Ahmet Alper

No Other Choice (2025) Film İncelemesi ve Eleştirisi

noreply@blogger.com (ahmetalper) — Tue, 11 Aug 2026 16:30:49 +0000

Başka Yolu Yok - Kimin İçin, Hangi Doğruluk Adına?

Blogumdaki ikinci film eleştirisiyle karşınızdayım. İlk yazımdan sonra “Bir daha böyle uzun bir film yazısına girişir miyim?” diye düşünüyordum. Sonra Başka Yolu Yok’u izledim ve film bittiğinde üzerine yazmak istediğimi fark ettim. Çünkü film bana yalnızca karakterin yaptıklarını değil, insanın kendi yanlışlarını kendisine nasıl kabul ettirdiğini de düşündürdü. Baştan uyarayım: Yazının devamında bolca spoiler var. Filmi henüz izlemediyseniz buradan sonrasını izledikten sonra okumanızı öneririm.

Başka Yolu Yok, Park Chan-wook’un 2025 yapımı kara komedi filmi. Hikâyenin merkezinde, yirmi beş yıldır bir kâğıt fabrikasında çalışan ve kimliğini büyük ölçüde işinin üzerine kurmuş bir adam var. İyi bir işi, güzel bir evi, eşi, çocukları ve köpekleri var; kızı çello çalıyor. Dışarıdan bakınca oldukça düzenli, hatta imrenilecek bir hayat. Ancak şirket Amerikalı yatırımcılara satılınca bir sabah kendisini kapının önünde buluyor ve o güne kadar sağlam görünen hayatının aslında ne kadar kırılgan olduğunu fark ediyor.

Çünkü kaybettiği şey yalnızca işi değil. Yıllardır alıştığı hayat standardı, toplumdaki konumu ve belki en önemlisi kendisini tanımlama biçimi de yavaş yavaş elinden gidiyor. Aylarca iş arıyor, mülakatlara giriyor, reddediliyor, yaşı yüzüne vuruluyor, bazı yerlerden cevap bile alamıyor. Sonunda bir markette yarı zamanlı çalışmaya başlıyor ama bunu ailesinden saklıyor. Buraya kadar, kurumsal hayatta çalışan pek çok insanın kolayca empati kurabileceği bir hikâye izliyoruz. Bir şirket “yeniden yapılanma” kararı alıyor, birkaç kibar cümle kuruluyor ve yıllarını oraya vermiş bir insan sistemin dışında kalıyor. Kimse ona açıkça kötü davranmıyor ama sonuç değişmiyor.

Çoğu insanın bir noktada durumu kabullenip hayatına başka bir şekilde devam edeceği yerde, karakterimiz çok farklı bir yol seçiyor. Girmek istediği kâğıt şirketinde açılabilecek tek pozisyon için rakiplerini ortadan kaldırmaya karar veriyor. Üstelik bunu öfkeyle hareket eden bir katil gibi değil, yıllardır kurumsal hayatta çalışan bir yönetici gibi planlıyor. Sahte bir iş ilanı hazırlıyor, başvuruları topluyor, adayları inceliyor, kendisine rakip olabilecek kişileri belirliyor ve onları tek tek elemeye başlıyor. Filmin kara mizahı da büyük ölçüde buradan çıkıyor; bir insanın iş başvurusu değerlendirir gibi cinayet planlamasını izlemek hem komik hem rahatsız edici.

Tabii işler hiçbir zaman düşündüğü kadar kolay ilerlemiyor. Planları bozuluyor, beklemediği insanlar olaylara dahil oluyor, yaptığı hatalar yeni sorunlar doğuruyor. Bir noktada kendisi bile yılan tarafından ısırılıyor. Film bu karanlık hikâyenin içine absürt ve eğlenceli anlar yerleştirmeyi başarıyor. Ben de izlerken birçok yerde güldüm; ama hemen ardından güldüğüm durumun ne kadar korkunç olduğunu fark ettiğim anlar oldu. Bence filmin en başarılı taraflarından biri bu: İzleyiciyi rahatlatıyor, güldürüyor ve birkaç saniye sonra o rahatlığı yeniden elinden alıyor.

Beni cinayetlerden ve kara mizahtan daha çok düşündüren mesele ise şu oldu. Karakter yaptığı her şeyi “ailesi için” yaptığını söylüyor. Fakat film ilerledikçe insan istemsizce soruyor: Gerçekten öyle mi? Çünkü ailesinin hayatı sona ermiyor. Daha küçük bir eve taşınabilirler, bazı harcamalardan vazgeçebilirler, kızı çello derslerine bir süre ara verebilir, eşi çalışabilir. Bunların hiçbiri kolay değil ama hayat devam eder. Dolayısıyla korumaya çalıştığı şeyin ailesi mi, yoksa yıllar içinde kurduğu kendi kimliği ve yaşam biçimi mi olduğu tartışmalı hâle geliyor. “Ailem için yapıyorum” cümlesi bir süre sonra bir amaç olmaktan çıkıp, yaptıklarını kendi vicdanında kabul edilebilir kılmanın yolu oluyor.

Üstelik ortadan kaldırdığı insanların da kendisi gibi aileleri, borçları, çocukları ve geçim sıkıntıları olduğunu görüyoruz. Sistemin dışına itilmiş bir adam, kendisiyle aynı durumdaki insanlarla mücadele ediyor. Birbirlerinin düşmanı olmaları için kişisel hiçbir sebepleri yok; tek sorun hepsinin aynı koltuğa ihtiyaç duyması.

Filmin sonunda ise belki de en rahatsız edici şey oluyor: Adam yakalanmıyor, itiraf etmiyor, cezalandırılmıyor. Ölümler farklı gerekçelerle açıklanıyor ve hayat devam ediyor. Finalde aileyi yeniden bir arada görüyoruz; kızının çellosunu duyuyoruz, yüzlerde gülümsemeler var, dışarıdan bakınca her şey normale dönmüş gibi görünüyor. Oysa o huzurlu görüntünün hemen altında, bahçede gömülü bir ceset olduğunu biliyoruz. Bunca şey yaşandıktan sonra hayatın hiçbir şey olmamış gibi devam edebilmesi, bana filmdeki cinayetlerden daha ürkütücü geldi.

Ailenin tavrı da beni şaşırttı. Karısı ve oğlu bir noktadan sonra bir şeylerin yolunda olmadığını fark ediyor, anlatılanların tutmadığını görüyor, bahçede bir şeylerin gömülü olduğundan şüpheleniyorlar. Buna rağmen kimse “Ne yaptın?” diye sormuyor. Muhtemelen cevabı öğrenmek istemiyorlar. Yeniden gelen rahatlığı kabul edip bazı şeyleri görmezden gelmeyi tercih ediyorlar. İnsan bazen bir şeyin yanlış olduğunu bilse bile, o yanlışın kendisine sağladığı rahatlığı kaybetmemek için gerçeği öğrenmemeyi seçebiliyor.

Buradan film boyunca en çok düşündüğüm meseleye geliyorum: Bu aileyi gerçekte ne bir arada tutuyor? Ortak bir değer dünyasına sahip olduklarını pek göremiyoruz. Onları bir arada tutan şey daha çok evleri, yaşam standartları ve kurdukları düzen. Burada bahsettiğim inanç yalnızca dinî anlamda bir inanç değil; insanın “Bunu ne olursa olsun yapmam” ya da “Bunu kaybetsem bile bundan vazgeçmem” diyebileceği temel değerlerinden söz ediyorum. Filmde bu sınırlar yavaş yavaş siliniyor. Önce iş gidiyor, sonra para azalıyor, yaşam standardı tehdit altına giriyor ve en sonunda bunları korumak adına doğru ile yanlış arasındaki sınır bile değişiyor.

Bu yüzden karakterin değişimini yalnızca işsiz kalmasına bağlamıyorum. İşsizlik, içeride zaten var olan bir problemi görünür kılıyor. Eğer insanın kimliği büyük ölçüde işi, kazandığı para, yaşadığı ev ve sahip olduğu statü üzerinden kuruluysa, bunları kaybetmeye başladığında geriye ne kalıyor?

Oyunculukları da başarılı buldum. Özellikle başroldeki karakterin dönüşümünün bir anda gerçekleşmemesi filmi inandırıcı kılıyor. Başta gördüğümüz sıradan ve kibar aile babasının adım adım bambaşka birine dönüşmesini izliyoruz. Üstelik karakter kendisini hiçbir zaman kötü biri olarak görmüyor; her yaptığı için kendisine anlatabildiği bir gerekçesi var. Filmi gerçek hayata yaklaştıran taraflardan biri de bu. İnsanların çoğu kendisini kendi hikâyesinin kötü karakteri olarak görmez.

Tek eleştirim, diğer adayların hayatlarını biraz daha fazla görmek isteyecek olmam. Onların da ana karakterle ne kadar benzer hayatlara sahip olduğunu görüyoruz ama bu bölümler kısa kalıyor. Ailelerine ve yaşadıkları sıkıntılara biraz daha yer verilseydi, ana karakterin yaptıklarının ağırlığını finalde daha güçlü hissedebilirdik. Yine de bu, filmden aldığım keyfi fazla etkilemedi.

Genel olarak Başka Yolu Yok’u beğendim. Hikâyesi, kara mizahı ve bittikten sonra zihinde bıraktığı sorular nedeniyle benim için kolay unutulmayacak filmlerden biri oldu. İnsanın işiyle ve sahip olduklarıyla kurduğu ilişkiyi, statü kaybetme korkusunu ve kendi yanlışlarını nasıl haklılaştırdığını düşündürüyor. Puanım 8,5/10.

Filmden sonra aklımda kalan soru basitti: Bir insanı ayakta tutan şey sahip oldukları mı, yoksa neye inandığı mı? İşimizi, evimizi, paramızı ya da statümüzü kaybedebiliriz; bunların bir kısmını zamanla yeniden kazanırız. Ama hepsini korumaya çalışırken değerlerimizi kaybedersek, geriye ne kaldığı çok daha zor bir soru. Film bu soruya cevap vermiyor, sadece insanı onunla baş başa bırakıyor. Ben de biraz bu yüzden sevdim.

Yeni yazılarda buluşmak dileğiyle…

Özbekistan Gezisi: Semerkant, Buhara ve Taşkent

noreply@blogger.com (ahmetalper) — Sun, 26 Jul 2026 05:05:23 +0000

Registan Meydanı - Semerkant

Özbekistan, son yıllarda Türk gezginlerin haritasına hızla giren bir ülke. Bunda şaşılacak bir şey yok: Türk pasaportuyla vizesiz giriliyor, dili yarı yarıya anlaşılıyor ve "Türkiye'den misiniz?" sorusunun ardından her kapı biraz daha açılıyor. Ama size baştan söyleyeyim: burası sıradan bir "gidilecek yerler" listesi ülkesi değil. Yüzyıllar boyunca buradan bir ilim ırmağı, bir irfan seli akmış; medreseleri, rasathaneleri, tekkeleri ve camileriyle aydınlığını dünyaya yaymış bir merkez burası. İmam Buhari, İbn-i Sina, Uluğ Bey, Bahaeddin Nakşibendi... Hepsi bu topraklardan.

Bu yazıda iki şey birden yapacağım. Önce, Semerkant ve Buhara'yı gezip Taşkent ile tamamlanan hızlandırılmış rotamı anlatacağım. Nereleri gezdiğimi ve nerede Özbek Pilavı yediğime kadar bahsedeceğim; ama araya, bu gezinin asıl anahtarını da koyacağım: kapsamlı bir tarih dosyası; çünkü bu ülkede göreceğiniz hemen her görkemli yapının arkasında Emir Timur var. Bu ismin bizim tarihimizle, Ankara Savaşı'yla, Yıldırım Bayezid'le kanlı-buruk bir hesabı da var. Gur-i Emir'in kubbesi altında dururken bu hikâyeyi bilenle bilmeyen, aynı geziyi yapmış sayılmaz. Sonunda göreceksiniz: Özbekistan sadece gezilecek değil, hissedilecek bir ülke. Ve evet, bu yazı aynı zamanda size Özbekistan’a uzattığım bir davetiye.

Özbekistan'a Dair: Ülkeyi Yakından Tanıyalım

Rotaya geçmeden önce, gittiğimiz ülkeyi birkaç paragrafta tanıyalım. Özbekistan, Orta Asya'nın tam kalbinde, denize kıyısı olmayan ama tarih boyunca İpek Yolu sayesinde dünyaya açılmış bir ülke. Yaklaşık 38 milyonluk nüfusuyla bölgenin en kalabalık ülkesi; Taşkent ise Orta Asya'nın en büyük şehri. Nüfusun büyük çoğunluğu Özbek Türklerinden oluşuyor ve konuşulan Özbekçe, bizim Türkçemizle aynı ailenin çocuğu; sokakta bir müddet dolaştıktan sonra kulağınız alışıyor. Birkaç gün içinde pazarlığa Özbekçe giriş yapıp, Türkçe devam ettirerek alışverişlerimi tamamladım. Şöyle tarif edeyim: Özbekçe yavaşça konuşulduğunda ve odaklandığınızda anlıyorsunuz; kelimelerde harfler sanki yer değiştirmiş, sesler tanıdık; bir şifre çözer gibisiniz, odaklandıkça şifre çözülüyor. Kaldı ki halkın önemli bir kısmı Türkçeyi zaten biliyor; karşınızdaki bilmiyorsa bile yanındaki mutlaka biliyor. Gönlünüz rahat olsun: Özbekistan'ı Türkçe konuşarak rahatlıkla gezersiniz. Ve bu sadece bir dil kolaylığı değil; Orta Asya bizim ata yurdumuz, gönlümüz bir, dinimiz bir. Kendinizi yabancı bir ülkede değil, uzun zamandır görüşemediğiniz bir akrabanın evinde gibi hissediyorsunuz. "Uzaktan akraba" bile diyemem; çünkü aramızda mesafeden başka bir fark yok. Geçmişimiz ortak; geleceğimize de sahip çıkıp bu akrabalık bağını güçlendirmek ise bizim neslin işi.

Ekonomiye gelince: Özbekistan'a yıllarca "beyaz altın ülkesi" denmiş, çünkü dünyanın önde gelen pamuk üreticilerinden. Bugün bu tabloya gerçek altın da eklemek lazım, ülke dünyanın en büyük altın üreticileri arasında ve devasa Muruntau altın madeni bulunuyor. Doğalgaz, ipek, meyve-sebze ve giderek büyüyen tekstil sanayii ekonominin diğer ayakları. Ama asıl hikâye son on yılda yaşananlar: 2016 sonrası başlayan reform dönemiyle ülke kapılarını dünyaya ardına kadar açtı. Vizeler kalktı, turizm devlet politikası hâline geldi, tarihi eserler tek tek restore edildi, hızlı tren ağı genişledi. Semerkant-Buhara-Hive hattı dünya gezginlerinin "gitmeden ölme" listelerine girdi. İlber Ortaylı da özellikle gençlere Özbekistan’ı gezmeyi tavsiye ediyordu. Özbekistan’a şahsen ben gelmek için geç kaldığımı itiraf etmeliyim.

Turizmin yükü büyük ölçüde benim gezdiğim üç şehrin omuzlarında: Semerkant UNESCO listesindeki anıtlarıyla ülkenin vitrini, Buhara bütünüyle korunmuş tarihi dokusuyla yaşayan bir müze, Taşkent ise modern yüzü, kongre ve alışveriş merkezi. Üçü birden gezildiğinde ülkenin geçmişi, bugünü ve geleceği tek rotada okunabiliyor.

TARİH DOSYASI: Timur, Yıldırım Bayezid ve Ankara Savaşı

Bir ülkeyi yalnızca sokaklarında yürüyerek, yemeklerini tadarak ve tarihî yapılarını fotoğraflayarak tanımak mümkün değil. Özellikle Özbekistan gibi geçmişin bugünkü hayatın içinde yaşamaya devam ettiği bir coğrafyada, gördüğümüz eserlerin ardındaki tarihi de bilmek gerekiyor.

Semerkant'ta gezerken bu düşünceyi daha güçlü biçimde hissettim. Gür-i Emir’i, Registan Meydanı’nı ve Bibi Hanım Camii’ni yalnızca mimari eserler olarak görmek, bu şehri eksik anlamak olurdu. Çünkü Semerkant'ın hemen her köşesinde Timur’un izleri bulunuyor.

Özbekistan’da Emir Timur, güçlü bir devlet kuran, Semerkant'ı dünyanın önemli merkezlerinden biri hâline getiren kurucu bir hükümdar olarak hatırlanıyor. Türkiye’de ise Timur denildiğinde çoğumuzun aklına ilk olarak Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı ve Fetret Devri geliyor. Aynı tarihî şahsiyetin iki ülkede bu kadar farklı biçimde anılması, Özbekistan’a giden bir Türk gezgin için oldukça dikkat çekici.

Bu nedenle Semerkant'ı ve hatta Özbekistan'ı anlayabilmek için Timur’u, Timur’u anlayabilmek için de Ankara Savaşı’nı kısaca hatırlamak gerekiyor.

Timur Kimdir?

Timur, 1336 yılında Semerkant yakınlarındaki Keş, bugünkü adıyla Şehrisebz civarında doğdu. Mensubu olduğu Barlas boyu Moğol kökenliydi; ancak zaman içerisinde bölgedeki Türk kültürü içinde Türkleşmişti. Timur’un sarayında Türkçe konuşuluyor, yazışmalarda Çağatay Türkçesi kullanılıyordu.

Timur, Cengiz Han soyundan gelmediği için “han” unvanını kullanmadı. Kendisine daha çok “Emir Timur” denildi. Çağatay hanedanından Saray Mülk Hanım ile evlenerek Cengiz Han soyuyla akrabalık kurdu ve siyasi meşruiyetini bu bağ üzerinden güçlendirdi.

Gençliğinde aldığı yaralar nedeniyle bir bacağı aksıyordu. Batı kaynaklarında geçen “Tamerlane” ve Farsçadaki “Timur-i Leng”, Timurlenk yani “Aksak Timur” adı buradan gelmektedir.

Timur, döneminin en başarılı ve yenilmesi en güç komutanlarından biriydi. Hareketli süvari birliklerini, istihbaratı ve savaş alanı stratejisini etkili biçimde kullanarak geniş bir imparatorluk kurdu. Timur yalnızca başarılı bir komutan değildi. Aynı zamanda Semerkant'ı büyük bir başkent hâline getirmek isteyen güçlü bir hükümdardı. Ele geçirdiği şehirlerdeki mimarları, sanatçıları, zanaatkârları ve âlimleri Semerkant'a getirerek şehrin yeniden kurulmasını sağladı. Bugün hayranlıkla gezdiğimiz eserlerin önemli bir bölümü, bu büyük imar düşüncesinin sonucudur.

Yıldırım Bayezid ve Osmanlı’nın Hızlı Yükselişi

Hikâyenin diğer tarafında Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezid bulunuyordu.

Bayezid, 1389 yılında tahta çıktıktan sonra Osmanlı Devleti’nin topraklarını çok hızlı biçimde genişletti. Batı Anadolu’daki beyliklerin büyük bölümünü Osmanlı yönetimi altına aldı. 1396 yılında Niğbolu’da büyük bir Haçlı ordusunu mağlup etti. İstanbul’u kuşattı, Anadolu Hisarı’nı ve Bursa’da Ulu Cami’yi yaptırdı.

Bayezid’in amacı Anadolu’daki farklı beylikleri ortadan kaldırarak merkezî bir siyasi birlik kurmaktı. Ancak topraklarını kaybeden Anadolu beyleri bu durumu kabullenmedi ve Timur’a sığındı. Timur’dan kaçan bazı hükümdarlar da Osmanlı ülkesine sığınınca iki hükümdar arasındaki gerilim giderek arttı.

Görünürdeki sorun sığınmacılar ve karşılıklı taleplerdi. Fakat savaşın asıl sebebi çok daha büyüktü. Timur batı yönünde, Bayezid ise doğu yönünde ilerliyordu. İki büyük devletin sınırları birbirine yaklaşmış, arada tampon bir güç kalmamıştı.

Her ikisi de kendi bölgesinde tek hâkim olmak isteyen güçlü ve mağrur hükümdarlardı. Timur, Bayezid’in kendisine bağlılığını kabul etmesini bekliyordu. Bayezid ise başka bir hükümdarın üstünlüğünü tanımayı reddediyordu. Karşılıklı sert mektuplar ve siyasi mücadele sonunda savaşı kaçınılmaz hâle getirdi.

Ankara Savaşı’nın Gelişi, Seyri ve Sonuçları

Ankara Savaşı, yalnızca Osmanlı ile Timur Devleti arasında gerçekleşmiş sıradan bir taht veya sınır mücadelesi değildi. 15. yüzyılın başında Anadolu ve Orta Doğu’nun siyasi geleceğini belirleyen, iki büyük hükümdarın karşı karşıya geldiği tarihî bir dönüm noktasıydı.

1400’lü yıllara gelindiğinde Timur, Orta Asya’dan İran’a, Irak’tan Kafkasya’ya kadar uzanan büyük bir imparatorluk kurmuştu. Batıya doğru ilerleyen Timur’un karşısındaki en önemli güçlerden biri ise Anadolu’da hızla büyüyen Osmanlı Devleti idi. Yıldırım Bayezid, özellikle Niğbolu Zaferi’nden sonra Anadolu’daki hâkimiyetini büyük ölçüde güçlendirmiş, Bizans’ı baskı altına almış ve bölgenin en güçlü hükümdarlarından biri hâline gelmişti.

