सह्याद्रीचा सिंह गरजतो

खग्रास

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Fri, 15 Jul 2011 17:00:00 +0000

एकविसावी फेरी पूर्णत्वास आली. शेवट उदास संध्येने होतोय. गेली एकवीस वर्षे या सूर्याभोवती घिरट्या घालताना खूप अनुभव आले. जीवनाच्या या आकाशगंगेत खूप तारे निखळले. उल्का बनून कोसळताना झालेल्या जखमा भारतील असं वाटत नाही. असं असलं तरी काही जन शुक्रतार्यासारखे नभांत सदैव लखाकत राहतील अशा ठिकाणी पोहोचले. या सर्व गोष्टी चंद्र बनून , जो कधी स्वयंभू नसतो बनून पाहत राहिलो.

बरोबर अडीच वर्षांपूर्वी उचललेली लेखणी गेल्या आठ नऊ महिन्यांत अडगळीत पडली होती. धुळीचा एक गडद थर त्यावर साचला होता. आयुष्यात स्वावलंबन व स्थैर्य दिसत असल्याने म्हणता येईल किंवा समाजसेवेत लोटून दिल्याने म्हणता येईल विचारांना खत पाणी मिळालेच नव्हते. अडीच वर्षांचं झुडूप जणू कोमेजल परंतु बुंध्यात ओलावा असल्याने असेल कदाचित आज परत लिहायला सुरुवात करावी म्हणतोय.

आपण दिवसभर कसं वागलो याच अवलोकन रात्री केल्याशिवाय चुकांचा मागमूस लागतच नाही. गांजाची धुरी बसलेला हत्ती जसा उन्मत्त पणे धावत सुटतो तशीच अवस्था गेल्या कित्येक महिन्यांपासून माझी झालीये.

मराठ्यांनी इतिहास घडवला पण लिहिला नाही म्हणून शिवजयंती ३ वेळा साजरी करतो आपण. यातून धडा म्हणून आपल्या आयुष्यात होणाऱ्या गोष्टींची नोंद ठेवावी याहेतुने सुरु केलेले लिखाण खंडीत झाले. अल्पकाळाच्या घडामोडींचा मागमूस घ्यायलासुद्धा बराच वैचारिक संघर्ष करावा लागतो. Mind Fuck हा शब्द याला चपखल बसेल.

एका नव्या पर्वात जाताना आणि प्रोफेशनल आयुष्य सुरु करताना यात टिकण्यासाठी स्वतःशी संवाद हा लेखणीद्वारे सदैव साधला जावा हीच त्या
चिंतामणी चरणी प्रार्थना.
मर्यादेयम विराजते
-माधव वणवे

ती ९० मिनिटे...

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Wed, 08 Sep 2010 16:44:00 +0000

"पायावर पायाची टाकून घडी बसली होती अशी
बसंतात बहरलेली वेल जशी
चेहरा असा जसा खुललेलं नाजूक फुल,
तेजानं उमललेलं डोळे असे पाणीदार जसे पहिल्या प्रहरी पानावर अवतरले दवबिंदू
त्या दवांत शिरणारी सूर्याची पहिली किरणे, त्यातून उमटणारा लख्ख प्रकाश,
तशीच हो अगदी तशीच तुझ्या काळ्याभोर केसांची लकाकी
पहावं आणि पहातच राहावं, असा आरस्पानी चेहरा
पेपर, "फ्रांस" सगळं काही क्षेम
माहित नाही, बहुतेक यालाच म्हणत असतील पाहताक्षणी होते ते प्रेम..."

राष्ट्रपतींस मी लिहिलेले पत्र

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Sun, 11 Jul 2010 17:30:00 +0000

आदरणीय प्रतिभाताई

तुम्हास मेल करण्याचे कारण कि गेल्या आठवड्या भरात शिवाजी महाराज ज्यांना आपण महाराष्ट्राचे आराद्य दैवत मानतो आणि राजमाता जिजाऊ ज्यांच्याकडे पाहून प्रत्येक स्त्री आदर्श घेते आपल्या पोटच्या पोराला तसे घडवण्याचा, यांच्यावर काहीबाही लिहून जो गदारोळ माजला आहे ते पाहून माझे मन फार सुन्न झाले.

एक सच्चा शिवप्रेमी , एक भारताचा सुजाण नागरिक म्हणून तथाकथित लोकशाही मार्गाने जे काही करता येईल त्यातून हा पत्रप्रपंच सुचला.अख्खा महाराष्ट्र दुखावला जाईल हे माहित असताना देखील कोर्टाने असा निर्णय दिला आणि आम्हा तमाम शिवप्रेमींच्या काळजावर सपासप वार केले.

महोदया, तुम्ही महाराष्ट्रीयन आहात आणि याची तुम्हाला चांगली माहिती आहे कि शिवबा हा शब्द प्रत्येक मुलाच्या हृदयावर जन्मजात कोरलेला असतो. त्याच बरोबर हा काळा इतिहासही आम्हास शिकवला जातो कि मराठी माणसाला प्रत्येक वेळेस दिल्ली दरबारी मानहानीच स्वीकारावी लागलीय.

स्वताला स्वयंसिद्ध शिवप्रेमी म्हणवणारे आणि महाराजांचे नाव घेऊन गळे फोडणारे अनेक आहेत या मातीत. काही आप्त स्वकीयांनी महाराजांना एका जातीपुरते मर्यादित करायचा प्रयत्न केला. एक मागासवर्गीय असल्याने या गोष्टीच्या जेवढ्या यातना मला झाल्या त्यापेक्षा कितीतरी पटीने यातना कोर्टाचा हा निर्णय ऐकून झाल्या.

याची जाण आपणास चांगली असेल कि हे पुस्तक जर बाजारात आले तर येणाऱ्या पिढ्यांवर कुठले पाश्चात्य संस्कार रुजतील? त्यांनी कुठली संस्कृती जपावी? माझी तुम्हाला कळकळीची विनंती आहे ताई , आम्हास या राजकारण्यांकडून काही होईल याची अपेक्षा नाही. तुम्हीही एक माता आहात , भारताच्या प्रथम नागरिक आहात , मराठी आहात , तुम्ही या निर्णयावर ठोक आदेश जारी करून या पुस्तकावर बंदी आणावी ही विनंती. असे जर आपण केलेत तर हा तमाम महाराष्ट्र आपला ऋणी राहील आणि महाराष्ट्रातल्या रणरागिणी हिरकणीशी नाते का सांगतात हे तमाम हिंदुस्तानास कळेल.

तुमचे आमचे नाते काय , जय जिजाऊ जय शिवराय
धन्यवाद ताई,
आपला विश्वासू
माधव वणवे

" बेधुंद इंद्रधनू "

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Fri, 18 Jun 2010 18:46:00 +0000

पाऊस येतो आणि जातो...

तसा हा मान्सून उद्या नसेल पण हा जाणारा पाऊस बऱ्याच गोष्टी मागे सोडून जातो

दोन व्यक्तींमधील फुलत जाणारे प्रेम हे या पावसाळ्यातील ओलाव्यामुलेच असावे कदाचित

म्हणूनच कि काय पर्जन्यानंतर येणाऱ्या थंडीत तन -मन -धन सखीच्या उष्ण उसाश्यासाठी जीव तडफडत राहतो

आणि जर वेळीच तिने मायेची उब नाही घातली तर वैशाख वणव्यात आयुष्य जळून जाते...

असे आहेत पावसानंतर खुलणारया इंद्र धनुचे रंग , अंतरंग , आणि सप्तरंग...

