Блог татарской молодежи Ульяновской области -Ульяновск өлкәсе татар яшьләре блогы

Казан урыслары татар телен өйрәнә башлады - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Sat, 11 Feb 2012 08:50:00 +0000

10.02.2012

Казан федераль университетының түләүсез татар теле курсларын оештыруы турында “Азатлык” хәбәр иткән иде. 10 февраль көнне беренче дәресләр башланып та китте.

“Гомердә булмаган хәл! Әле бер атна элек язылучылар саны 900ләп булса, бүген алар инде 1200дән артып китте. Халык агыла да агыла. Әле курсларга язылган кешеләр буенча статистика юк. Ләкин исемнәрдән күренә: башлангыч төркемгә күбесенчә урыслар языла”, дип сөйләде “Азатлык” хәбәрчесенә КФУның филология һәм сәнгать институтының матбугат хезмәте җитәкчесе Сөләйман Нәҗмиев.

Татар теле ике дәрәҗәдә укытыла. Татарча бөтенләй белмәгәннәр башлангыч төркемгә языла, Тукай телендә берникадәр аралаша алган кешеләрне дәвам итүчеләр төркеменә яздыралар. Барлыгы 39 төркем. Шуларның 14е – башлангыч төркемнәр. Калган 25е – дәвам итүчеләр төркеме. Һәрбер төркемдә 15тән алып 20гә кадәр кеше укый.

Иң элек курсларны фәкать кичке якта гына уздыру каралган булса да, тыңлаучылар белән гомуми очрашу узганнан соң, дәресләрне көндез дә үткәрергә карар кылганнар. Нәтиҗәдә 900ләп кеше татарча өйрәнә алсын өчен, КФУ мөгаллимнәре иртәнге сәгать 8дән алып кичке 8гә кадәр эшләргә мәҗбүр. Көндез студентларын укытсалар, кичке якта курсларда белем бирә алар.

Кадрия Фәтхуллова

Кадрия Фәтхуллова – шундый мөгаллимнәрнең берсе. Бүген ул дәрескә беренче тапкыр килгән кешеләрне “Исәнмесез!” дип сәламләде. Аның төркемендә ничә кеше шөгыльләнәчәк – әлегә билгесез. Чөнки кешеләр саны һаман арта тора. 20гә якын кеше арасыннан икесе генә татар булып чыкты. Калганнары бөтенесе – урыс исемле кешеләр. Араларында яшьләр дә, урта буын вәкилләре дә, өлкәннәр дә бар.

Сергей Володин кызы Анастасия белән дә Кадрия Фәтхуллова төркеменә эләкте. Сергей әфәнденең тормыш иптәше – татар. Тик кызлары татарча сөйләшми дә, аңламый да диярлек. “Мәктәптәге программа буенча яхшы укыйм шикелле. Тик әниемнең телен беләсем килә”, ди Анастасия. Сергей әфәнде кызының сүзләренә ияреп: “Мондый мөмкинлек иртәрәк булган булса, һичшиксез, өйрәнер идем. Без бит Татарстанда, татарлар арасында яшибез”, дип дәвам итә.

Сергей Володин кызы Анастасия белән

Укыту методикасы коммуникатив ысулга нигезләнгән. Кешеләрне татар теленең орфографиясе, синтаксисы һәм пунктуациясе белән йөдәтеп тормаячаклар. “Иң мөһиме – телләре ачылсын”, ди Кадрия Фәтхуллова. Һәм беренче дәресен башлап җибәрә: “Татарлар бер-берсенә кешенең әтисенең исеме белән түгел, ә “әфәнде”, “ханым”, “туташ” сүзләре белән эндәшә. Мәсәлән, “Мин – Кадрия ханым. Ә сез кем?”. “Ә мин – Сергей әфәнде”, дип җавап кайтара Сергей Володин.

Курслар өч ай дәвам итәчәк. Барлык теләүчеләр дә беренче дулкынга эләгә алмау сәбәпле, февраль азагында курсларның икенче дулкыны башлана. “Үзебез дә аптырап калдык. Хәер, татар теле белән кызыксынуның артуы табигый күренеш, чөнки Татарстанда хөкүмәт эшендә эшләргә тиешле кешеләргә хәзер таләпләр артты. Алар өч телдә: урысча, татарча һәм инглизчә аралаша белергә тиеш. Күрәмсең, халыкның бушлай дәресләрдән файдаланып каласы киләдер”, дип сөйли Сөләйман Нәҗмиев.

Татар теле курсларын Татарстан министрлар кабинеты финанслый. Һәр теләгән кеше КФУның филология һәм сәнгать институты сайтыннан татар теле дәреслеген бушлай күчереп, өй шартларында үзе дә шөгыльләнә ала.

Татар теле дәресендә

http://www.azatliq.org/content/article/24480212.html

Клубная культура в лицах: Рустем Мансуров - Симбирский каталог

noreply@blogger.com (admin) — Fri, 10 Feb 2012 14:49:00 +0000

Клубный промоутер с пятнадцатилетним стажем и опытом работы в таких заведениях как «Идель», «Арена», «DOCTOR Club», «СтанцЫя», «Грот-бар», «ЦКЖ», «Парадиз», «Пирамида», "Эрмитаж" (г. Казань); «LeXX» (г. Йошкар-Ола), К.Ц «Луна», РК «Пятое Солнце» (г. Ульяновск), "Renaissance" (г. Чебоксары) о сути клбуной культуры, культурном росте и культурной деградации.

http://simcat.ru/video/17755/

Балалар бакчасы тел өйрәнү өчен яңа програм көтә - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Fri, 10 Feb 2012 11:07:00 +0000

Балалар бакчасы тел өйрәнү өчен яңа програм көтә

Татарстан мәгариф министрлыгы быелның февраль аеннан башлап балалар бакчасында дәүләт телләрен өйрәнүгә яңа тәртип кертә. Аның нигезендә 7 яшенә җиткәндә татар баласы ким дигәндә 65 урыс сүзе, ә урыс баласы 65 татар сүзен белергә тиеш. Казанның 316нчы балалар бакчасында бу програмны түземсезлек белән көтәләр, чөнки аның нигезендә балаларны мультимедиа аша телгә өйрәтү каралган. “Азатлык” хәбәрчесе Гадел Галәметдин бу балалар бакчасында булып кайтты.

НАЦИОНАЛИЗМ. Теперь в моде?

noreply@blogger.com (admin) — Thu, 09 Feb 2012 18:06:00 +0000

elle-karamelle

Перед выборами. Русских предлагают сделать государство образующей нацией. А ничего, что Русь это Киев и Новгород? Т.е. Тогда Хохлы государствообразующая нация.
А если на сегодняшнюю территорию опираться, так вообще образующая нация чуваши, татары, монголы,мордва, но УЖ ИЗВИНИТЕ. Никак не русские.

Что даст статус государство образующей нации? Новые всплески ксенофобии? Класс. Ниче не скажешь.

http://elle-karamelle.livejournal.com/83562.html

Уфа татарлары Айдар Галимовның Путинны яклавына ризасызлык белдерә - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Thu, 09 Feb 2012 16:24:00 +0000

Башкортстан татар җәмәгатьчелек оешмалары вәкилләре утырышы

09.02.2012

мөнир вафин

Башкортстан татар җәмәгатьчелек оешмалары вәкилләренең берлектәге утырышында Русия президентын сайлауларга әзерлек мәсьәләсе тикшерелде.

Башкортстан татар җәмәгатьчелек оешмалары вәкилләре утырышы узды. Анда берничә мәсьәлә тикшерелде. Беренчесе – 4 март узачак Русия президентын сайлауларга әзерлек. Бу көн тәртибе 4 февраль узган “Гадел сайлаулар өчен” каршылык чарасына кайбер нәтиҗәләр ясаудан башланды. Эш шунда, анда беренче тапкыр күпләп Башкортстан татар иҗтимагый үзәге вәкилләре дә катнашты. Алар оешманың күптән түгел узган XI корылтаена әзерләгән байракларын да күтәреп килгән иде. Ул байрак зәңгәр тукымадагы ак төстә төшерелгән ярымай һәм ак бүре рәсемнәреннән гыйбарәт. Бу байракны чарада катнашучыларның бер өлеше башкортларның “Күк бүре” оешмасыныкы белән бутаган булуы да ачыкланды.

“Яһүдләрдән үрнәк алырга кирәк”

Утырышта төньяк-көнбатыш башкортлары оешмасы рәисе, икътисад фәннәре докторы Ринат Гатауллин сайлаулар алдыннан татар мәнфәгатьләрен күтәрүне тәкъдим итте:

Ринат Гатауллин

“Безнең халыкта “Татар туганда яһүд елаган” дигән сүз бар. Ләкин ул чынлыкка туры килми. Безгә алардан өйрәнәсе дә, өйрәнәсе әле. Мәсәлән, алар сайлаулар алдыннан анда катнашкан намзәтләр белән очрашып, сөйләшүләр уздыралар. Кем күбрәк ышандыра – шуны сайлыйлар. Минемчә, Башкортстан татар җәмәгатьчелек оешмалары берлеге шурасы рәисе Рәмил Бигнов Русия президентлыгына намзәтләр белән сөйләшүләр уздырырга тиеш.

Кем безгә күбрәк ышандыра, шуны сайларга кирәк. Мәсәлән, Прохоров: “Һәр милләт үзенең имлясын үзе сайларга тиеш”, дигән сүзләр әйтте. Минемчә, бу бик яхшы күренеш”.

Утырышта катнашучылар Владимир Путиннан кала, барлык намзәтләргә дә тавыш бирергә була дигән карарга килделәр. Алар шуның белән сайлауларны ике этапта үткәрүгә ирешү яклы. Имеш, шулай иткәндә, Владимир Путин үзенең “ни кадәр халык яраткан лидер” икәнлеген аңларга тиеш.

“Айдар милләт мәнфәгатьләре белән сату итә”

Утырышта Татарстанның һәм Башкортстанның халык җырчысы Айдар Галимовның Владимир Путинны президентлыкка яклау штабына керүе дә тикшерелде.

Башкортстан татар иҗтимагый үзәге әгъзасы Роберт Яруллин:

“Минемчә, ул милләт мәнфәгатьләре белән сату итә. Ул бит халык алдындагы кеше, аңа карап кемнәрдер Путинны сайлаулары ихтимал”.

Айдар Галимов

Милли хәрәкәт активисты Шамил Нәҗметдинов:

“Концертына помидорлар белән “коралланып” барыр идек, помидор кыйммәт. Әле бит билет алып та керәсе була. Бәлки офисы янында каршылык чарасы уздырыргадыр?”

Башкортстан татар иҗтимагый үзәге рәисе Кадерле Имаметдинов:

“Мин күптән аның янына керү теләге белән йөрим, ләкин бу мөмкин түгел. Пикет үткәрсәк тә, ул чыгып карамаячак. Бәлки, бу эш белән шөгыльләнү кирәкмидер дә?”

Башкортстан татар конгрессы башкарма комитеты әгъзасы Заһир Хәкимов:

“Айдар Галимов заманында татар җәмәгатьчелегенә күп кенә изгелекләр дә эшләде. Сез дошман эзләү белән генә шөгыльләнәсез. Бу матур адым түгел”.

Башкортстан татар конгрессы башкарма комитеты әгъзасы Айрат Гыйниятуллин:

“Сәнгать әһелләре хакимиятне яклап кайбер адымнар ясый инде ул. Сәхнәне югалтмасын өчен аңа шулай кирәк. Әгәр дә, мәсәлән, Рәмил Бигнов Владимир Путинга каршы күтәрелсә, аны Ходорковский язмышы көтә. Чынлыкта Айдар барыбер безнең милләтне рухи сугару белән шөгыльләнә ич”.

Утырышта катнашучылар Татар иҗтимагый үзәге исеменнән Айдар Галимовка бу адымын хупламаулары турында хат күндерергә булды.

