साधी-सोपी टेक्नॉलॉजी

आईसाठी ‘माहेर’, दादा-वहिनीसाठी ‘मेनका’ आणि तुमच्यासाठी ‘जत्रा’!

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Sat, 23 Oct 2010 11:46:00 +0000

नमस्कार मित्रांनो,
आज अनेक महिन्यांनंतर या ब्लॉगवर लिहितोय. ‘सकाळ’च्या पुरवणीमध्ये प्रसिद्ध झालेले काही लेख मी जानेवारीमध्ये पुनर्प्रकाशित केले होते. त्यानंतर पुन्हा एकदा मोठा खंड पडला. त्याबद्दल मनापासून दिलगिरी व्यक्त करतो. आज ही पोस्ट लिहिण्याचा उद्देश काहीसा वेगळा आहे.

गेल्या सप्टेंबरमध्ये मी नोकरीतून बाहेर पडलो. ज्येष्ठ पत्रकार आनंद आगाशे आणि अभय कुलकर्णी, माझा बालपणापासूनचा मित्र गणेश कुलकर्णी आणि आमचा कॉमन फ्रेंड सुनील गोखले (हा ‘आयटी’त होता) आणि मी - अशा पाच जणांनी एकत्र येऊन ‘मीडियानेक्स्ट’ ही माध्यम सेवा पुरविणारी कंपनी स्थापन केली. १४ अॉक्टोबर २००९ रोजी स्थापन झालेल्या आमच्या कंपनीनं मे २०१० मध्ये पु. वि. बेहेरे यांनी सुरू केलेल्या ‘मेनका प्रकाशन’चं संपादन केलं. आमच्या कंपनीच्या दृष्टीने हा अतिशय महत्त्वाचा टप्पा होता.

गेल्या पन्नास वर्षांपासून रसिक मराठी वाचकांचे मनोरंजन करणारी माहेर, मेनका सारखी मासिकं, जत्रासारखा दर्जेदार विनोदी दिवाळी अंक आणि शंभरेक पुस्तकं...एवढा सगळा पसारा आता आम्ही चालवणार होतो. त्यात काही महिन्यांवर आलेली दिवाळी...मराठीतल्या ‘टॉप फाईव्ह‘ दिवाळी अंकांत गणना होणारे तीन दिवाळी अंक आम्हाला प्रसिद्ध करावयाचे होते. कथा, कादांबऱ्यांसाठी मान्यवर लेखक मंडळींसह नव्या दमाच्या लेखकांशी संपर्क करणे, कथाचित्रे, हास्यचित्रांसाठी नामवंत चित्रकार मंडळीशी संवाद साधणे, लेख, मुलाखती, फोटो शूट...त्यानंतर तब्बल साडेसातशे पानांचा ले-आऊट, दरम्यान राज्यभरातल्या वितरकांच्या भेटी, जाहिरातदारांशी संपर्क, अंक प्रसिद्धीचे नियोजन...शिवाय मीडियानेक्स्टची कामं...कामांची ही लांबलचक यादी आणि हाती असलेला तोकडा वेळ...पण गाठीशी असलेला अनुभव, जनसंपर्क आणि वेळेचे योग्य नियोजन यांच्या जोरावर आम्ही माहेर, मेनका आणि जत्राचे दिवाळी अंक अगदी वेळेत; म्हणजे कोजागरी पौर्णिमेनंतर लगेचच बाजारात आणत आहोत.
चावट-वात्रट विनोदांची फटकेबाजी करणारा जत्राचा दिवाळी अंक आणि ‘मधुचंद्र विशेष‘ अशी मूळ कल्पना घेऊन माहितीपर लेख आणि शृंगारिक कथांनी सजलेला मेनकाचा दिवाळी अंक येत्या सोमवारपर्यंत (२५ अॉक्टोबर) बाजारात दाखल होताहेत. त्यानंतर दोन दिवसांना मराठी स्त्रीची विश्वासाची सोबत असलेला माहेरचा दिवाळी अंकही बाजारात दाखल होईल.

िदवाळी अंक ही संकल्पना केवळ मराठी भाषेत राबविली जाते. दिवाळी अंक ही महाराष्ट्राची संस्कृती आहे. आपण - अर्थात - मराठी माणसांनी जन्माला घातलेली, वाढवलेली आणि जोपासलेली ही संस्कृती टिकावी, वाढावी हेच उद्दिष्ट डोळ्यासमोर ठेवून या तिन्ही दिवाळी अंकांचा दर्जा वाढविण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न आम्ही केलाय. आपण त्याला प्रतिसाद द्याल, ही अपेक्षा.

या तिन्ही अंकाबद्दल अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा.
माहेर आणि मेनकाचे वर्गणीदार होण्यासाठी येथे क्लिक करा.

माहेर, मेनका आणि जत्रा या दिवाळी अंकांची किंमत प्रत्येकी १०० रुपये आहे. दिवाळी अंक घरपोच हवे असल्यास ३० रुपये टपालखर्चासह (भारतातील वाचकांनी) मनीअॉर्डर अथवा मेनका प्रकाशन (Menaka Prakashan) या नावाचा चेक पुढील पत्त्यावर पाठवावा.

मनीअॉर्डर/चेकने अंक मागविणाऱ्यांसाठीः

‘माहेर’ दिवाळी २०१० ः रु. १०० + रु. ३० = रु. १३०
‘मेनका’ दिवाळी २०१० ः रु. १०० + रु. ३० = रु. १३०
‘जत्रा’ दिवाळी २०१० ः रु. १०० + रु. ३० = रु. १३०
माहेर + मेनका + जत्रा एकत्रित ः रु. ३०० + रु. ६० = रु. ३६०

पत्ताः
मेनका प्रकाशन, २११७, सदाशिव पेठ, विजयानगर कॉलनी, पुणे - ४११०३०
दूरध्वनीः ०२०-२४३३६९६०, ६४०१३७९५

अॉनलाईन बुकिंग करणाऱ्यांसाठीः
भारतातील (डोमेस्टिक) आणि परदेशातील (इंटरनॅशनल) वाचक अॉनलाईन पेमेंट करूनही अंक मागवू शकतात. त्यासाठी पुढील लिंक्स फॉलो करा ः
'माहेर’ दिवाळी २०१० : डोमेस्टिक ($ 3.50) I इंटरनॅशनल ($.7.95)
‘मेनका’ दिवाळी २०१० : डोमेस्टिक ($ 3.50) I इंटरनॅशनल ($.7.95)
‘जत्रा’ दिवाळी २०१० : डोमेस्टिक ($ 3.50) I इंटरनॅशनल ($.7.95)
माहेर + मेनका + जत्रा एकत्रित : डोमेस्टिक ($ 9.00) I इंटरनॅशनल ($21.00)

विविध देशांत कार्यरत असणाऱ्या महाराष्ट्र मंडळांना आवाहनः
आपल्या सदस्यांना माहेर, मेनका आणि जत्रा हे दिवाळी अंक हवे असल्यास sales@menakaprakashan.com यावर ई-मेल करा.

40 कोटींमधला आणखी एक सचिन

noreply@blogger.com (Unknown) — Wed, 20 Jan 2010 01:49:00 +0000

सचिन सीताराम देसाई
या तरुणाला तुम्ही ओळखता?
वय ः 24, राहणार ः नंदुरबार
आलं काही लक्षात?
काळे डोळे, उंची साधारण पावणेसहा फूट
आठवतंय काही?
ट्रेकिंगची आवड, किशोर कुमार फॅन
अजूनही "क्‍लिक' होत नाहीये?
धुळ्यातील एका प्रोफेशनल कॉलेजमध्ये शिकतो.
छ्याऽऽ काहीच लक्षात येत नाहीये. कोण आहे हा सचिन सीताराम देसाई?
तुम्हाला फक्त सचिन रमेश तेंडुलकरच माहीत असेल. पण 110 कोटींच्या आपल्या देशातील 40 कोटींहून अधिक जण "तरुण' वर्गात मोडतात. त्यात किमान एक कोटी "सचिन' असतील असे गृहित धरूयात. यातील फक्त एक सचिन आपल्याला माहित आहे. इतर 99 लाख 99 हजार 999 सचिन अजूनही आपले अस्तित्व शोधण्याचा प्रयत्न करताहेत...

सचिन सीताराम देसाई तुम्हाला माहीत नसेल. पण त्याने आपले स्वतंत्र अस्तित्व निर्माण करण्यास सुरवात केली आहे. ब्राझिल, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, जापान येथे त्याला ओळखणारे किमान 50-60 तरुण आहेत. त्याच्या गावात, महाराष्ट्रात आणि भारतात मिळून त्याचे 200 हून अधिक जणांशी नेटवर्किंग आहे. या नेटवर्कमधील मित्र-मैत्रिणींशी तो कायम संपर्कात असतो. कसा? अर्थात...इंटरनेटच्या साह्याने. सचिन सीताराम देसाई 4 वेगवेगळ्या ऑनलाईन नेटवर्किंग साइट्‌सचा सदस्य आहे. या साइट्‌सच्या माध्यमातून त्याने स्वतःचे स्वतंत्र अस्तित्व निर्माण केले आहे. सचिन "एमबीबीएस'च्या अंतिम वर्षात आहे. त्याच्या वयाच्या आणि परदेशात हाच अभ्यासक्रम पूर्ण करणाऱ्यांशी त्याने ऑनलाइन मैत्री केली आहे. त्यांच्या मदतीने तो जगाच्या विविध भागांत वैद्यकीय क्षेत्रांत आणि तंत्रज्ञानात काय बदल होताहेत याची माहिती मिळवितो. यात काही वाईट आहे, असं वाटतं तुम्हाला?

नव्या युगातील तरुणांना स्वतःचे अस्तित्व निर्माण करण्यासाठी नव्या तंत्रज्ञानाची मदत होत आहे आणि त्यांना अशा प्रकारची मदत उपलब्ध करून देणे हे पालकांचे आणि इतर काळजीवाहूंचे कर्तव्य ठरणार आहे. तारुण्यात प्रवेश करणाऱ्यांसमोरचा एक महत्त्वाचा प्रश्‍न म्हणजे स्वतंत्र अस्तित्व अर्थात "आयडेंटिटी'. हा काळ अत्यंत नाजूक असतो, याची पालकांना कल्पना असते. तथापि, या संक्रमणात आपलीही काही भूमिका असते, हे विसरून गेल्यास त्याचा थेट परिणाम पाल्यांवर होतो. तुला कशाला हवाय मोबाइल, जास्त वेळ इंटरनेट वापरायचे नाही, काल कुणाशी चॅटिंग चालले होते, दिवसभर काय चॅटिंग करायचे अशा प्रश्‍नांचा भडिमार करून काहीही साध्य होणार नाही. उलट आपल्या पाल्याची आपण घुसमट करतोय, हे ध्यानात घ्यावे. पाल्याच्या सवयींवर नजर ठेवणे, तो किंवा ती काही गैरप्रकार करत नाहीये ना यावर लक्ष ठेवणे यात काहीही वाईट नाही. तथापि, हे कारण देऊन त्याचे स्वातंत्र्य हिरावून घेणे योग्य नव्हे.

नव्या भाषेत सांगायचे झाले तर "पीअर टू पीअर इंटरॅक्‍शन'ला येणाऱ्या काळात महत्त्व प्राप्त होणार आहे. आज अनेक व्यवहार हे केवळ ई-मेलच्या माध्यमातून होतात. माझा व्यवसाय वाढविण्यासाठी जगाच्या पाठीवर एखादा उत्तम "पार्टनर' मिळतोय का येथपासून माया सोबत आयुष्य काढण्यासाठी सुयोग्य "लाइफ पार्टनर' मिळतोय का, हे तपासण्यासाठीदेखील बहुतांश तरुण आज "ऑनलाईन नेटवर्किंग' साइट्‌सचा वापर करतात आणि विशेष म्हणजे त्यात ते यशस्वीदेखील होतात. थोडक्‍यात, स्वतंत्र अस्तित्व विकसित करण्यासाठी तरुणांना तीन प्रक्रियांतून जावे लागते.
1. Reflexivity
2. Makeability
3. Individualisation
रिफ्लेक्‍सिव्हिटी म्हणजे वैयक्तिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक पटलावर स्वतःची प्रतिमा तयार करणे, मेकॅबिलिटी म्हणजे एखाद्या व्यक्तीवरून प्रभावित होऊन स्वतःची लाइफस्टाइल किंवा स्वतःच्या आवडीनिवडी ठरविणे आणि इंडिव्हिज्युअलायझेशन म्हणजे इतरांच्या भाऊगर्दीत अंतर्मनाला अधिक "स्पेस' देणे. या प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी आजच्या काळात तंत्रज्ञानाला पर्याय नाही.

मायस्पेस, फेसबुक, ऑर्कुट, बझओव्हनसारख्या ऑनलाईन नेटवर्किंग वेबसाईटच्या माध्यमातून जगभरातील 15 कोटींहून अधिक तरुण एकमेकांशी जोडले गेले आहेत. तंत्रज्ञानाच्या प्रसारामुळे भौतिक सीमारेषा पुसट होऊन जगात "बॉर्डरलेस नेशन्स' तयार होत आहेत. या सीमारेषा संपूर्णपणे पुसून टाकण्याचे काम तरुण पिढीच करणार आहे. त्यांना या कामात आपण मदत करू इच्छिता, की अशा वेबसाइट्‌सवर बंदी आणून या सीमारेषा आणखी गडद करू इच्छिता?

एडिसनचा फॉर्म्युला!

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 18 Jan 2010 01:45:00 +0000

भूगोल आणि विज्ञान यात फरक काय, असं विचारल्यास तुम्ही काय उत्तर द्याल? भूगोलात "डिस्कव्हरी' असते अन्‌ विज्ञानात "इन्व्हेन्शन'! जी गोष्ट अस्तित्वात आहे, ती शोधून काढणे म्हणजे "डिस्कव्हरी' आणि जी गोष्ट अस्तित्वात नाही ती प्रयोगांतून निर्माण करणे म्हणजे "इन्व्हेन्शन'. "डिस्कव्हरी'साठी शारीरिक कष्ट घ्यावे लागतात, तर "इन्व्हेन्शन'साठी मानसिक, असा तुमचा समज असेल. यात तथ्य आहे; पण हे 100 टक्के सत्य नाही. जगातील बहुतांश "इन्व्हेन्शन्स' ही 99ः1 या फॉर्म्युल्यातून आली आहेत. काय आहे हा फॉर्म्युला?

जगप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ थॉमस अल्वा एडिसन सर्वांना माहीत असतील. एडिसनने विद्युत दिव्यांचा अर्थात बल्बचा शोध लावला. ज्या काळातील नागरिक वीज किंवा अखंड तेवत राहणारा आणि झटक्‍यात बंद किंवा झटक्‍यात सुरू होणारा दिवा अशी कल्पनादेखील करू शकत नव्हते, त्या काळात एडिसनने कल्पकतेच्या जोरावर सातत्याने प्रयोग सुरू ठेवले. त्याच्या प्रयत्नांना यश आले आणि जग प्रकाशमय झाले. याचा अर्थ कोणत्याही "टेक्‍नॉलॉजी इन्व्हेन्शन"ला 100 टक्के कल्पकतेची जोड लागते, असा होऊ शकतो; पण तो तसा नाहीये. "इन्व्हेन्शन'चा फॉर्म्युला आहे - 99 टक्के प्रयत्न आणि 1 टक्का कल्पकता! त्यामुळे नवउद्योजक किंवा आंत्रप्रिन्युअर यांनी कल्पकतेचा बाऊ करू नये. माहिती-तंत्रज्ञानात काम करणाऱ्यांना याची अनेक वेळा प्रचिती आलेली असेल. एखादे नवे सॉफ्टवेअर तयार करताना त्याच्यामागचे नेमके लॉजिक तयार करताना मेंदूला जितके कष्ट होतात, त्यापेक्षा अधिक कष्ट ते सॉफ्टवेअर प्रत्यक्षात उतरवताना तुमच्या शरीराला होतात. प्रत्यक्षात "बल्ब' साकारण्यापूर्वी एडिसनला सुमारे 10 हजार प्रयोग करावे लागले होते; त्यासमोर सॉफ्टवेअरची काय गत?

