ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ KAΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013

2014-01-07T14:49:00.001-08:00

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΗ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ

2013-12-04T18:13:00.001-08:00

Ένα εξαιρετικό οδοιπορικό στο Αμύνταιο - Ξινό Νερό - Αετός - Λιμνοχώρι - Σκλήθρο - Λέχοβο - και Κλεισούρα από το blog: Πάρτε τα βουνά - Οδοιπορικό στην ορεινή Ελλάδα.

Για να το διαβάσετε πατήστε --> εδώ

Η ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ ΣΤΗ PHILOXENIA 2013

2013-12-04T17:33:00.002-08:00

Η ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ ΣΤΟ YOU TUBE

2013-04-29T02:57:00.000-07:00

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2013

2013-04-26T11:50:00.001-07:00

πηγή: http://www.scribd.com/kleisoura-kastorias

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 (ΙΙΙ)

2012-12-23T01:28:00.000-08:00

Η ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ''ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ''

2012-12-22T03:10:00.000-08:00

(Βίντεο 1)

(Βίντεο 2)

(Βίντεο 3)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 (ΙΙ)

2012-12-19T13:42:00.001-08:00

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 (Ι)

2012-12-19T07:03:00.003-08:00

ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ" ΤΟ ΑΝΘΟΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ"

2012-12-19T06:47:00.000-08:00

Αφιέρωμα για την κλεισούρα

ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ" ΤΟ ΑΝΘΟΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ"

ΔΑΡΒΑΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

2012-12-19T06:33:00.000-08:00

Ο Δημήτριος Δάρβαρης υπήρξε λόγιος με ευρεία πανεπιστημιακή μόρφωση και σημαντικό συγγραφικό έργο, αποτελούμενο κυρίως από μεταφράσεις και άλλα εγχειρίδια εκπαιδευτικού χαρακτήρα.

Γιος του Νικολάου Δάρβαρη, ενός ευκατάστατου εμπόρου εγκατεστημένου στο Σεμλίνο της Ουγγαρίας, γεννήθηκε στην Κλεισούρα της δυτικής Μακεδονίας προς τα μέσα του 18ου αιώνα. Διδάχθηκε τα στοιχειώδη γράμματα στη γενέτειρά του και όταν έγινε δώδεκα ετών μετέβη με τον αδελφό του Ιωάννη στο Σεμλίνο για να σπουδάσει [Γιομπλάκης, 1971: 315]. Παρόλο που η οικογένειά του τον προόριζε ως διαχειριστή της εμπορικής της επιχείρησης, ο νεαρός Δάρβαρης δεν φαινόταν να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των γονιών του καθώς παρουσίαζε μια έμφυτη τάση στα γράμματα.

Έτσι, στάλθηκε στην ελληνοσλαβική σχολή της Σούρμας, στην πόλη του Σιρμίου Ρούμαν, προκειμένου να καλλιεργήσει την έφεσή του στις θεωρητικές σπουδές. Εκεί παρέμεινε τρία χρόνια και διδάχθηκε την ελληνική, σλαβική και βουλγαρική γλώσσα παράλληλα με ιστορία και γεωγραφία [Γιομπλάκης, 1971: 317]. Χαρακτηριστική υπήρξε η κλίση του στη γλωσσομάθεια και οι πολύ καλές επιδόσεις του, τις οποίες αναγνώρισαν οι καθηγητές του και τον προέτρεψαν να συνεχίσει τις σπουδές του στο Neusatz. Στο εκπαιδευτικό αυτό ίδρυμα διδάχθηκε επιπλέον αρχαία ελληνικά από τον φημισμένο Καστορινό Γεώργιο Λεοντιάδη. Όταν ολοκλήρωσε τη φοίτησή του επέστρεψε στο Σεμλίνο για να παρακολουθήσει τα μαθήματα του ιατροφιλοσόφου Κωνσταντίνου Ιωαννίτη. Το 1777 αναχωρεί για το Βουκουρέστι προκειμένου να σπουδάσει φιλοσοφία στην Ακαδημία της πόλης, όπου και του δίνεται η δυνατότητα να εκτεθεί στη διδασκαλία των διακεκριμένων Μανασή Ηλιάδη και Θεοδόσιου Σιλιστριανού [Γιομπλάκης, 1971: 317]. Τρία χρόνια αργότερα μετέβη στη Βιέννη, όπου με τη μεσολάβηση του αδελφού του Ιωάννη συναντήθηκε με τον δάσκαλο Θωμά Μανδακάση. Με υπόδειξη του τελευταίου γράφτηκε στο πανεπιστήμιο της γερμανικής πόλης Halle και παρέμεινε εκεί για τα επόμενα τέσσερα χρόνια περίπου παρακολουθώντας τις διαλέξεις του φιλοσόφου J.B. Eberhard και του μαθηματικού W. Karsten [Γιομπλάκης, 1971: 317]. Ακολούθως, θα εμπλουτίσει το γνωστικό του πεδίο με φιλολογικά και φιλοσοφικά μαθήματα στο πανεπιστήμιο της Λειψίας και με ενδιάμεσο σταθμό τη Βιέννη θα καταλήξει στο Σεμλίνο. Εκεί, και για τα επόμενα εννέα περίπου χρόνια, θα αναλάβει την διεύθυνση του τοπικού ελληνικού σχολείου.

Κατά τη διάρκεια της σχολαρχίας του επεδίωξε να αυξήσει το κύρος της σχολής και να μορφώσει ικανούς και πολλά υποσχόμενους μαθητές [Γιομπλάκης, 1971: 318-320]. Από τη θέση αυτή αποχωρεί το 1794 αφήνοντας αντικαταστάτη του τον Γ. Αυξεντίδη για να μεταβεί στη Βιέννη με την προοπτική να εργαστεί ως λογοκριτής σλαβικών βιβλίων. Η ιδέα είχε προταθεί από τον αδελφό του Ιωάννη, που διέμενε στην αυστριακή πρωτεύουσα, αλλά τελικά δεν ευοδώθηκε [Γιομπλάκης, 1971: 318]. Μετά, λοιπόν, την ατυχή έκβαση του φιλόδοξου σχεδίου, ο Δάρβαρης εργάστηκε αμισθί ως διδάσκαλος στην ελληνική παροικία κερδίζοντας την εκτίμηση και το σεβασμό των διανοουμένων και άλλων παραγόντων της ελληνόφωνης κοινότητας [Γιομπλάκης, 1971: 318]. Εγκατεστημένος στη Βιέννη με τους τέσσερις αδελφούς του (Πεντάδα) θα παραμείνει μέχρι και το θάνατό του στη διεύθυνση της εκεί ελληνικής σχολής, που στις μέρες του έγινε κοινοτική.