"Татар телендә бюллетень таләп итәргә кирәк"

Русия президенты сайлауларына бюллетеньнәр өч телдә басыла. Бу уңайдан Заһир Хәкимов шулай диде:

“Миңа Башкортстан үзәк сайлау комиссиясе утырышында катнашырга туры килде. Барлыгы 3,670,700 бюллетень басылачак. Шулардан 2,360,400 – урыс телендә, 412 меңе – башкорт телендә һәм 290 меңе – татар телендә. Кайбер районнар бөтенләй татар телендә бюллетень алырга теләми. Андый районнар арасында Тәтешле, Бишбүләк, Борай, Ярмәкәй, Караидел кебек татарлар күпләп яшәгән районнар да бар. Ул районнар бары тик урыс телендә генә бюллетень алырга җыена. Барлыгы 14 район татар телендә, 12 район башкорт телендә бюллетень кайтаруга каршы”.

Утырышта катнашучылар шул районнарда сайлаулардан туган телләрендә бюллетеньнәр таптырып, бу адымга чик куярга карар иттеләр. Узган сайлауда шундый бер сайлаучы соравы буенча районга Уфадан татар телендә бюллетень кайтарту очрагы булган иде.

azatliq.org/content/article/24478344.html

В России появляется татарская радиосеть - etatar.ru

noreply@blogger.com (admin) — Thu, 09 Feb 2012 07:50:00 +0000

Лилия Вахитова

Логотип "Татар радиосы"

В ближайшем будущем в Самаре, возможно, появится новая радиостанция, которая будет вещать на татарском языке. В Казани грандиозные планы татарского радиовещания пока не комментируют.
В январе газета “Самарские известия” сообщила о том, что в скором будущем на частоте 98,2 FM в городе заработает радиостанция “Татар радиосы – Самара”. Положительное заключение экспертизы федерального предприятия “Главный радиочастотный центр” уже есть. Осталось выиграть конкурс на получение права вещать в Самаре на конкретной частоте, т.е. 98,2 FM.
У “Татар радиосы – Самара” уже работает свой сайт, на котором можно слушать казанское “Татар радиосы” в режиме online. “ООО “Татарское радио – Самара” выполняет функции инициатора и исполнителя программы по созданию новой радиостанции, с использованием современного оборудования с применением высококачественного исходного материала казанской радиосети “TATAR RADiOSI” (г.Казань). С данной компанией в настоящее время ведутся переговоры о сетевом партнерстве”, – говорится на сайте.
Директор ООО “Татарское радио – Самара” Ирек Нуриев в интервью нашей газете сообщил, что заявка на конкурс в министерство связи и массовых коммуникаций России была отправлена. “Однако они сами не знают, когда будет очередной конкурс на частоту. Объясняют это тем, что в федеральном законодательстве вот-вот должны произойти изменения. Поэтому конкурсы и не проводят. А когда будут эти изменения, и что это будет – они не говорят. В общем, если в ближайшие полгода конкурс всё же состоится, и мы его выиграем, то вещание “Татар радиосы” в Самаре начнется не раньше 2013 года. Это в лучшем случае. Мы подготовили все необходимые документы. Сегодня, чтобы выиграть конкурс на частоту, нам нужно заручиться поддержкой губернатора области, Всемирного конгресса татар, в общем, всех, кто заинтересован в татарском радиовещании”, – рассказал Нуриев.
Директор казанского “Татар радиосы” Алмаз Миргаязов от комментариев по поводу вещания радиостанции в Самаре отказался.
“Татар радиосы” – лидер в рейтинге татароязычных радиостанций Казани (опережает радиостанции “Болгар” (“Яңа Гасыр”) и “Курай”). Daily reach, т.е. среднесуточное количество радиослушателей, составляет 73 тысячи человек. По данным за 2010 год (”TNS Россия”) “Татар радиосы” занимает 13-ю позицию в списке 21 радиостанции, которые можно слушать в Казани.
Вещание станции началось в 2001 году. В 2008 году “Татар радиосы” начала экспансию в города Татарстана и России. Впервые в истории российского радиовещания в регионе, где татары не составляют этническое большинство, в FM-диапазоне зазвучала татарская волна. Вещание началось в целом ряде районов Тюменской области, где компактно проживают татары, количество которых по области достигает 250 тысяч человек. Затем позывные радио появились в Альметьевске (97,7 FM), постепенно охватив практически весь юго-восточный регион Татарстана, и, наконец, в Набережных Челнах (87,5 FM), добравшись до жителей северо-восточной части республики.
Источник “еТатар” сообщает, что в данный момент “Татар радиосы” планирует инициировать конкурс на вещание в FM-диапазоне не только в Самаре, но и в Уфе. На сегодняшний день в городе, где каждый третий житель – татарин, нет ни одной татароязычной радиостанции (татарские блоки берут время в эфире башкирских радиостанций).
Эксперты считают, что у “Татар радиосы” отличные перспективы в Самаре. Татары составляют 3,5% от населения города, а это более 40 тысяч человек. Таким образом, вполне возможно, что в ближайшем будущем татарская речь в FM-диапазоне будет слышна не только в Татарстане и Тюмени, но и, как минимум, еще в двух крупнейших городах федерации: Самаре и Уфе. Глядишь, и до Москвы доберутся.

http://etatar.ru/top/42173

Руслан Сәйфетдинов: «Исламга килүем – минем протест» - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Wed, 08 Feb 2012 16:53:00 +0000

07.02.2012

наил алан

Тиздән чуашча Коръән тәфсирләре дөнья күрәчәк. Коръәнне чуаш теленә 23 яшьлек ирекле журналист Руслан Сәйфетдинов тәрҗемә итә.

Руслан Сәйфетдинов чуаш милләтеннән булган 72 яшьлек әбисе Галина Алексеева белән Чуашстанның Цивильский районындагы Яндуши авылында яши. «Мин монда үземне утрауда кебек хис итәм, 40-50 чакрым әйләнә-тирәмдә бүтән бер генә мөселман да юк», ди Руслан. Аңа иң якын мәчет тә Чуашстан башкаласы Чабаксар шәһәрендә. Юлы төшеп, эш килеп чыкса, ул башкала мәчетендә дә, шулай ук 60 чакрым ераклыктагы Канаш мәчетендә дә, 100 чакрым ераклыктагы Шыгырдан мәчетләрендә дә гыйбадәт кылырга тырыша.

Чуашча Коръәнгә каршылар да бар

Руслан, чуаш милләтеннән булганнар арасында да мөселманнар бар, әмма алар аны сиздермәскә тырыша, яшерәләр, дип әйтә. Алар ике, өч меңләп булырга мөмкин, дип тә өстәп куя ул. Руслан үзенең ислам юлында булуын һәм Коръәнне тәрҗемә итүен яшерми. Инде бу зур эшен төгәлләргә дә җыена. Караламасын эшләп бетергәннәр, аның яртысыннан күбрәге редакцияләнгән. Шушы бер ай эчендә тәрҗемәнең бер өлеше дөнья күрәчәк. Акча табылса, ел ахырына кадәр тулысынча чыгарырга да исәпләре бар. Бу изге эшне чуашча яхшы белгән татар картлары, Чуашстан диния идарәсе вәкилләре һәм тәрҗемәдә итүче чуаш филологлары хуплаган. Каршылар да җитәрлек икән.

Руслан Сәйфетдинов тәрҗемә эшли

«Күпләр чуаш телендә мөселман китаплары булуын теләми. Моңа каршы булганнар бик күп. Сәбәпләре күптөрле аның. Берәүләр исламның таралуын теләми, бу хәл аларга ошамый, шуңа күрә каршы тормакчы булалар.

Чуашлар арасында үз вакытында мөселманнар да булган. Вакытлар узгач, алар татарлашкан, татар теленә күчкән. Кайберәүләр тагын шундый ук хәл булырга мөмкин дип курка, мөгаен», ди Сәйфетдинов.

Чуаш дәүләт университетының журналистика факультетын бетергәч, Сәйфетдинов бер газет белән хезмәттәшлек иткән. Анда ул мөселман сәхифәсе алып барган. Хакимияткә чакырып, «нигә син ул сәхифәне алып барасың?» дип кисәтүчеләр дә булган. Чуаш телендәге Коръәнгә килгәндә дә, югарыда утыручы түрәләрнең берсе кайчан да булса үзенә чакырып, нигә тәрҗемә итәсең, дип шелтә белдерү мөмкинлеген дә кире какмый ул.

Татар аксакаллары да ярдәм итә

Руслан Коръәнне чуашчага рус теленнән тәрҗемә итә. Русча булган барлык басмалары бар аның. Ул аларны чагыштыра, мәгънәләрен тикшерә. Чуашча яхшы белгән татар аксакаллары – аның иң яхшы киңәшчеләре. Алар Коръәннең мәгънәсе дөрес җиткерелгәнме-юкмы икәнлекне әйтеп тора. Шулай ук Чуашстан диния нәзарәте вәкилләре дә аның тугры юлда булуын күзәтә, акчалата да ярдәм итә. Үзе ул бу эшне бер тиенсезгә, күңеле кушканга эшли. Ә чуаш милләтеннән булган филолог-галимнәр Руслан тәрҗемәсендәге җөмлә төзелешенең дөрес булуын тикшерә, киңәшләрен биреп тора.

Узган гасырның 90-нчы елларында чуаш телендә ислам дине турында бер кечкенә генә китап дөнья күргән булган инде. Бу басмада ялгышлар ярылып ята, аңламыйча тәрҗемә ителгән ул, ди Руслан. Ислам турында чуашча башка китаплар юк.

Әбисе дә гел кызыксынып тора

Руслан университетның беренче курсында укыганда Коръәнне тәрҗемә итәргә керешә. 14-15 яшьләр тирәсендә исә ислам дине белән кызыксына башлый һәм 17 яшендә шул юлга баса. Әбисе Галина Алексеева да турыдан-туры булмаса да, Русланга Коръәнне тәрҗемә итү өчен үзенчә этәргеч ясаган. Руслан ислам юлына баскач та, хәзер дә «ник алай да, ник болай» дип гел сорауларын яудырып кына тора.

«Әбием русча бөтенләй белми диярлек, ул чуашча гына сөйләшә. Мин иң башта 36нчы сүрә - Ясинне тәрҗемә итә башладым. Танышлар: «Кем өчен эшлисең моны?» дигән сораулар яудырды. Мин аларга бу эшне әбием өчен башладым, дип әйттем. Ул урысча белми, ә чуашча Коръән юк бит, дидем. Шулай да, әбием үзе христиан булса да, ислам дине белән кызыксына. «Бу ник болай?» дип гел сорап тора. Телевизордан күргәннәрен дә сораштыра», ди Сәйфетдинов.

Ике юл чатыннан башланган эш һәм тормыш

Русланның әнисе – чуаш, әтисе – ингуш. Руслан Самар шәһәрендә туа. Бер ел үткәч, алар Ингушетиянең Малгобек шәһәренә күченәләр. Русланга өч яшь тулгач, әнисе аны үзенең туган ягына Чуашстанга алып кайта. Әгәр мин Ингушетиядә яшәп калган булсам, исламны сайларгамы, әллә башка юлдан китәргәме дигән уй башыма да кереп карамас иде, мин әти ягыннан булган барлык туганнар кебек үземнән-үзем мөселман булыр идем, ди Сәйфетдинов.

«Минем әни ягыннан барысы да христианнар, әти ягыннан – мөселманнар. Мин ике юл чатында идем. Мин монда кешеләрнең, яшьтәшләремнең ничек яшәгәннәрен күрдем. Алай тормыш итү дөрес түгел дип саныйм һәм күңелемә хуш килмәвен дә аңладым. Аларның тормышта максатлары юк. Күпләр бүгенге көн белән генә яши.

Мин авылда үстем. Монда гаиләгә тугрылык дигән әйбер юк. Балалары ташлап киткән картлар бик күп. Исламга килүем ул – болай яшәргә ярамаганлыкка минем протестым», ди Сәйфетдинов.