İki hükümdar arasındaki gerilimin ilk önemli sebebi, Anadolu beylikleri meselesiydi. Bayezid, Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamak amacıyla Germiyanoğulları, Karamanoğulları, Aydınoğulları, Saruhanoğulları ve Menteşeoğulları gibi beylikleri Osmanlı yönetimi altına almıştı. Bu beyliklerin eski yöneticileri ve hanedan mensupları Timur’a sığındı. Timur ise Osmanlı’nın güçlenmesini kendi hâkimiyet alanına yönelik bir tehdit olarak görmeye başladı.

Bunun yanında Timur’dan kaçan bazı hükümdarlar da Osmanlı topraklarına sığınmıştı. Timur, Bayezid’den bu kişileri kendisine teslim etmesini istedi. Bayezid ise bunu kabul etmedi. İki tarafın hızlı büyümesi ve aralarında tampon bölge kalmayacak hale gelmesi ile savaş kaçınılmaz hale geldi. Timur ile Bayezid arasında sert mektuplaşmaların olduğu söyleniyor; ama mektuplaşmanın savaşın sebebi olduğuna ihtimal vermiyorum.

Savaş öncesinde Timur büyük bir hazırlık yaptı. Ordusu, farklı bölgelerden gelen askerlerden oluşan çok büyük bir kuvvetti. Özellikle hareket kabiliyeti yüksek süvari birlikleri, savaş stratejisinin temelini oluşturuyordu. Bayezid ise Balkanlar ve Anadolu’daki askerleriyle hızlı bir şekilde harekete geçti. Ancak Osmanlı ordusu, Timur’un ordusuna kıyasla daha uzun ve yorucu bir yürüyüş yapmak zorunda kaldı.

İki ordu 28 Temmuz 1402 tarihinde Ankara yakınlarındaki Çubuk Ovası’nda karşılaştı. Timur, savaş alanını dikkatli biçimde seçmişti. Osmanlı ordusunun ulaşabileceği su kaynaklarını kontrol altına alarak askerleri zor durumda bıraktı. Sıcak hava, uzun yürüyüş ve susuzluk Osmanlı askerlerinin savaş gücünü azalttı.

Savaşın başlangıcında Osmanlı ordusu güçlü bir direnç gösterdi. Özellikle merkezde bulunan yeniçeriler ve Bayezid’in yanında yer alan Sırp birlikleri büyük bir mücadele verdi. Ancak savaşın kaderini değiştiren gelişme, Osmanlı ordusundaki bazı birliklerin taraf değiştirmesi oldu. Timur’un daha önce Anadolu’dan aldığı Kara Tatar birlikleri ve bazı Anadolu beylerinin askerleri, eski bağlılıkları nedeniyle Timur tarafına geçti. Bu durum Osmanlı ordusunun düzenini bozdu.

Bayezid, savaşın son bölümünde yanında kalan askerlerle mücadele etmeye devam etti. Ancak ordusunun büyük kısmının dağılması ile geri çekilirken Timur’un askerleri tarafından yakalandı. Böylece Osmanlı tarihinde bir padişah ilk kez savaş meydanında düşmana esir düşmüş oldu.

I. Bayezid'i esir alan Timur

Bayezid’in esareti, Osmanlı dünyasında büyük bir sarsıntı yarattı. Timur, ona başlangıçta hükümdar onuruna uygun davrandı; ancak Bayezid’in esaret altında geçirdiği yaklaşık sekiz ayın ardından 8 Mart 1403’te Akşehir’de hayatını kaybetmesi, Osmanlı tarihinin en dramatik olaylarından biri olarak hafızalara geçti.

Ankara Savaşı’nın Osmanlı Devleti açısından en büyük sonucu, Anadolu siyasi birliğinin bozulması oldu. Timur, Bayezid’in Osmanlı topraklarına kattığı Anadolu beyliklerini yeniden kurdu. Böylece Osmanlı’nın Anadolu’daki hâkimiyeti büyük ölçüde geriledi.

Bayezid’in oğulları Süleyman Çelebi, İsa Çelebi, Musa Çelebi ve Mehmed Çelebi arasında taht mücadelesi başladı. 1402’den 1413’e kadar süren bu dönem Osmanlı tarihinde Fetret Devri olarak adlandırılır. Devlet, yaklaşık on bir yıl boyunca iç mücadelelerle uğraştı. Bu süreçte Osmanlı’nın Balkanlardaki hâkimiyeti de sarsıldı; bazı tavizler ve bölgesel kayıplar yaşandı. Bununla birlikte Rumeli’deki idarî ve askerî yapı tamamen çözülmedi ve Osmanlı’nın yeniden toparlanmasında önemli rol oynadı.

Ankara Savaşı’nın bir diğer önemli sonucu İstanbul’un fethinin gecikmesidir. Bayezid döneminde İstanbul’un alınması için ciddi adımlar atılmıştı. Ancak savaş sonrası Osmanlı’nın içine düştüğü karışıklık nedeniyle bu hedef ertelendi. İstanbul ancak 1453 yılında Fatih Sultan Mehmed tarafından fethedilebildi.

Bununla birlikte Ankara Savaşı, Osmanlı Devleti’nin sonu anlamına gelmedi. Timur büyük bir zafer kazanmış olsa da Osmanlı’yı tamamen ortadan kaldırmadı. Çünkü Timur’un asıl amacı Anadolu’yu yönetmek değil, batıdaki güçlü bir rakibi etkisiz hâle getirmekti. Ankara Savaşı’ndan sonra İzmir’e yönelen Timur, Osmanlıların uzun süredir alamadığı şehri Rodos şövalyelerinden kısa sürede aldı. Timur’un asıl büyük hedefi doğudaki Çin seferiydi. Ardından yeniden doğuya döndü. Ancak Çin seferine çıktığı sırada, 1405 yılında öldü. Naaşı Semerkant'a getirilerek ziyaret ettiğimiz Gür-i Emir’e defnedildi.

Timur İmparatorluğu

Fetret Devri sonunda Çelebi Mehmed kardeşleriyle yaptığı mücadeleyi kazanarak Osmanlı Devleti’ni yeniden birleştirdi. Bu nedenle tarihçiler onu çoğu zaman “Osmanlı’nın ikinci kurucusu” olarak değerlendirir. Osmanlı, Ankara yenilgisinden yaklaşık elli yıl sonra İstanbul’u fethedecek ve yeniden büyük bir imparatorluk hâline gelecekti.

Bu açıdan bakıldığında Ankara Savaşı’nın ilginç bir tarihî sonucu ortaya çıkar: Savaş meydanında Timur kesin bir zafer kazanmıştı; ancak uzun vadede Osmanlı Devleti varlığını sürdürerek çok daha uzun ömürlü bir siyasi yapı oluşturdu. Timur’un büyük imparatorluğu ise onun ölümünden sonra parçalanmaya başladı.

Ankara Savaşı bu nedenle yalnızca bir yenilgi veya zafer olarak değil, iki farklı devlet anlayışının karşılaşması olarak görülmelidir. Timur’un askerî dehası ve fetih gücü karşısında Osmanlı’nın kurumsal yapısı ve devlet geleneği sınanmış, sonunda Osmanlı bu büyük sarsıntıdan yeniden doğmayı başarmıştır. Sonraki yıllarda Osmanlı yeniden büyüdü ve altı yüzyılı aşan bir devlet geleneği oluşturdu.

Osmanlı İmparatorluğu

Bu karşılaştırma bana seyahat sırasında sık sık şu soruyu düşündürdü: Timur ile Bayezid savaşmak yerine birlikte hareket etseydi tarihin yönü değişir miydi?

Timur’un askerî gücü ile Osmanlı’nın kurumsal devlet yapısının birleşmesi, şüphesiz çok büyük bir güç ortaya çıkarabilirdi. Belki İstanbul daha erken fethedilebilir, bölgenin siyasi haritası bambaşka biçimde şekillenebilirdi. Fakat gerçekçi bakıldığında böyle bir ittifakın kurulması oldukça zordu. Timur kendisine tabi bir hükümdar istiyor, Bayezid ise hiçbir hükümdara tabi olmayı kabul etmiyordu. Aynı bölgede hâkimiyet kurmak isteyen iki büyük hükümdarın eşit bir ortaklık oluşturması pek mümkün görünmüyordu.

Timurlu Rönesansı ve Bilim Şehri Semerkant

Timur’un siyasi imparatorluğu uzun ömürlü olmadı; fakat bıraktığı kültürel miras kendisinden çok daha uzun yaşadı.

Oğlu Şahruh döneminde Herat, torunu Uluğ Bey döneminde ise Semerkant önemli bilim ve sanat merkezlerine dönüştü. Tarihçiler bu dönemi “Timurlu Rönesansı” olarak adlandırıyor.

Özbekistan’da gezerken medreselerin yalnızca dinî eğitim verilen yapılar olmadığını daha iyi anlıyorsunuz. Astronomi, matematik, tıp, felsefe ve edebiyat da bu merkezlerde gelişmişti.

Uluğ Bey bunun en önemli örneklerinden biridir. Kendisi bir hükümdar olmasının yanında büyük bir astronomdu. Semerkant’ta kurduğu rasathanede hazırlanan yıldız cetvelleri, teleskopun icadından önceki astronomi çalışmalarının en önemli başarıları arasında kabul edildi.

Bu geniş coğrafya yalnızca Uluğ Bey’i değil; daha öncesinde de İbn Sina, Biruni, Harezmî ve İmam Buhari gibi dünya bilim ve düşünce tarihinin büyük isimlerini de yetiştirdi. Bu nedenle bu coğrafya bir bilim ve medeniyet merkezi olarak anılması boşuna değil.

Timur'un mirası daha sonra Hindistan’a da taşındı. Timur’un soyundan gelen Babür, 1526 yılında Babürlü İmparatorluğu’nu kurdu. Tac Mahal gibi dünya tarihinin en önemli mimari eserlerinden biri de bu hanedanın döneminde inşa edildi. Böylece Semerkant'ta şekillenen Timur kültürü, yüzyıllar sonra Hindistan’da yaşamaya devam etti.

Aynı Tarihe Farklı Yerlerden Bakmak

Türkiye’de Timur çoğunlukla Ankara Savaşı ve Osmanlı’nın yaşadığı büyük sarsıntı üzerinden hatırlanıyor. Özbekistan’da ise bağımsızlığın, devlet geleneğinin ve millî kimliğin önemli sembollerinden biri olarak görülüyor.

Taşkent’in merkezindeki Emir Timur heykeli, meydanlar, müzeler ve onun adını taşıyan caddeler bu hafızanın bir parçası. Timur, Özbekistan’da ülkeyi bir araya getiren kurucu bir ata konumunda.

Bu iki bakıştan yalnızca birini doğru kabul etmek yerine, ikisini birlikte değerlendirmek gerekiyor. Timur’un şehirleri yıkan sert bir hükümdar olduğu da Semerkant'ı dünya çapında bir bilim ve sanat merkezine dönüştürdüğü de tarihî gerçeğin parçalarıdır.

Aynı durum Yıldırım Bayezid için de geçerlidir. Ankara Savaşı’nda yaptığı askerî ve siyasi hatalara rağmen Anadolu’da siyasi birlik kurma düşüncesini güçlendiren, Niğbolu’da büyük bir zafer kazanan ve İstanbul’un fethi için ciddi hazırlıklar yapan önemli bir Osmanlı hükümdarıdır.

Semerkant sokaklarında yürürken tarihin tek taraflı anlatılamayacağını bir kez daha düşündüm. Kazanan Timur’du; fakat onun imparatorluğu 1507'de son buldu. Kaybeden Osmanlı ise yeniden ayağa kalkarak yüzyıllar boyunca yaşamaya devam etti.

Belki de tarih, gerçek kazananın kim olduğunu göstermek için bazen birkaç yüzyıl bekliyor.

Özbekistan gezisi boyunca Ankara Savaşı ve etkileri üzerine düşünerek gezdiğimi itiraf etmeliyim. Ayrıca Timur’un yalnızca savaş meydanlarındaki askerî dehası değil, fethettiği şehirleri yeniden şekillendirme vizyonu da beni derinden etkiledi. Büyük bir komutan olmasının yanında, şehirlerin imarına verdiği önem, mimarları, sanatçıları ve âlimleri bir araya getirerek Semerkant'ı dönemin en görkemli merkezlerinden biri hâline getirmesi hayranlık uyandırıcıydı. Onun döneminde yükselen yapılar, gelişen bilimsel çalışmalar ve sanat ortamı, bir hükümdarın sadece toprak kazanmakla değil, kalıcı bir medeniyet inşa etmekle de anılabileceğini gösteriyor. Semerkant sokaklarında gezerken Timur’un askerî başarılarının ötesinde, ardında bıraktığı bu kültürel mirasın büyüklüğünü daha iyi hissettim.

Bu nedenle Özbekistan’a gitmeden önce rotayı ve gezilecek yerleri araştırmak kadar, bu coğrafyanın tarihini okumak da gerekiyor. Çünkü bazen bir şehri gerçekten anlamanın yolu, onun sokaklarından değil, yüzyıllar öncesinden geçiyor.

ROTA: ŞİMDİ YOLA ÇIKALIM

Ulaşım Planım

Türkiye'den Taşkent'e hem İstanbul'dan (THY, yaklaşık 4,5 saat) hem Ankara'dan (AJet, gece uçuşuyla sabaha karşı varış) direkt uçuşlar var. Türkiye ile saat farkı +2 olduğundan, akşam kalkan uçaklar sizi güne başlarken Taşkent'e bırakıyor.

Bu yazıyı yazarken şunu fark ettim. Timur’un komutanlarından İsen Buga, diğer adıyla Esenboğa, 1402 Ankara Savaşı’nda Timur'un öncü birliklerini ve meşhur fil ordusunu yönetmiştir. Ankara Esenboğa Havalimanı’nın ad olarak kökeni ise İsen Buga'dan geldiği söyleniyor. Bu bilgiyle kendimi tuhaf hissettim.

Uçak biletlerinizi aldıktan hemen sonra şehirler arası ulaşım için Afrosiyob hızlı tren biletlerinizi de almalısınız. Sefer sayısı sınırlı olduğu ve biletler hızla tükendiği için ben de Taşkent–Semerkant arasındaki hızlı tren biletini zamanında alamadım.

Taşkent → Semerkant: Sabah 08:30 treni, 11:46'da Semerkant'ta (yaklaşık 3 saat 15 dakika)
Semerkant → Buhara: Sabah 09:23 Afrosiyob Hızlı Treni, 10:54'te Buhara'da (1,5 saat)
Buhara → Taşkent: Trenle dönmek yerine akşam 22:30 iç hat uçuşuyla 23:50'de Taşkent'e dönmek, koca bir günü Buhara'ya kazandırıyor.

Bu kurgunun güzelliği şu: hiçbir şehirde "yol için gün harcamıyorsunuz." Trenler sabah erken kalkıyor, öğleden önce yeni şehirdesiniz; Buhara'dan da gece uçağıyla dönünce ertesi gün Taşkent ayaklarınızın altında. İznim sınırlı olduğundan bu üç şehrin her birine birer gün ayırdım. Açıkçası yetersizdi, daha fazla vakit geçirmeliydim.

En kritik tavsiye: Afrosiyob biletleri haftalar öncesinden tükeniyor. Biletlerinizi railway.uz üzerinden veya Özbekistan Demiryolları uygulamasından, uçak biletinizi alır almaz ayırtın. Benim Taşkent–Semerkant Afrosiyob Hızlı Trenimde yer yoktu ve alternatif olan daha yavaş trene bilet almak zorunda kaldım. Kara tren değildi elbette; ama yolculuk hem uzun sürdü hem sıcak geçti ve o günkü gezme eforumuza doğrudan olumsuz etki etti. Seyahat planınızı kesinlikle hızlı trene göre kurun; Afrosiyob gerçekten çok konforlu ve yorulmamak, keyifli bir yolculuk için bu farkı önemsiyorum.

Birinci Gün: Semerkant

Sabah 08:30'da Taşkent'in Shimoliy garından kalkan tren, bozkırın ortasından kayarcasına geçip 11:46'da sizi 2.750 yıllık bir şehre bırakıyor. Semerkant tek güne sığar mı? Sığıyor — ama sıralamayı doğru kurmak şartıyla. İşte denenmiş, benim rota:

Konigil kağıt atölyesi: Semerkant, kağıt yapımını 751 yılında Çinli ustalardan öğrenmiş ve yüzyıllarca İslam dünyasının kağıdını üretmiş. Bugün şehrin biraz dışındaki bu atölyede, su değirmeninin döndürdüğü tokmaklarla dut kabuğunun ipeksi kağıda dönüşmesini izliyorsunuz. Saat 18:00'de kapandığı ve rotanın en doğu ucunda kaldığı için güne buradan başlamak en mantıklısı. Dut kağıdını elleyerek hissetmek güzeldi.

İmam Buhari Külliyesi

Bu durağa yazıda özel bir yer ayırmak istiyorum; çünkü Semerkant'ın 25 km kuzeyindeki bu külliye, sıradan bir "gezilecek yer" değil, İslam medeniyetinin en büyük ilmî projelerinden birinin sahibiyle buluşma noktası.

Muhammed bin İsmail el-Buhari, 810 yılında Buhara'da doğdu. Daha çocukken gözlerini kaybettiği, annesinin dualarıyla yeniden görmeye başladığı anlatılır; kesin olan, olağanüstü bir hafızayla büyüdüğüdür — on yaşında hadis ezberlemeye başlamış, on altısında annesi ve kardeşiyle hac yolculuğuna çıkıp bir daha ilim seferinden geri durmamıştır. Bağdat, Şam, Kahire, Mekke, Medine, Basra, Nişabur... Kırk yılı aşkın süre boyunca binden fazla hocadan hadis dinledi. Rivayete göre 600 bin hadis topladı; ama işin devrim niteliğindeki kısmı toplamak değil, elemekti. Buhari, her hadisin ravi zincirini tek tek soruşturdu: bu adam güvenilir mi, hafızası sağlam mı, hocasıyla gerçekten görüşmüş mü? Kılı kırk yaran bu on altı yıllık ayıklamanın sonunda, tekrarlar hariç yaklaşık 2.600 hadisi "sahih" olarak kitabına aldı — Ortaya çıkan el-Câmiu's-Sahîh (Sahih-i Buhari), İslam dünyasının ortak kabulüyle Kur'an'dan sonra en güvenilir kitap sayıldı. Buhari, modern kaynak eleştirisini hatırlatan son derece sistemli bir isnat ve ravi değerlendirme yöntemi uyguladı.

İmam Buhari Külliyesi, Mart 2026 yılında yenilenmesini tamamlayarak yeni açılmış. Burası manevi bir yer. İçerisinde İmam Buhari'nin hayatını anlatan ve rehberler ile gezebileceğiniz modern ve teknolojik bir müze de bulunuyor.

Uluğ Bey Rasathanesi: Şehrin kuzeydoğusunda, Afrosiyob tepesinin yakınında. Tarih dosyasında anlattığım hükümdar-astronomun 1420'lerde kurduğu gözlemevinden bugüne, yer altına oyulmuş dev sekstantın kavisli rayları kalmış — ama o kavise bakarken, teleskopsuz bir çağda yıldız yılını bugünkü değerden dakikalar farkla hesaplayan bir aklın karşısında olduğunuzu biliyorsunuz. Yanındaki küçük müzeyle birlikte geziliyor.

Hazreti Hızır Camii: Şah-ı Zinde'nin bitişiğinde, tepede. Ahşap sütunlu zarif bir cami; asıl bonus, Bibi Hanım ve pazarın en güzel panoramasının buradan görülmesi. Özbekistan'ın ilk cumhurbaşkanı İslam Karimov'un türbesi de burada.

Bibi Hanım Camii: Timur'un baş eşi adına yaptırdığı, döneminin dünyadaki en büyük camisi; taç kapısı 38 metre. Buradaki "baş eşi" tabirine dikkat: Bibi Hanım, yani Saray Mülk Hanım, Cengiz soyundan gelen hanımıyla evlendiği için Timur "Küregen/damat" unvanını almış ve hükümdarlığını meşrulaştırmıştı. Yani bu dev cami, bir aşkın olduğu kadar bir meşruiyet stratejisinin de anıtı. Hindistan'dan doksan beş filin taş taşıdığı söyleniyor — Delhi seferinin ganimetiyle yükselen duvarlar bunlar.

Şah-ı Zinde: Hz. Peygamber (SAV)'in amcasının oğlu Kusam ibn Abbas'ın kabri çevresinde yüzyıllar içinde örülmüş bir türbeler sokağı. İki yanınızda gökyüzünün bütün mavilerini toplamış çini cepheler — Özbekistan'daki en ince çini işçiliği burada. En zarif türbelerin Timur devrinden kalması tesadüf değil: hatırlayın, Şam'dan Tebriz'e fethedilen her şehrin en iyi ustaları buraya taşınmıştı; o ustaların imza yarışını bugün cephe cephe izliyorsunuz.

Gur-i Emir : Registan'ın hemen güneyinde, Timur'un gök mavisi kubbeli türbesi; 22:00'ye kadar açık olduğu için günün son duraklarından olarak birebir. Tarih dosyasını okuduysanız, o kubbe altında dururken hissettikleriniz bambaşka olacak: yeşim sandukanın altında yatan adam, hem Çubuk Ovası'ndaki bozgunun hem Registan'daki ihtişamın sahibi. Yanı başında torunu Uluğ Bey yatıyor. Halk arasında Timur’un mezarını açanın daha büyük bir istilayı serbest bırakacağına dair bir rivayet anlatılıyor. Sovyet araştırma heyetinin mezarı Haziran 1941’de açmasından kısa süre sonra Hitler’in Sovyetler Birliği’ne saldırması, bu efsanenin daha da yayılmasına neden olmuş. Ne yazık ki bu inceleme sayesinde Timur'un topallığı bilimsel olarak doğrulanmış.