""आयुष्य हे एक स्वप्न जणू....आयुष्य हे एक स्वप्न जणू....सावित्रीच्या लेकीची बिकट वाटचाल..."""

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Tue, 23 Mar 2010 02:51:00 +0000

"स्त्री आणि पुरुष .जगाच्या रथाची दोन चाके.यापैकी एक चाक सुसाट वेगाने तर दुसरे जरा डगमगत चालतय या ओरडीतून स्त्री सबलीकरणाचा उगम झाला.माझे नेहमीच एक प्रामाणिक तत्व.कुठल्याही गोष्टीची मीमांसा करत असताना जरासे त्या गोष्टीशी निगडीत असणाऱ्या इतिहासात डोकावणे.फार दूर नाही पण स्वातंत्र्य पूर्ण काळात जाऊ.

सतीची पद्धत,अज्ञानाच्या तिमिरात आकंठ बुडालेली,चूल मुल बघणारी .नाते काय असते हे कळायच्या आधीच विवाहाच्या जबाबदारीत अडकलेली एक तरुणी समोर येते.तिची ती अवस्था ज्यात तिच्यावर संपूर्ण कुटुंबाची जबाबदारी, सगळ्यांची उठाठेव करताना तिची उडणारी तारांबळ, कुटुंबाच्या निर्णय प्रक्रियेत अपवादानेच आढळणारी ती माऊली.पती जर चांगला असेल तर ठीक,नाहीतर तिची अवस्था आगीतून फुफाट्यात अशीच अगदी.एखादीचा पती जर दगावला तर तिचे सती जाने , विवाह झाल्यानंतर जर अशी वेळ एखादिवर आली तर मात्र कळी उमलायच्या आतच कोमेजणे अथवा उलट्या काळजाच्या सामाजिक मनोवृत्तीने ती कळी कुस्करन्याचा हृदयद्रावक प्रयत्न होत असे.अशातच एखादी कळी हुंगण्याचा झालेला प्रत्यत्न पाशवी मनोवृत्तीची अनुभूती घडवत असे.समाजातील स्त्री वर्गाच्या समस्या या समाजातील जातीच्या उतरंडी नुसार त्यांची कमी अधिक तीव्रता जाणवत असे.

पहिली रणरागिणी , जिचे योगदान आणि कार्याला येणाऱ्या शेकडो पिढ्या वंदन करत राहतील अशा सावित्रीबाई फुले.स्त्री शिक्षणाची मुहूर्तमेढ त्यांनी महात्मा जोतीराव फुले यांच्यासवे रोवली.सावित्रीच्या लेकी शिकू लागल्या.समाज प्रबोधनाचा उत्तम मार्ग म्हणजे शिक्षण.एखाद्यावर जर अन्याय होत असेल त्याची आधी जाणीव व्हावी लागते.त्या जाणीवेतून चीड निर्माण होते.आणि मगच क्रांती घडते.स्त्री सबलीकरणाची ठिणगी तर एकोणिसाव्या शतकातच पडली , वणवा पेट घेणारच होता.

साधारणपणे जिथे जिथे पुरुषी मनोवृत्तीला आव्हान दिले गेले ,तिथे तिथे स्त्रियांवर होणारा अन्याय व त्यांचा द्वेष वाढत गेला. पण जेव्हा जेव्हा स्त्रीला हीन लेखून तिच्या मार्गात अडथळे आणले गेले ,तो प्रत्येक प्रसंग म्हणजे सावित्रीच्या अंगावर दगड फेकण्याचाच प्रकार होता.हुंडा,बालविवाह जरी कायद्याने निषिद्ध असले तरी या गोष्टी सर्रासपणे होताना आढळतात.नात्यामध्ये निर्माण होणारी तेढ , अवघडलेपणा , हुंडाबळी असले परिणाम भोगावे लागतात.

आज देशाच्या राष्ट्रपती महिला आहेत, सत्ताधारी पक्षाच्या सर्वेसर्वा महिला (या तर विदेशी),विरोधी पक्षनेत्या महिला , १०-१५ महिला खासदार आहेत तरीपण महिला अजूनही सबला नाही कारण - "अखंड पुरुषी मनोवृत्तीच्या समुद्रात नुसते हिमनगाचे टोक बाजूला जाऊन चालणार नाही तर सगळा हिमनग बाजूला काढावा लागेल."

कामाच्या ठिकाणी होणारा मानसिक छळ त्या क्षेत्रात जाणाऱ्या नवोदितांच्या मनात एका अनाम भीतीला घर करून देते.जेसिका लाल खून प्रकरण संपूर्ण व्यवस्थेच्या डोळ्यात झणझणीत अंजन घालून गेले.काही वर्षांपूर्वी धनंजय चटर्जी नावाच्या डॉक्टरने एका अल्पवयीन मुलीचा बलात्कार करून केलेला खून अजूनही स्मरणात आहे.एकतर्फी प्रेम , त्यातून होणारी हिंस्त्र मनोवृत्ती ,कुमारी माता ,बलात्कार , खून यांनी वर्तमानपत्राचे रकाने भरून वाहतात.

स्त्री म्हणजे वापरण्याची वस्तू हि संकल्पना परत दृढ होण्याची भीती वाटत राहते.शाळांतून ,महाविद्यालयातून मुलींबरोबर भावी आयुष्याच्या आणाभाका घेऊन त्यांचा वापर करून त्यांच्या आयुष्याची राख रांगोळी झालेली उदाहरणे पदोपदी आहेत, होती आणि वाढतच जाण्याची भीती वाटते.

इतिहासातील स्त्री आणि आताची स्त्री यांच्या स्थितीत निश्चितच फरक आहे.अंतराळात जाऊन पोहोचलेली स्त्री हि स्त्री सबलीकरणाचे खरे द्योतक आहे.आज ताठ मानेने वागू शकते , वावरु शकते कारण तिला स्वातंत्र्य मिळाले आहे.एवढेच नव्हे तर होणाऱ्या मुलाला स्वतःचे नावही देऊ शकते.प्रगतीची आस मनात धरून संस्कृतीचा वसा घेतलेली सावित्रीची लेक असावी.तेच खरे अभिप्रेत असलेले स्त्री सबलीकरण आहे.जगाच्या रथाची हि दोन्ही चाके संगतीने धावोत कारण हा रथ Both Wheel Drive असावा कारण जर असे नाही झाले तर जगाचा हा गाडा अडकून पडेल.

असोत.

माधव वणवे.

""आयुष्य हे एक स्वप्न जणू....आयुष्य हे एक स्वप्न जणू....सावित्रीच्या लेकीची बिकट वाटचाल..."""

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Tue, 23 Feb 2010 19:23:00 +0000

"झोपेतले स्वप्न मोडल्यावर डोळे उघडतात...आणि जागतेपनीचे स्वप्न मोडल्यावर डोळेच नकोसे होतात..."

"माझा इंदोर चा प्रवास, तसा खूप बाबतीत स्मरणीय ठरला.आयुष्यात पहिल्यांदा महाराष्ट्राच्या मातीच्या बाहेर पाय ठेवावा लागणार होता.त्या दिवशी साखर झोपेत असतानाच इंदोर नगरीत प्रवेश केला.प्रवास तसा चांगला झाला.आयुष्यातील एक सोनेरी स्वप्न या क्षणभंगुर डुलकी मध्ये पडले.पण ते मधेच ,मोडल्याने निराश झालो होतो.त्यावेळेस मला याची कल्पना नव्हती कि पहाटे पडलेले स्वप्न मी पुढच्या तीन चार दिवसात मी जगणार आहे.

असोत.

