Recenzje K.G

Umberto Eco - Cmentarz w Pradze

2012-01-02T08:30:00.000-08:00

    Trudno mi sobie wyobrazić lepsze fałszerstwo, mistyfikacje, niż ta opisana w książce „Cmentarz w Pradze”. Sfałszowane dokumenty i spreparowane dowody. Mistyfikacja, która stała się usprawiedliwieniem mordu, holocaustu i prześladowań Żydów. Tym fałszerstwem są Protokoły mędrców Syjonu, a książka Cmentarz w Pradze jest literacką wizją ich powstania.

    Akcja książki rozgrywa się w XIX-wiecznej Europie (Paryż, Sycylia, Turyn, Monachium). Główny bohater Simonini jest Włochem pochodzącym z Turynu (Piemont), choć jak sam mówi „Zrobiłem się Francuzem, ponieważ nie mogłem znieść tego, że jestem Włochem” Nienawidzi Żydów, kocha jedzenie, jest mistrzem mistyfikacji, żyje ciągle pod przebraniem. Fałszowanie dokumentów jest jego głównym źródłem utrzymania. „Piękną rzeczą jest stworzyć z niczego akt notarialny, sfabrykować list, który wydaje się prawdziwy, wymyślić kompromitujące zeznanie, zredagować dokument, który kogoś zgubi. Oto potęga sztuki … „ Od młodzieńczych lat trudni się fałszerstwem, pracuje jako szpieg, mąciwoda. Wykonuje zadania dla tajnych służb, jezuitów, masonów itd. Fabrykuje na zlecenie, obarczające winą dokumenty. Można powiedzieć, że staje się swoistym artystą rzeczywistości.
    Czy rzeczywistość, w której żyjemy jest prawdziwa? Czy nie została ona zmanipulowana przez fałszerzy, mąciwodów podobnych do Simoniniego?. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że wydarzenia oraz postacie (oprócz głównego bohatera i kilku drobnych postaci) w książce się znajdujące są autentyczne, choć wydać się to może nieprawdopodobne. Spotkamy się, więc z doktorem Freudem w paryskiej restauracji, będziemy śledzić poczynania Garibaldiego. Umberto Eco za sprawą książki „Cmentarz w Pradze” porwie nas w absolutnie niezwykłe miejsca. Opowie nam historie pełne intryg, które ciężko sobie wyobrazić. Na mnie książka zrobiła ogromne wrażenie. Interesująca fabuła, barwne postacie, świetne opisy wykwintnych potraw, którymi zajadają się bohaterowie. Wszystko to stanowi o świetnie napisanej książce, wartej przeczytania.

Fragment książki:
„Teraz, kiedy po latrach wracam do stron poświęconych cmentarzowi w Pradze, pojmuję, że ta moja przekonująca rekonstrukcja żydowskiego sprzysiężenia to owoc wstrętu, który w czasach mojego dzieciństwa i mojej młodości był czymś (jak to wyrazić?) nierealnym, wydumanym, echem katechizmu wbitego mi do głowy przez dziadka, a obecnie stał się czymś z krwi i kości.”

Ryszard Kapuściński - Wojna futbolowa

2011-12-22T11:29:00.000-08:00

W 1969 roku Honduras oraz Salwador, dwa kraje Ameryki Łacińskiej rywalizują z sobą o awans do Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Meksyku. W wyniku niefortunnych wydarzeń, zbiegów okoliczności oraz wcześniejszych niesnasek pomiędzy tymi dwoma krajami, dochodzi do konfliktu zbrojnego. W czasie stu godzin wojny futbolowej ginie ok. sześć tysięcy osób, wiele tysięcy zostaje rannych, kilkadziesiąt tysięcy traci dach nad głową. Czy możliwe jest, aby mecz piłki nożnej stał się zarzewiem wojny? Odpowiedź na to pytanie odnajdziecie w tej książce.

Tytułowy reportaż poświęcony wojnie futbolowej jest jednym z kilkunastu reportaży znajdujących się w książce Wojna futbolowa autorstwa Ryszarda Kapuścińskiego. W czasie konfliktu autor znajdował się w samym centrum wydarzeń. Opisywał wszystko, co zobaczył z pierwszej ręki. W reportażu nie zabrakło głębszego spojrzenia na konflikt pomiędzy Salwadorem, a Hondurasem. Kapuściński (z wykształcenia historyk) nie poprzestaje jedynie na relacjonowaniu wojny. Stara się również odnaleźć jej głębszą przyczynę. W tym wypadku mecz piłki nożnej stał się lontem wetkniętym w beczkę prochu.

Wojna futbolowa jest zbiorem reportaży z najrozmaitszych miejsc. Znaczna ich część poświęcona jest Afryce, która dla Kapuścińskiego przez wiele lat była domem i miejscem pracy. To właśnie w Afryce młody Kapuściński wypłynął na szerokie wody, gdzie później relacjonował i komentował najważniejsze wydarzenia z całego kontynentu.

Poza wcześniej wymienionym reportażem Kapuściński pisze o sytuacji w Nigerii w 1966 roku. W tym czasie kraj opanowany jest wojną domową. Dochodzi do masowego rozlewu krwi. „Więc mamy nieszczęście, mamy wojnę. Jest to niesprawiedliwa, brudna, chuligańska wojna, w której wszystkie metody są dozwolone, byle najszybciej powalić przeciwnika i zdobyć władzę[1]” pisze Kapuściński.

Wymienić wszystkie zebrane w Wojnie futbolowej reportaże nie sposób każdy z nich jest, jednak bardzo interesujący. Kapuściński zdołał przyzwyczaić swoich Czytelników do bardzo wysokiego poziomu swoich prac. Nie brakuje w nich jak wcześniej wspomniałem, szerszego spojrzenia na opisywane tematy. „Dobre i złe dziennikarstwo można odróżnić łatwo- w dobrym dziennikarstwie oprócz opisu wydarzenia znajdziemy również wytłumaczenie jego przyczyn. W złym dziennikarstwie istnieje sam opis, bez żadnych związków czy odniesień do kontekstu historycznego – relacja z nagiego wydarzenia, z której nie dowiadujemy się ani o jego przyczynach, ani o tym co je poprzedziło[2]” Jest to kolejna książka tego autora naprawdę godna polecenia. Znajdzie się pewnie kilku Czytelników, którzy zarzucą Kapuścińskiemu konfabulację i pewne przekłamania. Nie zapominajmy jednak, że wydarzenia opisywane przez autor są jego subiektywnymi odczuciami, do których ma pełne prawo i powinniśmy je uszanować. „Pamięć jest najbardziej zsubiektywizowanym elementem kultury[3]” Książkę Wojna futbolowa ,moim zdaniem, spokojnie zaliczam do tych książek, które warto przeczytać. Gorąco polecam!

[1] R. Kapuściński, Wojna futbolowa, Czytelnik, Warszawa 2008, s.131.

[2] R. Kapuściński, rwący nurt historii, zapiski o XX i XXI wieku, Znak, Kraków 2007 s.10

[3] Tamże, s. 16

Edgar Allan Poe - Wybór opowiadań

2011-12-08T11:12:00.000-08:00

Nowele Edgara Allana Poe, to jedne z najlepszych dzieł amerykańskiego „czarnego” romantyzmu. Teksty Poego spowite są mrokiem, mistycyzmem, strachem oraz niemal wszechobecną śmiercią. To jego pióro dało początek nowemu gatunkowi literackiemu – noweli kryminalnej, która stała się podwaliną dla późniejszych przygód Sherlocka Holmesa. Jednym z najlepszych utworów detektywistycznych Poego jest nowela Zabójstwo przy rue Morgue, znajdująca się w tym zbiorze.

Twórczość Edgara Allana Poe najczęściej kojarzona jest z literaturą grozy, mroczną i przepełnioną dreszczem emocji. Gotyckie nawiązania, ludzka tragedia oraz bogata psychologia postaci, są jednymi z najważniejszych cech jego twórczości. Wybór opowiadań Edgara Allana Poe wypełniony jest po same brzegi historiami mrocznymi, napawającymi grozą.

W zbiorze opowiadań odnajdziemy najlepsze teksty tego autora m.in. (Zabójstwo przy rue Morgue, W bezdni malströmu, Skradziony list) oraz mniej popularne utwory, nie ustępujące jednak miejsca bardziej znanym nowelom. Fascynacja mrocznymi zakamarkami ludzkiego umysłu oraz śmiercią sprawiają, że teksty te naprawdę napawają lękiem. Nowele zebrane w tym zbiorze można podzielić na trzy części. Pierwsza część, to utwory mające bardzo mroczny, wręcz gotycki charakter. Poruszają one m.in. kwestie ludzkiego umysłu, psychozy, mani prześladowczej, przedwczesnego pogrzebu. Druga część, to nowele kryminalne, w tym osławiony utwór Zabójstwo przy rue Morgue. Na trzecią część składają się utwory dotyczące życia po śmierci. Pośmiertna wizja zawarta jest w takich utworach jak Dialog Eirosa z Charmionem czy Rozmowa Monosa i Uny.

Utwory Poego należą do jednych z najbardziej rozpoznawalnych tekstów grozy na świecie. Krótkie historie zawarte w tym zbiorze, na pewno poruszą wyobraźnię nie jednego Czytelnika. Mroczne historie, ciekawe postacie, interesująca fabuła oraz intrygujące zagadki sprawią , że w trakcie lektury tej książki, przeniesiecie się do komnat mrocznego zamczyska, na paryskie ulice, czy w samo wnętrze piekielnego wiru malströmu.

Fragment książki:

„Czerwony Mór zbierał w całym kraju ponure żniwo. Nie było dotąd zarazy równie straszliwej, równie ohydnej. Zwiastowała ją krew- czerwień i groza krwi były jej znamieniem. Jednocześnie nadchodziły dotkliwe bóle, nagłe zawroty głowy, dalej obfite krwawienie z porów skóry i w końcu następowało śmiertelne zejście. Szkarłatne plamy na ciele, a zwłaszcza na twarzy ofiary, niczym klątwa możnowładcy, pozbawiały nieszczęśnika wsparcia i litości rodaków. Od zarażenia zaś do zgubnego końca choroby nie mijało więcej niż pół godziny.”