Коръәннең чуашча яңгырашына килгәндә – Русланның үз карашы. Һәр тел аңа үзгә аһәңнәр өсти, ди ул. Чуаш телендә гарәп алынмалары да булганга, тәфсирләр халык күңеленә хуш килер дип өметләнә.

http://www.azatliq.org/content/article/24475587.html

Әнвәр Җиһаншин Киевтан Skype аша татарчага өйрәтә - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Wed, 08 Feb 2012 15:51:00 +0000

Әнвәр Җиһаншин Киевтан Skype аша татарчага өйрәтә

08.02.2012

наил алан

Украина башкаласы Киев шәһәрендә яшәүче эшмәкәр Әнвәр Җиһаншин Русия һәм Европада татарча өйрәнергә теләүчеләргә Skype-та һәркөн дәресләр үткәрә. Бу эшне узган елның сентябрь аенда башлаган ул.

Әнвәр Җиһаншин тумышы белән Татарстанның Сарман районыннан. Казан авиация институтын тәмамлагач, Киевта Артем исемендәге заводта инженер-конструктор булып эшләгән. Хәзер вак эшмәкәр. Техник белем алсам да, татар телен бик яратам, ди ул. Skype-та дәрес бирүдән тыш, Киевның үзендә дә дүртенче ел якшәмбе көнне татар теле дәресләре алып бара.

- Skype аша татарча өйрәтә башлауга нәрсә сәбәп булды?

- Мин туган ягыма һәр ел саен кайтырга тырышам. Бер кайтканда "Юлдаш" газетына күзем төште. Анда Казанда яшәүче бер егет, энтузиаст булырга мөмкин, кечкенә генә бер белдерү язган һәм Skype аша бөтен дөнья татарларын туган телләренә өйрәтергә теләвен белдергән иде. Электрон адресын да күрсәткән иде. Киевка кайткач ул адресны үземнең якшәмбе мәктәбенә йөри торган укучыларыма тәкъдим иттем. Алай артык кызыксынучы булмады кебек. Аннан соң Казандагы бер гимназиядән Skype аша сөйләшә һәм дәресләр үткәрә алабыз дигән хәбәр дә килде. Шуннан минем үземнең башка да Skype аша дәресләр бирү уе керде. Югыйсә, аңа кадәр Skype-ны өйрәнәсе дә килми иде. Skype аша дәресләр бирү шулай башланып китте.

Башта без Украина өчен генә Skype аша дәресләр үткәрергә теләгән идек. Русиядән дә безгә кушылырга теләк белдерделәр. Дөресен әйткәндә, Украинаның үзеннән безгә керүчеләр аз. Айлар үткән саен безгә кушылучылар күбәер дип ышанам мин.

- Сезгә кадәр Skype аша татар телен өйрәтүчеләр белән элемтәгә кермәдегезме? Аларның програмнары ничегрәк?

- Мин алар белән бер тапкыр да элемтәгә керә алмадым. Чөнки аларның сәгатьләре безгә уңай түгел иде. Без якшәмбе генә җыела идек, ә алар исә ул көнне эшләмәде. Аларның програмнарының ничек булуын мин белмим.

- Сез үзегез нәрсәгә таянып эшли башладыгыз?

- Безгә көз көне үк дин юнәлешендә эшләү өчен Габдрахман килде. Ул Татарстаннан беренчедән дүртенче сыйныфка кадәр урысча сөйләшә торган балаларны татар теленә укыту дәреслекләре алып килде. Шул дәреслекләр нигезендә мин Skype аша да, үзебезнең якшәмбе мәктәбендә дә укыта башладым. Skype-та без һәр көнне очрашабыз бит. Дәреслекләр бик яхшы булса да, укулар бик тиз барганга, без бу дүрт сыйныфны өч айда үтеп тә бетердек. Якшәмбе мәктәбендә исә атнага бер тапкыр очрашканга әкренрәк бара. Кулланмаларга килгәндә, хәлләребез шәптән түгел. Ул дүрт сыйныфлык дәреслекләр беткәч башта ни эшләргә белмичә уйлап тордым да, Хуҗа Насретдин мәзәкләрен укый башладык. Дәреслекләргә караганда аның тексты катлаулырак. Гел китап кына да укып утырып булмый бит, кешеләргә дә кызык булмый. Укучыларым үзләре дә яртылаш китап, яртылаш грамматиканы өйрәнсәк яхшырак булыр иде диделәр.

- Татарстан мәгариф министрлыгынамы, йә булмаса, татар галимнәренә яңа эш - Skype аша татар телен өйрәтү методикасын булдыру вакыты да килеп җитмәде микән?

- Skype яхшы һәм галәмәт нәрсә дип әйтер идем мин. Аны безгә киң кулланырга кирәк. Ул дөньяга сибелгән татарларны берьюлы укытырга мөмкинлек тудыра. Skype аша сөйләшүнең үзенчәлекләрен исәпкә алып програм төзү, методикасын һәм аудиоматериаллар булдыру, чыннан да, кирәк дип уйлыйм мин. Бу хакта иң беренче чиратта Татарстан мәгариф министрлыгы кайгырта башласа, әйбәт булыр иде. Skype аша дәресләр бирү бүгенге көндә бик актуаль әйбер ул.

- Бүген Skype-та сезнең ничәләп укучыгыз бар?

- Бөтенесен санасаң 30-га җитә. Чынлап торып сабак өйрәнүчеләр уннан артмый дип әйтә алам. Икенче бер сәбәп тә бар. Skype үзе исемлекне 24-тән арттырырга рөхсәт итми, актив катнашучылар саны 10-нан да күп булырга тиеш түгел. Укучыларымның яртысыннан артыгы Русиядән. Казан, Әстерхан, Сарытау, Екатеринбурдан берәр, Ханты-Манси автоном бүлгесеннән ике укучым бар. Чит илләргә килсәк, Германиядән өч кеше, Украинадан ике кеше бар. Татар булмаганнар да бар.

- Башка милләттән булганнар белән ничек эшлисез соң? Аларны укытырга авыррактыр бит?

- Безнең татарларга оят булса да әйтим, татар булмаганнарның уку нәтиҗәләре яхшырак.

- Алар кайдан соң?

- Киевтан украин егете һәм кызы, Себердән якут малае хәзер татарча яхшы ук белә башлады. Киевтагы украиннар да безнең татарларга караганда яхшырак өйрәнә. Күрәсең, татарча белергә теләкләре бик зур. Әгәр безнең дәресләргә кушылырга теләүчеләр булса Skype-тан anwarzihan логинын эзләп табып мөрәҗәгать итә алалар.

http://www.azatliq.org/content/article/24476515.html

Милли сувенир ясаучылар Универсиадага әзерләнә - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Tue, 07 Feb 2012 20:21:00 +0000

Казанда милли кул эшләренә өйрәтүче лицей

07.02.2012

рөстәм исхакый

Казандагы халык сәнгате һөнәрләре лицеена игътибар арта. Берьяктан, укырга керергә теләүчеләр күп булса, икенчедән, чит ил кунакларына милли сувенирлар, кулдан эшләнгән бүләк кирәк.

Халык сәнгате һөнәрләре лицее мөдире Раушания Сәүбәнова белдергәнчә, бүген аларда 254 шәкерт ике сменада укый. Араларында инвалид яшьләр дә бар, алар да монда килә ала.

Гомумән, һөнәр үзләштерергә теләүчеләр бик күп икән, егет-кызларга урыннар җитми.

“Бу мәсьәлә карала, яңа уку елына төзекләндерелгән бинага күчеп 400ләп укучыны кабул итә алачакбыз”, диде Раушания Сәүбәнова.

Әлеге уку йорты яшүсмерләрне милли кул эшләренә бушлай өйрәтә, стипендия бирә һәм эш урыны табарга ярдәм итә икән.

“Ялган хәбәр түгел, чынлап та бушка укыйбыз”, диде Фәйрүзә Гафурҗанова. Ул Татарстанның Балтач районыннан, тугызынчы сыйныфны тәмамлап әлеге лицейга килгән.

“Монда төрле һөнәрләр үзләштерергә теләгем бар. Рәсем ясау, бизәк төшерү белән шөгыльләнәм, шулай ук сатучы булырга да телим, лицейда сәүдә эшенә дә өйрәтәләр”, ди Фәйрүзә.

Халык сәнгате һәнәрләре лицеенда тугызынчы сыйныфтан соң килүчеләр ике ел ярым укыса, унберне бетерүчеләр ун ай белем һәм тәҗрибә ала. Шулай ук югары уку йортын тәмамлап килүчеләр дә бар. Гомумән, урта буын кешеләре дә монда килеп тегү, чигү, агач эшкәртү, кыйммәтле таш һәм металл белән эшләргә өйрәнә ала.

Лицейда белем алу остаханәләрдә эшләү белән дәвам иттерелә. Егетләр агач, металл эшләре белән кызыксынса, кызлар рәсем ясау, көнкүреш җиһазларына, савыт-сабаларга бизәк төшерү, чигү, тегү белән шөгыльләнә. Затлы түбәтәйләрне, бизәкле милли киемнәрне алар эшли.

Һөнәр лицееның кул эшләнмәләре

“Безнең кызлар кечкенә кулъяулыктан башлап, затлы костюмнарга кадәр чигә. Татар халкының милли киемнәрен тегүчеләр белән бергә эшлибез. Вак-төяк әйберләрдән; косметика савыты, хәзер бик популяр кесә телефоны өчен сумкалар, баш киемнәр, кәләпүшләр, калфаклар, түбәтәйләр”, ди Ләйсән Хаҗиева. Ул лицей укучыларын чигү серләренә өйрәтә.

Һөнәр лицее эшләнмәләре

Һөнәр лицееның чигү остазы сүзләренчә, затлы кул эшләнмәләре белән сәүдә итүче эшмәкәрләр монда укыган кызларны үзләренә эшкә чакырган. Кул эшләре осталарына мөнәсәбәт күпкә яхшырган, ихтыяҗ да арткан.

“Без алдан нәрсә кирәген белеп эшлибез һәм сатабыз. Татарстан хөкүмәтеннән эш килеп тора. Чит илләргә сувенирлар кирәк. Универсиада өчен дә бик күп бүләкләр, милли киемнәр эшләргә тиешбез. Икенче яктан, Казандагы сәүдә нокталарына да кулдан эшләнмәләр җитми. Татарстан башкаласы милли сувенир белән 15 % ка гына тәэмин ителгән, калган 85% җитми”, ди Ләйсән Хаҗиева.

Рамилә Гайнетдинова һәм укучылар

Кызларны тегәргә өйрәтүче Рамиләнең әнисе дә тегүче була.
Бу юнәлештә ул бик күп тәҗрибә туплый һәм башкаларны да өйрәтә башлый.

“Безнең тауар төрләре бик бай. Төрле әйберләр тегәбез. Бу инде сату өчен дә, бүләккә дә. Теккән киемнәрнең барысы да сатылып, хуҗаларына китеп бара”, ди Рамилә Гайнетдинова.

Шуңа да тегүчеләр киләсе көнгә өмет белән карый. Рамилә белдергәнчә, алар милли киемнәрне заманлаштыру белән дә шөгыльләнә башлаган. Татар халык киемнәрен яңартуны кайбер укучылар диплом эше итеп тә алган.

http://www.azatliq.org/content/article/24475413.html

Казан читтәге милләттәшләр проблемнарын тикшерә - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Tue, 07 Feb 2012 19:54:00 +0000

Татарстан дәүләт шурасындагы утырыш барышы

07.02.2012

райнур шакир

2012-2014 еллар арасында чит илләрдә яшәүче милләттәшләргә ярдәм күрсәтү кысасында Татарстанда дәүләт програмы әзерләнәчәк. Програм проектына тәкъдимнәр быелның 1 апреленә кадәр тиешле утырышларда каралачак.

Бүген парламентта үткән милләттәшләр эшләре буенча Координация шурасы утырышында шундый карар да кабул ителде. Координация шурасы бу канунны хәзерләгәндә дүрт эшче төркем ярдәменнән файдаланачак. Болар үз чираты белән чит илләрдәге сәүдә-икътисади оешмалар белән хезмәттәшлек итү төркеме, мәдәният, мәгариф һәм фән төркеме, чит илләрдәге яшьләр оешмалары белән эшләү төркеме һәм чит илләрдән үз теләкләре белән күченеп кайтучы милләттәшләргә ярдәм һәм аларның хокукларын яклау төркеме.