99ः1 हा फॉर्म्युला तंत्रज्ञानाशी संबंधित सर्वच कामांना लागू होतो, असे दिसते. यात कल्पकतेचा भाग केवळ एक टक्का असला तरी तो तितकाच महत्त्वाचा ठरतो. नवे आणि अस्तित्वात नसलेले तंत्रज्ञान प्रत्यक्षात आणावयाचे झाल्यास कोणीही दिलेली कोणतीही कल्पना टाकाऊ आहे म्हणून नाकारू नका. प्रथमदर्शनी अर्थहीन वाटणारी कल्पनाच तुम्हाला करोडपती बनवू शकते. फक्त त्यासाठी प्रयत्नशील राहणे गरजेचे आहे. प्रयत्नशीलतेचे घटक म्हणजे- त्या विषयाबद्दल सतत काहीतरी वाचत राहणे, वेबसाईट्‌सचा वापर करून नवी माहिती आणि अपडेट्‌स मिळविणे, त्या क्षेत्रातील तज्ज्ञांना भेटून योग्य प्रश्‍न विचारणे आणि तुम्हाला नेमके काय हवे, ते नोंदवून ठेवणे. कल्पकता ही उपजतच असते; त्याचे प्रमाण कमी-अधिक होऊ शकते. एडिसनसारख्या महान शास्त्रज्ञाने अकल्पनीय वाटावा असा बल्बचा शोध लावला आणि तरीदेखील यातील 1 टक्काच श्रेय तो कल्पकतेला देतो, यावरून प्रयत्नशीलतेचे महत्त्व आपल्या लक्षात आले असेल.
प्रयत्नशीलता आणि कल्पकता यांत मूलभूत फरक असला तरी दोन्ही बाबी एकमेकांशी जोडलेल्या आहेत. प्रयत्नशीलतेशी निगडित आणखी एक मुद्दा इथे सांगावासा वाटतोय. 99 टक्‍क्‍यांच्या पूर्ततेसाठी तुम्हाला तीन "आर'चा (रीसर्च, रिट्राईव्ह आणि रेकॉर्ड इन्फॉर्मेशन) प्रचंड फायदा होणार आहे. बऱ्याच वेळा आपण रीसर्च करतो; परंतु वेळेअभावी ती माहिती काढून संग्रही ठेवण्याचा कंटाळा करतो. पुढे एखाद्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर आपल्याला ती माहिती लागते. संग्रही नसल्यामुळे त्या वेळी पुन्हा शोधाशोध करण्यात तितकाच वेळ दवडावा लागतो. त्यामुळे हे तीन "आर' पाळणे महत्त्वाचे ठरते. ते पाळण्यासाठी आज आपण विविध तंत्रज्ञानाचा वापर करू शकतो. त्यामुळे तंत्रज्ञानाच्या विकासासाठी तंत्रज्ञानच कामी येते, हेही सिद्ध होते. तुम्हीही एखाद्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पावर काम करीत असाल, तर फक्त एवढेच लक्षात ठेवा, की कल्पकता 1 आणि प्रयत्नशीलता 99!

(ओपनिंग शॉर्टली) मेसर्स मुळा-मुठा वॉटर फ्युएल पंप

noreply@blogger.com (Unknown) — Fri, 15 Jan 2010 01:36:00 +0000

कट्ट्यावरच्या गप्पांना चांगलाच रंग चढला होता. गुढीपाडवा नुकताच झाल्यामुळे प्रत्येकाकडे काही ना काही तरी सांगण्यासारखं होतं. संजयने नवा मोबाईल घेतला होता, वैशालीने लॅपटॉप; तर सुनीलने हॅंडिकॅम. साहिल अजूनही आला नव्हता. त्यामुळे एकीकडे नव्या वस्तू हाताळताना साहिलच्या नावाने तिघांचा शिव्याशाप सुरू होता. तेवढ्यात नव्या कोऱ्या गाडीचा हॉर्न वाजवत साहिल आला आणि तिघे जण शिव्या देत त्याच्या नव्या गाडीला न्याहाळू लागले. चार शब्दांच्या स्तुतीनंतर मंडळी "नॉर्मल'ला आली.
""सायल्या, पगार वाढलाय ना पुरेसा? नाही... म्हटलं आठ दिवस गाडीत येशील आणि पेट्रोलला हजार रुपये जाताहेत असं लक्षात आलं की परत गाडी"वर' येशील,'' संजयने खेचाखेचीस सुरवात केली.
""साहिल, तू एक काम कर. शिवानी आणि तू पेट्रोलसाठी "टीटीएमएम' करत जा. म्हणजे तुझ्या एकट्यावर "लोड' येणार नाही.'' वैशालीने टपली मारली.
""अरे गप्प बसा. तुम्हाला साहिल म्हणजे कारकून वाटला की काय? आपला दोस्त इंजिनिअर आहे. वेळ पडली तर पाण्याचेही पेट्रोल करेल!'' सुनीलने वाक्‍य संपवताच काही सेकंद सगळेजण शांत होते. त्याने हळूच डोळा मारला आणि सगळे खो-खो हसत सुटले.

यातील मजेचा भाग सोडून दिला तरी नव्याने वाहन घेणाऱ्यांनी आणि सध्याच्या वाहनधारकांनी कधी असा विचार केलाय? अख्खे जग ज्या तेलामुळे पेटून उठले आहे ते किती दिवस पुरणार आहे? भूगर्भात तेलाचे मुबलक साठे आहेत, असे म्हणण्याचे दिवस केव्हाच निघून गेले. खुद्द अमेरिकेच्या अध्यक्षांनादेखील तेलाच्या चिंतेमुळे झोप येत नाही. इथेनॉलपासून गाड्या चालवता येतात की नाही, याची खात्री करण्यासाठी ते नुकतेच ब्राझीलला जाऊन आले. 2025 पर्यंत तेलाची जागतिक मागणी आतापेक्षा 100 टक्‍क्‍यांनी वाढलेली असेल; आणि भारतातील तेलाची मागणी सुमारे 150 टक्‍क्‍यांनी वाढलेली असेल. भविष्यात भारत आणि चीनमुळे जागतिक पातळीवरील मागणी आणि पुरवठ्याची गणिते बदलण्याची शक्‍यताही व्यक्त केली जात आहे. अशा परिस्थितीत गाड्या न वापरणे, इतर पर्यायी इंधन वापरणे किंवा पाण्याचे पेट्रोल करणे हेच पर्याय आपल्यासमोर असणार आहेत.

पाण्याचे रासायनिक गुणधर्म पाहिल्यास आपल्याला लक्षात येईल की हायड्रोजनचे दोन अणू आणि ऑक्‍सिजनचा एक अणू यांपासून पाण्याचा एक रेणू तयार होतो. गेल्या दोन-तीन वर्षांपासून अनेक शास्त्रज्ञ या रासायनिक समीकरणाचा बारकाईने अभ्यास करत आहेत. साधारण वर्षभरापूर्वी अमेरिकेतील डॅनी क्‍लेन या संशोधकाने आपली फोर्ड एस्कॉर्ट गाडी चक्क पाण्यावर चालवून दाखविली! डॅनीने पाणीमिश्रित पेट्रोल किंवा फक्त पाणी अशा दोन्ही शक्‍यता पडताळून पाहिल्या आणि त्यांचा प्रयोग यशस्वी झाला. सुरवातीस सांगितल्याप्रमाणे पाण्यातील हायड्रोजनचा वापर करून डॅनीने ही किमया घडवून आणली. इलेक्‍ट्रोलिसिस या प्रक्रियेच्या साह्याने त्यांनी पाण्याचे अर्थात "एचटूओ'चे (H20) "एचएचओ' (HHO) या वायूमध्ये रूपांतर केले. या यंत्रणेस "हायब्रीड हायड्रोजन ऑक्‍सिजन सिस्टिम' (एचएचओएस) असे नाव दिले तर त्यातून तयार होणाऱ्या वायूस त्यांनी "ऍक्‍युजेन गॅस' असे नाव दिले. गाडीच्या इंजिनमध्ये किरकोळ बदल करून "ऍक्‍युजेन' जनरेटर बसविला, की तुमचीही गाडी पाण्यावर धावू लागेल. केवळ हायड्रोजन गॅसवर चालणाऱ्या गाड्यांमध्ये उच्च दाबाने हायड्रोजन वायू साठवून ठेवावा लागतो. त्यामुळे चालकाच्या जिवास धोका निर्माण होतो. "ऍक्‍युजेन'मध्ये लागेल तशी हायड्रोजन वायूची निर्मिती केली जाते. शिवाय पेट्रोल किंवा डिझेलमध्ये ऍक्‍युजेन वापरल्यास गाडीचे "ऍव्हरेज' 20 ते 30 टक्‍क्‍यांनी वाढते, असा दावाही डॅनी क्‍लेन यांनी केला आहे. "एचएचओ' वायूचा आणखी एक फायदा म्हणजे यात कुठेही कार्बन नसल्यामुळे या वायूचे पूर्ण ज्वलन होऊन शून्य प्रदूषण होते.

डॅनी क्‍लेन या यंत्रणेत आणखी काही सुधारणा करण्यासाठी अजूनही झटत आहेत. त्यांच्या कंपनीने व्यावसायिक तत्त्वावर ऍक्‍युजेन जनरेटरची विक्रीही सुरू केली आहे. आपल्याकडे प्रदूषण कमी करण्याकरिता "एलपीजी' किंवा "सीएनजी किट' बसविण्याची सक्ती करावी लागते. उद्या "ऍक्‍युजेन'सारखी यंत्रणा प्रचलित झाली आणि सर्व वाहनधारक पाणी वापरायला लागले तर किमान पाण्याचे भाव तरी सर्वसामान्यांना परवडतील असे राहावेत.
(सूचनाः ऍक्‍युजनेसारख्या यंत्रणेत डिस्टिल्ड वॉटर वापरावे लागते. त्यामुळे शेजारच्या ओढ्यातले किंवा मुळा-मुठेचे पाणी फुकट वापरता येईल, अशा कल्पनेत फार काळ रमू नये. तोपर्यंत मुळा-मुठेमधून "डिस्टिल्ड वॉटर' यायला लागले तर मात्र ते वापरता येईल.)

नाऊ प्लेईंग ः चिवचिवाट डॉट एमपीथ्री

noreply@blogger.com (Unknown) — Wed, 13 Jan 2010 01:33:00 +0000

भूतकाळ :
पु. लं.च्या "म्हैस' या प्रकरणातील पहाटेचा प्रसंग. पाचाची एष्टी साताला निघाली, असा उल्लेख करण्यापूर्वी एष्टीतील वातावरणाचं केलेलं फक्कड वर्णन. विविध वयोगटातील स्त्री-पुरुष एष्टीसारख्या वाहनात एकत्र आल्यानंतर जे काही होते त्याला मराठीत "गोंगाट' असे म्हणतात.
---
वर्तमानकाळ :
गणपती विसर्जनाचा दिवस. पुण्यनगरीतल्या लक्ष्मी रस्त्याचा परिसर. मिरवणुकीत समाविष्ट होण्यासाठी मंडळांत लागलेली चुरस आणि वातावरण दुमदुमून टाकणारा आवाज. आवाज कसला तो? त्याला मराठीत कानठळ्या बसणारा आवाज असे म्हणतात.
---
भविष्यकाळ :
रस्त्यांवरील दुचाकी, चारचाकींच्या तोडीस आकाशातील विमानांची संख्याही वाढणार. एका मिनिटाला दोन विमाने सुटून दोन लॅंड होणार. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर हवाई वाहतूक सुरू झाल्यास ऐकू येणार तो डोकं बधिर करणारा आवाज!
---

पण एवढा कोलाहल आजही आहे, असे तुम्हाला पदोपदी जाणवत असेल. एसटी बस सोडली तरी कोणत्याही खासगी बसमध्ये (अगदी एसीसुद्घा) एक तर मोठ्या आवाजात चित्रपट लावलेला असतो किंवा एसीचा तरी आवाज सुरू असतो. लांबच्या प्रवासात शांतपणे गाणी ऐकावी तरी बाहेरचा आवाज एवढा मोठा असतो किंवा शेजारचा एखादा प्रवासी मोबाईलवर एवढ्या मोठ्याने बोलत असतो, की आपल्या एमपीथ्री प्लेअरचा किंवा वॉकमनचा आवाज आणखी मोठा करता आला असता तर बरे झाले असते, असे वाटायला लागते. पण डॉक्‍टरांच्या म्हणण्यानुसार, बाहेरचा आवाज दाबण्यासाठी वॉकमनचा आवाज वाढविणे अयोग्य आहे. असे केल्याने तुमच्या श्रवणक्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो. हेडफोन काढल्यानंतरही कानांत गाण्याचा आवाज घुमत असेल तर तुमच्या कानाला धोका आहे, असे समजा. अशा दुहेरी अडचणीत बाहेरील आवाजाचा कसलाही त्रास होऊ न देता गाण्यांचा निखळ आनंद देणारे "आरोग्यवर्धक' हेडफोन मिळाले तर?

सोनी, बोस आणि इतर काही कंपन्यांनी ग्राहकांना सतावणाऱ्या या प्रश्‍नावर उत्तर म्हणून "नॉईज कॅन्सलिंग हेडफोन्स' बाजारात आणले आहेत. गेल्या काही महिन्यांपूर्वीच बाजारात आलेल्या या हेडफोन्सना सतत प्रवास करणाऱ्या ग्राहकांनीही पसंती दिली आहे. या हेडफोन्सवर दोन सूक्ष्म मायक्रोफोन बसविलेले आहेत. समजा तुम्ही ट्रेनने प्रवास करीत आहात. तुमचे सहप्रवासी मोठ्या आवाजात गप्पा मारीत आहेत. खिडकी उघडी असल्याने बाहेरचे आवाज आणि ट्रेनचा खडखडाटही स्पष्ट ऐकू येतोय. अशा परिस्थितीत तुम्ही "नॉईज कॅन्सलिंग हेडफोन्स' वापरले तर त्यास बसविलेले सूक्ष्म मायक्रोफोन्स आधी हा बाहेरील आवाज टिपतात. तो तुमच्या कानांत शिरण्याच्या आत टिपला जातो. हा आवाज एका इलेक्‍ट्रॉनिक सर्किटमध्ये वळवून त्यातील पॉझिटिव्ह वेव्ह्‌ज निगेटिव्ह केल्या जातात. थोडक्‍यात, त्या आवाजाची तीव्रता पाच असेल तर ती शून्याच्या खाली नेली जाते आणि तुम्हाला काही समजण्याच्या आता तो आवाज तुम्ही जे गाणे ऐकत असाल त्यात मिसळला जातो. परंतु त्याची तीव्रता कमी झाल्याने तो तुम्हाला ऐकूदेखील येत नाही. त्यामुळे तुम्ही श्रेया घोषालच्या आवाजातील पल...पल...पल...पल हर पल हर पल...तेवढ्याच गोडव्यासह ऐकू शकता.

प्रश्‍न राहतो तो अशा हेडफोन्सची गरज भासण्याचा. ध्वनिप्रदूषणाची वाढती पातळी लक्षात घेता भविष्यकाळात सर्वांनाच अशा प्रकारचे हेडफोन घालून फिरण्याची वेळ येईल असे वाटणे साहजिक आहे. मात्र अशी वेळ येऊ नये यासाठी उपाययोजना करणे हे आपल्याच हातात आहे. ट्रॅफिक जाम असताना आणि आपल्या समोरील वाहनचालक एक सेंटिमीटरदेखील पुढे-मागे सरकू शकत नाही हे माहीत असताना हॉर्न वाजविणे, रात्री-अपरात्री फटाके फोडणे, चार कार्यकर्त्यांच्या आग्रहाखातर अख्ख्या कॉलनीला ढोल-ताशे ऐकविणे, कारण नसताना मोबाईलवर मोठ्याने बोलणे, आदी बाबी टाळता येऊ शकतात. कुछ मिनटों की तो बात है, आम्ही काय रोज जिंकतो का, अशी कारणे देणे सोपे आहे; पण कानाला सतत हेडफोन लावून फिरण्याची वेळ आली तर चिमण्यांचा चिवचिवाट आणि कोंबड्याचा आरवदेखील "एमपीथ्री' फॉरमॅटमध्ये ऐकावा लागेल...तुम्ही कोणता पर्याय निवडाल?

Username: Leadership I Password: **********

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 11 Jan 2010 01:30:00 +0000

आपल्या कंपनीत काय सुरू आहे याची इत्थंभूत माहिती आपल्याला आहे, असा रामभाऊंचा समज होता. कामगारांशी चांगले संबंध ठेवणारा, मनमिळाऊ आणि दिलदार मालक अशी रामभाऊंची प्रतिमा. तथापि, वाडवडिलांच्या काळापासून सुरू असलेला व्यवसाय सांभाळणे एवढेच काम ते आजपर्यंत करीत आले. त्यांच्यात उपजतच उत्तम नेतृत्वगुण होते; परंतु काळानुसार ते बदलले नाहीत. नव्या तंत्रज्ञानापासून ते सतत दूर राहिले. त्यामुळे कंपनीतील व्यवहारांची अचूक माहिती आपल्यापर्यंत पोचत नाहीये, हे त्यांच्या लक्षातच आले नाही. आणि शेवटी व्हायचे तेच झाले. कंपनीतीलच काही जणांनी रामभाऊंची फसवणूक केली.

