កុមារនោះលុះធំមានតម្រេះខ្ពស់និងរូបសម្បត្តិល្អ ក៏សួរស្តេចពីប្រវត្តិដើមរបស់ខ្លួន លុះដឹងរឿងហេតុអស់ហើយក៏សុំឪពុកចិញ្ចឹមមកតាមរកឪពុកម្តាយបង្កើតនៅ ស្រុកខ្មែរវិញ។ លុះមកដល់ក៏ទៅសុំសំណាក់និងម្តាយបង្កើតខ្លួន យូរៗទៅដោយពុំបានដឹងក៏បានរួមរស់ជាមួយម្តាយខ្លួនឯង។ តកាលក្រោយមកពេលដែលចៅព្រហ្ម(នាមកុមារនោះ)ដឹងរឿងហេតុក៏សំពះសុំ ខមាទោសពីម្តាយ ឯម្តាយក៏បង្គាប់ថាឲ្យធ្វើចេតិយមួយពេលម្តាយស្លាប់ ហើយឲ្យសង់ជារូបកូនសំពះចេតិយម្តាយពេលកូនស្លាប់ទៅដែរឲ្យបានគ្រប់ ៥០០០ឆ្នាំ ទើបរួចពីកម្មពាវេរា ទាំងនោះ។ ចៅព្រហ្មដោយមានចំនេះខ្ពង់ខ្ពស់ក៏បានឡើងធ្វើជាគ្រូអាចារ្យនៅ ភូមិស្រុកនោះទៅ ហើយបានបញ្ជារឲ្យសិស្សគណសាងសងតាមបញ្ជាររបស់ម្តាយលោក។ ដល់ពេលលោកស្លាប់ទៅសិស្សគណក៏សាងសង់រូបលោកសំពះទៅកាន់ចេតិយនោះទៅ ហើយឈ្មោះលោកក៏បានត្រូវគេហៅថា តាព្រហ្មៗវិញ ឯម្តាយលោកគេហៅថា យាយពៅៗ រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ សព្វថ្ងៃនេះនៅក្នុងកំពែងជាន់ទី២មានវិហារស៊ីម៉ង់មួយដែលគេហៅថា វិហារយាយពៅ ឯវិហារតាព្រហ្មគឺស្ថិតនៅឯកំពែងជាន់ទីមួយមានលក្ខណៈតាមបែបចិនលាយនិង ខ្មែរផងដែរ។ ឯចេតិយនៅក្នុងរូបនេះគឺជាតេចិយដែលអ្នកស្រុកជឿថាជាចេតិយយាយពៅ នេះឯង។

ផ្លូវចូល និងរូបអសុរនៅសងខាង

រូបអសុរ

រូបតេជោដំឌិន

ស្រះបុរាណ

វិហារយាយពៅ

ព្រះពុទ្ធរូប និងសិលាចារឹកក្នុងវិហារយាយពៅ

ចេតិយ

ផ្តែរប្រាសាទ ហោជាត សរសពេជ្រ និងព្រះពុទ្ធរូប

ស្តូបក្នុងប្រាសាទចេតិយ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពប្រាសាទ បន្ទាប់ពីភ្លៀងធំ

សិលាចារឹកក្នុងវិហារ

ប្រាសាទព្រះធាតុទឹកឆា

2011-07-18T09:31:00.001-07:00

ប្រាសាទព្រះធាតុទឹកឆាមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិថ្មដា ឃុំបឹងណាយ និងភូមិថ្មី ឃុំក្រូច ស្រុកព្រៃឈរ មានចម្ងាយ៣៩គ.ម ពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាម ចូលពីផ្លូវជាតិ១៣គ.ម ត្រង់ភូមិក្រូច ត្រូវបែក ចេញពីផ្លូវខេត្តបត់ទៅស្តាំតាមផ្លូវសសៀរបណ្តោយប្រឡាយទឹក៥គ.ម ទើបដល់ប្រាសាទព្រះធាតុ ទឹកឆានេះ។ ប្រាសាទព្រះធាតុទឹកឆា កសាងឡើងក្នុងគ.ស ១០០៥ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១។ ការកសាងប្រាសាទនេះគឺរៀបចំដោយលោក ជង្ឃាល «ជាក់ងាក់ ឃាលៈ» ឬបណ្ឌិតលក្សិន្ទ្រ ដែល កន្លែងនោះហៅថាសិទ្ធិបុរ្យ។ នៅទីនោះមានប្រាសាទធំមួយដែលតម្កល់រូបលិង្គនៅចំកណ្តាល មាន ឈ្មោះថា ស្រីកទ្រេស្វរៈ និងទេវរូបពីរអមសងខាងដែលមួយមានឈ្មោះថា បរមេស្វរៈ និងមួយទៀត ឈ្មោះសរស្វតិ និងចំពីមុខមានគុហារមួយទៀតជាទេវស្ថានដែលមានទំហំតូច។

នៅក្នុងរមណីដ្ឋានព្រះធាតុទឹកឆា មានប្រាសាទតូចៗរហូតដល់៥៥១ ប្រាសាទទាំងនោះជា ប្រាសាទបែបពុទ្ធសាសនា និងព្រហ្មសាសនាផង។ ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ព្រះអង្គទ្រង់ប្រោសព្រះរាជា នុញ្ញាតិតាមការស្នើសុំ ព្រមទាំងប្រទាននូវទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើនទៀតដើម្បីជាមធ្យោបាយក្នុងការ កសាងនេះផង។ បណ្ឌិតជង្ឃាល ឬលក្សីន្ទ្របណ្ឌិត ចាប់ផ្តើមធ្វើកិច្ចការស្ថាបនានេះឡើងតាមកម្លាំង ព្រះរាជទ្រព្យ និងតាមប្រាជ្ញារបស់លោកក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូលរកជំនួយអំពីអ្នកស្រុក លុះត្រាតែបានរួច ស្រេចតាមគម្រោងដែលដាក់ថ្វាយព្រះរាជា។

នៅក្នុងប្រាសាទធំមានតំកល់រូបសិវលិង្គចំកណ្តាលសន្មតនាមថា ស្រីភទ្រេស្វរៈ និងទេវរូបពីរ អមសងខាងមួយមាននាមថា បរមេស្វរៈ មួយទៀតនាមសរស្វតិ។ នៅចំពីមុខទិសខាងកើតមានគុហារ មួយទៀតជាទេវស្ថាន មានទំហំតូចដែលសព្វថ្ងៃគេឃើញថ្មឆ្លាក់គរជាគំនរ កប់ក្នុងព្រៃក្បែរប្រឡាយ ទឹកជ្រោះមានតែស៊ុមទ្វារមួយនៅសល់គ្រាន់ជាការបង្ហាញហេតុតែប៉ុណ្ណោះ។

ស្ថាបត្យករបានចាត់ការជីកស្រះមួយយ៉ាងធំទូលាយ នៅចំហៀងខាងស្តាំប្រាសាទឲ្យឈ្មោះថា លក្សិន្រ្ទដាក ហើយប្រតិស្ថានលិង្គមាសមួយតំកល់នៅកណ្តាលស្រះផង។ នៅជុំវិញបរិវេណនេះ មានការរៀបចំជាស្រុកភូមិមួយយ៉ាងស្តុកស្តម្ភ ដោយប្រមូលអ្នកស្រុកជិតខាង ឲ្យមកនៅជួបជុំគ្នា ក្នុងសម័យនោះ ដូច្នេះបរិយាកាសក្រុងថ្មីនេះក៏មានសភាពកាន់តែអិកធិកឡើង។

ក្រោយពីការរៀបចំរួចហើយលក្សិន្រ្ទបណ្ឌិត បាននាំយកព័ត៌មាននោះទៅក្រាបបង្គំទូល ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័ន ព្រះអង្គទ្រង់យាងប្រារព្ធពិធីសម្ពោធទីកន្លែងនេះដ៏មហោឡារិកនៅក្នុងគ.ស១០២៥។ ក្នុងពិធីសម្ពោធនោះ ព្រះរាជាទ្រង់បានប្រទាននូវធនធានជា ប្រដាប់ប្រើប្រាស់មានពួកពលព្រះ ២៩នាក់ ដីស្រែនៅជុំវិញបា្រសាទ និងស្រះទឹកទាំងអស់ព្រមទាំងទីលានធំៗសម្រាប់ប្រកបពិធី ឬ ជាគ្រឿងលំអរទុកជាទ្រព្យផ្ទាល់នៃព្រះគុហារនេះផង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះព្រះអង្គបានព្រះរាជទាននាម ទីកន្លែងនេះថា លក្សិន្រ្ទបថ ដោយនិយមតាមនាមបណ្ឌិតជាអ្នកកសាង។

លុះចំណេរក្រោយមកទៀត ដោយសារការផ្លាស់ប្តូរនៃរបត់ប្រវត្តិសាស្រ្តកន្លែងនេះបាន ក្លាយ ទៅជាកន្លែងសម្រាប់បូជាខាងសាសនា ដោយសារតែពីរជ្ជកាលស្តេចមួយអង្គទៅមួយអង្គទ្រង់កាន់ សាសនាផ្សេងៗគ្នា។ ព្រះមហាក្សត្រអង្គខ្លះកាន់ព្រាហ្មសាសនា ព្រះមហាក្សត្រអង្គខ្លះទៀត កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាហិនយាន និងអង្គខ្លះទៀតកាន់ពុទ្ធសាសនាមហាយាន ទើបនៅតំបន់ប្រាសាទ ព្រះធាតុទឹកឆានេះមានប្រាសាទតូៗរហូតដល់៥៥១ប្រាសាទ ដែលមានទាំងពុទ្ធសាសនា និងព្រាហ្ម សាសនាផង ព្រមទាំងប្រាសាទសម្រាប់តំកល់រូបសំណាកវិរៈបុរសដែលបានបូជា សាច់ឈាម ជូនជាតិទៀតផង។

សង្គ្រាមបានបំផ្លាញអ្វីៗទាំងអស់ ធ្វើឲ្យប្រាសាទមួយចំនួនត្រូវបានបាក់បែកខ្ទេចខ្ទី ប្រាសាទ ខ្លះត្រូវបានបាត់បង់ឈ្មោះ រូបរាង និងឈ្មោះទៀតផង។

បច្ចុប្បន្ននេះ ដោយមានការចូលរួមពីពុទ្ធបរិស័ទជិតឆ្ងាយ និងព្រះសង្ឃក្នុងវត្តបានខិតខំស្រាវ ជ្រាវរកទីកន្លែងឈ្មោះ និងទីកន្លែងគ្រឹះប្រាសាទចាស់ដើម្បីកសាងប្រាសាទនោះវិញ។ ប្រាសាទដែល មានពុទ្ធបរិស័ទកសាងនោះធ្វើឡើងពីឈើប្រក់ក្បឿង ខ្លះទៀតធ្វើពីបេតុងតាមកន្លែងដែលធ្លាប់មាន តាំងពីដើមមក។

ប្រាសាទព្រះធាតុទឹកឆាមើលពីចំហៀង

ប្រាសាទព្រះធាតុទឹកឆា

សរសរពេជ្រ

ផ្តែរប្រាសាទ

ទ្វាបញ្ជោត

កំពែងព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទ

គ្រឹះ និងទ្វាប្រាសាទដែលបាកបែក

សិលាចារឹកដែលសេសសល់

គ្រឹះប្រាសាទដែលសេសសល់

សរសរពេជ្រដែលកប់ក្នុងដី និងសេសសល់

សិលាចារឹកដែលសេសសល់នៅលើទ្វាប្រាសាទ

ទ្វាកំពែងចូលប្រាសាទ

ប្រាសាទនៅព្រះធាតុទឹកឆាដែលបាក់បែក

ចម្លាក់តោដែលបាក់បែក

ប្រាសាទសេសសល់

ពិធីបុណ្យពិសាខបូជា

2011-05-11T09:18:00.000-07:00

ជាការពិតណាស់ ព្រះពុទ្ធសាសនាគឺជាសាសនាដែលបានមកប្រតិស្ថាននៅប្រទេសកម្ពុជា តាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ។ ព្រះពុទ្ធសាសនាបានរស់នៅជាមួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់សម័យ កាលទាំងអស់ ទោះបីជាសម័យកាលនោះរុងរឿង រឺសម័យកលយុគក្តី ។ យ៉ាងណាមិញគេសង្កេត ឃើញមានពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនាមួយចំនួនត្រូវបានប្រជាជនខ្មែរគោរព និងប្រព្រឹត្តិជារឿងរាល់ឆ្នាំ តាំងពីបុរាណកាល រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ក្នុងនោះដែរ ពិធីបុណ្យពិសាខបូជា គឺជាពិធីបុណ្យដ៏ធំមួយ ក្នុងចំនោមពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ទៃទៀត។

តើអ្វីជាពិធីបុណ្យពិសាខបូជា?

មុននឹងយើងពិភាក្សាគ្នាអំពីខ្លឹមសារនៃពិធីបុណ្យពិសាខបូជា យើងតោងយល់អំពីអត្ថន័យ នៃពាក្យ ពិសាខបូជា ជាមុនសិន ដើម្បីធ្វើឲ្យយើងងាយយល់ពីខ្លឹមសារនៃបុណ្យនេះ។ បើយោងតាម សេចក្តីពន្យល់របស់វចនានុក្រមខ្មែរ អំពីអត្ថន័យនៃពាក្យនេះ បានឲ្យដឹងថា ពិសាខបូជា ឬវិសាខបូជា មកពីពាក្យ (វិសាខ+បូជា) មានន័យថាឈ្មោះពិធីបុណ្យ ឬការធ្វើសក្ការបូជាក្នុងថ្ងៃពេញបូរមីខែពិសាខ ជាថ្ងៃដែលព្រះសក្យមុនីសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ប្រសូត ទ្រង់បានបរមាភិសម្ពោធិ ទ្រង់រំលត់ខន្ធចូលកាន់ បរិនិព្វាន ធ្វើរំព្ញកដល់ព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ជាការបូជាពិសេសមួយយ៉ាង សម្រាប់ពុទ្ធសាសនិក ទាំងបព្វជិត ទាំងគ្រហស្ថ នាំគ្នាធ្វើរាល់ឆ្នាំ រាប់ជាបុណ្យកុសលសម្រាប់ពុទ្ធសាសនា។

ហេតុអ្វីចាំបាច់ប្រារព្ធពិធីបុណ្យពិសាខបូជា?