Җыелышны Татарстан президентының тышкы элемтәләр департаменты җитәкчесе һәм ярдәмчесе Искәндәр Мөфлиханов ачып җибәрде.

Ул соңгы елларда Татарстанның төрле чит илләр һәм Русия төбәкләре белән элемтәләрне ныгытуга әһәмият бирүенә басым ясады. Бу юнәлештә президентның сәфәрләре бик мөһим роль алып тора, диде ул.

Искәндәр Мөфлиханов: ”Башка түрәләр дә читтәге татарлар белән кызыксынсын”

Узган ел Рөстәм Миңнеханов 18 тапкыр чит илгә барган, шулай ук 14 тапкыр Русия төбәкләренә дә сәфәр кылган. Президент кайда гына бармасын, беренче чиратта үзе барган ил яисә төбәкләрдәге татар оешмалары вәкилләре белән очраша. Милләттәшләрнең проблемаларын тыңлый. Ә аларның гадәттә президентка әйтәсе сүзләре күп була. Күбесенчә, татар телен өйрәнү, аны саклау, татарча басылучы газет-журналларны ул төбәкләргә алдыру, балаларын татар телендә тәрбияләү өчен төрле укыту әсбаплары турында сүз кузгаталар. Әйтик, Австралиягә баргач, андагы милләттәшләр Татарстанның үзләренә имам җибәрүләрен сораган булса, Приморьедагы милләттәшләр үзләрендә мәчет салуга ярдәм сораган иде. Читтәге татарларның мәсьәләләре белән министрлар да, аларның урынбасарлары да сәфәрләргә баргач кызыксынсыннар иде, мин шундый тәкъдим кертәм, дип белдерде ул.

“Хезмәттәшлек патронализмга әйләнмәсен”

Мөфлиханов сүзләренчә, чит илләрдәге милләттәшләр белән хезмәттәшлекне хәзер инде гуманитар яктан гына түгел, сәүдә-икътисади яктан да киң җәелдерергә кирәк. Әмма бу хезмәттәшлек Татарстан ягыннан патронализмга әйләнеп калмаска тиеш. Ягъни, тигез дәрәҗәдәге хезмәттәшлекне күздә тотам, дип белдерде ул, үз чыгышын йомгаклап.

Чит илләрдә яшәүче милләттәшләр белән элемтәләр урнаштыру һәм алар белән эшләү, безнең вазифабыз, дип саный Татарстан парламенты рәисе Фәрит Мөхәммәтшин.

Аның фикеренчә, бу вазифа 1992 елда кабул ителгән Татарстан Конституциясенең 14нче маддәсе белән, хокукый яктан да ныгытылган. Әмма Татарстан Конституциясендә мондый маддә булса да, әлеге маддәдә белгертелгәннәрне тормышка ашыру бүгенге көнгә кадәр мөмкин булмады. Моның өчен тиешле канун хәзерләнмәде, дип белдерде ул утырыштан соң журналистларның сорауларын җаваплап.

Фәрит Мөхәммәтшин: “Бу канун күп тармакны үз эченә алачак”

"Бу тема өстендә милләттәшләр эшләре буенча Координация шурасы бер елдан артык эшчәнлек алып барды. Башта бер канун хәзерләдек. Аннан бу канунны икегә бүлергә мәҗбүр калдык. Чөнки безнең вәкаләтләребез моңа ирек бирмәде. Без башта милләттәшләребезне, Татарстан читендә яшәүче, ягъни Русиядәге милләттәшләр һәм Русия тышында яшәүче, ягъни чит илләрдәге милләттәшләребез дип бүлеп карадык. Бүгенге утырышта исә без, чит илләрдә яшәүче милләттәшләребезгә конкрет ярдәм күрсәтүне үз эченә алган урта мөддәтле перспективага ия конкрет програм төзү фикеренә килдек.

Бу програм мәдәният, мәгариф, бизнес өлкәсендә хезмәттәшлек итүгә ярдәм күрсәтә торган һәм башка өлкәләрне дә үз эченә алган програм булачак. Бу бурыч җиңелдән булмаячак. Ул финанс чыгымнарын да, хокукый-норматив документлар булдыруны да таләп итә", диде ул.

Фәрит Мөхәммәтшин сүзләренчә, програм бу яртыеллыкта президент фәрманы яисә хөкүмәт карары белән кабул ителеп, чит илләрдәге милләттәшләребезгә конкрет ярдәм күрсәтү өчен хокукый-норматив документ рәвешен алачак.

“Читтәге татарлар Татарстанны кыйбла итеп күрәләр”

Парламент рәисе сүзләренчә, чит илләрдәге татарларның чишелмәгән проблемнары төрледән-төрле.

Болар арасыннан парламент рәисе , чит илләрдәге татарларның татар телендә белем алуын тәэмин итүдә торган мәсьәләне төп проблем дип күрә.

Чит илләрдәге татарларның күбесе Татарстанга бер кыйблага караган кебек карый. Бездән ярдәм көтә. Без кулыбыздан килгән кадәр ярдәм итәргә тырышабыз. Әйтик, Сабантуйлар оештырып, аларга дип газет-журналлар бастырабыз, укыту програмнары хәзерләп аларга җибәрәбез. Әмма бу гына җитми, әлбәттә.

Алда тора торган иң зур бурыч -- читтәге татарларның балаларына Казан университетларында укырга керергә мөмкинлек тудыру һәм аларны укытып чыгарып кире үзләре яши торган җирләренә белемле итеп кайтарып җибәрү. Үткән ел 220дән артык баланы үзебезнең югары уку йортларына кабул иткән идек. Быел бу санны тагын да арттырырга телибез. Бу Татарстанда белем бирү мәсьәләсе читтәге татарларны бик борчый. Кая гына барырга туры килсә дә, андагы татарлар бу мәсьәләне күтәрәләр, дип белдерде Фәрит Мөхәммәтшин.

Ринат Закиров: ”Читтәге татарларның Татарстанга күченеп кайтуына ярдәм итәргә кирәк”

Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты җитәкчесе Ринат Закиров исә, чит илләрдәге милләттәшләребезнең мәгарифтән тыш, икенче бер мөһим проблемы булуын да белдерде.

Аның сүзләренчә, бу проблем, чит илләрдә яшәүче милләттәшләрнең Татарстанга, Русиягә күченеп кайтуларына мөмкинлек алулары.

Русиядә моның өчен федерал канун бар. Әмма ул эшләми генә. Ул эшләсен өчен беренчедән, Татарстанга квоталар бирергә кирәк. Ә ул квоталарның Татарстанга соңгы елларда бирелгәне юк. Ни өчен икәнен аңлатучы да юк. Мондый квоталар бирелгән очракта Татарстаннан төрле илләрдән, бигрәк тә Үзәк Азия илләреннән кайтырга теләүчеләр күп булыр иде. Алар безгә кайтып урнаша алса, безгә яңа сулыш өрерләр иде.

Шундый эшләрне алып барыр өчен, безнең миграция белән шөгыльләнүче махсус оешмаларга ниндидер бер терәк булырлык канун, документ кирәк. Федераль канун бер әйбер һәм менә шушы канун эшләмәгәндә безнең үзебезнең тәңгәлләштерелгән бер кануныбыз булса, бу эшләрне әлеге канун ярдәмендә башкарып булыр иде, дип белдерде ул Азатлык радиосына биргән интервьюсында.

http://www.azatliq.org/content/article/24475727.html

Әбри Хәбриев: “Ринат Рәхмәтуллины судка бирергә кирәк. Корытты”

noreply@blogger.com (admin) — Sat, 04 Feb 2012 18:56:00 +0000

Бер сабый билет артына язган сорауны куя

Рафаэль Дәвәтаев

Ашыгып бардым. «Гөлчәчәк» бакчасына җиткәч халыкның мәдәният йөртына агыла башлануы сизелде. Күперне узганда бер бара торган парда сорадым: “Сез концертка барасыз мы?” “Без үзебез концерт куябыз”, диде.

Мәдәният сараена җиткәч кешеләрнең күплеге сизелде. Элекеге укытучы Ришат Әбдрәкыйб Зөлкарнәевны(Карамал авылы) бераз сөйләштек, Камышинкада ерак күршене Илдар Улюкаевны күрдем. Шул ук вакытта кассада билет алучылар булды. Рәсмиләрдән Зыят Яфаров күренде.

Залга керү ишеге янында билетларны тикшерүче янында җырчының дисклары сатыла иде. Кердем, берничә минут 2че рәт, 2че урынны эзләдем. Ринат әфәнденең чыкканын халык 15 минут тирәсе көтте. Чыккач аны алкышларга күмделәр һәм “Хуш киләсең” дигән җыры белән концерт башлады.

“Сезне эшләрегезне ташлап киткән өчен, сериалларны калдырып концертка килгән” өчен рәхмәт белдерәм”, диде җырчы.

“Сорауларыгыз, туганнарыгызны, дусларыгызны туган көннәре белән тәбрик итсәгез килә билетлар арттанда языгыз”, һәм тәбрикләрдә кичә вакытнда яңгырады, Әбридә туган көн билгеләүчеләрне тәбрикләде.

Шулай ук җырлары белән сөедерделәр Алмаз Әүхәдиев, Чулпан Низамова, шәрек, кытай биюләре күрсәтелде.

Кичәнең шаяру белән бизәде Әбри Хәбриев. Мәсәлән залдагы бер хатынлы абзыйга провокацион сорау бирде: “Парлар килгән бармы?хатын точны мы?яратасыңмы?25елда сугып үтерү теләк бармы?” Җавап: “Әйе”.

Алда Әбри тамашачылар белән “экспермент”ларын дәвам итте: дөрес “кул чабырга”, бәйгедә катнашучы егет Ваиф - электрик һәм Римма – экономист. Мәгънәсе шунда: катнашучылар виртуаль ир белән хатын, “хатын” “ир” белән тел белән аралаша алмый, куллар белән күрсәтергә. “Җаза” 30 минут тирәсе дәвам итте))

Аннары “Гомер китабы”(явыз язмыш турында ), “Әнкәйләрне саклыйк”, “Сагынам” “Әткәй каешы” “Алдама мине” һ.б. җырлар булды.

“Яңгыр яума” җырын ахырына башкарды. Әбри Хәбриев: “Ринат Рәхмәтуллины судка бирергә кирәк. Корытты. “Яңгыр, яума” җырын башкарды – все майдан бер тамчы таммады ”, шулай җырны тәкъдим итте.

Янына чыккан бәйгедә катнашучыларга балаларга, туган көне булсада, булмаса үзенең дискларын бүләк итте.

Ә иң ахтыкта район мәдәният бүлеге мөдире Зыят Яфаров Иске Кулаткы районы хакимияте Башлыгы Ринат Салихов исеменнән татар халкы мәдәнияте үстергән өчен Рәхмәт хаты тапшырды.

Җавап итеп Р. Рәхмәтуллин З. Яфаровка һәм мәдәният йорты мөдире Марс Усиевка “Чакыр мине” җыры аша рәхмәтен белдерде.

Концерт тәмамлангач Р. Рәхмәтуллин һәм Әбри Хәбриев җирле ТРК хезмәткәре белән аралаштылар, җырчы яшьләр автограф алдылар һәм истәлеккә фотога төштеләр.

Барлык халык күтәренке кәефтә “путевка” белән өйгә кайттылар.

Яңа ел party

noreply@blogger.com (admin) — Fri, 03 Feb 2012 19:38:00 +0000

Сабина Алекперова

29 декабря в НК «Мамбо» состоялась традиционная вечеринка для татар, посвященная Новому году. Мероприятие посетили гости из соседних регионов, а также Dj Alee (г. Тольятти) и MC Рузаль (г. Казань). В новогоднюю атмосферу пришедшие на вечеринку погружались уже на входе, где раздавали новогоднюю атрибутику.