Ο Δ. Δάρβαρης ασχολήθηκε με τη συγγραφή βιβλίων και άλλων συγγραμμάτων ηθοπλαστικού κυρίως περιεχομένου, ενώ παράλληλα επιδόθηκε σε μεταφράσεις έργων από τα ρωσικά, γερμανικά και σλαβικά, που ήταν κατά κανόνα θρησκευτικής και παιδαγωγικής κατεύθυνσης. Ακόμη, μετέφρασε από τα ελληνικά σε ξένες γλώσσες και επεδίωξε να συγγράψει έργα κλασικών στην καθομιλουμένη. Σκοπός του ήταν να χρησιμοποιήσει μια γλώσσα κατανοητή, ώστε να ωφελήσει κατά το δυνατό το ελληνορθόδοξο κοινό του και να συμβάλει στην πνευματική του προαγωγή. Έτσι, διατήρησε ουδέτερη στάση στην αντιπαράθεση για το γλωσσικό ζήτημα, που κυριαρχούσε στις μέρες του [Γιομπλάκης, 1971: 321]. Το μεγαλύτερο ποσοστό των έργων του εκδόθηκε με δαπάνη των αδελφών του και κυρίως του Ιωάννη -πρόκειται για τα βιβλία εκείνα που ο ίδιος όρισε στη διαθήκη του να διανεμηθούν δωρεάν στα ελληνορθόδοξα σχολεία της Αυστρίας. Στα πλαίσια της παιδευτικής του δραστηριότητας για την πρόοδο του γένους εντασσόταν και η συμμετοχή του στον κύκλο που εξέδιδε το περιοδικό Ερμής ο Λόγιος. Η σύνολη προσπάθειά του έβρισκε εμπνευστή και συμπαραστάτη τον υποστηρικτή της πρότασης για μια πιο δραστική πολιτική αναμόρφωση, Ρήγα. Οι δυο τους γνωρίστηκαν κατά πάσα πιθανότητα στη Μολδοβλαχία όταν ο Δάρβαρης σπούδαζε και ο Ρήγας υπηρετούσε ως γραμματέας των Ελλήνων ηγεμόνων [Γιομπλάκης, 1971: 319]. Σημαντική κρίνεται η εικασία ότι ο Δάρβαρης είχε κάποια ανάμειξη στα σχέδια και τις δραστηριότητες του Ρήγα.

Εργογραφία

--------------------------------------------------------------------------------

Γραμματική γερμανική ακριβεστάτη, Βιέννη, 1785
Καισαροβασιλική Διαταγή περί καμβίων, Βιέννη, 1787
Μικρά Κατήχησης, ήτοι Σύντομος Ορθόδοξος Ομολογία της Ανατολικής Εκκλησίας των Γραικών ή Ρωμαίων, Βιέννη, 1791
Ασφαλής Οδηγία εις την γνώσιν των ανθρώπων, ήτοι Θεοφράστου Ηθικοί Χαρακτήρες, Βιέννη, 1795
Αληθής Ευδαιμονία, Βιέννη, 1796
Χειραγωγία εις την καλοκαγαθίαν, Βιέννη, 1791
Σύντομος Ιερά Ιστορία της Εκκλησίας της Παλαιάς και Νέας Διαθήκης, Βιέννη, 1800
Μικρά Κατήχησις, Βιέννη, 1801
Εισαγωγή εις την ελληνικήν γλώσσαν, Βιέννη, 1802
Πρόχειρος Αριθμητική, Βιέννη, 1803
Εκλογάριον γραικικόν εις την χρήσιν των πρωτοπείρων της απλής διαλέκτου, Βιέννη, 1804
Μεγάλη Κατήχησις, Βιέννη, 1805
Γραμματική απλοελληνική, Βιέννη, 1806
Επιστολάριον κοινοφελές εις χρήσιν των περί την σπουδήν και εμπορίαν καταγινομένων νέων, Βιέννη, 1808
Επιτομή Φυσικής, Βιέννη, 1812-1813
Θεόφραστου Χαρακτήρες, Βιέννη, 1815
Σύντομος Γενική Ιστορία, Βιέννη, 1817(τόμ. Α'), Βιέννη, 1818(τόμ. Β')
Χρηστομάθεια απλοελληνική εις χρήσιν της νεολαίας του Γένους, Βιέννη, 1820
Ε. ΑΜΥΓΔΑΛΑΚΗ
Α. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

--------------------------------------------------------------------------------

Γιομπλάκης Αθ., (1971), ''Δημήτριος Νικ. Δάρβαρης (1757-1823). Ο εκ Κλεισούρας της Μακεδονίας διδάσκαλος του Γένους'', Γρηγόριος ο Παλαμάς 54, σελ. 313-323, 403-409.
Καράς Γ., (1981), ''Δημήτριος Ν. Δάρβαρης (1757-1823)'', Ο Φυσικός Κόσμος τχ. 79, σελ. 18-19.

Πηγή http://www.lib.uoa.gr.

ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ

2012-12-19T06:30:00.000-08:00

Γεωγραφία.

Το χωριό Κλεισούρα βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του νομού σε απόσταση 32 χλμ. από την Καστοριά. Είναι ένα όμορφο παραδοσιακό χωριό που αξίζει να το επισκεφθείτε και να περιηγηθείτε στις γειτονιές του.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιοχής είναι τα πυκνά δάση της. Ο περίπατος κατά μήκος των κατάφυτων μονοπατιών θα σας μείνει αξέχαστος. Τα δρομάκια αυτά πολλές φορές οδηγούν σε κάποια από τις εκκλησίες της περιοχής. Επίσης, θα συναντήσετε και πολλές πηγές με καθάρια κρυστάλλινα νερά που προσθέτουν στην περιοχή τη δική τους νότα ομορφιάς.

Η Κλεισούρα φιλοξενεί στα εδάφη της και μοναδικά ιστορικά θρησκευτικά μνημεία, όπως την Ιερά Μονή της Παναγίας που χρονολογείται από τον 15ο αιώνα, τις εκκλησίες του Αγίου Δημητρίου, Αγίου Νικολάου και Αγίου Αθανασίου και το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία. Επίσης, αξίζει να επισκεφθείτε και το Εθνολογικό Λαογραφικό Μουσείο της Κλεισούρας που φιλοξενεί ιστορικά κειμήλια και διαθέτει πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Συνοπτική ιστορία

Η Κλεισούρα ή Βλαχοκλεισούρα αποτελεί μια από τις πιο ιστορικές και ένδοξες κωμοπόλεις του Νομού Καστοριάς και γενικότερα της Δυτικής Μακεδονίας, που ανέδειξε πλήθος πνευματικών ανδρών και εμπόρων κατά την εποχή της ακμής της.

Πρώτες μαρτυρίες

Η κωμόπολη κτίστηκε κατά τον 15ο περίπου αιώνα με την συνένωση τεσσάρων ή πέντε οικισμών (Kotori di Iazia - Agru al Kiaku - Tsiresi - Kardzia - Gura) για την απόφυγή των επιδρομών και των λεηλασιών από τους Τουρκαλβανούς.