Registan Meydanı: Günün finaline saklanması gereken yer. Semerkand denildiğinde akla ilk gelen yer hiç şüphesiz Registan Meydanı’dır. Bugün Özbekistan’ın en önemli simgelerinden biri olan bu meydan, yalnızca görkemli mimarisiyle değil, yüzyıllar boyunca Orta Asya’nın bilim, eğitim ve kültür merkezi olmasıyla da dikkat çeker.

“Registan” kelimesi Farsçada “kumlu yer” anlamına gelir. Rivayete göre geçmişte bu alanın zemini kumla kaplıydı ve şehrin ana meydanı olarak kullanılıyordu. Timur döneminde burada resmî törenler düzenleniyor, fermanlar okunuyor ve halkın toplandığı önemli etkinlikler gerçekleştiriliyordu. Günümüzde gördüğümüz ihtişamlı yapıların büyük bölümü ise Timur’un torunu Uluğ Bey döneminde şekillenmeye başladı.

Registan Meydanı’nı çevreleyen üç büyük medrese, Timurlu mimarisinin en görkemli örneklerini oluşturur.

İlk olarak 1417-1420 yılları arasında inşa edilen Uluğ Bey Medresesi, yalnızca dinî eğitim verilen bir kurum değildi. Astronomi, matematik, geometri ve felsefe gibi dönemin en ileri bilimleri burada okutuluyordu. Büyük hükümdar ve aynı zamanda bilim insanı olan Uluğ Bey’in bizzat ders verdiği rivayet edilir. Bu yönüyle Registan, yalnızca bir meydan değil, dönemin en önemli üniversitelerinden birinin bulunduğu ilim merkeziydi.

Yaklaşık iki yüzyıl sonra meydana Şirdor Medresesi eklendi. Cephesindeki güneşi taşıyan aslan figürleriyle dikkat çeken bu yapı, İslam sanatında nadir görülen canlı tasvirlerinden biri olması nedeniyle ayrı bir öneme sahiptir. Aslanlara benzetilen kaplan figürleri ve güneş motifi, hükümdarlığı, gücü ve bilgeliği simgeler.

Meydanın üçüncü yapısı olan Tilla Kari Medresesi ise 17. yüzyılda tamamlandı. “Altınla kaplanmış” anlamına gelen adı, özellikle iç mekânındaki altın varak süslemelerden gelir. Aynı zamanda büyük bir cuma camisi olarak da kullanılan yapı, Registan’a bugünkü simetrik görünümünü kazandırmıştır.

Registan’da beni en çok etkileyen nokta, buranın yalnızca estetik açıdan büyüleyici olması değildi. Bu meydan, bir zamanlar dünyanın dört bir yanından gelen öğrencilerin ilim öğrenmek için buluştuğu bir merkezdi. Bugün hayranlıkla baktığımız mavi çinilerin ardında matematikçiler, astronomlar, hadis âlimleri ve filozofların yetiştiği büyük bir eğitim geleneği bulunuyor.

Meydanda dolaşırken Timur’un askerî başarılarından çok, onun başlattığı medeniyet anlayışını düşündüm. Fetihlerle elde edilen zenginlik, Semerkand’da ilme ve mimariye dönüştürülmüş; Timur’un torunu Uluğ Bey ise bu mirası bilimle taçlandırmıştı. Bu yüzden Registan Meydanı, bana göre yalnızca Semerkand’ın değil, Timurlu Rönesansı’nın da en güçlü sembolü.

Akşam saatlerinde güneş yavaş yavaş batarken mavi kubbelerin altın tonlarına bürünmesi ise meydanı bambaşka bir atmosfere taşıyor. Gündüz ihtişamıyla büyüleyen Registan, gece ışıklandırmasıyla adeta masalsı bir görünüme kavuşuyor. Semerkand’dan ayrıldıktan sonra bile hafızamda en canlı kalan manzara, hiç şüphesiz Registan Meydanı’nın bu eşsiz görüntüsü oldu.

Gece konaklamasını Registan'a yürüme mesafesindeki otellerde yapabilirsiniz; hem gün yorgunluğu azalıyor hem sabah 09:23 trenine yetişmek kolaylaşıyor. Ben ise tavsiye üzerine farklı bir tercih yaptım ve hiç pişman olmadım: tren garına oldukça yakın konumdaki, Ahıska Türkü Hamit Bey'in aile işletmesi Efendi Family Guest House. Ayrıntılarını aşağıdaki "Konaklama Notlarım" bölümünde anlattım; şu kadarını burada söyleyeyim — Hamit Bey bizi garda karşılayıp gün boyu kendi aracıyla Semerkant'ı gezdirdi ve otel konforu yerine geleneksel bir Özbek evinin Pansiyona çevrilmiş haliyle sıcaklığını yaşamak, bu şehirde bambaşka bir deneyim. Önemli bir bürokratik not: Özbekistan'da yabancıların konaklama kaydı (E-mehmon) zorunlu; işletmeler bunu otomatik yapıyor, check-in'de QR'lı kayıt slipinizi isteyip ülkeden çıkışa kadar saklayın.

İkinci Gün: Buhara

Sabah 09:23 Afrosiyob'u sizi 10:54'te Buhara'ya bırakıyor. Şehir merkezine gitmek için Yandex Go çağırın. Aynı gece 22:30 uçağıyla Taşkent'e döneceğiniz için bagaj planı şart: ya gün boyu sizinle kalacak bir şoförle anlaşın ya da merkezdeki bir otele küçük bir ücretle bagaj bırakın. Biz bavullarımızı Hotel Basilic'e emanet ettik ve açıkçası orada konaklamadığımıza pişman olduk; ayrıntısı "Konaklama Notlarım" bölümünde.

"Buhara-i Şerif" diyorlar buraya — Kutsal Buhara. Bir de daha eski, daha ağır bir unvanı var: Kubbetü'l-İslam, yani İslam'ın kubbesi. İbn-i Sina'nın yetiştiği, İmam Buhari'nin doğduğu, Nakşibendiliğin kurulduğu şehir. Ve az bilinen bir gerçek: tasavvuf tarihinde "Altın Silsile" (Silsile-i Zeheb) denilen, Hz. Peygamber'den Hz. Ebubekir yoluyla günümüze uzandığına inanılan mürşitler zincirinin tam yedi halkası, Buhara'nın köylerinde ve kasabalarında doğup yaşamış.

Semerkant tek tek anıtlarıyla çarpıyor insanı; Buhara ise bütünüyle: 140'tan fazla anıtın arasında hayat olanca doğallığıyla akıyor, esnaf beş yüz yıllık kubbelerin altında tezgah açıyor.

Bahauddin Nakşibend Külliyesi: Merkeze gitmeden önce şehrin 12 km dışındaki, Kasr-ı Arifan'daki bu külliyeyi halledin. Burası sıradan bir türbe değil; dünyanın en yaygın tasavvuf yollarından birinin, Nakşibendîliğin doğduğu yer. Şah-ı Nakşibend Bahaeddin Buharî 1318'de bu köyde doğmuş; "el işte, gönül Yâr'da" ilkesini getirmiş — yani çalışacaksın, üreteceksin, ama gönlün hep Allah'ta olacak. Helal lokmaya öyle titizmiş ki kendi ziraatiyle geçinirmiş. Öğretisinin merkezinde gösterişten uzak yaşamak, Allah'ı hayatın her anında hatırlamak ve toplumdan kopmadan manevi olgunluğa ulaşmak var — inziva değil, hayatın içinde kalarak arınma. Bu anlayış yüzyıllar boyunca Orta Asya'dan Anadolu'ya, Balkanlar'dan Hindistan'a kadar geniş bir coğrafyada etkili olmuş; yani bu avluda doğan yol, bizim topraklarımızın tekkelerine kadar uzanmış. Buharalılar onu bugün de şehrin manevi koruyucusu sayıyor. İnce bir ayrıntı: vasiyeti gereği ziyaretçiler önce hemen yakındaki annesinin kabrini ziyaret ediyor — anneye hürmeti vasiyet etmiş bir gönül insanı düşünün. Külliye bağımsızlık sonrası devlet eliyle özenle restore edilmiş, geniş ve huzurlu bir avluya dönüşmüş.

Kişisel bir itiraf: bu avluya adım attığım anda ortamdaki manevi yoğunluğun âdeta bedenime sirayet ettiğini hissettim. Köşede Kur'an okuyan hocanın sesi — ki bu ses, gezdiğimiz türbelerin hemen hepsinde bize eşlik etti; girdiğimiz ziyaretgâhların köşelerinde hep Kur'an tilaveti yapan hocalar vardı.

Öğle yemeği — The Plov: Buhara pilavı: safranlı, kuru meyveli, katman katman pişiyor. Şehrin ünlü plovcularından The Plov’da öğle servisi 15:00'te bitiyor ve 18:00’de akşam için tekrar açılıyor. Burayı kesinlikle öneriyorum. Üç şehirde Özbek Pilavının üç farklı yorumlamasını deneyimlemiş oldum. Buhara'da ayrıca Chorbaxosa'yı uğramayı da not edin; şaşlık ve Özbek Mantısı yedim.

Bolo Hovuz Camii: Yirmi ahşap sütunu önündeki havuza yansıyınca "kırk sütunlu" görünen, 1712 tarihli saray camisi. Kısa ama fotoğrafı en güzel duraklardan.

Po-i Kalyan Meydanı: Buhara’nın kalbi sayılan bu tarihî meydan; 1127’de inşa edilen yaklaşık 47 metrelik Kalon Minaresi, Kalon Camii ve Mir-i Arab Medresesi’nden oluşuyor. Cengiz Han’ın Buhara’yı tahrip ettiği dönemde dahi ayakta kalan minare, şehrin en güçlü sembollerinden biri.

Labi Hovuz: Buhara'nın oturma odası. Dört yüz yıllık havuzun kenarında asırlık dut ağaçları, Nadir Divan Begi Medresesi'nin kapısında güneşe uçan simurg kuşları ve havuz başında eşeğine ters binmiş Nasreddin Hoca heykeli bulunuyor. Artık Nasreddin Hoca’nın global bir efsane karakter olduğuna inanıyorum.

Havalimanı merkeze sadece 15 dakika, ama küçük ve yavaş; araçlar kapıya kadar giremiyor (5 dakikalık yürüyüş var) ve kontroller sıkı. 22:30 uçuşu için en geç 20:15-20:30'da yola çıkın. Kritik uyarı: iç hat bagaj hakkı 10 kilo ve sıkı uygulanıyor. Bu yüzden Buhara'dan hafif hediyelikler (şal, suzani, minyatür) alın; seramik gibi ağır ve kırılganları son gün Taşkent'e saklayın. Uçak 23:50'de Taşkent'e iniyor.

Üçüncü Gün: Taşkent

Rotanın finali başkent. Taşkent, 1966 depreminde neredeyse tamamen yıkıldığı için bugün Orta Asya'nın en modern şehri: geniş bulvarlar, yemyeşil parklar ve gökdelenler. Deprem elbette feci bir afet; ama acı bir teselli olarak şehir sıfırdan, planlı ve modern bir anlayışla yeniden tasarlanmış — okuduğum kaynaklar da Taşkent'i Orta Asya'nın en modern başkenti olarak gösteriyor ve yerinde görünce hak veriyorsunuz. Bu yeniden inşanın imzası da belli: Rusya'nın etkisi ister istemez her yerde hissediliyor; geniş caddelerin geometrisinden anıtsal Sovyet mimarisine kadar şehrin çizgilerini okumak, yakın tarihin bir başka dersini almak gibi. Ama Semerkant-Buhara sonrası "burada ne göreceğiz?" demeyin; şehrin kendine has, bambaşka bir karakteri var.

Hz. İmam Külliyesi: Taşkent’te mutlaka görülmesi gereken yerlerin başında Hz. İmam (Hazrati Imam) Külliyesi geliyor. Özbekistan’ın en önemli dinî ve kültürel merkezlerinden biri olan bu külliye; camileri, medreseleri, türbeleri ve zengin el yazması koleksiyonuna ev sahipliği yapan müzesiyle ziyaretçilerine sadece bir gezi değil, adeta tarih boyunca uzanan bir yolculuk sunuyor.

Külliyenin en dikkat çekici bölümü ise Moyi Muborak El Yazmaları Müzesi. Burada, Hz. Osman’a nispet edilen ve Taşkent Mushafı olarak bilinen çok erken tarihli bir Kur’an nüshası sergileniyor. Gelenekte, Hz. Osman’ın şehit edildiği sırada okuduğu mushaf olduğu ve üzerindeki bazı lekelerin kan izi olduğu anlatılıyor. Bununla birlikte modern paleografik araştırmalar, nüshanın kesin tarihi ve Hz. Osman’la doğrudan bağlantısı konusunda ihtiyatlı davranıyor.

Müzeyi gezerken en beğendiğim noktalardan biri ise rehberlik sistemi oldu. Özbekçe, Türkçe, İngilizce, Arapça ve farklı dillerde rehberlik hizmeti sunuluyor. Rehberler sadece eserleri tanıtmakla kalmıyor; yazmaların nasıl korunduğunu, İslam medeniyetindeki yerini ve her bir eserin tarihî hikâyesini de ayrıntılarıyla anlatıyor. Bu sayede ziyaret, sıradan bir müze gezisinin çok ötesine geçiyor. Eşim ve ben iki kişi olmamızdan dolayı kişi sayısının azlığı sebebiyle Türkçe rehberlik hizmeti alamadım; açıkcası buna çok üzüldüm. Siz kesinlikle Türkçe rehberli tura katılınız. Özellikle İslam tarihi ve Özbekistan’ın kültürel mirasına ilgi duyanlar için burası, seyahatin en etkileyici duraklarından biri oldu.

Çorsu Pazarı: Gezinin ana alışverişini buraya, yani dönüş uçağından önceki güne saklayın, fiyatlar turistik noktalardan daha uygun. Seramik, kuruyemiş, baharat, halva: hepsi burada. Buradan kendime aldığım hediye ise el örgüsü bir Özbek takkesi ve itiraf edeyim, aldığım andan itibaren günün geri kalanını takkeyle gezdim.

Plov molası: Beş Kazan'ın şehirde çok sayıda şubesi var; ama mutlaka Yunusabad mahallesindeki en büyük şubesine gidin, çünkü orada mutfak açık: irili ufaklı ocakların üzerinde çok sayıda kazan kaynıyor ve plovun yapılışına baştan sona şahit oluyorsunuz. Buraya gitmek için çok heyecanlıydım ve karşılığını lezzetiyle aldım.

Sofra Dosyası: Bir Plov Jürisinin Notları ve Yeşil Çay Seremonisi

Bu geziyi bir de mideyle anlatmak lazım; çünkü Özbekistan'da sofra, tarih ve mimari kadar ciddi bir kültür meselesi.

Plov jürisi oldum diyebilirim: Üç şehrin üçünün de kendine ait, birbirinden farklı bir plov (Özbek pilavı) geleneği var: Semerkant Pilavı, Buhara Pilavı ve Taşkent Pilavı. Ben bu gezide kendimi bir "pilav yarışması jürisi" gibi hissettim ve üçünü de yerinde tattım. Özbek Pilavına doydum mu derseniz, cevabım kesinlikle Hayır, olsa tekrar yerim.

Buhara Pilavını The Plov'da, Taşkent Pilavını Beş Kazan'da (Yunusabad'daki açık mutfaklı büyük şubede) yedim. Jüri kararım şu: The Plov ile Beş Kazan'ın pilavları açık ara daha lezzetliydi; Semerkant pilavı bu ikilinin biraz gerisinde kaldı. The Plov'u da Beş Kazan’a göre bir tık daha lezzetli buldum; ama Beş Kazan kesinlikle görülmesi gereken bir yer. Genel bir uyarı olarak tekrar edeyim: plov bir ana yemek ve öğle yemeği; kazanlar erken boşalıyor ve akşama genelde kalmıyor — kaldığında da akşam yemeği için hayli ağır.

Sofranın geri kalanı: Plov dışında Özbek mantısı ve şaşlık sofralarımızın demirbaşıydı; etler gerçekten lezzetli ve fiyatlar Türkiye'den gelenler için son derece uygun, hatta üçte biri fiyat idi. Semerkant'ta, konakladığımız Hamit Bey'in pansiyonuna yakın, yerel halkın da tercih ettiği restorantta şaşlık ve özbek mantısı yedik. Buhara'da ise mantı ve şaşlık için bir esnafa tavsiye sorduk; bize Chorbaxosa'yı önerdiler ve gayet memnun kaldık.

Ve bir uyarı: porsiyonlar büyük, yemekler bol yağlı ve kalorili; günü ona göre planlayın. "Bu sofra bizde olsa hepimiz obez olurduk" diye düşünürken cevabı masanın üstünde buldum: yeşil çay.

Yeşil çay seremonisi: Özbekistan'da her restoranda, daha yemek gelmeden ilk soru şu: "Yeşil çay mı, siyah çay mı?" (Siyah çayları bizim demli siyah çayımıza benzemiyormuş; biz de gezi boyunca hep ko’k çay yani yeşil çayı tercih ettik.) Sonrası başlı başına bir tören: masaya bir çaydanlık ve kulpsuz fincanlar geliyor. Masanın küçüğü çaydanlığı alıyor, çayı önce kendi fincanına boşaltıyor, sonra fincandan çaydanlığa geri döküyor — ve bunu üç kez tekrarlıyor. Bu üç seferlik seremoni çayın hızlıca ve dengeli demlenmesini sağlıyor; üçüncü dönüşten sonra çay servise hazır. Bir püf noktası: çayı çaydanlıkta fazla bekletmeyin, bekledikçe acılaşıp içilmez hale geliyor. Yerel halkın yağlı yemeklerin ardından yeşil çayı tercih etmesini sofrada daha iyi anladım. Bilimsel olarak mucizevi bir “panzehir” sayılmasa da ben gezi boyunca hazmı kolaylaştırdığını ve temmuz sıcağında ferahlattığını hissettim. (Çayların Çin'den geldiğini de not edeyim.) Ben daha önce Çin seyahatimden bir Çin çay seti almıştım; bu geziden de bir Özbek çaydanlık seti aldık. Evimize gelen misafirlerimize artık bu üç dönüşlü çay demleme seremonisini bizzat eşimle birlikte sunacağız ve açıkçası bunun için heyecanlıyım.

Yol Boyu Gözlemler: Sokaktan, Sofradan, Gönülden Notlar

Rehber kitaplarda olmayan ama geziyi gezi yapan şeyler, çoğu zaman yol kenarında not alınanlardır. İşte benim defterimden:

Selamı ev sahibi veriyor. Gezinin bana en çok dokunan ayrıntısı bu oldu. Bizde bir dükkâna giren kişi selam verir; burada tam tersi — dükkâna girdiğinizde, hatta bir güvenlik noktasından geçerken bile, selamı karşılayan veriyor: "Selamünaleyküm!" Ben yine de alışkanlıkla kapıdan girerken selamı önce vermeye devam ettim ve karşılığını da hep aldım; ama misafire "önce ben" diyen bu incelik, kültürün özeti gibi. İlk kez gittiğinizde bu hoş karşılamayla siz de karşılaşacaksınız ve eminim sizin de gönlünüzü alacak.

"Türkiye" şapkalı çocuklar. Sokaklarda üzerinde "Türkiye" yazan tişörtlü, şapkalı çok sayıda çocuk gördüm. Çoğu yerde çocuklar o sevimlilikleriyle bana selam verdiler; Türkçe anlaşamadığımızda bile Türkiye'den geldiğimin altını çizince ayrıca sevindiler. Ne de olsa uzaktan akrabayız. Ayrıca herkes Türkiye’yi çok seviyor. Kendimizi bu coğrafyadan uzak tutmamalı, ayrı görmemeli, ayırmamalıyız. Bir olmalıyız — daha güçlü olmak için de kardeşlerimize sahip çıkmalıyız.

Türk dizilerini küçümsemeyin. Bu sevginin bir kaynağı da ekranlar: karşılaştığım birçok kişi Türkçeyi Türk dizilerinden öğrendiğini söyledi. Kore, K-Pop ile kültürünü dünyaya nasıl yayıyorsa, biz de dizilerimizle ister istemez yayıyoruz — bu, hafife alınacak değil, stratejik olarak büyütülecek bir güç. Kalite çıtasını yükseltmezsek Hint-Brezilya dizileri gibi ucuz bir kategoriye sıkışma riski var; oysa dizi gücümüz, devletin dış politikasında bilinçli bir "soft power" aracı olarak desteklenmeli. Artık Türk dizilerin ülkemizden çok ülkemiz dışında izleniyor olduğunu düşünüyorum.

Yollarda Chevrolet, ufukta Çin. Ülkede bir Chevrolet fabrikası var ve bunun sonucu sokakta net görülüyor: minik şehir arabalarından minibüslere ve büyük SUV'lara kadar araçların büyük çoğunluğu Chevrolet. Geri kalanı ise yeni nesil Çinli elektrikli markalar — ve ben Yandex Go sayesinde bu markaları taksi olarak deneyimleme fırsatı buldum: BYD, Chery, Haval, Changan, Voyah, Zeekr, Hongqi ve daha niceleri; her segmente ve her bütçeye araç üretiyorlar. Hiçbirini beğenmediğim olmadı; hepsi şaşırtıcı derecede konforluydu (konforu öncelik olarak tasarladıkları belli — Çinli üreticilerin bu konuda ciddi mesafe kat ettiğini yerinde söyleyebilirim). BYD'ye ayrı bir parantez: Özbekistan'da gördüğüm BYD'ler, Türkiye'de satılanlardan daha yeni ve daha üst segment, daha teknolojili modellerdi — bize eski nesli gönderiyor olabilirler mi diye düşünmeden edemedim. Şu kadarını söyleyeyim: Çin'in bu coğrafyadaki görünür etkisini en net, cadde cadde akan bu araçlarda okuyorsunuz; ve araba sektöründe Çin'in önümüzdeki yıllarda dünya liderliğine oynayacağına şahit olacağız.