Ryszard Kapuściński - Jeszcze Dzień Życia

2011-11-21T13:43:00.000-08:00

Schyłek epoki kolonializmu w Afryce przybierał różnorakie oblicza, bardzo często krwawe. Zrywanie jarzma kolonializmu portugalskiego w Angoli, niestety również nie obyło się bez ofiar. Kraj był szargany przez wewnętrzne oraz zewnętrzne siły. Pierwsze dążyły do przejęcia władzy w państwie. Drugie chroniły swoich interesów. Przez trzy miesiące w Angoli sytuację obserwował Ryszard Kapuściński, w tym czasie korespondent Polskiej Agencji Prasowej oraz dziennikarz "Kultury" Wynikiem jego pracy i obserwacji jest ten reportaż.

Walka o władzę

„Jeszcze Dzień Życia” jest książką opisującą sytuację w Angoli, trzy miesiące przed proklamowaniem w niej niepodległości. Ryszard Kapuściński w trakcie pobytu w Angoli przemierza kraj. Dociera na front i opisuje zachodzące tam wydarzenia. Przez pewien czas mieszka w stolicy kraju, Luandzie. W tym czasie Angola szargana jest wojną domową, która skończyła się dopiero w roku 2002, po śmierci Jonasa Savimbiego – przywódcy grupy UNITA.

W marcu 1975 r. konflikt pomiędzy grupami nabiera na sile. Dochodzi do krwawych zamieszek w stolicy kraju. Ludność opowiadająca się za Ludowym Ruchem Wyzwolenia Angoli (MPLA), atakowana jest przez wojska Narodowego Frontu Wyzwolenia Angoli (FNLA). Konflikt niemal z dnia na dzień narasta. Zapowiedziana na 11 listopada 1975 roku proklamacja Ludowej Republiki Angoli staje się dniem wyczekiwanym. Konfliktom przygląda się Kapuściński. Jest świadkiem opuszczenia kraju przez Portugalczyków. Przygląda rozgrywającemu się konfliktowi. W pewnym momencie w Angoli pojawiają się dwie kolejne siły, Południowoafrykańczyków oraz Kubańczyków. Każda z nich walczy o wpływy, w tym wykończonym wojną kraju.

„Jeszcze Dzień Życia” jest jednym z wielu znakomitych reportaży Ryszarda Kapuścińskiego. Szerzej znanego z książek „Cesarz” czy „Szachinszach” Na pewno jest to rzecz warta przeczytania i dodania do swojego księgozbioru. Historia w niej zawarta jest częścią naszego wspólnego dziedzictwa. Wydarzenia, których dotyka są moim zdaniem tak samo ważne jak te bieżące. Wiedza na ich temat ułatwić może zrozumienie teraźniejszości, szczególnie tej dotyczącej kontynentu afrykańskiego.

Fragment książki:

„Wstałem o trzeciej w nocy, żeby spokojnie przygotować komentarz dla PAP. Ledwie jednak zszedłem na dół do recepcji i uruchomiłem telex, kiedy weszło pięciu drabów z automatami i prosto do mnie: siedzieć, nie ruszać się. Obudzili Felixa, który spał na kanapie jak kamień, i zażądali listy gości hotelowych. Będą robić rewizję i wszystkich zawiozą na policję, na przesłuchanie.”

Ryszard Kapuściński - Rwący nurt historii zapiski o XX i XXI wieku

2011-11-17T14:16:00.000-08:00

Jeden z najwybitniejszych dziennikarzy nie tylko w Polsce, ale także na świecie. Okrzyknięty mianem „Cesarza” reportażu. Należy do najczęściej tłumaczonych polskich autorów za granicą. Autorytet dla wielu pokoleń dziennikarzy. Jego reportaże kształtowały opinię publiczną przez wiele dziesięcioleci. Twórca wielu znakomitych reportaży m.in. z Afryki, Azji, Ameryki łacińskiej. To właśnie m.in. dzięki nim (Cesarz, Heban, Wojna Futbolowa, Szachinszach) zapisał się w annałach historii.

Książka „Rwący nurt historii zapiski o XX i XXI wieku” to zbiór wypowiedzi Ryszarda Kapuścińskiego na temat historii, globalizacji, kultury. Autor na ponad dwustu stronach opisuje poszczególne regiony świata. Przybliża nam ich historie, jak np. budzenia się Afryki ze snu kolonializmu czy upadku ZSRR. Rozważania autora poparte są wieloletnim doświadczeniem. Problemy poszczególnych regionów znał z autopsji. Był świadkiem wielu wiekopomnych wydarzeń. „Byłem w Afryce w 1957 roku, kiedy pierwszy kraj na południe od Sahary, Ghana, uzyskał niepodległość, i byłem w Afryce w 1993 roku, kiedy niepodległość uzyskał ostatni kraj afrykański, Erytrea. Uczestniczyłem więc w całym cyklu narodzin niepodległej Afryki, od pierwszego do ostatniego kraju”[1] Dzięki temu możemy być niemal pewni, że przedstawiony obraz nie jest podany z drugiej, a nawet trzeciej ręki.

Ryszard Kapuściński

Ryszard Kapuściński oprócz refleksji na tematy związane z problematyką poszczególnych regionów, prowadzi jeszcze refleksję na temat kierunku świata. Wypowiedzi na temat globalizacji, oraz kierunku w jakim zmierza cywilizacja to jeden z wątków tej książki. Autor próbuje zrozumieć dokąd zmierzamy. Zdaje sobie jednak sprawę, że dokładne przewidzenie kierunku jest niemożliwe.

Książka „Rwący nurt historii zapiski o XX i XXI wieku” różni się od najpopularniejszych książek tego autora. Nie jest reportażem, z którymi tego autora kojarzymy. Nie oznacza to jednak, że nie jest to książka godna uwagi. Polecam ją ze spokojnym sumieniem. W końcu warto dowiedzieć się czegoś więcej o otaczającym nas świecie. Na końcu książki umieszczono fotografie Ryszarda Kapuścińskiego, które warte są obejrzenia. Jeszcze raz, polecam.

Fragment książki:

„Bieda we współczesnym świecie, świecie bardzo silnie rozwiniętej komunikacji, łączności i mediów, przy bardzo silnie działającym mechanizmie porównywania, wywołuje poczucie strasznej frustracji, beznadziei, rozpaczy i wściekłości. To nie jest bieda starego typu, w której biedny człowiek rodził się, żył i umierał, myśląc, że taki po prostu jest jego los. Ludzie na całym świecie oglądają w telewizji innych, słuchają, czytają o nich, widzą, w jakiej sami znaleźli się sytuacji – i to wyzwala straszny, potworny ładunek wściekłości i nienawiści do tego stanu rzeczy, a za tym współczesnego świata”[2]

[1] R. Kapuściński, Rwący nurt historii zapiski o XX i Xxi wieku, Znak, Kraków 2007, s.55

[2] Tamże, str. 180

Tiziano Terzani - Nic nie zdarza się przypadkiem

2011-11-03T13:44:00.000-07:00

Błyskotliwa, pełna głębokich przemyśleń, barwnych historii by wymienić tylko kilka jej atutów. Nie będzie przesadą jeżeli napiszę, że jest ona jedną z moich ulubionych. Książki Terzaniego „czyta się jak poezje”- twierdził Kapuściński i w swojej opinii nie pomylił się choćby o włos.

„Nic nie zdarza się przypadkiem” jest książką skłaniającą do przemyśleń, refleksji nad samym sobą. Autor chory na raka wyrusza w podróż, której celem jest odnalezienie lekarstwa. Oprócz niego, Terzani poszukuje czegoś o wiele głębszego, ukrytego, bardziej duchowego i mniej namacalnego. Choroba staje się dla niego pretekstem, aby poznać siebie.

Terzani postanawia się leczyć w jednym z najnowocześniejszych ośrodków walki z rakiem w Nowym Yorku. Staje się on jego główną linią obrony. Poza tym dociera do wielu innych miejsc, w których poszukuje alternatywnego lekarstwa i spokoju. Próbuje m.in. indyjskiej medycyny ajurwedy czy reiki. Odwiedza Alexa Orbito na Filipinach i poddaje się jego chirurgii psychicznej. Przechodzi wraz z swoim przyjacielem Leopoldem kuracje oczyszczania jelita grubego w Tajlandii. W trakcie duchowych poszukiwań trafia do indyjskiego aśramu, gdzie zostaje uczniem swamiego. Na koniec swojej wędrówki dociera do pustelni położonej w Himalajach. Przez kilkanaście miesięcy poświęca się tam medytacji i rozmyśleniom nad ludzką egzystencją.

Tiziano Terzani

„Nic nie zdarza się przypadkiem” jak wcześniej wspominałem jest książką głęboko refleksyjną. To nie tylko reportaż, książka podróżnicza, której autor szuka lekarstwa na swoją chorobę. Ta książka to zdecydowanie coś więcej. Terzani opisuje w niej świat taki jaki jest: wielobarwny, lecz coraz bardziej upodabniający się do siebie, a przez to zatracający swoją odrębność i indywidualne piękno. Ta książka, to swego rodzaju próba odpowiedzi na pytania: Gdzie jesteśmy, Dokąd zmierzamy? i Kim jesteśmy? Gorąco polecam.

Fragment książki:

„Czy byłem szalony? Nie, tylko stary, już bez obowiązków, i chciałem zostać tym, kim zawsze pragnąłem być: odkrywcą. Już nie świata zewnętrznego – ten mniej więcej poznałem – ale tego, o którym mędrcy wszystkich kultur od zawsze mówią, że jest w nas”

Fiodor Dostojewski - Wspomnienia z Domu Umarłych

2011-10-16T09:16:00.000-07:00

Jak wyglądała carska katorga? To pytanie zadawałem sobie dość często. Jej opisy znałem jedynie z książek dotyczących radzieckich obozów pracy, a te były i tak bardzo krótkie. Postanowiłem więc sięgnąć po książkę, która choć trochę rozjaśni mi wiedzę na jej temat. Wybór padł na powieść Fiodora Dostojewskiego, który spędzając cztery lata na carskiej katordze przelał swoje doświadczenia na papier. Wynikiem tego są „Wspomnienia z Domu Umarłych”

Powieść Dostojewskiego to memuary spędzonych dziesięciu lat na carskiej katordze Aleksandra Pietrowicza Gorianczykowa - głównego bohatera, rosyjskiego szlachcica skazanego na dziesięć lat ciężkich robót. Dostojewski w powieści zastosował zabieg bardzo stary i znany tzw. „odnalezionego rękopisu”. Autorem tego rękopisu, wspomnień z domu umarłych jest główny bohater powieści szlachcic Aleksander Pietrowicz Gorianczykow.