रामभाऊ हे प्रातिनिधिक उदाहरण असले तरी प्रत्यक्षात अशा कित्येक घटना जागतिक पातळीवर घडल्या आहेत आणि अजूनही घडत आहेत. याचे एकमेव कारण म्हणजे उत्तम नेतृत्वगुणांचा नसलेली तंत्रज्ञानाची साथ. "एन्रॉन'च्या अधोगतीस हेच प्रमुख कारण होते, असा निष्कर्ष काही अभ्यासकांनी काढला आहे. याउलट "सिटीग्रुप'चे निवृत्त "सीईओ' सॅंडी वेल यांनी आयुष्यात एकही ई-मेल केला नाही, तरीदेखील त्यांनी कंपनीची धुरा यशस्वीरीत्या उचलली. याचा अर्थ असा होतो की बुद्धिमान नेत्यांना कंपनी चालविण्यासाठी कशाचाही आधार लागत नाही; मात्र भविष्यातील नेत्यांना तंत्रज्ञानापासून दूर राहणे परवडणारे नाही. नेटवर्किंग आणि हार्डवेअर क्षेत्रातील आघाडीच्या "सिस्को' या कंपनीचे "सीईओ' आणि अध्यक्ष जॉन चेंबर्स यांनी एका अमेरिकन दैनिकाला दिलेल्या मुलाखतीत याच विषयावर भाष्य केले आहे.

जॉन चेंबर्स म्हणतातः कंपनीच्या प्रगतीकरिता एखाद्या तंत्रज्ञानाचा कल्पकतेने कसा वापर करता येईल याचा विचार भविष्यातील "सीईओ' किंवा अध्यक्षाने करायला हवा. आजकाल अनेकांना नवी गॅजेट्‌स आवडतात. मीही त्यांच्याकडे सकारात्मक दृष्टीने पाहतो. परंतु तंत्रज्ञान हे त्याहीपलीकडे असते, याचा विचार करायला हवा. ग्राहकांच्या अधिक जवळ जाण्याची भाषा बोलणारे अनेक जण त्यासाठी कोणत्या दिशेने प्रयत्न करावेत हे सांगू शकत नाही. खुद्द "वॉलमार्ट'च्या उच्चाधिकाऱ्यांकडे याचे उत्तर नव्हते. त्यामुळे केवळ "गॅजेट-लव्हर्स' उपयोगाचे नाहीत. भविष्याचा वेध घेऊन तंत्रज्ञानाच्या साह्याने ती मजल कशी पूर्ण करता येईल, याचा अंदाज असणारे नेतृत्व आज हवे आहे.

तंत्रज्ञान शिकायला वयाची अट नाही, असे जॉन चेंबर्स यांचे स्पष्ट म्हणणे आहे. ते म्हणतात, ""माझे वडील डॉक्‍टर होते. निवृत्त होईपर्यंत त्यांनी कॉम्प्युटरला हात देखील लावला नव्हता. त्यानंतर त्यांना कॉम्प्युटर आणि इंटरनेटबद्दल आकर्षण निर्माण झाले. त्यांनी ते शिकूनही घेतले. आज ते उत्तम "ऑनलाइन ट्रेडिंग' करतात. शिवाय एखादा शेअर कमी किमतीला कसा विकत घ्यायचा याचे ठोकताळेही त्यांनी आत्मसात केले आहेत. हे कसे शक्‍य झाले? त्यामुळे आज जे "सीईओ' किंवा अध्यक्ष वयाच्या पन्नाशीत आहेत, त्यांनीदेखील या गोष्टी शिकून घ्याव्यात. "रन अवे फ्रॉम टेक्‍नॉलॉजी' हे "हाऊ टू किल युवर करिअर?' या प्रश्‍नाच्या पाच संभाव्य उत्तरांपैकी एक आहे.''

"सिस्को'सारख्या कंपनीचे नेतृत्व करणारे जॉन चेंबर्स "सिस्को'चे वर्णन करताना म्हणतात, ""सिस्को नेमकी कशाची कंपनी आहे, असा प्रश्‍न अनेकांना पडतो. सर्वसामान्य नागरिकांना वाटते की ही "प्लंबिंग'शी संबंधित कंपनी आहे. मलाही तेच वाटतं. आम्ही "इंटरनेट प्लंबिंग'चेच काम करतो.'' जॉन चेंबर्स यांचे हे उत्तर मिस्कील वाटले तरी, यात नव्या दमाच्या नेतृत्वाला दिलेला सल्ला दडला आहे. आपल्या नेतृत्वगुणाला उजाळा द्यायचा असेल तर "टेक्‍नॉलॉजी'ला दूर ढकलू नका.

(वि.सू.ः इंटरनेटवर आपल्या नावाने काढलेल्या नव्या खात्याचे यूजरनेम Leadership असे आहे; आणि त्याचा पासवर्ड अर्थात technology हा आहे.)

डिझॉल्व्हिंग बाऊंडरीज...

noreply@blogger.com (Unknown) — Fri, 08 Jan 2010 02:24:00 +0000

"आमचा चिनू ना खूप हुशार आहे. (स्थळ, काळ, वेळ आणि व्यक्ती याचा कसलाही विचार न करता सर्व "हुशार' मुलांचे पालक कोणत्याही वाक्‍याची सुरवात याच ओळीने करतात) परवा कोल्हापूरला जातानाचा प्रसंग. स्वारगेटवर मोकळ्या बसची वाट पाहत मी आणि चिनू उभे होतो. शेजारी एक मनुष्य सिगारेट ओढत होता. त्याच्या धुराने मला त्रास होतोय हे पाहून चिनू त्याच्याकडे गेला आणि वर मान करून म्हणाला - "ओ काका, इथे सिगारेट ओढू नये असा बोर्ड लावलाय. दिसत नाही का तुम्हाला?' इतका अभिमान वाटला म्हणून सांगू त्याचा! आई-वडिलांचे चांगले गुण मुलात येतात ते काही खोटं नाही.' आठ वर्षांच्या चिनूचे (आणि त्याच्या आई-वडिलांचे) तुम्ही पण कौतुक कराल. पण आठव्या वर्षी चिनूत एवढा समजूतदारपणा कसा काय आला, त्याला "आदर्श नागरिका'ची कर्तव्ये कशी काय उमगली, हे प्रश्‍न तुम्हाला पडले असतील. चिनूची गोष्ट ही काल्पनिक होती. पण "डिझॉल्व्हिंग बाऊंडरीज थ्रू टेक्‍नॉलॉजी' या प्रकल्पांतर्गत शाळांमधील प्रत्येक जण चिनूसारखा समजूतदार होतो, असा अनुभव आहे.

"डिझॉल्व्हिंग बाऊंडरीज थ्रू टेक्‍नॉलॉजी' या प्रकल्पाबाबत उत्सुकता निर्माण झाली ना? आयर्लंडमध्ये 1998-99 मध्ये सुरू झालेला हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प आज तेथील शेकडो शाळांपर्यंत पोचला आहे. एखाद्या मुलाला बालवाडीत टाकले की त्याच शाळेतून तो दहावी पास होऊन बाहेर पडतो. स्पर्धात्मक वातावरणामुळे इतर शाळांकडे आणि त्यातील विद्यार्थ्यांकडे स्पर्धेच्या दृष्टिकोनातूनच पाहिले जाते. दुसऱ्या शाळेकडून आणि विद्यार्थ्यांकडून आपण खूप काही शिकू शकतो, याचा विचार शिक्षक आणि पालक करत नाहीत. "डिझॉल्व्हिंग बाऊंडरीज थ्रू टेक्‍नॉलॉजी' या प्रकल्पाद्वारे दोन शाळांमध्ये सहकार्याची भावना निर्माण केली जाते. शक्‍य असेल तर दोन्ही शाळांतील विद्यार्थ्यांची गटा-गटाने प्रत्यक्ष भेट घडवून आणली जाते; अन्यथा दोन शाळांतील विद्यार्थ्यांची "व्हीडीओ कॉन्फरन्सिंग'द्वारे भेट घडवली जाते. या भेटींचे अत्यंत काटेकोरपणे नियोजन केलेले असते. विद्यार्थ्यांमध्ये चर्चा घडविली जाते. अबोल विद्यार्थ्यासही चर्चेत भाग घेण्यासाठी प्रवृत्त केले जाते. वयोगटानुसार भेटीचे उद्दिष्ट वेगळे असते. उदा. 6 वर्षांच्या मुलांना चित्रं काढा, प्राणी ओळखा, कुठला प्राणी आवडतो ते सांगा - असे विषय दिले जातात. चिनूच्या वयोगटातील विद्यार्थ्यांना पाच "सी'ज्‌चे महत्त्व पटवून दिले जाते. हे पाच "सी' म्हणजे - कंट्री, सिटिझनशिप, सिटी, कलर आणि कॉन्ट्रास्ट. सोप्या भाषेत मुलांना प्रश्‍न विचारले जातात. त्यांनी दिलेल्या उत्तरातून त्यांना देशाचे महत्त्व पटवून दिले जाते. आपल्या देशाची त्यांना कितपत माहिती आहे, हे समजून घेतले जाते. आपण ज्या शहरात राहतो त्याची भौगोलिक आणि सामाजिक माहिती विद्यार्थीच एकमेकांशी "शेअर' करतात. चिनूसारखी धिटाई प्रत्येकात निर्माण करण्यासाठी बारकाईने अभ्यास करून चर्चेचे विषय निवडले जातात.

जसे - सार्वजनिक ठिकाणी सिगारेट ओढू नये, असा नियम असताना एखादी व्यक्ती सिगारेट ओढत असेल तर तुम्ही काय कराल? अशी चर्चा घडविल्याने मुलांना दिशा मिळते. आदर्श नागरिकाची कर्तव्ये मुलांच्या मनावर बिंबविण्यासाठी यापेक्षा दुसरा कोणता चांगला पर्याय असू शकेल? वर्णभेद, जातिभेद यांसारखे विषयही "डिझॉल्व्हिंग बाऊंडरीज थ्रू टेक्‍नॉलॉजी' या प्रकल्पातील तज्ज्ञ अतिशय संयमाने हाताळतात. समाजाच्या दोन स्तरांतील भिन्नतादेखील मुलांनी समजावून घ्यावी आणि त्यावर आपले मत बनवावे, अशा पद्धतीने काही चर्चा घडविल्या जातात. हे सगळे प्रशिक्षण खेळीमेळीच्या वातावरणात आणि "व्हीडीओ कॉन्फरन्सिंग'सारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या सान्निध्यात होत असल्याने, मुलांना कोणतेही दडपण येत नाही.
या सर्व प्रक्रियेत आधुनिक तंत्रज्ञानाची मदत घेतल्याने मुलांना नवे तंत्रज्ञान समजून घेणेही सोपे जाते. त्याची गोडी लागते. शिवाय अतिशय सोप्या पद्घतीने पाच "सीं'चे (विसरलात का?) आकलनही होते. तंत्रज्ञानाच्या मदतीने ज्ञानार्जनाच्या आड येणाऱ्या भिंती मोडणे किती सोपे असते, याची प्रचिती अनुकरण केल्याशिवाय येणार नाही. तुमच्या मनात आलेला विचार सफल होवो, यासाठी शुभेच्छा!

मिसेस जोशींचे मिक्‍सर दुरुस्त होईल?

noreply@blogger.com (Unknown) — Tue, 05 Jan 2010 01:54:00 +0000

""दादा, एवढं दुरुस्त करून द्याल का?''
""हे काम आपण करत नाही मॅडम, कोपऱ्यावरच्या दुकानात जा.''
""इसको ठीक करने के लिए नया मशिन लगता है मॅडम. वो अपने पास नही है.''
""याला कुठे दुरुस्त करणार मॅडम? एक्‍स्चेंजमध्ये देऊन टाका.''
""अवघड आहे. ठेवून जा. पंधरा दिवसांनी चक्कर मारा. बघू जमलं तर''

नादुरुस्त झालेले मिक्‍सर घेऊन मिसेस जोशी सकाळपासून फिरत होत्या. प्रत्येक दुकानात त्यांना अशीच उत्तरं मिळत होती. कोणत्याही दुकानात त्यांना मिक्‍सर दुरुस्त होईल, याची खात्री मिळाली नाही. मिक्‍सर बंद पडण्याचे कारण अतिशय किरकोळ होते आणि ते दुरुस्त होईल याची खुद्द मिसेस जोशींना खात्री होती. पण प्रत्येक दुकानदाराने त्यांच्यामोर "ना'चा पाढा वाचल्यामुळे त्या नाराज झाल्या होत्या. या नकारार्थी भूमिकेमुळे आपण स्पर्धेतून अलगद बाहेर फेकले जातोय याची त्या भाबड्यांना कल्पना नव्हती. दिसामाजी चार-पाचशे रुपये कमावणारे असो किंवा मिनिटाला लाखो डॉलर कमावणारे असो, नवे तंत्रज्ञान आणि नवी आव्हाने स्वीकारण्यास नकार देणे प्रचंड महागात जाऊ शकते. पुढील तीन उदाहरणांवरून तुम्हीच ठरवा, नव्या वर्षात नव्या तंत्रज्ञानासाठी "पॉझिटिव्ह' राहायचं की "निगेटिव्ह'?

--------
""मला खरोखरच हार्ड डिस्क हा प्रकार आवडत नाही आणि दुसरी गोष्ट म्हणजे हार्ड डिस्क हा "सोनी'चा प्रांत नव्हे. एक इंजिनिअर म्हणून सांगायचं झालं, तर हार्ड डिस्कवर गाणी साठवणं हा तितकासा आकर्षक प्रकार नाहीये.''
---------
"सोनी कॉर्पोरेशन'मधील एका वरिष्ठ इंजिनिअरने "वॉल स्ट्रीट जर्नल'मध्ये वरील प्रतिक्रिया दिली होती. संदर्भ होता, "ऍपल'ने नव्याने बाजारात आणलेल्या मेमरी-बेस्ड एमपीथ्री प्लेअरचा - अर्थात "आयपॉड'चा! "वॉकमन'च्या रूपात संगीत रसिकांना मोहून टाकणाऱ्या "सोनी'ने मेमरी-बेस्ड एमपीथ्री प्लेअरला कधी गांभीर्याने घेतलेच नाही. त्यामुळे 2001 मध्ये बाजारात आलेल्या "ऍपल आयपॉड'ला "एमपीथ्री प्लेअर'च्या बाजारपेठेचा अनभिषिक्त सम्राट बनणे शक्‍य झाले. आज जवळपास पावणेसात कोटी ग्राहकांच्या मनात "आयपॉड' विराजमान झाला आहे आणि "सोनी'चा या बाजारपेठेतील हिस्सा केवळ 1 टक्का इतका आहे...

---------
""तुम्ही जे काही तयार केलंय ते खरोखरच अप्रतिम आहे. एक काम करा, तुम्ही स्वतःच एक सर्च इंजिन तयार करा. ते जेव्हा यशस्वी होईल तेव्हा माझ्याकडे या. त्या वेळी मी विचार करेन.''
---------
स्टॅनफर्ड विद्यापीठात पीएच.डी. पूर्ण करणारे लॅरी पेज आणि सर्जी ब्रिन इंटरनेटवरील "सर्च इंजिन'साठी "बॅक एंड' प्रणाली तयार करून ती विकण्यासाठी "याहू डॉट कॉम'चे संस्थापक डेव्हिड फिलो यांच्याकडे गेले होते. त्या वेळी डेव्हिडने त्यांना वरील उपदेश दिला होता. डेव्हिडप्रमाणेच अनेकांनी लॅरी आणि सर्जीच्या कष्टांचे कौतुक केले; परंतु त्यांनी विकसित केलेल्या कल्पनेकडे नकारार्थी भूमिकेतून पाहिले. एकाने तर चक्क, ""आमच्या ग्राहकांना सर्च वगैरे करण्याची गरजच पडत नाही,'' असे उत्तर दिले. आज त्यांचे नावही कुठे ऐकावयास मिळत नाही. लॅरी आणि सर्जीने स्थापन केलेल्या "गुगल'ची आजची उलाढाल सात अब्ज डॉलरच्या घरात आहे!

---------
""या शतकाच्या अखेरपर्यंत, अर्थात 2000 पर्यंत जगभरातील फार तर नऊ लाख ग्राहक "मोबाईल फोन'चा स्वीकार करतील, असा आमचा अंदाज आहे.''
---------
"द इकॉनॉमिस्ट' या नियतकालिकात प्रसिद्घ झालेल्या अहवालात एका जगप्रसिद्ध कन्सल्टिंग कंपनीने वरील अंदाज व्यक्त केला होता. 2000 पर्यंत जागतिक मोबाईल बाजारपेठ कुठपर्यंत पोचेल याचा अंदाज घेण्यासाठी 1980 च्या सुमारास "एटी अँड टी'नेच या कंपनीकडे हे काम सोपविले होते. मोबाईल फोनबद्दल नकारार्थी भूमिका घेतल्यामुळे त्यांचा अंदाज साफ चुकला आणि याच अहवालाचा दाखला देत "एटी अँड टी'ने हळूहळू टेलिकॉममधून अंग काढून घेतले. 2000 पर्यंत जगभरात सुमारे 60 कोटी मोबाईलधारक होते. आज हाच आकडा अडीचशे कोटींच्या घरात गेलाय. आज दर मिनिटाला जगात सुमारे एक हजार जण नव्याने "मोबाईल' होतात.