पहाटे पाचला निवासस्थानी पोहोचलो.आरमा करण्यास उसंत नव्हतीच.पुढचा प्रवास बाकी होता.बस थोड्याच वेळाने निघतील असा आयोजकांनी घोषित केले होते.ताजेतवाने होऊन बस कड निघालो.साधारण ७ ला बस निघेल असा त्यांनी सांगितला.हिंदुस्तानच्या वेगवेगळ्या भागातून आलेल्या विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर थकवा जाणवत होता पण त्याच बरोबर एक उमेद पण स्पष्ट दिसत होती.

अशा गडबडीच्या वेळी नेहमीच स्वताच्या विश्वात रमणारा मी जरासा गोंधळलो होतो.महाराष्ट्राशी साधर्म्य साधणारे तसेच कोणे एकेकाळी मराठ्यांच्या अधिपत्याखाली असलेले “इंदोर” फार काही वेगळे जाणवत नव्हते.पोहे आणि जिलेबीचा एक आगळा वेगळा नष्ट येथे मिळतो.बरेच ऐकले होते म्हणून पोटपूजा केली.आणि बस मध्ये बसायला जाऊ लागलो.

बसमध्ये चढलो आणि त्याक्षणी मला दोन गोष्टींची प्रचीती “याची देही याची डोळा” आली.एक म्हणजे पहाटेची स्वप्न नेहमी खरी होतात.आणि दुसरा म्हणजे “स्त्री च्या सौन्दर्यावर्ती निरागसतेची झालर असते. हो,एक चंद्रासारखा चेहरा बस मध्ये होता.बघावा आणि बघताच राहावा , इतका सुंदर, जणू काही अप्सरा अवतरली असावी.

कोण होती ,कुठली होती , काही माहिती नव्हते.पण ज्या चंदेरी स्वप्नांमध्ये ज्या अनाम चेहऱ्याची मला आस लागलीये तो अनाम चेहरा हाच तर नव्हे? असा एक भाबडा प्रश्न माझ्या हृदयावर मोरपिसे फिरवून गेला.

बस धावू लागली.प्रवास लांबचा होता.मनात निश्चय दृढ होता , संभ्रम होता , उत्सुकता होती.एक मात्र खरा माझ्या लोखंडी हृदयाला तिच्या चेहऱ्याच्या चुम्बकाने खेचून घेतले होते .मराठी कवितेतील शृंगार रसामध्ये रमणारा मी , त्या रसांच्या कारंजा मध्ये चिंब भिजत असताना त्यांच्या संघातील काही उपट सुंभ मुलांनी महाराणा प्रताप यांच्या नावाने जयघोष सुरु केला.घोषणाबाजी केली.त्याने डिवचला गेलेला माझ्यासारखा मराठी पोरगा मात्र ती पण घोषणा देतेय हे पाहून शांत बसला.कळले, कि ती राजस्थानची होती.

अर्थात पुणेरी सभ्यता म्हणून आम्ही शांतता पाळली पण जेव्हा आम्हाला डिवचण्यासाठी असले धंधे सुरु आहेत हे कळला तेव्हा त्याला प्रत्युत्तर म्हणून घुमलेला “ जय भवानी , जय शिवाजी “ चा नारा मात्र नंतर गगनभेदी ठरला.नंतर दिवस कसा गेला हे कळले नाही.संध्याकाळी होटेल कडे परत जाताना त्याचा बसने , त्याच संघाबरोबर जायचे होते.जाताना शांत वातावरण होते.दिवसभर रखरखणारे उन आणि रात्री हवेत पसरलेला गारवा असे दुहेरी निसर्गाचे रूप बघावयास मिळत होते.

जेवणे आटोपून जमिनीला पाठ टेकली.आणि सुरु झाला दिवसभरात झालेल्या घटनांचा मागोवा.काही घटना इतक्या उत्कट कि डोळ्यासमोर तरळत होत्या.पहाटे पडलेले स्वप्न ,त्या स्वप्नाचा झालेला आभास , आणि त्याचा माझ्या भाबड्या मानाने सोईस्कर रित्या लावलेला अर्थ. अशा गोंधळात मी स्वतःला निद्रेच्या कवेत सोपवले.

नंतर २ दिवस अगदी असाच वेळ जायचा.तिला शोधण्यासाठी नजर भिरभिरत असे.स्पर्धाही एन रंगत येऊ लागली होती.धाकधूक , उमीद. जिंकण्याची इच्छा प्रत्येकाच्याच मनात होती.

३ दिवस उलटले.त्यानंतर मला उलगडलेली ती....

ती...तिचे नाव.....शेक्सपियर ने म्हणाल्याप्रमाणे नावात काय आहे...नाही विचारले...

तिचे गाव....जयपूर राजस्थान...

[ मी तसा कडवा राजसमर्थक , पण साहेबांचे आदेश उ.प्र.,बिहार वाल्यांच्या विरोधात .म्हणून राजस्थानची हे बावनकशी लावण्यवती आचारसंहितेत बसतं हे पाहून तर आम्ही अजून खुश....]

अशाप्रकारे शेवटचा दिवस उजाडला.त्यांच्या संघाला दीड लाखाचे तर आमच्या संघाला दोन लाखांचे पारितोषिक मिळाले.प्रतेय्क जन थकलेला वाटत होता.परतीच्या प्रवासाची नांदीच होती म्हणा ती.बसकडे परतू लागलो.जड पावलाने.पण शेवटचे क्षण का होईना पण स्मृतीत साठवून ठेवण्यासारखे घालवायचे असा निश्चय मनाशी धरून बस मध्ये चढलो.

एकमेकांचे अभिनंदन करणे चालू होते.तिच्या पुढच्या बाकड्यावर बसलेल्या मी हिम्मत करून तिच्याशी बोलण्यासाठी शब्द उच्चारला...आमचे संभाषण थोडक्यात...

मी: “कोलेज का नाम क्या बताया आपने?”

ती: “टिंब टिंब....” (तिने काय सांगितले हे मला आठवत नाही.कारण तिच्याकडे पाहताना आणि ती मला उद्देशून काहीतरी बोलतेय हे हे दृश्य आयुष्याच्या अल्बम मध्ये कैद करण्यासाठी सारी ताकद माझ्या डोळ्यात एकवटलेली होती. आणि तिचे नाव थोडेच विचारले होते मी...मी विचारले होते तिच्या कॉलेजचे.ती सांगणार कॉलेजचे नाव.ज्याच्याशी मला काडीमात्र घेणे देणे नव्हते.मग कशाला ऐकू?)

मी: “तुम्हारी टीम कि सफलता में तुम्हारा क्या किरदार था?”

ती: “हमने ये किया , वो किया.....................”

मी: “वैसे तुम्हारी गाडी अच्छी ठी बहोत. अच्छी स्पीड थी.शुरुआत मैन तोह तुम पहले थे ..लेकिन बाद मैन क्या हो गया?”

ती: “ हमारी क्लच प्लेट जल गयी..”

मी : “क्या? कैसे? क्लच प्लेट कैसे जल सकती हे?

[क्लच प्लेट लोखंडाची असते अशी माझी , एक यंत्र अभियांत्रिकी च्या विद्यार्थ्याची समजूत होती.पण ती जळते म्हणजेच जळावू असते.याचा अंदाज बांधून पुढे काही न बोलता बुद्धी पाजळली नाही.]

या प्रश्नावर तिने बरेच स्पष्टीकरण दिले. बऱ्याच तांत्रिक गोष्टी होत्या.असेच आमचे संभाषण होत राहिले.ती बोलत राहिली मी पाहत होतो.नंतर धिंगा मस्ती सुरु झाली.