Fiodor Dostojewski

W swoich wspomnieniach Pietrowicz opisuje życie na carskiej katordze, gdzie spędził 10 lat za zabójstwo swojej żony. Trafia on do miejsca jakże odmiennego od tego za więziennymi murami. Autor wspomnień ukazuje panujące w więzieniu konwenanse oraz stosunki międzyludzkie. Te ostatnie wydają się mieć dla powieści rudymentarne znaczenie. Dostojewski w swoim dziele osadził rozmaite osobowości, prawdziwą paletę najróżniejszych charakterów dzięki którym akcja książki nie jest nudna. Możemy tu, więc wymienić np. despotycznego, okrutnego plac majora któremu zależy jedynie na tym aby zgnębić więźnia czy Gazina- więźnia, pijaczynę, handlarza wódką, który w czasie pijackiego amoku gotów jest zniszczyć wszystko wokół siebie. W powieści odnajdziemy również polaków, zesłanych na wieloletnią katorgę.

Oprócz analizy stosunków międzyludzkich panujących w więzieniu, Aleksander Pietrowicz w swoich wspomnieniach opisuje inne kwestie, bardziej namacalne. Dotyczą one na przykład kar cielesnych i ich typów, sposobu spędzania świąt przez zesłańców czy handlu wódką przez szynkarzy.

Książka należy raczej do tych ciekawych, choć wiem to na pewno nie spodoba się wszystkim. Być może z racji tematyki której dotyka a może po prostu dlatego, że autor opisuje w niej tak bardzo odległe czasy. Osoby interesujące się literaturą obozową z pewnością odnajdą tu wiele interesujących informacji. Nie wypada mi, więc nic więcej jak życzyć miłej lektury.

Fragment książki:

"Wspomniałem o kacie. Zalążek katostwa tkwi prawie w każdym współczesnym człowieku. Lecz bestialskie cechy człowieka rozwijają się nierównomiernie. Jeżeli zaś zagłuszą one w kimś wszystkie inne jego cechy człowiek taki, rzecz jasna, staje się okropny i szkaradny. Istnieją dwa rodzaje katów: jedni są dobrowolni, drudzy- poniewolni, przymuszeni".

Aleksander Sołżenicyn - Krąg pierwszy

2011-09-26T11:25:00.000-07:00

Książek o czasach okrutnych jest wiele, bo też wiele podłości i okrucieństw ten świat widział. Literatura obozowa, będąca najczęściej wspomnieniami byłych „zeków” (więźniów) jest ogromna. Warłam Szałamow, Eugenia Ginzburg, Gustaw Herling-Grudziński, Aleksander Sołżenicyn, by wymienić tylko kilku z tych, którzy ocaleli z tej radzieckiej maszyny do mielenia kości.

Metod na uniknięcie śmierci w obozach GUŁagu było wiele. Zostanie kapusiem bądź znalezienie sobie prominentnego stanowiska w obozowej hierarchii, było szansą na przetrwanie tego piekła, niewątpliwie jednak prawdziwą fortuną, łutem szczęścia było dostanie się na rajską wyspę archipelagu GUŁag, taką wyspą była „szaraszka”.

Krąg pierwszy Aleksandra Sołżenicyna to powieść nawiązująca do Boskiej Komedii Dantego Alighieri. Krąg pierwszy – „szaraszka” to nic innego jak przedsionek piekieł, w którym przebywanie parzy i boli, dając jednak również cień szansy na przetrwanie.

Akcja powieści Sołżenicyna toczy się w „szaraszce” - więzieniu instytucie naukowo-badawczym. Bohaterowie powieści to więźniowie, często będący przy tym wybitnymi naukowcami. Ich zadaniem jest deszyfracja ludzkiego głosu. Urządzenie, które starają się skonstruować ci swoiści demiurgowie posłużyć ma do uchwycenia zdrajcy, który wydał obcemu państwu tajemnicę narodowej wagi. W Kręgu pierwszym odnajdziemy cała paletę różnorakich charakterów, oprócz więźniów są to strażnicy, nadzorcy, ministrowie aż na samym Stalinie kończąc. Czyni to tę książkę bardzo bogatą. Świat sportretowany przez wiele oczu staje się ciekawszy od tego, widzianego tylko z jednej perspektywy. Historie, które mają nam do opowiedzenia są poruszające, napawają lękiem.


Aleksander Sołżenicyn

Krąg pierwszy, jak i pozostałe książki Aleksandra Sołżenicyna, laureata Nagrody Nobla, oprócz wysokiej wartości literackiej posiadają w sobie nieocenioną wartość moralną. Przemyślenia bohaterów należą do tych, które nadają książkom magiczny i ponadczasowy wymiar. Na pewno jest to książka niebanalna, chociażby z racji tego, że dotyczy niebanalnego tematu. Powieść gorąco polecam, szczególnie osobom interesującym się obozami GUŁagu. Wydaje mi się, że to właśnie ich to dzieło zainteresuje najbardziej. Nie pozostaje mi nic więcej jak życzyć nie tyle miło spędzonych chwil, co wielu refleksji i ciekawych przemyśleń a dla Aleksandra Sołżenicyna, za tę książkę, jaki i pozostałe chapeau bas.

Fragment książki

„… – Nie szanowny panie – powiedział Rubin – po dawnemu jest pan w piekle, ale wdrapał się pan do jego najwytworniejszego, najwyższego kręgu. Pyta pan, co to takiego szaraszka? Wymyślił ją, jeśli chce pan wiedzieć, Dante. Pamięta pan, Dante łamał sobie głowę, gdzie ma powsadzać starożytnych mędrców? Obowiązek chrześcijański kazał mu wtrącić ich, jako pogan, do piekła. Ale sumienie humanisty nie mogło pogodzić się z tym, aby mężów tak światłych trzymać razem z innymi grzesznikami i poddawać torturom. Wymyślił więc dla nich Dante specjalne miejsce w piekle …”

Ryszard Kapuściński - Heban

2011-08-29T14:05:00.000-07:00

„W całej Afryce każda większa społeczność ma własną odrębną kulturę, oryginalny system wierzeń i obyczajów, swój język i tabu, a wszystko to niezmiernie skomplikowane, arcyzawiłe i tajemnicze. Dlatego wielcy antropolodzy nigdy nie mówili „kultura afrykańska” czy „religia afrykańska”, wiedząc, że nic takiego nie istnieje, że istotą Afryki jest jej nieskończona różnorodność”[1].

Afryka czym jest? Zdawać by się mogło, że to łatwe pytanie, na które wielu odpowie, że Afryka to kontynent, zamieszkiwany przez dzikie zwierzęta, plemiona, obszar wielkich pustyń i morderczej spiekoty. Czy Afryka jest tą Afryką z książki Karen Bllixen „Pożegnanie z Afryką”, a może jest taka jak z książki „Dochotoro znaczy lekarz” autorstwa Leopolda Pawłowskiego. A może jest zupełnie inna, mniej znana?

Cóż, ludzki umysł cechuje zdolność do uproszczeń, do ciągłego poszukiwania wyrazów i sformułowań zdolnych opisać wszystko. A przecież w jednym słowie nie jesteśmy w stanie oddać całego jestestwa danego przedmiotu. Można by powiedzieć, że Afryka to osobna planeta, inny świat, mikrokosmos pełen wszystkiego i niczego. Świat wielkich przestrzeni, tysięcy plemion, jak i również wielkiej nędzy. Afryka- kontynent ujarzmiony przez kolonializm, handel niewolnikami. Z drugiej zaś strony Afryka przeżywająca prawdziwą wiosnę ludów, dążąca do niepodległości i coraz bardziej świadoma swego jestestwa.

Sam Ryszard Kapuściński w książce „Heban” piszę, że jest to przede wszystkim książka o ludziach żyjących w tym przebogatym kosmosie. Autor przez kilka lat mieszkał w Afryce. Pierwszy raz pojechał tam w roku 1957, w czasach kiedy ludność tego kontynentu dążyła do odrębności, uwolnienia się spod jarzma kolonializmu.


Ryszard Kapuściński

XX wiek to czas wielkich wojen, ale również wiek, w którym ciemiężone narody zrywają z siebie gruby łańcuch kolonializmu. Jedno państwo po drugim, niczym jak w reakcji łańcuchowej dążą do niepodległości. Temu wszystkiemu przygląda się Kapuściński, obserwuje ten zryw, wolę odrębności. Rozmawia z zwykłymi mieszkańcami, porusza się między nimi. Stroni od przetartych szlaków i zapuszcza się tam, gdzie nie prowadzą żadne drogowskazy. Właśnie to sprawia, że tę książkę czyta się tak bardzo przyjemnie. Ludzie są jej głównymi bohaterami, to oni sprawiają, że ta książka tętni życiem. „Heban” jest książką nie tyle co o samej Afryce- kontynencie, lecz o Afryce zamieszkujących ją ludzi, plemion i ich legend. Ta książka, oprócz tego, że niewątpliwie jest zbiorem świetnych reportaży, wspaniałym memuarem, jest również doskonałą lekcją historii.

Ryszarda Kapuścińskiego od zawsze uważałem za obrońcę uciśnionych, rzecznika pariasów. Heban jest tego przykładem. Mimo tego, że reportaże znajdujące się w tej książce są już bardzo wiekowe (nie które z nich napisane zostały pod koniec lat 50-tych) to książka wciąż jest aktualna. Szczególnie w czasie, kiedy to Afryka znów się rusza, znów kluczy, porusza się w stronę nie do końca znaną. Aby zrozumieć ten kontynent oczywiście nie wystarczy jedna książka jak ta, czy podobne, ale zapewniam was pomoże pojąć, choć kroplę z tego oceanu Afrykańskiej różnorodności. Naprawdę gorąco polecam!

[1] R. Kapuściński, Heban, Czytelnik, Warszawa 2009, s. 35-36

Tony Halik - Z kamerą i strzelbą przez MATO GROSSO

2011-08-16T14:03:00.000-07:00

W książkach podróżniczych, najbardziej urzeka mnie możliwość poznania odmiennych kultur, ludzi i wspaniałych bajecznych miejsc. I, choć często dzielą mnie od nich tysiące kilometrów i być może nigdy nie będzie dane mi ich zobaczyć, to dzięki literaturze takiej jak ta, przenoszę się w samo ich serce.

Książka Tonego Halika „Z kamerą i strzelbą przez MATO GROSSO” jest w pewnym sensie wehikułem czasu, przenoszącym czytelnika w czasie i przestrzeni. Pozycja ta jest świetną literaturą podróżniczą. Książki autorstwa Halika łączą w sobie miłość do Indian Wojciecha Cejrowskiego oraz awanturnictwo i chęć przygód Antoniego Ferdynanda Ossendowskiego. Mieszanka doprawdy wybuchowa, więc naprawdę nie dziwi mnie jej rezultat- ZNAKOMITY!