បុណ្យពិសាខបូជា ត្រូវបានពុទ្ធសាសនិក ទាំងគ្រហស្ថទាំងបព្វជិត ប្រារព្ធធ្វើនៅថ្ងៃ១៥កើត ខែពិសាខ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ព្រោះជាថ្ងៃ ខែមហាមង្គលដែលមានប្រវត្តិទាក់ទងនឹងរឿងខាងក្រោមៈ

១.កាលដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ប្រសូត នៅក្នុងសួនឧទ្យានលុម្ពិនីក្រោមដើមសាលព្រឹក្ស នៅថ្ងៃសុក្រ ១៥កើត ពេញបូរមីខែពិសាខ ក្នុងឆ្នាំច មុនពុទ្ធសករាជ៨០ឆ្នាំ។ ពេលដែលទ្រង់ប្រសូតមកភ្លាម ទ្រង់ អាចយាងឈានជើងដើរបាន៧ជំហាន ឆ្ពោះទៅកាន់ ឧត្តរទិស(ទិសខាងជើង) ហើយស្រែកនូវ អាសភិវាចារគឺវាចារដ៏ឧត្តមថាៈ អគោហមស្មិ លោកស្ស ជេដ្ឋោហមស្មិ លោកស្ស សេដ្ឋោហមស្មិ លោកស្ស អយមន្តិមា ជាតិ នត្ថិទានំ បុនព្ភវោ។ ប្រែថា អាត្មាអញ ជាបុគ្គលខ្ពង់ខ្ពស់លើលោក អាត្មាអញជាបុគ្គលធំបំផុត លើលោក អាត្មាអញជាបុគ្គល ប្រសើរបំផុត លើលោក នេះជាកំណើតចុងក្រោយបំផុតរបស់អាត្មាអញ ឥឡូវនេះ ភពថ្មីពីនេះទៀតមិនមានឡើយ។

២.ក្រោយពីព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ទ្រង់សាងព្រះផ្នួស ហើយធ្វើទុក្ករកិរិយា អស់៦ឆ្នាំ ទ្រង់បានត្រាស់ ដឹងនូវសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ ក្រោមដើមពោធិព្រឹក្ស ក្បែរស្ទឹងនេរញ្ជរា នៅថ្ងៃពុធ ១៥កើត ខែពិសាខ ក្នុងឆ្នាំរកា មុនពុទ្ធសករាជ៤៥ឆ្នាំ។ លុះត្រាស់ដឹងហើយទ្រង់បានឧទាននូគាថាថាៈ អនេកជាតិសំ សារំ សន្ធាវិស្សំ អនិព្វិសំគហការំ គរេសន្តោ ទុក្ខា ជាតិ បុនប្បុនំ គហការក ទិដ្ឋោសិបុន គេហំ ន កាហសិ សព្វា តេ ផាសុកា ភគ្តា គហកូដំវិសំខតំ វិសំខារគតំ ចិត្តំ តណ្ហានំ ខយមជ្ឈគា។ ប្រែថា អាត្មាអញ កាលមិនទាន់បានជួបប្រទះពោធិញ្ញាណនៅឡើយ រវល់តែស្វែងរកនូវជាងផ្ទះគឺតណ្ហា អ្នកធ្វើផ្ទះគឺអត្តភាពហើយអន្ទោលទៅកាន់សង្សារ មានជាតិមិនតែ មួយ, ជាតិគឺការកើតរឿយៗរមែងនាំមកនូវសេចក្តីទុក្ខ, នែជាងផ្ទះគឺតណ្ហា ឥឡូវនេះយើងបានឃើញ អ្នកច្បាស់ហើយ, អ្នកឯងនឹងធ្វើនូវផ្ទះគឺអត្តភាពនេះឲ្យយើងទៀតពុំបានឡើយ, ឆ្អឹងជំនីរ គឺកិលេស ទាំងអស់របស់អ្នកឯង យើងបានបំបាក់ចោលហើយ ទាំងកំពូលនៃផ្ទះគឺអវិជ្ជារបស់អ្នកឯងទៀតសោត យើងក៏បានបំបាត់ចោលហើយដែរ, ចិត្តរបស់យើងបានដល់នូវព្រះនិព្វានដែលមានសង្ខារទៅប្រាស ហើយ, យើងបានដល់នូវព្រះអរហត្តគឺការអស់ទៅនៃតណ្ហាទាំងឡាយហើយ។

៣.ក្រោយពីបានបំពេញពុទ្ធកិច្ចទាំង៥ អស់រយៈពេល៤៥វស្សមក (ពុទ្ធកិច្ចទាំង៥មាន កិច្ចពេល ព្រឹកទ្រង់និមន្តបិណ្ឌបាត្រ, កិច្ចពេលរសៀលទ្រង់សម្តែងនូវព្រះធម៌ដល់ពុទ្ធបរិស័ទ, កិច្ចក្នុងបឋមយាម ទ្រង់ប្រទានឳវាទចំពោះភិក្ខុសង្ឃ, កិច្ចក្នុងមជ្ឈឹមយាម ទ្រង់ដោះប្រសនាដល់ទេវតា, កិច្ចក្នុងបច្ចិម យាម ទ្រង់ប្រមើលមើលឧបនិស្ស័យសត្វ) ព្រះពុទ្ធទ្រង់ចូលបរិព្វានក្រោមសាលព្រឹក្សទាំងគូ ដោយ អនុបាទិសេសនិព្វានក្នុងនគរកុសិនារា។ កាលនោះមុននឹងព្រះពុទ្ធទ្រង់បរិនិព្វាន ពួកមល្លក្សត្រ ទាំងឡាយបានកន្សែងសោយសោកា តានតឹងឳរាលើកដៃទាំងពីរឡើងពោបូបាច់ដួលទៅលើប្រថពី បម្រះននៀលហាក់បីដូចជាបាក់ដៃជើង សោយសេចក្តីសោយស្តាយព្រះជិនស្រីលោកាចារ្យថាៈ ព្រះមានព្រះភាគជាម្ចាស់ឆាប់បរិនិព្វានពេកណាស់ ព្រះសុគតបរិនិព្វានឆាប់ពេកណាស់ ដួងចក្ខុក្នុង លោកអន្តរាយដោយឆាប់រហ័សពេកហើយ។ លំដាប់នោះឯង ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ត្រាស់ហៅ ព្រះអន្ទមកត្រាស់ផ្តែរផ្តាំបណ្តាំចុងក្រោយថាៈ យោ វោ អានន្ទ មយា ធម្មោ ច វិនយោ ច ទេសិតោ បញ្ញត្តោ សោ វោ មមច្ចយេន សត្ថា។ ប្រែថា ធម៌ និងវិន័យណា ដែលតថាគតបាន សម្តែងហើយ បានបញ្ញត្តទុកហើយដល់អ្នកទាំងឡាយ ធម៌និងវិន័យនោះ នឹងជាសាស្តានៃអ្នក ទាំងឡាយក្នុងកាលអំណើះពី តថាគតទៅ។

ដោយហេតុដ៏អស្ចារ្យទាំង៣ សុទ្ធតែចំថ្ងៃ១៥កើត ពេញបូរមី ខែពិសាខនេះហើយ (ថ្ងៃប្រសូត ថ្ងៃត្រាស់ដឹង និងថ្ងៃចូលបរិនិព្វាន) ទើបពុទ្ធបរិស័ទនាំគ្នាប្រារព្ធពិធីបុណ្យពិសាខបូជានេះឡើង។

តាមទំនៀមទំលាប់ ពិធីបុណ្យពិសាខបូជាប្រព្រឹត្តិទៅនៅវេលាយប់ក្នុងវត្ត។ ដូចនេះហើយបាន ជាគេឃើញនៅគ្រប់វត្តអារាម មានអុចគ្រឿងប្រទីបជ្វាលាបូជា ភ្លឺព្រោងព្រាត ហើយមហាជនប្រុស ស្រី ក្មេងចាស់ ប្រកបដោយគ្រឿងសក្ការៈបូជាមាន ផ្កាភ្ញី ទៀន ធូបជាដើម ទៅប្រជុំគ្នាយ៉ាងអ៊ឹកធឹក។ នៅយប់នោះរហូតដល់ភ្លឺ គេនាំគ្នាស្តាប់ទេសនាអំពី ពុទ្ធប្រវត្តិតាំងពីដើមរហូតដល់ចប់ ដើម្បីឲ្យមាន បសាទសទ្ធាចំពោះព្រះរតនត្រ័យ កាន់តែខ្លាំងក្លាឡើង។ (តែបច្ចុប្បន្នការសំដែងធម្មទេសនា ពុំបាន បន្តរដល់ភ្លឺទៀតឡើយ ឯការរៀបចំកម្មវិធីទៀតសោត ក៏សង្ខេបខ្លីត្រឹមតែមួយថ្ងៃគឺនៅថ្ងៃ ១៥កើត ខែពិសាខតែប៉ុណ្ណោះ)។

តាមការស្រាវជ្រាវ គេបានដឹងថា បុណ្យពិសាខបូជាទំនងជាធ្វើក្រោយព្រះពុទ្ធបរិនិព្វាន ច្រើន រយឆ្នាំ។ គេថាប្រទេសឥណ្ឌា និងប្រទេសិរីលង្កាបានប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះយូរយារណាស់មកហើយ។ ចំនែកប្រទេសសៀម និងប្រទេសខ្មែរយើង ទើបតែចាត់ចែងធ្វើនៅគ្រឹស្តសតវត្សទី១៩នេះ។

នៅប្រទេសសៀម ស្តេចរាមាបានផ្តើមធ្វើនៅឆ្នាំ១៨១៧ ចំនែកនៅប្រទេសកម្ពុជា បុណ្យនេះ ត្រូវបានចាប់ផ្តើមធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៨៥៥ ដោយព្រះមហាប៉ាន ដែលស្តេចសៀមបានបញ្ជូនមកកាន់ ឧត្តុង្គ តាមសេចក្តីស្នើសុំរបស់ព្រះបាទអង្គឌួង។ ដំបូងពិធីបុណ្យនេះ ប្រារព្ធឡើងដោយគណធម្មយុត្តិ ហើយក្រោយមក ទើបបានជ្រួតជ្រាបដល់គណៈមហានិកាយ(យល់ព្រម ដោយព្រះបាទស៊ីសុវត្តិ)។

ព្រះពុទ្ធប្រសូត

ព្រះពុទ្ធត្រាស់ដឹងសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ

ព្រះពុទ្ធចូលបរិនិព្វាន

ដោយពន្លកនិស្សិតអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ

នាថ្ងៃ១៥ កើតពេញបូរមី ខែពិសាខ ព.ស២៥៥៥ត្រូវនឹងថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១១ គឺជាថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់ប្រសូត ត្រាស់ដឹង និងចូលបរិនិព្វាន។ សូមពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់រូបមេត្តាសម្អាតចិត្តឲ្យជ្រះថ្លា ប្រាថ្នាប្រព្រឹត្តិអំពើល្អ និងនាំគ្នារូតរះម្នីម្នាទៅវត្តអារាមដើម្បីសមាទានសីល និងស្តាប់វិសេសទេសនាគ្រប់ៗគ្នា។សូមអនុមោទនា នូវពិធីបុណ្យពិសាខបូជា!។

ប្រាសាទថ្មដុះ

2011-05-08T07:56:00.000-07:00

ប្រាសាទថ្មដុះមានទីតាំងស្ថិតនៅទិសពាយ័ព្យនៃប្រាសាទភ្នំតាម៉ៅ នាភូមិត្រពាំងសាប ឃុំ ត្រពាំងសាប ស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ។ ប្រាសាទថ្មដុះមានទីតាំង នៅលើនៅលើភ្នំថ្មដុះដែលមានកំពស់ ៣៥ម កសាងនៅក្នុងសតវត្សទី១១ អំពីថ្មស៊ិល្ត និងឥដ្ឋតាន់ក្រហម សព្វថ្ងៃប្រាសាទនេះ បាក់បែកអស់ មួយចំនួនធំទៅហើយ ដោយផ្តែរ និងហោជាងត្រូវធ្លាក់ចុះមកដី រលុបចម្លាក់ស្ទើរតែទាំងស្រុង។ ប្រាសាទថ្មដុះមានរាងបួនជ្រុងគឺ ៧.៥មx៧.៥ម និងកំពស់១៣ម មានទ្វារចូលចំនួនមួយ និងទ្វារបញ្ជោតចំនួនបី តែបន្សល់ទុកតែទ្វារបញ្ជោតមួយប៉ុណ្ណោះ ត្បិតទ្វារបញ្ជោតឯទៀតត្រូវ បាក់បែកអស់ទាំងស្រុង។ ប្រាសាទនេះសាងសង់នៅក្នុងរចនាបទឃ្លាំង ហើយគេសង្កេតឃើញមាន ថ្មដុះធម្មជាតិស្ថិតនៅក្នុងប្រាសាទនេះតែម្តង ដែលអាចតំណាងឲ្យលិង្គធម្មជាតិផងដែរ ដូច្នេះហើយ ទើបគេឲ្យឈ្មោះប្រាសាទនេះថា ប្រាសាទ ថ្មដុះ។ សព្វថ្ងៃនេះគេបានយកឈើមកទល់ការពារ តំបូលប្រាសាទកុំឲ្យធ្លាក់ចុះ ព្រមទាំងតំកល់នូវពុទ្ធបដិមាទុកក្នុងប្រាសាទនេះ ដើម្បីគោរពបូជាតាម ជំនឿប្រជាជនទៀតផង។ យ៉ាងណាមិញប្រាសាទថ្មដុះត្រូវបានប្រជាជន ជិតឆ្ងាយចូលចិត្តគោរពបូជា ជាជាងប្រាសាទភ្នំតាម៉ៅ។

ប្រាសាទថ្មដុះ

ប្រាសាទថ្មដុះមើលពីចំហៀង

ទ្វារបញ្ជោតដែលសឹករេចរឹល

ផ្នែកខាងក្រោយនៃប្រាសាទដែលបាក់បែក

ពុទ្ធបដិមាក្នុងប្រាសាទ និងថ្មដុះ

ផ្តែរប្រាសាទដែលសេសសល់

ចម្លាក់ឥសូរនៅសរសរពេជ្រ

ប្រាសាទតាម៉ៅ

2011-05-08T07:50:00.000-07:00

ប្រាសាទតាម៉ៅ ឬប្រាសាទភ្នំតាម៉ៅ មានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំតាម៉ៅ នាភូមិត្រពាំងសាប ឃុំត្រពាំងសាប ស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ។ ប្រាសាទតាម៉ៅ ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំតាម៉ៅ ដែលមាន កំពស់៣០ម ជិតព្រះវិហារវត្តភ្នំតាម៉ៅ។ ប្រាសាទនេះកសាងនៅក្នុងសតវត្សទី១១ ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ និងឧទយាទិត្យាវរ្ម័នទី២ សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រាហ្មសាសនា។ ប្រាសាទតាម៉ៅ សាងសង់អំពីថ្មស៊ិស្ត និងឥដ្ឋតាន់ក្រហម ដូចជាប្រាសាទថ្មដុះដែរ។ ប៉ុន្តែអ្វីគួរឲ្យសោកស្តាយ បច្ចុប្បន្ន ប្រាសាទនេះត្រូវបានបាក់បែកអស់ ស្ទើរតែពុំអាចធ្វើការកត់សម្គាល់បាន។ យើងនៅអាចមើលឃើញ តែទ្វារបញ្ជោតនាទិសខាងជើង និងខឿនប្រាសាទប៉ុណ្ណោះ ចំណែកទ្វារចូលត្រូវធ្លាក់បាក់ខ្ទេចខ្ទី។ ផ្ទុយទៅវិញផ្តែរប្រាសាទដែលមានក្បូរក្បាច់ចម្លាក់ដ៏ស្រស់ស្អាត ត្រូវបានគេរក្សាទុក និងតាំងបង្ហាញ នៅជិតប្រាសាទនោះផងដែរ។