सगळे शांत झाले.....

आणि कानावर शब्द पडले.... “जय भवानी , जय शिवाजी...”.....आणि आवाज मागच्या बकाद्यावरून येत होता. हो मी किल्ला जिंकला होता.घोषणा ती देत होती.अर्थात गम्मत म्हणून का होईना पण तिच्या मुखातून ते शब्द वदवून घेतल्याचे समाधान माझ्या सारख्या सह्याद्रीच्या सिंहाच्या मनाला वाटले.

अशा रीतीने आम्ही काही जन चांगलेच परिचित झालो.आणि बस इंदोर शहरात थांबली. आणि काळजाचा ठोका चुकला.

तो एकाच कल्पनेने आणि एका कटू सत्याने कि पहाटे पाहिलेले स्वप्न , स्वप्नच राहणार होते.

अर्थ उरला नव्हता त्या स्वप्नाला.

“जसे स्वप्न ऐन रंगात असताना मोडल्याचे दुख होते, तसेच याहीवेळी झाले.

झोपेतले स्वप्न मोडल्यावर डोळे उघडतात.....आणि जागतेपनीचे स्वप्न मोडल्यावर डोळेच नकोसे होतात...”

माधव वणवे.....

"भ्रष्ट झाली मती, अरे कशी विसरता संस्कृती "

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Sat, 23 Jan 2010 18:25:00 +0000

नववर्षाचे स्वागत धडाक्यात झाले .नेहमीप्रमाणे ३१ तारखेला तरुणाई सोमरस व तत्सम आनंदामध्ये डूम्बली होती.पाश्चात्य संस्कृतीचे अंधानुकरण दुसरे काय..बिघडलेली पिढी हा आजकालचा नेहमीचाच चर्चेचा विषय.हि चर्चा संस्कृतीचा ऱ्हास झाल्यावर थांबते कि काय कुणास ठाऊक.

मला माझ्या महाविद्यालयीन जीवनात असे अनुभव येत आहेत कि जे खरेच विचार करायला लावणारे आहेत.
डीजे नाईट ला कपल पासेस ,तोकडे कपडे घालून मुलींचे फिरणे , हे सगळं तसा बघायला खूप मनोरंजक आणि बारा वाटतं .पण जरा विचार केला तर या गोष्टींचे गांभीर्य लक्षात येईल.कॉलेजच्या बाहेरील टपरीवर रोज पडणारा सिगारेट च्या काड्यांचा सडा हा नेहमी पाहण्यात असतो.कसरत करून शरीर कमवायच्या वयात हे शरीरात धूर घेऊन शरीर कसा जाळतात देव जाणे..
डीजे नाईट ला कपल पासेस आणि त्यांची निर्लज्जपणे जाहिरात करून प्रवेश फी ठेवणारे निर्लज्ज आयोजक आणि कहर म्हणजे असल्या गोष्टी महाविद्यालयात करण्यास परवानगी देणारे लोक.असा नंगानाच करून पाश्चात्य संस्कृती रुजवण्याचे कामजर शाळा महाविद्यालये करणार असतील तर मात्र बाब निश्चितच गंभीर आहे.
अजून एक खंत वाटते ती म्हणजे अशा गोष्टीना विरोध करायला कोणी पुढे सरसावत नाही.(आपण सिंगल एन्ट्री मारून नाचणाऱ्या पोरी बघू असाही क्रूर उद्द्येश विरोध न करण्यामागे असू शकतो म्हणा!!)
मागे एकदा M tv वर चुकून roadies चे एक दोन भाग पाहिले.बरेच ऐकले होते कि हा प्रसिद्ध कार्यक्रम आहे .पण पाहिल्यावर माझी खूप चिडचिड झाली.काय ती पोरं आन काय त्या पोरी.कमरेखालच्या विनोदाला फिदी फिदी हसणाऱ्या , कमरेखालच्या प्रश्नांना निर्लज्जपणे बिनधास्त उत्तरे देणाऱ्या पोरी पाहून मती गुंग झाली.(असलेच प्रश्न ते दोन टकले लोक त्यांच्या स्वतःच्या मातुश्री आणि भगिनींना विचारतील का हो?)
असला कार्यक्रम जिभल्या चाटत पाहणारी आमची पोरं आमच्या दादा कोंडकेंच्या चित्रपट व विनोदांना Cheap अशी लाखोली वाहतात.
असो काय करणार आपण तरी??

फक्त एवढेच म्हणू ,"भ्रष्ट झाली मती, अरे कशी विसरलात रे संस्कृती ?"

"महाराष्ट्राच्या राजकारणाचा महत्वाचा पैलू::जातीयवाद"

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Fri, 25 Dec 2009 20:22:00 +0000

छत्रपती शिवाजी महाराज , म.फुले ,शाहू ,डॉ,बाबासाहेब आंबेडकर हे सगळे खरे तर महाराष्ट्राची ओळख जगाला करून दिलेले महापुरुष.परंतु यांचा महाराष्ट्र जातीयवादाने कसा पोखरला आहे याचा आढावा घेण्याचा केलेला हा माझा एक प्रामाणिक प्रयत्न.
मराठी राजकारणावर प्रभाव असलेल्या प्रमुख जातींमध्ये मराठा , OBC , दलित , आणि ब्राह्मण या चार प्रमुख जातींचा समावेश होतो.या सगळ्याच जाती बर्याचदा त्या त्या समाजाच्या नेत्याच्या मागे सक्षमपणे उभा राहिल्या याची बरेच उदाहरणे देता येतील.तसेच या सगळ्या नेत्यांनीही त्या त्या समाजाला आपल्या पाठीशी ठेवण्यासाठी काही विशेष प्रयत्न केले.आणि त्यामुळे बर्याच पक्षांवर जातीचा शिक्का मारला गेला.

मराठा कार्ड:

स्वातंत्र्यानंतर सहकार चळवळीचे जाळे महाराष्ट्रात विणले गेले.या सहकारी संस्थांवर पहिल्यापासूनच मराठा समाजाचे वर्चस्व राहिले.आजही बरेचसे साखर कारखाने ,सहकारी बँका,संस्था यांचे कार्यकारी मंडळ हे मराठाच असल्याचे लक्षात येते.मराठबहूल प्रदेशात क्वचितच इतर समाजाचा नेता पुढे जाऊ शकला.आणि जरी गेला तरी बर्याचदा मराठा नेत्यांच्या हातातले बाहुले बनून राहिला.मराठा कार्ड वापरून मतांच्या धृविकरणाची सुरुवात यशवंतराव चव्हाण यांनी केली आणि आता त्याचा वापर शरद पवार यांच्याकडून केला जातो.याच राजकारणाला बर्याचदा बेरजेचे राजकारण असेही म्हटले जाते.

दलित नेते आणि आंबेडकरी चळवळ:

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांनी बहुजनांच्या हितार्थ निळे वादळ उभे केले.नंतर हीच चळवळ बर्याच गटा तटामध्ये विभागली गेली.बहुजन हितार्थ सुरु झालेली आंबेडकरी चळवळ मात्र निव्वळ स्वार्थाकडे झुकत गेली.त्यातले विविध गट म्हणजे रामदास आठवले गट ,प्रा.जोगेंद्र कवाडे गट, रा.सु .गवई गट,डॉ.प्रकाश आंबेडकर गट हे होय.आघाडी ,युतीच्या राजकारणात आघाडीच्या लोकांनी या निळ्या वादळाला बरोबर घेतले .यातील सर्वात मोठा गट म्हणजे आठवले गट.
रामदास आठवले हे तसे तरुणपणात लढवय्ये नेते,यांची भाषणे आक्रमक , जनसंपर्क दांडगा ,उत्कृष्ट संघटन कौशल्य यामुळे त्यांचा जनाधार चांगला होता.पण या गट बाजीमुळे त्यांचे बळ फार कमी झाले.याचा परिणाम २००९ च्या लोकसभेत निळे वादळ अक्षरशः झोपले.लाचार ,स्वार्थीपणा या सगळ्या गोष्टीस कारणीभूत ठरला.हिंदू दलित आणि नाव बौद्ध

यांच्यातला छुपा संघर्ष बर्याचदा चव्हाट्यावर आलाय.