Trafik: akıcı ama sol şeridin sırrına dikkat. Trafik genel olarak düzenli ve akıcı; ışıklara, tabelalara uyuluyor, yaya geçidinde yayaya saygı var. Ama beni dehşete düşüren bir uygulama var: kavşaklarda sola/sağa dönüş için ayrı bir ışık fazı yok. Dönecek araçlar akan trafiğin ortasında, neredeyse birbirinin üzerine gelip yan yana dizilerek bekliyor ve müsait boşlukta karşıya geçiyor — bana tam bir kaos gibi geldi, umarım ilerleyen yıllarda çözerler. Bir de bizimkine ters, ama aslında mantıklı bir alışkanlık: sol şerit genelde boş bırakılıyor. En hızlı araçlar sol şeridin yanındaki şeritte ilerliyor; sol şerit ise dönüş bekleyenlere ve kısa sollamalara ayrılmış durumda. Sola dönecek araç, sol şeridin ortasında sakin sakin bekliyor — bizde olsa arkadan çarparlardı; burada sistemin parçası.

Şemsiyeli kadınlar ve temmuz güneşi. Temmuzda geldim ve sıcak gerçekten tesirli. Şapka sevmem; ama burada şapkasız durulmuyor — anında güneş çarpması riski var. Yerel kadınların güneşten şemsiyeyle korunduğunu defalarca gördüm.

Üç sıfır meselesi. Para birimi Özbek Somu ve fiyatlarda fazladan üç sıfır dolaşıyor: bir şişe su 3.000 som, aldığım çaydanlık seti 400.000 som. Bizim 2005'te altı sıfır atma tecrübemizden hareketle, dostça bir öneri olarak not ediyorum: Özbekistan'ın da bu üç sıfırı atması hem hesabı hem de zihni rahatlatacaktır.

Turkuaza doyacaksınız. Semerkant'ın kubbelerinden Buhara'nın çinilerine, bu ülkede turkuaz rengine doyacaksınız. Sanki gökyüzü ile mimari aynı renkte buluşuyor; bu rengin bu coğrafyada bir karşılığı var: gök rengidir, sonsuzluktur. Turkuaz çiniler, kubbeler ve süslemeler şehirlerin ruhuna işlemiş — insana hem huzur veriyor hem de Orta Asya mimarisinin estetik gücünü tek başına hissettiriyor.

Türkçe: Gezdiğim müzelerde Özbekçe, Rusça ve İngilizce açıklamalar bulunuyordu. Bazı müzelerde Türkçe rehberlik hizmeti verilmesi oldukça değerliydi. Ancak ortak tarihimizin bulunduğu Türk dünyası coğrafyasındaki müzelerde Türkçe yazılı metinlerin ve sesli rehberlerin de yer alması mümkün olmaz mı? Bu çalışmaların maliyeti hem Türkiye hem de yerel devletler tarafından karşılanabilir ve konu bir kültür politikası hâline getirilebilir. Böyle bir adım yalnızca Türk ziyaretçilere kolaylık sağlamaz; ortak tarihimizin daha iyi anlaşılmasına ve kültürel bağlarımızın güçlenmesine de katkıda bulunur.

Daha Uygun ve Düzenli Uçuşlar: Gezinin neredeyse tek olumsuz yönü, uçak biletlerinin pahalı ve sefer saatlerinin elverişsiz olmasıydı. Buhara ve Semerkant’a doğrudan uçuşların daha sık yapılması ve saatlerinin daha uygun hâle getirilmesi büyük kolaylık sağlayacaktır. Gerekirse gönül coğrafyamıza yapılan uçuşlar için vergi indirimi veya kamu desteği uygulanabilir. Maliyeti sınırlı görünen bu adımlar, Türkiye ile Özbekistan arasındaki turistik, kültürel ve ekonomik bağlara önemli katkılar sağlayabilir.

Konaklama Notlarım

Gezi boyunca Taşkent'te ve Semerkant'ta konakladım; Buhara'yı gece uçuşuyla kapattığımız için orada konaklamadık. İki tavsiyem var ve ikisi de gönül rahatlığıyla:

Semerkant — Efendi Family Guest House: Tavsiye üzerine, Ahıska Türkü olan Hamit Bey’in aile işletmesi olan bu pansiyonda konaklamayı tercih ettim ve bu, gezimin en doğru kararlarından biri oldu. Tesis tren garına oldukça yakın; ancak asıl farkını samimi misafirperverliği oluşturuyor. 75 yaşındaki Hamit Bey, Semerkant’ın yerlisi ve akıcı Türkçesi sayesinde Özbekistan hakkında merak ettiğimiz her soruyu içtenlikle yanıtladı. Bizi tren garında karşılayarak güne başladı ve herhangi bir saat sınırlaması olmaksızın geceye kadar kendi aracıyla Semerkant’ı gezdirdi. Böylece konaklamamız, sıradan bir otel deneyiminin ötesine geçerek adeta yerel bir rehber eşliğinde şehri keşfettiğimiz unutulmaz bir yolculuğa dönüştü. Geleneksel bir Özbek evinde misafir olmak ve Semerkant’ı bir yerlinin gözünden tanımak, bu gezinin benim için en değerli anılarından biri oldu. Semerkant’a gidecek olanlara gönül rahatlığıyla tavsiye ederim. Hamit Bey ile iletişime geçmek isterseniz WhatsApp numarası +998 91 317 53 15. İletişime geçtiğinizde benim tavsiyemle ulaştığınızı ve selamımı ilettiğinizi söylerseniz kendisi de memnun olacaktır.

Buhara — Hotel Basilic: Konaklamasak da bavullarımızı emanet ettiğimiz bu otelde, açıkçası kalmadığımıza pişman olduk. Temizliği, merkezi konumu ve işletmecileri Muhsin Bey ile Elbegi Bey'in yakın ilgisi gerçekten çok iyiydi; üstelik Türkçe bilmeleri her konuda büyük kolaylık sağladı. Buhara'da gecelemeyi düşünenler için Hotel Basilic, gönül rahatlığıyla değerlendirilebilecek seçeneklerden.

Gidecekler İçin Özet Tavsiyeler

Şeffaflık notu: Bu bölümde yer alan bazı bağlantılar satış ortaklığı veya referans bağlantısıdır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden, size ek bir maliyet yansımadan komisyon kazanabilirim.

Vize yok: Türk vatandaşları 30 güne kadar vizesiz; pasaport yeterli.
Saat farkı +2: Gece uçuşları sabaha karşı vardığı için ilk günü kaybettirmiyor.
Para: Yanınızda yeni dolar götürün, som'a bozdurun (1 USD ≈ 12.500-13.000 som). Çarşıda nakit şart. Çoğu yerde de Kredi Kartı geçerlidir.
İnternet — eSIM: Havalimanında SIM kuyruğuna girmeyin; ben bu gezide ilk kez MobiMatter adlı eSIM pazar yerini kullandım ve uçak Taşkent'e inmeden internetim hazırdı. https://mobimatter.com?referrerId=AHMET10390 veya referans kodum “AHMET10390” ile eSIM alabilirsiniz.
Seyahat Ürün Listesi: Seyahatte kullandığım ürünlerin tamamını (el fanı, powerbank vb.) liste: https://app.hb.biz/BCeilxXG5FQM
Yandex Go: Gitmeden indirin; Özbekistan’da taksi ücreti ülkemize kıyasla çok ucuz ve çok konforlu araçlar ile yolculuk yapıyorsunuz.
Tren biletleri: Afrosiyob'u haftalar önceden ayırtın; gara önce gidin.

Kapanış: Özbekistan Bana Ne Bıraktı?

Özbekistan’a giderken güzel kubbeler, tarihî medreseler ve birkaç iyi fotoğraf bekliyordum. Dönerken ise aklımda tarih, kalbimde beklemediğim kadar güçlü bir yakınlık oluştu.

Özbekistan aynı zamanda tarihle yüzleştiğiniz bir coğrafya. Registan’da bilimin, Gür-i Emir’de Timur’un, Buhara sokaklarında medeniyetin izleriyle karşılaşıyorsunuz. Ankara Savaşı’nı yalnızca ders kitaplarından bilen biri için Timur’un kurduğu dünyayı Semerkant’ta görmek, tarihe bambaşka bir pencereden bakmanızı sağlıyor.

Üstelik ulaşım, yemek ve konaklama oldukça uygun. Yandex Go ile taksiler neredeyse bedava, yemekler lezzetli, porsiyonlar ise “biraz daha söyleyelim” dedirtmeyecek kadar büyük. Tek sorun pahalı ve elverişsiz saatlerdeki uçuşlar. Ancak vizesiz olması ve yaklaşık dört buçuk saatlik yolculuk düşünüldüğünde, Özbekistan sanıldığından çok daha kolay bir rota.

Burası aynı anda açık hava müzesi, yaşayan bir kültür ve gönül coğrafyası. Registan’ın ihtişamını görün, Buhara’da çay için, Nakşibend’in türbesinde sessizliği dinleyin ve Semerkant sokaklarında tarihin içine karışın.

Kısacası Özbekistan beklentiyi yükseltip yine de şaşırtmayı başaran ülkelerden biri. Avrupa şehirleri bir süre sonra birbirine benzeyebilir; fakat Özbekistan’ın başka bir yerde bulamayacağınız kendine özgü bir ruhu var. Henüz aşırı kalabalıklaşmadan ve herkes keşfetmeden gitmenin tam zamanı.

Gidin, görün ve bu coğrafyanın ruhunu yerinde hissedin. Çünkü Özbekistan, anlatılandan çok daha fazlasını yaşatan bir deneyim.

Rental Family (2025) Kiralık Aile Film İncelemesi ve Eleştirisi

noreply@blogger.com (ahmetalper) — Wed, 08 Jul 2026 15:16:16 +0000

Gerçek Bir Yalnızlık

Bu yazı, blogumda yayınlayacağım ilk film eleştirisi. İlk yazı için doğru filmi seçtiğimi düşünüyorum; çünkü Rental Family, üzerine düşündükçe derinleşen, duyguyu başrol oyuncusu üzerinden güçlü biçimde aktarabilen, beni başrolün yerine koyup kararlarını sorgulatan ve Japonya’nın doğal güzelliklerini yansıtarak duygu ve hissiyatın özüne inen bir film oldu. Yazının devamında bolca spoiler var; filmi henüz izlemediyseniz buradan sonrasını izledikten sonra okumanızı öneririm.

Rental Family (Kiralık Aile), 2025 yapımı, Japonya’da geçen bir komedi-dram. Yönetmenliğini Hikari üstlenmiş, başrolde ise Brendan Fraser var. Filmin en çarpıcı yanı, kurgu gibi görünen öncülünün gerçek olması: Japonya’da “kiralık aile” hizmeti, yani insanların hayatlarındaki eksik figürleri, baba, arkadaş, düğün konuğu, hatta yas tutan bir dost gibi rolleri doldurmak için oyuncu kiralaması, 1990’ların başından beri var olan gerçek bir sektörmüş. Böyle aktardığımda bize çok da yabancı gelmesin; Güneydoğu Anadolu’da cenazelerde ağıt yakanları, düğünlerde zılgıt çekenleri düşünün. Bugün Japonya’da bu tür hizmet veren pek çok işletme olduğu söyleniyor. Hikari bu gerçekliği sansasyonel bir “tuhaf Japonya” hikâyesine dönüştürmek yerine, son derece insani ve şefkatli bir dramın zemini olarak kullanmayı tercih etmiş; bence filmin en büyük başarısı da bu tercihte gizli.

Fraser’ın canlandırdığı Phillip, yıllar önce bir diş macunu reklamı için Tokyo’ya gelmiş ve orada kalmış, tutunamamış bir Amerikalı aktör. Ama dikkat edin: Japonya’yı çok sevdiği ya da oraya ait hissettiği için kalmamış; geri dönecek hiçbir sebebi olmadığı için kalmış. Babası o küçükken gitmiş, annesini kaybetmiş; hatta babasının cenazesi için uçak bileti almasına rağmen terminaldeki koltuktan kalkıp o uçağa binememiş bir adam bu. Phillip’in trajedisi tam da burada: Hiçbir yere ait olamadığı için hiçbir yere gidemiyor. Kendi apartman dairesinden karşı binadaki ailelerin dolu dolu hayatlarını seyrettiği o sessiz sahneler, bu yalnızlığın sade ama etkili bir özeti.

Phillip’in hayatı tuhaf bir işle değişiyor: Ölmemiş bir adamın sahte cenazesinde “üzgün Amerikalı” rolü. Bu absürt başlangıç onu bir kiralık aile ajansına götürüyor; ajansın ona ihtiyacı gayet net, sembolik bir beyaz adam arıyorlar. Artık Phillip, insanların hayatındaki boşlukları dolduran bir profesyonel. Ailesine karşı yüzünü kurtarmak isteyen bir geline damat oluyor, evinden çıkamayan bir oyun tutkununa arkadaşlık ediyor, hafızasını yitirmeye başlayan unutulmuş yaşlı aktör Kikuo’nun hayatına gazeteci kılığında giriyor ve en riskli işinde, 11 yaşındaki Mia’ya hiç tanımadığı babası oluyor. Başta para için giriştiği bu iş, zamanla onu dönüştürüyor.

Filmi izledikten sonra yaptığım okumalar, hikâyenin kültürel arka planını daha da anlamlı kıldı. Film, gerçek duygular ile topluma gösterilen yüz arasındaki mesafeye odaklanıyor. Toplumsal uyumu korumak adına herkes bir bakıma gülümseyen bir rol oynuyor. Bu durum pek çok insanı sessiz bir yalnızlığa sürüklüyor; ancak yargılanma korkusu yüzünden kimse bunu dile getiremiyor. Filmde “İnsanlar neden terapiye gitmiyor?” sorusuna verilen cevap da tam olarak bu: Damgalanıyorlar.

Bu mesele bana hiç yabancı gelmedi; çünkü bizde de psikolojik destek almak hâlâ bir zayıflık olarak görülebiliyor. En küçük bir yardımın bile insanın peşine ömür boyu takılan bir etikete dönüştüğü yerlerde, insanların acılarını dolaylı yollarla gidermeye çalışması şaşırtıcı değil. Kiralık aile hizmeti işte bu boşlukta doğuyor. Ama şunu da not etmek gerek: Bu hizmetler gerçek olsa da Japonya’da gündelik hayatın merkezinde değil; milyonlarca insanın sıkıştığı dev bir metropolde var olan niş bir pazar. Film de zaten Japonya’nın tamamını tuhaf gösteren bir bakışa hiç düşmüyor.

Yönetmen Hikari ve Başrol Brendan Fraser

Filmin es geçilmemesi gereken bir boyutu da Japonya’yı gösterme biçimi. Tokyo’yu neon ışıklara boğulmuş bir gece şehri olarak resmetmeye alıştığımız onca yapımın aksine, Rental Family hikâyesinin büyük kısmını gün ışığında, aydınlık ve ferah karelerle anlatıyor. Film ilk bölümlerinde şehrin kalabalık sahneleriyle açılırken, sona doğru doğal güzelliklere yöneliyor. Kiraz çiçekleri, tapınaklar, dar sokaklar, küçük ama sıcak evler, tren yolculukları ve gazeteci rolüyle çıkılan memleket yolculuğundaki taşra manzaraları… Film, Japonya’nın hem görsel güzelliğini hem de kültürel inceliklerini, selamlaşma adabından kurallara sadakate, aile içi mesafeden ev yaşamına kadar uzanan detaylarla, büyük bir saygı ve doğallıkla perdeye taşıyor. Ülkenin küçük, neredeyse klostrofobik ev yapılarının bile bir atmosfer unsuru olarak nasıl kullanıldığına dikkat edin; mekânlar burada dekor değil, karakter.

Filmin en zengin damarı, hiç kuşkusuz etik sorgulaması. Phillip yaptığı işi oyunculuk, hatta bir tür iyilik olarak tanımlıyor. Ama ortada açık bir kandırmaca var. Mia’ya, Phillip’in gerçek babası olduğu söyleniyor; yani bir çocuğun duygularıyla oynanıyor ve daha en baştan o kalbin kırılacağı belli. Sevgiden kaynaklansa bile bunun iyi bir ebeveynlik olmadığı ortada. Sahte damatlık işinde ailenin hiçbir şeyden haberi yok. Hepimiz gündelik hayatta ister istemez rol yapıyoruz; samimi olmadığımız insanlara gülümsemek mesela. Film bu tanıdık gerçeği uç noktalara taşıyor ve soruyor: Peki bu rol, para karşılığı ve habersiz insanlara karşı oynanırsa adı ne olur?

Film bu soruya kolay bir cevap vermiyor; bilinçli olarak gri bir alanda duruyor. Bir yanda Kikuo’nun kendi evine yaptığı veda yolculuğu, ardından gelen ölümü ve o yolculuğun her iki adamda da yarattığı aydınlanma var. Kikuo şöhretli bir aktör olmasına rağmen hayatının sonunda aradığı şeyin, geride bıraktığı ailesinden kalan küçücük bir kutu olması, şan ve şöhretin bir yerden sonra ne kadar içi boş kalabildiğinin en sade anlatımı. Öte yanda gerçeği öğrendikten sonra sahte “baba”yı değil, gerçek Phillip’i tanıyan ve onunla vakit geçirmekten yine keyif alan Mia var. Evden çıkamayan genç, Phillip’in eşliğinde günden güne iyileşiyor. Yani yalanla başlayan bazı ilişkiler gerçekliğe dönüşebiliyor.

Filmi izlerken aklıma şu söz geldi: “Cehenneme giden yollar iyi niyet taşlarıyla döşelidir.” Yalan, bir kez başladı mı bitmiyor; büyüyor. Kiralık baba, minik kız büyüdüğünde, mezuniyetinde, hatta belki evlendiğinde de baba olarak hizmet vermeye devam mı edecek diye düşünmeden edemedim. Film de bunun farkında. Kiralık aile hizmeti bir yara bandı; kanayan yaranın üstünü örtüyor ama kanamayı durdurmuyor. Asıl çözüm, insanların gerçek bağlar kurabileceği bir toplumsal düzen. Rental Family bunu didaktik bir dille söylemiyor ama satır aralarında güçlü biçimde hissettiriyor.

Filmin bence en ince ve en az konuşulan katmanı ise şu: Bu hizmette iyileşen taraf yalnızca müşteriler değil. Kiralık aile oyuncuları da, farkında olsunlar ya da olmasınlar, bu sahte ilişkiler üzerinden kendi boşluklarını dolduruyorlar; bir bakıma onlar da müşterilerinden hizmet alıyorlar. Filmin en güzel ters köşesi bunu açıkça söylüyor: Ajansın sahibinin bile kendisine kiralık bir aile tuttuğunu öğreniyoruz. Bu işi kuran adamın aynı boşluğu taşıması, meselenin derinliğini tek hamlede anlatıyor.

Phillip için de durum farklı değil, hatta daha çarpıcı. Kendisi de yaralı bir adam olduğu için işin gerektirdiğinin çok ötesine geçiyor. Görev tanımında olmayan sorumluluklar üstleniyor, mesai bittiğinde çekip gitmesi gereken yerlerde kalıyor, kurmaması gereken gerçek bağları kuruyor. Mia’yla mesajlaşıyor, ona verilen resimleri duvarına asıyor, Kikuo’nun son yolculuğuna bir gazeteci olarak değil, bir evlat gibi eşlik ediyor. Bunların hiçbiri işinin parçası değil; hepsi kendi içindeki babasızlığı, ailesizliği ve görünmezliği onarmaya çalışan bir adamın çırpınışları. “Yanımda birisi olsaydı nasıl olurdu?” sorusunun cevabını, başkalarının yanındaki o kişi olarak arıyor.

İtiraf edeyim: Filmi izlerken beni en çok geren de bu oldu. Phillip her fazladan adım attığında bir yandan heyecanlandım; çünkü o adımlar filmdeki en gerçek, en insani anları doğuruyordu. Bir yandan da içimi bir endişe kapladı; çünkü bu fazladan sorumlulukların her biri, patlamaya hazır bir yalanı biraz daha büyütüyordu. Bu heyecan ile endişe arasındaki gelgitten film boyunca kendimi alamadım ve sanırım filmin asıl gücü de izleyiciyi tam bu ikilemde tutabilmesi oldu.

Brendan Fraser’ın performansı filmin kalbi. O kadar naif, o kadar içten bir karakter sunuyor ki, izlerken bunun bir rol olduğunu unutuyorsunuz. Bunda Fraser’ın kendi hayat hikâyesinin payı büyük olsa gerek. Uzun yıllar ekranlardan uzak kalmış, güçlü bir dönüşle insanlara yeniden dokunduğunu hissetmiş bir aktörün, tam da “insanlara dokunarak kendini bulan bir aktörü” oynaması, perdeye çok özel bir samimiyet katıyor olabilir mi? Phillip’i izlerken bir yerde Fraser’ın kendini oynadığını hissediyorsunuz ve bu, karakteri son derece inandırıcı kılıyor.