आता तुम्हीच सांगा, मिसेस जोशींचे मिक्‍सर दुरुस्त होईल की नाही?

आजोबांच्या रेडिओवर "एफएम' कसं ऐकणार?

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 04 Jan 2010 01:47:00 +0000

शंकर "बेलबॉटम' वैद्य, 1980 ची बॅच
मॅक ऊर्फ मकरंद "बॅगी' क्षीरसागर, 1990 ची बॅच,
राहुल "टाईट फीट' सोळंकी, 2000 ची बॅच आणि
जॉन "लो-वेस्ट' डिसूझा, 2007 ची बॅच

"बॅच' कोणत्याही कोर्सची असू द्या, नावं कोणतीही असू द्या; संबंधित विद्यार्थ्यांना लावलेली बेलबॉटम, बॅगी ही बिरुदं मात्र बदलणार नाहीत. 1980 किंवा त्या अगोदरच्या दशकात बेलबॉटम ट्राऊजर्सची फॅशन होती, आज ती "लो-वेस्ट' जीन्सची आहे. काळानुसार जशी फॅशन बदलते, तसेच तंत्रज्ञानही बदलते. 1994-95 मध्ये भारतात पेजर्सची "फॅशन' होती; आज संग्रहालयात ठेवण्यासाठीदेखील पेजर सापडणार नाही. वैयक्तिक आयुष्यात आपण अनेक गॅजेट्‌स वापरतो. त्यांची एक विशिष्ट "लाईफसायकल' असते. ती उलटून गेल्यानंतरही आपण तेच गॅजेट्‌स वापरत राहिलो, तर आपण काळाच्या मागे राहण्याची शक्‍यता असते. या लेखात टेक्‍नॉलॉजीच्या "लाईफसायकल'बद्दल माहिती करून घेऊ यात...

जवळपास सर्वच नव्या तंत्रज्ञानाची "लाईफसायकल' एकाच पद्घतीची असते. एखादे नवे तंत्रज्ञान विकसित होण्याच्या मार्गावर असताना आणि विकसित झाल्यानंतर त्याच्या अनेक चाचण्या घ्याव्या लागतात. येथून एखाद्या तंत्रज्ञानाचा अथवा एखाद्या गॅजेटचा जीवनप्रवास सुरू होतो. तो साधारण 5 अवस्थांमधून जातो. त्यातील सर्वांत पहिल्या अवस्थेचे वर्णन "ब्लीडिंग एज' असे करता येईल.
1. ब्लीडिंग एज ः एखाद्या तंत्रज्ञानात अथवा गॅजेटमध्ये जग बदलून टाकण्याची प्रचंड क्षमता आहे; परंतु अद्याप तसे सिद्ध झालेले नसल्यास त्या अवस्थेस "ब्लीडिंग एज' असे म्हणता येईल. या अवस्थेत "कॅल्क्‍युलेटेड रिस्क' घेतली नाही, तर एखाद्या कंपनीचे मोठे नुकसान होऊ शकते. जसे कंपनीचे नुकसान होऊ शकते, तसेच एखाद्या व्यक्तीचेही वैयक्तिक नुकसान होण्याची शक्‍यताही नाकारता येत नाही. याचा अर्थ, आपल्याला ज्या तंत्रज्ञानाचा आधार घेणे अत्यावश्‍यक आहे, त्यासाठी काही तरी "रिस्क' मात्र घ्यावी लागेल.

2. लीडिंग एज ः तंत्रज्ञानाच्या जीवनप्रवासातील दुसरी अवस्था म्हणजे "लीडिंग एज'. या अवस्थेत एखाद्या तंत्रज्ञानाची किंवा गॅजेटची उपयुक्तता जगाला पटलेली असते, त्याचा वापरही सुरू झालेला असतो; मात्र 100 टक्के वापर कसा करावा, हे समजणारी किंवा समजावून देणारी व्यक्ती उपलब्ध नसते. त्यामुळे "लीडिंग एज' अवस्थेतील तंत्रज्ञान शिकून घेणे आणि त्याचा प्रभावी वापर करणे, हे आव्हान आहे.

3. स्टेट ऑफ द आर्ट ः माझ्या कामासाठी हे तंत्रज्ञान किंवा हेच गॅजेट सर्वाधिक उपयोगी आहे, अशी सर्वांची खात्री झाली असल्यास आपण "स्टेट ऑफ द आर्ट' टेक्‍नॉलॉजी वापरत आहोत, असे समजावे. आपला भर अशा अवस्थेतील तंत्रज्ञान किंवा गॅजेट वापरण्याकडे असावा.

4. डेटेड ः काही गॅजेट्‌स अनेक वर्षं साथ देतात. अनेक वेळा दुरुस्ती करून, स्पेअर पार्टस बदलून ते सुरू ठेवण्याचा आपला आग्रह असतो. यात गैर काहीही नाही. खिशातले पैसे खर्च करून खरेदी केलेल्या वस्तू पुरेपूर वापरल्याच पाहिजेत. तथापि, त्या काळाला धरून आहेत ना, याची वारंवार खात्री केली पाहिजे. त्या जर "डेटेड' असतील, तर जरूर वापराव्यात; पण त्याच वेळी "लीडिंग एज' अवस्थेतील एखाद्या नव्या गॅजेटचादेखील विचार करावा.

5. ऑब्सोलीट ः तुम्ही वापरत असलेल्या एखाद्या तंत्रज्ञानाशी किंवा गॅजेटशी तशाच प्रकारचे दुसरे गॅजेट "स्टेट ऑफ द आर्ट' अवस्थेतून स्पर्धा करीत असेल तर समजावे, की आपण कालबाह्य किंवा "ऑब्सोलीट' तंत्रज्ञान किंवा गॅजेट वापरत आहोत. अशा तंत्रज्ञानाच्या प्रेमात फार काळ अडकून राहणे योग्य नव्हे. जितक्‍या लवकर आपण त्या गॅजेटपासून दूर जाऊ, तितक्‍या अधिक वेगाने आपण प्रगती करू.

वैयक्तिक आयुष्यात आपण नानाविध गॅजेट्‌स वापरत असतो. अनेक गॅजेट्‌स (?) परंपरागत असतात. उदा. 1962 मध्ये आजोबांनी घेतलेला रेडिओ. योग्य निगा राखल्यामुळे तो आजही चालतो. पण त्यात "एफएम' ऐकू येत नाही, आणि म्हणून चारचौघात "आरजे मलिष्का'ने केलेले विनोद कळत नाहीत. आता यात तुमच्या आजोबांचा दोष देण्यात काही अर्थ नाही. त्यांचा रेडिओ आज "स्टेट ऑफ द आर्ट' अवस्थेत आहे का "ऑब्सोलीट', याचा विचार तुम्हालाच करायचा आहे.

(वि. सू. ः "बेलबॉटम' घालणाऱ्या व्यक्तींनी तज्ज्ञांच्या सल्ल्याशिवाय "लो-वेस्ट जीन्स' घालण्याचा प्रयोग करू नये. केल्यास लेखक जबाबदार नाही.)

मीनाक्षी, स्टीफन आणि आत्मविश्‍वास!

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 03 Jan 2010 01:43:00 +0000

वर्ष : 2007
स्पर्धा परीक्षेची भीती बाळगून बसलेल्या मीनाक्षीला परीक्षेच्या दिवशी काहीच आठवेनासे झाले. आई-वडील तिची समजून काढून थकले; परंतु ती काही परीक्षेस जायला तयार होईना. अभ्यास व्यवस्थित झाला होता. पुस्तकं, गाईड्‌स, नोट्‌स सगळं वाचून झालं होतं. पण तरी देखील तिला आत्मविश्‍वास नव्हता की आपण व्यवस्थित उत्तरं लिहू शकू. आता काय करणार? शेवटी धाकदपटशा करून आई-वडिलांनी तिला परीक्षेस पाठविले.
मीनाक्षीच्या निकालाकडे आपण नंतर येऊ. तत्पूर्वी एक छोटी गोष्ट वाचा.
वर्ष : 1942
लंडनमधील एक सर्वसाधारण कुटुंब. फ्रॅंक घरातला कर्ता पुरुष. इसाबेल ही त्याची पत्नी. घरात आई, वडील, दोन धाकट्या बहिणी आणि एक भाऊ. त्यावेळी लंडनमधील वातावरण तंग होते. तशात इसाबेल गर्भवती होती. त्यामुळे फ्रॅंकने ऑक्‍सफर्डला जाण्याचा निर्णय घेतला. कालांतराने इसाबेलने एका मुलाला जन्म दिला. स्टीफन असे त्याचे नाव ठेवले. शाळेत असताना स्टीफनला विज्ञान खूप आवडत असे. नंतर तो गणिताकडे आकर्षित झाला. कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतल्यानंतर त्याला भौतिकशास्त्र अधिक आवडू लागले. अशा विचित्र सवयीमुळे स्टीफनचे पुस्तकी ज्ञान फारसे प्रभावी नव्हते. त्यामुळे कॉलेजमधील एका महत्त्वाच्या लेखी परीक्षेत त्याला "बी ग्रेड' असा शेरा मिळाला. नाइलाजास्तव प्राध्यापकांना त्याची तोंडी परीक्षा घ्यावी लागली; आणि त्याच्याशी बोलल्यानंतर परीक्षकांनी जाणवले की आपण एका सर्वसामान्य नव्हे; तर विद्वान विद्यार्थ्याशी बोलतोय. "ब्लॅक होल्स' संदर्भात महत्त्वपूर्ण अभ्यास करणारे स्टीफन हॉकिंग यांच्याशी परीक्षक बोलत होते.

वयाच्या 21 व्या वर्षापर्यंत स्टीफन हॉकिंग सुस्थितीत होते. उच्चशिक्षणासाठी केंब्रिज विद्यापीठात प्रवेश घेतल्यानंतर त्यांना "ऍमिओट्रोफिक लॅटरल स्क्‍लेरॉसिस' (एएलएस) या मज्जातंतूशी संबंधित गंभीर आजाराची लक्षणे दिसून आली. पुढे काही महिन्यातच या आजाराने त्यांना ग्रासले आणि हॉकिंग यांचे हात, पाय आणि इतर अवयव निष्क्रिय झाले. दोन-वर्षांपेक्षा जास्त काळ जगू शकणार नाहीत, असे निदान झाल्यानंतरही स्टीफन हॉकिंग डगमगले नाहीत. आत्मविश्‍वास आणि इच्छाशक्तीच्या जोरावर त्यांनी आपला अभ्यास सुरू ठेवला आणि तो आजही सुरू आहे. स्टीफन हॉकींगना या आजारातून मार्ग काढण्यास मदत करणारे कोण होते जाणून घ्यायचंय? त्यांची पहिली पत्नी इलीन मेसन, त्यांचा आत्मविश्‍वास आणि असिस्टिव्ह टेक्‍नॉलॉजी! हॉकिंग यांची "व्हीलचेअर' त्यांच्यासाठी वरदान ठरली आहे. त्यांच्या "व्हीलचेअर'वर आत्मविश्‍वास आणि टेक्‍नॉलॉजी एकत्र प्रवास करतात. "एएलएस'मुळे स्टीफन हॉकिंग यांची वाचा गेली होती. त्यांना बोलण्यास मदत करण्यासाठी डिजिटल इक्विपमेंट कॉर्पोरेशनने तयार केलेली "डेकटॉक' ही यंत्रणा उपयोगास येते. हॉकिंग यांना जे काही म्हणावयाचे आहे, ते एका "टॉकिंग कॉम्प्युटर'वर फीड केले की "डेकटॉक' त्याचे मानवी आवाजात रूपांतर करते. त्यामुळे समोरच्या व्यक्तीशी किंवा विद्यार्थ्यांशी संवाद साधणे त्यांना शक्‍य होते. अशा प्रकारची अनेक गॅजेट्‌स हॉकिंग वापरत असतात.

स्टीफन हॉकिंग यांच्यासारख्या व्याधीने जडलेले अनेक विद्यार्थी या जगात असतील. हॉकिंग यांच्याकडे असलेली यंत्रणा त्यांनाही उपलब्ध होऊ शकते. आयुष्यात पुढे जाण्यासाठी त्यांच्याकडे हवा फक्त आत्मविश्‍वास; आणि एखादी व्यक्ती अधू असेल तर तिच्यात आपोआपच आत्मविश्‍वास निर्माण होतो, असे म्हणतात. मग ज्या व्यक्ती शरीराने धडधाकट असतात त्या मनाने अधू का व्हाव्यात? मीनाक्षीचेच उदाहरण पुन्हा घेतले तर लक्षात येईल, की ऐन परीक्षेच्या दिवशी तिचा आत्मविश्‍वास पूर्ण खचला होता. अशी वेळ येऊ नये म्हणून शरीराने अधू असलेल्या व्यक्ती जर विविध "असिस्टिव्ह टेक्‍नॉलॉजी' वापरत असतील तर शरीराने धडधाकट असलेल्या व्यक्तींनी "टेक्‍नॉलॉजी' का वापरू नये? स्मरणशक्ती, आत्मविश्‍वास वाढविणारी अनेक सॉफ्टवेअर्स इंटरनेटवर उपलब्ध आहेत. "गुगल'मध्ये साधा सर्च दिल्यास अशी अनेक सॉफ्टवेअर्स तुम्हाला आढळून येतील. परीक्षेसाठी केवळ अभ्यास कामाला येतो असे नाही. आज जवळपास सर्व विद्यार्थ्यांकडे मोबाईल फोन आहेत. मोबाईलचा वापर केवळ बोलण्यासाठी आणि "एसएमएस' पाठविण्यासाठी केला जातो. त्यापेक्षा त्यातील कॅलेंडर, टू-डू-लिस्ट, रिमाईंडर्स यांचा वापर स्वतःला शिस्त लावण्यासाठी आणि अभ्यासाचे व्यवस्थित नियोजन करण्यासाठी केला तर आत्मविश्‍वास नक्कीच वाढेल. "असिस्टिव्ह टेक्‍नॉलॉजी' ही शरीराने अधू असलेल्या व्यक्तींसाठी असली तरी व्यापक अर्थाने त्याची गरज सर्वांनाच भासते.
टेक्‍नॉलॉजीच्या यशस्वी वापरासाठी तुम्हा सर्वांना "बेस्ट ऑफ लक!'

(मीनाक्षीचा निकाल : तो तुमच्यावर अवलंबून आहे. कारण मीनाक्षी ही तुमच्यापैकी अनेकांची प्रतिनिधी. तुम्ही नव्या आणि सहज उपलब्ध असलेल्या "टेक्‍नॉलॉजी'चा वापर आत्मविश्‍वास वाढविण्यासाठी केलात, तर मीनाक्षी नक्कीच पास होईल.)
----------

मिनिस्टर की सीईओ?

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 02 Jan 2010 10:47:00 +0000

महिलांनी कृपया लक्ष द्यावे...
खालीलपैकी जी उपकरणे आणि गॅजेट्‌स तुम्हाला सफाईदारपणे हाताळता येतात, त्यांच्यासमोर बरोबर अशी खूण करा.

1. डेस्कटॉप कॉम्प्युटर
2. लॅपटॉप
3. सर्वांत साधा मोबाईल फोन
4. हाय-एन्ड मोबाईल फोन (पीडीए)
5. वॉशिंग मशिन
6. मायक्रोवेव्ह ओव्हन
7. आयपॉड
8. डिश टीव्ही
9. व्हिडीओ गेम
10. फूड प्रोसेसर

"बरोबर'ची किती चिन्हे आली आहेत हे आत्ताच मोजू नका किंवा त्याचा विचारही करू नका. त्यावर आपण लेखाच्या शेवटी चर्चा करू. त्यापूर्वी तुमच्यापैकीच काही जणींच्या वयाच्या या काही महिलांचे "प्रोफाईल्स' वाचा.