OBC राजकारणाचा उदय :

सन १९८० ला व्ही.पी.सिंग यांनी मांडलेल्या मंडल आयोगाच्या काही तरतुदींमुळे OBC चे अस्तित्व जाणवू लागले.आज महाराष्ट्रात छगन भुजबळ ,गोपीनाथ मुंडे हे ताकदवान OBC नेते ,जनाधार असलेले नेते म्हणून ओळखले जातात.पवारांच्या 'मराठा कार्ड' ला शह देण्यासाठी मुंडे-महाजन जोडीने "मा-ध-वं" (माळी-धनगर-वंजारी) असे सूत्र काही काळ चालवले.माळी ,धनगर , वंजारी या OBC मधील प्रमुख जाती.
छगन भुजबळ हे माळी समाजाचे नेते,मोठा जनाधार,विकासकामे यामुळे प्रसिद्ध आहेत.तर बीडचे खासदार गोपीनाथ मुंडे हे वंजारी समाजाचे नेते.त्यांचे बीडवर असलेले वर्चस्व हे वंजारी समाजाच्या जोरावर आहे.त्यांच्याविरुद्ध राष्ट्रवादीने मराठा कार्ड चालवायचा बर्याचदा प्रयत्न केले पण अपयशी ठरला.
पश्चिम महाराष्ट्रात आढळणारा धनगर समाज मात्र सध्या नेतृत्व विरहित म्हनाबा लागेल.आण्णा डांगे यांच्यानंतर प्रभावी नेतृत्व त्यांच्यात उदयास आले नाही.राजकीयदृष्ट्या धनगर समाज सध्या तरी राष्ट्रवादीच्या पाठीशी असल्याचे आढळते.या समाजाचा पाठींबा मिळवण्यासाठी भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष पद हे धनगर समाजाचे आमदार गावडे यांच्याकडे देण्याच्या हालचाली होताना दिसतात.महादेव जानकर हे सुद्धा भविष्यात धनगर नेतृत्व म्हणून पुढे येऊ शकतात.

मतांच्या धृविकरानासाठी झालेले प्रयत्न :

प्रत्येक समाजाला काहीतरी गोष्टीने एकत्र आणून त्यांचे राजकारण करण्याचे प्रयोग महाराष्ट्रात झाले.
विविध मराठा संघटना ,निवडणुकीच्या तोंडावर शिवस्मारकाचा प्रश्न,२००९ च्या लोकसभेच्या वेळेचा मराठा आरक्षणाचा मुद्दा हे सगळे मतांच्या ध्रुवी करणासाठी केले गेलेले प्रयत्न.( लोकसभेच्या वेळेस मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्याने गोपीनाथ मुंडे ,समीर भुजबळ ,चंद्रकांत खैरे ,रामदास आठवले या इतर समाजाच्या नेत्यांची झोप उडाली होती.त्यात आठवले यांचा मात्र बळी गेला.)
समता परिषद हे छगन भुजबळ यांनी माळी समाजाच्या मतांच्या एकत्रीकरणासाठी केले गेलेले व्यासपीठ म्हणता येईल.पण सध्या तरी भुजबळ हे राष्ट्रवादीसोबत असल्याने तसेच धनगर समाज आघाडीला साथ देत असल्याने या वेळेस धृविकरानासाठी विशेष असे प्रयत्न केले गेले नाहीत.नाहीतर मागे समता परिषदेचा मेळावा घेऊन छगन भुजबळ यांनी पवार साहेबाना सूचक इशारा केला होता.त्यामुळे पवार साहेबांनी धोका पत्करला नाही.
अजून एक ध्रुवीकरण केंद्र म्हणजे "भगवान गढ".संत भगवान बाबा नावाचे एक वारकरी संप्रदायातील संत वंजारी समाजात होऊन गेले.त्यांची समाधी असलेले ठिकाण भगवान गढ (पाथर्डी,अहमदनगर) म्हणून ओळखले जाते.या ठिकाणी वंजारी समाज बर्याचदा एकत्र होतो.भगवान बाबांवरील नितांत श्रद्धा व भक्तीचा उपयोग मतांच्या धृविकरानासाठी केला जातो.या ठिकाणी गोपीनाथ मुंडे बर्याचदा मेळावे घेतात.आणि या मागच्या मुंडे यांनी राजीनामा दिला होता त्यावेळेस या भगवान गडावरील ताकदीसमोर भाजप नेतृत्वाला झुकावे लागले होते.याचे कारण म्हणजे बीड,परभणी,नगर,उस्मानाबाद,सोलापूर येथे संख्येने बर्यापैकी असलेला वंजारी समाज.याचा धसका या विधान सभेच्या वेळेस बबनराव पाचपुते यांनी चांगलाच घेतला होता.

अशाप्रकारे महापुरुषांचे नाव वापरून, त्या महापुरुषांना त्या त्या जातीपुरते मर्यादित करून ,त्यांच्या विच्रानाचे आचरण कमी (अथवा नाहीच), यातून राजकारण केले जाते.राजकीय वर्चस्व असलेला मराठा , त्याला आव्हान देत राजकीय जाग आलेला OBC ,तर राजकीय वाट पूर्णपणे भरकटलेला दलित आणि हो काही प्रमाणात असलेला ब्राह्मण समाज असे एकंदर महाराष्ट्राच्या राजकारणाचे चित्र आज महाराष्ट्रात आहे.
जय हिंद जय महाराष्ट्र
माधव वणवे..

"भावनांचा चिखल.."

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Mon, 21 Dec 2009 16:48:00 +0000