Bu kadar övgüden sonra filmin bence en önemli zaafına gelelim. Rental Family’nin duygusal iddiası, Phillip’in müşterileriyle kurduğu bağların gerçekliği üzerine kurulu. Ne var ki bu bağların perdedeki inşası bana yer yer fazla yüzeysel geldi. Phillip’in Mia’ya ya da Kikuo’ya duyduğu sevginin dönüm noktaları, yani o bağı “kiralık” olmaktan çıkarıp gerçek kılan kırılma anları, yeterince derinlemesine işlenmiyor. Film bu dönüşümleri çoğu zaman birkaç sevimli geçiş sahnesine emanet ediyor. Başrolün müşterilerine ne kadar güçlü bağlandığının altı daha fazla sahneyle çizilebilseydi, finaldeki duygusal anlar çok daha sarsıcı olabilirdi. Duygu gerçek; ama o duyguya giden köprünün ayakları biraz daha sağlam atılabilirdi. Bu, filmi değersizleştiren bir kusur değil; ama onu “çok iyi” ile “başyapıt” arasındaki çizgiden uzak tutan da tam olarak bu.

Bu zaaf, filmin finaline de yansıyor. Rental Family güçlü bir konuyla açılıyor; ancak sona doğru ağırlığı daha çok duygulara veriyor ve son bölümlerde heyecan ile merak gözle görülür biçimde azalıyor. Ben, bu kadar güçlü bir başlangıcın aynı güçte bir bitişle taçlandırılmasını; filmin izleyeni zihninde daha fazla soru ve tartışmayla baş başa bırakmasını tercih ederdim. Öte yandan Japonya’nın güzelliklerini gösterme biçimi öyle etkileyici ki, film bittiğinde kendimi “Japonya seyahati yapsam mı?” diye düşünürken buldum.

Şunu da teslim etmek gerek: Film kolaya kaçıp bir aşk hikâyesine sığınmıyor; Phillip kimseyle sevgili olup mutlu sona koşmuyor. Filmin derdi romantizm değil; aile, aidiyet ve insan bağları. Ne kadar bireyselleşirsek bireyselleşelim sosyal varlıklar olduğumuzu, bağ kurmanın doğamıza kazılı olduğunu nazikçe hatırlatıyor. Aynadaki o final sahnesiyle de bizi karamsarlığa değil, umuda bırakıyor.

Anlatımdaki bazı yüzeysel kalan bağlar nedeniyle puan kırıyor olsam da, duygusal etkisi ve bıraktığı düşünceler sayesinde notum 10 üzerinden 8.

İlk film eleştirimi yazarken fark ettiğim bir şey de şu oldu: Film izlemek ile bir film üzerine yazmak arasında ciddi bir mesafe varmış. İzlerken fark etmediğiniz ayrıntıları notlar arasında yeniden keşfediyor, sahneleri hatırlamaya çalışırken aslında filmle ikinci kez karşılaşıyorsunuz. Bu yazıyı hazırlarken birkaç kez durup aynı sahneyi zihnimde tekrar yaşadım; bazı anlarda kendi yorumlarımı sorguladım, bazı anlarda ise filmin bende bıraktığı duyguların beklediğimden daha güçlü olduğunu fark ettim. Belki de film eleştirisi yazmanın en güzel tarafı buymuş: Filmi yalnızca izlemiyor, onunla bir süre daha yaşamaya devam ediyorsunuz. Eğer bu yazıyı buraya kadar okuduysanız, bu ilk deneyimimde bana eşlik ettiğiniz için teşekkür ederim. Yeniden böyle büyük bir işe kalkışmakta emin değilim; ama yazıyı yazarken inanılmaz bir keyif aldığımı belirtmek isterim.

Yeni yazılarda buluşmak dileğiyle…

Paylaşmaya Değer - 17

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 29 Dec 2024 20:23:00 +0000

Merhaba,

Tam 17 hafta önce başladığım Paylaşmaya Değer haftalık bülteniyle, her hafta ekonomideki önemli gelişmelerin yanı sıra, dikkatimi çeken konuları, kişisel düşüncelerimi ve beğenilerimi sizlerle paylaşmaya özen gösterdim. Bugün, 1.100'ü aşan bültenin değerli takipçi kitlesiyle birlikte bu serüvenin 2024 yılının son kapanışını yapıyorum.

Bu bülteni hazırlarken fark ettiğim en önemli şeylerden biri, zamanın ne kadar kıymetli olduğu ve hızla akıp gittiği. Gerçekten de, gündemde yer alan birçok konuyu incelediğimde, aralarından yalnızca çok azının paylaşmaya değer olduğunu görüyorum. Geriye kalanlar ise, açıkçası Paylaşmamaya Değer bir nevi "Paylaşmaya Değmez" nitelikte ve hayatın gereksiz kalabalığını oluşturuyor.

Her yerde karşımıza çıkan bu tür konu başlıkları ve konuşmaların, dikkatimizi dağıtmaktan başka bir etkisi yok. Bu yüzden, kendimi gereksiz muhabbetlerden, anlamsız tartışmalardan ve bilgi kirliliğinden olabildiğince uzak tutmaya özen gösteriyorum. Bültenimin temel amacı da tam olarak bu: zamanınızı ve dikkatinizi hak eden, gerçekten paylaşmaya değer bilgilere odaklanmaktı.

2024 boyunca benimle bu yolculukta olan, her bir beğeniyle ve yorumuyla katkıda bulunan ve bu platformu bir fikir alışverişi alanına dönüştüren siz sevgili takipçilerime teşekkür ederim.

Yeni yılda, daha derinlemesine analizlere yer vermek ve kaliteli içerik üretmek için haftalık yerine aylık bir formata geçiyorum. Bu değişiklikle birlikte, bültenin içeriğini daha da zenginleştirerek ve daha fazla emek vererek karşınıza çıkmayı hedefliyorum. Bundan böyle yazılarım her ayın son günü karşınızda olacak. Sizlerin de bu süreçte neler görmek istediğinizi paylaşmanız benim için çok değerli.

Yeni yılda, birlikte daha güçlü, daha etkili bir Paylaşmaya Değer ile buluşmak dileğiyle!

"Hakikat aramakla bulunmaz ancak bulanlar hep arayanlardır."

Ahmet Alper

Banker | Corporate Portfolio Manager @Albaraka Türk - Merkez Şube

6,099 takipçi

Paylaşmaya Değer

23 Aralık - 27 Aralık 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

2025 yılına ilişkin aylık net asgari ücret %30 oranında artırılarak 22.104 TL’ye yükseltildi. Brüt asgari ücret 26.004,71 TL, asgari ücretli bir çalışanın işverene maliyeti de 30.555,53 TL oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politika faizini 250 baz puan indirerek %47,50 düzeyine çekti. Ayrıca, faiz koridorunu da -/+300 baz puan aralığından -/+ 150 baz puan aralığına daralttı.

TCMB bu hafta yayımladığı 2025 Para Politikası metnine göre TCMB, 2025 yılı içerisinde kur korumalı mevduat uygulamasının sonlandırılmasını hedefliyor.

Ayrıca, Para Politikası metninde önümüzdeki yıl içerisinde 12 yerine 8 kez toplantı gerçekleştirileceğini duyurdu. Yayımlanan toplantı takvimine göre en yakın toplantı 23 Ocak’ta gerçekleştirilecek. Takvimde Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarında toplantı yer almıyor.

Sahte dolar konusu para sayma makinelerinin güncellenmesi ile son buldu.

Finansal Piyasalar:

🪙 Altın: Altının ons fiyatı 2.633 USD'ye yükseldi.
📈 Borsa: BIST-100 endeksi 9.949 seviyesinde.
🏦 CDS Verileri: Türkiye'nin 5 yıllık CDS primi 261 baz puana çıktı.

Dikkate Değer

Avrupa Komisyonu, Avrupa'da elektronik cihazların şarj edilmesi için USB-C şarjı resmi ortak standart haline geldi. Bu kararı daha az sayıda şarj cihazı ve daha az atık oluşması için aldılar; lâkin Avrupa'da 6 farklı priz tipi yer alıyor.

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, geçtiğimiz günlerde İstanbul Havalimanı'nda yakalanan goril yavrusunun durumunun iyi olduğu belirtti. Yayınlanan videoda goril yavrusunun tatlığı içimi ısıttı.

Honda, Nissan ve Mitsubishi Motors birleşme görüşmeleri yapıyor. Bu birleşme, Japonya'nın otomotiv endüstrisinde tarihi bir değişimi simgeliyor ve Toyota ile Volkswagen'in ardından dünya çapında üçüncü büyük otomotiv grubunu oluşturacak. Birleşme ile elektrikli araç üretimi ve otonom sürüş gibi teknolojik gelişmelerle hızla büyüyen Çinli rakiplere karşı daha rekabetçi olmalarını sağlamaları hedefleniyor.

İzlemeye Değer

TRT'nin tabii platformu için hazırladığı "Ölünce Beni Kim Yıkayacak" sloganlı reklam panoları ile toplumda genellikle konuşulmayan ölüm temasını cesur ve dikkat çekici bir şekilde ele alarak, Gassal dizisinin duyurusunu yapmıştı.

Dizide bir gassal olarak ölümle iç içe yaşayan Baki karakteri "Ölünce beni kim yıkayacak?" sorusunun peşine düşüyor. Ölümle burun buruna gelen Baki bu sorunun peşinden hayatını yeniden şekillendiriyor.

Ölüm, insan yaşamının kaçınılmaz bir gerçeği olmasına rağmen, bu gerçeği kabullenmekte çoğumuz zorlanıyoruz. Ölüm hakkında konuşmamak, onu zihnimizde "yasaklı" bir bölgeye dönüştürüyor. Bu yasak, ölümün kendisinden ziyade, onunla yüzleşme korkusunu büyütüyor ve bu durum ölüme dair hislerimizi daha karanlık ve korkutucu hale getiriyor.

Ölüm, yaşam kadar gerçektir. Onu yok saymak, yalnızca korkularımızı büyütür ve hayatın tadını almamızı engeller. Kabullenmek ise bu gerçeğin üzerimizdeki yükünü hafifletir ve hayatı daha derinlemesine anlamamıza olanak tanır. Yaşamın bir hediyeyi andırdığını, ölümün ise bu hediyenin sınırını belirlediğini anladığımızda, her iki durum da anlam kazanır.

Dinlemeye Değer

Fildişi Sahili’nin ünlü reggae sanatçısı Tiken Jah Fakoly, kapitalist sömürü düzenini eleştiren hit şarkısı "Plus rien ne m'étonne" ("Artık Hiçbir Şey Şaşırtmıyor Beni") adlı eserinin yeni versiyonunu YouTube üzerinden dinleyicileriyle buluşturdu.

Fakoly, geçtiğimiz Kasım ayında Fransa’da gerçekleşen ve 850 kişilik Grand Choral korosunun eşlik ettiği bir konserde bu unutulmaz şarkısını yorumladı. Konsere ait görüntüler, sanatçının YouTube kanalında paylaşıldı ve kısa sürede büyük bir etki yarattı.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Geri bildirimleriniz için: https://forms.gle/wNBJHNXh63vq2VQJ7

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Not: Bu sayıda reklam veya işbirliği bulunmamaktadır.

Kapak Fotoğrafı: Erciyes Dağı - Kayseri

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 16

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 21 Dec 2024 21:50:00 +0000

Merhaba,

Yılın son zamanlarına yaklaştıkça, üstat Sezai Karakoç'un şiirlerinden "Zaman ne de çabuk geçiyor Mona" dizesi zihnimde yankı buluyor. Bu dizenin ardında, zamanın hızla akıp gittiği gerçeğini derinden hissediyorum.

Her anın kıymetini bilmek, hayatın sunduğu küçük mucizelere açık olmak, her geçen günün değerini anlama çabasında mıyız, acaba. Hayat mucizelere gebe, bazen en beklenmedik anlarda karşımıza çıkan güzellikler, umutlar ve fırsatlar, hayatta ne kadar değerli bir yolculukta olduğumuzu hatırlatıyor.

Son zamanlarda küçük şeylerden mutluluk duyuyorum. Bir teşekkürden, bir "nasılsın?", özür dilerimden, gözümün içine bakıp konuşanlardan... Bunlar, hayatın güzelliklerini fark etmemi sağlıyor ve karşımdakini daha değerli kılıyor.

" 'Elimden geleni yapacağım.' değil, yapılması gerekeni yapmak. Arada fark var. 'Elimden geleni yaparım.' iş değil, yapılması gerekeni yapmak önemli." - Alev Alatlı

Üretim Savaşındayız: Artık Kâr Odak Noktası Olmamalı

Son yıllarda dünya genelinde dikkat çeken bir dinamik öne çıkıyor: üretim. Ekonomik rekabet, artık sadece kâr odaklı hedeflerle sınırlı kalmıyor; doğal kaynakların sınırlılığı, teknolojik dönüşüm, tedarik zincirlerindeki aksaklıklar, pazarların ulaşım zorlukları ve sürdürülebilirlik gibi unsurlar yeni bir paradigmanın temelini oluşturuyor.

Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) 2024 raporuna göre, Çin küresel üretimde giderek artan bir hakimiyet elde ediyor. 2000 yılında %6 olan küresel üretim payının, 30 yıl içinde %45'e ulaşması bekleniyor. Aynı raporda, ülkemizin üretim payının %1'e çıkacağı öngörülüyor. Bu olumlu bir gelişme; ancak jeopolitik konum avantajımızı daha etkin kullanarak bu payı daha da artırmalıyız.

Çin'in üretim konusundaki üstünlüğü, gelecekti potansiyel bir dünya savaşı durumunda tek başına tüm dünyaya meydan okuyabilecek bir güce sahip olabileceğini gösteriyor. Gelecekte savaşlar sadece son noktayı koymak için yapılacak; üretim ise bu savaşların ilk adımı olacak. Ülkemizin yakın geçmişine baktığımızda, üretimi engellenen pek çok gelişme ve haberin zihinlerde canlanması muhtemeldir.

Çin, askeri ve ekonomik açıdan stratejik olan üretim sektörlerini güçlendirmek için yoğun bir endüstriyel politika izliyor. Otomobil, pil, elektronik, kimya, gemi, uçak, drone ve yarı iletken üretimi gibi alanlara yaptıkları yatırımlar, sistematik bir plan dahilinde ilerliyor. Ucuz krediler, vergi indirimleri ve doğrudan sübvansiyonlarla üretim kapasitesini artıran Çin, küresel pazarda rakiplerinin rekabet edemez hale gelmesine neden oluyor.

Otomobil sektörünü örnek alırsak, Çinli markalar tüm dünyada üstünlük elde ediyor. Daha önce duymadığımız çok sayıda Çin menşeili marka, dünya otomobil piyasasındaki dengeyi değiştiriyor. Büyük otomobil şirketlerinin ya işletme küçültme duyuruları ya da şirket birleşmelerine gittiklerini artık daha sık duyuyoruz.

Bu durum, ülkemiz için de önemli fırsatlar sunuyor. Çinli firmaların yatırımlarını, katma değer oluşturacak şekilde yönetmeli ve teknoloji transferini ülkemize çekecek şekilde hızlandıracak stratejiler uygulamalıyız. Örneğin, bu yatırımlarda çoğunluğunun yerli mühendislerin çalışması, Türk yöneticilerin olması ve öğrencilere staj imkânı gibi zorunluluklar getirilmelidir.

Üniversite yıllarımda liberal ekonomi yaklaşımlarına daha yakındım. Serbest piyasanın bireylerin kendi çıkarlarını takip ederek toplumsal refahı arttıracağına inanıyordum. Ancak Covid-19 pandemisi bu görüşümü kökten değiştirdi. Afet zamanlarında paranın değersizleştiğini ve satın alma gücünün yetersiz kaldığını gözlemledim. Artık stratejik sektörlerde korumacı ekonomik politikaların daha etkin bir şekilde uygulanması gerektiği düşüncesindeyim.

Savunma sanayisine verilen destekten memnuniyet duyuyorum. Benzer şekilde, diğer stratejik üretim alanları da desteklenmelidir. Uzun vadeli başarının anahtarı üretim odaklı bir yaklaşımda yatıyor.

Şirketlerin sadece kâr elde etmek için kurulduğu düşüncesinin artık eskide kaldığını düşünüyorum. Büyük ve iddialı şirketler, kâr yerine üretim odaklı çalıştıklarında pazar hakimiyetini sağlayabilir ve piyasa yapıcı bir rol üstlenebilir. Piyasa yapıcı olduktan sonra, kârlılığı yönetmek daha kolay bir konu haline gelecektir.

Çin, aşırı arz stratejisiyle rakip ülkelerdeki sanayileri kapattırıp üretimi kendi bünyesine çekiyor. Bu strateji, Çinli şirketlerin kârlılığını düşürse de, üretim savaşında kârın bir yeri olmadığını gösteriyor.

Bu yazıda Çin'i sadece bir örnek olarak ele aldım. Geçmişte Avrupa ve Amerika'nın pazarıydık; şimdi ise Çin'in pazarı olma yolundayız. Ana düşüncem şu: "Pazar değil, üretim odaklı olmalıyız."

Sonuç olarak, üretimi destekleyen politikalarla şirketlerimizi, çalışanlarımızı, finansal kurumlarımızı ve öğrencilerimizi teşvik etmeliyiz. Üretim kapasitesini kaybettiğimiz her sektörde, o ürünü yeniden elde etmek için daha fazla çaba sarf etmemiz gerekecektir.

Üretim yapan tüm paydaşları koruyarak katma değeri artırmalı ve geleceğe hazırlanmalıyız.

Son sözüm: "Yerli Üretim, Yerli Kaynak."

Ahmet Alper

Banker | Corporate Portfolio Manager @Albaraka Türk - Merkez Şube

6,099 takipçi

Paylaşmaya Değer

16 Aralık - 20 Aralık 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

Federal Reserve Board FED politika faizini 25 baz puan indirdi: Eylül’de faiz indirimlerine başlayan Fed, 18 Aralık’taki toplantısında politika faizini beklentiler paralelinde 25 baz puan indirerek yılın üçüncü faiz indirimini yaptı ve politika faizini %4,25-%4,50 seviyesine düşürdü.
İngiltere, Çin ve Japonya merkez bankaları politika faizlerinde değişiklik yapmadılar.
Kasım ayında merkezi yönetim bütçesi 16,6 milyar TL ile son 6 ayın en düşük açığını verdi.
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU (TÜİK) Kasım ayına ilişkin konut satış istatistiklerine göre, geçen ay yıllık bazda yüzde 63,6 artarak 153 bin 14 oldu. Konut satışları Ocak-Kasım döneminde ise yıllık bazda %16,4 oranında artarak 1,3 milyon olarak gerçekleşti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’nin sonuçlarına göre piyasanın 2024 ve 2025 yıl sonlarına ilişkin yıllık TÜFE enflasyonu öngörüleri Aralık’ta sırasıyla %45,28 ve %27,07 düzeyine yükseldi. Katılımcılar 2024 yıl sonunda USD/TL kurunun 35,30 düzeyine gerçekleşmesini bekliyor.
Tüketici Güven Endeksi, Kasım ayında 79,8 iken Aralık ayında %1,9 oranında artarak 81,3 oldu. 18 ayın en yüksek düzeyine ulaştı.
Cep telefonu ve taşıt satışlarına yeni taksit düzenlemesi getirildi. 20 bin lirayı aşan ürünlerde taksit süresi 3 ayla sınırlandı. Taşıt satışlarında ise taksit süresi, fiyata göre şu şekilde belirlendi: 400 bin liraya kadar 48 ay, 400 bin-800 bin lira arası 36 ay, 800 bin-1.2 milyon lira arası 24 ay, 1.2-2 milyon lira arası 12 ay ve 2 milyon lira üzeri taşıtlarda taksit yapılamayacak.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Makroihtiyati düzenleme ile Kur Korumalı Mevduat (KKM) bakiyesindeki azalışı desteklemek amacıyla değişikliğe gidildi.

Finansal Piyasalar:

🛢️ Petrol: Brent petrol varil fiyatı %2,2 düşerek 72,9 USD'ye indi.
🪙 Altın: Altının ons fiyatı %2,1 azalarak 2.594 USD'ye geriledi.
📈 Borsa: BIST-100 endeksi %3,6 düşerek 9.765 seviyesine indi.
🏦 CDS Verileri: Türkiye'nin 5 yıllık CDS primi 257 baz puana çıktı.

Emeğe Değer

Bu bölümde, bankacılık faaliyetlerimdeki çalışmalarımı ve Kurumsal Müşteri Portföyüme sunduğum ayrıcalıklı ürünleri paylaşacağım. 🚀 Detaylı bilgi almak isterseniz, yazının sonunda yer alan iletişim ve randevu takviminden bana ulaşabilirsiniz. 📞📅

5746 Sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge ve Tasarım Merkezi belgesine sahip veya 4691 Sayılı Kanun kapsamında Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında %3 Yatırım Yükümlülüklerinizi yerine getirmenize olanak sağlayacak Yatırım Fonlarını bankamızdan alabilirsiniz. Böylelikle hem teşvikten yararlanacaksınız hem de yatırımlarınız yüksek değer oluşturarak getiri elde edeceksiniz. Detaylı bilgi için irtibata geçebilirsiniz. ✈️

Dikkate Değer

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından Katılımevim Katılım Bankası’nın kurulmasına izin verildi.
Gelir İdaresi Başkanlığı 1 Ocak 2025 itibarıyla Yurt Dışına Çıkış Harcının pulla ödeme sona eriyor. Ödemeler dijital ortamda gerçekleşecek.