कार्लटन ऊर्फ कार्ली फिओरिनाः
ह्युलेट-पॅकार्डच्या (एचपी) माजी अध्यक्षा आणि सीईओ

ह्युलेट-पॅकार्ड किंवा "एचपी' ही कॉम्प्युटर तयार करणारी जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची कंपनी. जगातील सर्वोत्तम 500 कंपन्यांच्या यादीत (फॉर्च्युन 500) "एचपी' 13 व्या क्रमांकावर आहे. फिओरिनाचे वडील न्यायाधीश होते आणि आपल्या मुलीनेही हेच करिअर निवडावे, अशी त्यांची इच्छा होती. परंतु फिओरिनाने इंजिनिअरिंग क्षेत्र निवडले आणि 1980 च्या सुमारास ती "ट्रेनी' म्हणून "एटी अँड टी' या कंपनीत रुजू झाली. विषयाचे संपूर्ण ज्ञान, भविष्याचा अचूक वेध घेण्याची क्षमता, नव्या तंत्रज्ञानाकडे पाहण्याचा सकारात्मक दृष्टिकोन आणि जबरदस्त इच्छाशक्ती यांच्या जोरावर "एटी अँड टी'मधील ही "ट्रेनी' 1999 मध्ये "एचपी'ची अध्यक्षा झाली. 2002 मध्ये "एचपी'ने 19 अब्ज डॉलर देऊन "कॉम्पॅक' ही कंपनी संपादित केली. या व्यवहारामुळे फिओरिनावर प्रचंड टीका झाली; परंतु तिने उचललेले पाऊल योग्यच होते हे कंपनीला आता लक्षात येत आहे.

मेग व्हिटमन
ई-बे डॉट कॉमच्या अध्यक्षा आणि सीईओ

"वर्ल्डस लार्जेस्ट पर्सनल ऑनलाईन ट्रेडिंग कंपनी' असे ई-बेचे वर्णन केले जाते. ऑनलाईन खरेदी-विक्रीसाठी विश्‍वासार्ह समजली जाणारी ही वेबसाईट मेग व्हिटमन या महिलेच्या अध्यक्षतेखाली चालविली जाते. "फॉर्च्युन' या नियतकालिकातर्फे प्रसिद्ध करण्यात येणाऱ्या "मोस्ट पॉवरफुल विमेन'च्या यादीत मेग तिसऱ्या क्रमांकावर असून अमेरिकेतली सर्वांत श्रीमंत महिला "सीईओ'चा बहुमानही तिला मिळाला आहे. वैद्यकीय शाखेत करिअर करण्याच्या दृष्टीने एका महाविद्यालयात प्रवेश घेतलेल्या मेगने ते शिक्षण अर्धवट सोडले. तिला अचानक अर्थशास्त्रात रस निर्माण झाला. अर्थशास्त्राची पदवी घेतल्यानंतर तिने "हार्वर्ड बिझनेस स्कूल'मधून एमबीए पूर्ण केले आणि तीन-चार कंपन्यांत मार्केटिंगचा अनुभव घेतला. मार्च 1998 मध्ये मेगने "ई-बे'च्या अध्यक्षपद स्वीकारले आणि वेगाने प्रगती करणाऱ्या जगातील मोजक्‍या "डॉट कॉम' कंपन्यांमध्ये "ई-बे'ला नेऊन ठेवले.

ऍन मल्काही
झेरॉक्‍स कॉर्पोरेशनच्या अध्यक्षा आणि सीईओ

फोटोकॉपीला समानार्थी म्हणून सर्रास वापरला जाणारा शब्द म्हणजे झेरॉक्‍स! वास्तविक फोटोकॉपिईंगसाठी लागणाऱ्या मशिन्स तयार करणाऱ्या कंपनीचे नाव "झेरॉक्‍स कॉर्पोरेशन' आहे. या कंपनीची अध्यक्षही एक महिलाच आहे. ऍन मल्काही हे त्यांचे नाव. "झेरॉक्‍स कॉर्पोरेशन'मध्ये "सेल्स रिप्रेझेंटेटिव्ह' म्हणून कारकीर्द सुरू केलेल्या ऍनने 2001 मध्ये संस्थेचे अध्यक्षपद स्वीकारले. काम करण्याचा झपाटा आणि निर्णयक्षमतेच्या जोरावर ऍनची व्यावसायिक कारकीर्द वेगाने पुढे सरकत गेली. तिने जेव्हा अध्यक्षपद स्वीकारले त्या वेळी "झेरॉक्‍स'वर कर्जाचे मोठे डोंगर होते. तिने घेतलेल्या काही कठोर निर्णयांमुळे "झेरॉक्‍स'ने पुन्हा उभारी घेतली आणि 2005 मध्ये कंपनीच्या निव्वळ उत्पन्नात 9 टक्‍क्‍यांनी वाढ झाली.

वाचलीत ही प्रोफाईल्स? आता जरा आपल्या मूळ प्रयोगाकडे वळू. तुम्हाला वाटेल या प्रोफाईल्सचा आणि सुरवातीला विचारलेल्या प्रश्‍नाचा काय संबंध? खोलात शिरून विचार केला तर लक्षात येईल, की या सख्या आज जगातील मोठ्या टेक्‍नॉलॉजी कंपनीन्यांची धुरा सांभाळताहेत आणि आपल्याला साधा मोबाईल फोन किंवा डेस्कटॉप कॉम्प्युटरपण हाताळता येत नाही? नाराज होऊ नका. स्त्रियांमध्ये उपजतच "मॅनेजमेंट'चे गुण असतात. त्यांना नव्या तंत्रज्ञानाचा आधार दिला तर त्याचा दैनंदिन जीवनात अतिशय चांगल्या पद्घतीने वापर करता येईल. या प्रयोगाचे एकच उद्दिष्ट होतेः घर चालवणे आणि घर उत्तम चालवणे यात मूलभूत फरक आहे. घर उत्तम चालवायचे असेल तर "होम मिनिस्टर' या भूमिकेतून स्त्रियांनी आता "सीईओ'च्या भूमिकेत जाणे गरजेचे आहे. त्यासाठी तुम्ही तुमच्या तरुण मुला-मुलीकडून नवे तंत्रज्ञान शिकू शकता आणि आपला "स्कोअर' वाढवू शकता. नवीन वर्षासाठी यापेक्षा एखादा उत्तम संकल्प आहे का तुमच्याकडे?

तीन निकामी टॉर्च आणि चार डझन पेन्सिल सेल...

noreply@blogger.com (Unknown) — Fri, 01 Jan 2010 10:25:00 +0000

नव्वदच्या दशकातील कॉम्प्युटरचा सांगाडा, फूड प्रोसेसर आल्यामुळे बाजूला पडलेले मिक्‍सर, 29 इंची टीव्हीमुळे जाळी खात पडलेला जुना 20 इंची टीव्ही, जुन्या काळातील रेडियो, एक टेपरेकॉर्डर, दोन वॉकमन, पन्नास एक ऑडियो कॅसेट, इलेक्‍ट्रिकचा तवा, खराब झालेले इलेक्‍ट्रिक शेव्हर, इलेक्‍ट्रॉनिक खेळणी, तीन निकामी टॉर्च, आणि चार डझन पेन्सिल सेल...

हे कुठल्या भंगारवाल्याच्या दुकानाचे वर्णन नव्हे; तर एका खासगी कंपनीत उच्चपदावर काम करणाऱ्या प्रकाशच्या घराचे वर्णन आहे. प्रकाश आणि दीपा - दोघांनाही स्वच्छतेचे भयंकर वेड. प्रकाशला तर धुळीची ऍलर्जीच आहे. त्यामुळे घर कसे अगदी स्वच्छ असते (?). आता तुम्ही म्हणाल मग प्रकाशच्या घरात एवढा कचरा कसा काय असू शकतो? आणि असला तरी तो आता कसा काय सापडला? प्रकाशने शहराच्या नव्या भागात एक प्रशस्त फ्लॅट घेतलाय आणि पुढच्या आठवड्यात हे कुटुंब तिथे राहायला जाणार आहे. त्यामुळे सध्याच्या "वन बीएचके'तून सामान हलविण्याची तयारी सुरू आहे. सामान बांधताना त्यांना या साऱ्या गोष्टी आढळल्या.

प्रकाश आणि दीपासारखा अनुभव अनेकांना आला असेल. अडगळीतील वस्तूंकडे लक्ष न दिल्यास तो कचरा वाढत जातो आणि अडगळ इलेक्‍ट्रिक किंवा इलेक्‍ट्रॉनिक वस्तूंची असेल तर मग विचारायलाच नको. या वस्तू ठेवण्यासारख्या नसतात आणि त्या टाकून देण्याची हिंमतही होत नाही. त्यांच्यासोबत कुठेतरी भावना जडलेल्या असतात. पहिल्या कमाईचा टीव्ही, लग्नानंतरची पहिली खरेदी, मुलाची पहिली खेळणी वगैरे वगैरे. तथापि, अडगळीतल्या या वस्तू किती धोकादायक असू शकतात याचा विचार केला पाहिजे. टीव्ही किंवा कॉम्प्युटरच्या पिक्‍चर ट्यूबमध्ये लेड, बॅरियम, कॅडमियम आणि फॉस्फरससारखे विषारी घटक असतात. अनवधानाने ट्यूब फुटून हे घटक बाहेर आले तर त्याचे शरीरावर घातक परिणाम होऊ शकतात.

इलेक्‍ट्रॉनिक वस्तूंमध्ये प्रचंड वेगाने बदल होत असतात. त्यामुळे त्यांचे आयुष्य कमी होते. अशा वस्तू अनेक वर्षे वापरल्यानंतरही तशाच ठेवल्या तर त्याचे काय परिणाम होऊ शकतात, हे आपण पाहिलेच. म्हणून अशा वस्तूंमध्ये जास्त काळ अडकून पडू नये. अमेरिका किंवा ब्रिटनसारख्या विकसित देशांमध्ये इलेक्‍ट्रॉनिक वस्तूंच्या वापराचे प्रमाण अधिक असल्यामुळे "रिसायकलिंग' ही अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया बनली आहे. 2004 मध्ये एकट्या अमेरिकेत सुमारे 30 कोटी कॉम्प्युटर्स अडगळीत टाकून दिल्याचे आढळून आले होते. इलेक्‍ट्रॉनिक वस्तू अडगळीत टाकून देण्याचा दर वाढतोच आहे. हा प्रश्‍न मार्गी लावण्यासाठी अमेरिकेत "रिसायकलिंग' करून देणाऱ्या कंपन्या स्थापन झाल्या. घरातील किंवा संस्थांमधील इलेक्‍ट्रॉनिक अडगळ अशा संस्थांकडे दिली की सर्वप्रथम "डाटा रिकव्हरी' केली जाते. कंपनीकडे आलेल्या प्रत्येक वस्तूची इत्थंभूत माहिती नोंदवून त्यानंतर त्यातील डाटा नष्ट केला जातो. त्यावर लावलेली लेबल्स काढली जातात. त्यापैकी काही वस्तू किंवा सुटे भाग पुनर्वापरास योग्य असतील तर त्यांची विक्री केली जाते. काही इलेक्‍ट्रॉनिक उपकरणांमध्ये सोने आणि चांदीचे अंश असतात. ते काढल्यानंतर शास्त्रोक्त पद्घतीने आणि पर्यावरणास कोणतीही हानी पोचणार नाही याची काळजी घेत उपकरणांची विल्हेवाट लावली जाते.

तुम्ही म्हणाल, अमेरिकेचं ठीक आहे; पण भारतातील अनेक घरांत कॉम्प्युटर अजून पोचलेलासुद्घा नाही. तेव्हा "रिसायकलिंग'ची गरजच काय? असे असले तरी आपल्याकडील इलेक्‍ट्रॉनिक वस्तूंच्या विक्रीचे आणि वापराचे प्रमाण पाहिल्यास भारतास "टेक्‍नॉलॉजी रिसायकलिंग'ची गरज खूप अगोदर भासणार आहे. असंघटित उत्पादकांमार्फत तयार केलेल्या इलेक्‍ट्रॉनिक उपकरणांचे प्रमाण अधिक असल्यामुळे अशा वस्तूंच्या आयुष्याची हमी देता येत नाही. शिवाय, स्वस्त असल्यामुळे अनेक लोकांची पसंती मिळते आणि अशा वस्तूंचा प्रत्येक घरात शिरकाव होतो आणि कालांतराने त्या अडगळीत पडतात. वाढत्या आयटी आणि बीपीओ कंपन्यांमुळे कॉम्प्युटर, सर्व्हरसारख्या महागड्या वस्तूंचे "रिसायकलिंग' करण्याची वेळही आपल्यावर लवकरच येणार आहे. यासाठी एखाद्या स्वयंसेवी संस्थेने पुढाकार घेऊन "टेक्‍नॉलॉजी रिसायकलिंग'ची प्रक्रिया सुरू करण्याची गरज आहे. तत्पूर्वी "टेक्‍नॉलॉजी सॅव्हीनेस'बरोबर "टेक्‍नॉलॉजी क्‍लीनलीनेस'ची सवय प्रत्येकाने लावून घेण्यास काय हरकत आहे? नाहीतर एक टेपरेकॉर्डर, दोन वॉकमन, पन्नास एक ऑडियो कॅसेट, इलेक्‍ट्रिकचा तवा, खराब झालेले इलेक्‍ट्रिक शेव्हर, इलेक्‍ट्रॉनिक खेळणी, तीन निकामी टॉर्च आणि चार डझन पेन्सिल सेल...यांची सोबत आहेच!
--
नमस्कार मित्रांनो. सर्वप्रथम तुम्हा सर्वांना नव्या वर्षाच्या हार्दिक शुभेच्छा. गेल्या चार महिन्यांत एकही नवी पोस्ट न टाकल्याबद्दल क्षमस्व. आताही रोज पोस्ट टाकता येईल, अशी खात्री नाही; पण प्रयत्न जरूर करेन. दै. सकाळच्या प्रेरणा पुरवणीत मी टेक्नॉलॉजी नावाने एक सदर लिहित असे. त्यातील काही लेख आम्हाला पुन्हा वाचायला आवडतील, अशी मागणी अनेक मित्र-मैत्रिणींनी केल्यामुळे त्यातील काही लेख या ब्लॉगवर पोस्ट करतोय. रोजच्या कामातून वेळ काढून नव्या पोस्ट्स लिहिण्याचा प्रयत्न मात्र नक्की करेन.
--

िवसरभोळ्यांसाठी ‘इज ड्यू अॉन’!

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Wed, 05 Aug 2009 11:11:00 +0000

बिलं ही विसरण्यासाठीच असतात, असं म्हटलं तर कुणाला आश्चर्य वाटू नये. एखादी व्यक्ती नित्यनेमाने, अगदी वेळेच्या आत, कोणताही दंड न बसता बिल भरत असेल तर त्याला ‘चमन’ म्हणून हिणवण्यास आपण मागे-पुढे पाहणार नाही. पण काहीही असलं तरी बिलं वेळेवर भरायलाच हवीत. अन्यथा दंड किंवा कनेक्शन तोडण्यासारख्या प्रकारांना सामोरं जावं लागतं. त्यामुळे बिलांच्या ड्यू डेट्स लक्षात राहतील, याची काळजी घ्या आणि सर्व बिलं वेळेवर भरत जा. आता तुम्ही म्हणाल, तोच तर मुख्य प्रॉब्लेम आहे. बिलांच्या शेवटच्या तारखाच बोंबलायला लक्षात राहत नाहीत. आज बिल भरूया, असा विचार ज्या दिवशी मनात येतो त्याच्या एक दिवस आधीच शेवटची तारीख निघून गेलेली असते. अशा वेळी तुम्ही ‘इज ड्यू अॉन’ ही सेवा वापरू शकता.

मुंबईतल्या ‘युकॉनॉमिक्स’ या कंपनीने सुरू केलेली ही वेब-बेस्ड सेवा अगदी प्राथमिक अवस्थेत आहे. म्हणजे, याचा इंटरफेस फारसा आकर्षक नाही; पण सेवा मात्र उपयोगाची आहे. ‘इज ड्यू अॉन’चा वापर करून तुम्ही जाणाऱ्या किंवा येणाऱ्या रकमेचे अलर्ट ई-मेलवर मिळवू शकता. वीज बिल, टेलिफोन बिल, मोबाईल बिल, क्रेडिट कार्ड बिल, इंटरनेट बिल, मुलांची फी, घरभाडे, सोसायटी मेन्टेनन्स, इन्शुरन्स प्रीमियम, येणारे चेक्स आदी गोष्टींचा ट्रॅक ठेवणे सोपे होते. ड्यू डेटच्या तीन दिवस आधी तुम्हाला पहिला अलर्ट ई-मेल पाठवला जातो. त्यावर कोणतीही अॅक्शन न घेतल्यास ड्यू डेटपर्यंत दररोज अलर्ट ई-मेल पाठवला जातो. दरम्यान तुम्ही बिल भरले असल्यास तुमच्या अकाऊंटमधून बिलाचा तपशील काढू शकता किंवा पुढच्या महिन्यासाठी अथवा वर्षासाठी पुन्हा अलर्ट सेट करू शकता.

‘इज ड्यू अॉन’चे मोफत व्हर्जन सध्या उपलब्ध असून प्रीमियम व्हर्जन लवकरच उपलब्ध होणार असल्याचे वेबसाईटवर म्हटले आहे. ड्यू डेट अलर्ट पाठवण्यासाठी सध्या केवळ ई-मेलचा वापर केला जातो. भविष्यात एसएमएस आणि ट्विटरवरूनही अपडेट पाठविण्याची सोय उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. बिलांच्या बाबतीत १०० पैकी ९९ लोक विसरभोळे असतात, असं म्हटलं तर वावगं ठरू नये. अशा साऱ्या विसरभोळ्यांसाठीच ‘इज ड्यू अॉन’ ही सेवा खास तयार करण्यात आली आहे.