Παλαιότερα, γραπτά μνημεία που αναφέρονται σ' αυτήν είναι:

ένα τουρκικό φορολογικό κατάστιχο του 1481 (σ’ αυτό το έγγραφο αναφέρεται ότι η Κλεισούρα κατοικείται από 76 οικογένειες – 500 περίπου άτομα)
το χειρόγραφο του Καστοριανού ιερέα Παπαργυρίου, στο οποίο συγκαταλέγεται στη χορεία των μαρτύρων της Εκκλησίας και ο Κλεισουριώτης Μάρκος Πέτρου Μαρκούλη που μαρτύρησε το 1598 στο Χρούπιστα επειδή αρνήθηκε να αλλαξοπιστήσει και το πτώμα του ρίχτηκε στον ποταμό Αλιάκμονα.
ο κώδικας 215 της Μονή Βαρλαάμ Μονής Βαρλαάμ στα Μετέωρα του έτους 1613/14
ο Ιεροσολυμιτικός κώδικας 509 του έτους 1660
η περιηγητική έκθεση του Εβλιά Τσελεμπή κατά το έτος 1661
το διαζύγιο του 1682 που βρίσκεται στον κώδικα 2753 της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος από την Ι. Μητρόπολη Καστοριάς
έγγραφα από τον κώδικα της Ι. Μητροπόλεως Σισανίου και Σιατίστης, τα οποία υπογράφει στα 1696 και 1697 αντίστοιχα ο Αχριδών Ζωσιμάς.

Η ονομασία

Η ονομασία της νέας κωμόπολης σημαίνει το στενό πέρασμα σε τόπο δύσβατο (λατιν. clausura).

Ο Σ. Λιάκος αναφέρει ότι η κωμόπολη μνημονεύεται από το 1325 με τον λανθασμένο τύπο Ανακλίσουρον, χωρίς όμως να αναφέρει την πηγή της πληροφορίας που δίδει.

Η παλαιά ονομασία της κωμόπολης είναι Βλαχοκλεισούρα και απαντάται σε κοινοτική σφραγίδα στον χαρτώο κώδικα «Οδηγίαι κοινωνικής συμπεριφοράς και βιβλίον ισολογισμών. Χειρόγραφα πρακτικών Δημογερόντων Κλεισούρας (1868-1880). Σχολική Βιβλιοθήκη Κλεισούρας. Νο 18», που βρίσκεται σήμερα στο Εθνολογικό-Λαογραφικό Μουσείο Κλεισούρας. Κατά το 1806 ο Γάλλος περιηγητής Πουκεβίλ (Pouqueville) την ονομάζει και Κοσμόπολη.

18ος - 19ος αιώνας

Οι πρώτοι κάτοικοι της Κλεισούρας, μιλούν όλοι την βλάχικη-αρμάνικη γλώσσα και τα κύρια επαγγέλματά τους την πρώτη περίοδο είναι η κτηνοτροφία, το εμπόριο, η γουναρική, η γεωργία, ενώ αρκετοί είναι κυρατζήδες (αγωγιάτες). Έτσι αρχίζει την ζωή της η αρχοντική κωμόπολη και αναδεικνύεται σε κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου, η ακμή του οποίου κορυφώνεται κατά τα έτη 1750 - 1880.

Οικονομική ανάπτυξη

Στον χρυσό αυτό αιώνα της Κλεισούρας κτίζονται διώροφα και τριώροφα αρχοντικά, ανοίγουν εμπορικά καταστήματα και τράπεζες και ανεγείρονται μεγάλα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η εμπορική και πνευματική αυτή δραστηριότητα προσείλκυσε πολλούς κτηνοτρόφους και αγωγιάτες από γνωστά βλαχοχώρια της Μακεδονίας, της Θεσσαλίας και της Ηπείρου (Μοσχόπολη, Γράμμουστα, Σιάτιστα, Φούρκα, Σμίξη, Αβδέλλα, Σαμαρίνα, Νυμφαίο, Βλάστη, Νάματα κ.α.) και ο πληθυσμός της Κλεισούρας ανήλθε βάσει της απογραφής του 1870 στους 6.400 κατοίκους.

Κατά τους 18ο και 19ο αιώνες πολλοί Κλεισουριώτες που ασχολούνταν με το εμπόριο και τα γράμματα, εγκαθίστανται στα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Ευρώπης, όπου διαπρέπουν. Έτσι έχουμε μεγάλες και ανθηρές παροικίες Κλεισουριέων στην Κωνσταντινούπολη, Βιέννη, Βουκουρέστι, Ιάσιο, Οδησσό, Δρέσδη, Βουδαπέστη, Σεμλίνο (Zemon), Βελιγράδι, Μοναστήρι (Bitule), Σρεμ, Νίσσα, Πάντσεβο κ.α. Όλοι αυτοί οι απόδημοι δεν ξεχνούν την γενέτειρά τους και ενισχύουν τόσο τα εκπαιδευτικά ιδρύματά της, όσο και την ανέγερση και συντήρηση μεγαλοπρεπών ναών εντός και εκτός της κωμοπόλεως.

Σχολεία

Αυτή η μεγάλη οικονομική άνθηση γέννησε και την περίφημη εκπαίδευσή της.

Το 1700 περίπου κτίζεται το πρώτο σχολείο και από το 1775 λειτουργούν η Αστική σχολή (αρρεναγωγείο), το Ελληνικό σχολείο (ημιγυμνάσιο) και το Αλληλοδιδακτικό που φέρουν την επωνυμία « Ελληνομουσείο Κλεισούρας ». Το 1866 κάηκε το Ελληνομουσείο και μαζί η αξιόλογη βιβλιοθήκη του που αριθμούσε περίπου 2000 τόμους βιβλίων˙ τα κτίρια αυτά ξανακτίστηκαν και παράλληλα ιδρύθηκε και παρθεναγωγείο.

Το 1868 ανοίγει ρουμάνικο σχολείο με την ονομασία « Scοala Primara din Vlaho-Clisura », το οποίο κάηκε το Φεβρουάριο του 1943. Το έργο των ελληνικών σχολείων βοηθούσαν ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Κλεισούρας « Η Ομόνοια » (1882), η Φιλεκπαιδευτική και Φιλόπτωχος Αδελφότητα Κλεισουριέων Κωνσταντινουπόλεως «Ο Προφήτης Ηλίας » και η Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα και μετέπειτα Φιλανθρωπικός Σύλλογος των Απανταχού Κλεισουριέων « Ο Άγιος Μάρκος » (1918). Επίσης λειτουργούσε η Οθωμανική Λέσχη « Η Ένωσις ».