Ежегодно на Яна ел пати происходит награждение победителей конкурса «Ел татары». Вот и в этом году активисты были награждены в следующих номинациях: Лидер года – Ильнара Зиатдинова, Активист года – Хайбуллова Лилия, Спортсмен года –Ракипов Ильнар, Лучший старт – Хасиятуллова Резеда, Активист года – Феткуллов Линар. Победителям вручили подарки и дипломы.

Для пришедших на пати было проведено море интересных конкурсов, для них выступали с номерами активисты «Яна дулкын» и Центра татарской культуры. А ровно в 00 часов своим появлением порадовали Дед Мороз и Снегурочка.

Закончилось все по традиции массовым весельем под татарскую национальную музыку.

Мин татар теле укытучысы булып эшләргә хыялланам - "Өмет" газетасы, №5, 3че февраль 2012 ел

noreply@blogger.com (admin) — Fri, 03 Feb 2012 16:31:00 +0000

Ләйсән Хәйрулина,

Ульяновск дәүләт педагогия университетының татар бүлеге студенткасы.

Ана телем миңа– халкым теле,

Аннан башка минем халкым юк.

Йөрәгендә халкы булмаганның

Кеше булырга да хакы юк.
И туган тел, туган җир, туган ил…

Кешене - кеше, халыкны милләт иткән иң изге төшенчәләр шулар бит!

Мин гапгади татар гаиләсендә туып үстем. Минем телем татар телендә «әни», «әти» дип ачылды.

Бәхетемә каршы, мин беренче сыйныфка укырга кергәндә, безнең Яңа шәһәрдә татар класслары гөрләп эшләп килә иде. Ә инде 91че санлы татар этномәдәни компонентлы мәктәпне уңышлы тәмамлавым Ульяновск дәүләт педагогия университетына филология факультеты каршында татар-рус бүлегенә керү мөмкинлеге тудырды.

Әлбәттә университетның төп максаты студенларны төпле, сыйфатлы белем серләренә төшендерүдә гыйбарәт. Рус филологиясен өйрәнүче группалар белән чагыштырганда , безгә – милли бүлектә белем күбрәк бирәләр, рус теленә һәм әдәбиятына өстәп, үзебезнең туган телебезне, үзебезнең әдәбиятны өйрәнәбез. Группадашларымның шактый өлеше өстәмә рәвештә түләүсез журналистика, психология, тарих, идарә итү курсларында(бернинди түләсез) йөриләр әле.

Горурлыгым чиксез: Ульяновск шәһәре вузлары арасында рейтинг безнең педуниверситетыбыз бүген беренче урынны били. Бездә еш кына төрле фәнни-гамәли конференцияләр дә үткәрелә . Мисал өчен күптән генә Мәскәү, Казан, Түбән Новгород, Яр Чаллы университетларыннан атаклы укытучылар җыелып, бай педагогик тәҗрибәләре белән уртаклаштылар, Алар безгә бик кызыклы мастер класслар үткәрделәр.

«Җилкәнеңне җилләр екса – йөрәгеңне җилкән итеп күтәр. Нинди генә очракта да җиңәргә өйрән. Көчле рухлылар гына максатларына ирешә алалар. Түземнәр генә бәхеткә лаек!»

Фәнис Яруллин «Җилкәннәр җилдә сынала» әсәре.

Шулай ук университетыбызда иҗтимагый тормыш актив бара. Студентлар үз сәләтләрен күрсәтеп, концертлар, төрле кичәләр оештыралар. Университетта җыр, бию һ.б. түгәрәкләр эшләп килә.

Чит шәһәрләрдән, өлкәләрдән , авыллардан килгән студентлар өчен дә яшәү өчен барлык шартлар тудырыла. Аларга беренче курстан ук тулай торакта урын бирелә.

Студентларның дус, тату яшәүләре хакында да әйтми үтү мөмкин түгел. Бездә югары курста укучылар түбән курс студентларына ярдәм кулын сузалар.

Бүгенге көндә филология факультетының татар группасында укуыма мин бик шатмын. Сайлаган юлымның дөрес икәнлеген көннән-көн ачыклый барам һәм барлык татар теле укытучыларына мөрәҗәгать итәм – 11нче сыйныфны тәмамлаучы мииләт җанлы укучыларыгызны юлласагыз иде. Шуны истә тотыгыз: бездә белем алу түләүсез. Бездә белем алсалар, киләчәктә тормышта югалып калмаслар. Кайсы гына сукмакны сайласалар да, төпле, сыйфатлы белемнәре барлык хыялларына, максатларына ирештерер.

Татар әдәбияты дәресендә миңа танылган язучыбыз Фәнис Яруллинның «Җилкәннәр җилдә сынала» дип исемләнгән әсәре белән танышырганасыйп итте. «Җилкәнеңне җилләр екса – йөрәгеңне җилкән итеп күтәр. Нинди генә очракта да җиңәргә өйрән. Көчле рухлылар гына максатларына ирешә алалар. Түземнәр генә бәхеткә лаек!» - дип яза ул. Каһарман шәхесебезнең әлегә тирән мәгънәле сүзләре миңа тормыш юлымда девиз булып бара.
Татар телен скалап калу һәм киләчәк буыннарга да тапшыру бурычы безгә – яшьләргә, ана теле мөгаллимнәре йөкләнгән. Алдагы көннәрдә дә газиз халкыбызны яратып, сөеп, туган телебездән оялмыйча, авыз тутырып сөйләшеп, аралашып яшәргә насыйп итсен иде.

ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО

noreply@blogger.com (admin) — Thu, 02 Feb 2012 11:50:00 +0000

Генеральному директору

ЗАО «Телерадиокомпания «НОВЫЙ ВЕК»

И.Ю. Аминову

Уважаемый Ильшат Юнусович!

С 1 января 2012 года Радио «Татарстан-Яңа гасыр» переименовано в «Болгар радиосы».

Судя по комментариям в социальных сетях, на различных татароязычных сайтах переименование вызвало среди слушателей неоднозначную реакцию, а зачастую и откровенное неприятие.

Действительно, название является не самым удачным. Тем более для радио, которое вещает не в границах одного Спасского района Республики Татарстан. Да и передачи свои «Болгар радиосы» ведет не на булгарском языке и не для булгарского народа.

Слоган «Болгар радиосы» - һәр татарның йөрәгендә» - «Булгарское радио» (или Радио Булгар, что непринципиально) – в каждом татарском сердце, мягко говоря, режет ухо.

Да и радио вещает как на территории Республики Татарстан, так и в регионах, где проживают наши соплеменники на своих исконных землях Поволжья, Урала, Сибири, других территориях, для которых булгары – средневековый этнос – не являются этнической основой, так же как и для татарского народа в целом.

Более того, сегодня переименование общетатарского радио «Булгарским радио» – хотим мы того или нет – служит интересам адептов булгаризма, которые считают этноним «татары» чуждым, оскорбительным для нашего народа и последовательно выступают за «превращение» татарского народа в булгарский.

Главная опасность состоит в том, что булгаризм подрывает монолит единства татарского народа, который сложился в результате сложных этнополитических процессов на просторах Евразии.

Хотелось бы отметить, что мы непосредственно взаимодействуем с татарскими общинами в России и за ее пределами и со всей ответственностью заявляем, что гипертрофированное выпячивание булгарского компонента, особенно наряду с игнорированием этносов, сыгравших ведущую роль в этногенезе татарской нации, приводит к возникновению центробежных тенденций внутри нашего народа. Речь идет, как о желании переименоваться в булгар, так и о стремлении представителей этнотерриториальных групп татар выделиться в отдельные народы. В последующем это может привести к печальным последствиям для всего татарского народа.

Мы же остро чувствуем этот импульс, осознаем опасность единству татар и призываем всех в этих условиях проявить мудрость, благоразумие и сохранить целостность нашего народа.

Уважаемый Ильшат Юнусович, исходя из изложенного, просим Вас переименовать «Болгар радиосы», дав общетатарскому радио более подходящее и нейтральное название. И сделать это на широкой конкурсной основе.

Наша сила в единстве, а не в раздробленности!

С уважением,

Председатель Совета Всемирного форума татарской молодежи

Руслан Айсин, г.Казань;

Заместитель Председателя Совета ВФТМ Табриз Яруллин, г.Казань;

Член Совета ВФТМ, главный редактор сайта «Орда-онлайн.ру» Искандер Ахмедов, г.Томск;

Член Совета ВФТМ, журналист Александр Долгов, г.Казань;

“Молодые татары Беларуси” Алексей Смольский, Республика Беларусь;

Анна Щенснович, Республика Беларусь;

Член Союза татарской молодежи Удмуртии “Иман” Рушана Чернова, г.Ижевск;

Координатор общественной организации «Бердəмлек», член Совета ВФТМ Артур Нигматуллин, Московская область;

Председатель ОО “Союз татарской молодежи Республики Марий Эл “Хаят” Розалия Хамидуллина, Республика Марий Эл;

Журналист Алсу Исмагилова, г.Казань;

Руководитель религиозно-просветительского отдела МНКАТНН “НУР” Динара Ягудина, г. Нижний Новгород;

Член Совета ВФМТ Алмаз Нурлыев, Актанышский район, Татарстан;

Педседатель “Объединения татарской молодёжи Европы”, председатель молодёжного сектора латвийского татаро-башкирского культурного общества “Чишма” Олег Шарипов, г. Рига, Латвия;

Председатель молодежного крыла Южно-Казахстанского областного татаро- башкирского культурного центра, преподаватель татарского языка, руководитель ансамбля “Умырзая” Дамир Касьянов, Казахстан;

Старший научный сотрудник Института истории АН РТ, Института языка, литературы и искусств АН РТ, координатор Движения “Узебез!” Резеда Сафиуллина, г.Казань;

Член правления Татарской общины Эстонии Эльмира Прокуророва, Эстония;

Председатель татарского этно-культурного объединения г. Капчагай Алматинской области Руфина Габайдуллина, Казахстан;

Председатель Общества татарской культуры Республики Мордовия, Марат Салимов, Республика Мордовия;

Член Молодежного центра при Костромской областной Национально-культурной автономии татар Амина Зарипова, г.Кострома;

Заместитель председателя по делам молодежи Национально-культурной автономии татар Чувашии Рушан Гибатдинов; Чувашская Республика;

Руководитель молодежного отделения межкультурного интеграционного сообщества “Tatarlar Deutschland” Ильяс Ямбаев, Германия;

Президент Ульяновской областной татарской молодежной общественной организации “Яна Дулкын” Марат Хайруллин, г.Ульяновск;

Член Совета ВФТМ Ильхам Хайруллин, Кайбицкий район, Татарстан.

http://tatclub.net/2012/02/otkrytoe-pismo/

Видео - Трудности проезда - Симбирский каталог

noreply@blogger.com (admin) — Wed, 01 Feb 2012 16:50:00 +0000

Лилия Галимова: “Сәясәткә кагылмам дигән идем” - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Wed, 01 Feb 2012 15:04:00 +0000

Лилия Галимова белән Дмитрий Медведевның туры эфирда сөйләшү мизгелләре

КЫЗГАН ТАБА

01.02.2012

рөстәм исхакый

ГТРК “Татарстан” телевидениесенең яңалыклар алып баручысы Лилия Галимова дәүләт шурасында эшләгәннән соң сәяси журналистка әйләнә. Узган ел ул туры эфирда Русия президенты Дмитрий Медведев белән дә сөйләште.

Лилия Галимова 1985 елның 27 сентябрендә Татарстанның Норлат районында туып үсә. Мәктәпне бетергәч, Казанга укырга килә һәм башкалада яшәп кала.

– Журналист булу теләге яшүсмер вакытта бар идеме?

– Алтынчы сыйныфта укыганда ук журналист булырга теләдем. Мәктәпне бетерүгә Казан дәүләт университетының журналистика факультетына кирәкле кәгазьләрне илтеп бирдем. Башка уку йортларына документлар тапшырмадым.

Әлеге һөнәрне сайлавым бәлки әбиемә дә бәйледер. Чөнки әниемнең әнисе, кызым журналист булырсың, сагынган вакытта сине телевизордан карап утырырбыз дия иде. Аның хыялын үтәдем. (елмая)

– Ни өчен “Татарстан” телевидениесенә килдең?