आज डोळे मिटून पडलो असताना अचानक डोक्यात विचारांचे काहूर उठलं.स्वार्थ आणि परमार्थ या दोन गोष्टींभोवती फिरणारे हे जग स्वार्थाकडे वळताना पाहून जरा नाराज झालो.आपली मानसं,आपली संस्कृती या दोन गोष्टी आजकाल फक्त नावाला उरल्यासारख्या वाटतायेत.आपलं म्हणवून घेणार्यांनी,अगदी रक्तातल्या नात्याच्या लोकांनी 'आपल्याच माणसाचा' घात केल्याची उदाहरणे इतिहासात तर आहेतच पण जिवंत सुद्धा आहेत.बर्याचदा अशे प्रकार स्वार्थासाठीच घडतात.
जीवास जीव देणारा मित्र असो,मोकळ्या मनाने काम करणारा कार्यकर्ता असो किंवा अगदीच आपली प्रेयसी वा प्रियकर करी असले तरी वेळ आपल्यावर प्रत्येकाचेच पाय पोटाकडे वळतात. वाळू देत , दुनियेचा नेमच तो पण वळताना इतरांना लाथाडू तरी नका.
कृष्ण आणि सुदामा या दोन मित्रांची जोडी इतिहासात होऊन गेली.आज असे लोक नाहीत राहिले.राजकारणी असो, सामान्य माणूस , कॉर्पोरेट जगत कोणीच कोणाचा कायमस्वरूपी सखा बून राहत नाही.याला माणुसकीला लागलेली कीड म्हणावे का?
सध्या अभियांत्रिकीच्या तिसर्या वर्षाला आहे मी.आयुष्यात पुढे जाईनही , तशी खात्री आहे.पण गेली १९ वर्षे या जगात वावरत असताना अगदी हाताच्या बोटावर मोजण्या इतकीच चांगली माणसे भेटली.
काहींनी मला बर्याचदा धोका दिलाय , पुढेही देतील.पण सुदैव माझे मी त्यांच्यावर कमी अवलंबून असतो नाहीतर आतापर्यंत उध्वस्त झालो असतो.
स्वताच्या जातीचा ,स्वतःच्या संपत्तीचा ,स्वतःच्या नावाचा तर कधी कधी बौध्धिक संपत्तीचा माज चढलेले पाहिलेत.मी सगळ्याच बाबतीत त्यांच्या खूप मागे आहे.त्याचे कारण माझा आळस असू शकेल पण माझा स्वाभिमान मात्र नक्कीच त्यांच्यापेक्षा जास्त आहे.
त्याग पण मी बर्याचदा केलाय , करताही राहीन.पण ज्याच्यासाठी त्याग करतो त्यालाच जर त्या त्यागाची जाणीव नसेल तर मी करणाऱ्या त्यागाला अर्थ तो काय??मी वागण्या व बोलण्यातून जसा वाटतो तसा मुळीच नाही.
मी जर एखाद्यासाठी त्याग करत असेल तर मी त्याच्याकडून आपुलकीची आशा करण्यात गैर ते काय? एखाद्या जिवलगाची पावले जर चुकीच्या दिशेने पडू लागली तर त्याला वेळीच सावध करणे मी माझे कर्तव्य मानतो.पण त्याला जर त्या मैत्रीची फिकीर नसेल , पळत्याच्या मागे जाण्याची इच्छा असेल तर मी जाऊ देणे योग्य ठरते का ?
अनुभव माणसाला बरेच काही शिकवतो.पण जेव्हा आपण इतरांचे रक्षण करण्यास पुढे जातो ,तेव्हा आपल माणूस जर आपल्याला शत्रू मनात असेल तर त्याचे रक्षण करण्यास सरसावलेल्या बाहुंमध्ये स्फुरण उरेल काय?त्याला आपण शत्रू वाटतो , तेव्हा जीव तीळतीळ तुट्ल्याशिवाय राहत नाही.त्याला तोच त्याच्या यशाचा राजमार्ग वाटत राहतो, आणि मला दिसत राहते ती फक्त ती एक काट्यांनी भरलेली वाट.मानसं इतकी स्वार्थी कशी होतात तेच कळत नाही.अशा वेळी भावनांचा चिखल होतो.अवकाशाला गवसणी घालण्याची भाषा करणारे त्या वेळेस पंख गळून गेल्यासारखे वाटतात.
लळा लावला असता तमाशातली बाई सुद्धा जीव ओवाळून टाकते मग आपण जीव कि प्राण मानलेली व्यक्ती का इतकी निष्ठुर होते?. प्रेम ओतले असता मुके जनावर सुद्धा माणसाळते , मग माणसे का अशी वागतात?
या भावनांच्या जंगलात मी हरवलोय. आणि हार सुद्धा मानलीये.
मी माधव वणवे...

"फुलपाखरू....."

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Thu, 03 Dec 2009 22:55:00 +0000

माझ्या तळहातावर एकदा एक फुलपाखरू येऊन बसलं,
मी सवयीने मुठ वळणार इतक्यात विश्वासानं ते हसलं,

मी फुलपाखराला त्याचं नाव गाव पुसलं,
स्वच्छंदी असं सांगून ते माझ्यातच रमलं,

आपलेपणाची,अस्तित्वाची मला ते सवय लावून बसलं ,
काळाच्या काही घटकातंच तयासाठी मन वेडावलं,

नेमेची येऊन त्याने प्रेमाचे बीज माझ्यात रोवलं,
अन मग माझंही त्याच्याशी खूपच चांगलं जुळलं,

कोणे एके दिवशी वाट पाहून थकलो , पण ते नाही फिरकून आलं,
त्याच्या अस्तित्वाला शोधता शोधता माझं काळीज मात्र फाटलं....

"रेशीमस्मृती "

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Wed, 02 Dec 2009 19:18:00 +0000

कधी कधी वाटत या जगापासून अलिप्त व्हाव ,
होऊनी अदृश्य तुझ्या श्वासा श्वासात रहाव,
श्रावणातील भ्रमराप्रमाणे या फुलावरून त्या फुलावर जावं,
अन एकदाचं सूरवंट बनून तुझ्यात गुरफटून जावं ,
द्यावी श्वासांची आहुती , अन तुझ्या वाटेत रेशीम अंथरून जावं,
पण तू ठेवशील का ते रेशीमधागे जपून ?
जेव्हा होईल तुझ्या पायांना त्याचा मऊ मऊ स्पर्श ,
तेव्हा येईल न तुला माझी आठवण ?
ठेवशील ना जाण याची , तुझ्याखातर मी त्यागलं फुल पाखराच जिणं ...

"एका स्वाधीन झालेल्या मनाची गोष्ट..."

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Sun, 22 Nov 2009 15:21:00 +0000

"एखादी खोलवर झालेली जखम ,

     वेदनेचा आकंत करणारी जखम ,
       आर्त किंकाळी फोडायला लावणारी जखम .
         आणि अशा जखमेवर हळुवार मारलेली फुंकर .
           ती फुंकर हवीहवीशी वाटणारी , पण क्षणभंगुर ,
             वेदनेचा विसर पाडणारा त्यातला आपलेपणा ."

" माणसाचे आयुष्य अगदी असेच, त्या दुखऱ्या जखमेसारखे.ज्याप्रमाणे ती जखम नकोशी असते तसेच आपले आयुष्य हि आपल्याला बऱ्याचदा नकोसे होते. अशा वेळेस सगळ्या सुखांचा उबग येतो , वीट येतो.तेव्हा गरज असते ती आपल्या कोणाची तरी. मग ती व्यक्ती आपली आई,वडील,मित्र-मैत्रीण,आणि बऱ्याचदा प्रेयसी-प्रियकर कोणीही असते.त्यांच्या सहवासासाठी मन मोहरून जाते."

" एख्याद्याचा लागलेला लळा,एख्याद्याची झालेली सवय,तो तुटताना अनेकदा नरकयातना होतात.ज्यांच्या अंगाखांद्यावर आपले अवघे बालपण जाते,त्यांच्या पासून विभक्त होताना त्यांच्या डोळ्यातील अश्रू आपण बऱ्याचदा पाहतो.मी सुद्धा पाहिले.पण मी ज्या वेळेला ते पाहिले त्यावेळेस माझे मन अगदीच कोवळे म्हणजे ९ वर्षांचे होते.पण त्या वेळेस सुद्धा ना मी डोळ्यातून पाण्याचा एक थेंब येऊ दिला,ना एक हुंदका येऊ दिला.नंतरच्या आयुष्यात खूप जणांचे दूर जाने मी अनुभवले. अर्थात करणे वेग वेगळी होती.त्यातले काही अंतराने दूर पण मनाने जवळ,तर काही जवळ असूनही मन नाही समजू शकले.आणि हो काही व्यक्ती तर परत कधी न येण्यासाठीच निघून गेल्या."
" सुख दुखाचे अनेक उन्हाळे पावसाळे आपण सगळेच पाहतो.जीवन जगताना संकटे सर करत प्रत्येक जण जात असतो . या प्रवासात आपण कोणाला , तर कोणीतरी आपल्याला मायेचा हात देतो.दुखाचे कारण एवढेच कि आपल्या हातातील माया ज्याला दिलाय त्याला काळात नाही , तर कधी कधी आपल्याला मिळालेल्या हातातील मायेचा ओलावा आपल्यालाच कळत नाही. जाणते अजाणते पणात आपणच कुठल्या तरी खोलवर झालेल्या जखमेचे कारण असतो, तर कधी कोणीतरी आपलेच आपल्या मनावर जखमेचे घाव करून जातात.अशा जखमा होतात कारण त्यांच्या अस्तित्वाला मन मोहरून स्वाधीन होतं.
" आयुष्य असं का असतं?"