Συμβολή στους εθνικούς αγώνες

Σπουδαία βέβαια ήταν και η συμβολή της στους εθνικούς αγώνες. Το 1821 η Ιερά Μονή Παναγίας κατέστη καταφύγιο του Ναουσαίου οπλαρχηγού Ζαφειράκη, οι αδελφοί Ζαβίρα ενίσχυσαν οικονομικά την έκδοση των χειρογράφων του Ρήγα Φεραίου, ενώ τρία μέλη της οικογένειας Γκίκα – Χατζημάσιου μυήθηκαν το 1818 στην Φιλική Εταιρία.

Για τον Α. Μαργαρίτη
θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε σε μια μεγάλη ιστορική ανακρίβεια, που χωρίς την απαιτούμενη κριτική και τον επιστημονικό έλεγχο, επαναλαμβάνουν ατεκμηρίωτα οι κατά καιρούς εμφανιζόμενοι ερευνητές. Ο Απόστολος Μαργαρίτης (1832-1903), το εκτελεστικό όργανο της ρουμανικής προπαγάνδας στην Μακεδονία, την Θεσσαλία και την Ήπειρο, δεν κατάγεται από την Κλεισούρα, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι ερευνητές (Ε. Αβέρωφ, Α. Κολτσίδας, Ε. Νικολαϊδου, Μ. Τρίτος κ.ά.), αλλά από την Αβδέλλα Γρεβενών σύμφωνα και με τα έγγραφα υπ’ αριθμ. 23-24 (σ. 25-27) του κοινοτικού κώδικα αριθμ. 475 με τίτλο «Οδηγίαι κοινωνικής συμπεριφοράς και βιβλίον ισολογισμών. Χειρόγραφα πρακτικών Δημογερόντων Κλεισούρας (1868-1880). Σχολική Βιβλιοθήκη Κλεισούρας. Νο 18.».

20ος αιώνας

Στις 22 Ιουλίου 1903 η Κλεισούρα, δέχεται μαζί με το Κρούσοβο και τη Νέβεσκα (Νυμφαίο) την επίθεση των Βουλγάρων κομιτατζήδων, όταν αυτοί εξαπέλυσαν την επανάσταση του Ίλιντεν. Τότε ο Γ. Τσόντος (καπετάν Βάρδας)οργάνωσε επιτροπή αγώνος με αρχηγούς τους Ανδρέα Παναγιωτόπουλο (καπετάν Τζήκα) και Δημ. Στάγκα (καπετάν Μίζα), με πρόεδρο τον Ι. Αργυρόπουλο, γραμματέα τον Γ. Κιάντο, ταμία τον Γ. Πάτσιου και μέλος τον Κ. Βούτσια, πράκτορες τους Ι. Πάντσιου, Κ. Ρόκα, Γ. Παπα-Ντούλα, Π. Λιγκανάρη (Φανόπουλο) και οδηγούς τους Γ. Σιάββα, Κ. Ζώττα, Κ. Κουκότα, Θ. Μυρώνη, Δ. Ντριστέλα, Ι. Κώφα και Γ. Βούτσια.

Κατά την κήρυξη του ελληνοτουρκικού πολέμου στις 5 Οκτωβρίου 1912 οι Κλεισουριώτες ύψωσαν την ελληνική σημαία στο επιβλητικό κωδωνοστάσιο του Αγίου Νικολάου. Στις 2 Νοεμβρίου 1912 η κωμόπολη πυρπολείται από τους Τούρκους που λεηλατούν τα αρχοντικά και τα εμπορικά καταστήματα (από τα 700 σπίτια απέμειναν μόνο 300). Πυρπολείται επίσης ο ναός του Αγίου Νικολάου με το περίφημο ξυλόγλυπτο τέμπλο, ενώ σκοτώνονται και στη συνέχεια καίγονται 10 εναπομείναντες γέροντες.

Στις 11 και 12 Απριλίου 1941 διεξάγεται μάχη του ελληνικού στρατού με τις μηχανοκίνητες γερμανικές φάλαγγες που περνούσαν από την τοποθεσία Νταούλι, με αποτέλεσμα την κατάληψη της Κλεισούρας από τους Γερμανούς. Και έφτασε η θλιβερή ημέρα της 5ης Απριλίου 1944 κατά την οποία η Κλεισούρα δέχεται το μεγαλύτερο πλήγμα. Αντάρτες του Ε.Α.Μ.- Ε.Λ.Α.Σ. που δρούσαν στην περιοχή, με αρχηγό τον καπετάν Υψηλάντη επιτίθενται σε γερμανική φάλαγγα στην θέση Νταούλι σκοτώνοντας τους τρεις προπομπούς στρατιώτες μοτοσικλετιστές. Οι Γερμανοί σε αντίποινα σκορπίζουν τον θάνατο και την φωτιά στον άμαχο πληθυσμό της μαρτυρικής κωμοπόλεως, σκοτώνοντας 246 αθώα γυναικόπαιδα και γέροντες και καίγοντας 160 σπίτια μέσα σε ένα δίωρο.

Γι’ αυτήν την θυσία της το ελληνικό κράτος την τίμησε με τον Πολεμικό Σταυρό Α' Τάξεως και με την πρόσφατη μετονομασία της σε Δήμο (1994).