ប្រាសាទតាម៉ៅមើលពីត្បូង

ប្រាសាទតាម៉ៅ និងព្រះវិហារ

ទ្វារបញ្ជោតដែលនៅសេសសល់

ទ្វារចូលប្រាសាទដែលបាក់បែក

ចម្លាក់លើផ្តែរដែលសេសសល់

មហាសង្ក្រាន្តឆ្នាំថោះ

2011-04-04T03:10:00.000-07:00

មហាសង្រ្កាន្តឆ្នាំថោះ ត្រីស័ក

ចុល្លសករាជ ១៣៧៣-មហាសករាជ ១៩៣៣

ពុទ្ធសករាជ ២៥៥៥-គ្រឹស្តសករាជ ២០១១

សុភមស្តុ! វរមង្គលាជយាតិរេក

ព្រះពុទ្ធសករាជព្រះសាសនាអត្តិក្កន្តាកន្លងទៅហើយបាន ២៥៥៤ត្រឹមថ្ងៃ ១៥កើតខែពិសាខ លុះដល់ថ្ងៃ១រោជ ខែពិសាខឆ្នាំថោះ ត្រីស័កតទៅចូលពុទ្ធសករាជ២៥៥៥។

នឹងគណនាឆ្នាំ ថោះ ឥឡូវនេះសង្ក្រាន្តចូលមកនៅថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ១១កើត ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃ ទី១៤ ខែមេសា គ.ស ២០១១ វេលាម៉ោង១៣ និង១២នាទីរសៀល។ ពេលនោះព្រះអាទិត្យចេញពី មីនរាសីទៅឋិតនៅឯមេសរាសី តាមផ្លូវគោវិថីគឺផ្លូវកណ្តាល ទើបមានទេវធីតាមួយព្រះអង្គជាមគ្គ នាយិកាព្រះនាម កិរិណីទេវី ជាបុត្រទី៥ នៃកបិលមហាព្រហ្ម គង់នៅចាតុម្មហារាជិកា ទ្រង់អម្ពរពណ៌ បៃតង លម្អនៅព្រះកាណ៌ដោយសៀត ផ្កាមន្ទារ អភរណទ្រង់ពាក់ កែវមរកត ភក្សាហារទ្រង់សោយ សណ្តែក-ល្ង ព្រះហស្តស្តាំទ្រង់ កង្វេរ ព្រះហស្តឆ្វេងទ្រង់ កាំភ្លើង ទ្រង់អង្គុយពាក់ឆៀងលើខ្នង គុជសារ (ដំរី) ជាពាហនៈ។ ទើបនាំអស់ទេវបុត្រ ទេវធីតា ទាំងមួយសែនកោដិហោះទៅកាន់ គុហាកែវ ធម្មមាលី នាទីភ្នំកៃលាសខេត្តហិមពាន្ត ជាទីតំកល់ទុកនូវព្រះសិរសា កបិលមហាព្រហ្ម ដែលតំកល់លើពាន មាស នាំមកដង្ហែប្រទក្សិណ ភ្នំសុមេរុរាជ តាមផ្លូវព្រះអាទិត្យចរ ចំនួន៦០នាទី (២៤ម៉ោង)។ ទើបនាំ យកទៅតម្កល់ទុកកន្លែងដើមវិញ ហើយប្រជុំទេវបុត្រ ទេវធីតាទាំងមួយសែនកោដិចូលទៅស្រង់ទឹក អនោតត្តមហាស្រះ ដែលមានទឹកហូរចេញពីបំពង់ថ្មកែវដែលជាមាត់គោ ឧសភរាជ ទាំង៧ ត្រជាក់ ក្សេមក្សាន្តព្រះរាជហឬទ័យ ហើយនាំគ្នាចូលទៅសមាទានរក្សាសីល ដោយសោមនស្សរីករាយគ្រប់ ព្រះអង្គ ក្នុងភគវតីសភាសាលា ដែលវិស្សកម្មទេវបុត្រនិមិត្តថ្វាយ ដើម្បីបន្ទោបង់អពមង្គល ឲ្យជ្រះ ស្រឡះ ហើយចម្រើននូវសិរីសួស្តី ជ័យមង្គល ជន្មាយុយឺនយូរ ដល់ទេវតា និងមនុស្សសត្វផងទាំង ឡាយតាំងពីឆ្នាំថ្មីចូលមកនេះ បានធូរទូលំទូលាយ សុខក្សេមក្សាន្តតរៀងទៅ។

ថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ១១កើត ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា គ្រឹស្តសករាជ២០១១ វេលាម៉ោង ១៣ និង១២នាទីរសៀល ជាថ្ងៃចូលឆ្នាំថោះ ត្រីស័ក។

ថ្ងៃសុក្រ ១២កើត ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា គ្រឹស្តសករាជ២០១១ ជាវារៈវ័នបត។

ថ្ងៃសៅរ៍ ១៣កើត ខែចេត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា គ្រឹស្តសករាជ២០១១ នៅវេលាម៉ោង ១៥ និង៣០នាទី ១២វិនាទី ជាវារៈឡើងស័ក គម្រប់ជាសង្ក្រាន្តបីថ្ងៃស្រេចបរិបូណ៌ចូលជាសកល ឆ្នាំថោះ ត្រីស័ក ចុល្លសករាជ១៣៧៣ និងមហាសករាជ ១៩៣៣តទៅ។

ក្នុងកំឡុងវេលាសង្រ្កាន្តទាំងបីថ្ងៃ សូមអស់ប្រជាពលរដ្ឋប្រុសស្រីផងទាំងឡាយ រៀបចំពលិការ គ្រឿងសក្ការបូជា អុចប្រទីបជ្វាលា ថ្វាយព្រះរតនត្រ័យ និងទទួលស្វាគមន៍ទេវបុត្រទេវធីតាឆ្នាំថ្មី ហើយខំលះបង់ចិត្តអាក្រក់អន្យតិរ្ថីយ ជាចិត្តអប្រីយ៍ជាប់ដោយគំនុំ គុំគួន ព្យាបាលឈ្នានីស ដែលកើត មានក្នុងឆ្នាំចាស់ឲ្យជ្រះស្រឡះ តាំងចិត្តប្រព្រឹត្តល្អប្រកបដោយ មេត្តា ករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា និង បញ្ញា ធ្វើបុណ្យសុន្ទរ៍ទាន តាមប្រពៃណី រក្សាសីលប្រាំ ឲ្យបានជាប់ជានិច្ច នោះទើបទេវតានឹងឲ្យពរ សព្ទសា ធុការ លោកអ្នកនឹងមានសិរីសួស្តី សុភមង្គល វិបុលសុខគ្រប់ប្រការតាំងពីឆ្នាំថ្មីនេះតរៀងទៅ។

រណ្តាប់ទទួលទេវតា

រណ្តាប់ទទួលទេវតាតាមទំនៀមពីបុរាណរៀងរហូតមកត្រូវរៀបរានទទួលទេវតា នៅខាងមុខ ផ្ទះមួយ សម្រាប់តាំងគ្រឿងពលីការផ្សេងៗ។ ត្រូវរៀបក្រាលសំពត់ពណ៌ស ឬបៃតង ហើយរៀប បាយសី៩ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៧ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៥ថ្នាក់មួយគូ បាយសី៣ថ្នាក់មួយគូ បាយសីប៉ា ឆាមមួយគូ ស្លាធម៌មួយគូ ទឺកអប់មួយគូ (ទៀន៥ ធូប៥) លាច៥ ផ្កា៥ ដាក់លើជើងពាន ១គូ ចេកនួន ចេកណាំវ៉ា ពីរជើងពាន ផ្លែឈើ១១មុខ រៀបដាក់ជើងពាន១១គូ ដូងឡៅមួយគូ ទឹកស្អាតពីរកែវ។ ឆ្នាំ នេះគួររកសណ្តែក និងល្ង ដាក់ទទួលទេវតាផង ព្រោះជាភក្សាហាររបស់ទេវធីតា៕

ដកស្រង់ពីសៀវភៅមហាសង្ក្រាន្ត ឆ្នាំ២០១១ ដោយអ៊ឹម បុរិន្ទ

ប្រវត្តិពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ

2011-03-29T20:11:00.000-07:00

មនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ ក្នុងពិភពលោកទាំងមូលតែងតែធ្វើពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីផ្ទាល់ តាមជាតិនីមួយៗ។ គេនិយមកំណត់ពេលវេលា និងរៀបចំពិធីបុណ្យនេះប្លែកៗគ្នាស្របទៅតាម ជំនឿ ទំនៀមទំលាប់និងប្រពៃណីរបស់គេ។ ចំពោះប្រទេសកម្ពុជាវិញ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ដែលប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូបប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយរបៀបនៃការធ្វើនេះ មានតាំងពីបុរាណកាល រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។

១.ប្រភពកំណើតនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ

បុព្វហេតុដែលនាំឲ្យមានការបញ្ចប់ឆ្នាំចាស់ ហើយផ្លាស់ចូលឆ្នាំថ្មីនេះ ដោយខ្លះមានជំនឿលើ រឿងព្រេងមួយដែលមានសេចក្តីដំណាលថា “ កបិលមហាព្រហ្ម បានចោទប្រស្នាបីខ ដល់ធម្មបាល កុមារ ជាកូនសេដ្ឋីដែលរៀនចេះចប់នូវត្រៃវេទ និងចេះភាសាបក្សីទាំងពួង ហើយបានសន្យាថា បើធម្មបាលកុមារដោះស្រាយប្រស្នាមិនរួចទេ នឹងកាត់ក្បាលថ្វាយកបិលមហាព្រហ្ម តែប្រសិនជាឆ្លើយ រួចវិញ កបិលមហាព្រហ្មនឹងកាត់ក្បាលថ្វាយធម្មបាលកុមារវិញ។ ប្រស្នាបីខនេះគឺមានដូចតទៅ៖

១.តើពេលព្រឹក សិរីសួស្តីរបស់មនុស្សនៅឯណា?

២.តើពេលថ្ងៃត្រង់ សិរីសួស្តីរបស់មនុស្សនៅឯណា?

៣.តើពេលល្ងាច សិរីសួស្តីរបស់មនុស្សនៅឯណា?

ធម្មបាលកុមារទាល់តំរិះពុំអាចដោះប្រស្នានេះបានឡើយ ប៉ុន្តែទីបំផុតបានស្តាប់សត្វឥន្រ្ទីញី ឈ្មោលសន្ទនាគ្នាអំពីប្រស្នានេះ ទើបយល់ច្បាស់។ លុះដល់ថ្ងៃកំណត់ធម្មបាលកុមារក៏បានឆ្លើយ ទៅកាន់កបិលមហាព្រហ្មថា៖

១.វេលាព្រឹក សិរីសួស្តីស្ថិតនៅមុខ ដូចនេះហើយទើបមនុស្សត្រូវយកទឹកលុបលាងមុខ។

២.វេលាថ្ងៃត្រង់ សិរីសួស្តីស្ថិតនៅទ្រូង ដូចនេះហើយទើបមនុស្សត្រូវយកទឹកមកលាងទ្រូង។

៣.វេលាល្ងាច សិរីសួស្តីស្ថិតនៅជើង ដូចនេះហើយទើបមនុស្សត្រូវយកទឹកមកលាងជើង។

លុះបានស្តាប់ធម្មបាលកុមារឆ្លើយត្រូវឥតខ្ចោះដូចនេះហើយ កបិលមហាព្រហ្មកាត់ក្បាលបូជា ធម្មបាលកុមារ ហើយឲ្យកូនស្រីទាំងប្រាំពីរអង្គយកពានមកទទួលក្បាល រួចត្រូវហែរប្រទក្សិណ ភ្នំសុមេរុជារៀងរាល់ឆ្នាំ តរហូតមក។ ហេតុនេះហើយទើបបានជាមាន សង្ក្រាន្ត រឺទំនៀមដាច់ឆ្នាំចាស់ ផ្លាស់ចូលឆ្នាំថ្មីនេះ។ យ៉ាងណាមិញបុត្រីទាំងប្រាំពីរអង្គរបស់កបិលមហាព្រហ្មគឺ៖

១. បើសង្ក្រាន្តបានចំថ្ងៃអាទិត្យ គឺបុត្រីព្រះនាមទុង្សាទេវី

២. បើសង្ក្រាន្តបានចំថ្ងៃច័ន្ទ គឺបុត្រីព្រះនាមគោរាគទេវី

៣. បើសង្ក្រាន្តបានចំថ្ងៃអង្គារ គឺបុត្រីព្រះនាមរាក្យសាទេវី

៤. បើសង្ក្រាន្តបានចំថ្ងៃពុធ គឺបុត្រីព្រះនាមមណ្ឌាលទេវី

៥. បើសង្ក្រាន្តបានចំថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ គឺបុត្រីព្រះនាមកិរីណីទេវី

៦. បើសង្ក្រាន្តបានចំថ្ងៃសុក្រ គឺបុត្រីព្រះនាមកិមិរាទេវី

៧. បើសង្ក្រាន្តបានចំថ្ងៃសៅរិ៍ គឺបុត្រីព្រះនាមមហោទរាទេវី។

២.កាលបរិច្ឆេទនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ

ចាប់តាំងពីសម័យក្រុងមហានគរធំឡើងទៅ ខ្មែរយើងប្រើចន្ទគតិ (វិធីដើរនៃព្រះចន្ទ) ទើប កំណត់យក មិគសិរជាខែចូលឆ្នាំ ហើយក៏ជាខែទី១ ចំណែកឯខែកក្តិកជាខែទី១២។ លុះក្រោយមក ទើបគេនិយមប្រើសុរិយគតិ (វិធីដើរនៃព្រះអាទិត្យ) ជាសំខាន់វិញ ហើយកំណត់ចូលឆ្នាំខ្មែរក្នុងខែចែត្រ ដែលជាដើមឆ្នាំកំណត់ព្រះអាទិត្យចូលកាន់មេសរាសី ឯថ្ងៃចូលឆ្នាំរមែងត្រូវលើថ្ងៃទី១៣ នៃខែមេសា (ចែត្រ)ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែយូរៗទៅប្រហែលជាមានភ្លាត់ម្តងៗ ចូលឆ្នាំក្នុងថ្ងៃទី១៤ក៏មានខ្លះដែរ។