Honda ve Nissan Motor Corporation, olası bir birleşme konusunda müzakerelere başlamaya hazırlanıyor ve bu süreç nihayetinde Mitsubishi Motors Corporation'yu da kapsayacak şekilde genişletilebilir.
Apple TV servisinden film satın almak ve kiralamak yaklaşık 10 kat zamlandığını gördüm. 20₺’lık filmler 200₺ olmuş. 20 ₺'yi düşük buluyordum; ama 10 kat artış yapılmasına şaşırdım.
xAI yakın zamanda Grok-2'nin güncellenmiş bir sürümünü yayınladı ve tüm X kullanıcılarının kullanımına sundu. Yapay zeka ile yapılan fotoğrafların kalitesi gerçekten iddialı.

Takibe Değer

Bu bölümde, uzmanlıklarıyla ilham verenleri sizlere tanıtmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Her biri, alanında fark yaratan çalışmalarıyla dikkat çekiyor ve paylaşımlarıyla değer katıyor. 🎯

İK'dan sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Cenk Akincilar ile tanışma fırsatım olmadı. Bir dolmakalem sevdalısı olarak el yazısının verdiği kıymetin ne kadar özel olduğunu vurgulamak isterim. Kurumunda el yazısıyla çalışanlarına yazdığı tebrik mesajlarının çok değerli olduğunu belirtmeliyim. Bu davranışına hayran oldum. QNB Türkiye'deki bankacıların, böyle bir liderle çalışıyor olmalarının büyük bir şans olduğuna inanıyorum.

Türkiye İş Bankası bu yıl kuruluşunun 100. yılını kutladı. Bu kutlamayı kurum olarak tek başına değil, tüm paydaşları ile birlikte gerçekleştiriyor olduğunu görmekteyim. Betul Akan'ın paylaşımı ile de geçmişten bugüne emeği bulunan çalışanlarını da unutmadığını görmek etkileyiciydi. Bu fikri gerçekleştiren ekibi ve Türkiye İş Bankasını tebrik ediyorum.

Ferhat Yalçın'ın kurduğu Tomorrow LinkedIn sayfasındaki "Bugün Okuduk, İlham Aldık!" paylaşımlarına büyük bir hayranlık duyduğumu ifade etmek isterim. Birbirinden değerli kişilerin güncel yazılarını titizlikle tarayarak paylaşmaları, bu alandaki katkıları ve emekleri açısından son derece kıymetli. Paylaşmanın ne kadar da değerli olduğunu gösteriyorlar. Tomorrow ekibini tebrik ediyorum.

Bu hafta bültene Alev Alatlı'nın Gerekeni Yapmak sözüyle başlamıştım.

"Aslolan, hakkın helal edilmesi olmalıydı. Helalleşmek olmalıydı. Helalleşmek, mahkemede dava kazanmaktan daha üstün olmalıydı. Çünkü, her yasal hak, helâl değildir."

Bu söz, Alatlı’nın 2014 Yılı Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri töreninde yaptığı konuşmadan. Alatlı’nın bu değerli konuşmasını dinlemek, üzerinde düşünmek ve bu anlayışı hayatımıza nasıl katabileceğimizi değerlendirmek hepimize iyi gelecektir.

Alev Hanım'ın konuşmasını yazıyı yazarken tekrardan dinlerken birçok olgunun ne kadar kuvvetli ve söylemlerin de ne kadar dolu olduğunu gözlemledim. Ayrıca bu ödülün üstat Cemil Meriç'e çok yakışacağını belirterek, sonraki yıllarda vefat etmiş kişilerin de değerlendirmeye alınabilmesine konuşmasında değinmiş. 2015 yılı itibariyle de bu ödül törenine yeni bir branş eklenerek Vefa ödülleri verilmeye başlandı. 2015'te Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü Cemil Meriç'e de verilmiş oldu.

Allah rahmet eylesin, mekanı cennet olsun inşallah.

Nasihatimdir, vasiyetimdir'i de okumak gerek.

Denemeye Değer

True Size Map ile Türkiye'nin gerçek büyüklüğünü keşfedebilir, farklı kıtalarda ülkelerle karşılaştırarak boyutunu daha iyi anlayabilirsiniz. Türkiye, Türkiye'den büyüktür. Bu sözün coğrafik boyutlarımız ile de geçerli olduğunu anlıyoruz.

Harita konusu açılmışken bu görsel beni çok şaşırttı. Kuş uçuşu olarak Edirne'den Baltık Denizi, Hakkari'den daha yakındır. Anlamı: Yanı başımızdaki Baltık Denizindeki olaylara seyirci kalmamalıyız.

Bilmeye Değer

McKinsey Forward Programından mezun oldum.

Uzun zamandır bu programı görmekteydim. McKinsey & Company'nin, erken kariyer dönemi profesyonellerine yönelik olarak sunduğu bir gelişim programına kaydımı gerçekleştirdikten sonra başvurumu aldım.

Bu program, katılımcılara liderlik becerilerini geliştirme, stratejik düşünme, analitik yetkinliklerini artırma ve McKinsey'nin danışmanlık sürecine dair derinlemesine bir anlayış kazandırma fırsatı sunuyor.

McKinsey Forward, genellikle üniversite mezunlarına veya kariyerinin başındaki profesyonellere yönelik olup, online eğitimler, mentorluk fırsatları, vaka çalışmaları ve grup projeleri gibi bir dizi etkinliği içeriyor.

Bu programı işe yeni başlayanlara ve üniversite öğrencilerine tavsiye etmekteyim.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Geri bildirimleriniz için: https://forms.gle/wNBJHNXh63vq2VQJ7

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Not: Bu sayıda reklam veya işbirliği bulunmamaktadır.

Kapak Fotoğrafı: Erciyes Dağı

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 14 & 15

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 15 Dec 2024 16:34:00 +0000

Merhaba,

Geçtiğimiz hafta, Diyarbakır ve Mardin’deydim ve bu iki güzel şehrin kültürel zenginliklerini keşfetme fırsatı buldum. Ancak seyahat nedeniyle Paylaşmaya Değer bültenini yayınlayamadım.

Bu sayıda iki haftalık ekonomik veriler ile karşınızdayım.

Geri bildirimleriniz için teşekkür ediyorum. Bültenin gelişmesine katkı sunmak için lütfen linke tıklayın: https://forms.gle/wNBJHNXh63vq2VQJ7

"Üretim savaşındayız, kâr artık odak noktası olmamalı." Ahmet Alper

Son yıllarda, dünya genelinde dikkatimi çeken bir dinamik şekilleniyor: Üretim. Artık ekonomik rekabet, sadece kâr odaklı hedeflerle sınırlı kalmıyor; doğal kaynakların sınırlılığı, teknolojik dönüşüm, tedarik zincirlerindeki aksaklıklar, pazarlara erişim zorlukları ve sürdürülebilirlik gibi faktörler bu dinamiğin temelini oluşturuyor.

Haftaya, son aylarda üzerinde yoğun bir şekilde düşündüğüm ve gözlemlediğim bu üretim konusunun küresel ölçekte nasıl bir dönüşüm içerisinde olduğunu ve gelecekte nasıl şekilleneceğini ele alacağım. Küresel ekonomik yapıların, jeopolitik çekişmelerin ve çevresel koşulların üretim süreçlerini nasıl etkilediğini birlikte değerlendireceğiz.

Bize öğretilen Şirketlerin kâr odaklı çalışma prensibini artık demode buluyorum.

Haftaya görüşlerimi sizlerle paylaşmak için sabırsızlanıyorum.

Takipte kalın! 👀

Ahmet Alper

Banker | Corporate Portfolio Manager @Albaraka Türk - Merkez Şub…

Paylaşmaya Değer

2 Aralık - 13 Aralık 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU: Kasım ayında TÜFE aylık bazda %2,24 arttı. bir önceki yılın Aralık ayına göre %42,91, bir önceki yılın aynı ayına göre %47,09 olarak gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2024 yılı için enflasyon hedefini son raporunda %44 olarak belirlemişti. Aralık ayı enflasyon verisi ile 2024 Enflasyonunun bu hedefin biraz üzerinde gerçekleşeceğini düşünmekteyim.

İstanbul Sanayi Odası verilerine göre, İmalat PMI Kasım ayında 2,5 puan artarak 48,3 seviyesine yükseldi ancak eşik değerin altında kalarak daralmanın sekizinci ayına işaret etti. Buna rağmen daralma, Mayıs’tan bu yana en hafif seviyede gerçekleşti. Takip edilen on sektör arasında yalnızca gıda ürünleri imalatı eşik değerin üzerinde kalarak diğer sektörlerden olumlu ayrıştı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) BDDK, 2025’te bankalar ile finansal kiralama, faktoring, finansman, tasarruf finansman ve varlık yönetim şirketlerinin enflasyon muhasebesi uygulamamasına karar verdi. Bankalar 2024 yılında da enflasyon muhasebesinden muaf tutulmuştu.

TMSF Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, 1 Ocak 2025'ten itibaren sigortaya tabi mevduat tutarının 650 binden 950 bin liraya yükseltildiğini bildirdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Açık Piyasa, Bankalararası Para Piyasası ve Döviz Piyasası işlemlerinde geçerli olan teminat iskonto oranları gözden geçirilmiştir. Bu çerçevede, TÜFE’ye endeksli DİBS ve kira sertifikalarının iskonto oranının %80'den %30'a indirilmesine karar verilmiştir.

Sermaye Piyasası Kurulu - SPK Borsa İstanbul AŞ BIST-50 şirketleri için açığa satış yasağının 2 Ocak’tan itibaren geçerli olmak üzere kaldırıldığını açıkladı.
European Central Bank Avrupa Merkez Bankası, yılın dördüncü faiz indirimini gerçekleştirerek faizleri 25 baz puan düşürdü. Böylelikle mevduat %3,00 , refinansman %3,15 ve marjinal fonlama faiz oranları %3,40 düzeylerine indi.
ABD’de TÜFE enflasyonları aylık %0,3 ve yıllık %2,7olarak açıklandı. ÜFE ise %3,0 ile beklentileri aştı. ÜFE'nin güçlü artışı, Fed’in faiz indirimi patikasında temkinli davranacağı beklentilerini artırması olarak yorumlanıyor.
OPEC, 2024 ve 2025 için petrol talebi artış tahminlerini aşağı yönlü revize etti. 2024 için talep artışı 1,82 milyon varilden 1,61 milyona, 2025 için ise 1,54 milyondan 1,45 milyon varile düşürüldü. Buna rağmen, küresel petrol talebinin 2023'te 102,21 milyon varil iken 2024'te 103,82 milyon varile, 2025'te ise 105,27 milyon varile ulaşması bekleniyor.

İşsizlik oranı %8,8'e yükselirken, atıl işgücü oranı %27,6 oldu.

Finansal Piyasalar:

🛢️ Petrol: %3,2 artışla 73,4 USD/varil.
🪙 Altın: %1,8 artışla 2.681 USD/ons.
📈 Borsa: %0,2 düşüşle 10.059 puana geriledi.
📊 Tahvil: 2 yıllık gösterge tahvilin faiz oranı %43,44
🏦 CDS Verileri: Türkiye'nin 5 yıllık CDS primi 244 baz puan seviyesinde.

Emeğe Değer

Albaraka Türk olarak, tamamen kendi yazılımımız olan Easy Sign elektronik imza platformunu müşterilerimin kullanımına ücretsiz olarak sunmaya başladım. Bu yenilikçi platform, her türlü talimat ve evrak için hızlı, güvenli ve çevre dostu bir şekilde elektronik imza atma imkanı sağlıyor. Dijitalleşmenin iş süreçlerine kazandırdığı avantajlarını tüm paydaşlarıma sunarak operasyonel verimliliği artırmayı hedefliyorum. 😊☕

Dikkate Değer

Suudi Arabistan, 2034 Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak.

Trafik ceza ekonomisinin büyümesiyle, daha yenilikçi cezalar ile karışılacağımız kesin.

Olimpiyatlar sonrasında Yusuf Dikeç'in ilk olarak hangi marka ile reklam anlaşması yapacağını merakla bekliyordum. Seiko Optical Turkey bu merakımı giderdi.
Halkbank dijital katılım bankası ve yenilenebilir enerji üretim şirketi kurma kararı alındığını duyurdu.

Takibe Değer

Osman Özkan, Albaraka Türk Eskişehir Şubesi’nde Operasyon Yöneticisi olarak uzmanlığı, liderlik becerileri ve ekip çalışmasındaki başarısıyla fark yaratan bir profesyoneldir.

Okumaya ve Dinlemeye Değer

2015 yılında, Sesli Özet adını verdiğim bir girişim üzerinde çalışıyordum. Projem, kitap özetlerini seslendirme üzerineydi ve o dönemde ülkemizde sesli kitap özeti uygulamaları neredeyse hiç yoktu. Hedefim, okuyucuların zamandan tasarruf ederek kitapların özüne kolayca ulaşmalarını sağlayacak yenilikçi bir platform oluşturmaktı; ancak bir avukat arkadaşımın telif haklarıyla ilgili endişeleri ve bu süreçlerin zorlu olacağına dair uyarıları beni projemi hayata geçirmeme yönünde bir karar almaya itti. O dönemde bu uyarıları fazlasıyla dikkate alarak ilerlemekten vazgeçmiştim. Bugün geriye dönüp baktığımda, bu kararımın aceleci ve belki de hatalı olduğunu düşünüyorum; çünkü aradan geçen yıllarda yerli ve yabancı pek çok sesli kitap girişiminin hızla büyüdüğüne ve sektörde büyük bir potansiyel olduğuna tanık oldum. Belki de o dönemde bu zorlukları aşmak için daha cesur ve kararlı adımlar atabilirdim. Yine de bu deneyim, girişimcilik yolculuğumda önemli bir ders oldu ve her zorluğun mutlaka bir çözüm yolu bulunabileceğini bir kez daha hatırlattı.

2015 yılında Sesli Özet serisinin ilk kaydını, Nobel Eknomoi Ödüllü Joseph Stiglitz’in "Globalization and Its Discontents" adlı, Türkçeye "Küreselleşme: Büyük Hayal Kırıklığı" olarak çevrilen kitabının özetini seslendirmiştim. Her ne kadar profesyonel ekipmanlarım olmasa da ve kayıt sırasında bazı hatalar yapmış olsam da, bu çalışmayı keyifle dinleyeceğinizi umuyorum.

Selahattin Sözeren'in önerisi ile Paylaşmaya Değer'de Okumaya Değer bölümünü oluşturdum.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Geri bildirimleriniz için: https://forms.gle/wNBJHNXh63vq2VQJ7

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Not: Bu sayıda reklam veya işbirliği bulunmamaktadır.

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 13

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 01 Dec 2024 01:00:00 +0000

Merhaba,

Geçtiğimiz hafta, Paylaşmaya Değer bülteninin hangi gün yayınlanması gerektiği konusunda kararsız olduğum için bir anket düzenlemiştim. Toplamda 44 oy kullanıldı; 26 kişi Cumartesi gününü, 18 kişi ise Pazar gününü tercih etti. Anketin yanı sıra paylaştığınız yorumlar ve gönderdiğiniz fikir mesajları benim için çok kıymetliydi. Hepsini dikkatle okudum ve değerlendirdim. Bu destek için hepinize gönülden teşekkür ederim. Henüz kesin bir gün belirleyemedim; ancak oylar ve geri bildirimler, karar sürecimde bana önemli bir yol gösterdi. Önümüzdeki yazılarda bir netlik kazanacağına inanıyorum. İlginiz ve desteğiniz için tekrar teşekkürler!

Bir önceki yazımda olduğu gibi, bu hafta da kapak görselimde Erciyes Dağı’na yer verdim. Kayserili biri olarak, bu eşsiz ve devasa dağa hayranlığım sonsuz. Erciyes'in bir büyüsü var. Doğa harikası, kendisine has endemik bitkiler ile yine Erciyes'e özgü canlılara ev sahipliği yapıyor. Bundan sonra Erciyes Dağı fotoğraflarını Bültenimin kapağında kullanmaya kararlıyım. Umarım siz de beğenirsiniz.

Sizden kısa bir geri bildirim almak istiyorum. En fazla 2-3 dakikanızı alacak bu anketle, bülteni nasıl bulduğunuzu ve daha iyi bir bülten için neler beklediğinizi öğrenmek isterim. Fikirlerinizi benimle paylaşmak için lütfen linke tıklayın: https://forms.gle/wNBJHNXh63vq2VQJ7

"Vakitsiz gelip hazırlıksız yakalandığım muhteşem fikirlerden imtina ederim."

Paylaşmaya Değer

25 Kasım - 29 Kasım 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

Türkiye ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde %2,1 oranında büyüdü. 2020'nin ikinci çeyreğinden bu yana en zayıf büyüme performansı sergilendi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre %0,2 azaldı. Bu yılın ilk 9 ayda yıllık büyüme %3,2 olarak kaydedildi. Yılın üçüncü çeyreğinde tüketim harcamaları büyümeyi desteklerken, yatırımlar ve kamu harcamaları olumsuz etkilendi. Özel tüketim harcamaları, büyümeye ikinci çeyrekteki katkısını artırarak etkisini güçlendirdi. Ancak kamu harcamaları 2021’den bu yana ilk kez negatif katkı yaptı. Makine ve teçhizat yatırımları %8,6 daralarak yatırımların büyümeye olan etkisini düşürdü. Net ihracat, ithalattaki hızlı düşüş sayesinde pozitif katkısını sürdürdü, ancak stok değişimi büyümeyi sınırlamaya devam etti. Sektörel bazda, hizmetler sektörü %2,4 büyüme ile en yüksek katkıyı sağladı. Tarım sektörü %4,6 büyüyerek son yılların en güçlü performansını gösterdi. İnşaat sektörü, deprem sonrası yeniden yapılanma faaliyetlerinin etkisiyle %9,2 gibi dikkat çekici bir büyüme kaydetti. Buna karşın, sanayi sektörü %2,2 daralarak büyümeyi aşağı çeken en zayıf sektör oldu. (TÜİK)

GSYH büyüme hızları, III. Çeyrek: Temmuz - Eylül, 2024

TÜİK raporlarındaki görsellerin daha net, profesyonel ve yüksek çözünürlüklü olması, verilerin anlaşılabilirliğini ve raporların etkisiyle birlikte algısını da daha üst seviyelere taşıyacağını düşünmekteyim. Bu önerimi umarım TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU dikkate alır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yılın ikinci Finansal İstikrar Raporu’nu yayımladı. Gelişmiş ülkelerin faiz indirim döngüsüne girmesiyle küresel büyüme beklentileri iyileşirken, gelişmekte olan ülkelerde ekonomik belirsizlik sürmektedir. Jeopolitik riskler, tahvil getirileri ve büyüme beklentileri, risk iştahını ve fon akımlarını etkilemektedir. Türkiye'de, ikinci çeyrekte iç talep dengelendi, dış ticaret açığı azaldı, cari işlemler açığı iyileşti. Tüketici enflasyonu düştü ancak gıda enflasyonu arttı. Ticari kredilerde büyüme düşük seviyelere geriledi, TL ve YP kredi büyümeleri yakınsadı. Finansal sıkılık aktif kalitesi göstergelerini sınırlı etkiledi. Bankalar, yabancı para pozisyonlarını düşük tutarak kârlılıklarını sürdürüyor. (TCMB)

TCMB Finansal İstikrar Raporu'nun iki sayfalık Genel Değerlendirme bölümünü kesinlikle okumanızı tavsiye ediyorum.

Ekonomik Güven Endeksi, Kasım ayında 97,1 oldu. Ekonomik güven endeksi Ekim ayında 98,0 iken, Kasım ayında %0,9 oranında azalarak 97,1 değerini aldı. Bir önceki aya göre Kasım ayında tüketici güven endeksi %1,0 oranında azalarak 79,8 değerini, reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi %1,2 oranında artarak 103,4 değerini, hizmet sektörü güven endeksi %2,9 oranında azalarak 111,0 değerini, perakende ticaret sektörü güven endeksi %0,9 oranında artarak 111,7 değerini, inşaat sektörü güven endeksi %1,7 oranında artarak 87,8 değerini aldı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sektörel Enflasyon Beklentileri Raporuna göre 2024 yılı Kasım ayında 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri, piyasa katılımcıları için 0,2 puan azalarak %27,2 seviyesine, reel sektör için 1,7 puan azalarak %47,8 seviyesine, hanehalkı için 3,1 puan azalarak %64,1 seviyesine gerilemiştir. Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hanehalkı oranı ise bir önceki aya göre 2,0 puan azalarak %26,3 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Finansal Piyasalar:

🛢️ Petrol ve Altın Düşüşte: Petrol fiyatları %2,5, ons altın ise %2,6 düşüş gösterdi.
💵 Dolar Zayıflıyor: Türk lirası, ABD doları ve euro karşısında değer kaybetti.
📈 Borsa Yükseldi: BIST-100 endeksi %0,9 artarak 9.640 seviyesine ulaştı.
📊 Tahvil ve CDS Verileri: Türkiye'nin 5 yıllık CDS primi 255 baz puan seviyesinde yatay seyir izledi. 2 yıllık gösterge tahvilin faiz oranı %40,97'ye yükseldi.