Z czym tę książkę się jednak je? Otóż któż z nas w dzieciństwie nie pragnął być Indianinem, mieć pióropusz oraz tomahawk i poczuć się niczym główny bohater powieści Karola Maya – Winnetou. Tak, pewnie wielu tego pragnęło. W „Z kamerą i strzelbą przez MATO GROSSO” nie spotkamy jednak Apaczy. Zamiast nich odnajdziemy o wiele bardziej prawdziwe przygody niż te, którymi karmił nas w dzieciństwie Karol May.

Tony Halik

Książka „Z kamerą i strzelbą przez MATO GROSSO”, to relacja z wielkiej przygody, przystrojonej legendami, ciekawymi miejscami, niezwykle barwnymi postaciami, dzikimi zwierzętami i wszystkim tym, czym powinna cechować się literatura podróżnicza. Autor wraz z żona Pierrette dociera do dwóch indiańskich plemion: Hinan-Karajów oraz Szawantów zamieszkujących ogromną selwę Mato Grosso. Książka pełna jest zapierających dech w piersiach opisów bogatej fauny i flory tego regionu. Poza tym odnajdziemy wewnątrz mnóstwo zdjęć, dokumentujących tę niezwykłą podróż.

Ta książka, to naprawdę wehikuł czasu i nie ma w tym stwierdzeniu żadnej przesady … Przygoda, którą opisuje autor miała miejsce kilkadziesiąt lat temu, ludzie w niej opisani, tak jak zresztą sam autor już nie żyją. Umiera również powoli kultura opisanych w tej książce plemion, coraz częściej ujednolicających się do zachodniej cywilizacji. Na koniec zachęcam wszystkich do sięgnięcia po tę lekturę. Naprawdę przeniesie was w czasie.

Fragment książki:

„W głębi selwy duchy i ludzie mieszkają razem i czasami zdarza się, że duchy wcielają się w ludzkie istoty. Niektóre obrzędy mają charakter powszechny, inne natomiast są zazdrośnie strzeżone przez plemienne zwyczaje.

Hinan-Karajowie pozwalają, na to aby przez obchodach święta Aruana obecni byli członkowie innych plemion, a nawet biali. Jest to obrządek dobrze znany etnologom. Wtedy właśnie dobre duchy Aruana wcielają się w ludzi. I tak oto ludzie-bogowie, w rytualnych maskach ze słomy, wychodzą, zawsze parami z domu uiriribów i idą w kierunku wioski przy akompaniamencie śpiewu i postukiwaniu grzechotek”

Tiziano Terzani - DOBRANOC, PANIE LENIN!

2011-08-01T15:05:00.000-07:00

Amur, rzeka rozdzielająca dwa imperia, które pragnęły razem przemierzyć drogę komunizmu usłaną złudnym szczęściem i prawdziwą krwią. Czas wspólnych planów w końcu dobiegł końca, przyjaźń przerodziła się w nienawiść, antagonizmy pomiędzy mocarstwami zaczęły się powiększać, aż w końcu przybrały barwę krwi. Amur, to legendarna rzeka, obserwatorka historii i tym razem …

IMPERIUM W GRUZACH

Jest Rok 1991, po niespełna 70 latach imperium radzieckie chyli się ku upadkowi. Umiera w powolnej agonii, rozsypując się na kawałki. Odpadają jego przeszczepione dziesiątki lat temu części. Pierestrojka powoli kruszy mury tej archaicznej konstrukcji. Przygląda się temu Tiziano Terzani, natomiast owocem jego obserwacji jest to dzieło, DOBRANOC, PANIE LENIN!

Cóż, po tej pozycji nie spodziewałem się niczego innego, jak tego, że będzie to rzecz ZNAKOMITA! Nie zawiodłem się i tym razem, książka okazała się kolejnym wyśmienitym reportażem tego autora, z całą masą barwnych historii, wspaniałych miejsc, interesujących przemyśleń, barwnych postaci i ciekawych sytuacji. Autor przygląda się upadkowi imperium z poziomu peryferii. Obserwuje reakcje ludności oraz władz ośmiu republik, na wieści dochodzące z Moskwy. Moim zdaniem, to właśnie jeden z najbardziej interesujących walorów tej książki, realnie oddany opis zmian zachodzących w dogorywającym ZSRR, widziany z perspektywy kresów imperium.

IM DALEJ TYM LEPIEJ

Terzani próbuję, dostać się do Moskwy, nie udaję mu się jednak tego dokonać. Po namyśle odwraca swoje zainteresowanie Moskwą. Byłby tam jednym z wielu setek dziennikarzy z całego świata, zlatujących się nad truchło komunizmu. Postanawia odbyć podróż po byłych ośmiu republikach konającego mocarstwa i stamtąd opisać zachodzące zmiany. Jedną z dobrych stron książek Terzaniego, są rewelacyjne opisy miejsc do których trafia. Wzbogaca je przy tym wspaniałymi historiami. Czytając książkę DOBRANOC, PANIE LENIN! oprócz tego, że znajdziemy się w niesamowitych miejscach to autor także dba o to abyśmy poznali je nie tylko „tu i teraz”, lecz przedstawia nam ich historię sięgającą często wiele wieków wstecz. Przywołuje do życia legendy oraz postacie mające dla tych miejsc pryncypialne znaczenie. W taki o to sposób znajdziemy się m.in. w „perle islamu”, „zwierciadle świata” jaką jest – Samarkanda czy w stolicy Kazachstany Ałma Acie. Wszystko to sprawia, że tę książkę czyta się naprawdę jednym tchem.

DOBRANOC, PANIE LENIN! To kolejna książka Tiziano Terzaniego wydana w Polsce. Książka ta jest znakomita, świadczyć może o tym, chociażby półka z bestsellerami jednej z największych sieci księgarń w Polsce. Znalazły się na niej trzy książki tego autora m.in. Powiedział mi wróżbita oraz Nic nie zdarza się przypadkiem. Pozycję tę polecam naprawdę wszystkim, książkę czyta się bardzo przyjemnie, a co najważniejsze jest ona dziennikiem opisującym zmiany, które dla całego świata miały gigantyczne znaczenie. Na koniec mam jednak pytanie, czy komunizm naprawdę został przegnany z tych krajów? Cóż, odpowiedź znajdziecie w DOBRANOC, PANIE LENIN!

Fragment książki:

„W podobnej jak Jelena czy Grigorij sytuacji znajdują się miliony innych ludzi, którzy przez te wszystkie lata tułali się z jednego końca Związki Radzieckiego na drugi, a teraz stoją w obliczu rozpadu państwa. Wielu emigrowała dobrowolnie, inni zostali do tego zmuszeni. Większość ludzi, którzy trafili do Kazachstanu, to ofiary dyktatury, zesłani na przymusowe roboty więźniowie Gułagu, deportowani z różnych stron kontynentu w związku z podejrzeniami o zdradę systemu . W latach trzydziestych wszyscy przebywający na wschodnie tereny Syberii Koreańczycy i Chińczycy byli na rozkaz Stalina wysiedlani ze swych domów i wysyłani na ziemie zachodnie, głównie tutaj, do Kazachstanu.”

Aldous Huxley - Nowy wspaniały świat

2011-07-21T14:19:00.000-07:00

Cudowna cywilizacja szczęścia, wolna od chorób, wojen i trosk, świat, w którym każdy należy do każdego, gdzie miłość jest wolna od zobowiązań, a powszechne szczęście dostępne jest na wyciągnięcie ręki. Wizja takiego cudownego, wspaniałego miejsca pewnie u niejednego wywołuje rozrzewnienie. Jednak czy ten świat naprawdę jest tak wspaniały jak go sobie wyobrażamy?

Antyutopia

Aldous Huxley, angielski powieściopisarz, nowelista i poeta stworzył jedną z najbardziej znanych antyutopii w dziejach literatury tzw. Nowy wspaniały świat. Tytuł książki to nic więcej jak ironia, trzy słowa, które w żaden sposób nie oddają prawdy o świecie, w którym toczy się akcja tej książki.

Powieść Huxleya przedstawia futurystyczny świat, który opiera się na motcie: „Wspólność, Identyczność, Stabilność”. Republika Świata to miejsce rzekomej szczęśliwości, rzekomej, ponieważ tak naprawdę to miejsce dobrowolnego pozbawienia wolności jej mieszkańców, nieświadomych tego stanu rzeczy. Obywatele świata przekonywani i utwierdzani o otaczającym ich szczęściu, nie zdają sobie sprawy z tego, że to szczęście tak naprawdę jest ich nieświadomym nieszczęściem, ich niewolnictwem. Obywatele Republiki są po prostu nieświadomi tego jak wiele zostało im odebrane, nie zdają sobie sprawy z istnienia Boga, twórczości Szekspira, filozofii, poprzez warunkowanie psychologiczne i biologiczne zostali pozbawieni wolności.

Wychodząc z BUTLI

Akcja książki toczy się w wcześniej wspomnianej Republice Świata, jest rok 632 epoki Forda. Nauka dokonała ogromnego postępu, zdołała wyeliminować choroby i sprawić aby ludzie byli szczęśliwi. Żyworodność i rodzina zostały odrzucone jako relikty przeszłości, pozostałości starych czasów i zastąpione przez … BUTLE. Człowiek rodzi się w BUTLI, to w butli warunkowane są jego przyszłe cechy, w niej pisana jest karta jego życia. Obywatele Republiki powstają na wskutek klonowania oraz sztucznego zapłodnienia. Jako embriony poddawani są szeregom zabiegów warunkujących ich przyszły status społeczny, rodzaj wykonywanej pracy etc. Wszystko po to, aby mogli stać się jak najbardziej użyteczną cząstką nowego wspaniałego świata, w którym dominują: seks, proste rozrywki i banalne uczucia, a sztuka, religia i zwykłe myślenie są porostu przeżytkami.

Książka jest niezwykła, ponieważ dotyczy niebanalnego tematu. „Nowy wspaniały świat” pióra Aldousa Huxleya skłania do rozmyśleń, nad tym czy świat, który stworzył autor może stać się też naszym, czy możliwe jest, aby kiedykolwiek taki był?