ចំពោះថ្ងៃទាំង៣ នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនោះគឺ៖

-ថ្ងៃទី១ហៅថា ថ្ងៃមហាសង្ក្រាន្ត

- ថ្ងៃទី២ហៅថា ថ្ងៃវារៈវ័នបត

- ថ្ងៃទី៣ហៅថា ថ្ងៃវារៈឡើងស័ក៕

៣.ការប្រារព្ធពិធី

នៅពេលមុនចូលឆ្នាំ ២ឬ៣ថ្ងៃ ប្រជាជនទាំងអស់មានការមមាញឹកក្នុងការសម្អាតលំនៅស្ថាន មានការតុបតែងគេហដ្ឋាន។ លុះដល់ថ្ងៃចូលឆ្នាំគឺមានការរៀបចំរណ្តាប់ថ្វាយទេវតា ចំពោះរណ្តាប់ ថ្វាយទេវតាមាន បាយសីធំ១គូ ស្លាធម៌១គូ ទឹកអប់១គូ ស្លា៥ ម្លូ៥ បារី៥ដើម លាជ៥ ធូប៥ ឆ្កា៥(ដាក់ថូ) ទឹកមួយផ្តិល និងភេសជ្ជៈ នំនែកជាដើម ព្រមទាំងមានការតុបតែងក្បូរក្បាច់រចនាទៅតាម ចំណង់ចំណូលចិត្តតាមតំបន់នីមួយៗ។ នៅតាមវត្តអារាមមានពុទ្ធបរិស័ទជាច្រើនយកចង្ហាន់ទៅ ប្រគេនព្រះសង្ឃដើម្បីឧទ្ទិសកុសលដល់បុព្វការីជនដែលបានចែកឋាន ទៅហើយនោះ។ លើសពីនេះ ក៏មានពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ដើម្បីជម្រះមន្ទិលសៅហ្មងនៅក្នុងសន្តានចិត្ត រឺន័យមួយទៀតថា ដើម្បីឆ្លងអន្លង់ ទាំង៤ក្នុងសង្សារវដ្ត។ នៅថ្ងៃចុងបញ្ចប់នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំក៏មានធ្វើពិធីស្រង់ព្រះនៅគ្រប់វត្តអារាម។ អ្នកខ្លះទៀតបានប្រមូលបងប្អូនកូនចៅ មកជួបជុំគ្នា ដើម្បីធ្វើពិធីស្រងទឹកដល់អ្នកមានគុណគឺ មាន មាតាបិតា ជីដូនជីតា ដើម្បីលុបលាងនូវទោសកំហុស ក៏ដូចជាតបស្នងសងគុណចំពោះគាត់ដែល បានបីបាច់ថែរក្សាដល់បុត្រធីតា។

៤.ល្បែងប្រជាប្រិយ

នៅតាមវត្តអារាមក៏ដូចជាភូមិ ស្ថាននានា មនុស្សម្នានាំគ្នាលែងល្បែងប្រជាប្រិយយ៉ាង សប្បាយរីករាយ ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងនូវមរតកវប្បធម៌ដ៏ល្អផូរផង់ ដែលបានចាក់ឬសចូលក្នុងផ្នត់គំនិត កូនខ្មែរគ្រប់រូប។ ចំពោះល្បែងប្រជាប្រិយមានដូចជា៖ បោះអង្គញ់ ចោលឈូង ទាញព្រ័ត្រ វាយក្អម លាក់កន្សែង កញ្ឆក់ស្លឹកឈើ ហើយក៏មានការាំលេងកំសាន្តសប្បាយដូចជា៖ រាំវង់ សារ៉ាវ៉ាន់ ឡាំលាវ រាំក្បាច់ជាដើម។ រំលឹកអំពីល្បែងកំសាន្តទាំងអស់នេះ យុវ័ន យុវនារី ពួកគេពិតជាចង់ឲ្យពិធីបុណ្យចូល ឆ្នាំមកដល់ខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះពួកគេយល់ថា ពិធីបុណ្យនេះជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិមួយ ដែល បង្កើននូវទំនាក់ទំនង ការជួបជុំ ពិសេសបានបំបាត់នូវទុក្ខកង្វល់នៅឆ្នាំចាស់ និងបង្កើននូវអត្តចរិតថ្មី ចិត្តគំនិតថ្មីដល់ពួកគេ។

ដូចនេះសូមពុទ្ធសាសនិកជន ក៏ដូចជាខេមរជនគ្រប់រូប គួររួមសហការ ថែរក្សានូវសម្បត្តិ វប្បធម៌ អរិយធម៌ ប្រពៃណីទំនៀមទំលាប់ដ៏ល្អផូរផង់នេះ ឲ្យបានស្ថិតស្ថេរចីរកាល។ ជាពិសេសយើង ត្រូវមានទឹកចិត្តស្រលាញ់ លើកតំកើងព្រមទាំងបន្តការគោរពប្រតិបត្តិឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននូវប្រពៃណី ទំនៀមទំលាប់ដែលបានបន្សល់ពីបុព្វបុរសនៃយើង។ ពិសេសជាងនេះទៅទៀតវា គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ ដ៏រឹងមាំនៃអត្តសញ្ញាណជាតិក្នុងការទ្រទ្រង់នូវវប្បធម៌ អរិយធម៌ ដែលធ្វើឲ្យកម្ពុជរដ្ឋរបស់យើងទទួល ការស្ងើចសរសើរនៅលើឆាកអន្តរជាតិ៕

ដោយសុខ ប៊ុនធី

បុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ

2011-03-29T20:04:00.000-07:00

១.ខ្ញុំសូមចារចែងអក្ខរា ប្រាប់ខេមរាទាំងប្រុសស្រី

នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ខ្មែរតែងឃ្មាតខ្មីប្រារព្ធណា។

២.តាមរឿងកបិលមហាព្រហ្ម បានរៀបផ្សំផ្គុំនូវប្រស្នា

ដណ្តឹងសួរធម្មបាលកុមារ នឹងកាត់សិរិសាអ្នកណាចាញ់។

៣.ថ្លែងសេចក្តីប្រស្នាបីខ ព្រឹកថ្ងៃបវរល្ងាចសំលាញ់

សិរីសួស្តីកុំកំណាញ់ ឆ្លើយប្រាប់មកអញកុំយឺតការ។

៤.ធម្មបាលឆ្លាតវៃស្តាប់បក្សី អាចដោះសេចក្តីព្រហ្មកាត់ក្បាល

ទ្រង់ផ្តាំបុត្រីថ្លៃវិសាល ឲ្យនាំយកក្បាលដាក់លើភ្នំ។

៥.រៀងរាល់ពេលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដង្ហែរណាស្រីបានបីជុំ

រួចចរយាត្រារួមជុំនុំ ចាកឋានសុខុមតាមវេលា។

៦.អាទិត្យទុង្សាចន្ទអស្ចារ្យ គោរគៈណាអស់ប្រជា

រាក្យសាត្រូវថ្ងៃអង្គារ ពុធមិនរុញរាមណ្ឌាធីតា។

៧.ព្រហស្បត្តិ៍កិរិណីប្រុសស្រី ដឹងច្បាស់ឥតបើគ្រប់អាត្មា

ថ្ងៃសុក្រត្រូវនាងកិមិរា ថ្ងៃសៅរ៍នោះណាសែនសិរី។

៨.មហោទរាបុត្រចុងក្រោយ មិនដែលឲ្យធ្លោយតាមសេចក្តី

ខ្មែររៀបរណ្តាប់គ្មានខ្វះអ្វី ធូបទៀនបាយសីបារីស្លា។

៩.ផ្លែឈើនំលាជផ្កាលំអរ ទីស្ថានបវររៀបកាយា

អុជធូបបួសសួងទេវតា ទុក្ខគ្រប់ប្រការជៀសចាកឋាន។

១០.ចូលឆ្នាំបីយប់ហើយបីថ្ងៃ ប្រជាថ្លាថ្លៃដឹងគ្រប់ប្រាណ

ថ្ងៃទីមួយមហាសង្ក្រាន្ត ខ្មែរគ្រប់សន្តានតែងរិះរេ។

១១.រៀបយកចង្ហាន់ទៅឯវត្ត ខ្មែរចងចាំស្ទាត់ឥតភ្លេចទេ

រៀបពូនភ្នំខ្សាច់ឥតរួញរេ ទាំងយើងទាំងគេគ្រប់ៗគ្នា។

១២.ថ្ងៃទីពីរហៅវ័នបត ខ្មែរបានកំណត់ណាពុំងារ

ជូនសំពត់អាវគ្រប់គ្នា លុយកាក់ម្នីម្នាអ្នកមានគុណ។

១៣.មានម្ហូបចំណីនំទៀតផង ហើយមិនកន្លងក្រក្រីជន

ថ្ងៃទីបីឡើងស័កគាប់គន់ សូមសង្ឃនិមន្តឆ្លងភ្នំខ្សាច់។

១៤.ថែមទាំងស្រង់ព្រះថ្លៃឆ្លងឆ្នាំ ខ្មែរធ្វើប្រចាំតាមបូរបាច់

ល្បែងប្រជាប្រិយមិនបណ្តាច់ មិនដែលការកាច់តាមប្រពៃ។

១៥.សូមញាតិប្រុសស្រីជួយចាំណា ខុសត្រូវម្តេចម្តាសូមជួយលៃ

សង្ឃឹមលើមិត្តជួយកែច្នៃ ខ្ញុំវិញលើកដៃឆ្លើយថាលា។

ដោយស៊ុត ស៊ីណេត

Taxi ខ្មោច

2011-03-29T20:01:00.000-07:00

ប្រហែលជាអ្នកមិនធ្លាប់ដែលបានលឺនោះទេថា នៅប្រទេសយើងមាន Taxi សម្រាប់ដឹកខ្មោច ដែរនោះ......តែនេះគឺជាការវិលត្រឡប់ទៅកាន់រាត្រីដ៏សែនរន្ធត់ និង ពោរពេញទៅដោយភាពភ័យខ្លាច មិនអាចបំភ្លេចបានដែលខ្ញុំនឹងពូ របស់ខ្ញុំបានជួបផ្ទាល់នឹងភ្នែក.....!!!!