Emeğime Değer

Bu hafta itibarıyla Paylaşmaya Değer'e yeni bir bölüm ekliyorum. Bu bölümde, bankacılık faaliyetlerimdeki çalışmalarımı ve Kurumsal Müşteri Portföyüme sunduğum ayrıcalıklı ürünleri paylaşacağım. 🚀 Detaylı bilgi almak isterseniz, yazının sonunda yer alan iletişim ve randevu takviminden bana ulaşabilirsiniz. 📞📅

Mehmet Ali Demir, Ahmet Alper, Muhammed Kayaoğlu

Albaraka Türk Merkez Şube’de alanında uzman ekibimle tüm bankacılık ihtiyaçlarınızda yanınızdayız. Güvenilir, hızlı ve müşteri odaklı çözümlerimizle finansal hedeflerinize emin adımlarla ulaşmanızı sağlıyoruz. Size özel sunduğumuz hizmetlerle tanışmak için bizimle iletişime geçebilir veya şubemizi ziyaret edebilirsiniz. Birlikte güçlü bir finansal gelecek inşa etmek için sizi bekliyoruz.

Albaraka Ticaret Finansmanı İşbirliği Portalı

Albaraka Türk ve Al Baraka Bank Pakistan Ltd. Dış Ticaret Zirvesi

Etkinlik, 28 Kasım 2024 Perşembe günü Albaraka Türk Genel Müdürlük binasında gerçekleşti. Dış Ticaret Zirvesi, Albaraka Türk Genel Müdür Yardımcısı Serhan Yıldırım'ın moderatörlüğünde başladı ve her iki bankanın CEO’ları Malek Temsah ve Muhammad Atif Hanif'in açılış konuşmalarıyla devam etti. Zirvede, Pakistan ve Türkiye arasında dış ticareti artıracak stratejiler, bankacılık sektörünün sunduğu yenilikçi hizmetler ve iki ülke arasındaki ekonomik bağları güçlendirme fırsatları gibi birçok önemli konu ele alındı.

Ayrıca, zirve kapsamında Al Baraka Group (ABG) 'un güçlü global network ağı sayesinde müşterilere sunduğu Dış Ticaret Portalı tanıtıldı. Bu yenilikçi portal, işletmelerin ithalatçı veya ihracatçı olarak kayıt olmasına olanak tanırken, 13 farklı ülkede faaliyet gösteren Albaraka'lı firmalarla iş birliği yapmalarını kolaylaştırıyor. Portal, kullanıcıların dış ticaret işlemlerini hızlı, güvenilir ve maliyet avantajlı bir şekilde gerçekleştirmelerini sağlarken, tüm süreçlerin Albaraka'nın güvencesi ve uzmanlığıyla sorunsuz bir şekilde yürütülmesine imkan tanıyor.

Dikkate Değer

Sermaye Piyasası Kurulu - SPK SPK bülteni yayınlandı. Yeni halka arz yok. 9 şirketin bedelsiz ve 1 şirketin bedelli pay ihracı onaylandı. (SPK)

Borsa İstanbul AŞ Katılım Endeksi şirketleri yeni standartlara göre güncellendi. Katılım Endeksine 31 yeni şirket girerken 65 şirket de Katılım Endeksi kriterlerini artık karşılamadığı için çıkarıldı.
Katılım Endeksinin ne olduğunu, kurallarını ve uygulamasını ve nasıl belirlendiğini içeren 2 yıl önce "Katılım Bankacılığında Hisse Senedi Uygulamaları" başlıklı yazımı Türkiye Katılım Bankaları Birliği'nin Katılım Finans dergisi 24.sayında okurlar için kaleme almıştım.

Resmi Gazete’de yayımlanan 575 nolu VUK Genel Tebliği ile, tevsik yükümlülüğündeki mükelleflerin ve mükellef olmayanların mal ve hizmet alımlarına yönelik ödeme ve tahsilatlarında banka gibi finansal kurumları kullanma zorunluluğundaki tutar sınırı olan 7.000 TL'den 30.000 TL’ye çıkarıldı. (Resmî Gazete)

Bu konuya Paylaşmaya Değer'in ikinci haftası ve yedinci haftasında bu konuya değinmiştik.

Paylaşmaya Değer'in yine geçmiş sayılarında beşinci haftasında ülkemizde 150 EUR olarak uygulanan aylık gümrük muafiyeti 30 EUR'a düşürüldü ve ek gümrük vergileri getirildiğinden bahsetmiştim. Bu hafta itibariyle Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğe göre 30 EUR tutarına kargo masrafları da dahil edildi. Özetle yapılan alışverişin kargo masrafları dahil 30 Euro'yu geçmesi durumunda satın aldığınız şey gümrükte takılacak ve gümrük işlemlerine tabii olacak. Bu değişiklikle birlikte, AliExpress, Temu, Amazon, Ebay gibi sitelerden alışveriş yapmak daha da zor ve maliyetli olacak. (Resmî Gazete)

Yıllara göre gümrüksüz yurtdışı alışveriş limitleri: 

2009: 1500 EUR 

2022: 150 EUR

Ağustos 2024: 30 EUR

Aralık 2024: Kargo Dahil 30 EUR

Gümrük vergisinin uygulanan ekonomik politikalar dahilinde uyumlu buluyorum; lâkin gümrük vergilerinin olumsuz etkisinin yurtiçindeki ürünlerin fiyatlarına artış olarak yansıması, bu durumun sürdürülebilirliğini sorgulamama neden oluyor.

Kapalıçarşı'da döviz büroları, para sayma makinelerinden geçebilen sahte banknot iddiasıyla 50 dolarlık ve eski baskı beyaz 100 dolarlık banknotların alım-satımını geçici olarak durdurdu. İddialara göre, bu sahte banknotların yurtdışından Türkiye'ye sokulduğu ve piyasadaki toplam sahte banknot değerinin 600 milyon USD seviyesine ulaştığı öne sürülüyor. Konuya ilişkin olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Türkiye Bankalar Birliği kapsamlı bir inceleme başlattı. Piyasalarda güveni tesis etmek ve bu tür olayların tekrarlanmasını önlemek amacıyla, para sayma makinelerinin en son güncellemelerin yapılması büyük önem taşıyor.

Gerçekte ne kadar sahte para üretildiğini yalnızca kalpazanlar bilebilir. Bu tarz vakalarda bir tutar belirtilmesinin piyasalara endişe oluşturmasından başka bir amacı olmadığı düşünüyorum. Nakit para gerçekten başa bela, nakitsiz topluma geçişi savunuyorum.

Banknotlarda sahteciliği önlemek ve güvenliği artırmak amacıyla kullanılan birçok ileri teknoloji ve güvenlik özelliği bulunmaktadır. Amerikan Dolarının güvenlik özelliklerini belirtilen bu siteyi incelemenizi öneriyorum: https://www.uscurrency.gov/denominations/100

Eski Çin Bankası Başkanı Liu Liange, rüşvet almak ve yasa dışı kredi verme suçlarından dolayı Salı günü iki yıl ertelenmiş ölüm cezasına çarptırıldı. Mahkeme kararnamesine göre, 121 milyon yuan'ı (yaklaşık 16.8 milyon dolar) aşan rüşvet kabul ettiği tespit edildi. (Reuters)
Elektrikli otomobil sayısı 155 bin 319'a ulaştı. Şarj soket sayısı 24 bini aştı. (EPDK)

Bilmeye Değer

TÜİK Ekonomik Güven Endeksi Nedir?

TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) Ekonomik Güven Endeksi, Türkiye'deki ekonomik durumun genel görünümünü ölçmek amacıyla derlenen bir göstergedir. Bu endeks, hane halkları, reel sektör ve hizmet sektörü gibi farklı kesimlerin ekonomik beklentilerini yansıtarak, tüketici ve iş dünyasının mevcut ekonomik duruma dair güven düzeyini ortaya koyar.

Ekonomik Güven Endeksi, aşağıdaki bileşenlerin verileri kullanılarak hesaplanır:

Tüketici Güven Endeksi: Hane halkının mevcut ekonomik koşullara ve geleceğe ilişkin görüşleri.
Reel Sektör Güven Endeksi: İmalat sanayiindeki firmaların ekonomik koşullara dair güven düzeyi.
Hizmet Sektörü Güven Endeksi: Hizmet sektöründeki işletmelerin ekonomik beklentileri.

Bu endeks, genellikle 0-200 arasında bir değer alır. Endeksin 100’ün üzerinde olması, ekonomik güvenin yüksek olduğunu, 100’ün altında olması ise güvenin düşük olduğunu gösterir. Ekonomik güven endeksinin değişimi, ekonomik büyüme, istihdam durumu ve tüketici harcamaları gibi önemli ekonomik göstergeleri etkileyebilir.

Takibe Değer

Prof.Dr. Ali Atıf Bir LinkedIn paylaşımlarında, sadece bilgilendirici içerikler sunmakla kalmıyor, aynı zamanda eğlenceli bir okuma deneyimi oluşturuyor. Okudukça keyif aldığım paylaşımları için bildirim seçeneğini açtım.
Serhat BİLGİN, FX piyasalarındaki gelişmeleri titizlikle takip ediyor ve sağladığı güncel yorumlarla farkını ortaya koyuyor.
Mehmet Vasıf Ulusoy, vergi konusundaki gelişmeleri Vasıf Bey aracılığıyla takip ediyorum.
Dursun Çiçek; Okur, yazar, gezer, fotoğraf çeker. X Platformunda aktif bir şekilde paylaşım yapıyor, özellikle çektiği Erciyes Dağı fotoğraflarını hayranlıkla inceliyorum.

İzlemeye Değer

Omer Barbaros Yis'i uzun bir süredir LinkedIn aracılığıyla takip etmekteyim. Bu hafta bu platformun trent topics arasında LC Waikiki'den ayrıldığı ve Karaca Grubuna olan transferi gündem oldu. Benim daha çok ilgimi çeken ise Ömer Bey'in paylaşımlarına birlikte çalıştığı iş arkadaşlarından gelen yorumlar oldu. Ömer Bey'in insan odaklı ve ekip çalışmasını ön planda tuttuğu bir çalışma tarzı benimsiyor olması ile birçok kişinin gönlünde yer edindiğini gözlemlemiş oldum. Bu hafta yayınlanan bu videosunu İzlemeye Değer buldum.

Dinlemeye Değer

Edebiyatımızın büyük isimlerinden, Diriliş neslinin mimarı ve mütefekkir Üstad Sezai Karakoç’un vefatının üzerinden üç yıl geçti. Üstad, sadece şiirleriyle değil, düşünceleri ve medeniyet tasavvuru ile de çağını aşan bir Diriliş mirası bıraktı. Ona olan minnettarlığımın bir ifadesi olarak, yıllar önce seslendirdiğim Ağustos Böceği Bir Meşaledir şiirini yeniden sizlerle paylaşıyorum. Rabbim, Üstad’a rahmetiyle muamele eylesin, mekânı cennet olsun.

Denemeye Değer

Geçen Hafta Paylaşmaya Değer Katılım Bankacılığı Sınavı'nı hazırlamıştım. 10 soruluk bir sınavdı; ancak sınavı tamamlayan kişi sayısının beklediğimden az olması, benim için bir hayal kırıklığına yol açtı. Sınavı tamamlayan 7 kişiye ayrıca teşekkür ediyorum.

Sınavın temel amacı, Katılım Bankacılığı'nın faizsiz çalışma prensibini vurgulamaktı. Tüm soruları doğru cevaplayan yalnızca bir katılımcı oldu. Sınavın ana hedefi olan "faizsizlik" konusunun, sınavı tamamlayan tüm katılımcılar tarafından net bir şekilde algılandığını görmek memnuniyet vericiydi.

Şimdi, sorular ve cevapları paylaşıyorum.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Not: Bu sayıda reklam bulunmamaktadır.

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 12

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 23 Nov 2024 16:00:00 +0000

Merhaba,
Paylaşmaya Değer ile üçüncü ayımızı bitiriyoruz. Bu yeni sayıda biraz daha iddialı olmaya karar vererek, başlık sayısını yani Değer'lerimizi arttırıyorum. Yepyeni ve dopdolu içerikler ile karşınızdayım. 🌟
Bülteni hangi gün yayınlama konusunda kararsızım ve anket düzenledim. Oylamaya katılabilirsiniz.
Daha önceki bültenlerden farklı olarak bu sayıya özel yeniliklerden bahsetmek isterim.
Bankada, Kurumsal Portföy Yöneticisi olarak görev almaktayım. Bir bankacı olarak gerçekleştirdiğim ve faydalı bulduğum faaliyetlerime bültenimde yer vermeye karar verdim.
Daha önce tanışma fırsatımız olmayanlara seslendim. Gerçekten seslenerek ses kaydımı paylaştım.
Bu haftanın beni en heyecanlandıran bölümü ise Denemeye Değer bölümü oldu. Bu bölümde 10 soruluk bir sınav hazırladım. Bankacılık ve Finans alanında çalışan veya hizmet alan kişilerin bu sınavı yapmasını önemsiyorum. Bilgilendirici bir bölüm oldu. Sınavın cevaplarını bir sonraki hafta yayınlıyor olacağım. Bu arada sıfırcı hocayımdır. 😇
Unutmadan, Cemil Meriç’in şu sözü, bugünlerde daha da anlam kazanıyor: "Zulmün olduğu yerde tarafsızlık, namussuzluktur. Ben tarafım; hakikatin tarafıyım." Bu anlayışı hayatımızın her alanında uygulamalı ve hakikati paylaşmayı bir görev bilmeliyiz.

Paylaşmaya Değer

18 Kasım - 22 Kasım 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...
TCMB Faiz Kararı ve Makroihtiyati Adımlar: TCMB, politika faizini piyasa beklentilerine paralel olarak sekizinci kez %50 düzeyinde sabit tuttu. Karar metninde, Ekim ayında enflasyonun ana eğiliminde düşüş izlendiğine ve yurt içi talebin zayıflamasıyla enflasyondaki düşüşü destekleyici seviyelere ulaştığına dikkat çekildi. Temel mal ve hizmet enflasyonundaki olumlu seyir vurgulanırken, gıda fiyatlarında geçici arz koşulları kaynaklı artışın devam ettiği belirtildi. Enflasyon beklentilerinin iyileşmeye rağmen dezenflasyon süreci için risk unsuru olmaya devam ettiği ifade edildi. Ayrıca, maliye politikası ile artan eşgüdümün dezenflasyon sürecine katkı sağlayacağının altı çizildi. Politika faizinin enflasyon görünümü ve beklentiler doğrultusunda gerekli sıkılığı sağlayacak seviyede belirleneceği aktardı.

Ayrıca, TCMB makroihtiyati sadeleşme adımları kapsamında zorunlu karşılık oranlarında değişikliğe gitti. Bu doğrultuda, kısa vadeli TL mevduat zorunlu karşılık oranı %15’ten %17’ye çıkarılırken, YP mevduat için TL tesis oranı %5’ten %4’e düşürüldü. Bankalar için tüzel kişi TL mevduat payı hedefi kaldırılırken, KKM’nin TL’ye geçişi ve yenilenmesine ilişkin toplam hedef %75’ten %70’e indirildi.
Euro Bölgesi’nde ekonomik aktivitenin zayıf seyri devam ederken, Ekim ayında açıklanan nihai TÜFE enflasyonu aylık bazda %0,3, yıllık bazda %2,0 seviyesinde gerçekleşti ve piyasa beklentileriyle uyumlu oldu. Bu gelişmeler, Euro Bölgesi’nde ekonomik aktivitenin zayıf kalmaya devam ettiğine ve ECB’nin enflasyonun hedef seviyelere yaklaşmasıyla birlikte faiz indirimlerine devam edebileceğine işaret ediyor.
İngiltere’de Enflasyon Yükselişte: İngiltere'de Ekim ayında yıllık TÜFE enflasyonu, Eylül'deki %1,7 seviyesinden %2,3'e yükselerek İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) hedefi olan %2 seviyesinin üzerine çıktı ve enflasyonist risklerin devam ettiğine işaret etti. Çekirdek enflasyonun beklentileri aşması ve yeni hükümetin bütçe teklifinin enflasyonda ilave yukarı yönlü baskılar yaratabileceği yönündeki öngörüler, BoE’nin faiz indirimlerinde temkinli bir tutum sergileyeceği tahminlerini güçlendirdi.
Paylaşmaya Değer'in 8. sayısında Birleşik Krallık ekonomisini yönetebilir misiniz? diye soru yöneltmiştim. Yazımda bahsetmiş olduğum ekonomi simülasyon oyununu bir kez daha hatırlatma ihtiyacı duydum.
ABD’de faiz indirim sürecine dair belirsizlikler artarken, ılımlı ekonomik veriler ve Trump yönetiminin olası kararlarının enflasyonu yükseltebileceği beklentisiyle Fed’in faiz indirimlerini yavaşlatması bekleniyor.
Finansal Piyasalar:
🛢️ Petrol ve Altın Yükselişte: Petrol fiyatları %4,5, ons altın ise %4,2 artış kaydetti.
💵 Dolar Güçleniyor: ABD doları değer kazanırken, EUR/USD paritesi 1,05'in altına geriledi.
📈 Borsa Toparlandı: Haftanın ilk yarısındaki düşüş sonrası, TCMB toplantısı BIST 100'de toparlanma sağladı.
📊 Tahvil ve CDS Verileri: Türkiye'nin 5 yıllık CDS primi ve USD/TL yatay seyrederken, 2 yıllık tahvil getirileri %41,35'e geriledi.

Dikkate Değer

Yeni yılın gelişi The Economist dergisinin yeni yılla ilgili öngörü kapağından belli olur. Bu sene de 2025 yılına ait öngörülerini kapağında yayınladı. Jeopolitik gerginlikler (Trump, Xi, Putin), ekonomik dalgalanmalar (ticaret savaşları, para birimleri), teknolojik dönüşüm (yapay zeka, çipler), çevre sorunları (iklim krizi, elektrikli araçlar) ve güvenlik (nükleer tehditler, füzeler) gibi küresel konular vurgulanmış olarak değerlendirdim.

İspanya'da 35 yıl önce Müslüman olarak at sırtında hacca gitmeyi hayal eden 4 kişi, mübarek topraklara doğru yola çıktı.
Erdem Topsakal usta sanatçı Ara Güler’in etkileyici karelerini yapay zeka desteğiyle hareketlendirdi.
Ünlü ABD'li oyuncu ve müzisyen Michael Malarkey sahnede Starbucks kahvesi görünce kenara attı. "Ben Starbucks kahvesi içmiyorum, boykot ediyorum. Sizler de yapmalısınız."
Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan ve 2023'te 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiren Baykar Technologies, Bayraktar TB2 SİHA için 34 ülke, Bayraktar AKINCI TİHA için ise 10 ülke ile olmak üzere toplam 35 ülkeyle ihracat anlaşması imzalandı.
Bayraktar TB3 SİHA, TCG Anadolu gibi kısa pistli gemilerden iniş ve kalkış yapmayı başaran ilk insansız hava aracı (İHA) olarak dünya havacılık tarihine geçti.
Uçak bizim, gemi bizim, bu vatan Bizim !!!
Bilmeye Değer

Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS): Akaryakıt piyasasında rekabet eşitliğinin sağlanması ve kayıt dışı ekonomi ile etkin bir şekilde mücadele edilmesi amacıyla Türkiye genelinde 8 milyon ticari araca uygulanması planlanan istasyonlarda akaryakıt pompalarına bağlı ödeme kaydedici cihazlara taşıt plaka bilgilerinin elle girişini önleyerek otomatik olarak aktarılmasını sağlayan sistem, 1 Ocak 2025'te devreye girecek. Sistem, akaryakıt giderlerini belgelemek isteyen şirket araçları için zorunlu olacak. 1 Temmuz 2025 itibarıyla ise tüm sıfır kilometre araçlarda Taşıt Tanıma Birimi (TTB) cihazı zorunlu hale gelecek.
Şirketler için: 1 Ocak 2025'ten itibaren TTB cihazı olmadan gider gösterilemeyecek.
Şahıslar için: İkinci el araçlarda zorunluluk yok. Sıfır araçlar için 1 Temmuz 2025 sonrası geçerli.
Maliyet: 2024 için cihaz fiyatı 1.810 TL + KDV olarak belirlendi. 2025 fiyatı belli değil.

Emeğime Değer

Bu hafta itibarıyla Paylaşmaya Değer'e yeni bir bölüm ekliyorum. Bu bölümde, bankacılık faaliyetlerimdeki çalışmalarımı ve Kurumsal Müşteri Portföyüme sunduğum ayrıcalıklı ürünleri paylaşacağım. 🚀 Detaylı bilgi almak isterseniz, yazının sonunda yer alan iletişim ve randevu takviminden bana ulaşabilirsiniz. 📞📅
Albaraka Türk ve Albaraka Pakistan Dış Ticaret Zirvesi, 28 Kasım 2024 Perşembe günü Albaraka Türk Genel Müdürlük binasında gerçekleşecek. Albaraka Bankacılık Group'un faaliyet gösterdiği 13 ülkede yeni müşteri kazanımına yönelik önemli bir etkinlik olacak. Hem İhracat hem de İthalat gerçekleştiren tüm firmaların bu etkinliğe katılımını tavsiye ediyorum. Davetiye almak isterseniz benimle iletişime geçebilirsiniz.
Albaraka Türk olarak, tamamen kendi yazılımımız olan Easy Sign elektronik imza platformunu müşterilerimin kullanımına ücretsiz olarak sunmaya başladım. Bu yenilikçi platform, her türlü talimat ve evrak için hızlı, güvenli ve çevre dostu bir şekilde elektronik imza atma imkanı sağlıyor. Dijitalleşmenin iş süreçlerine kazandırdığı avantajlarını tüm paydaşlarıma sunarak operasyonel verimliliği artırmayı hedefliyoruz. Bu çözümden siz de yararlanmak isterseniz, taze çekilmiş bir Türk Kahvesi eşliğinde sizi ağırlamaktan mutluluk duyarım. 😊☕
5746 Sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge ve Tasarım Merkezi belgesine sahip veya 4691 Sayılı Kanun kapsamında Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında %3 Yatırım Yükümlülüklerinizi yerine getirmenize olanak sağlayacak Yatırım Fonlarını bankamızdan alabilirsiniz. Böylelikle hem teşvikten yararlanacaksınız hem de yatırımlarınız yüksek değer oluşturacak getiri elde edeceksiniz. Detaylı bilgi için irtibata geçebilirsiniz. ✈️

Takibe Değer

Bu bölümde, uzmanlıklarıyla ilham verenleri sizlere tanıtmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Her biri, alanında fark yaratan çalışmalarıyla dikkat çekiyor ve paylaşımlarıyla değer katıyor. 🎯
Melikşah Yıldız, müşteri deneyimini iyileştirme ve hizmet kalitesinde fark yaratma konusundaki çalışmalarıyla bilinir.
Tuğcan Öztürk, hızlı, kontrollü ve güvenilir operasyonlarıyla tüm ekibe güven verir.
Yasin ŞAHİN, sermaye piyasalarında, özellikle yatırım fonlarındaki getirileri titizlikle takip ederek rasyonel getiriyi maksimize etmesiyle farkını gösteriyor.
Ali COŞKUN, bankacılık alanındaki deneyimlerinden yola çıkarak, finansal okuryazarlık, bankalar ile çalışma yöntemleri ve risk yönetimi konularında anlaşılır tavsiyeler sunmakta.
Avni Çebi, gündeme dair değerli yorumlarını beğeniyle takip edip, kendisine katılmaktayım.