Fragment książki:

”Tego typu idea może rozwarunkować co bardziej, niestabilne umysły kast wyższych – pozbawić je wiary w szczęśliwość jako Dobro Najwyższe, a w zamian rozbudzić w nich przekonanie, iż cel jest gdzieś dalej, gdzieś poza sfera aktualnego bytowania ludzi; że celem nie jest podtrzymanie dobrobytu, lecz jakieś tam pogłębianie i doskonalenie świadomości, jakieś poszerzanie wiedzy”

Warłam Szałamow – Opowiadania Kołymskie

2011-07-14T14:30:00.000-07:00

Na temat radzieckich obozów pracy przymusowej napisano wiele. Literatura łagrowa czy obozowa to setki różnorakich pozycji, najczęściej przybierających formę wspomnień byłych "zeków", czyli więźniów. Te swoiste memuary są ewokacją cierpienia, okropnych dramatów, które dokonywały się na każdej wyspie śmiercionośnego archipelagu gułag.

O książce i autorze

„Opowiadania kołymskie” Warłama Szałamowa to właśnie jedno z dzieł literatury obozowej. O ile pod względem faktograficznym jedną z najlepszych pozycji w tym zakresie jest „Archipelag Gułag” Aleksandra Sołżenicyna, to pod względem przekazania uczuć i emocji panujących w sowieckich łagrach to „Opowiadania kołymskie” Warłama Szałamowa najsilniej poruszają i najlepiej oddają obraz z życia zeka.

W książce Szałamowa, czytelnik odnajdzie zbiór opowiadań, których głównymi bohaterami są przede wszystkim więźniowie łagrów, odbywający swoje często długoletnie wyroki w nieprzyjaznym otoczeniu obozów pracy na dalekiej i nieprzyjaznej Syberii. Świat, w którym przypada im żyć to pełna zgnilizna moralna, upadek wartości jątrząca się zewsząd degrengolada. Rządzą w tym świecie kompletnie inne wartości niż poza nim. Tu człowiek uczy się kraść, uczy się kłamstwa dokonuje mniejszych i większych podłości. Jak pisze Warłam Szałamow: „Każda minuta życia w łagrze jest trucizną[1]”

Opowiadania Warłama Szałamowa dotykają niemal każdego aspektu życia w łagrach, powstały na podstawie doświadczeń oraz życia autora spędzonego w obozach pracy. Podobnie zresztą jak Sołżenicyn spędził w nich kilkanaście lat, z tą jednak różnicą, że w przeciwieństwie do Sołżenicyna to Szałamow jak sam przyznaje wielokrotnie stawał się dochodiagą, co w łagrowym żargonie oznacza osobę umierającą, dogorywającą. Tak, natomiast o Szałamowie w „Archipelagu Gułag” napisał Sołżenicyn:

„Droga Szałamowa przez obóz była dłuższa i cięższa niż moja i stwierdzam z całym szacunkiem, że właśnie jemu, nie zaś mnie pisane było dotrzeć aż do samego dna bestialstwa i rozpaczy, na które skazywał nas tryb życia w obozie.[2]”

Anne Applebaum, nagrodzona nagrodą Pulitzera za książkę faktograficzną „Gułag” w taki sposób opisuje Warłama Szałamowa w wcześniej wspomnianym dziele:

„Warłam Szałamow – więzień, któremu udało się przeżyć Kołymę, autor Opowiadań kołymskich, zbioru jednych z najbardziej gorzkich w historii literatury obozowej opowieści …[3] „

Na koniec

XX wiek to jeden z najbardziej gorzkich czasów w dziejach ludzkości. Hitlerowskie obozy zagłady, masakra Ormian, dwie wojny światowe, radzieckie obozy pracy przymusowej GUŁAG, to tylko nieliczne z wielu gorzkich i pełnych smutku splamień na historii naszego człowieczeństwa. Są one jednak nie odłączną częścią naszej historii, zarówno dobre jak i złe czasy stanowią część naszego wspólnego jestestwa i, choć umysł woli pamiętać tylko dobre dzieje, to są one niczym bez tych kilku łez gorycz w naszym życiorysie. Książka Warłama Szałamowa „Opowiadania kołymskie” jest właśnie takimi łzami goryczy, dzięki którym być może zrozumiemy, gdzie jesteśmy i dokąd zmierzamy.

Fragment książki:

„Więźniów bili wszyscy, dyżurny , fryzjer , brygadzista, wychowawca, nadzorca, konwojent, starosta, kierownik gospodarczy, dyspozytor – każdy. Bezkarność bicia, jak i bezkarność zabójstw, demoralizowała, deprawowała ludzkie dusze, wszystkich, i tych, co to czynili, i tych co widzieli, wiedzieli.”

[1] W. Szałamow, Opowiadania kołymskie, Rebis, Poznań, 2010, s 177.

[2] A. Sołżenicyn, Archipelag Gułag, Rebis, Poznań 2008, t.2 s. 189.

[3] A. Applebaum, Gułag, Świat Książki, Warszawa 2010, s. 108.

Zaza Burczuladze - adibas

2011-06-21T13:17:00.000-07:00

„Czy wszystko opiera się na żołądku i członku?”

Wybór tej książki był po prostu szybkim strzałem, wszelkim przeciwieństwem przemyślanej decyzji. Przeszukiwałem księgarskie półki, myszkowałem wśród najróżniejszych pozycji książkowych. W końcu jednak moje rozregulowane oczy wspierane przez okulary natrafiły na „adibas” autorstwa Zazy Burczuladze. Zazwyczaj staram się nie oceniać książek po ich wyglądzie, gdyż nie jest to żadnym wyznacznikiem dobrej książki. Tym razem jednak złamałem tę zasadę.

Cztery złote paski z umieszonym centralnie napisem „adibas” zrobiły swoje, a po krótkim zapoznaniu się z wewnętrzną treścią książki doszedłem do wniosku, że to jest właśnie to.
Powieść Zazy Burczuladze pt. „adibas” z pewnością jest książką, która oburza, jest kontrowersyjna, do tego autor nie hamuje się z używaniem wulgarnego słownictwa. Dla niezrównanych estetów książka ta okazać się może skandaliczną powiastką, której autor jest chorym na umyśle pisarzem.
Moje pierwsze spostrzeżenia ta temat „adibasa” były zresztą podobne. Wulgarny język nie jest raczej tym środkiem, który trafia prosto w moje serce wyzwalając w nim żar i rozrzewnienie.

Zacznijmy od tego czym jest „adibas”? Myśląc o tym wyrazie jednym z pierwszych skojarzeń jakie przychodzi mi na myśl jest: podróbka, coś nie oryginalnego, rzecz nie prawdziwa, falsyfikat. Takie też jest życie bohaterów książki Zazy Burczuladze. Akcja książki toczy się w współczesnym Tibilisi, szarganym konfliktem z swym mocarnym sąsiadem Rosją. Bohaterami „adibasa”, natomiast są jego mieszkańcy, będący już prawie u bram europejskiego stylu życia. W dłoni francuski croissant, w telewizorze amerykański film, za oknem konflikt rosyjsko-gruziński, który nie wywołuje jednak wśród bohaterów tej książki prawie żadnych emocji. Żyją oni w świecie oderwanym od rzeczywistości, zawieszeni gdzieś w przestrzeni pomiędzy wojną, a Europą. Skusić by się wręcz można, że żyją w tytułowym „adibasie”.

Autor przedstawia nam widzianą swoim okiem współczesną Gruzję. Na samym początku stawia zarazem pytanie „Czy wszystko opiera się na żołądku i członku?” Książka z pewnością nie wszystkim przypadnie do gustu, ale kto wie może właśnie przypadnie Tobie.

Vladimir Nabokov - Lolita

2011-06-16T14:01:00.000-07:00

Napisanie recenzji tak znakomitego dzieła, to niebywale trudne zadanie. Książka Vladimira Nabokova „Lolita” z całą pewnością należy do zacnego grona najwybitniejszych dzieł literatury światowej. Zainteresowane osoby zapewne zastanawiają się dlaczego? Powieść, o której piszę wydana została w atmosferze pełnej kontrowersji, przy tym niesłusznie posądzając jej autora o pedofilię i szerzenie pornografii. Jak jednak te opinie mają się do rzeczywistej treści Lolity?

Książka niewątpliwie jest kontrowersyjna, a to wszystko przez jej fabułę. Nie trudno domyślić się po tytule o czym ona będzie. Najprościej rzecz ujmując fabułą książki jest seksualna obsesja czterdziestoletniego Humberta na punkcie dwunastoletniej dziewczynki Dolores oraz innych równie nieletnich dziewczynek.
„Lolitę” czytałem z zapartym tchem, mięśniami spiętymi jak podczas silnego skurczu oraz nierównomiernym oddechem, w taki sposób mój organizm reagował na praktycznie każdy następny wers tej książki. Wartka akcja, ciekawe postacie oraz niebywałe przemyślenia Humberta stworzyły niepowtarzalny, mroczny klimat widziany z perspektywy mężczyzny dojrzałego i zarazem chorego psychicznie. Książka z pewnością przeraża, gdyż dotyka bardzo kontrowersyjnego tematu jakim jest pedofilia. Nie jest to jednak książka kompletnie przesiąknięta seksem jak tania powieść o zabarwieniu erotycznym, w której w co drugim akapicie znajdują się najróżniejsze określenia narządów rozrodczych. Jeżeli ktoś szuka w tej książce tak płytkich doświadczeń, to muszę go rozczarować, gdyż ich tam po prostu nie znajdzie. Temat kontrowersyjny nie oznacza tego, że powieść napisana jest językiem wulgarnym czy obraźliwym, autor postarał się o to aby czytelnika nie zasypać wulgaryzmami.
Nie pozostaje mi nic innego jak serdecznie wszystkich zachęcić do sięgnięcia po tę lekturę. Odkrywanie tej książki przyniesie wam wiele godzin niezapomnianych wrażeń, tak, więc miłego czytania i poznawania świata „Lolity”.
Fragment: „O, subtelni szoferzy sunący przez czerń letnich nocy, jakież figle, jakież wiraże żądz moglibyście ujrzeć ze swych nieskalanych szos, gdyby z Chętnych Chatek raptem wyciekł pigment, aż stałyby się przezroczyste niczym szklane gabloty”

Jacek Hugo-Bader Biała gorączka

2011-06-07T10:28:00.000-07:00

Bezsenność, wykreowane przez umysł halucynacje, straszne omamy o kształtach monstrualnych zwierząt i dziwnych postaci, nawiedzani i dręczeni przez nieżyjących wrogów, przyjmujących postać upiornych zjaw. Prowadzeni przez chore umysły w nieznaną przestrzeń, próbują dotrzeć do miejsca, które nie istnieje, ścigają istoty które nie żyją, słyszą dźwięki które nie brzmią, a na koniec tego szaleństwa strzelają sobie w pierś z myśliwskiej strzelby, po to aby przerwać ten szaleńczy obłęd.