ម៉ោងប្រមាណជា៩យប់ទៅហើយ........រលឹមផ្សែងក្រូចនៅតែបន្តមកឥតដាច់គ្រាប់ ទាញបរិយាកាស នារាត្រីនេះឱ្យរឹតតែត្រជាក់ស្រៀវឆ្អឹងខ្នង។ ខ្ញុំនឹងពូរបស់ខ្ញុំទើបតែត្រឡប់មកពីជប់លៀងឯផ្ទះមាខ្ញុំ នៅខេត្ត កំពង់ចាម។ តាមដងផ្លូវដ៏ សែនស្ងាត់នេះ អ្វីៗស្ថិតនៅក្នុងភាពងងឹតអាប់អួររកមើលអ្វីមិនធ្លុះ សូម្បីតែផ្កាយ រាសីរបស់ខ្ញុំក៏មិនឃើញរះសោះនារាត្រីនេះ។ ប្រអប់គ្មានវិញ្ញាណចេះតែរំកិលខ្លួនទៅមុខជាលំដាប់ក្រោម សូរ្យសៀងតន្ត្រីដ៏ពិរោះនៃបទ “ ខ្លងខែកហែកលោក ” គួរណាស់តែខ្ញុំបណ្តែតអារម្មណ៍យ៉ាងសប្បាយចិត្ត តែមានឯណាខ្ញុំក៏យកដៃទាញបិទកាសែតនោះជាបន្ទាន់។ ពូខ្ញុំដែលកំពុងតែស្លុងអារម្មណ៍នឹងបទចម្រៀង នេះ ងាកមុខមករកខ្ញុំហើយនិយាយ “ ម៉េចបិទធ្វើអី មករា? ពូកំពុងតែពិរោះផង ” ថារួច គាត់ក៏ឈោងដៃ បម្រុងនឹងបើកបន្តបទនោះទៀត តែខ្ញុំក៏ក្រវាសដៃគាត់ចេញហើយពោលថា “មិនបាច់បើកទេ យប់ស្ងាត់ ហើយត្រជាក់ទៀត ស្តាប់បទនឹងទៅវាដូចជាព្រឺរោមម៉េចមិនដឹងទេ វា...វា...វា...ចេះតែនឹកឃើញ....!” គាត់តប “ ស្អី ចាស់ក្បាលប៉ុនអ្ហែងហើយនៅខ្លាចខ្មោចទៀតអ្ហា ធ្វើប្រុសមិនត្រូវកំសាកនោះទេ! ហើយម៉្យាងទៀតអ្ហា ក្នុងលោកនេះវា គ្មានខ្មោចផង ” លឺសម្តីនេះខ្ញុំក៏ខិតកាន់តែជិតទៅរកគាត់ “ អញ្ចឹងពូអត់ខ្លាចខ្មោចទេអ្ហ៎?” “អញបន់ឱ្យតែវាលងផង តែវា គ្មានអាខ្មោចសំគីសណាវាចេញមុខមកលងអញសោះ ។ អញធ្លាប់នៅវត្ត អញដឹង គេថានៅចេតិយពេលយប់មានខ្មោច ចេញលង គេខ្លាចមិនហ៊ានចេញពីកុដិផង តែអញធ្លាប់ទៅ អង្គុយចាំទៀតមិនមានអាអម្បែងក្បាលណា អើតកចេញមុខមក សោះ...” “ ក្លាហានម្លឹងផងពូខ្ញុំ! ” “ ខ្មោចណា វាកើតពីអារម្មណ៍យើងទេ ព្រោះតែការស្រម៉ៃថាខ្លាចនោះឯងទើបវាលេចចេញជារូបភាពផ្សេងៗបែបនឹងមក ដែលយើងសន្មតវាថាជាខ្មោចព្រាយអសុរកាយនោះ បើកាលណាយើងមិនគិត យើងក៏មិនខ្លាចដែរ” ខ្ញុំអង្គុយស្តាប់ពាក្យគាត់ទាំងច្រហរមាត់ធ្លុង ខ្ញុំតែងតែគិតពីភាពក្អេងក្អាងរបស់គាត់នេះថា តើបើជួបមែន គាត់នឹងធ្វើមុខយ៉ាងម៉េចទៅ? ខ្ញុំដកដង្ហើមចូលមួយហើយបញ្ចោញភាពតានតឹងទាំងប៉ុន្មានចេញមក ហើយ ងាកទៅមើល ភាពងងឹតនៃអំណាចអន្ធិកាខាងក្រៅកញ្ចក់ឡាន ។ អ្វីៗស្ថិតនៅក្នុងភាពស្ងាត់ស្ងៀមមួយ ស្របក់ធំ សម្លេងក្អាត់ សម្លេងចង្រិតដែលយំលាន់រំពងពេញវាលស្រែ បានចូលខ្លួនមកជំនួសការសន្ទនា រវាងខ្ញុំនឹងពូរបស់ខ្ញុំ ដែលអម្បាញ់មិញនៅវ៉ែនៅ ឡើយ ។ ធ្មេចបើកៗ យើងបានបើកហួសមកដល់ វត្តមួយ ដែលល្បីខ្លាំងមែនទែនខាងខ្មោចលង ខ្ញុំលួចលេបទឹកមាត់ក្អឹក ហើយខិតចូលកាន់តែជិតពូខ្ញុំ ។ ឃើញបែប នេះពូរបស់ខ្ញុំក៏លួចសើច តែទំនងជាមិនចង់អោយខ្ញុំឃើញទើបគាត់ងាកមុខទៅ ម្ខាងទៅ ។ ស្រាប់តែពេល នោះ ........ ងឺត....ងឺត....!!!!សូរជាន់ហ្វ្រាំងរបស់ពូខ្ញុំបានលាន់ឡើងយ៉ាងខ្លាំង ។ ខ្ញុំបោកក្បាលមួយទំហឹង ទៅនឹងកញ្ចក់ឡាន ពកហើមមួយដំធំក្រហមរលោង ។ ខ្ញុំសួរគាត់ទាំងស៊ើងមម៉ើង “ ម៉េចពូបើកឡានអ៊ីចឹង? ប៊ីសបែកក្បាលខ្ញុំហើយនេះ....អ៊ូយ!” “ មិនដឹងជាគោអាណាគេទេ មិនចាប់ចូលក្រោលឱ្យរត់ពេញតែផ្លូវ គេកំពុងបើកបរ ” “គោ?”ខ្ញុំលាន់មាត់ឡើង ពូខ្ញុំនៅតែរអ៊ូរហឹមៗ រួចក៏បន្តដំណើរទៅមុខទៀត ។ ម្តងនេះខ្ញុំមាន អារម្មណ៍រឹតតែមិនស្រួល ឡើង ខ្ញុំចេះតែនឹកឃើញពីអ្វីដែលយាយតាខ្ញុំបាននិទានប្រាប់ តែខ្ញុំមិនបាននិយាយ អ្វីទៅកាន់ពូរបស់ខ្ញុំឡើយ ។ ខ្ញុំហាក់ខំបិទភ្នែកដើម្បីឱ្យគេងលក់ តែមិនងងុយសោះ វាដូចជាមានអ្វីមក ទាញភ្នែកខ្ញុំមិនឱ្យបិទទាល់តែសោះ ។ ខ្ញុំលួចដកដង្ហើមធំ បួនដប់ដង រំសាយចោលទៅតាមសូរខ្យល់ ដែលកំពុងតែថ្ងួចថ្ងូរខាងក្រៅឡាន ។ ខ្ញុំងាកទៅរកពូខ្ញុំក្រែងគាត់ងងុយ នឹង អាលខ្ញុំដូរដៃចង្កូតម្តង ពេល ត្រឡប់ភ្នែកមកវិញខ្ញុំក៏បានប្រទះឃើញអ្វីមួយសស្កុះមួយដុំនៅខាងមុខ ។ ខ្ញុំឈ្លីភ្នែកពីរទៅបីដងហើយមើល ទៅយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ក៏ឃើញក្រុមមនុស្សមានចាស់មានក្មេង៧-៨នាក់ អង្គុយត្រៀបត្រាឯចិញ្ចើមថ្នល់ ហើយមាននារីម្នាក់កំពុងតែបោយដៃហៅឡានរបស់ពូខ្ញុំឱ្យឈប់ ។ ខ្ញុំយកដៃកេះពូរបស់ខ្ញុំឱ្យមើលទៅពួកគេ ក្រែងគាត់ មិនឃើញ ពេលនោះពូខ្ញុំក៏បានឈប់ឡានង៉ក់ ក្បែរអ្នកទាំងនោះ ។ យើងបានចុះទៅសួរពួកគេ ទាំងនោះថា តើហេតុអ្វីបាន ជាយប់ថ្មើរនេះហើយ មកអង្គុយចាំឡានបែបនេះទៅវិញ ? នារីនោះបានតបថា ពួកគេទើបតែមកពីបុណ្យ តែត្រូវឡានខូច ទើបគេយកឡានទៅជួសជុលបាត់ទៅ បន្សល់ឱ្យពួកគេត្រូវរង់ចាំ តាំងតែម៉ោង៧ល្ងាចម៉្លេះ ។ ពូខ្ញុំសួរនារីនោះពីផ្ទះសម្បែង របស់ពួកគេ លុះដឹងថាស្របផ្លូវជាមួយគ្នាហើយ ពូខ្ញុំក៏ហៅអ្នកទាំងនោះឡើងជិះលើឡាន ។ ពេលនោះខ្ញុំហាក់ដូចជាចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំងព្រោះថា ពេលដែលនារីម្នាក់នោះឡើងលើឡាន ខ្ញុំរាប់ម្រាមដៃនាងបានតែប្រាំបួនគត់ ។ អារម្មណ៍ភ័យមួយ បានកើតឡើងភ្លាម តែវាមិនមែនភ័យស្លន់ស្លោនោះទេ ព្រោះមានគំនិតមួយទៀតបានផុសថ្កោលចំពោះ រូបខ្ញុំថា ប្រហែលនាងកំបុតម្រាមពីកំណើតទេដឹង? រួចខ្ញុំក៏ចូលឡានទៅ ។ អ្វីៗនៅតែវិលក្នុងខួរខ្ញុំ ខ្ញុំលួច មើលពួកគេនោះតាមកញ្ចក់ ដែលដាក់មើលពីខាងមុខ ស្រាប់តែមិនឃើញនរណាម្នាក់សោះ ខ្ញុំភ្ញាក់ព្រើតងាក យ៉ាងរហ័សទៅក្រោយក៏ឃើញនារីនោះ ញញឹមលាក់គំនួច ហើយធ្វើភ្នែកយ៉ាងស្រទន់តែបង្កប់ដោយភាព កាចសាហាវសម្លឹងមករកខ្ញុំ ។ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមជឿបន្តិចម្តងៗ ហើយថាវាដូចជាមានលក្ខណៈដែលអាចវិភាគថា ជាខ្មោចបាន ខ្ញុំចាប់ផ្តើមបែកញើសជោកខ្លួន ពូខ្ញុំសួរថាខ្ញុំកើតអីដែររឺទេ? ខ្ញុំមិនឆ្លើយអ្វីបានត្រឹមតែក្រវី ក្បាលប៉ុណ្ណោះ ។ អ្វីដែលខ្ញុំសម្គាល់បានទៀតនោះគឺថាចាប់ពីពេលដែលពួកគេឡើងលើឡានមក ឡាននេះ ហាក់ដូចជាត្រជាក់ខុសពីធម្មតា ពេលខ្លះមានធុំក្លិនអសោចមកភាយៗទៀតផង ។ អារម្មណ៍ខ្ញុំវិលវល់រក គោលដៅគ្មាន បញ្ហាជាច្រើនជំពូកកំពុងហោះហើរពេញខួរក្បាលខ្ញុំ ។ វ៉ាស....ស្ទើរលោះព្រលឹង ដៃដ៏ត្រជាក់ស្រឹបបានវាយស្មាខ្ញុំមួយទំហឹង ខ្ញុំងាកទៅរកម្ចាស់ដៃនោះ ក៏ភ្ញាក់ក្រញាង ។ ពូខ្ញុំបន្ទោស “ ស្អីភ័យមើលតែត្រូវខ្មោចលងអញ្ចឹង! នេះទូរស័ព្ទគេតេមក ទទួលទៅ!” ខ្ញុំលើកដៃទៅទទួលទូរស័ព្ទ ដោយបាញ់កន្ទុយុភ្នែកទៅនារីម្នាក់នោះ ឃើញនាងសម្លឹងថ្លែមករក ខ្ញុំទាំងមុខមាំ ហាក់គំនុំតាំងពីរជ្ជកាល ណាមកអញ្ចឹង ។ ដៃខ្ញុំញ័រទទ្រើក កាន់ទូរស័ព្ទមិនជាប់ក៏ធ្លាក់ទៅក្រោមជើងខ្ញុំ ខ្ញុំក៏ ឱនក្បាលទៅរើស ទូរស័ព្ទប្រលោះជើងខ្ញុំនោះ ។ ផ៉ាំង......ដូចជាគេបាញ់ត្រូវក្បាលខ្ញុំ រូបភាពដ៏គួរអោយរន្ធត់មួយបានកើត ឡើងចំពោះភ្នែកទាំងគូរបស់ខ្ញុំ ។ ខ្ញុំសឹងតែមិនជឿសោះថានារីនឹងមនុស្សចាស់៧-៨នាក់នោះបានប្រែ រូបភាពជារបស់ ផ្សេងដ៏គួរអោយស្លុតបែបនេះ ។ នារីដែលដំបូងមើលទៅស្រស់ស្អាតនោះ បានប្រែរូបទៅ ជាយាយចាស់ដូចម៉ើមយ៉ិនស៊ិន ពាន់ឆ្នាំ សក់នាងវែងអន្លាយក្រាលគ្របស្មាទាំងគូ កែវភ្នែកដែលខ្មៅស្រិល បានប្រែជាក្រហមឆ្អាល លៀនចេញមកប៉ុនៗពង មាន់ ស្បែកមុខដែលរលួយហូរខ្ទុះរហាច មានដង្កូវវឹកៗ រោមស៊ីជាចំណីគួរឱ្យចង់ក្អួត ឯប៉ុន្មាននាក់ទៀតនោះមានខ្លះដាច់ក ខ្លះដាច់ពាក់កណ្តាលខ្លួន ខ្លះពរកូន យំរហឹម ខ្លះលៀនអណ្តាតក្រហមយ៉ាងវែងលិតដំបៅគ្នាទៅវិញទៅមកគួរអោយរអើម ក្រៃណា ។ បេះដូងខ្ញុំ លោតញាប់ខុសចង្វាក់ជាងជួបស្នេហ៍លើកដំបូងទៅទៀត ខ្ញុំងើបមុខឡើងទាំងស្លេកបបូរមាត់ ។ រោម គីង្គក់បាស់ច្រោងច្រាង ខ្ញុំញ័តមាត់ទទ្រើករកនិយាយអ្វីទៅកាន់ពូខ្ញុំមិនកើតសោះ បានត្រឹមតែដកដង្ហើមយ៉ាង ញាប់ផ្អែកក្បាលនឹងកៅអីឡាន ។ ភ្នែកខ្ញុំក្រឡាប់ចុះក្រឡាប់ឡើង ក៏ប្រទះនឹងវត្តមួយនៅខាងមុខ ខ្ញុំអរណាស់ក៏ប្រាប់ពូខ្ញុំបើក ឡានសំដៅចូលទៅ ។ ពូខ្ញុំប្រកែកញាញថាមិនចូលទេ ព្រោះយប់កាន់ តែជ្រៅណាស់ទៅហើយ ។ ខ្ញុំរកលេសថាខ្ញុំស្គាល់ មិត្តម្នាក់គេបួសនៅវត្តនេះចង់ចូលសួរសុខទុក្ខគេលេង ពូខ្ញុំមិនតបអ្វី រួចគាត់ក៏បើកឡានអែបក្លោងទ្វារវត្តនោះ ។ មិនទាន់ ស្អីផងខ្ញុំស្ទុះយ៉ាងលឿនរត់ចូលវត្តនោះ ហើយក៏បានចូលទៅក្រាបបង្គំព្រះសង្ឃរាជមួយអង្គនាម គង់ ហើយទូលទៅតាម ដំណើររឿងទាំងប៉ុន្មាន ។ ចប់ហើ់យ ព្រះសង្ឃរាជគង់អមទៅដោយភិក្ខុជាច្រើនអង្គទៀតក៏បាននិមន្តចេញមកដល់ក្រៅរបងវត្ត ពូខ្ញុំ ឃើញដូចនេះក៏ចេញពីក្នុងឡានមកហើយគំនាប់តាមសមគួរ រួចក៏សួរខ្ញុំថាមានរឿងអ្វី? ខ្ញុំមិនបានឆ្លើយអ្វីទាំង អស់ ខ្ញុំនៅឈរជាប់យ៉ាងស្អិតនឹងព្រះសង្ឃអង្គនោះ ដែលធ្វើឱ្យពូខ្ញុំឆ្ងល់រឹតតែខ្លាំង ។ ដោយមិនចង់ អោយពូខ្ញុំឆ្ងល់ច្រើន ព្រះអង្គគង់ក៏ឈោងដៃបេះស្លឹកអ្វីមិនដឹងទេ មកឈ្លីផ្លំៗ ហើយលាបភ្នែកទាំងគូ របស់ពូ ខ្ញុំហើយឱ្យមើលទៅក្នុងឡាននោះ ។ ពូខ្ញុំងាកមើលទៅក៏ឃើញទិដ្ឋភាពបែបនោះមែន គាត់សន្លប់ភីងផ្កាប់មុខ នឹងដីទៅ ខ្ញុំរួមនឹងភិក្ខុប៉ុន្មាននាក់ក៏គ្រាហ៍គាត់ ទៅដាក់នឹងកុដិរបស់ព្រះសង្ឃរាជគង់ទៅ ។ យើងបាន សុំព្រះអង្គស្នាក់នៅទីនោះមួយយប់ លោកក៏អនុញ្ញាត តែយប់នោះ ខ្ញុំគេងមិនលក់សោះ នឹកឃើញ ទិដ្ឋភាពកំបុតក្បាលនៅថ្មីៗពេញភ្នែកទាំងគូ ។ ព្រឹកឡើងព្រះអង្គក៏សូត្រសេកមន្តរំដោះ គ្រោះទាំងមនុស្ស ទាំងឡាន រួចហើយយើងក៏សុំលាតេជគុណត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ។ ចាប់ពីពេលនោះមកពូរបស់ខ្ញុំស្បថ លែង ហ៊ានអឿជាមួយខ្មោចទៀតហើយ បទពិសោធន៍យប់នេះធ្វើឱ្យគាត់ឈឺរហូតជ្រុះសក់ ហើយលក់ឡាន ចោលលែងរត់ឈ្នួលតទៅទៀតដែរ ព្រោះគាត់មិនចង់ធ្វើអ្នករត់ Taxi ឱ្យខ្មោចទេ ។ ចុះអ្នក វិញតើហ៊ានធ្វើអ្នករត់ Taxi ខ្មោចដែររឺទេ ?