िडक्शनरी इन चॅट

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Wed, 08 Jul 2009 12:37:00 +0000

‘डिक्शनरी’ची गरज कोणाला, केव्हा आणि कुठे भासेल याचा नेम नाही. बुकशेल्फमधील जाडजूड अॉक्सफर्ड डिक्शनरी तशी केव्हाही कामाला येते, पण कॉम्प्युटर आणि मोबाईलचा वापर वाढल्यामुळे आपण साहजिकच या माध्यमातील डिक्शनरीज वापरायला लागतो. वर्डमध्ये काम करत असताना आपण तिथली डिक्शनरी वापरतो, मोबाईलसाठीही डिक्शनरीचे अनेक अॅप्लिकेशन्स उपलब्ध आहेत. सर्चचा वापर करूनही आपण एखाद्या शब्दाचा अर्थ समजून घेऊ शकतो. ई-मेल वाचताना किंवा लिहिताना एखादा शब्द अडला तरीदेखील तुम्ही तिथल्या तिथे त्याचा अर्थ जाणून घेऊ शकता. यासाठी तुम्ही गुगल बोट वापरू शकता. बोट म्हणजे वेब रोबोट्स अर्थाच एखाद्या कमांडसाठी ठरवून दिलेले काम करणारे अॅप्लिकेशन्स.

गुगल टॉक किंवा जी-मेल चॅटमधून lookup@bot.im या ई-मेल अॅड्रेसला चॅटिंगसाठी इन्व्हाईट केल्यानंतर तुम्ही ही सेवा वापरू शकता. dict असे टाईप करून त्यापुढे तुम्हाला ज्या शब्दाचा अर्थ जाणून घ्यायचाय तो शब्द Lookup ला पाठवला की पुढच्या सेकंदाला तुम्हाला त्याचा अर्थ मिळेल.

उदा. तुम्हाला Deprecate या शब्दाचा अर्थ माहित करून घ्यायचा असल्यास dict deprecate असा मेसेज पाठवा.
या बोटचा वापर करून तुम्ही कठीण हिंदी शब्दांचे अर्थही समजून घेऊ शकता. उदा. dict गहरा असा मेसेज केल्यानंतर या शब्दाचा इंग्लिशमधील अर्थ तुमच्यासमोर येईल.

याच पद्धतीने इंग्लिशमधील शब्द हिंदीत भाषांतरित करायचे असतील तर तुम्ही en2hi.translit@bot.talk.google.com या बोटचा वापर करू शकता.

अधिक बोट्ससाठी वाचाः
Useful Google Talk Bots That You Must Add as Friends

डाऊनलोडः Nokia N97 आणि E75 च्या रिंगटोन्स!

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Sat, 04 Jul 2009 09:11:00 +0000

नोकिया N97 या नव्या मोबाईल फोनची सध्या सगळीकडे जोरदार चर्चा सुरू आहे. हा मोबाईल गेल्या आठवड्यात भारतात लाँच झाला खरा; पण ३५ हजार रुपये किमतीचा टॅग पाहून किती लोक त्याकडे वळतील याबद्दल शंकाच आहे. अर्थात, या मोबाईलची थेट स्पर्धा आयफोनशीच असणार आहे, त्यामुळे याची किंमत ३०-३२ हजारांच्या पुढे असेल, असे वाटत होतेच. कोणताही नवा मोबाईल बाजारात आला की तो घ्यावासा वाटतोच. एक-दोन हजारांनी बजेट पुढे-मागे करून तो फोन विकत घेण्याची आपली तयारीही असते. पण आकडा तीस हजारांच्या पुढे गेला की मागे सरकायला होतं. मग सध्याचा मोबाईल काय वाईट आहे, असं वाटायला लागतं.

यात जे आहे तेच नव्या मोबाईलमध्ये आहे. शिवाय नवा मोबाईल जरा मोठा आणि जड वाटतोय, असे म्हणून आपणंच आपल्या मनाची समजूत काढत राहतो. तर, ज्यांना N97 किंवा त्याच्या अगोदर आलेला E75 यापैकी एखादा मोबाईल आवडलेला आहे, घेण्याची इच्छाही होतेय, पण ‘बायको’ किंवा ‘खिसा’ परवानगी देत नाहीये, अशांसाठी एक खास अॉफर आहे - या दोन्ही मोबाईल फोनकरता तयार केलेल्या रिंगटोन्स तुम्ही तुमच्या सध्याच्या मोबाईलवर वापरू शकता.

कधी-कधी दुधाची तहान ताकावर भागवावी लागते, त्यातलाच हा प्रकार. सिंबियन ब्लॉगने या दोन्ही फोनसाठीच्या रिंगटोन्स आपल्यासाठी उपलब्ध करून दिल्या आहेत. यात काही रिंगटोन्स नेहमीच्याच असल्या तरी त्यात जरासे बदल केल्याचे ऐकल्यावर तुम्हाला लक्षात येईल. सर्वसाधारण रिंगटोन्सपेक्षा या रिंगटोन्स अधिक मॉडर्न आणि पॉलिश्ड वाटतात. N97 च्या पॅकेजमध्ये भारतीय बाजाच्या काही रिंगटोन्सही आहेत.

या सर्व रिंगटोन्स .aac फॉरमॅटमध्ये आहेत. तुमच्या मोबाईलवर या फॉरमॅटमधील रिंगटोन्स चालत असतील तर तुम्ही N97 आणि E75 च्या रिंगटोन्सचा आनंद घेऊ शकता.

Download:
Nokia N97 Ringtones
Nokia E75 Ringtones
Also Download:
Nokia N97 Theme by_Mandeep

फास्ट, फास्टर, फास्टेस्ट फायरफॉक्ससाठी...

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Wed, 01 Jul 2009 12:18:00 +0000

नेट फारंच स्लो झालंय का रे? - शैलेशचा प्रश्न
नेट व्यवस्थित आहे. तुझं ब्राऊजर गंडलंय... - श्रीचे उत्तर

शैलेश फायरफॉक्सचा भक्त. कितीही सुंदर दिसणारं, सोयी-सुविधांनी युक्त असं नवं ब्राऊजर आलं तरी हा गडी फायरफॉक्सलाच चिकटून होता. शैलेशसारख्या फायरफॉक्सपंथीयांची ही नेहमीची तक्रार. हा ब्राऊजर प्रचंड मेमरी खातो, एक्स्टेन्शन्स वाढली की हा पार ढपतो इथपासून ते पेज लोड होण्यास प्रचंड वेळ लागतो इथपर्यंत अनेक तक्रारी सारख्या सुरू असतात. पण तरीदेखील हे लोक दुसऱ्या ब्राऊजरकडे वळत नाहीत. अशा फायरफॉक्सपंथीयांसाठीच आजची ही पोस्ट लिहितोय.

फायरफॉक्सच्या Configuration फाईलमध्ये किंचित बदल करून तुम्ही तुमच्या फायरफॉक्सला जोरदार पळवू शकता. अर्थात, यासाठी तुम्हाला Configuration चेंज करावे लागेल. पुढे दिलेल्या स्टेप्स अत्यंत काळजीपूर्वक फॉलो कराः

Cache फीचरसाठी राखून ठेवलेली RAM कमी करण्यासाठीः
सर्फिंगदरम्यान कॅशिंगसाठी फायरफॉक्सतर्फे ठराविक RAM वापरली जाते. यामुळे अनेकदा इतर प्रोसेसेस आणि फायरफॉक्सही स्लो होण्याची शक्यता असते. ही RAM कमी करण्यासाठी पुढील स्टेप्स फॉलो कराः

अॅड्रेस बारमध्ये about:config असे टाईप करा. एंटर केल्यानंतर एक धोक्याचा इशारा येईल. त्याकडे दुर्लक्ष करून I’ll be careful, I promise वर क्लिक करा.
आता वरच्या बाजूस Filter नावाने एक सर्च बार येईल. त्यात browser.sessionhistory.max_total_viewer असा सर्च द्या.
Value वर क्लिक करून ती 0 अशी सेट करा (Default Value: -1)

पेज लोड स्पीड वाढवण्यासाठीः
फायरफॉक्समध्ये आपण जेव्हा एखाद्या साईटचा अॅड्रेस एंटर करतो तेव्हा त्या साईटच्या सर्व्हरला केवळ एकच रिक्वेस्ट पाठवली जाते. त्यामुळे साहजिकच पेज लोड होण्यास वेळ लागतो. एकावेळी अनेक रिक्वेस्ट्स पाठवण्यासाठी पुढील बदल कराः

अॅड्रेस बारमध्ये about:config असे टाईप करा. एंटर केल्यानंतर एक धोक्याचा इशारा येईल. त्याकडे दुर्लक्ष करून I’ll be careful, I promise वर क्लिक करा.
Filter मध्ये network.http.pipelining असे टाईप करून व्हॅल्यूवर क्लिक करा व ती True अशी सेट करा. (Default Value: False)
याच पद्धतीने network.http.proxy.pipelining असे टाईप करा. ही व्हॅल्यूही True अशी सेट करा. (Default Value: False)
आता network.http.pipelining.maxrequests असे टाईप करून ही व्हॅल्यू 10 अशी सेट करा. (Default Value: 4)
आता याच विंडोत राईट-क्लिक करून New > Integer असे सिलेक्ट करा. याला nglayout.initialpaint.delay असे नाव द्या आणि त्याची व्हॅल्यू 0 अशी सेट करा.

फायरफॉक्स मिनिमाईझ्ड असताना RAM दहा एमबीपर्यंत कमी करण्यासाठीः
फायरफॉक्स वापरताना बरीचशी RAM वापरली जाते. त्यामुळे इतर अॅप्लिकेशन्स अनेक वेळा हँग होण्याची किंवा स्लो होण्याची शक्यता असते. अशा वेळी फायरफॉक्स बंद केल्याशिवाय प्रश्न सुटत नाही. पण फायरफॉक्स मिनिमाईझ करून ठेवल्यास होणारा RAM चा वापर आपण कमी करू शकतो. असे करण्यासाठी पुढील स्टेप्स फॉलो कराः

अॅड्रेस बारमध्ये about:config असे टाईप करा. एंटर केल्यानंतर एक धोक्याचा इशारा येईल. त्याकडे दुर्लक्ष करून I’ll be careful, I promise वर क्लिक करा.
आता याच विंडोत राईट-क्लिक करून New > Boolean असे सिलेक्ट करा.
याला config.trim_on_minimize असे नाव देऊन एंटर करा.
नव्या बॉक्समध्ये याची व्हॅल्यू True अशी सेट करा.

या सगळ्या स्टेप्सनंतर फायरफॉक्स रिस्टार्ट करा व नव्या स्पीडचा अनुभव घ्या! तुमचा अनुभव कॉमेंट्सच्य माध्यमातून इतराशी जरूर शेअर करा.
Source: http://www.zixpk.com/

‘अधिक’ माहितीसाठीः टेकटर्म्स, फाईलइन्फो आणि चॅटरेफ डॉट कॉम

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Mon, 29 Jun 2009 11:02:00 +0000

कॉम्प्युटर किंवा इंटरनेटशी संबंधित एखादी संज्ञा (उदा. ActiveX) अडल्यास तुम्ही काय करता? त्याचा अर्थ समजावून घेण्याचा प्रयत्न करता की तसेच पुढे जाता? हा काहीतरी भलताच प्रकार दिसतोय, आपल्याला काही घेणं-देणं नाही, असं म्हणून अनेक जण ती संज्ञा समजावून घेण्याचा प्रयत्नच करत नाहीत. वास्तविक एका साध्या गुगल सर्चवरून आपल्याला त्या संज्ञेची हवी ती माहिती मिळू शकते. पण अनेकांना यात फारसा रस नसतो. त्यामुळे एवढी तसदी कोणी घेत नाही. पण ActiveX म्हणजे नेमकं काय, हे चारेक ओळींत आणि सोप्या भाषेत समजावून सांगितलं तर? शार्पन्ड डॉट कॉम ही साईट गेल्या दहा वर्षांपासून अविरतपणे असं ज्ञानदानाचं काम करीत आहे.

मे २००९ मध्ये शार्पन्ड डॉट कॉमला दहा वर्ष पूर्ण झाली. पेर ख्रिस्तनसन याने सुरू केलेल्या या साईटभोवती आज अाणखी तीन साईट्स उभ्या राहिल्या आहेत. कॉम्प्युटर आणि इंटरनेटशी संबंधित संज्ञांसाठी टेकटर्म्स, चॅटिंगमध्ये सर्रास वापरल्या जाणाऱ्या शब्दांची उकल करून सांगणारी चॅटरेफ आणि विविध फाईल एक्स्टेन्शनची माहिती देणारी फाईलइन्फो डॉट कॉम या त्या तीन साईट्स.

हार्डवेअर, सॉफ्टवेअर आणि इंटरनेट विश्वातील ए टू झेड संज्ञांची माहिती असलेली टेकटर्म्स डॉट कॉम ही साईट तुमचे या विषयांतील ज्ञान वाढवण्यास नक्कीच मदत करेल.

एखाद्या विचित्र फॉरमॅटमधील (उदा. .jcz) फाईल समोर आल्यास तिचा आगा-पिछा जाणून घेण्यासाठी आणि ती नेमकी कोणत्या प्रोग्राममध्ये ओपन होईल ही माहिती मिळवण्यासाठी फाईल इन्फो डॉट कॉम ही साईट खूप उपयोगाची ठरते. या साईटवरील फाईल एक्स्टेन्सशन्स पाहून गरगरायला होतं!

*$ म्हणजे ‘स्टार आणि डॉलर’ असं उत्तर दिलंत तर तुम्ही मूर्ख ठराल. *$ याचा अर्थ ‘स्टारबक्स’ असा होतो. 143 आणि 143444 अशा सांकेतिक भाषेत चॅट करणाऱ्या नव्या पिढीला पाहून तुम्ही नक्कीच बुचकाळ्यात पडाल. ही मुलं नेमक्या कोणत्या विषयावर चर्चा करताहेत, हे समजण्याच्या आत ती तुम्हाला गुंडाळून ठेवतील - एवढे सांकेतिक शब्द त्यांच्या डोक्यात फिट असतात. यातील 143 म्हणजे ‘आय लव्ह यू’ आणि 143444 म्हणजे ‘आय लव्ह यू व्हेरी व्हेरी मच’! चॅटिंगच्या विश्वात अशा शेकडो शब्दांचा सर्रास वापर केला जातो. असे शब्द आणि त्यांचे अर्थ जाणून घेण्यासाठी चॅटरेफ डॉट कॉम ही साईट नक्कीच उपयोगी ठरते. (एखाद्या अनोळख्या व्यक्तीने अचानक 143 म्हटलं तर किमान गोंधळायला तरी होऊ नये, म्हणून असे कोड वर्ड एकदा नजरेखालून तरी घाला. :-))

प्रोफेशनल ब्लॉगर टेम्प्लेट्सचा मिनी-खजिना!

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Fri, 26 Jun 2009 14:50:00 +0000

नव्याने ब्लॉगिंगमध्ये उतरणाऱ्या व्यक्तीसाठी ब्लॉगर हा एक अप्रतिम प्लॅटफॉर्म आहे. केवळ तीन स्टेपमध्ये ब्लॉग तयार करून एखादी व्यक्ती लिहिण्यास सुरवात करू शकते. त्यानंतरही तो मॅनेज करणे अत्यंत सोपे आहे. पण एकदा का ब्लॉगरवर हात बसला की मग ‘काड्या’ कराव्याशा वाटतात. लोगो बदलता येतो का ते पाहणे, बॅकग्राऊंड बदलून पाहणे, नव-नवे विजेट्स किंवा गॅजेट्स अॅड करणे अशा विविध लेव्हलच्या ‘काड्या’ आपण करून पाहतो. ‘एचटीएमएल’ची माहिती असेल तर मग ही लेव्हल आणखी पुढे जाते; पण ‘काड्या’ करून पाहिल्या ना तरीसुद्धा ‘एचटीएमएल’ थोडेबहुत कळायला लागते आणि मग ब्लॉगमध्ये हवे तसे बदल करणे शक्य होते.