Objawy

Mowa tu o delirium tremens, tzw. majaczeniu alkoholowym popularnie nazywanym białą gorączką. Taką samą nazwą Jacek Hugo-Bader opatrzył swoje najnowsze dzieło jakim jest właśnie Biała gorączka. Dowiedziałem się o tej książce dzięki poczcie pantoflowej. Kiedy przychodziło mi rozmawiać z znajomymi na temat książek, wielu z nich gorąco zachęcało do przeczytania najnowszego dzieła pana Jacka: dziennikarza, reportażysty powiązanego z Gazeta Wyborczą, który w moim mniemaniu nosi w sobie prawdziwego średniowiecznego awanturnika udającego się na długą tułaczkę.

W końcu po kilku miesiącach spostrzegłem w jednej z katowickich księgarń Białą gorączkę. Decyzję o zakupie podjąłem z prędkością błysku pioruna. Na tak szybki wybór oczywiście ogromny wpływ miały wcześniejsze bardzo dobre opinie na temat tej książki, jednak po za tym mój umysł kierował się nieustanna chęcią „połykania” wszelkiej maści reportaży, a szczególnie tych dotyczących Azji.

Po pierwszych stronach było już jasne, że książka będzie znakomita. Autor wyrusza w podróż z Moskwy do Władywostoku. Przemierza odległość 12 968 km starym radzieckim łazikiem. Pierwsza myśl: to nie bywałe! Takim staruszkiem przejechać praktycznie całą Azję i to nie raz w temperaturze grubo poniżej zera, pomysł szalony, niebezpieczny, ale czy to właśnie nie dlatego tę książkę czyta się z napięciem? Biała gorączka nie jest jednak typową książka drogi. To raczej zbiór reportaży z różnych miejsc, do których autor dotarł w trakcie tej szalonej wędrówki.

Parias też człowiek

Świat, w którym przypada podróżować autorowi jest daleki od znanych mu domowych pieleszy, odległy od sybaryckiego trybu życia. Nędza, pijaństwo, narkomani, świat pełen pariasów, którzy jednak mimo nędzy swojego życia pozostają ludźmi pogodnymi, to otoczenie w jakim porusza się autor. Przemierza Rosję, przystaje i rozmawia z tymi, którzy rzadko kiedy zostają wysłuchani, wymienić można tu chociażby pijaków, bezprizornych czyli bezdomnych czy całą masę ludzi z najniższych warstw społecznych. Człowiek jest przede wszystkim twórcą tej książki i nie mam na myśli tylko autora, ale przede wszystkim postacie, z którymi Jacek Hugo-Bader rozmawia.

Niesamowita książka, poruszając, wstrząsająca, by wymienić tylko kilka jej cech. Z pewnością jest to pozycja godna polecenia. I tak jak mnie ją polecono, tak ja wam ją teraz gorąco polecam setki razy.

Fragment:
„… A zmory, które się pojawiają, bardzo często przychodzą do tego człowieka od lat, zawsze te same, prywatne, znane i wyczekiwane ze strachem po każdym przepiciu. Nierzadko są to zmarli dawno ludzie, którym alkoholik zrobił coś złego, teraz powracają, żeby go dręczyć, odegrać się. Albo pojawia się rozgniewany Bóg. Generalnie, w białej gorączce widzisz to, czego się boisz, brzydzisz i wszystko, co jest ci wstrętne”

Tiziano Terzani - Zakazane wrota

2011-05-25T09:18:00.000-07:00

Świerszcz, mały owad wydający z siebie rozmaite dźwięki bądź stający do walki z innym świerszczem jest jedną z najpopularniejszych form rozrywki, „małą zabawą” jak nazywają ją Chińczycy, mowa tu o … hodowli świerszczy. Ten mały owad, który dla mieszkańca zachodu jest nic nie znaczącym robactwem, w Chinach stał się czymś o wiele cenniejszym. Hodowla świerszczy w Państwie Środka powiązana jest z długoletnia tradycją sięgającą wiele wieków wstecz.

Hodowla świerszczy, rzecz wspaniała!

Świerszcze hodowane były przez cesarzy, damy dworu, mandarynów oraz zwykłych Chińczyków. Śpiewano o nich pieśni, tworzono legendy, budowano im specjalne domki, nie raz pozłacane i kunsztownie wykonane.

Oprócz świerszczy śpiewających hodowano również walczące. Posiadały one swych treserów, traktowano je z wielkim szacunkiem. „Ćwiczyć świerszcze to tyle, co ćwiczyć żołnierzy” słowa te napisał w XII wieku jeden z znawców tematu. Świerszczom nadawano imiona oraz nagradzano je stopniami, tak jak żołnierzy za zasługi na polu bitwy. Zabitego świerszcza kładziono do srebrnej trumny i grzebano w ogrodzie właściciela z wielkimi honorami.

„Mała zabawa”, jak nazywają hodowle świerszczy Chińczycy była w Chinach kilkanaście lat temu zakazana, gdyż kojarzoną ją z „burżuazyjną zabawą”. Musiało minąć wiele lat oraz dojść do zmiany sternika w Chińskiej Republice Ludowej, nim z powrotem Chińczykom dane było spotykać się wśród przyjaciół i przysłuchiwać się śpiewom swych małych ulubieńców, owadzich przyjaciół, świerszczy.

Reportaż o hodowli świerszczy, to jeden z tekstów jakie znajdziemy w książce Tiziano Terzaniego pod tytułem Zakazane Wrota.

Deng Tiannuo, czyli Tiziano Terzani po Chińsku

Wystarczy jedno słowo - znakomita - aby oddać w pełni wielkość tej książki. Bez wątpienia jest to wybitne dzieło, napisane z wielką starannością i oddaniem przez jednego z najlepszych współczesnych dziennikarzy, któremu jako jednemu z pierwszych udało się przekroczyć od wielu lat zamkniętą granicę Chińskiej Republiki Ludowej, czyli tytułowe Zakazane Wrota.

Mimo jednak tego, że Chiny otworzyły swoje granice dla cudzoziemców, to relacje między Chińczykami a przybyszami były poddane ścisłej kontroli. Jeżeli Chińczyk chciał porozmawiać z cudzoziemcem musiał podać powód oraz dostać odpowiednie zezwolenie od jednostki, do której był przyporządkowany. Różnice szły o wiele dalej, tak np. cudzoziemiec jadąc pociągiem jechał w innym wagonie niż Chińczyk, przybyszowi wolno było udawać się tylko do takich miejsc, na których zwiedzanie otrzymał zgodę, kiedy jednak jej nie uzyskał było to surowo zabronione. Restrykcje te dowodzą jak trudno było poruszać się dziennikarzowi w środowisku poddanemu tak ścisłej i restrykcyjnej kontroli. Praca w takich warunkach nie mogła być łatwa, autor tej książki jednak często postępował odmiennie niż życzyłaby sobie władza, dlatego w roku 1984 został wydalony z Chin.

W książce oprócz wcześniej wspomnianego znakomitego tekstu o hodowli świerszczy oraz ich znaczeniu w życiu Chińczyka, znajdziemy siedemnaście innych doskonałych reportaży m.in. reportaż poświęcony Pekinowi, o którym tak pisał Pierre Loti: „Pekin to ostatnie na świecie schronienie tego, co nieznane i cudowne”, zajęte jednak przez komunistów zaczęło tracić swoją wielkość i splendor, a zaczęło się stawać miastem pariasów, nędzy i szarości. Innym z reportaży jakie znajdziemy w tej pozycji, to opis Tybetu po trzydziestu latach chińskiej okupacji. Doskonale nakreślony obraz antagonizmów jakie panują pomiędzy Hanami, a Tybetańczykami.

Podsumowując...

Książka z pewnością jest godna polecenia, świetnie napisane reportaże, wiele ujmujących ciekawostek, interesujące miejsca, to tylko niektóre z plusów, które odnajdziemy w Zakazanych Wrotach. Kupiłem tę książkę w ciemno, kiedy tylko ujrzałem ją na księgarskim regale. Po lekturze innych pozycji tego autora, takich jak: Nic nie zdarza się przypadkiem, Powiedział mi wróżbita, Koniec jest moim początkiem, W Azji¸ mogę spokojnie powiedzieć, że Zakazane Wrota nie rozczarowały mnie w żaden sposób i już czekam z niecierpliwością na następne tłumaczenia kolejnych książek tego wybitnego włoskiego dziennikarza.

Fragment książki:

„ … Hodowla świerszczy przynosi znaczne zyski; w okolicach Pekinu przedsiębiorczy chłopi prowadzą ją na szeroką skalę. Posiadanie świerszcza oznacza wielką, starodawną, wyrafinowaną radość, jaką ten niezwykły, ciepły głos wiosny sprawia w środku zimy, kiedy wokół mroźno, kiedy na dworze wiatr i śnieg. „Smutek i wesołość budzi we mnie ten śpiew, który milknie, aby za chwilę zabrzmieć znowu długo i dźwięcznie. Wydaje mi się, że to głos z nieba, dźwięk stworzony tam dla ludzi, aby było im radośnie i przyjemnie” – napisał w 1900 roku Tun Lichen, mandżurski szlachcic”

Ryszard Kapuściński – Kirgiz schodzi z konia

2011-05-16T03:57:00.000-07:00

Gruzja, Armenia, Azerbejdżan, Turkmenistan, Tadżykistan, Kirgistan. Cóż przeciętny mieszkaniec Europy wie na temat tych krajów? Gruzja dla wielu to nie wątpliwie ofiara swego mocarnego sąsiada tj. Rosji. Armenia być może kojarzy się z ludobójstwem dokonanym na jej mieszkańcach przez Turków. Zamordowano w owym czasie ponad milion Ormian. Natomiast skojarzenia dotyczące Azerbejdżanu to w dużej mierze: pustynia, ropa naftowa oraz islam.

Piękne i nieznane.

Ryszard Kapuściński

Trzy kolejne państwa: Turkmenistan, Tadżykistan, Kirgistan, wielu osobom kojarzą się jako odległe lądy, niemal jak inne planety oddalone od naszego „cywilizowanego” zachodniego świata o dziesiątki tysięcy kilometrów, a zamieszkiwane przez ortodoksyjnych, fanatycznych muzułmanów dosiadających wielbłądów i poganiających swe stada przez ogromne pustynie. Ile jednak prawdy jest w owych skojarzeniach? Czyż nie są one pobieżne i płytkie oraz dyskredytujące?