ដោយយ៉ែម មករា

ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង

2011-03-15T06:03:00.003-07:00

ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង មានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំបាយ៉ង ភូមិពោធិរោង ឃុំព្រះបាទជាន់ជុំ ស្រុកគិរីវង្ស ខេត្តតាកែវ ហើយមានចម្ងាយប្រមាណ១២១គ.ម ពីភ្នំពេញ បើយើងធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ត្រូវប្រើរយៈពេលអស់៣ម៉ោង ១៥នាទីតាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់ស្រុកបាទី ស្រុកសំរោង ស្រុកដូនកែវ និងស្រុកទ្រាំង។ បើអ្នកធ្វើដំណើរចេញពីទីរួមខេត្តមានចម្ងាយ៤៣គ.ម នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃទីរួមខេត្ត តាកែវ។ ក្នុងនោះអ្នកដំណើរក៏អាចធ្វើដំណើរពីស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត ទៅកាន់ស្រុកគិរីវង្សខេត្ត តាកែវបានផងដែរ ដោយមានចម្ងាយប្រមាណ៤០គ.ម។ ប៉ុន្តែដោយសារផ្លូវគ្រួសក្រហម វាមាន លក្ខណៈ លំបាកបន្តិចដល់អ្នកដំណើរ ពិសេស អ្នកធ្វើដំណើរតាមទោចក្រក្រយានយន្ត។

ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ងកសាងនៅលើកំពូលភ្នំបាយ៉ង មានកម្ពស់១៣១ម និងមានជណ្តើរ៣ ចំនួន ៩០កាំ។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងនៅក្នុងសតវត្សទី៧ ពីឆ្នាំ៦១៥ ដល់៦៣៥ ដោយព្រះបាទភវរ័្មនទី២ ធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម ឥដ្ឋនិងថ្មស៊ីស្ត ថ្មស្រទាប់ ដែលមានបណ្តោយ១៣ម ទទឹង៩ម កម្ពស់១២ម។ បច្ចុប្បន្នប្រាសាទនេះត្រូវបានបាក់បែកខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង បំណែកទាំងឡាយត្រូវនៅរាយប៉ាយពេញដី កំពូលប្រាសាទបានធ្លាក់មកដី រីឯរបងធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀមត្រូវខូចខាតបាក់បែកអស់ដែរ។

ក្រៅពីប្រាសាទបាយ៉ង នៅលើភ្នំបាយ៉ងនៅមានប្រាសាទ៤ទៀត នៅក្បែរនោះគឺប្រាសាទ ព្រះគោ ប្រាសាទកាណាងខាងលិច ប្រាសាទកាណាងខាងកើត និងប្រាសាទកំពូលកាណង់ ដើម្បី ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ពីព្រោះនៅចំកណ្តាលប្រាសាទមានតំកល់នូវលិង្គព្រះឥសូរ។

ប្រាសាទបាយ៉ងគឺជារមណីដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលធ្វើឲ្យភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ទទួច ចង់ទៅទស្សនា ដើម្បីស្វែងយល់ពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងស្នាដៃដំណែលនៃបុព្វបុរសខ្មែរ យើង។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះ ផ្លូវទៅកាន់ភ្នំមានសភាពលំបាកដោយសារប្រព័ន្ធផ្លូវពីជំនាន់ចាស់ ដែលមាន លក្ខណៈបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវនោះត្រូវខូចខាត និងកប់បាត់ទៅក្នុងព្រៃក្រាស។

ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង

ប្រាសាទនាងសក់ក្រអូប(បើតាមអ្នកស្រុកហៅ)

ប្រាសាទសាងពីឥដ្ឋ ដែលបាក់បែកស្ទើរទាំងស្រុង

ប្រាសាទរាជកុមារ(បើតាមអ្នកស្រុកហៅ)

ប្រាសាទតាព្រហ្ម(ទន្លេបាទី)

2011-03-15T06:01:00.003-07:00

ប្រាសាទតាព្រហ្មមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិថ្នល់ទក្សិណ ឃុំក្រាំងធ្នុង ស្រុកបាទី មានចម្ងាយ ៣៥,៥គ.ម ពីភ្នំពេញ រួចបត់ស្តាំ២គ.មតាមផ្លូវលំ។ ប្រាសាទតាព្រហ្មកសាងឡើងនៅសតវត្សទី១២ ដើមសតវត្សទី១៣(១១៨១-១២០១) នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រះពុទ្ធ សាសនា និងព្រហ្មញ្ញសាសនា តាមរចនាបទបាយ័ន្ត ដែលមានបណ្តោយ៤២ម ទទឹង៣៦ម និងកម្ពស់ ១១ម។ បច្ចុប្បន្នតួប្រាសាទ ថែវ កំពែង គោបុរៈ គូទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទត្រូវទទួលរងនូវការខូតខាត យ៉ាងខ្លាំង។ ប្រាសាទនេះកសាងឡើងអំពីថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀម មានជញ្ជាំងខ័ណ្ឌជាបន្ទប់ៗ។ ផ្នែក ខាងក្រៅលម្អដោយចម្លាក់លៀន ដែលបង្ហាញពីទេពអប្សក្នុងរឿងទេវកថារបស់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ផ្នែកខាងក្នុងមាន៥បន្ទប់ ដែលមានព្រះពុទ្ធរូបក្នុងសតវត្សទី១៣ ពីរអង្គបែរមុខទៅទិសខាងកើត នៅពីមុខរូបគ្រុឌ។

ប្រាសាទតាព្រហ្ម

ប្រាង្គកណ្តាលនៃប្រាសាទតាព្រហ្ម

ព្រះពុទ្ធរូបសតវត្សទី១៣ នៅក្នុងប្រាង្គកណ្តាល

ចម្លាក់ទេពអប្សរានៅលើប្រាង្គកណ្តាល

ប្រាង្គនៅខាងស្តាំផ្លូវចូល

ផ្តែរប្រាសាទ

ចម្លាក់តាមផ្លូវចូលទៅកាន់ប្រាសាទ

គូទឹក

កំផែងប្រាសាទផ្នែកខាងក្រោយ ដែលធ្លាក់បាក់បែក

ប្រាសាទយាយពៅ

2011-03-15T05:59:00.001-07:00

ប្រាសាទយាយពៅមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណវត្តទន្លេបាទី ចំពីក្រោយព្រះវិហារ និងមាន ចម្ងាយ១០០ម ពីប្រាសាទតាព្រហ្ម។ ប្រាសាទយាយពោមានរាងជាការេបួនជ្រុង ៧មx៧ម បែរមុខទៅ ទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះកសាងអំពីថ្មភក់ក្នុងសតវត្សទី១២ផងដែរ។ ក្រៅពីប្រាសាទបុរាណនេះ គឺនៅមានវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាមួយ កសាងក្នុងឆ្នាំ១៥៧៦ ដែលគេតែងបានស្គាល់ថា វត្តទន្លេបាទី គឺជា កន្លែងសក្ការៈរបស់ពុទ្ធសាសនិកជនខ្មែររហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។ លើសពីនេះទៅទៀត គេសង្កេត ឃើញដំណាក់ចាស់ដែលនៅជាប់មាត់ទន្លេបាទី ដែលមានចម្ងាយ២០០ម ពីប្រាសាទ ហើយបច្ចុប្បន្ន នេះជាកន្លែងស្នាក់របស់ក្រុមហ៊ុន Bati Tourism Office ដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋាននេះ មានផ្ទៃដី៩.៣ហិកតា។ ទីនេះក៏មានបឹងធម្មជាតិបណ្តោយ៧០០០ម ទទឹង១០០០ម ទៅ១៥០០ម នៅរដូវវស្សាមានកម្ពស់ទឹកពី៣ម ទៅ៤ម និងនៅរដូវប្រាំងពី១មទៅ២.៥ម ផងដែរ។

ព្រះវិហារនិងប្រាសាទមើលពីចំហៀង

ប្រាសាទយាយពៅ និងព្រះវិហារ មើលពីក្រោយ

ទ្វារបញ្ឆោត ផ្តែរ និងហោជាង

ទ្វារចូលប្រាសាទមើលពីចំហៀង

ចម្លាក់ផ្តែរ នៃទ្វារចូលប្រាសាទ

សំណល់ផ្សេងៗនៃប្រាសាទ

ប្រាសាទភ្នំជីសូរ

2011-03-15T05:56:00.001-07:00

ប្រាសាទភ្នំជីសូរមានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំជីសូរ ភូមិស្លា ឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ បើយើងធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ពីភ្នំពេញតាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់តាមស្រុកបាទី និងប្រាសាទនាងខ្មៅ មានចម្ងាយ៦២គ.ម ដោយត្រូវប្រើរយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង រួចបត់ចូលតាមផ្លូវលំមួយមានចម្ងាយ ៥គ.មពីផ្លូវជាតិ តែបើធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្ត មានចម្ងាយ២៧គ.ម ។

គេអាចមើលឃើញភ្នំជីសូរតាំងពីច្រកចូលទៅភ្នំតាម៉ៅ នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ២ ឆ្ពោះទៅទិស ខាងត្បូង ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរត្រូវបន្តដំណើរប្រមាណ២៥គ.ម ទើបទៅដល់ទីនោះ។ នៅលើភ្នំជីសូរ មានប្រាសាទបុរាណមួយ ថ្វីត្បិតតែមានសភាពបាក់បែកភាគច្រើន ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈល្អផ្តាច់លើស ប្រាសាទនានានៃតំបន់នេះ។ ពីកំពូលភ្នំនេះ គេអាចគយគន់មើលទេសភាពវាលស្រែនៅក្នុងខេត្តតាកែវ ដ៏ល្អប្រណិតគ្រប់ទិសទី។

ប្រាសាទភ្នំជីសូរបានស្ថាបនាលើខ្នងភ្នំមួយមានកម្ពស់៣៨០ម នៅដើមសតវត្សទី១១ (១០០២-១០៥០) ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ័្មនទី១ សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះ សាងសង់ អំពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនីតមានបណ្តោយ៦០ម ទទឹង៥០ម និងមានថែវ២ជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ថែវទី២ មានទំហំ តូចជាងថែវទីមួយ និងនៅចំកណ្តាលមានទីសក្ការៈមួយដែលសំខាន់ហើយមានទ្វារឆ្លាស់ពីរ ខាងក្នុង មានបដិមាករមួយធ្វើអំពីឈើ។ ដោយឡែក គេប្រទះឃើញក្បាច់ចម្លាក់យ៉ាងល្អប្រណិតនៅផ្តែរ និង សសរពេជ្រ។

គេនិយមឡើងភ្នំជីសូរ តាមជណ្តើរថ្មខាងលិច ដែលមានចំនួន៣៩០កាំ ហើយចុះតាមជណ្តើរ ខាងត្បូងដែលមានចំនួន៤០៨កាំ។ នៅចំពីមុខប្រាសាទមានក្លោងទ្វារ និងមានជណ្តើរមួយទៀត សាងសង់តាំងពីសម័យកសាងប្រាសាទ ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រាសាទសែនឆ្មស់ និងប្រាសាទសែនភូវាំង និងទន្លេអុំ ដែលជាបឹងដ៏ពិសិដ្ឋកាលពីអតីតកាល សម្រាប់ធ្វើពិធីងូតទឹកលាងបាបតាមលទ្ធិព្រហ្មញ្ញ សាសនា។ ក្រៅពីនេះនៅមានប្រាសាទជាច្រើនទៀត ដែលស្ថាបនាតាមសម័យកាលខុសៗគ្នា នៅលើ ទីលានថ្មមួយដ៏ធំទូលាយ បែរមុខទៅទិសខាងកើត និងពាយ័ព្យមានបណ្តោយប្រវែង១០០ម និងទទឹង ៨០ម។ ប៉ុន្តែអ្វីគួរឲ្យសោកស្តាយគឺមួយផ្នែកធំនៃប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានខូចខាត។

នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រាសាទ មានព្រះវិហារពុទ្ធសាសនាសង់ថ្មីមួយ និងនៅខាងក្រោយ មានសាលាធម្មសភាមួយខ្នងដែលមានកុដិព្រះសង្ឃ និងមានទីសក្ការៈតូចមួយទៀត ហើយមានអាង ទឹកចំណាស់មួយធ្វើពីបេតុងជាថ្នាក់ៗ។

ភ្នំជីសូរជារមណីដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខេត្តតាកែវ។ មណ្ឌលនេះបាននឹងកំពុងឆ្លុះ បញ្ចាំងនូវប្រាសាទបុរាណដែលជាកេរ្ត៍ដំណែលវប្បធម៌អរិយធម៌បេតិកភ័ណ្ឌជាតិខ្មែរ គួបផ្សំនឹង ទស្សនីយភាពធម្មជាតិ និងសមិទ្ធិផលសង្គមផ្សេងៗទៀត ក្នុងនោះមានជាអាទិ៍គឺវត្តភ្នំជីសូរ។ ក្រៅពី នេះគេឃើញមានរូងវិមានច័ន្ទស្ថិតនៅប្រមាណ១៥០ម ពីខាងត្បូងប្រាសាទភ្នំជីសូរ។ រូងភ្នំធម្មជាតិនេះ មានតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ។ វាជាទីស្ងាត់សម្រាប់ពួកសមណៈព្រាហ្មណ៍តាំងសមាធិ ឬ សម្រាប់ធ្វើធុតុង្គដើចង្ក្រមភាវនាធម៌។ កាលពីសម័យសង្គ្រាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧០ មានការទម្លាក់គ្រាប់បែក យ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលឲ្យរូងនេះបិទជិតដោយដុំថ្មធំៗ មិនអាចចេញចូលទៀតបានឡើយ។

ក្រៅពីប្រាសាទ គេឃើញមានវត្តភ្នំជីសូរបានកសាងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩១៧ ដែលមាន ចៅអធិការវត្តគ្រប់គ្រងតាំងពីដើមរៀងមកមានចំនួន៥អង្គ។ វត្តនេះត្រូវបានបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរក្នុង សង្គ្រាម ឆ្នាំ១៩៧០ ហើយចាប់ផ្តើមកសាងជាថ្មីក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ តរៀងមក។

ស្រះបុរាណ

ប្រាង្គទាំងឡាយនៃប្រាសាទភ្នំជីសូរ ថតពីលើកុដិ

ប្រាង្គក្នុងថែវទី១ មើលពីក្រោយ

ប្រាង្គមើលចំពីមុខ

ផ្តែរ

ប្រាង្គនៅក្នុងថែវទី១

សិលាចារឹកភ្នំជីសូរ

ទ្វារបញ្ឆោដែលប្រកបដោយក្បាច់ចម្លាក់ដ៏ល្អឯក

ប្រាង្គកសាងពីឥដ្ឋ និងថ្មភក់

ទម្រទោនី(យោនីនាងឧមា)

ព្រះវិហារវត្តភ្នំជីសូរ

ប្រាសាទជប់ពល

2011-03-15T05:54:00.001-07:00

ប្រាសាទជប់ពលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងវត្តបារាយណ៍ ភូមិបារាយណ៍ ឃុំបារាយណ៍ ស្រុកដូន ដែវ ខេត្តតាកែវ ចម្ងាយ៣,៥គ.ម ភាគឥសាន្តនៃទីរួមខេត្តតាកែវ។ រមណីដ្ឋាននេះគឺជាបុរាណដ្ឋាន ដែលគួរជាទីចាប់អារម្មណ៍ ដែលមានប្រាសាទជប់ពល គូទឹក ទន្លេអុំ បារាយណ៍ជាដើម។