– Студент булганда телевидениегә бару теләге юк иде. Икенче курстан башлап Татарстан дәүләт шурасының матбугат үзәгендә эшли башладым. Университетта телевидение юнәлешендә укыдым, шуңа да ГТРК “Татарстан”га килдем.

Республиканың дәүләт шурасының матбугат үзәгендә эшләгәндә үк төрле журналистлар белән аралашып тордым. Шуңа да югары уку йортын бетергәч кайсы телевидениегә барырга дигән сорау тумады. ГТРК “Татарстан” яңалыкларын гел карап бардым, күңелемә хуш килә торган телевидение шул булды. Монда килүемә үкенмим, беренче көннән үк актив рәвештә эшли башладым.

– Телевидениегә килүгә сиңа нинди эш йөкләнде?

– Иң беренче эшемне бик яхшы хәтерлим, “Татарстан” радиосына Фәрит Мөхәммәтшин килде һәм миңа аны төшереп күрсәтергә кирәк иде. Дәүләт шурасыннан китеп, Фәрит Хәйрулла улының радиога килүен сөйләү символик килеп чыкты. Икенче көнне үк ул вакыттагы президент Миңтимер Шәймиев белән Татарстан районнарына командировкага чыгып киттем.

– Татарстан җитәкчеләрен бик еш төшерәсең. Эшнең асылы нидә, аларга бәйле сәяси вакыйгалар белән таныштыру теләгеме?

– Үзем дә сизмәстән сәясәткә кереп киттем. Яшүсмер вакыт искә төшә, журналист булам дигәч, туганнарым-дусларым сорады, нәрсә хакында сөйләячәксең дип. Ул вакытта җавап бер иде – нәрсә генә сөйләсәм дә, сәясәткә кагылмаячакмын дидем. Шулай килеп чыкты, “Татарстан” телевидениесенең сәяси журналистына әйләндем, парламент хәбәрчесе булып эшли башладым.

Парламент хәбәрчеләре Лилия Галимова һәм Дмитрий Второв

– Сәяси журналист булу кыен диләр, бу өлкәне ничек үзләштердең?

– Дәүләт шурасында дүрт ел эшләп тәҗрибә тупладым. Республикадагы сәяси вакыйгаларны яхшы беләм, алар хакында сөйләү миңа авырлык тудырмый. Телевидениегә килеп эшли башлауга редактор ике дә уйламыйча, сәясәт темасын миңа тапшырды. Бу өлкәне без Дмитрий Второв белән бергә күзәтәбез, яңалыклар белән телевизор караучыларны таныштырабыз.

– Татарстан дәүләт шурасы рәисе Фәрит Мөхәммәтшин “Татарстан” телевидениесе яңалыкларын карыймы, тәкъдимнәр әйткәне юкмы?

– Ул безне карый. Синең алып баруың бик ошый дип әйткәне булды.

– Ни өчен син татар районыннан килеп рус журналистикасына тартылдың?

– Минем уйлавымча, кеше нәрсәне яхшы башкара ала, шунда эшләргә тиеш. Әти-әни, кайбер туганнар белән татарча сөйләшәм. Ләкин бер өзлексез, әдәби телдә аралаша алмагач, татар журналистикасына барырга оялдым. (елмая)

– Узган ел сез “Россия 1” каналында Русия президенты Дмитрий Медведев белән туры эфирда сөйләшеп алдыгыз. Бу ничек килеп чыкты?

– Русиякүләм “Вести” мәгълүмат тапшыруы 20 еллык бәйрәмен билгеләп үткәндә Мәскәү студиясенә ил башлыгы килде. 80нән артык төбәк арасыннан 12се генә аның белән сөйләшә алды. Алдан телекүпер буласы билгеле иде. Озак аңлатып тормадылар, без аңа өч көн әзерләндек. Президентка иң яхшы кияү һәм кәләш бәйгесе хакында әйттек. Бу тема аңа бик ошады, сөйләп бетергәч, нәтиҗәсен хәбәр итәрсез диде. Соңыннан «Твиттер»да аңа яздык.

– Җавап бирдеме?

– Юк, эше күптер аның.

“Болгар” не угодил молодым татарам - etatar.ru

noreply@blogger.com (admin) — Wed, 01 Feb 2012 12:58:00 +0000

Всемирный форум татарской молодежи инициировал сбор подписей за переименование татароязычной радиостанции “Болгар”. Письмо уже подписали лидеры татарских молодежных организаций 5 стран мира.
1 января 2012 года радиостанция “Яңа Гасыр”, входящая в состав телерадиокомпании “Новый Век”, была переименована в радио “Болгар”. “еТатар” писала о том, что в 2011 году руководством компании перед творческим коллективом радио “Яңа Гасыр” была поставлена задача “выйти из рамок провинциального татарского радио и стать источником основной информации на родном языке для активных, самостоятельных и состоявшихся людей, тех, кто сегодня определяет развитие Казани и крупных регионов республики”. Таким образом, в первый день наступившего нового года перезагрузка радиостанции под обновленный формат состоялась, и на частоте 91,5 FM в Казани заработала радиостанция “Болгар”.
Нельзя сказать, что “Болгар” – принципиально новая радиостанция. Поменялось название, были записаны новые джинглы, набрали несколько новых ведущих. Однако творческий коллектив остался тем же. Правда, заметно преобразился плейлист: если раньше основу музыкального эфира составляли татарские хиты 90-х, то теперь предпочтение отдается песням 2000-х годов и современным хитам.
Новый слоган радиостанции звучит следующим образом: “Болгар” радиосы – һәр татарның йөрәгендә!” (“Радио “Болгар” – в сердце каждого татарина!”).
Почему “Болгар”? Оно вроде как понятно: Булгар – это колыбель татарской культуры, основа основ татарской государственности. Одним словом, Булгар – наше всё. К тому же, когда-то в Татарстане успешно работала радиостанция “Болгар-FM”, из которой и выросла, в свою очередь, радиостанция “Яңа Гасыр”. Получается, круг замкнулся, радиостанция поменяла название, что должно привести к увеличению рейтингов, которые так необходимы для продажи эфирного времени рекламодателям. В общем, все довольны и счастливы.
Оказалось, что не все. Совет Всемирного форума татарской молодежи посчитал название “Болгар” крайне неудачным и инициировал письмо на имя генерального директора ТРК “Новый Век” Ильшата Аминова. В письме радиостанция “Болгар” называется общетатарским радио, т.к. оно вещает не только на территории всего Татарстана, но и далеко за его пределами (благодаря спутниковому вещанию):
“…Сегодня именование общетатарского радио “Булгарским радио” – хотим мы того или нет – служит интересам адептов булгаризма, которые считают этноним “татары” чуждым, оскорбительным для нашего народа и выступают за переименование татарского народа в булгарский.
Главная опасность состоит в том, что булгаризм подрывает монолит единства татарского народа, который сложился в результате сложных этнополитических процессов на просторах Евразии.
Хотелось бы отметить, что мы непосредственно взаимодействуем с татарскими общинами в России и за её пределами и со всей ответственностью заявляем, что гипертрофированное выпячивание булгарского компонента, особенно наряду с игнорированием этносов, сыгравших ведущую роль в этногенезе татарского народа, приводит к возникновению центробежных тенденций внутри нашего народа. Речь идет, как о желании переименоваться в булгар, так и о стремлении представителей этнотерриториальных групп татар выделиться в отдельные народы. В последующем это может привести к печальным последствиям для всего татарского народа.
Мы же остро чувствуем этот импульс, осознаем опасность единству татар и призываем всех в этих условиях проявить мудрость, благоразумие и сохранить целостность нашего народа.
Уважаемый Ильшат Юнусович, исходя из изложенного, просим Вас переименовать “Болгар” радиосы”, дав общетатарскому радио более подходящее и нейтральное название.
Наша сила в единстве, а не в раздробленности!”
Письмо уже подписали лидеры татарских молодежных организаций Томска, Удмуртии, Московской области, Марий Эл, Нижнего Новгорода, Костромы, Чувашской Республики, а также Германии, Эстонии, Казахстана и Латвии.
Неоднозначной была и реакция на переименование радиостанции в социальных сетях. Мнения слушателей оказались диаметрально противоположными: кто-то считает новое название удачным, а кто-то открыто высказывает свое недовольство и сообщает о том, что перестал слушать радиостанцию. Есть и те, у кого название “Болгар” ассоциируется с теплоходом “Булгария”, который потерпел крушение летом 2011 года.
Официальный комментарий от представителей самой радиостанции нам получить не удалось.

Лилия Вахитова

http://etatar.ru/top/42110

В Татарстане завершается строительство Памятного знака, посвященного принятию ислама - newsru.com

noreply@blogger.com (admin) — Tue, 31 Jan 2012 20:06:00 +0000

В городище Болгар в Татарстане завершается сооружение Памятного знака, посвященного принятию в 922 году на территории России ислама как государственной религии. Ход строительства рассмотрен на выездном заседании фонда "Возрождение" во главе с председателем попечительского совета Минтимером Шаймиевым.
Как сообщает ИТАР-ТАСС со ссылкой на пресс-службу главы республики, памятный знак - это огромное восьмигранное здание с круглым медным куполом и мусульманским полумесяцем на вершине, стилизованное под древнебулгарскую архитектуру. Основные строительные работы в корпусе, по словам руководителя подрядной организации "Грань" Леонида Анисимова, завершены, ведется отделка помещений.
В его главном зале будет торжественно установлен на специальном пьедестале самый крупный в мире печатный Коран, изготовленный итальянскими мастерами. Он имеет рекордные размеры: длина - 2 метра, ширина - 1,5 метра, вес - 800 кг. Пока Священное писание временно хранится в Казани, в соборной мечети Кул Шариф.
Рядом с Кораном будет установлена объемная карта маршрута посольства аббасидского халифа Аль-Муктадира, принесшего ислам в Волжскую Булгарию. Ее автор - скульптор Рустам Габбасов. По описанию летописцев, правитель Булгарии хан Алмуш (Непобедимый) в поисках военной поддержки против хазар, правители которых исповедовали иудаизм, пригласил посольство из Багдада.
Согласно "Запискам о путешествии на Волгу" участника делегации Ахмеда Ибн-Фадлана, посланцы вышли из Багдада в 921 году и прибыли в Болгар в мае 922 года. "Записки" Ибн-Фадлана как основной документ, описывающий момент принятия ислама, помещаются рядом с картой путешественников. Они исполнены на четырех языках: татарском, русском, арабском и английском.
В цокольном этаже здания разместится музейно-выставочный комплекс, где будут проводиться выставки и конференции. В нем центральное место занимает мозаичное панно, работу над которым завершает художник Фарид Валиуллин. На нем изображена встреча с посланниками халифа. В центре - Алмуш-хан с супругой и сам Ибн-Фадлан в момент прочтения послания халифа Аль-Муктадира. Вокруг - представители болгарских родов, различных народов, проживавших на болгарской земле.
Первых паломников Памятный знак встретит 21 мая, в годовщину официального принятия ислама.
http://newsru.com/religy/31jan2012/bulgar.html

Гаяз Исхакый турында яңа китап дөнья күрде(аудио) - Азатлык радиосы

noreply@blogger.com (admin) — Tue, 31 Jan 2012 08:22:00 +0000

Әдип турында китапны чыгаруда "Җыен" фонды ярдәм күрсәтте

30.01.2012

римма бикмөхәммәтова

“Шәхесләребез” сериясенең чираттагы китабы – язучы, милләт лидеры Гаяз Исхакый турында. 27 гыйнвар китапның тәкъдим итү кичәсен Чистай якташлыгы уздырды. Интернетта яшьләр моңа кадәр “Җыен” фонды ярдәме белән басылган “Шәхесләребез” сериясенең чыккан барлык хезмәтләрдән дә иң саллысы һәм кызыклысы Гаяз Исхакыйныкы дип бәяләде.