Książka Ryszarda Kapuścińskiego Kirgiz schodzi z konia daje niezwykłą szansę poznania wyżej przedstawionych krajów i, choć nie przedstawia dogłębnie ich historii, to z pewnością przybliży je czytelnikowi w dość znacznym stopniu. Książka ta jest owocem podróży Kapuścińskiego po republikach w owym czasie jeszcze istniejącego ZSRR. Obyczaje, ludzie i miejsca nadają tej książce wielobarwny koloryt. Ta pozycja to wytrawnie napisany reportaż, nie jest to dzieło stricte podróżnicze, które powstało w wyniku tylko i wyłącznie chęci podróżowania. Autora w moim mniemaniu przede wszystkim w trakcie wojaży najbardziej interesowały historia, miejsca, ludzie oraz obyczaje.

Wypijmy za ojczyznę!

Jednym z tych wspaniałych obyczajów z pewnością jest toast. Dla Gruzinów jest on niemalże sacrum, rzeczą świętą, nie byle jaką. Toast to exposé, rzecz dla nas prozaiczna tam wyniesiona do rangi sztuki. Zwyczaj wznoszenia toastów przy gruzińskim stole to piękny obyczaj. Dla Gruzina stół i przyjaźń to rzeczy święte „Stół jest ogniskiem przyjaźni. Człowiek może istnieć tylko wśród przyjaciół”. Biesiada w trakcie, której biesiadnicy wznoszą toasty, rozmawiają z sobą, to ukoronowanie powyżej wspomnianych wartości.

Ryszarda Kapuścińskiego przedstawiać nie trzeba, to jeden z najwybitniejszych polskich dziennikarzy, który do cna poświęcił się swojemu zawodowi m.in. poprzez bycie swoistym rzecznikiem krajów Trzeciego Świata. Książki Kapuścińskiego zachwycają wspaniałymi obrazami, niezwykłymi historiami, barwnymi postaciami. Właśnie dzięki umiejętności ukazania zwykłych ludzi w niezwykły sposób zjednał sobie ogromną liczbę sympatyków. Heban, Cesarz, Imperium, Szachinszach to tylko kilka z jego wielkich dzieł, do których bez wątpienia należy również książka Kirgiz schodzi z konia.

Riccardo Orizio - Zaginione białe plemiona

2011-04-26T14:59:00.001-07:00

7 908 km, tyle wynosi odległość pomiędzy dzisiejszą włoską Genuą, a stolicą Haiti Port – Au-Prince . Tyle też kilometrów musiało pokonać około czterech tysięcy polskich żołnierzy zwerbowanych w XIX wieku przez francuskiego generała Leclerca. Pakt, który zawarli z Napoleonem był prosty: Polacy pomogą Francji stłumić bunt niewolników w niegdysiejszym San Domingo, dzisiejszym Haiti. W zamian Bonaparte miał pomóc zwrócić niepodległość Polsce znajdującej się pod zaborami.

Polacy na Haiti

Kilkuset Polaków po trudnych walkach i trudach porzuciło Francuskie oddziały rewolucyjne, aby przyłączyć się do swych niedawnych przeciwników dowodzonych przez Jeana-Jacques’a Dessalines’a, nazywanego czarnym Bonaparte. Dziś ponad dwa wieki później, mimo ciemniejszego koloru skóry, braku znajomości języka Polskiego, potomkowie tych żołnierzy nadal żyją na Haiti wśród wzgórz, w nieprzyjaznym klimacie, biedni, porzuceni przez swą ojczyznę od setek lat.

Historia pokrótce powyżej opisana jest jak najbardziej autentyczna, a les polonais to nasi rodacy oraz jedno z zaginionych białych plemion jakie przybliży nam Riccardo Orizio w książce Zaginione białe plemiona. Pozycja ta różni się niezwykle od książek tego pokroju przede wszystkim ludźmi, których opisuje. Spogląda na tożsamość, kulturę oraz narodowość z kompletnie innej perspektywy niż większość książek dotyczących egzotycznych ludów. Pozycja Zaginione białe plemiona, to historia sześciu tytułowych zaginionych białych nacji żyjących w różnorakich punktach naszej planety. Riccardo Orizio postanawia dotrzeć do tych swoistych plemion.

Dawni kolonizatorzy

Czym różnić się może Francuz zamieszkujący tereny dzisiejszej Francji od Francuza, którego potomkowie wywodzili się z niegdysiejszych, najznamienitszych Francuskich rodów, przybyłych na wyspę Gwadelupę, aby bogacić się na trzcinie cukrowej, która w owym czasie była swoistym casus belli nie jednej wojny.

Jakie życie wiedli Holenderscy kolonizatorzy Sri Lanki..W jaki sposób zabawiała się tamtejsza elita? Czy dziś Burgowie wiodą takie samo życie jak kiedyś, opływające w dostatek i luksus?

Riccardo Orizio

Odpowiedzi na powyższe pytania oraz wiele, wiele więcej ciekawostek można odnaleźć w książce Riccardo Orizio Zaginione białe plemiona. Książka ta z pewnością jest zaskakująca, niezwykle interesująca. Ukazuje, że Ewenkowie zamieszkujący dalekie obszary Syberii, Indianie Ona z Ziemi Ognistej, afrykańscy Buszmeni, Papuasi z Nowej Gwinei, czy też plemię Jumbri osiadłe na Półwyspie Indochińskim, to nie jedyne, interesujące nacje zamieszkujące naszą planetę, lecz stanowiące nieodłączną część tego tygla kultur, w którym przypada nam żyć, a do którego należą również opisane w tej książce populacje.

Jean Hatzfeld - Strategia antylop

2011-04-11T22:55:00.000-07:00

Wyobraź sobie, że za ścianą twojego mieszkania, płotem domu, po drugiej stronie ulicy, żyje człowiek, który wyciął w pień niemalże całą twoją rodzinę. Na domiar tego, aby uniknąć oprawców, chowasz się w budzie wypełnionej odchodami, pełzniesz w bagnie lub przez cały dzień biegasz bez wytchnienia, gdyż za sobą słyszysz jedynie świst maczet, krzyki cierpiących i błaganie o litość. Historia ta wydarzyła się naprawdę nie tak dawno temu.

Braterska rzeź

Rwanda to niewielkie państwo znajdujące się w środkowo-wschodniej Afryce. Kraj tysiąca wzgórz, który w 1994 r. były miejscem, w którym rozgrywały się prawdziwie dantejskie sceny. Dwa afrykańskie ludy, od setek lat antagonistycznie do siebie nastawione, zapisały się smutnie na kartach historii. Hutu, którzy w niegdysiejszym królestwie Rwandy tworzyli kastę rolników, dzierżawili ziemię od Tutsich- stanowili oni przez setki lat najwyższą kastę w społeczeństwie Rwandy. Wiele lat toczyły się miedzy nimi konflikty oraz niesnaski. Nigdy nie były jednak tak intensywne jak w 1994 roku. 6 kwietnia 1994 roku samolot z prezydentem Rwandy, Juvènalem Habyarimaną wywodzącym się z ludu Hutu, został zestrzelony przez nieznanych sprawców. Na jego pokładzie znajdował się również Cyprien Ntaryamira, głowa państwa Burundi. Politycy Hutu sprawujący władzę w obu krajach posądzili o atak Tutsich. W rezultacie doszło do krwawych eskapad, niegdysiejszych poddanych na swych dawnych wasali.

Po drugiej stronie ściany

Jean Hatzfeld w książce Strategia Antylop przedstawia historię ludzi, którzy ocaleli z tej krwawej łaźni oraz tych, którzy z śpiewem na ustach wyruszali by mordować. To książka o ocalonych i katach. Dwóch ludach, których historia nierozerwalnie połączyła ludzką krwią. Dwa ludy skazane na wspólną egzystencję nie mają łatwego zadania. Żyć obok siebie to dla jednych i drugich trudna sytuacja.

Strategia Antylop to reportaż opisujący ludzkie losy z dwóch różnych perspektyw. Pierwsza z nich to ciągła niepewność, strach przed nadchodzącą co rano rozśpiewaną śmiercią, ucieczka w grupie ludzi, którzy przyjęli strategię antylop. Druga perspektywa to rozśpiewane szwadrony z maczetami, żądne krwi z pieśnią na ustach mordujące swych wczorajszych sąsiadów. Książka jest poruszająca nie tylko ze względu na temat, którego dotyka, ale również ze względu na ludzi, których opisuje.
Jean Hatzfeld rozmawia z mieszkańcami kraju tysiąca wzgórz o krwawych stu dniach. Rozważania oraz historie, które odnajdziemy na temat rzezi, śmierci, czy życia jakie dalej wiodą po tych strasznych wydarzeniach są niezwykłe. Na przykład historia małżeństwa ocalonej dziewczyny Tutsi z mężczyzną Hutu, który ścinał na bagnach ludzi. Związek miedzy uciekającą antylopą, a polującym lwem, czy to możliwe? Po tak krwawych dniach żyć obok siebie, ocaleni i mordercy, to jedyne co pozostało tym dwóm ludom, a książka napisana przez Hatzfelda być może odpowie czy to w ogóle możliwe.

Liao Yiwu - Prowadzący umarłych Opowieści prawdziwe Chiny z prerspektyw nizin społecznych

2011-04-03T23:19:00.000-07:00

Czy możliwe jest, aby umarły pieszo udało się do miejsca swego spoczynku, oddalonego o wiele kilometrów? Jak wyglądała praca zawodowego żałobnika w Chinach. Kim był Chłopski cesarz Chin? Jak wyglądało prześladowanie jednej z wyznawczyń Falun Gong? Odpowiedź na te pytania oraz wiele innych historii odnajdziemy w książce Prowadzący Umarłych pióra Liao Yiwu.

Człowiek jest najważniejszy

Pozycja ta jest zbiorem 28 wywiadów, które autor przeprowadził pośród najniższych warstw społecznych Chin. Przedstawione w tej książce sylwetki różnią się od siebie pochodzeniem, poglądami oraz przeszłością. Życiorysy, do których dotarł autor są poruszające, niezwykłe, niebanalne oraz ogromnie przytłaczające. Czytając tę książkę jeszcze bardziej utwierdziłem się w przekonaniu, że świat, po którym przypada mi stąpać powstał na podwalinach ludzkiej krzywdy i cierpieniu wielu ludzi.