សព្វថ្ងៃនេះ នៅមានសល់ប្រាសាទបុរាណតូចមួយ ដែលមានរាងការ៉េបួនជ្រុង ដោយជ្រុង នីមួយៗមានប្រវែង៧ម កម្ពស់ប្រមាណ១៣ម ធ្វើអំពីឥដ្ឋ ដែលសព្វថ្ងៃនេះ គេឃើញមាននៅសល់តែ តួប្រាសាទប៉ែកខាងក្រោមប៉ុណ្ណោះ។ នៅជុំវិញប្រាសាទ មានគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញដែលមានទំហំ ១៣០មx១៥០ម ប្រកបដោយទឹកថ្លាឆ្វេង។ នៅក្នុងតំបន់នេះមានបុរាណដ្ឋានជាច្រើន ពិសេសប្រព័ន្ធ ធារាសាស្រ្តដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានគិតគូរដល់ការងារកសិកម្មជាចម្បង ក្នុងនោះមានស្រះស្រង់មួយ ទំហំ៧មx១០០ម ដែលអ្នកស្រុកនិយមហៅថាទន្លេអុំ។

ប្រាសាទជប់ពល

ប្រាសាទជប់ពលមើលពីចំហៀង

តួប្រាសាទដែលនៅសេសសល់

ទ្វារប្រាសាទ

ប្រាសាទនាងខ្មៅ

2011-03-15T05:52:00.001-07:00

ប្រាសាទនាងខ្មៅ ស្ថិតនៅក្នុងបរិវេនវត្តប្រាសាទនាងខ្មៅ នៅក្នុងឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ក្បែរផ្លូវ ជាតិលេខ២ មានចម្ងាយប្រមាណ៥២គ.ម ពីរាជធានីភ្នំពេញ និង២៧គ.មពីទីរួមខេត្តតាកែវ។

ប្រាសាទនេះស្ថាបនាឡើងអំពីថ្មភក់ និងឥដ្ឋតាមបែបរចនាបទកោះកេរ ជាស្នាព្រះហ្ថស្តរបស់ ព្រះបាទជ័យវរ័្មនទី៤ នៅក្នុងសតវត្សទី១០ (៩២១-៩៤១)នៃគ.ស សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលមានប្រាសាទ៣ នៅទន្ទឹមគ្នា។ ប៉ុន្តែនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះនៅសល់តែប្រាង្គប្រាសាទពីរប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រាង្គមួយទៀតត្រូវបាក់បែកខូចខាតអស់ ត្រូវគេសាងសង់ជំនួសថ្មីនូវចេតិយមួយវិញ (នេះជា ទម្លាប់មួយមិនល្អ ដែលបំបាត់ស្លាកស្នាមនៃប្រាសាទបុរាណចាស់ចោល ដោយសង់នូវសំណង់ថ្មី! ស៊ូបើទុកសំណល់ ប្រាសាទនៅរ៉ាត់រាយ ឬគរជាពំនូកនៅទីតាំងចាស់ប្រសើរ ជាជាង)។ ក្នុងនោះ ផងដែរនៅលើសរសរស្តម្ភនៃប្រាង្គទីមួយ នៃប្រាសាទនាងខ្មៅ ក៏មានបន្សល់នូវសិលាចារឹកដែលចារ ជាភាសាសំស្រ្កឹតចំនួន១០បន្ទាត់ផងដែរ។

ប្រាសាទនាងខ្មៅមើលពីចំហៀង

ប្រាង្គទី២នៃប្រាសាទនាងខ្មៅ

ប្រាង្គទី១នៃប្រាសាទនាងខ្មៅ

ផ្តែរប្រាសាទ

សិលាចារឹកប្រាសាទនាងខ្មៅ

ប្រាសាទភ្នំដា

2011-03-15T05:51:00.003-07:00

ប្រាសាទភ្នំដា មានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំដា ភូមិព្រែកតាផ ឃុំគោកធ្លក ស្រុកអង្គរបូរី ស្ថិតនៅ ខាងកើតទីរួមខេត្តតាកែវ ដែលជាភូមិសាស្រ្តលិចទឹក៦ខែ និងគោក៦ខែ មានចំងាយ១០២គ.ម ពីភ្នំពេញ និង២៤គ.ម ពីទីរួមខេត្តតាកែវ។ យើងត្រូវធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកព្រែកជីកភ្នំដា ដែលកសាង ឡើងដោយប្រជាជនចំនួន២៤៩៥៤នាក់ នៅកំឡុងឆ្នាំ១៩៨៦ ដល់១៩៨៩។ ព្រែកជីកនេះមាន បណ្តោយ ១៩៥៤៤ម បាតលើ៣០ម បាតក្រោម១០ម និងជម្រៅ៤ម។ តាមការធ្វើដំណើរតាមទូក រឺកាណូតលឿន អ្នកទេសចរនឹងបានទស្សនានូវសកម្មភាពប្រជាជនរស់នៅតំបន់នោះ ដែលកំពុង ប្រកបរបរនានាដូចជានេសាទ រកក្តាម ធ្វើស្រែចម្ការជាដើម នៅតាមដងព្រែកជីកដ៏វែងនេះ។

ប្រាសាទភ្នំដាកសាងនៅលើកូនភ្នំតូចមួយនាកំឡុងសតវត្សទី៦ ប្រហែលដោយព្រះមហាក្សត្រ ដែលគ្រងរាជនៅចុងសម័យនគរភ្នំ ព្រះនាមរុទ្រវរ្ម័ន នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក មីប្រីណូ ប្រវត្តិ វិទូជនជាតិបារាំង។ ប្រាសាទភ្នំនេះធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀម ឥដ្ឋ និងថ្មភក់ ដោយពុំមានកំផែងព័ទ្ធជុំវិញ នោះទេ ហើយបែរមុខឆ្ពោះទៅទិសខាងជើង។ កំពូលប្រាសាទត្រូវបាក់បែកមួយផ្នែកធំ វ័ន្តដែលរចនា ឡើងជារឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ ក៏បាក់បែកជាពីរផ្នែក ហើយមួយទៀតបង្ហាញពីព្រះវិស្ណុកំពុងផ្ទំ។ ប្រាសាទនេះមានរាងការ៉េ ទំហំ១២មx១២ម កម្ពស់១៨ម មានទ្វារ៤ ដែលក្នុងនោះមាន ទ្វារបញ្ឆោតបី និងទ្វារពិតមួយ បែរមុខទៅទិសខាងជើងសម្តៅរាជធានី នគរគោកធ្លក។

នៅតាមចង្កេះភ្នំ មានរូងសិប្បនិមិត្តចំនួន៥ ដែលបង្ហាញពីរចនាភ្នំដា កសាងឡើងមានលក្ខណៈ ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាទៅនឹងរចនាបទនៅប្រទេសឥណ្ឌា។ នៅក្នុងរូងភ្នំនោះមានលិង្គ និងយោនី ដែល ជាទីសក្ការៈសម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ដោយឡែក រូងមួយត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជា ឈាបនដ្ឋានក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់១៩៧៩។

នៅប៉ែកនិរតីនៃប្រាសាទភ្នំដាចម្ងាយប្រមាណ៣០០ម មានប្រាសាទមួយទៀត ដែលស្ថាបនា ពីថ្មពពុះពីរជាន់ បែរមុខទៅរកទិសខាងជើង ហើយមានទ្វារពីរ និងបង្អួច៥ តាមរចនាបទបែបឥណ្ឌា ដែលមានឈ្មោះថា អាស្រមមហាឥសី។ ប្រាសាទនេះកសាងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទភវរ័្មនទី១ នៅសម័យ ចេនឡា នាចុងសតវត្សទី៦។ ប្រាសាទនេះមានទំហំ៥,៥មx៥,៥ម និងមានកម្ពស់៧ម។

ព្រែកជីកភ្នំដា

ភ្នំដា

រូងលើភ្នំដា

ទម្រយោនី នៅក្នុងរូងភ្នំ

រូងដែលគេយកធ្វើឈាបនដ្ឋាន

ប្រាសាទភ្នំដា មើលពីចំហៀង

ប្រាសាទភ្នំដា មើលចំពីមុខ

សរសរពេជ្រដែលឆ្លាក់រូបព្រះឥសូរ

សំណល់ទ្រោនីនៅក្នុងប្រាសាទ

ទ្វារបញ្ឆោតទិសខាងលិច

ចម្លាក់ជារូបនាគរាជ

ប្រាសាទអាស្រមមហាឥសី

បង្អួចប្រាសាទ

ប្រាសាទភ្នំទទុង

2011-03-10T03:57:00.001-08:00

ប្រាសាទភ្នំទទុងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងល្អាងភ្នំទទុង ឃុំទូកមាសខាងលិច ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត។ អ្នកដំណើរអាចធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅខេត្តកែប តាមស្រុកបន្ទាយមាស រួចបត់ស្តាំដៃ តាមផ្លូវរោងចក្រស៊ីម៉ងត៍ខេស៊ីម៉េន ខេត្តកំពត ចម្ងាយប្រហែល៦គ.មពីផ្លូវជាតិ។ លុះមកដល់ភ្នំហើយ យើងគ្រាន់តែបន្តរដំណើរឡើងទៅកាន់រូងភ្នំ តាមកាំជណ្តើរដែលទើបតែសាងសង់ហើយប្រមាណ ជាង៣២០កាំប៉ុណ្ណោះ នោះនឹងអាចមកដល់ប្រាសាទដ៏ពិសិដ្ឋនេះបាន។ តាមរយៈសំណង់ និងផ្តែរ ប្រាសាទ ប្រាសាទភ្នំទទុងទំនងជាសាងសង់នៅក្នុងកំឡុងសតវត្សទី៦ ដើមសតវត្សទី៧នៃគ.ស ដូចជាប្រាសាទភ្នំខ្យង និងប្រាសាទភ្នំឈ្ងោកផងដែរ។ លក្ខណៈពិសេសមួយដែលគួរឲ្យយើងចាប់ អារម្មណ៍នោះ គឺប្រាសាទនេះកសាងអំពីឥដ្ឋ និងថ្មបាយក្រៀមនៅក្នុងរូងភ្នំ។ វាគួរអស្ចារ្យណាស់ សម្រាប់ខ្ញុំ ព្រោះនេះជាលើកទីមួយហើយដែលខ្ញុំបានឃើញប្រាសាទកសាងអំពីឥដ្ឋ លាយនឹងថ្មបាយ ក្រៀម ប៉ុន្តែអ្វីដែលពិបាកគឺធ្វើឲ្យខ្ញុំពិបាកសន្និដ្ឋានអំពីអាយុកាលរបស់ប្រាសាទនេះទៅវិញ។ ទោះជា យ៉ាងនេះក្តី តាមទ្រង់ទ្រាយប្រាសាទនិងរចនាបទនៃផ្តែរ ប្រាសាទភ្នំទទុងនេះមិនអាចគេចផុតពី អន្តរកាលរវាងសម័យនគរភ្នំ និងចេនឡាបានឡើយ។ នេះជាហេតុធ្វើឲ្យខ្ញុំសន្និដ្ឋានបានថាវាទំនង ជាសាងសង់នៅក្នុងសតវត្សទី៦ ទៅទី៧នៃគ.ស។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំឈឺចាប់ និងតក់ស្លុតនៅក្នុងចិត្ត ជាខ្លាំងគឺប្រាសាទនេះកំពុងតែត្រូវទទួលរងនូវការបំផ្លេចបំផ្លាញ...។ ខ្ញុំបានលឺមកថា...កាលដើមឡើយ ពុទ្ធបរិស័ទបានសាងសង់នូវព្រះពុទ្ធរូបនៅក្បែរប្រាសាទនេះ ហើយប្រាសាទបុរាណនេះទៀតសោត ក៏នៅមានសោភ័ណ្ឌភាពស្រស់ស្អាតពុំទាន់ទ្រុឌទ្រោមឡើយ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនផលិត ស៊ីម៉ង់ត៍បានដាក់បន្ទុះភ្នំយកថ្មនៅលើបរិវេនប្រាសាទនេះ ធ្វើឲ្យថ្មធ្លាក់ខូចខាតលើព្រះពុទ្ធរូប បាក់ខ្ទេច ខ្ទី និងធ្វើឲ្យប្រាសាទខូចខាតជាដំណំ។ តាមរយៈបញ្ហាមួយនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏សងជម្ងឺចិត្តដោយ សាង ព្រះពុទ្ធរូប២អង្គជំនួសនៅក្នុងរោងខាងក្រោមភ្នំវិញ...ប៉ុន្តែប្រាសាទបុរាណរបស់ខ្មែរយើងនេះវិញ គឺ ចំណេញតែការបាក់បែក និងឈានទៅរកការវិនាសនៅពេលអនាគតមិនខាន បើយើងទាំងអស់គ្នា មិនអើពើ ខិតខំថែររក្សាប្រាសាទបុរាណដែលជាស្នាដៃរបស់បុព្វបុរសខ្មែរនេះទេ។ នេះហើយជាមូល ហេតុដែលសព្វថ្ងៃនេះ ប្រាសាទភ្នំទទុងត្រូវបានគេយកឈើមកទប់ច្រូងច្រាងដើម្បីការពារថ្មធ្លាក់ និងភាពអន្តរាយ។ (តែទោះជាខំទប់យ៉ាងណា បើនៅតែមានគេបន្ទុះភ្នំយកថ្មធ្វើស៊ីម៉ង់ កុំសង្ឃឹមថា អាចនៅស្ថិតស្ថេរបានយូរនោះឡើយ)។ ក្នុងនាមខ្ញុំបាទជាតំណាងកុលបុត្រខ្មែរគ្រប់រូប សូមសំណូមពរ ដល់ក្រុមហ៊ុនមេត្តាជួយសម្រួលដល់បញ្ហានេះផង! សូមក្រសួងវប្បធម៌មេត្តាជួយធ្វើអន្តរាគមន៍អំពី បញ្ហានេះ! សូមមេត្តាជួយថែររក្សាប្រាសាទបុរាណមួយនេះ ដែលកំពុងតែស្រែកដង្ហោយហៅ ឲ្យកូនខ្មែរគ្រប់រូបជួយទំនុកបំរុងថែររក្សារហូតអស់កល្បនៃជីវិត...។)