Фәнни җыентык 927 битлек. Гаяз Исхакый турындагы хезмәт 8 бүлектән тора. Биредә әдипнең биографиясе, тәрҗемәи хәле, язучының Шиһабетдин Мәрҗәни, Йосыф Акчура, Габдулла Тукай, Исмаил Гаспралы кебек татар зыялылары турында язылган мәкаләләре урын алган. Китапка мөһаҗирлеккә киткәч, иҗат иткән әсәрләре дә бар. Аның васыятьнамәсен укырга мөмкин. Аерым бүлектә хатлары тупланган. Гаяз Исхакый кызы Сәгадәткә, аның әтисенә язган шәхси хатлары, Максим Горький белән хат аша аралашуларын укып була. Китапта шулай ук язучының фикердәше Муса Бигиевның хатлары урын алган. Бер бүлеккә архив материаллары тупланган. Китапка 147 документ кергән. Шулай ук китап авторлары Гаяз Исхакый турында басылган, чыккан хезмәтләренең библиографиясен урнаштырганнар.

"Исхакый турында роман язучылар өчен нигез бар"

Саллы хезмәтне башкарып чыгаручы галимнәр – Сөләйман Рәхимов, Зөфәр Мөхәммәтшин, Айрат Заһидуллин.

Сөләйман Рәхимов бу китапны чыгаруда күп кешеләрнең ярдәме, өлеше зур булды дип әйтте.

Сөләйман Рәхимов

“Гаяз Исхакый иҗаты белән беренче тапкыр очрашуым 1979 елда Әстерханда булды. Шундагы Яңа Болгар дип исемләнгән авылда экспедиция вакытында кулыма язучының “Зиндан” повесте килеп керде. Аның тышлыгына Гайшә Әхтәмова исемле мөгаллимә каләм белән: “Бу бөек татар язучысының әсәрләрен укыганда җан рәхәтен тоясың, ял итәсең. Бүгенге фаҗигале тормышымның бөтен авырлыкларын онытып торам, рухланам, көч алам”, дип язган. Вакытына күз салсаң, 1937 ел дип теркәлгән. Авыр елларда Гаяз Исхакый милләттәшләренә рухи көч биргән.

70 ел дәвамында үзе, иҗаты бик астында булды. Яңадан халыкка аның иҗатының кайтуында мәрхүм әдипләребезнең хезмәтен искә алырга кирәк. Профессор Ибраһим Нуруллин ялгызын обкомга йөрде, идеология бүлегендәге түрәләр белән каты бәхәсләшеп һәм нәтиҗәдә күнектереп, Исхакыйга кайту юлын ачуга иреште. Фәнүз Мәхмүтов, Рашат Гайнанов, Альберт Фәтхи, Рашат Әмирхан, Әмирхан Еники, Мөхәммәт Мәһдиев – болар барысы да Гаяз Исхакый дип авыз ачарга ярамаган куркыныч елларда аның турында материалларны бөртекләп җыя башлаган шәхесләр.Күп кенә документларны, фотографияләрне Төркиядәге милләттәшләребез җибәрде.

Бу хезмәттә бик күп кызыклы фактлар бар, аның тормышы гаҗәеп була, маҗараларга бай. Романистлар өчен менә дигән чимал”, ди Сөләйман Рәхимов.

Гаяз Исхакый иҗатын өйрәнү дәвам итә

Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият, сәнгать институты галиме Зөфәр Мөхәммәтшин, Гаяз Исхакыйның чираттагы томнары редакцияләнеп, нәшергә тапшырылырга әзерләнә, дип әйтте. Апрель аенда берничә томы сатуга чыгарга тиеш, ди ул.

"Курчак туе"ннан өзек

“Гаяз Исхакый язучы гына түгел, ул – чын милли лидер. Сәясәтче буларак, ул мөһаҗирлектә формалаша, милләт үсешенең концепциясен булдыра. Аның бу хезмәтләре чит илдә нәшер ителгән “Яңа милли юл” журналында, “Милли байрак” газетасында дөнья күрә. Гаяз Исхакыйның 180дән артык мәкаләсе билгеле. Алар барысы да укучылар хозурына аның аерым томында тәкъдим ителәчәк”, ди Зөфәр әфәнде.

Кичәдә Гаяз Исхакыйның шәхесе турында күп сөйләделәр.

“Гаяз Исхакый үзен югары бәяләгән. Талант икәнен аңлаган, ләкин шул ук вакытта бу никадәр җаваплы булганына да төшенгән. Ләкин милләт эшенә ул тулысынча фанатикларча ихлас бирелә. Барлык акчаларын гәзит, журнал чыгаруга тоткан, үзе ачлы-туклы яшәгән вакытлары да була.

Әдип турында яңа кызыклы фактлар укучыны җәлеп итәчәк

Гаяз Исхакый тиз уйлый, шундук карар чыгара белүче тәвәккәл кеше була. Аның тормышыннан бер мисал. 1906 елда ул жандармнар күзәтүе астында була, алардан качып йөри. Бермәл Бауман урамында барганда караса, артыннан жандарм бара икән. Ничек качарга, ычкынырга? Чиркәү янына якынайгач, Гаяз Исхакый чукына башлаган. Жандармнар моны күрүгә: “Һәй, ялгышканбыз икән бит, бу Гаяз Исхакый түгел ләбаса!” дип китеп барганнар.

Гаяз Исхакыйның исеме һәр татарга таныш, ул ихтирамга лаек шәхес була. Моны үз файдасына кулланган кешеләр дә була. Мәсәлән, Әстерханда Гаяз Исхакый дип үзен таныштырып, милләт фондына акча җыям дип татар гәзите редакциясенә бер адәм кергән була. Бу чын факт, моның турында гәзиттә язылган.

Әдип бик сабыр кеше була. Нинди генә михнәтләр, җәберләүләр күрмәсен, зарланмый. Аның кызы да әтисе турында шулай дип яза. Каты авырган чагында да түзгән. Ул ашказанындагы яман шештән интеккән дигән фаразлар бар” дип сөйләде Сөләйман Рәхимов. Бу кызыклы тарихлар, фактлар турында яңа чыккан хезмәттә дә урын алган.

Татарстан Мәдәният министры Айрат Сибгатуллин

2013 елда әдипнең тууына 135 ел була. Кичәдә бу уңайдан аңа багышланган альбом чыгарырга кирәкле әйтелде.

Китап "туе"нда Татарстанның мәдәният министры Айрат Сибгатуллин, Татарстанның Казакъстандагы элекке вәкаләтле вәкиле Илдус Тарханов, татар зыялылары, язучының якташлары бар иде. “Казан” милли-мәдәни үзәктә узган кичәдә Чистайның Яуширмә авылындагы Гаяз Исхакыйның музеендагы кайсыбер экспонатлар да тәкъдим ителде. Камал театры артистлары Гаяз Исхакый әсәрләренә нигезләнеп язылган "Курчак туе" спектакленнән дә өзек күрсәтте.

Китап Казанның “Нур-маркет” кибетендә сатуда бар.

Каталония: Свободный язык! - программа "7 дней"(ТНВ)

noreply@blogger.com (admin) — Mon, 30 Jan 2012 21:12:00 +0000

Репортаж о том, как в Каталонии удалось сохранить свой язык несмотря на то, что Испанский более популярный и это язык всей страны. Секрет успеха Каталонии.
Автор и ведущий: Игорь Севрюгин
Оператор: Михаил Кусов

«Трудности перевода» - Казанский блог

noreply@blogger.com (admin) — Mon, 30 Jan 2012 20:55:00 +0000

2 февраля я отправлюсь на бесплатные курсы татарского языка. От курсов много чего жду, но прежде всего, надеюсь на себя. Меня многие спрашивают, почему я пошел на курсы и для чего мне татарский язык? Отвечаю всем и сразу. Причин у меня несколько:
1. Я уважаю язык и культуру (а язык это и есть часть культуры) того народа, с которым я живу бок о бок более 20 лет.

Я родился и вырос в Казани и люблю этот город. Татарский язык начал изучать, как и большинство людей моего поколения, в школе. С татарским языком, как у человека, выросшего в чисто русской среде, особых проблем у меня никогда не было. Заслуженные «4» и «5». Сейчас я вспоминаю, что мы делали на уроке. «Дети, открываем стр. 18 и переводим», «Открываем стр. 21 и читаем». И так было изо дня в день. Никаких коммуникационных навыков не было. Мы не рассматривали типичные жизненные ситуации: «в школе», «в семье», «в магазине».
Недавно спросил у своей племянницы, что и как они изучают, и она слово в слово мне рассказала то, что я написал выше. Они до сих пор читают и переводят. Как ребенок может заговорить, если он даже не знает, как купить хлеб в магазине на татарском языке? За годы ничего не изменилось. Заглянул я в портфель племянницы и увидел, что они занимаются по тем же самым учебникам. Черно-белые, скучные книги. Это, кстати, подметил и сам Президент Татарстана: «Формы и методы обучения родному языку, к сожалению, они не совершенны. Мы массу времени тратим, а результата нет. Нужно менять методику». Действительно, зайдите в книжный магазин, и вы увидите красивый, яркий английский, испанский, итальянский…

2. Я хочу понимать людей!

Достаточно часто сталкивался с такой ситуацией, когда едешь в метро или автобусе, а рядом говорят на татарском языке, периодически посматривают на тебя и улыбаются. Или бабушка подходит на улице и спрашивает тебя, например «где улица Большая Красная?». Хорошо, если ты понял, но ответить по-татарски уже не получится. В Казани, конечно, татарская речь слышна реже, нежели чем в Арске или Агрызе.
По долгу службы я объездил весь Татарстан, общался с главами районов, их заместителями, начальниками отделов и т.д. Они все давали интервью, конечно же, на русском. Это подразумевала и сама программа. Бывало интервью приходилось брать и на татарском. И вот тут внутри просыпается некий комплекс. Киваешь головой, как болванчик. Из 10 слов понимаешь только 3-4. А потом приезжаешь на студию и начинаешь просить коллег, чтобы те отсмотрели кассету и перевели. Мне лично иногда бывает стыдно.

3. Я знаю и понимаю свои конкурентные преимущества, если я буду знать татарский.

Да, в Татарстане ты можешь занять высокий пост или стать успешным и без татарской фамилии и без знания татарского языка. Этот миф конца 90-х пора ломать! Мы видим, что это не так. Многие наверно подумали, что я поведу речь именно об этом и что, зная татарский, я буду каким-нибудь высоким чиновником или еще кем-то. Да, возможно, знание татарского и сыграет какую-то роль в этом, но не столь значительную. Мозги куда важнее. Я бы речь хотел повести о других конкурентных преимуществах.
Я был в Турции, как и многие наши сограждане, ни один раз. Но все это были туристические зоны, где знание турецкого или даже английского и не требуется. Турки там прекрасно понимают и говорят по-русски. В 2010 году на майские праздники я поехал на неделю в Стамбул. Он разительно отличается от той Турции, которую многие привыкли видеть. По-русски со мной там никто не говорил. Вот здесь мне и пригодились школьные знания татарского. Но, к сожалению, кроме «Мин, син, кибернетика» я больше сказать ничего не мог. Утрирую, конечно, но примерно так оно и есть.
На второй день я купил словарь и самоучитель турецкого. И вот тут я был поражен тем, насколько татарский похож на турецкий. Цифры почти одинаковые. Вместо нашего «Мин» у них «Бен». На 5 день я пошел в магазин и покупал элементарные продукты питания: «Сут варма?» (пер. рус.яз – молоко есть?) продавец: «Эвет» (пер. рус.яз – да). Я ей: «бер литр» (пер. рус.яз – один литр). Таким образом, я смог купить: молоко, хлеб и еще несколько продуктов, которые произносятся почти одинаково. Мало того, мне еще продавец сделала скидку 3% по своей собственной карте и только из-за того, что попытался произнести что-то на турецком. Мелочь, а приятно!
Фраза, которую я сказал турчанке, с которой познакомился в первый же день, на прощание - звучала по-турецки так: «Унутма бене», а по-татарски будет: «Онытма мине» (пер. рус.яз – не забывай меня). Мне хватило исключительно школьных знаний и нескольких новых слов из разговорника. По прилету домой я стал интересоваться и выяснил, что татарский похож не только на турецкий, но и казахский, азербайджанский… в общем вся тюркская группа. Плюсы знания татарского тут очевидны.