---माधव वणवे

"होय हा लढा आमच्या मराठी अस्मितेचा...."

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Thu, 12 Nov 2009 18:30:00 +0000

गेल्या काही दिवसात मराठी अस्मितेचा मुद्धा ऐरणीवर आलाय.गेली कित्येक दशके नुसती नावाला असलेली मराठी अस्मिता गेल्या दोन चार दिवसात अचानक पेटून उठलीय.दहा कोटी जनतेचा हा

माझा महाराष्ट्र. सगळ्याना आपलेसे करणारा हा माझा महाराष्ट्र. सहकारची चळवळ फळफळलेला हा महाराष्ट्र.याच माझ्या महाराष्ट्रमधे असे किती तरी बाहेरून लोक आले. कितीतरी या मातीत मुरले.ते आमचेच झाले. अहो

पटेल काय आणि पाटील काय..आमचेच दोघे.सगळ्यानाच या मराठी मातीचा लळा.असणे गैर नाही हो.

असो जरा पहा माझ्या परीने या मराठी अस्मितेचे विश्लेषण......ज्या शिवाजी महाराजानी या रयतेच्या सुखासाठी,भल्यासाठी दिल्लीच्या तख्तला आव्हान दिले,आणि ते यशस्वीरित्या पेलले. आम्ही

सगळे त्याच शिवाजीचे मावळे.शून्यातून मराठी साम्राज्य उभा राहीले.स्वराज्य परकीयांच्या ताब्यात जाणे सोडा शत्रु वाकडी नजर करूनही पाहु शकत नव्हता.ज्या शंभू राजानी औरंगजेबाच्या तोंडाला फेस आणला,तेच आमचे

शंभू राजे सिंहाचे जीवन जगले,आणि धर्मासाठी प्राण देखील सोडला,पण धर्म नाही सोडला.......असा आहे आमचा तरुण. म्हणून त्याची छाती अजूनही फुगते राजांचे नाव निघाले की.
अंग डोलू लागते, बाहू स्फुरण पावतात त्या हिंदू नृसिंहाचा जय जय कार करायला.
"हिरकणी, तान्हूल पोर गडाच्या तळाला असताना जेव्हा गडाचे दरवाजे बंद झाले, तेव्हा ही माऊली जीवाची पर्वा न करता कडे कपारे उतरून गेली. फक्त ती तिच्या तान्ह्या पोरासाठी. याला

म्हणतात ममता, जिला आजही इतिहास वंदन करतो आणि एेणारी प्रत्येक पिढी वंदन करत राहील.अशा आहेत माझ्या मराठी भगिनी. आम्हाला आम्हाला अभिमान आहे या सगळ्या गोष्टींचा. आम्हाला अभिमान आहे

आमच्या इतिहासाचा.कारण ती आमची अस्मिता आहे.आमचा श्वास आहे.
गेल्या २ शतकांपूर्वी भारत इंग्रजांच्या ताब्यात गेला.त्यानंतर स्वातंत्र्य लढा झाला भारत स्वातंत्र्य झाला.बराच अवधी उलटून गेला.संस्थाने खालसा झाली.जसा मराठा सामील झाला तसा राजपुतही या

भारतात सामील झाला.पण हा स्वातंत्र्य लढा झाला याचा अर्थ असा नव्हता की शिवाजी महाराजांच्या लढयाचा आम्हाला विसर पडला.आमच्या हृदयात मराठी अस्मिता ज्वलंत होती.महाराष्ट्र या भारताचा एक अविभाज्य घटक

झाला हे मान्य.पण बाहेरचे लोक(परप्रांतीय) येथे येत गेले. आम्ही त्याना आडवले नाही. कारण ते आम्हाला पटले नाही.ते येथे आले.आमच्यात मिसळले. येथे पसरले !!!
ते निवडणुकीत उभा राहीले, आम्ही आमचे नेतृत्व त्यांच्या हातात दिले.पण त्यानी आमचा विचार क्वचितच केला.आमचा वापर करून घेतला.आम्हाला हिणवले,आम्हाला उस्कावले.हे सगळे का केले

त्यानी, तर त्याना माहीतच नव्हता आमचा इतिहास किंवा माहीत असला तरी त्याना अप्रिय होता आमचा इतिहास.आणि मग आम्ही गप्प? हो राहिलो,गांधीजिणी दिलेल्या शिकवनुकीप्रमाणे त्यांच्या कडे न्याय मागत राहिलो.

पण त्यानी आमचे ऐकले नाही.
मग मात्र आमचे रक्त तापले, आणि त्याच वेळेस माननीय बाळासाहेब ठाकरे यांच्या रूपाने आम्हाला आमचा आधुनिक तारणहार भेटला.ज्यानी आमच्या जखमंवर फुंकर मारली आणि आम्हाला आत्म्

विश्वास दिला.आमच्या हातात बळ आले.न जानो कुठली दैवी शक्ति आमच्यात संचारली आणि " शिवसेना " नावाचा आमचा आवाज या भारतात दुमदुमला.
परत काळाची पाने उलटली मराठी माणूस एकविसाव्या शतकात वावरू लागला.प्रगती करू लागला.विविध क्षेत्रांमधे चमकू लागला.पण परत एकदा "बाहेरचे" डोईजड होऊ लागलेत.आमच्या

मातृभाषेविषयी अपमान जनक शब्द वापरु लागले.प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष.पदोपदी मराठी अस्मिता धुलीला मिळवत त्यांचे खिसे त्यानी भरलेच पण इतरानी पण त्यांचेच अनुकरण सुरू केले.
मग आता परत एकदा "मराठी हिसका" दाखवण्याची गरज वाटली.ज्या बाळासाहेबानी आम्हाला हाक मारली,त्यांच्याच आधुनिक रूपाणी,राजसाहेबानी आमच्या वेदनेला साद दिली, आम्ही पण त्यांची

मग साथ दिली.
आम्ही अगदी योग्य केले,आणि त्या अबु आजमिच्या मुस्काटात राम कदम यानी वाजवली,नव्हे ,"या तमाम मराठी अस्मितेने त्या नालायक प्रवृत्तीच्या मुस्काटात वाजवली आहे".ही तर आता

खरी सुरूवात आहे,परत असे वागाल तर तुकडे करू.
जय महाराष्ट्र......
--माधव वणवे

कुठे जाणार ते ?