Πηγές-Βιβλιογραφία

Ιω. Παπαδριανός, Οι Έλληνες απόδημοι στις Γιουγκοσλαβικές χώρες(18ος - 20ος αι.), Θεσσαλονίκη 1993.
Μιχ. Κ. Παπαμιχαήλ, Κλεισούρα Δυτικής Μακεδονίας, ακμή – πολιτισμός – αγώνες – θυσίαι – ιστορία – ηθογραφία – λαογραφία (η παλαιά Κλεισούρα από αρχαίων χρόνων μέχρι του 1913), ά.τ. 1972.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Το έθιμο του Αη - Γιάννη του Κλήδονα ( Γκαλιάτα ) στην Κλεισούρα» εφημ. Κλεισούρα, φ. 83, Ιούλιος 1995 και φ. 119, Μάιος 1999.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Η Μεγάλη Παναγιά στην Κλεισούρα», εφημ. Κλεισούρα, περ. Γ΄, έτος 15ο, φ. 140 (Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2001).
Νικ. Δ. Σιώκης, Η ιστορία και τα κειμήλια των Ιερών Ναών Αγίου Νικολάου και Αγίου Δημητρίου Κλεισούρας Καστοριάς, έκδοση Συλλόγου των Απανταχού Κλεισουριέων «Ο Άγιος Μάρκος», Θεσσαλονίκη 2001.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Τα Αργκουτσιάρια στην Κλεισούρα Καστοριάς», Πρακτικά του 16ου Διεθνούς Συνεδρίου για την Έρευνα του Χορού «Ο χορός ως άυλη κληρονομιά», Κέρκυρα 30 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου 2002, Ίδρυμα Δώρα Στράτου & Διεθνής Οργάνωση Λαϊκής Τέχνης, Αθήνα 2002, 339-348 (και στα αγγλικά).
Νικ. Δ. Σιώκης, «Άγνωστες προσωπικότητες από την Κλεισούρα Καστοριάς», περ. Ελιμειακά, έτος 23ο, τεύχ. 53, Δεκέμβριος 2004, 171-182.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Δημήτριος Ν. Δάρβαρης (1757, Κλεισούρα Δυτ. Μακεδονίας – 1823, Βιέννη)–Βιβλιογραφικό Σχεδίασμα», περ. Δυτικομακεδονικά Γράμματα, έτος ΙΕ΄ (Κοζάνη 2004), 279-298.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Ο Τρανός Χορός και το δρώμενο του Βαλμά στην Κλεισούρα Καστοριάς. Η μαρτυρία του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη περί του Βαλμά στα 1878», περ. Ηπειρωτική Εταιρεία, τεύχ. 287, Ιούλιος – Αύγουστος 2004, 294-301.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Χρονικό της σφαγής της 5ης Απριλίου 1944 στην Κλεισούρα Καστοριάς», περ. Φίλιππος, τεύχ. 47, Απρίλιος – Ιούνιος 2005, 16-19.
Νικ. Σιώκης, Δημ. Παράσχος, Οι Βλάχοι του Μουρικίου και του Σινιάτσικου, Θεσσαλονίκη 2001.
Αρ. Ι. Τζιώγος, Συνοπτική ιστορία της Κλεισούρας Δυτικής Μακεδονίας και το ιστορικόν αυτής μνημείον της χριστιανωσύνης της Ιεράς Μονής Παναγίας - Γεννήσεως της Θεοτόκου, Θεσσαλονίκη 1962.
Γ। Τρύπης, Κλεισούρα, Φλώρινα ά.χ॥

Πηγή Βικιπαίδεια.

ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ-ΒΛΑΣΤΗ ΒΙΝΤΕΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ "ΜΕΝΟΥΜΕ ΕΛΛΑΔΑ''

2012-12-19T06:27:00.000-08:00

Η εκπομπή «Μένουμε Ελλάδα» με το Γιώργο Αμυρά και την Ρένια Τσιτσιμπίκου ταξιδεύει με τζιπ στο δασικό δρόμο του Μουρικίου, ακολουθώντας μία διαδρομή 16 χλμ. σε υψόμετρο 800μ. Οι ρεπόρτερ της εκπομπής σταματούν στην Κλεισούρα, ένα γραφικό χωριό σε απόσταση 32 χλμ. από την Καστοριά και καταλήγουν στη Βλάστη, ένα ορεινό χωριό του νομού Κοζάνης που τα τελευταία χρόνια γνωρίζει σημαντική τουριστική ανάπτυξη, χτισμένο στη ΝΑ πλευρά του οροπεδίου που σχηματίζεται από τα βουνά Άσκιο κ Μουρίκι.

ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ 1911

2012-12-19T06:20:00.000-08:00

O FRED BOISSONNAS, ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ, ΗΤΑΝ ΚΑΙ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΦΙΛΟΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ, ΑΚΟΛΟΥΘΩΝΤΑΣ ΤΗ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΥΗΣ ΠΟΥ ΧΡΟΝΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ 16ο ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ ΠΟΥ ΚΟΡΥΦΩΘΗΚΕ, ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΓΝΩΣΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ JEAN-GABRIEL EYNARD, ΜΕ ΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ 1821

ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΑ ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΣΑ - Η ΑΣΚΗΤΡΙΑ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ

2012-12-19T06:15:00.000-08:00

BINTΕO 1

BINTΕO 2

BINTΕO 3

BINTΕO 4

BINTΕO 5

ΑΡΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ 2010

2012-12-19T06:13:00.000-08:00

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ''ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ'' ΤΟΥ ΣΚΑΙ

2012-12-19T06:03:00.000-08:00

Το μικρό Αφιέρωμα για την κλεισούρα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΚΑΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΓΥΡΗΣΜΑΤΑ

2012-12-19T01:50:00.000-08:00

Τα «Γυρίσματα» επισκέπτονται την Καστοριά. Η νύμφη της Δυτικής Μακεδονίας και αναμφισβήτητα η ομορφότερη πόλη της βορειοδυτικής Ελλάδος.

Είναι χτισμένη πάνω σε ένα κομμάτι γης, που κυριολεκτικά εισβάλλει στα νερά της Ορεστιάδας.

Εβδομήντα τέσσερις βυζαντινοί ναοί, είτε στους δρόμους της πόλης, είτε στις όχθες της Ορεστιάδας, προσθέτουν μία ξεχωριστή πινελιά στο αρχιτεκτονικό μωσαϊκό της Καστοριάς. Ο πιο φημισμένος, η Παναγία η Μαυριώτισσα.

Οι κάτοικοι της μας λένε, ότι η λίμνη της Καστοριάς αποτελεί πηγή φυσικού πλούτου, κινητήριος δύναμης της τοπικής οικονομίας και θέλγητρο για χιλιάδες τουρίστες.

Είναι συνολικής έκτασης 25 τετραγωνικών χιλιομέτρων και έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο φυσικού κάλλους.

Στη λίμνη μπορεί να βγει κάποιος για ψάρεμα με τη βάρκα του, η να κάνει με αθλητικά σωματεία ιστιοπλοΐα, κωπηλασία, κανόε καγιάκ.

Αν και ενταγμένη στο δίκτυο Νατούρα 2000, απειλείται σήμερα από την αλόγιστη ανθρώπινη δραστηριότητα κυρίως, στην ποιότητα των υδάτων της.

Όπως μας ενημερώνει ο πρόεδρος της επιτροπής για τη Λίμνη, γίνεται εισροή φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων από τις καλλιέργειες στη λεκάνη απορροής.

Τα τελευταία είκοσι χρόνια, η εικόνα της λίμνης παρουσιάζεται σαφώς βελτιωμένη, καθώς το 1990 η πόλη της Καστοριάς απέκτησε σύστημα βιολογικού καθαρισμού.

Ωστόσο, η χρήση φυτοφαρμάκων στις παραλίμνιες καλλιέργειες απειλεί και τον έμβιο πληθυσμό, που ζει και αναπτύσσεται σε αυτή.

Μαθαίνουμε ότι ο άρρηκτος δεσμός της Καστοριάς με τη γουνοποιία, έχει τις ρίζες του στην βυζαντινή περίοδο. Οι Καστοριανοί γουναράδες, έχουν μάθει την τέχνη στην Κωνσταντινούπολη.

Αδιάψευστοι μάρτυρες πλούτου και δύναμης της τότε μεγαλοαστικής τάξης, τα Καστοριανά αρχοντικά στην περιοχή Ντολτσό, αποπνέουν το μεγαλείο ακόμα και σήμερα.