ផ្លូវចូលទៅកាន់ប្រាសាទ

ប្រាសាទភ្នំទទុង

កំពូលប្រាសាទដែលបាក់បែក និងថ្មដុះពីលើ

ជញ្ជាំងប្រាសាទធ្វើពីថ្មបាយក្រៀម និងឥដ្ឋ

ចម្លាក់នៅលើផ្តែរប្រាសាទ ដែលជ្រុះធ្លាក់ចេញពីប្រាសាទ

ទេសភាពលើភ្នំទទុង

ប្រាសាទវត្តប្រាសាទ

2011-03-10T03:56:00.003-08:00

ប្រាសាទវត្តប្រាសាទមានទីតាំងនៅក្នុងវត្តប្រាសាទ ឃុំតានី ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត។ តាមពិតទៅ ប្រាសាទវត្តប្រាសាទប្រាកដជាមានឈ្មោះផ្ទាល់របស់ខ្លួនកាលពីសម័យដែលបានសាង សង់ តែដោយសារពុំមានអត្ថបទសិលាចារឹក រឺស្លាកស្នាមព្រេងនិទានផ្សេងៗបន្សល់ទុក ធ្វើឲ្យគេពុំ បានដឹងពីឈ្មោះពិតនៃប្រាសាទនេះទេ គេក៏ដាក់ឈ្មោះតាមវត្តប្រាសាទទៅថា ប្រាសាទវត្តប្រាសាទ។ ចំណែកឯវត្តប្រាសាទនេះទៀតសោតក៏ដាក់ឈ្មោះទៅតាមអ្វីដែលមានជាក់ស្តែង ដោយសារមាន ប្រាសាទបុរាណមួយនៅក្នុងបរិវេនវត្តនេះ គេក៏ដាក់ឈ្មោះថាវត្តប្រាសាទទៅ។ សរុបទៅឈ្មោះវត្ត ដាក់តាមប្រាសាទ ហើយឈ្មោះប្រាសាទដាក់តាមឈ្មោះតាមវត្តទៅវិញ។ ប្រាសាទវត្តប្រាសាទ កសាងឡើងអំពីថ្មបាយក្រៀម ហើយមានការបាក់បែកច្រើនអន្លើរ ដោយបន្សល់ទុកតែជញ្ជាំង ប្រាសាទ និងខ្លោងទ្វារចូលដែលលុបកប់ខ្លះនៅក្នុងដី និងមានដើមឈើធំដុះចេញពីក្នុងប្រាសាទ។ ដំបូល និងកំពូលនៃប្រាសាទត្រូវធ្លាក់បាក់បែកខ្ទេចខ្ទីអស់ ចំណែកឯផ្តែរប្រាសាទក៏ពុំឃើញមាន បន្សល់ទុក (រឺក៏គេយកទៅរក្សាទុកបាត់ទៅហើយ) នេះជាការលំបាកដល់ខ្ញុំបាទនៅក្នុងការសន្និដ្ឋាន ពីសម័យកាលនៅក្នុងការសាងសង់ប្រាសាទនេះ ចំណែកឯក្រសួងវប្បធម៌ទៀតសោត ក៏ពុំបានដាក់ បង្ហាញពីអាយុកាល និងរចនាបទនៅក្នុងការសាងសង់តាមរយៈបង្គោលស្តម្ភបង្ហាញទីតាំងទៅទៀត។

ប្រាសាទវត្តប្រាសាទមើលចំពីមុខ

ទ្វារចូលប្រាសាទ

ដើមឈើដុះចេញពីក្នុងប្រាសាទ

ប្រាសាទវត្តប្រាសាទមើលពីចំហៀង

ប្រាសាទភ្នំខ្យង

2011-03-10T03:55:00.003-08:00

ប្រាសាទភ្នំខ្យងមានទីតាំងស្ថិតនៅលើភ្នំខ្យង ក្នុងស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត។ ដើម្បីទៅកាន់ ប្រាសាទនេះជាបឋមគេត្រូវទើ្បងដល់ពាក់កណ្តាលចង្កេះភ្នំខ្យងជាមុនសិន ហើយប្រើជណ្តើរឈើមួយ ដើម្បីចុះរូងភ្នំដែលមានប្រាសាទនៅទីនោះ។ ក៏ប៉ុន្តែ មុននឹងមកដល់ទីតាំងនៃប្រាសាទ គេត្រូវឆ្លង កាត់រូងភ្នំទី២ ជាមុនសិន ដែលស្ថិតក្នុងជម្រៅប្រមាណជាង៦ម៉ែត្រ ព្រមទាំងឆ្លងកាត់មាត់ច្រកមួយតូច មានជណ្តើរឥដ្ធជាថ្នាក់ៗ។ ប្រាសាទភ្នំខ្យងសាងសង់នៅក្នុងកំឡុងសតវត្សរ៏ទី៦ ដើមសតវត្សរ៏ទី៧ នៃគ្រិស្តសរាជ ពោលគឺស្ថិតក្នុងអន្តរកាលមួយរវាងសម័យវប្បធម៌នគរភ្នំ និងចេនឡា ។ ប្រាសាទនេះ ធ្វើពីឥដ្ធ មានរាងជា៤ជ្រុងស្មើ (៤មx៤ម) ហើយគ្មានផ្តែរតុបតែងដូច ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោកទេ ។ ដោយបែរមុខទៅទិសខាងលិច បូជនីយដ្ធាននេះមានលក្ខណះស្រដៀងទៅនឹងប្រាសាទអាស្រមមហា ឬសីនៅភ្នំដានៃខេត្តតាកែវ និងអាស្រមមហាឬសីនៅហាន់ជ័យនៃខេត្តកំពង់ចាម ។ រូបចម្លាក់
តែមួយគត់របស់ប្រាសាទគឺ សិវលិង្គធម្មជាតិមួយដុះចេញពីភ្នំ។ វត្តមានរបស់លិង្គថ្មធម្មជាតិនេះ តាមទស្សនះរបស់អ្នកស្រុកគឺធើ្វឲ្យប្រាសាទនេះកាន់តែមានភាពស័ក្តិសិទ្ធក្រៃលែង ។

ប្រាសាទភ្នំខ្យង, ជញ្ជាំងឥដ្ឋ និងលិង្គធម្មជាតិ

(រូបភាពពីវេបសាយ ស៊ីអ៊ីអិន)

ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក

2011-02-27T09:00:00.003-08:00

នៅក្នុងខេត្តកំពតមានភ្នំជាច្រើនដែលមានរូង ហើយរូងភ្នំទាំងនោះគឺជាមណ្ឌលនៃថ្មកំបោរធំៗ ដុះពីលើចុះក្រោម និងដុះពីក្រោមឡើងទៅលើរួមមានសំណង់បូជនីយដ្ឋាននៅទីនោះផងដែរ។ ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងរូងភ្នំទី១ នៃភ្នំឈ្ងោក ដែលស្ថិតនៅក្នុងឃុំត្រពាំងព្រីង ស្រុកកំពត ខេត្តកំពត មានចំងាយប្រមាណ១០គ.ម ពីក្រុងកែប។ ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោកកសាងឡើងអំពី ឥដ្ឋតាំងពីសតវត្សទី៦ ឬទី៧មកម៉្លេះ។ ប្រាសាទបុរាណនេះ គឺសង់ព័ទ្ធជុំវិញថ្មកំបោរដុះឡើងលើ និងចុះក្រោមមួយគូ ហើយថ្មកំបោរទាំងនោះគឺបង្កើតបានជារូបរាង្គលិង្គធម្មជាតិដ៏ល្អឥតខ្ចោះមួយ។ ក្នុងនោះដែរលិង្គថ្មដ៏ចម្លែកនេះ ដើមឡើយមានទ្រោនី(យោនី) ទ្រ ប៉ុនែ្តត្រូវបាក់បែកជាបីកំណាត់ រួចគេ ក៏យកទៅទុកចោល។ ថ្មីៗនេះវាត្រូវបានឆ្មាំនៅភូមិយកចំនែកយោនីទៅជួសជុល ហើយដាក់នៅ កន្លែងដើមវិញ ពោលគឺបានបញ្ចូលលិង្គឲ្យដូចសភាពដើមវិញ។ បើប្រៀបធៀបប្រាសាទភ្នំឈ្ងោកទៅ នឹងប្រាសាទអាស្រមមហាឬសីអាចអោយដឹងថាប្រាសាទនេះមានឥទ្ធិពលនូវ វប្បធម៌អង្គរបុរី ។ ការស្ថាបនាប្រាសាទនេះក្នុងរូងភ្នំ គឺជាបង្ហាញនូវទស្សនសំយោគនៃមនោគមវិជ្ជារវាងជំនឿខ្មែរក្នុង ភូមិភាគនេះ និងជំនឿបែបឥណ្ឌានិយម ។ ការពិតការបូជាភ្នំបានកើតឡើងមុន សម័យប្រវត្តិសាស្ត្រ មកម្លេះ ។ បើពិនិត្យអោយល្អិតល្អន់ទៅ បានឃើញថាប្រាសាទនេះមានតួប្រាង្គតែមួយគត់ ហើយ ត្រូវបានកសាងលើខឿនមួយផ្អិបជាប់នឹងជញ្ជាំងភ្នំដោយចែកចេញជាពីរផ្នែក ។ ផ្នែកខាង លើមានដំបូលមួយមានជំរាលបួន ដោយមានកំពូលជំទីតពីលើយ៉ាងសង្ហា ។ រីឯនៅខាងក្រោម គេសង្កេតឃើញមានក្បាច់ជាបន្ទាត់ផ្តេកឆ្នូតៗ។ ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោកប្រហែលស្ថិតនៅក្នុងរចនាបទ សម្បូណ៍ នាសម័យចេនឡា ដូចជាប្រាសាទនៅសម្បូណ៍ព្រៃគុកផងដែរ។

ភ្នំឈ្ងោក

ប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក

ទម្រយោនី និងលិង្គធម្មជាតិ

ថ្មដុះនៅក្នុងប្រាសាទ

ផ្លូវចុះមកប្រាសាទភ្នំឈ្ងោក

ប្រាសាទព្រៃបាសាក់

2011-02-26T07:02:00.000-08:00

ព្រៃបាសាក់ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងឃុំបាសាក់ ស្រុកស្វាយជ្រុំ ខេត្តស្វាយរៀង ផ្នែកខាង កើតឈាងខាងត្បូងទីរួមខេត្តស្វាយរៀង។ រមណីដ្ឋានព្រៃបាសាក់មានចំងាយប្រហែល៨គ.ម ពីទីរួមខេត្ត។ ព្រៃបាសាក់មានក្រឡាផ្ទៃ ៨៤ម^២ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅខាងជើង និងខាងកើត ទល់នឹងទន្លេវ៉ៃកូ ខាងលិច និង ខាងត្បូងទល់នឹងភូមិប្រជាជន។

រមណីដ្ឋានព្រៃបាសាក់បានស្រូបយកនូវភ្ងៀវទេសចរក្នុងខេត្តស្វាយរៀង ឲ្យមកទស្សនា និងកំសាន្តសប្បាយតាមបែបផែនប្រពៃណីខ្មែរផង ការកំសាន្តសប្បាយផង និងការសិក្សាពីវប្បធម៌ អរិយធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរនៅក្នុងទឹកដីខេត្តស្វាយរៀងនេះផង។

ព្រៃបាសាក់មានទីតាំងភូមិសាស្រ្តជាដីទួលមួយដែលមានតាំងពីសម័យបុព្វកាលដោយទីនោះ ក៏មានបន្សល់នូវប្រាសាទបុរាណមួយផងដែរ ដែលគេគ្រប់គ្នាតែងហៅថា ប្រាសាទព្រៃបាសាក់ ។ ប៉ុន្តែអ្វីគួរឲ្យសោកស្តាយ ប្រាសាទបុរាណនេះ ត្រូវបានបាក់បែកខ្ទេចខ្ទី នៅសល់តែឥដ្ឋប្រាសាទធ្លាក់រ៉ាត់រាយ និងគ្រោងជញ្ជាំងនៅសល់បន្តិចប៉ុណ្ណោះ។ តាមការសន្និដ្ឋាន របស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បះ ដែលបានឆ្លាក់លើផ្ទាំងថ្មចង្អុលទៅកាន់ប្រាសាទបានសន្មតថា ប្រាសាទព្រៃបាសាក់ស្ថិតនៅក្នុងរចនាបទបាខែង ដែលកសាងក្នុងកំឡុងឆ្នាំ៩១៥ ដល់៩២៥ នៃគ.ស។ ផ្ទុយទៅវិញតាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ ប្រាសាទនេះទំនងសាងសង់នៅក្នុងសម័យចេនឡា គឺពុំមែន ស្ថិតនៅក្នុងសម័យអង្គរនៃរចនាបទបាខែងនោះទេ ព្រោះថារចនាបទបាខែងគេសាងសង់ប្រាសាទ ពីថ្មភក់មានច្រើនជាន់ នៅលើខឿនខ្ពស់ ហើយគេនិយមសាងសង់ប្រាសាទនៅលើកំពូលភ្នំតែម្តង តួយ៉ាងដូចប្រាសាទភ្នំបាខែង ប្រាសាទភ្នំក្រោម រឺប្រាសាទភ្នំបូកជាដើម។ ដោយសារបច្ចុប្បន្ននេះ ពុំឃើញមានបន្សល់ទុកនូវផ្តែរប្រាសាទជាដើម ធ្វើឲ្យខ្ញុំបាទពិបាកនឹងសន្និដ្ឋានថាវាស្ថិតនៅក្នុង រចនាបទណាមួយនោះណាស់ គឺគ្រាន់តែដឹងថាវាស្ថិតនៅក្នុងសម័យចេនឡា អាចក្នុងរចនាបទ សម្បូណ៍ រឺព្រៃក្មេង រឺក៏អាចកំពង់ព្រះ។

(ក្នុងន័យនេះពុំមែនមានន័យថា ខ្ញុំបដិសេធនូវការសន្និដ្ឋានរបស់ក្រសួងនោះទេ តែគ្រាន់ទុកជាគតិ ពិចារណារកហេតុផលតទៅមុខទៀត ព្រោះចំណេះដឹងរបស់ខ្ញុំបាទនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។)

បច្ចុប្បន្ននេះ ដើម្បីទាក់ទាញនូវភ្ងៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិចាប់អារម្មណ៍ពីរមណីដ្ឋាននេះ មន្ទីរបានរៀបចំកសាងរូបបដិមាករសម្រាប់ភ្ញៀវមកទស្សនាបានធ្វើជាកន្លែងសក្ការៈបូជា នៅពេលមាន បុណ្យទាន រឺការកំសាន្តក្នុងតំបន់នោះ។ ក្រៅពីប្រាសាទបុរាណ និងបដិមាករទើបកែច្នៃ ព្រៃបាសាក់ គឺជាតំបន់ដែលសម្បូរទៅដោយព្រៃស៊ុបទ្រុបជាងគេនៅក្នុងខេត្តស្វាយរៀង។

ប្រាសាទព្រៃបាសាក់ដែលបាក់បែក

សំណល់វត្ថុនានារបស់ប្រាសាទ

ទិដ្ឋភាពនៅតំបន់ព្រៃបាសាក់

ទិដ្ឋភាពវាលស្រែជុំវិញតំបន់ព្រៃបាសាក់

ពុទ្ធបដិមាដែលទើបកសាង