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Sat, 07 Nov 2009 18:58:00 +0000

कुठे जाणार ते ?
परवा कॉलेजला मार्केट यार्ड या परिसरातून जात होतो.घरातून लवकर निघालो होतो .पेपर सुरू असल्यामुळे आणि जरा अभ्यास झाला असल्याने मी जरा खुश होतो. जाताना
असताना सहज डावीकडे असलेल्या झोपड पट्टी कडे लक्ष्य गेले . तर त्या झोपड पट्टी मधे एकाने छानसे दुकान थाटले होते. बघून जरा वेगळे वाटले कारण भाग तसा खूपच "स्लम " होता.
नंतर कॉलेज ला गेलो .पेपर मधे जरा कौशल्य पणाला लागले. अवघड असल्याने फार काही चमत्कार करत नाही आले . असो .निराश मनाने परत येत होतो.
येताना परत त्याच मार्केट यार्ड परिसरात ती घरे नव्हती. अतिक्रमणे म्हणून ती हटवली जात होती. साधारण २०० ते ३०० लोक रस्त्यावर आले होते.
कोठून कुन्या गावाचे असतील हे लोक , आता कुठे जाणार , झोपनर कुठे असे एकामागून एक प्रश्न माझ्या मनाला स्पर्श करून गेले.कायद्यात बसणारी नाहीत , रस्त्याची शोभा वा शहराची शोभा यास्थी बाधा असणारी वगैरे सगळे ठीक आहे. पण शेवटी ती पण माणसेच आहेत ना?
ती गरीब घरात जन्मली , किंवा कुठे तरी कमी पडली म्हणून त्याना कुत्र्याची पण किंमत नाही का?
निष्ठुर पणे त्यांच्या घरावर चालणारे रोलर पाहून मन सुन्न झाले.
त्या कुटुंबा मधली तान्हुली, त्या आया, त्या भगिनी यानी उघड्यावर झोपायचे का ??
तुमचे काय मत आहे ?

"दिल्लीचेही तख्त राखतो महाराष्ट्र माझा..."

noreply@blogger.com (Madhav Wanave) — Sun, 01 Nov 2009 18:43:00 +0000

व्यक्ती आणि त्यांची परस्पर विरोधी मने यांची सांगड घालणे हे आजच्या राजकारण्यांसाठी प्रमुख आव्हान आहे.राजकारण हा व्ययसाय झाला , त्यात सर्वसामान्यना स्थान नाही अशी ओरड करणार्‍या मध्यम वर्गाला आज आत्म् परीक्षण करण्याची नितांत गरज आहे.अर्थ व्यवस्थेचा अविभाज्य घटक असलेला स्वतः ला पंढरपेशी म्हणवणारा राजकारणाला शिव्या घालणारा मात्र निवडणुकीचा दिवशी घरी बसणारा हा मध्यम वर्गीय समाज.तसे पाहता योग्य राज्यकर्ते निवण्याची अचूक व योग्य असे काम करण्याची क्षमता याच वर्गात आहे. पण ती वापरली जात नाही ही फार मोठी शोकांतिका आहे.
शिवाजी महाराज यांचा जय जय कार करताना अवघे आसमंत दनानून सोडणारा हा माझा महाराष्ट्र अटके पार झेंडे लावणारा हा महाराष्ट्र व इथला मराठी माणूस , जो स्वतः ची मान झुकावण्या पेक्षा छाटून घेणे पसंत करायचा , त्याची अवस्था आज काय झालीय ?कुठल्या संभ्रमात आहे तो?त्याच्या मनावर कसले मळभ चढलय त्याच्या ?लोक चंद्रावर जाऊन पोहोचले पण माझ्या या मराठी माणसाला अजुन स्वतः च्याच भूमिसाठी भांडायच येतय.का होताय अस? हा तरुण कुठला उपरा तर नही .
याला फक्त राज्यकर्ते नही तर आपणही तेवढेच कारणीभूत आहोत. अवघे आकाश कवेत घेण्याची आकांक्षा उरी बाळगून एखादा प्रगती पथवर जात असेल तर लगोलग त्याचे पाय ओढण्याचे प्रकारही आमच्याच मातीत होतात , हे सांगताना मला लाज वाटते.म्हणूनच की काय आजपर्यंत एकही मराठी मातीचा सुपुत्र या हिंदुस्तान च्या तख्त काबीज करू शकला नही... अथवा तख्त हलवून सोडू शकला नाही व बहुधा येत्या कित्येक वर्षांत तरी तशी पूसटशी ही चिन्हे मला दिसत नाहीत. न मग उगाच कशाला जीवाचा आटापिटा करत म्हणायचे की " दिल्लीचेही तख्त राखतो महाराष्ट्र माझा "??
आज गुंडा गिरी इतकी वाढली आहे कि महाराष्ट्राचा बिहार होतो कि काय किंवा झाला असावा , नव्हे झालाच आहे , अशी खंत मराठी मनाला लागल्याशिवाय राहत नाही.वॅलिंटाइन डे आणि फ्रेंडशिप डे उत्साहात साजरा कॅरणारी आजची युवा पिढी महाराष्ट्र दिनी जागेवर असते का? शिवाजी महाराजांचे नाव घ्यायचे व म्हणायचे " राजे पुन्हा जन्माला या", अरे कशाला बोलावता ?? त्यानी त्यांच्या आयुष्यात अहोरात्र देह झिजवला तो या रयतेसाठी ना की एका जातीसाठी वा धर्मासाठी . मग त्यानी परत येऊन तुमचा नांगनाच पाहायचा की काय? की तुम्ही परलेल्या जातीयवदाचे उग्र रूप पाहायचे ??
अशा विविध प्रकारच्या समस्यांमधे भरडला जातोय तो ग्रामीण मराठी तरुण . त्याचे ते युवा मन , त्याची त्याची शिकून मोठे होण्याची असक्ती बर्‍याचदा पूर्ण होतच नाही. लाथ मारेल तेथे पाणी काढू अशी उमेद मनाशी बाळगणारा , पण त्याच वेळेस कुठे लाथ मारू अशा दुहेरी संभ्रमात असलेला हाच तो युवा वर्ग. जी विकासाची गंगा या जगात वाहत आहे , त्या गंगा मधील एक ओंजळ जरी या युवा वर्गास मिळाली तरी बघा हा युवा त्याचे तलाव निर्माण करतो की नाही ते.
पण शहरी भाग आणि ग्रामीण भाग यांच्यातली दरी वाढत चाललीये . सधन आणि संपन्न असलेला शहरी भाग 'आपण भल आणि आपल कुटुंब भल ' अशा संकुचित चक्रात भरकटलेला आहे. राष्ट्र भावना हा प्रकारच लयास गेला आहे.राज्यकर्ते जरी बदलले तरी त्यांची घृणास्पद मनोवृत्ती वाढतच जाणार आहे.स्वतः च्या पुढच्या किती तरी पिढ्यांचे कमावून ठेवून इतर कितीतरी गरिबांच्या संसाराची राख रांगोळी करताना त्याना अजिबात शरम वाटत नाही.स्वच्छ प्रतिमा असलेले राज्यकर्ते बोटावर मोजण्याइतकेच. पण आहेत हे आपले नशीब आहे.
दुष्काळात जमीन पडिक पडते ,त्यातून उत्पन्न निघत नाही.त्याच प्रमाणे महाराष्ट्र व पर्यायाने भारत सध्या राष्ट्रा भावनेच्या दुष्कालातून जात आहे.येथे दैत्य मातला आहे. पण मला विश्वास आहे या युवा रक्तावर ज्याच्यामधे राष्ट्रभावना अंकुरली आहे.युवा भविष्य आहे या देशाचे.तो दिवस दूर नही,ज्या दिवशी या सगळ्या अन्याया विरूध्ध आवाज निघेल.प्रत्येकाच्या मनातून या व्यस्थेविषयी निघालेला नाराजीचा सूर सुध्दा एकदिवस "सिंहगर्जना" झाल्याशिवाय राहणार नही.