Τα Καστοριανά αρχοντικά χτίστηκαν μεταξύ 18ου και 19ου αιώνα, εποχή που η πόλη γνώρισε μεγάλη οικονομική ακμή λόγω των εμπορικών σχέσεων που είχε αναπτύξει με την Ευρώπη.

Βρισκόμαστε επτά χιλιόμετρα πριν την είσοδο της πόλης, στο χωριό Δισπηλιό, όπου εκεί ανακαλύφθηκε ένας προϊστορικός λιμναίος οικισμός.

Ένα σημαντικό τμήμα του λιμναίου οικισμού, ανακαλύφθηκε τυχαία το 1932, μια χρονιά ξηρασίας, οπότε και η στάθμη της λίμνης Ορεστιάδας είχε κατέβει αισθητά.

Οι συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή ξεκίνησαν το 1992 και συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.

Φτάνουμε στο σπήλαιο της Καστοριάς. Σύμφωνα με την καστοριανή παράδοση, η σπηλιά του δράκου, έκρυβε στις στοές του μεγάλες ποσότητες χρυσού, τις οποίες φύλαγε νύχτα μέρα, ένας τρομερός δράκος.

Η συνολική διαδρομή στη σπηλιά του δράκου έχει μήκος 300 μέτρα. Ο επισκέπτης, διασχίζοντάς την θα συναντήσει 6 λίμνες και θα αντικρίσει σπάνιους σχηματισμούς σταλακτιτών και σταλαγμιτών.

Η συστηματική εξερεύνησή του σπηλαίου ξεκίνησε το 1954. Το σπήλαιο παραμένει ενεργό ακόμη και σήμερα.

ΒΙΝΤΕΟ 1

ΒΙΝΤΕΟ 2

ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ

2012-12-19T01:28:00.000-08:00

Το χωριό Κλεισούρα βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του νομού σε απόσταση 32 χλμ. από την Καστοριά. Είναι ένα όμορφο παραδοσιακό χωριό που αξίζει να το επισκεφθείτε και να περιηγηθείτε στις γειτονιές του.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιοχής είναι τα πυκνά δάση της. Ο περίπατος κατά μήκος των κατάφυτων μονοπατιών θα σας μείνει αξέχαστος. Τα δρομάκια αυτά πολλές φορές οδηγούν σε κάποια από τις εκκλησίες της περιοχής. Επίσης, θα συναντήσετε και πολλές πηγές με καθάρια κρυστάλλινα νερά που προσθέτουν στην περιοχή τη δική τους νότα ομορφιάς.

Η Κλεισούρα φιλοξενεί στα εδάφη της και μοναδικά ιστορικά θρησκευτικά μνημεία, όπως την Ιερά Μονή της Παναγίας που χρονολογείται από τον 15ο αιώνα, τις εκκλησίες του Αγίου Δημητρίου, Αγίου Νικολάου και Αγίου Αθανασίου και το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία. Επίσης, αξίζει να επισκεφθείτε και το Εθνολογικό Λαογραφικό Μουσείο της Κλεισούρας που φιλοξενεί ιστορικά κειμήλια και διαθέτει πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Προβολή μεγαλύτερου χάρτη

ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ

2012-12-19T01:15:00.000-08:00

Γεωγραφία
Βρίσκεται στο σύνορο των νομών Καστοριάς και Κοζάνης (για την ακρίβεια στο ανατολικό τμήμα του νομού Καστοριάς, στο σύνορο με την επαρχία Εορδαίας). Κοντινότερες πόλεις είναι η Πτολεμαΐδα και η Καστοριά.

Κατά την απογραφή του 2001, ο δήμος Κλεισούρας είχε 576 κατοίκους. Το χωριό είναι χτισμένο σε επίκαιρη θέση, τα λεγόμενα στενά της Κλεισούρας από όπου περνάει ο δρόμος από το οροπέδιο της Πτολεμαΐδος προς την Καστοριά. Ο πληθυσμός του χωριού ασχολείται κυρίως με κτηνοτροφικές δραστηριότητες καθώς και με την κατεργασία της γούνας (η δραστηριότητα αυτή βρίσκεται σε ύφεση την εποχή αυτή).

Συνοπτική ιστορία
Η Κλεισούρα ή Βλαχοκλεισούρα αποτελεί μια από τις πιο ιστορικές και ένδοξες κωμοπόλεις του Νομού Καστοριάς και γενικότερα της Δυτικής Μακεδονίας, που ανέδειξε πλήθος πνευματικών ανδρών και εμπόρων κατά την εποχή της ακμής της.

Πρώτες μαρτυρίες
Η κωμόπολη κτίστηκε κατά τον 15ο περίπου αιώνα με την συνένωση τεσσάρων ή πέντε οικισμών (Kotori di Iazia - Agru al Kiaku - Tsiresi - Kardzia - Gura) για την απόφυγή των επιδρομών και των λεηλασιών από τους Τουρκαλβανούς.

Παλαιότερα, γραπτά μνημεία που αναφέρονται σ' αυτήν είναι:

ένα τουρκικό φορολογικό κατάστιχο του 1481 (σ’ αυτό το έγγραφο αναφέρεται ότι η Κλεισούρα κατοικείται από 76 οικογένειες – 500 περίπου άτομα)
το χειρόγραφο του Καστοριανού ιερέα Παπαργυρίου, στο οποίο συγκαταλέγεται στη χορεία των μαρτύρων της Εκκλησίας και ο Κλεισουριώτης Μάρκος Πέτρου Μαρκούλη που μαρτύρησε το 1598 στο Χρούπιστα επειδή αρνήθηκε να αλλαξοπιστήσει και το πτώμα του ρίχτηκε στον ποταμό Αλιάκμονα.
ο κώδικας 215 της Μονή Βαρλαάμ Μονής Βαρλαάμ στα Μετέωρα του έτους 1613/14
ο Ιεροσολυμιτικός κώδικας 509 του έτους 1660
η περιηγητική έκθεση του Εβλιά Τσελεμπή κατά το έτος 1661
το διαζύγιο του 1682 που βρίσκεται στον κώδικα 2753 της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος από την Ι. Μητρόπολη Καστοριάς
έγγραφα από τον κώδικα της Ι. Μητροπόλεως Σισανίου και Σιατίστης, τα οποία υπογράφει στα 1696 και 1697 αντίστοιχα ο Αχριδών Ζωσιμάς.

Η ονομασία
Η ονομασία της νέας κωμόπολης σημαίνει το στενό πέρασμα σε τόπο δύσβατο (λατιν. clausura).

Ο Σ. Λιάκος αναφέρει ότι η κωμόπολη μνημονεύεται από το 1325 με τον λανθασμένο τύπο Ανακλίσουρον, χωρίς όμως να αναφέρει την πηγή της πληροφορίας που δίδει.