एकदा का यशस्वीरित्या काही बदल करणं जमलं की आत्मविश्वास वाढतो आणि आपण अजून पुढे जायला लागतो. मग सगळ्यात पहिल्यांदा आपण टेम्प्लेट किंवा थीम बदलायचा विचार करतो. पण इतरांहून जरासं वेगळं टेम्प्लेट मिळणं, ते आवडणं आणि ते यशस्वीरित्या ब्लॉगला अप्लाय करणं तितकसं सोपं नाही. मुळात ब्लॉगरसाठी फार क्रिएटिव्ह टेम्प्लेट तयार करणं तांत्रिक मर्यादांमुळे शक्य होत नाही. हे खरं असलं तरी इस्तंबूलच्या ओरक (Ooruc चा उच्चार बहुदा असाच असावा) नावाच्या एका तरूणाने उच्च दर्जाचे प्रोफेशनल ब्लॉगर टेम्प्लेट्स तयार केले आहेत.

themes.ooruc.com वर ही टेम्प्लेट्स तुम्हाला पाहायला मिळतील. ब्लॉगरवर उपलब्ध असणारी रटाळ टेम्प्लेट्स किंवा इतर उपलब्ध असणारी दोन, तीन, चार किंवा पाच कॉलममधील टेम्प्लेट्स पाहून आणि वापरून कंटाळा आला असेल आणि सिरियस ब्लॉगिंग करायचं असेल तर ओरकने तयार केलेली टेम्प्लेट्स वापरून पाहायला हरकत नाही. वर्डप्रेसवरून प्रेरणा घेत मूळ वर्डप्रेससाठी तयार केलेली मॅगझिन स्टाईल टेम्प्लेट्सही कन्व्हर्ट करून ब्लॉगरसाठी वापरली जातात; पण ओरकच्या प्रीमियम टेम्प्लेट्सना खरंच तोड नाहीये. ही टेम्प्लेट्स वापरून तयार केलेला ब्लॉग पाहिल्यास तो ब्लॉगरवर होस्ट केलाय, यावर खरंच विश्वास बसत नाही. मॅगझिन, न्यूजपेपर, म्युझिक, गॅजेट्स, ई-कॉमर्स आदींसाठी वापरता येण्याजोगे टेम्प्लेट्स ओरकने तयार केले आहेत. यातील काही टेम्प्लेट्स मोफत डाऊनलोड करता येतात; तर काही टेम्प्लेट्ससाठी पैसे मोजावे लागतील. त्यांच्या किमती बारा डॉलरपासून पुढे आहेत. पण पन्नास-शंभर डॉलरच्या गुंतवणुकीत एखाद्या छोट्या वर्तमानपत्राची किंवा मासिकाची वेबसाईट सहज तयार होऊ शकत असेल तर काय हरकत आहे? जर तुम्हीसुद्धा सिरियसली असा काही विचार करत असाल आणि तुमच्या दृष्टीने ब्लॉगर हे सर्वांत सोपे माध्यम असेल तर ओरकचे एखादे टेम्प्लेट नक्की वापरा आणि तुमच्या साईटला किंवा ब्लॉगला एक खास प्रोफेशनल लूक द्या.

िसग्नेचर स्टाईल!

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Thu, 25 Jun 2009 11:35:00 +0000

ई-मेल सिग्नेचर्स हा एक प्रचंड इंटरेस्टिंग प्रकार आहे. तुम्हाला आलेल्या ई-मेल्स एकदा चेक करा. प्रत्येकाच्या ई-मेलमध्ये मेसेजनंतर एक वेगळ्याच प्रकारची सिग्नेचर तुम्हाला दिसून येईल. काही जण नुसतं नाव लिहिणं पसंत करतात, तर काही जणांना नाव, गाव, पत्त्यासह ब्लॉग, वेबसाईट आणि सोशल नेटवर्किंग साईटवरील प्रोफाईल्सच्या लिंक्स देणंही आवडतं. पण अत्यंत सपक वाटणाऱ्या या सिग्नेचर्स आकर्षक करता आल्या तर? येस. वाईज स्टँप नावाचे फायरफॉक्स अॅड-अॉन वापरून तुम्ही ई-मेल सिग्नेचर्सने तुमची नवी ओळख तयार करू शकता.

जी-मेल, याहू मेल, हॉटमेल आणि एओएल मेल आणि इतर अनेक ई-मेल सेवांमध्ये तुम्ही वाईज स्टँपची मदत घेऊन तयार केलेल्या सिग्नेचर्स वापरू शकता. वाईज स्टँप डाऊनलोड करून इन्स्टॉल केल्यानंतर फायरफॉक्समध्ये खाली उजव्या कोपऱ्यात स्टँपचा आयकॉन दिसायला लागेल. असाच आयकॉन तुम्हाला जी-मेलच्या कॉम्पोझ मेन्यूमध्येही दिसेल. हा आयकॉन वापरून तुम्ही अगोदर तयार करून ठेवलेल्या पर्सनल किंवा बिझनेस सिग्नेचर्स ई-मेलमध्ये अॅड करू शकाल.

वाईज स्टँपमध्ये सिग्नेचर तयार करणे एकदम सोपे आहे. यासाठी तुम्ही एकतर तयार टेम्प्लेट वापरू शकता किंवा थेट तुम्हाला हवी तशी सिग्नेचर तयार करू शकता. पन्नासहून अधिक सोशल मीडिया (फेसबुक, ट्विटर, इ.) आणि इन्स्टन्ट मेसेंजर (जी-टॉक, स्काईप, इ.) सेवांसाठीचे छोटे आयकॉन्स तुम्ही सिग्नेचरमध्ये अॅड करू शकता. याशिवाय तुमच्या ब्लॉग किंवा वेबसाईटचा प्रसार करण्यासाठीसुद्धा ई-मेल सिग्नेचर वापरता येऊ शकते. वाईज स्टँपमध्ये आरएसएस फीड एंटर करून तुमच्या ब्लॉगवरील ताज्या पोस्टचे हेडिंगदेखील ई-मेल सिग्नेचरमध्ये दिसू शकते, हे याचे आणखी एक वैशिष्ट्य. याच पद्धतीने लास्ट एफएमवर तुम्ही ऐकलेले गाणे, यू ट्यूबवरील एखादा व्हिडीओ किंवा ट्विटर, फेसबुकवरील स्टेटस मेसेजसुद्धा ई-मेल सिग्नेचरमध्ये अॅड करू शकता. या सिग्नेचर एचटीएमएल फॉरमॅटमध्ये असल्याने तुम्ही त्या इतर ठिकाणीही (उदा. गुगल डॉक्स) वापरू शकता.

साधी-सोपी टेक्नॉलॉजीतले बदलः

मित्रांनो,
गेल्या वर्षभरापासून सुरू असलेल्या साधी-सोपी टेक्नॉलॉजी या ब्लॉगमध्ये तुमच्या सोयीसाठी काही बदल करत आहे. यापूर्वी या ब्लॉगसाठी मी 'अर्थेमिया' ही मूळ वर्डप्रेससाठी तयार केलेली थीम वापरत होतो. आता याच थीमचे 'मॉडिफाईड व्हर्जन' उपलब्ध झाले आहे. त्यामुळे ते वापरण्याचा प्रयत्न करत आहे. यातील काही फीचर्स (उदा. Headline) आता तरी अडचणीचे वाटत आहेत; पण त्यावर काही तरी उपाय नक्कीच सापडेल. अर्थात यातील कॅटेगरी नेव्हिगेशन आणि फीचर्ड पोस्ट्स हा प्रकार उत्तम आहे. त्यामुळे साधी-सोपी टेक्नॉलॉजीचे हे नवे रूप तुम्हाला आवडेल, अशी अपेक्षा आहे. sasotechnology@gmail.com वर तुमच्या प्रतिक्रिया जरूर कळवा.

गुगलचे ‘अॉल-इन-वन’ मोबाईल अॅप्लिकेशन

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Mon, 22 Jun 2009 12:16:00 +0000

आपल्या जीवनाचा अविभाज्य घटक झालेल्या गुगलच्या अनेक सेवा आपण रोज वापरत असतो. गुगल सर्च खेरीज, जी-मेल, यू ट्यूब, गुगल रीडर, अॉर्कुट, गुगल कॅलेंडर, न्यूज, ब्लॉगर आदी सेवाही कमी-अधिक प्रमाणात निश्चित वापरल्या जातात. भारतात ज्या वेगाने कॉम्प्युटर आणि इंटरनेटचा प्रसार होतोय त्याहून कित्येक जास्त पटीने मोबाईल आणि मोबाईल इंटरनेटचा प्रसार होतोय. फिडेलिटी इंडियाच्या आकडेवारीनुसार भारतातील एकूण मोबाईलधारकांपैकी १० टक्के लोक मोबाईलवर इंटरनेट सर्फ करतात.

हा आकडा जवळपास सव्वाचार कोटींवर जातो. यातील सुमारे ८० लाख लोक नियमित (म्हणजे अगदी दररोज) मोबाईलवर इंटरनेट सर्फ करतात, अशी आकडेवारीही फिडेलिटीने जाहीर केली आहे. थोडक्यात काय तर, अख्खा भारतंच इंटरनेटसाठी आता मोबाईलवर अवलंबून राहणार आहे. आकडेवारीतून बाहेर पडून आपण मूळ मुद्द्याकडे वळूयात.

मोबाईलचे महत्त्व ओळखून गुगलने त्यांच्या एकेक सेवेसाठीचे मोबाईल अॅप्लिकेशन्स लाँच करणे सुरूच ठेवले आहे. दोन आठवड्यांपूर्वीच त्यांनी अॉर्कुटचे मोबाईल अॅप्लिकेशन सादर केले. जी-मेल, यूट्यूब, गुगल मॅप्स आदी अॅप्लिकेशन्स अगोदर उपलब्ध होते. पण प्रत्येक अॅप्लिकेशनचा आयकॉन शोधून त्यावर क्लिक करायची गरज आता उरली नाहीये. सिंबियन (S60) अॉपरेटिंग सिस्टिम वापरणाऱ्या मोबाईल फोनसाठी गुगलचे मास्टर मोबाईल अॅप्लिकेशन (गुगल मोबाईल अॅप) नुकतेच सादर करण्यात आले आहे. आयफोन, ब्लॅकबेरी आणि विंडोज मोबाईलसाठी हे अॅप्लिकेशन अगोदरंच उपलब्ध होते.
गुगलच्या तमाम सेवा तुम्ही या मास्टर अॅप्लिकेशनमधून अॅक्सेस करू शकता. अर्थात, त्यातील विविध अॅप्लिकेशन्स अगोदर इन्स्टॉल करून घ्यावे लागतील. सर्च क्वेरी सजेशन्स आणि लोकेशन बेस्ड सर्च रिझल्ट्स ही मोबाईलची अॅपची खास वैशिष्ट्ये. हे अॅप्लिकेशन डाऊनलोड केल्यानंतर अगोदर तुमचा देश सिलेक्ट करावा लागतो. यात तुम्ही भारत सिलेक्ट केल्यास गुगलच्या सर्व अॅप्लिकेशनचा (उदा. यू ट्यूब) अॅक्सेस मिळणार नाही. तो हवा असल्यास देश विचारल्यास यूनायटेड स्टेट्स सिलेक्ट करा. या सेटिंग्ज तुम्ही नंतर बदलू शकता. लोकेशन बेस्ड सर्च रिझल्ट्स हवे असल्यास मात्र तुम्हाला तुम्ही राहत असलेला देशंच सिलेक्ट करावा लागेल.

गुगल मोबाईल अॅप्लिकेशन डाऊनलोड करण्यासाठी मोबाईल ब्राऊजरमध्ये m.google.com असे टाईप करा.
सोनी-एरिक्सन, सॅमसंग मोबाईलधारकांसाठी स्वतंत्र अॅप्लिकेशन नसले तरी हीच लिंक वापरून एका ठिकाणाहून गुगलच्या सर्व सेवा अॅक्सेस करता येऊ शकतील.

अधिक माहितीसाठीः
Official Google Mobile Blog
Google Mobile Page

पुन्हा एकदा बालचित्रवाणी...

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Thu, 18 Jun 2009 12:45:00 +0000

लहानपणी बालचित्रवाणीचे कार्यक्रम म्हणजे माझा 'वीक पॉईंट' होता. विविध पुस्तकं, कॉमिक्स आणि सोबतीला बालचित्रवाणीचे कार्यक्रम असले की दिवस मजेत जायचा. बालचित्रवाणीत कागदी खेळांच्या मदतीने भागाकारपासून बाष्पीभवनापर्यंतचे अवघड प्रकार समजावून सांगितले जायचे. विज्ञानातील कठीण संकल्पना सोप्या करून सांगण्याचा तो प्रकार अफलातून होता. आता बालचित्रवाणीचे कार्यक्रम बघण्यात येत नाहीत. कदाचित सुरू असतील. पण आज एक साईट पाहण्यात आली आणि बालचित्रवाणीची प्रकर्षाने आठवण झाली.

आज दिवसागणिक एक नवी संकल्पना उदयास येते. सर्वसामान्य लोकांना यातील अनेक संकल्पना माहितदेखील नसतात. मग चारचौघांत बोलताना किंवा मुलांच्या प्रश्नांना उत्तरं देताना फजिती होते. अशा लोकांसाठी अत्यंत सोप्या इंग्रजी भाषेत आणि कागदी खेळांच्या साह्याने अनेक नव्या संकल्पना समजावून सांगणारे खास व्हिडीओ ‘कॉमन क्राफ्ट’ या साईटवर उपलब्ध आहेत. पर्यावरण, बँकिंग, समाजव्यवस्था आणि टेक्नॉलॉजी या विषयांतील विविध संकल्पना अत्यंत सोप्या भाषेत समजावून सांगितल्या आहेत. सोशल मीडिया म्हणजे काय, अमेरिकेत राष्ट्राध्यक्ष कसा निवडला जातो, सीएफएल आणि साध्या बल्बमध्ये नेमका काय फरक आहे, असे व्हिडीओज या साईटवर उपलब्ध आहेत. व्यावसायिक वापरासाठी या साईटवरील व्हिडीओ खरेदी करावे लागतात.

सिएटलमधील आपल्या छोट्याशा घरात बसून साची आणि ली हे जोडपे ही साईट चालवतात. साची आणि ली यांनी गुगल, लिंक्डइन, फोर्ड आदी कंपन्यांसाठीही खास व्हिडीओ तयार केले आहेत. 'कॉमन क्राफ्ट'वरील विविध व्हिडीओज अॅमेझॉनच्या किंडल ई-बुक रीडरवरदेखील उपलब्ध आहेत.

िवझो ः एक स्पेशल पर्पज ब्राऊजर

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Wed, 17 Jun 2009 12:01:00 +0000

सर्वसामान्य इंटरनेट युजरला इंटरनेट एक्स्प्लोअररपलीकडे कुठले ब्राऊजर असते, याची कल्पनाच नसते. e असं लिहिलेल्या आयकॉनवर क्लिक केलं की इंटरनेट सुरू होतं, अशी अनेकांची समजूत असते. पण या ब्राऊजरच्या विश्वात प्रचंड मारामारी सुरू असते, याची कल्पना तुम्हाला असेलंच. या ब्राऊजरचा प्रवास मात्र अतिशय रंजक आहे. आज इंटरनेट एक्प्लोअरर पाठोपाठ फायरफॉक्स, सफारी, अॉपेरा, क्रोमसारखे ब्राऊजर्सही वापरले जातात. पण यापुढे जाऊन केवळ सोशल नेटवर्किंगसाठी तयार केलेले फ्लॉकसारखे ब्राऊजर्सही ठराविक लोकांमध्ये लोकप्रिय आहेत. आज आपण अशाच एका ‘स्पेशल पर्पज ब्राऊजर’ची माहिती घेणार आहोत.

ब्रिटनमधील 'रॅडिकल सॉफ्ट' या कंपनीने मोझिला फायरफॉक्सचाच आधार घेत 'विझो' हे स्पेशल पर्पज ब्राऊजर विकसित केले. हळू-हळू विकसित होत या ब्राऊजरचे अॅडव्हान्स्ड व्हर्जन (विझो ३) आता उपलब्ध झाले आहे. या ब्राऊजरमध्ये असणारी सर्व वैशिष्ट्ये फायरफॉक्समध्ये आहेतच; असं प्रथमदर्शनी तुम्हाला वाटू शकतं. एका अर्थाने ते खरंही आहे; पण या ब्राऊजरची उद्दिष्टं वेगळी आहेत. फास्टर डाऊनलोड्स आणि स्मार्टर ब्राऊजिंगसाठी तयार केलेले ब्राऊजर, अशी विझोची प्रतिमा तयार करण्यात आली आहे.