Liao Yiwu

Raz po raz w książce Prowadzący Umarłych czytamy o morderczych wręcz torturach, których dopuszczały się i wciąż dopuszczają Chińskie władze. Przypalanie powiek papierosami, wkładanie niedopałków do ust, kopanie, bicie, wylewanie na twarz moczu to tylko kilka z wielu metod służących do złamania więźnia i zmuszenia go do przyznania się do przestępstwa, którego nie popełnił. Liao Yiwu ukazuje wiele ludzkich istnień, które dla władzy nie miały zbyt wielkiej wartości.

Za sterami

Siła represji w Chinach była zmienna, przewinienia rozpatrywano na wiele sposobów. Zależne to było oczywiście od tego, kto zasiadał za sterami. Życie w Państwie Środka wyglądało inaczej za czasów Mao Zedonga, a inaczej za czasów Deng Xiaopinga. W latach 1958-1960 w Chinach z głodu umarło około trzydzieści milionów ludzi. Natomiast Deng Xiaoping w roku 1989 przyczynił się do śmierci wielu studentów, podczas protestów na rzecz demokracji, które miały miejsce na placu Tiananmen.

Książka Liao Yiwu Prowadzący umarłych. Opowieści prawdziwe. Chiny z perspektywy nizin społecznych. jest zbiorem znakomitych wywiadów. Potwierdza fakt, że zwyczajni ludzie mogą opowiedzieć niezwykłe historie. Książka ta dostarczy czytelnikowi wiedzę na temat Chin, dowiemy się z niej nie tylko o represjach, ale także o kulturze i historii, jak że ciekawego kraju jakim jest Państwo Środka.

Peter Fröberg Idling - Uśmiech Pol Pota

2011-03-29T10:23:00.000-07:00

Ludobójstwo dokonane przez Czerwonych Khmerów to niewątpliwie jedna z największych tragedii w dziejach ludzkości. Trudno określić jak wielu ludzi padło ofiarą tego krwawego reżimu. Jednak czy naprawdę te liczby mają znaczenie? W końcu każda zbrodnia jest zbrodnią, każda taką samą, bez względu na jej rozmiar „Nie można powiedzieć, że 2 miliony 250 tysięcy ludzi w tę czy w tamtą to nieważne. Ale czy te zbrodnie byłyby mniejsze, gdyby zginęło „tylko” 750 tysięcy?” Takie oto pytanie zadaje Peter Fröberg Idling w książce „Uśmiech Pol Pota”

Czerwoni Khmerowie

Peter Fröberg Idling

Pozycja ta ukazuje czytelnikowi jak doszło do tak ogromnej tragedii. Odsłoni nam miazmaty, które doprowadziły do ludobójstwa dokonanego na mieszkańcach Kambodży. Fröberg wybiegnie w historię o wiele dalej, nie tylko do lat, kiedy to Czerwoni Khmerowie poprzez terror zamordowali ogromną rzeszę ludzkich istnień, ale cofnie się do lat młodzieńczych przyszłych rewolucjonistów, najważniejszych prominentów przyszłego państwa Demokratycznej Kampuczy m.in. Saloth Sara znanego jako Pol Pot, Ok Sakuna, Khieu Samphana. Ponadto dowiemy się o tajnych nalotach armii Amerykańskiej przeprowadzonych na terytorium Kambodży podczas wojny Wietnamskiej o życiu zwykłych mieszkańców i polityce króla Sihanouka.

Tworzenie iluzji

Autor ,oprócz ukazania nam tła tych strasznych wydarzeń, wyruszy śladami podróży, którą odbyli ponad trzydzieści lat temu jego rodacy z Towarzystwa Przyjaźni Szwedzko-Kampuczańskiej do Demokratycznej Kampuczy. Zostali oni poddani niezwykle dobrze przygotowanej mistyfikacji, potiomkinowskiej wsi za, której fasadą ukrywały się głód, cierpienie i niemal wszechobecna śmierć często zadawana przez dzieci poddane silnej indoktrynacji. Szwedzi w trakcie dwu tygodniowej wizyty nie spostrzegli żadnych przejawów ubóstwa i śmierci o jakich tak usilnie opowiadali uciekający z Kampuczy uchodźcy. W Kampuczy dostrzegli jedynie małe państwo w Azji południowo-wschodniej przeciwstawiające się imperializmowi Stanów Zjednoczonych.

Summa summarum

Rzadko zdarzają się książki, które w tak subtelny sposób potrafią opowiedzieć tak wielką zbrodnię. Peter Fröberg Idling uczynił z "Uśmiechu Pol Pota” książkę opowiadającą o wielkiej zbrodni nie pokazując czytelnikowi pól usłanych trupami. Jeżeli ktoś poszukuje książki o ludobójstwie w Kambodży, chce poszerzyć swoją wiedzę na jej temat oraz dowiedzieć się czegoś więcej o Pol Pocie, to jest to pozycja, którą zdecydowanie winno się przeczytać.

Fragment:
"Jeśli pozostać w świecie statystki, to gdy samolot ze Szwedami schodził do lądowania w Phnom Penh, w kraju zmarło już 1 milion 330 tysięcy ludzi. Nazwiska zmarłych mogłyby zapełnić prawie 13,5 tysiąca stron takich jak ta albo 34 książki takich rozmiarów jak ta. A jeszcze 3 700 niezapisanych stron czekało na żyjących, którzy wkrótce mieli umrzeć"

Tiziano Terzani - W Azji

2011-03-23T12:10:00.001-07:00

Azja to największy kontynent świata, kontynent zamieszkiwany przez jedną trzecią ludności. Kontynent wielce różnorodny, goszczący na swym terytorium wielkie państwa i cywilizacje. Azja XX wieku to niestety też czas wielkich konfliktów, narodzin i upadków reżimów, powstania suwerennych państw, niezależnych od kolonizatorskich potęg.

Korespondent opisujący świat

W książce za tytułowanej W Azji autorstwa Tiziano Terzaniego, którego Ryszard Kapuściński uważał za wielkiego reportera, odnajdziemy zbiór reportaży napisanych w przeciągu trzydziestu lat (1965-1997). Autor próbuje dogłębnie zbadać każde z opisywanych przez niego wydarzeń, nie poprzestaje na powierzchownym zbadaniu sprawy. Dzięki temu możemy być pewni że książka ta nie jest książką bezbarwną i mało rzetelną. Sam autor spędził w Azji trzydzieści lat, będąc korespondentem gazety Der Spigel, oraz współpracownikiem wielu innych jak np. Corriere Dela Serra. Odnajdziemy w tej książce rozmaite reportaże m.in. z frontu wojny Wietnamskiej, przyjrzymy się śmierci japońskiego cesarza Hirohito, poznamy Jamesa Bonda socjalizmu, odwiedzimy Japonię z jej wielkimi i nowoczesnymi przedsiębiorstwami.

Z czym się to je?

Poruszane w tym zbiorze tematy są naprawdę różnorakie, od tych niezwykle poważnych po te z dozą humoru. Jak na przykład reportaż „Kultura toalet” opisujący rolę jaką odgrywa toaleta w życiu Japończyków. Terzani był również Świadkiem „powrotu do macierzy” jednej z ostatnich kolonii, Hong Kongu należącego do niedawnego kolonialnego magnata Wielkiej Brytanii.

Z pewnością książka oraz autor znajdzie nie jednego wiernego czytelnika. A to przede wszystkim dzięki wielkiemu oddaniu zawodowi dziennikarza. „… pogoń za sensacją wypaczyła etykę zawodową i że wkrótce znikną tacy jak ja – krążący jeszcze po świecie i ścigający jakieś małe prawdy.” To słowa autora znajdujące się na pierwszych stronach książki W Azji, której jak uważam nie dosięgła tania sensacja lecz należałoby ją opisać jako: wytrawnie napisana książka wielkiego reportera.

Paul Therox - Pociąg Widmo do Gwiazdy Wschodu

2011-03-14T13:07:00.000-07:00

Przebyć Europę oraz Azję wyłącznie pociągiem wydaje się abstrakcją. Pomysłem eterycznym, czasochłonnym, wręcz niemożliwym do zrealizowania, w dobie super szybkich samolotów, mogących za jednym razem zabrać na pokład ponad ośmiuset pasażerów. Tak długa podróż do przebycia koleją jawi się jak anachronizm, relikt przeszłości, ewokacja wypraw dawnych podróżników.

Jak igła w stogu siana

Poszukiwałem książki z podróży, nie sztampowej, ciekawej, kuriozalnej. Dlatego kiedy na półce księgarskiej spostrzegłem książkę Pociąg Widmo do Gwiazdy Wschodu autorstwa Paula Therox, pomyślałem że będzie to właśnie taka książka. Autor przebył dwa kontynenty pociągiem wyruszając z Londynu. Odwiedził takie kraje jak m.in. Turkmenistan rządzony przez niezrównoważonego Nijazowa, skrajne Indie czy Sri Lankę w której ostoję znalazł Arthur C. Clark ( autor książek fantastycznonaukowych jak na przykład seria Odyseja Kosmiczna). Paul Therox dociera w końcu do tytułowej Gwiazdy Wschodu, następnie powraca przez stepy Rosyjskie w pędzącym pociągu Expresu Transsyberyjskiego. Książka ta jest pozycją powstałą na wskutek świadomie przebytej podróży. Odbytej dwukrotnie w przeciągu trzydziestu lat. Gdyż szlak w który wybiera się autor jest ponowieniem drogi przemierzonej trzy dekady wcześniej, opisanej w Wielkim Bazarze Kolejowym.

Emocje, emocje!

Paul Therox

Tytuł książki wprawił mnie w euforyczny nastrój. Umysł zaczął tworzyć piękne scenerie widziane zza okna pędzącego pociągu do którego bilet miałem zaraz nabyć, biletem oczywiście okazała się ów książka. Po przeczytaniu pierwszych stron poczułem się odrobinę rozczarowany. Umysł który pod wpływem tytułu stworzył obraz podróży, napotkał kompletnie inna wizję od wyobrażonej. Na szczęście pierwsze stronice okazały się powoli toczącym pociągiem, wyjeżdżającym z peronu, który jak się po chwili okazało, wyjechał z zakładanym wcześniej hukiem i impetem. Prowadzeni przez autora, spróbujemy zrozumieć panujące zwyczaje, konflikty, czy historię, które autor ukazuje nam na niespełna 700 stronach literatury podróżniczej, łączącej w sobie elementy reportażu. Poleciłbym tą książkę wszystkim osobą, których niesforne umysły wiodą w siną dal, lecz ciałem pozostają wciąż w swych domach.