4. «Сколько языков ты знаешь - столько раз ты человек».

Отклонюсь несколько от татарского языка. На сегодняшний день я преподаю итальянский в Казани, а также знаю английский. Английский я учил в школе с грехом напополам. После школы я мог сказать только: «London is the capital of Great Britain» ну или что-то в этом роде. Т.е. никакими коммуникационными навыками я не обладал хоть и ходил к репетитору. Потому английский, когда понял, что он необходим, пришлось изучать самому.
Итальянский я тоже выучил сам. Причем с нуля. И он совершено, не похож на английский, кроме того, что тоже пишется латиницей. Обложился самоучителями, притом, поверьте, времени у меня было не так много. Помимо изучения языка я работал на ТНВ в качестве репортера программы «7 Дней» и выпускающим редактором в программе «Доброе утро», плюс занимался общественной работой, ходил в фитнес-центр, а еще семья, друзья… Но, когда хочешь, время всегда найти можно. Вопрос в самоорганизации. (Про свою методику рассказывать не буду – это денег стоит! Шучу, конечно! Пишите – поделюсь с удовольствием).
Конечно, для того, чтобы выучить язык необходима мотивация. Когда на первое пробное занятие ко мне приходят люди, то я сначала интересуюсь: «Для чего вам итальянский?». Многие говорят, что нравится язык. Да, итальянский очень красивый и мелодичный, но одной любви тут мало. Наилучший вариант: «Влюбился (влюбилась) в итальянку (итальянца)»!!! Далее: «Для работы», «Хочу переехать туда», «Для учебы». Нужно понять для себя, что будет вами двигать, чтобы вы учили язык. Ходить на курсы без мотивации не имеет смысла. Есть еще одна прекрасная фраза: «Можно слушать, но не слышать!» - запомните ее тоже! И еще… С языком ты изучаешь не новые слова и выражения, а познаешь культуру народа. А это расширяет кругозор и делает тебя культурным и воспитанным человеком во всех смыслах.

5. «Очень жаль, когда языки умирают» (Нина Аврова-Раабен, переводчик, филолог).
Расскажу о схожести языков. По своей основной работе я был на съемках в Барселоне. Там делал репортаж о каталанском языке. Брал интервью как на английском, так как испанский похож на итальянский, то без труда взял интервью и на испанском. Но репортаж шел все-таки о каталанском языке и одна женщина – хозяйка книжного издательства «Ла Кампана» Изабель Марти предложила записать с ней интервью на каталанском языке. Я боялся, что ничего не пойму. Мы попробовали поговорить перед записью, и я понял все, что она говорила. Каталанский и итальянский из одной группы языков.

Так же я встретился и с другими значимыми персонами в популяризации каталанского языка. Каталонцы ребята серьезные и шутить не любят. Несмотря на то, что Барселона – это часть Испании, там говорят на своем каталанском языке. (О репортаже говорить много не буду. Посмотреть можно здесь:http://vk.соm/video405674_161357763). У них там порядка 20 бесплатных центров изучения каталанского языка в разных концах города. И потом, если вы внимательно смотрели репортаж, то там нет никакого намека на то, что говорить в Каталонии надо только на каталанском. Просто два языка существуют параллельно. Хочешь, говори на испанском, а уж если в магазине к тебе обратились на каталанском, то будь добр обслужи на каталанском языке.

Конечно, этот репортаж делался, чтобы отчасти перенять и их опыт, и чтобы каждый зритель выстроил у себя в голове параллель между Каталонией и Татарстаном. Слова русской женщины, для которой каталанский не является родным, меня поразили и заставили задуматься: «Я как филолог считаю, что каждый язык это свое определенное видение мира и ни один другой язык не способен передать в точности… Мне очень жаль, когда языки умирают. Если я со своей стороны могу этому языку чем-то помочь, то я с большим удовольствием это сделаю!» - Нина Аврова-Раабен (филолог, переводчик). Надеюсь для вас эти слова тоже не пустой звук!

P.S. Не думайте, что я татарин, и рьяно защищаю свой родной язык. Мой родной язык русский. Признаюсь, что 25% татарской крови во мне все-таки течет, но отразилось это только на лице. Я про свои скулы. Из-за них мне многие говорят «Син татар малай?» (ты татарский мальчик?). Мне никто не платит за то, что я пишу это, а то я и такое слышал в свой адрес. В этом посте я поделился своим мнением, и оно может не совпадать с вашим. В данном случае прошу четко и ясно объяснить и прокомментировать. Я поделился своим опытом и рассказал о своих собственных причинах, почему я хочу выучить татарский.
И на последок. Я прошу вас не разжигать здесь межнациональных или межконфессиональных войн. Я не для этого писал этот пост. Для подобных споров выберете, пожалуйста, другую площадку. Всем большое спасибо за внимание и понимание! Жду конструктивных комментариев!

http://www.tatpressa.ru/news/trudnosti-perevoda-4424.html

ТЯҮ активистлары волейбол уйнады

noreply@blogger.com (admin) — Mon, 30 Jan 2012 14:22:00 +0000

Һәр атнаны Ульяновскиның Татар яшьләре үзәге(ТЯҮ) оешмасы спорт юнәлеше белән кызыксынуларын өчен чаралар. Үткән атнада 29 гыйварда ТЯҮ активистлары гадәттәгечә Ульяновск өлкә кулланучылар берлегең Сәүдә икътисады техникумында волейбол уйнадылар.Спорт юнәлешен Геннадий Чиглеев җитәкли. Бу көннәр Гена булмаганга күрә аның вазыйфаларын Эльвира Хәйруллова башкарды. Үткән спорт часасында 16 кеше җыелды.Алар арасында - Илмир Рәхимов, Артур Әхмәров, Резедә Хәсиәтуллова, Марсель Мәүлетов, Илдар Нәҗметдинов, Эльмир Хисәмов, Илнар Рәкипов, Илдар Хәлитов, Риназ Якушев, Гөлия Хайбуллова хэм башкалар.Бөтенесен чакырабыз.Һәр атнаның якшәмбе көнендә 16 сәгать 30 минутта без җыелабыз Техникум бинасында. Контакта сылтама:
http://vk.com/tmc_volleyball73 .

СРОЧНО: Бердыев уходит на административную работу - Kazanweek.ru

noreply@blogger.com (admin) — Mon, 30 Jan 2012 13:49:00 +0000

Спортивный портал championat.com сообщил, что Курбан Бердыев написал заявление на увольнение. Однако Бердыев собирается остаться в структуре клуба и заняться административной работой, курируя вопросы футбольного интерната.

По информации KazanWeek, кандидатура нового главного тренера уже согласована с руководством "Рубина" и Курбаном Бердыевым. Новым наставником казанцев станет 50-летний главный тренер итальянского "Наполи" Вальтер Маццарри.

Решение об отставке Бердыева будет озвучено на завтрашнем заседании попечительского совета "рубиновых". Возможной причиной столь неожиданного желания многолетнего рулевого казанцев мог стать конфликт с новым президентом клуба Дмитрием Самаренкиным. Дело в том, что при прошлом президенте Александре Гусеве Бердыев курировал практически все административные вопросы, а топ-менеджмент клуба занимался исключительно поисками средств для пополнения многомиллионного бюджета "Рубина".

На завтрашнем заседании попечительского совета главного футбольного клуба Татарстана будет присутствовать президент Татарстана Рустам Минниханов. Возможно, его появление станет ключевым в решении непростого вопроса об увольнении Бердыева. Президент может просто не отпустить тренера, под руководством которого "Рубин" стал грандом российского футбола.

http://kazanweek.ru/article/461/

В гостях у Галеевых

noreply@blogger.com (admin) — Sun, 29 Jan 2012 18:24:00 +0000

Сабина Алекперова

Почему то принято считать, что молодежь не умеет отмечать праздники правильно. Ульяновская областная татарская молодежная общественная организация «Яна Дулкын» решила опровергнуть сей факт и провела новогодние праздники достаточно своеобразно. Третьего января актив УОТМОО «Яна Дулкын» и представители активной части татарской молодежи Самарской области из городов Самара и Тольятти посетили самый татарский район Ульяновской области, Старокулаткинский, а именно его районный центр Старую Кулатку. Их пригласила семья Галеевых. Немного о них:
Тальгат Фасакович Галеев - Почетный гражданин Ульяновской области и Старокулаткинского района, ветеран труда. Всю сознательную жизнь посветил служению своему району. Начал с учителя сельской школы, а завершил карьеру 2-ым секретарем райкома. Уже, будучи на пенсии участвовал в написании книги памяти «Солдаты победы», и возглавлял совет ветеранов войны и труда.
Сания Сулейманова Галеева – Ветеран труда. Всю жизнь трудилась в школе учителем математики и физики, воспитала 3 их детей, сейчас под ее крылом пять внуков и даже один правнук. Очень мудрый и гостеприимный человек.
Приняли радужно, накрытым столом, как и принято у татар.

Тальгат абый рассказывал истории из жизни, давал советы молодежи и как бонус сыграл на баяне (татарскую плясовую). Сания апа накрыла огромный стол и учила девушек готовить «пэрэмэч».
Вечером все яна дулкыновцы и гости из Самары покатались на коньках в центре Старой Кулатки и посетили Кулаткинскую дискотеку.

Эта встреча стала неким признаком преемственности поколений. Показателем того, что вне зависимости от возраста и жизненных обстоятельств активный человек остается таковым на всю жизнь.

P.S: Для справки УОТМОО «Яна Дулкын» базируется в городе Ульяновске. Насчитывает более 200 активистов и тысячи сторонников по области и регионам России. Работает во благо татарской молодежи области. Основные направления деятельности
1. Изучение языка и истории татарского народа (проведение уроков татарского языка).
2. Спортивное направление.
Пожалуй, главным достижением в этом направлении за 2011 стало открытие секции кераш в Ульяновске. Теперь каждый желающий, совершенно бесплатно (что не маловажно) может заниматься национальной борьбой.
3. Региональн взаимодействие (Нижний, Мари Эл, Самара, Саратов, РТ, Башкирия и др.)
4. Культурно-массовые мероприятия (tatar party, концерты, тренинги и другое.
Информацию про работу организации можно получить посетив собрание, которое проходит каждую субботу в 16:00 г.Ульяновск, ул. Нариманова д.25, оставив заявку в социальной сети vkontakte.ru/tatar_73 у одного из администаторов группы, либо по эл.почте yanadulkyn@mail.ru

Яңа дулкын. Собрание и вручение: все и сразу

noreply@blogger.com (admin) — Sun, 29 Jan 2012 17:57:00 +0000

Дания Аюкаева фотолары

21 января в Центре татарской культуры прошло собрание активистов «Яна дулкын», открывшее новый календарный год в деятельности организации.

Год начался с реструктуризации: состав был полностью поделен на отделы. Создано 4 отдела по следующим направления: сохранение культуры и языка, руководитель – Ибрагимова Альбина, спортивное направление, руководитель – Ракипов Ильнар, культурно-массовое направление, руководитель – Халитов Ильдар и направление связи с общественностью, руководитель – Алекперова Сабина. У каждого руководителя появился свой заместитель, а также в организации появился советник, отвечающий за документацию. Им стала Таирова Эльнара.

Руководители каждого отдела представили на собрание план работы на год, в ходе чего было предложено множество новых мероприятий и способов продвижения татарской культуры среди молодежи.

Закончилось собрание приятным сюрпризом: Президенту, Вице-президенту и Президиуму УОТМОО «Яна дулкын» были вручены удостоверения, официально подтверждающие членство в организации.

Напоминаем, что собрания активистов «Яна дулкын» проходят каждую субботу в Центре татарской культуры (пр-т Нариманова, 25) в 17.00. Ждем всех желающих!!!

Контактная информация: Галеев Тимур +79626347417, АлекпероваСабина +79021282466

Официальная группа Вконтакте http://vk.com/feed#/tatar_73