Η παλαιά ονομασία της κωμόπολης είναι Βλαχοκλεισούρα και απαντάται σε κοινοτική σφραγίδα στον χαρτώο κώδικα «Οδηγίαι κοινωνικής συμπεριφοράς και βιβλίον ισολογισμών. Χειρόγραφα πρακτικών Δημογερόντων Κλεισούρας (1868-1880). Σχολική Βιβλιοθήκη Κλεισούρας. Νο 18», που βρίσκεται σήμερα στο Εθνολογικό-Λαογραφικό Μουσείο Κλεισούρας. Κατά το 1806 ο Γάλλος περιηγητής Πουκεβίλ (Pouqueville) την ονομάζει και Κοσμόπολη.

18ος - 19ος αιώνας
Οι πρώτοι κάτοικοι της Κλεισούρας, μιλούν όλοι την βλάχικη-αρμάνικη γλώσσα και τα κύρια επαγγέλματά τους την πρώτη περίοδο είναι η κτηνοτροφία, το εμπόριο, η γουναρική, η γεωργία, ενώ αρκετοί είναι κυρατζήδες (αγωγιάτες). Έτσι αρχίζει την ζωή της η αρχοντική κωμόπολη και αναδεικνύεται σε κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου, η ακμή του οποίου κορυφώνεται κατά τα έτη 1750 - 1880.

Οικονομική ανάπτυξη
Στον χρυσό αυτό αιώνα της Κλεισούρας κτίζονται διώροφα και τριώροφα αρχοντικά, ανοίγουν εμπορικά καταστήματα και τράπεζες και ανεγείρονται μεγάλα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η εμπορική και πνευματική αυτή δραστηριότητα προσείλκυσε πολλούς κτηνοτρόφους και αγωγιάτες από γνωστά βλαχοχώρια της Μακεδονίας, της Θεσσαλίας και της Ηπείρου (Μοσχόπολη, Γράμμουστα, Σιάτιστα, Φούρκα, Σμίξη, Αβδέλλα, Σαμαρίνα, Νυμφαίο, Βλάστη, Νάματα κ.α.) και ο πληθυσμός της Κλεισούρας ανήλθε βάσει της απογραφής του 1870 στους 6.400 κατοίκους.

Κατά τους 18ο και 19ο αιώνες πολλοί Κλεισουριώτες που ασχολούνταν με το εμπόριο και τα γράμματα, εγκαθίστανται στα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Ευρώπης, όπου διαπρέπουν. Έτσι έχουμε μεγάλες και ανθηρές παροικίες Κλεισουριέων στην Κωνσταντινούπολη, Βιέννη, Βουκουρέστι, Ιάσιο, Οδησσό, Δρέσδη, Βουδαπέστη, Σεμλίνο (Zemon), Βελιγράδι, Μοναστήρι (Bitule), Σρεμ, Νίσσα, Πάντσεβο κ.α. Όλοι αυτοί οι απόδημοι δεν ξεχνούν την γενέτειρά τους και ενισχύουν τόσο τα εκπαιδευτικά ιδρύματά της, όσο και την ανέγερση και συντήρηση μεγαλοπρεπών ναών εντός και εκτός της κωμοπόλεως.

Σχολεία
Αυτή η μεγάλη οικονομική άνθηση γέννησε και την περίφημη εκπαίδευσή της.

Το 1700 περίπου κτίζεται το πρώτο σχολείο και από το 1775 λειτουργούν η Αστική σχολή (αρρεναγωγείο), το Ελληνικό σχολείο (ημιγυμνάσιο) και το Αλληλοδιδακτικό που φέρουν την επωνυμία « Ελληνομουσείο Κλεισούρας ». Το 1866 κάηκε το Ελληνομουσείο και μαζί η αξιόλογη βιβλιοθήκη του που αριθμούσε περίπου 2000 τόμους βιβλίων˙ τα κτίρια αυτά ξανακτίστηκαν και παράλληλα ιδρύθηκε και παρθεναγωγείο.

Το 1868 ανοίγει ρουμάνικο σχολείο με την ονομασία « Scοala Primara din Vlaho-Clisura », το οποίο κάηκε το Φεβρουάριο του 1943. Το έργο των ελληνικών σχολείων βοηθούσαν ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Κλεισούρας « Η Ομόνοια » (1882), η Φιλεκπαιδευτική και Φιλόπτωχος Αδελφότητα Κλεισουριέων Κωνσταντινουπόλεως «Ο Προφήτης Ηλίας » και η Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα και μετέπειτα Φιλανθρωπικός Σύλλογος των Απανταχού Κλεισουριέων « Ο Άγιος Μάρκος » (1918). Επίσης λειτουργούσε η Οθωμανική Λέσχη « Η Ένωσις ».

Συμβολή στους εθνικούς αγώνες
Σπουδαία βέβαια ήταν και η συμβολή της στους εθνικούς αγώνες. Το 1821 η Ιερά Μονή Παναγίας κατέστη καταφύγιο του Ναουσαίου οπλαρχηγού Ζαφειράκη, οι αδελφοί Ζαβίρα ενίσχυσαν οικονομικά την έκδοση των χειρογράφων του Ρήγα Φεραίου, ενώ τρία μέλη της οικογένειας Γκίκα – Χατζημάσιου μυήθηκαν το 1818 στην Φιλική Εταιρία.

Για τον Α. Μαργαρίτη
θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε σε μια μεγάλη ιστορική ανακρίβεια, που χωρίς την απαιτούμενη κριτική και τον επιστημονικό έλεγχο, επαναλαμβάνουν ατεκμηρίωτα οι κατά καιρούς εμφανιζόμενοι ερευνητές. Ο Απόστολος Μαργαρίτης (1832-1903), το εκτελεστικό όργανο της ρουμανικής προπαγάνδας στην Μακεδονία, την Θεσσαλία και την Ήπειρο, δεν κατάγεται από την Κλεισούρα, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι ερευνητές (Ε. Αβέρωφ, Α. Κολτσίδας, Ε. Νικολαϊδου, Μ. Τρίτος κ.ά.), αλλά από την Αβδέλλα Γρεβενών σύμφωνα και με τα έγγραφα υπ’ αριθμ. 23-24 (σ. 25-27) του κοινοτικού κώδικα αριθμ. 475 με τίτλο «Οδηγίαι κοινωνικής συμπεριφοράς και βιβλίον ισολογισμών. Χειρόγραφα πρακτικών Δημογερόντων Κλεισούρας (1868-1880). Σχολική Βιβλιοθήκη Κλεισούρας. Νο 18.».