एखादी फाईल डाऊनलोड करताना मूळ सर्व्हरशी मल्टिपल कनेक्शन्स एस्टॅब्लिश करून विझो डाऊनलोडचा स्पीड १० पटीने वाढवते. यामुळे डाऊनलोडिंगमध्ये जाणारा वेळ मोठ्या प्रमाणात वाचतो. या ब्राऊजरचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे इनबिल्ट टोरेंट डाऊनलोडर. (साधी-सोपी टेक्नॉलॉजीच्या वाचकांनी ‘टोरेन्ट्स’ या विषयावर लिहिण्याची मागणी केली होती; पण या विषयावर लिहिणे अजून झाले नाही. याविषयी एक सविस्तर पोस्ट नक्की लिहीन.) तुम्ही टोरेंट क्लाएंट वापरून मोठ्या फाईल्स (सॉफ्टवेअर्स, मूव्हीज) डाऊनलोड करत असाल तर आता वेगळा टोरेंट क्लाएंट वापरायची अजिबात गरज नाही. विझोतून तुम्ही थेट टोरेंट फाईल्स डाऊनलोड करू शकता. याकरता फायर टोरेंट हा क्लाएंट या ब्राऊजरमध्येच समाविष्ट केलेला आहे. याव्यतिरिक्त फायरफॉक्ससाठी उपलब्ध असणारे अनेक लोकप्रिय अॅड-अॉन्स किंवा एक्स्टेंशन्स यात अगोदरच समाविष्ट करण्यात अाले आहेत.

सुरवातीला केवळ विंडोज अॉपरेटिंग सिस्टिमसाठी उपलब्ध असणारे हे ब्राऊजर आता मॅकिन्तोषसाठीही उपलब्ध झाले आहे. याची लिनक्स आवृत्तीही लवकरच येणार असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. सध्या उपलब्ध असलेली विझोची आवृत्ती खरोखर देखणी आहे. क्रोमच्या धर्तीवर यातील फीचर्सची पुनर्रचना करण्यात आल्याने हा ब्राऊजर एक वेगळाच आनंद देऊन जातो. विझो डाऊनलोड करा, वापरा आणि तुमच्या प्रतिक्रियाही अवश्य द्या.

इसको लगा डाला, तो लाईफ ‘जिंगा’लाला!

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Thu, 04 Jun 2009 10:51:00 +0000

एखाद्या आवडत्या साईटवरील विशिष्ट सेक्शन कॅप्चर करण्यासाठी तुम्ही काय करता? विंडोज वापरणारे प्रिंट स्क्रीन किंवा मॅकिन्तोष वापरणारे Command+Shift+3 वापर असतील. पण यातून हवा तो सेक्शन वेगळा काढण्यासाठी ‘इमेज एडिट’ करावी लागते. त्याऐवजी जे सेक्शन कॅप्चर करायचं आहे तेवढंच करा. यासाठी या क्षेत्रातील दिग्गज ‘टेकस्मिथ’ने एक फ्री स्क्रीन कॅप्चर सॉफ्टवेअर तयार केलं आहे. ‘स्नॅग-इट’ आणि ‘कॅमटाशिया स्टुडियो’चे निर्माते असलेल्या ‘टेकस्मिथ’ने सर्वसामान्य ग्राहकांसाठी ‘जिंग’ हा नवा आणि मोफत पर्याय उपलब्ध करून दिला आहे.
‘जिंग’च्या माध्यमातून तुम्ही स्टिल आणि व्हिडीओ अशा दोन्ही प्रकारांत स्क्रीन कॅप्चर करू शकता. हव्या त्या आकार स्क्रीनचे कॅप्चर घेणे किंवा स्क्रीनवरील अॅक्टिव्हिटीचे पाच मिनिटांपर्यंत रेकॉर्डिंग करणे याद्वारे शक्य होते. स्टिल स्क्रीन कॅप्चरसाठी वापरले जाणारे ‘स्नॅग-इट’ (५० डॉलर्स) आणि स्क्रीन रेकॉर्डिंसाठी वापरले जाणारे ‘कॅमटाशिया स्टुडिओ’ (२९९ डॉलर्स) ही दोन्ही सॉफ्टवेअर्स प्रोफेशनल गटात मोडतात. ‘जिंग’चेही प्रोफेशनल व्हर्जन (१५ डॉलर्स प्रतिवर्ष) उपलब्ध
आहे; पण मोफत व्हर्जनमध्ये सर्वसामान्य ग्राहकाच्या सर्व गरजा भागू शकतात.

‘जिंग’ विंडोज (एक्सपी, व्हिस्टा) आणि मॅकिन्तोषसाठी उपलब्ध आहे. साधारण आठ एमबीचे हे सॉफ्टवेअर डाऊनलोड करून इन्स्टॉल केल्यानंतर तुमच्या स्क्रीनवर एका कोपऱ्यात ‘जिंग’चा सूर्य (Sun) तळपू लागतो. त्यावर कर्सर नेल्यास कॅप्चर, हिस्ट्री आणि मोअर असे अॉप्शन्स दिसतात. नवीन स्क्रीनशॉट घ्यायचा असेल किंवा स्क्रीन रेकॉर्डिंग करायचं असेल तर कॅप्चर म्हणून हवा तेवढा स्क्रीन एरिया सिलेक्ट करा व ‘कॅप्चर अॅन इमेज’ किंवा ‘कॅप्चर ए व्हिडीओ’वर क्लिक करा. कॅप्चर झालेली इमेज (यावर टेक्स्ट आणि बॉक्सेसही अॅड करता येतात) किंवा व्हिडीओ तुम्ही तुमच्या कॉम्प्युटरवर स्टोअर करून ठेऊ शकता किंवा ‘स्क्रीनकास्ट डॉट कॉम’वर थेट अपलोड करू शकता. ‘स्क्रीनकास्ट डॉट कॉम’ ही ‘टेकस्मिथ’चीच आणखी एक सेवा. ‘जिंग’ वापरण्यापूर्वी तुम्हाला तुमचे अकाऊंट अोपन करावे लागते. याच अकाऊंटचा वापर करून तुम्ही ‘स्क्रीनकास्ट’वर दोन जीबी पर्यंतचा डाटा स्टोअर करून ठेऊ शकता. हिस्ट्रीवर क्लिक केल्यानंतर आतापर्यंत कॅप्चर केलेल्या इमेजेस आणि व्हिडीओ दिसतात. मोअरमध्ये जाऊन तुम्ही ‘जिंग’च्या सेटिंग्ज बदलू शकता. उदा. कॉम्प्युटर स्टार्ट केल्यानंतर ‘जिंग’ अॅक्टिव्हेट व्हायला हवे की नको वगैरे सेटिंग्ज इथून बदलता येतात. ‘जिंग’च्या मोफत व्हर्जनमध्ये व्हिडीओ केवळ फ्लॅश फॉरमॅटमध्ये (swf) सेव्ह करता येतात; प्रोफेशनल व्हर्जनमध्ये ते mpeg4 फॉरमॅटमध्येही सेव्ह करता येऊ शकतात - एवढाच काय तो फरक! ट्युटोरियल, प्रेझेंटेशन वगैरे तयार करण्यासाठी या सेवेचा मोठा उपयोग होतो.

See How Jing Works
See a Video Capture

इंटेलिजंट बिझनेससाठी...

noreply@blogger.com (Amit Tekale) — Wed, 03 Jun 2009 10:28:00 +0000

डेंटिस्टपासून ते मोबाईल स्टोअर शोधण्यापर्यंतच्या सर्व कामांसाठी ‘गुगल’ वापरणे आजकाल सोयीचे जाते. या अशा साऱ्या गोष्टी असतात यलो पेजेसमध्ये मिळतात; पण तुमच्या-माझ्यासारखी सर्वसामान्य माणसं अशी जाडजूड यलो पेजेस डिरेक्टरी बाळगत नाहीत. एखादं चांगलं चायनीज रेस्टॉरंट शोधण्यासाठी आपण मोबाईलचा पर्याय अधिक पसंत करू. तुमच्या मोबाईलवर जीपीआरएस कनेक्टिव्हिटी असेल तर या सगळ्या गोष्टी तुम्ही गुगल लोकलच्या आधारे सर्च करू शकता. यासाठी गुगलने ठिकठिकाणच्या आघाडीच्या यलो पेजेस कंपन्यांशी अगोदरंच टाय-अप्स केले आहेत. पण गल्लीतला पानवाला, इस्त्रीवाला, किरकोळ किराणा दुकानदार, हेअर कटिंग सलून, गॅरेजेस, पंक्चर काढून देणारे आदींची माहिती या ‘यलो पेजेस’मध्येदेखील नसते. अशा प्रकारच्या कोणत्याही व्यावसायिकास आपला व्यवसाय गुगल लोकल आणि गुगल मॅप्सवर आणण्याची सुविधा गुगलने लोकल बिझनेस सेंटरच्या माध्यमातून अगोदरंच उपलब्ध करून दिली आहे. आता अशा व्यावसायिकांसाठी गुगलने अॅनालिटिक्ससारखी नवी सेवाही देऊ केली आहे.
लोकल बिझनेस सेंटरच्या माध्यमातून तुम्ही तुमच्या दुकानाची किंवा सेवेची माहिती देऊन (उदा. Anil Fruit Shop, Kumar Parisar Society, Kothrud, Pune) तुमचा व्यवसाय गुगल लोकल वर लिस्ट करू शकता. यानंतर संबंधित शहरातील किंवा प्रभागातील व्यक्तीने त्या अनुषंगाने सर्च केल्यास (Fruit Shop Kothrud) त्याला रिझल्टपेजवर तेथील व्यावसायिकांची माहिती व नकाशावर त्यांचे ठिकाण दिसेल. तुम्ही मोबाईलवरून सर्च करत असाल तर रिझल्टमध्ये डिस्प्ले झालेल्या टेलिफोन किंवा मोबाईल नंबरवर तुम्हाला थेट कॉलही करता येतो. तुम्हाला काही अॉफर्स द्यायच्या असतील तर त्याही यातून देता येतात. येणारे ग्राहक तुमच्या सेवेबद्दल त्यांच्या प्रतिक्रियाही येथे देऊ शकतात. या माध्यमातून सर्च करून हवे ते दुकान किंवा सेवा शोधणाऱ्यांची संख्या वरचेवर वाढतंच जाणार आहे. त्यामुळे तुम्हीही तुमचा व्यवसाय किंवा तुमच्या ओळखीच्या व्यक्तीचा व्यवसाय (उदा. तुमचे फॅमिली डॉक्टर, तुमचा किराणा दुकानदार, ठरलेला पाणीपुरीवाला वगैरे) गुगल लोकलवर लिस्ट करू शकता.

या सेवेत गुगलने नुकतेच अॅनालिसिस डॅशबोर्डही अॅड केले आहे. याचा मुख्य फायदा असा की कोणत्या कीवर्डसाठी किती लोक तुमच्या लिस्टिंगवर आले, कुठून आले याची थेट माहिती तुम्हाला मिळू शकते. म्हणजे फ्रुट शॉपसाठी लोकांनी Fresh Fruits, Fruits, Vegetable and Fruits, Apple, Alphonso, Mangoes यापैकी कोणत्या कीवर्डने सर्च केले हेही तुम्हाला समजू शकते. यावरून तुम्हाला एखाद्या वस्तूच्या मागणीचा अंदाजही येऊ शकतो. म्हणजे एखादे महागडे फळ तुमच्या दुकानात नसेल आणि त्या फळाच्या नावाने सर्वाधिक सर्च होतोय, असे लक्षात आले तर तुम्ही ते फळ तुमच्या दुकानात ठेऊन चांगला व्यवसाय करू शकता. याचप्रमाणे लोक कोणत्या भागातून तुमच्या दुकानात येतात, हेही या डॅशबोर्डवरून कळू शकते. ज्या भागातून सर्वात जास्त लोक येतात त्या भागात एखादी शाखा सुरू करण्यास हरकत नाही, असा अंदाजही तुम्ही लावू शकता. स्थानिक व्यावसायिकांसाठी गुगलची ही सेवा नक्कीच उपयोगाची ठरणार आहे. या गटात मोडणाऱ्या किती लोकांकडे इंटरनेट असेल याबद्दल शंका असली तरी तुम्ही-आम्ही आपल्या जवळच्या लोकांना ही सेवा वापरून पाहण्याचा सल्ला देऊन मार्गदर्शन नक्कीच करू शकतो!

(माझाच अनुभव सांगतो. मागे एकदा डेंटल क्लिनिंगसाठी मी माझ्याच एरियातील डेंटिस्ट्स शोधत होतो. सर्चमध्ये त्या एरियातील पाच-सहा डेंटिस्ट्स सापडले. त्यापैकी दोन-तीन जणांकडे मी जाऊन आलो. पण त्यातील दोन बंद होते आणि एक डॉक्टर क्लिनिंग करत नव्हते. फिरता-फिरता मला आणखी एक डेंटिस्ट सापडले. मी त्यांच्याकडे गेलो. क्लिनिंग झाल्यानंतर मी डॉक्टरांना म्हणालो की, डॉक्टर, तुमच्या शेजारच्या तीन-चार डॉक्टरांची नावं गुगल सर्चमध्ये येतात; पण तुमचं नाव त्यात नाहीये. त्यांना याचा काही गंध नव्हता. पण त्यांच्या डेस्कवर लॅपटॉप होता. नशीबाने इंटरनेटही होते. मी त्यांचे क्लिनिक गुगल लोकलवर लिस्ट केले. डॉक्टर खूश झाले. त्यांनी माझ्याकडून शंभर रुपये कमी घेतले आणि पुढच्या दिवाळीला ग्रिटींगही पाठवले!)

आणखी एकः
मित्रांनो, २७ मे रोजी साधी-सोपी टेक्नॉलॉजीला एक वर्ष पूर्ण झाले. जानेवारीपर्यंत जोमाने लिहिल्यानंतर थोडासा ब्रेक हवा होता. त्यामुळे ‘गुगल लॅटिट््यूड’ या शेवटच्या पोस्टनंतर लिखाण केले नाही. पण ब्लॉगला रोज भेट देणाऱ्यांची संख्या उत्साहवर्धक होती. त्यानंतरच्या चार महिन्यांत दरमहा हजारभर हिट्स ब्लॉगला मिळत होत्या. आजपासून पुन्हा एकदा नव्याने लिखाण करण्याचा विचार आहे.
तुमच्या प्रतिसादाच्या अपेक्षेत...

लोकेशन शेअरिंगसाठी ‘गुगल लॅटिट्यूड’

noreply@blogger.com (Unknown) — Thu, 05 Feb 2009 10:57:00 +0000

फेसबुक, ट्विटर यांच्या मोबाईल एडिशन्स वेगाने लोकप्रिय होत असतानाच आता गुगलने मोबाईलच्या वापराला एक नवी दिशा प्राप्त करून दिली आहे. गुगलने ‘मॅप्स’ प्रोजेक्ट अंतर्गत ‘लॅटिट्यूड’ या नव्या प्रॉडक्टची आज घोषणा केली. पुण्यात जंगली महाराज रोडवर फिरताना माझ्या एका मित्राने त्याच्या क्लाएंटला तो सोलापूर रोडवर टॅफिक जॅममध्ये अडकल्याचे सांगितल्याचे मला आठवतेय. पण 'गुगल लॅटिट्यूड'वरून तुम्ही तुमच्या मित्रांची अशी फसवणूक नक्कीच करू शकणार नाही. तुमच्या मोबाईलच्या लोकेशनवरून तुम्ही नेमके कुठे आहात, हे आता तुमच्या जी-टॉकवरील मित्रांना कळू शकणार आहे!

‘गुगल लॅटिट्यूड’ ही अतिशय साधी-सोपी अशी सेवा आहे. तुमच्याकडे सिंबियन एस ६० सपोर्टेड फोन्स (अथर्थात बहुतांश नोकिया स्मार्टफोन्स), विंडोज मोबाईल ५.० आणि त्यापुढील अॉपरेटिंग सिस्टिम वापरणारे सर्व फोन्स आणि कलर ब्लॅकबेरी हँडसेट्सवर तुम्ही गुगल लॅटिट्यूड वापरू शकता. अँड्रॉईड अॉपरेटिंग सिस्टिम्स असलेल्या टी-मोबाईल जी-१ साठी व अॅपल आयफोनसाठी ही सेवा लवकरच उपलब्ध करून देण्यात येणार असल्याचे, जी-मेल ब्लॉगवर म्हटले आहे.

‘गुगल लॅटिट्यूड’ वापरून तुम्ही तुमचे स्टेटस अपडेट करू शकता, प्रोफाईल पिक्चर बदलू शकता; तसेच तुमच्या लॅटिट्यूड फ्रेंड्सचे लोकेशनही पाहू शकता. तुमचे लोकेशन दाखवायचे नसल्यास, तसा अॉप्शन यात आहे. त्यामुळे घाबरून जाऊन ही सेवा ट्राय करण्याचे टाळू नका.

‘गुगल लॅटिट्यूड’ वापरण्यासाठी तुमच्याकडे जीपीआरएस कनेक्टिव्हिटी किंवा वाय-फाय कनेक्टिव्हिटी असणे आवश्यक आहे. त्यासाठी गुगल मॅप्स अॅप्लीकेशन डाऊनलोड करावे लागेल. ते डाऊनलोड करण्यासाठी मोबाईल ब्राऊजरमध्ये जाऊन http://www.google.com/latitude असे टाईप करा किंवा येथे क्लिक करून तुमचा मोबाईल क्रमांक एंटर करा.