20ος αιώνας
Στις 22 Ιουλίου 1903 η Κλεισούρα, δέχεται μαζί με το Κρούσοβο και τη Νέβεσκα (Νυμφαίο) την επίθεση των Βουλγάρων κομιτατζήδων, όταν αυτοί εξαπέλυσαν την επανάσταση του Ίλιντεν. Τότε ο Γ. Τσόντος (καπετάν Βάρδας)οργάνωσε επιτροπή αγώνος με αρχηγούς τους Ανδρέα Παναγιωτόπουλο (καπετάν Τζήκα) και Δημ. Στάγκα (καπετάν Μίζα), με πρόεδρο τον Ι. Αργυρόπουλο, γραμματέα τον Γ. Κιάντο, ταμία τον Γ. Πάτσιου και μέλος τον Κ. Βούτσια, πράκτορες τους Ι. Πάντσιου, Κ. Ρόκα, Γ. Παπα-Ντούλα, Π. Λιγκανάρη (Φανόπουλο) και οδηγούς τους Γ. Σιάββα, Κ. Ζώττα, Κ. Κουκότα, Θ. Μυρώνη, Δ. Ντριστέλα, Ι. Κώφα και Γ. Βούτσια.

Κατά την κήρυξη του ελληνοτουρκικού πολέμου στις 5 Οκτωβρίου 1912 οι Κλεισουριώτες ύψωσαν την ελληνική σημαία στο επιβλητικό κωδωνοστάσιο του Αγίου Νικολάου. Στις 2 Νοεμβρίου 1912 η κωμόπολη πυρπολείται από τους Τούρκους που λεηλατούν τα αρχοντικά και τα εμπορικά καταστήματα (από τα 700 σπίτια απέμειναν μόνο 300). Πυρπολείται επίσης ο ναός του Αγίου Νικολάου με το περίφημο ξυλόγλυπτο τέμπλο, ενώ σκοτώνονται και στη συνέχεια καίγονται 10 εναπομείναντες γέροντες.

Στις 11 και 12 Απριλίου 1941 διεξάγεται μάχη του ελληνικού στρατού με τις μηχανοκίνητες γερμανικές φάλαγγες που περνούσαν από την τοποθεσία Νταούλι, με αποτέλεσμα την κατάληψη της Κλεισούρας από τους Γερμανούς. Και έφτασε η θλιβερή ημέρα της 5ης Απριλίου 1944 κατά την οποία η Κλεισούρα δέχεται το μεγαλύτερο πλήγμα. Αντάρτες του Ε.Α.Μ.- Ε.Λ.Α.Σ. που δρούσαν στην περιοχή, με αρχηγό τον καπετάν Υψηλάντη επιτίθενται σε γερμανική φάλαγγα στην θέση Νταούλι σκοτώνοντας τους τρεις προπομπούς στρατιώτες μοτοσικλετιστές. Οι Γερμανοί σε αντίποινα σκορπίζουν τον θάνατο και την φωτιά στον άμαχο πληθυσμό της μαρτυρικής κωμοπόλεως, σκοτώνοντας 246 αθώα γυναικόπαιδα και γέροντες και καίγοντας 160 σπίτια μέσα σε ένα δίωρο.

Γι’ αυτήν την θυσία της το ελληνικό κράτος την τίμησε με τον Πολεμικό Σταυρό Α' Τάξεως και με την πρόσφατη μετονομασία της σε Δήμο (1994).

[Επεξεργασία] Πηγές-Βιβλιογραφία
Ιω. Παπαδριανός, Οι Έλληνες απόδημοι στις Γιουγκοσλαβικές χώρες(18ος - 20ος αι.), Θεσσαλονίκη 1993.
Μιχ. Κ. Παπαμιχαήλ, Κλεισούρα Δυτικής Μακεδονίας, ακμή – πολιτισμός – αγώνες – θυσίαι – ιστορία – ηθογραφία – λαογραφία (η παλαιά Κλεισούρα από αρχαίων χρόνων μέχρι του 1913), ά.τ. 1972.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Το έθιμο του Αη - Γιάννη του Κλήδονα ( Γκαλιάτα ) στην Κλεισούρα» εφημ. Κλεισούρα, φ. 83, Ιούλιος 1995 και φ. 119, Μάιος 1999.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Η Μεγάλη Παναγιά στην Κλεισούρα», εφημ. Κλεισούρα, περ. Γ΄, έτος 15ο, φ. 140 (Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2001).
Νικ. Δ. Σιώκης, Η ιστορία και τα κειμήλια των Ιερών Ναών Αγίου Νικολάου και Αγίου Δημητρίου Κλεισούρας Καστοριάς, έκδοση Συλλόγου των Απανταχού Κλεισουριέων «Ο Άγιος Μάρκος», Θεσσαλονίκη 2001.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Τα Αργκουτσιάρια στην Κλεισούρα Καστοριάς», Πρακτικά του 16ου Διεθνούς Συνεδρίου για την Έρευνα του Χορού «Ο χορός ως άυλη κληρονομιά», Κέρκυρα 30 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου 2002, Ίδρυμα Δώρα Στράτου & Διεθνής Οργάνωση Λαϊκής Τέχνης, Αθήνα 2002, 339-348 (και στα αγγλικά).
Νικ. Δ. Σιώκης, «Άγνωστες προσωπικότητες από την Κλεισούρα Καστοριάς», περ. Ελιμειακά, έτος 23ο, τεύχ. 53, Δεκέμβριος 2004, 171-182.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Δημήτριος Ν. Δάρβαρης (1757, Κλεισούρα Δυτ. Μακεδονίας – 1823, Βιέννη)–Βιβλιογραφικό Σχεδίασμα», περ. Δυτικομακεδονικά Γράμματα, έτος ΙΕ΄ (Κοζάνη 2004), 279-298.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Ο Τρανός Χορός και το δρώμενο του Βαλμά στην Κλεισούρα Καστοριάς. Η μαρτυρία του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη περί του Βαλμά στα 1878», περ. Ηπειρωτική Εταιρεία, τεύχ. 287, Ιούλιος – Αύγουστος 2004, 294-301.
Νικ. Δ. Σιώκης, «Χρονικό της σφαγής της 5ης Απριλίου 1944 στην Κλεισούρα Καστοριάς», περ. Φίλιππος, τεύχ. 47, Απρίλιος – Ιούνιος 2005, 16-19.
Νικ. Σιώκης, Δημ. Παράσχος, Οι Βλάχοι του Μουρικίου και του Σινιάτσικου, Θεσσαλονίκη 2001.
Αρ. Ι. Τζιώγος, Συνοπτική ιστορία της Κλεισούρας Δυτικής Μακεδονίας και το ιστορικόν αυτής μνημείον της χριστιανωσύνης της Ιεράς Μονής Παναγίας - Γεννήσεως της Θεοτόκου, Θεσσαλονίκη 1962.
Γ. Τρύπης, Κλεισούρα, Φλώρινα ά.χ..