İzlemeye Değer

DMAX Türkiye televizyon kanalında yayınlanan "Tamirat Tadilat" programının sevilen sunucuları, Marc Priestley ve Mike Brewer, Anadol'u incelemek için İstanbul'a geldi. Program her ne kadar Anadol üzerine odaklanmış olsa da, konunun büyük bölümü İstanbul trafiği üzerine şekillendi. Bir yabancı olarak, hatta birçok ülkede araba kültürüne hâkim olan bu uzmanların, İstanbul trafiği ve İstanbullu biz ralli sürücüleri hakkındaki yorumlarını oldukça değerli buldum. Vurguladığım ironik bölüm videonun 11:14 dakikasından itibaren başlıyor.

Geçen hafta Murat Yıldız'ın paylaşımında Atlantik'te karşılaşan iki Türk kaptanın nezaket dolu sohbeti ve yardımlaşmasını izlemiştim. Beni gerçekten duygulandırmıştı. İzlemeye Değer

Dinlemeye Değer

İranlı müzisyen Mohsen Namjoo’nun "Ey Sareban" ("Ey Kervancı") adlı eserini dinlediğimde büyülendim. O derin ses ve ezgiler yüreğime dokundu. Defalarca dinledim; her dinleyişimde yeni bir anlam keşfettim. Araştırdığımda, Farsça bir şiirden uyarlama olduğunu öğrendim. 10 yıl önce bu eseri Türkçe olarak arka plandan seslendirmiştim. Kendi sesimi de sizinle paylaşmaktan mutluluk duyuyorum.

Denemeye Değer

Paylaşmaya Değer Katılım Bankacılığı Sınavı hazırladım. Bankacılık sektöründe 11 yıllık deneyimimle Katılım Bankacılığının daha net anlaşılır olması, sunulan ürün ve hizmet bilinirliği oluşturmayla güncel oranlara da ne kadar hakim olunduğunu tespit etmeye yönelik bir sınav hazırladım. Kolay sorular sordum. Bu sınavı yalnızca Katılım Bankacılığı çalışanları özeline değil, genele hitap edecek şekilde Katılım Bankaları ile çalışan tüm gerçek/tüzel müşterilerin ve bütün bankacılık ve finans sektörünün bilebileceği sorular.

10 soru ve 20 dakikalık bir süre belirledim.

Paylaşmaya Değer Katılım Bankacılığı Sınavı için tıklayınız.

Cevapları bir sonraki Paylaşmaya Değer bültenimizde yayınlıyor olacağım.

Sınav Linki: https://form-timer.com/start/ebf2ade8

Okumaya Değer

Ne okuyorum?: Attila Koksal, CFA'ın Dijital Çağda Yatırım kitabı, dijitalleşmenin hızla dönüştürdüğü finans dünyasında bireysel yatırımcılar için bir rehber niteliğinde olan kitap, yatırım araçlarının çeşitliliğini, risk yönetimini ve finansal okuryazarlığın önemini ele alıyor. Dijital çağın fırsatlarını kaçırmamak için Okumaya Değer...

Değerlendirmeye Değer

Son yıllarda, otomobil markalarının logolarında yaptığı değişiklikler, sektörde yeni bir trend haline geldi. Bu değişiklikler, markaların yalnızca estetik kaygılarla değil, aynı zamanda güncel satış stratejileri, dijital dönüşüm ve yeni müşteri segmentlerine ulaşma hedefleriyle de bağlantılı. Elektrikli ve otonom araç teknolojilerine geçişle birlikte markalar, çağın dinamiklerine ayak uydurmak için daha modern ve minimal tasarımlara yöneliyor.

Bu hafta, gücü ve asaletiyle otomobil dünyasında kendine has bir yer edinmiş olan Jaguar, radikal bir kararla logosunu değiştirdi ve yalnızca otomobil piyasasında değil tüm dünyada büyük bir tartışma başlattı. X (eski adıyla Twitter) platformunda yayınladıkları bir video ile yeni tanıtımını gerçekleştirdi ve yalnızca biz de değil tüm dünyada geniş bir eleştiri dalgasıyla karşılaştı. Yeni kurumsal kimlik, Jaguar’ın güçlü ve heybetli araba markası imajından uzaklaştığını, kurumsal bir intihara kalkıştığını, adeta kendisini LGBT savunucusu veya eşcinsel bir giyim markasına dönüşüm içerisinde olduğu bir video ile duyurdular. Bu kampanya reklam kampanyasını görümünde olduğunu değerlendirmekteyim. Yayınladıkları video içeriğinde kimliksiz ve cinsiyetsiz insanlar, absürt kıyafetler, birbirinden saçma sapan saçmalıklar ve arabaya dair herhangi bir görsel dahi bulunmuyor. Hatta Elon Musk “Siz araba mı satıyorsunuz?” şeklinde bir twit attı.

Markanın resmi X adresinde tartışma gitgide büyüyor. On binlerce olumsuz ve eleştirel cevaplar yapılıyor. Markanın resmi sosyal medya hesapları, gelen eleştirilere sürekli cevap yetiştiriyor ve “Bekleyin, daha fazlası geliyor” ya da “Geleceğin tasarımını sunuyoruz” gibi klişe ifadelerle yanıt vermeye çalışıyor.

Buradaki eleştirilerin yoğunluğu logodaki basit bir font değişikliği olmadığını vurgulamam gerekiyor. Jaguar’ın logo değişikliği, sadece estetik bir güncelleme olarak değil, marka imajında köklü bir değişimi ifade ediyor; ancak bu durum, markanın geçmişteki prestijli kimliğine hayranlık duyan ve sırf logodaki asalet için bile bu aracı satın alan sadık bir müşteri kitlesi yerine LGBT savunuculuk tercihini yapıyor olması da enteresan.

Tartışmalar bununla sınırlı kalmadı. Jaguar, 2 Aralık’ta yapılacak lansmanda tanıtılacak yeni bir aracın fotoğrafını sonradan paylaştı. Ancak aracın tasarımı da logonun yarattığı olumsuz havayı dağıtmayı başaramadı. Bazı kullanıcılar, aracın tasarımını bir otomobilden çok klima ünitesine benzeterek alaycı yorumlarda bulunduğunu gözlemledim. Ayrıca görselden anladığım kadarıyla da aracın arka camı bulunmuyor.

Bu arada Trump’ın Amerikan seçimlerini ezici bir üstünlükle kazanmasının sebeplerinden biri de şuydu: 2024 seçim kampanyası sırasında Trump, okullarda “eşcinsel çılgınlığı” olarak nitelendirdiği politikaları sona erdirmeyi ve bu tür programlara fon sağlamayı durdurmayı vaat etmişti. Geçmişte de, LGBTİ topluluğuna yönelik eleştirilerde bulunarak, sadece Kadın ve Erkek olarak iki cinsiyetin var olduğunu ısrarla belirtip, LGBT ideolojilerine karşı olduğunu belirtmişti.

Yani özetlemek gerekirse; LGBT/eşcinsellik söylemi, abartısı, pohpohlaması adı her neyse artık bitti. Bu konu artık toplumda yer bulmadığını, herkesin kabul etmesi gerektiğine inanıyorum. Gelecekte de olmayacak. Umarım bir an önce herkes özüne döner.

Bültenimizin bu haftalık sonuna geldiniz.

En başta Paylaşmaya Değer dedik; çünkü paylaştıkça büyüyor, paylaştıkça öğreniyor ve paylaştıkça çoğalıyoruz.

Eğer beğendiyseniz, siz de bültenimizi çevrenize hatırlatmayı ve paylaşmayı unutmayın. Bundan mutluluk duyarım. #PaylaşmayaDeğer

Hatırlatma Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Not: Bu sayıda reklam bulunmamaktadır.

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 11

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 17 Nov 2024 18:30:00 +0000

Merhaba,

"Paylaşmaya Değer" bültenimizi hangi gün yayınlamanın daha uygun olacağı konusunda kararsızım ve sizlerin görüşlerine ihtiyaç duyuyorum. Sizce Cumartesi 10:00 mu, yoksa Pazar 10:00 mu daha ideal bir zaman olur? Fikirlerinizi ve önerilerinizi yorum olarak veya bana mesaj yoluyla paylaşırsanız çok sevinirim. 😊

Paylaşmaya Değer

11 Kasım - 15 Kasım 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

📊 Yurt İçi Ekonomik Veriler

İşsizlik Oranı: Eylül ayında işsizlik oranı %8,6 ile yatay seyretti. İstihdam oranı %49,7’ye yükselerek son 4 ayın en yüksek seviyesini gördü. Geniş tanımlı işsizlik göstergesi olan atıl işgücü oranı %25,6 ile Mayıs’tan bu yana en düşük seviyesine indi. Bu gelişmeler, işgücü piyasasında olumlu bir tablo ortaya koyuyor.
Sanayi Üretimi ve Perakende Satışlar: Eylül ayında sanayi üretimi aylık bazda %1,6 artış göstererek Mayıs’tan bu yana en güçlü aylık artışı kaydetti. Sanayi üretimindeki yıllık düşüş %2,4 ile hız kaybetti. Ticaret satış hacmi %3,2, perakende satış hacmi ise %2,3 arttı. Yıllık bazda perakende satışlar %15,9, ticaret hacmi %12,7 genişledi. Özellikle otomotiv yakıtı hariç alt kalemlerde genele yayılan bir toparlanma görüldü.
Konut Satışları: Ekim ayında toplam konut satışları 165.138 adetle son 22 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Yıllık bazda %76,1 artış gösteren satışlarda, ipotekli konut satışları yaklaşık 3,8 katına çıktı. Ancak yabancılara yapılan satışların toplam içerisindeki payı %1,3 ile Temmuz 2020’den bu yana en düşük seviyede kaldı.
Cari İşlemler Hesabı: Eylül ayında cari fazla 3 milyar USD seviyesinde gerçekleşti ve art arda 4. ayında da fazla verdi. 12 aylık kümülatif cari açık, 9,7 milyar USD ile Aralık 2021’den bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Bütçe Dengesi: Merkezi yönetim bütçe açığı Ekim ayında yıllık %95,1 artarak 186,3 milyar TL oldu. Bütçe gelirleri %62,4 artışla 769,2 milyar TL, bütçe harcamaları ise %67,9 artışla 955,5 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Genişleyen bütçe açığı, mali dengelere ilişkin riskleri gündemde tutuyor.
Piyasa Katılımcıları Anketi: TCMB’nin Kasım ayı piyasa katılımcıları anketine göre yıl sonu enflasyon beklentisi %44,81’e yükseldi. 2025 yılı için TÜFE beklentisi ise %26,22 seviyesinde. USD/TL beklentisi 35,72’ye gerilerken, 2024 büyüme beklentisi %3,1 ile değişim göstermedi.

🌍 Küresel Ekonomik Gelişmeler

ABD Verileri: Ekim ayında ABD TÜFE enflasyonu aylık %0,2 ile yatay seyretti. Yıllık TÜFE %2,6, çekirdek TÜFE ise %3,3 seviyesinde gerçekleşti. Barınma, aylık artışa en fazla katkıyı sağlayan kalem oldu. ÜFE enflasyonu ise yıllık %2,4 seviyesine yükseldi. ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Powell, faiz indirimlerine acele edilmeyeceği mesajını verirken, işsizlik başvurularındaki gerileme iş gücü piyasasının sağlamlığını koruduğunu gösterdi.
Euro Alanı Büyüme: Euro Alanı GSYH büyümesi üçüncü çeyrekte %0,4 ile son iki yılın en yüksek seviyesine çıktı. Yıllık büyüme %0,9 olarak kaydedildi.
Çin Ekonomisi: Çin’de perakende satışlar Ekim ayında yıllık %4,8, sanayi üretimi ise %5,3 artış kaydetti. Ancak konut piyasasında fiyatlar yıllık %5,9 düştü, bu da son 9 yılın en hızlı gerilemesi olarak kaydedildi.

📈 Finansal Piyasalar

ABD Doları Güçlendi: DXY endeksi 106,7 ile 1 yılın zirvesine çıktı. EUR/USD paritesi 1,0530’a gerilerken ons altın fiyatı %4,4 düşüşle 2.566 USD’ye indi. ABD 10 yıllık tahvil faizleri 11 baz puan yükselerek %4,42 seviyesine çıktı.
BIST-100 Endeksi: Borsa İstanbul BIST-100 endeksi haftalık %2,6 artışla 9.420 seviyesine yükseldi. TL’deki kısmi değer kaybına rağmen BIST-100 küresel piyasalardan pozitif ayrıştı.
CDS ve Kur: Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 255 baz puanda yatay seyretti. USD/TL %0,8 artışla 34,32’ye yükselirken, EUR/TL %1,8 gerileyerek 36,18 oldu.

🔮 Gelecek Hafta Beklentileri

TCMB Faiz Kararı: 21 Kasım Perşembe günü Merkez Bankası faiz kararını açıklayacak, beklenti %50'de sabit kalmak.
PMI Verileri: Önde gelen ekonomilerin öncü PMI verileri açıklanacak.

Dikkatimi Çeken Haberler

ABD'nin 47. Başkanı seçilen Donald Trump, iş insanı Elon Musk ve girişimci Vivek Ramaswamy'yi yeni kurulan Hükümet Verimliliği Bakanlığı'nın (Department of Government Efficiency - DOGE) başına atadı. Bu bakanlık, hükümet bürokrasisini azaltmak, gereksiz düzenlemeleri kesmek, israf harcamalarını azaltmak ve federal kurumları yeniden yapılandırmak amacıyla kurulmuştur. Musk ve Ramaswamy, hükümet dışından tavsiye ve rehberlik sağlayarak, Beyaz Saray ve Yönetim ve Bütçe Ofisi ile iş birliği içinde çalışacaklardır. Trump, bu atamanın hükümet bürokrasisinin ortadan kaldırılması ve verimliliğin artırılmasına katkı sağlayacağını belirtmiştir. Hükümet Verimliliği Bakanlığı'nın kısaltması olan "DOGE", Elon Musk'ın favori kripto para birimi Dogecoin'e de atıfta bulunmaktadır.

27 yaşındaki YouTuber ve boksör Jake Paul ile 58 yaşındaki eski ağır sıklet dünya şampiyonu Mike Tyson, Teksas'ta karşı karşıya geldi. Bu mücadele, Netflix üzerinden canlı olarak yayınlandı ve dünya genelinde büyük ilgi gördü. Jake Paul, sekiz raunt süren maçın sonunda oybirliğiyle alınan kararla Mike Tyson'ı mağlup etti. Netflix üzerinden 120 milyon izleyiciye ulaşarak platformun en çok izlenen etkinliklerinden biri oldu. Ayrıca, ABD'de 20 milyon dolarlık bilet geliri elde edilerek rekor kırıldı.

Fortune dergisi, 2024 yılında "Dünyanın En Güçlü 100 İnsanı" listesini yayımladı. Listenin ilk üç sırada Elon Musk (Tesla ve SpaceX CEO'su), Jensen Huang (Nvidia CEO'su) ve Satya Nadella (Microsoft CEO'su) yer alıyor. Listede 83. sırada bulunan Chobani CEO'su Hamdi Ulukaya, listeye giren tek Türk iş insanı olarak dikkat çekiyor.

Kiralık kasalar, bankaların sunduğu geleneksel hizmetlerden biri olarak uzun yıllardır değerli eşyaların ve aile yadigârlarının saklanmasında kullanılmıştır; ancak, son dönemde bankalar bu hizmeti sonlandırmakta veya büyük ölçüde küçültmektedir. Amerikan bankalarındaki durum şekildedir: JPMorgan Chase ve Capital One kiralık kasa hizmetlerini tamamen durdurmuş, Wells Fargo ise şube kapatmalarıyla birlikte kasa sayısını azaltmıştır. Genel olarak, kiralık kasa sayısının altı yıl öncesine göre yaklaşık %20 azaldığı tahmin edilmektedir. Bankalar, bu değişimin nedenini kiralık kasaların modasının geçtiği ve ev kasaları gibi alternatiflerin daha yaygın hale gelmesiyle açıklamaktadır. Gelişen ev güvenlik sistemleri ve hırsızlık oranlarındaki düşüş, bireylerin değerli eşyalarını evlerinde saklamalarını daha cazip kılmaktadır. Ayrıca, Amazon gibi platformlarda çeşitli ev kasası seçeneklerinin bulunması, bu eğilimi desteklemektedir. Bu durum, uzun süredir kiralık kasa kullanan müşterilerin alternatif saklama çözümleri aramasına yol açmaktadır. Bankaların bu hizmetten çekilmesiyle birlikte, bağımsız şirketler güvenli depolama seçeneklerini genişletmeyi değerlendirmektedir. Ancak, bazı müşteriler kiralık kasaları bankaların temel hizmetlerinden biri olarak görmeye devam etmekte ve bu değişimden memnuniyetsizlik duymaktadır.

Türkiye'de ise kiralık kasa hizmetine olan talep artışı nedeniyle boş kasa bulmak neredeyse imkansız bir hale gelmiştir.

Çinli elektrikli araç üreticisi BYD, Türkiye pazarına 1 milyar dolarlık bir yatırımla Manisa'da yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi ve Ar-Ge merkezi kurulacağı açıklayarak giriş yapmayı hedefliyor. Üretimin 2026 sonunda başlaması ve bu tesiste 5 bin kişiye doğrudan istihdam sağlanması planlanıyor. BYD’nin bu hafta gerçekleştirdiği lansmanda, elektrikli araç modelleri ve fiyatları duyuruldu. Kasım ayı itibarıyla Atto 3, Seal U DM-i (PHEV), Dolphin ve Seal U EV satışa sunulacak. Aralık ayında ise E-SUV sınıfında Han ve D sedan sınıfında Seal modelleri pazara giriş yapacak. Yıl sonuna kadar BYD’nin Türkiye'deki model sayısı 6'ya yükselecek. Yatırım planlamasından dolayı teşvik kapsamında vergi avantajına hak kazanan firmanın lansman fiyatları beklenenin üzerinde belirlenmesinden dolayı hayal kırıklığı oluşturduğunu gözlemledim.

Suudi Arabistan, başkent Riyad'da dünyanın en büyük yapılarından biri olmaya aday devasa bir küp şeklindeki "Mukaab" projesini hayata geçiriyor. 2030 Vizyonu kapsamında planlanan bu yapı, her bir kenarı 400 metre uzunluğunda olacak. Suudi Arabistan, bu projeyle ekonomisini çeşitlendirme, turizmi artırma ve Riyad'ı küresel bir cazibe merkezi haline getirme hedeflerini gerçekleştirmeyi amaçlıyor. Ancak projenin, Kabe'ye olan benzerliği tartışma konusu oldu.

Bilmeye Değer

2024 yılı itibarıyla dünya nüfusu 8,04 milyar kişiye ulaştı. En kalabalık 20 ülkenin verileri incelendiğinde, Hindistan 1,428 milyar nüfusu ile dünya lideri konumunda. Onu 1,425 milyar nüfus ile Çin takip ediyor.

Takibe Değer

Dünya Peynir Yarışması düzenlenmiş; ama ülkemizden hiçbir üretici katılmamış. X' platformunda gördüğüm bu paylaşım beni gerçekten üzdü.

Bu kartvizit, minimalist bir tasarımla tek bir e-posta adresini çok amaçlı bir iletişim aracı olarak kullanıyor.

İzlemeye Değer

Anadolu Parsı, Türkiye'nin endemik bir leopar alt türüdür.🐅 Son yıllarda, fotokapanlar aracılığıyla Anadolu Parsının varlığı yeniden belgelenmiştir. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Anadolu Parsının bugüne kadar kaydedilen en net görüntüsünü X hesabında paylaştı.
Yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına yönelik önemli operasyonlar gerçekleştirildi. Yürütülen soruşturma kapsamında, ünlü isimler ve sosyal medya fenomenlerinin yasa dışı bahis sitelerinin reklamını yaptıkları tespit edildi. Bu kapsamda, sanatçılar Mehmet Ali Erbil ve Serdar Ortaç'ın da aralarında bulunduğu 23 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Eski Kumarhane Müdürü Serdar Tavus'un YouTube'da yayınladığı videoda önemli tespitler yer alıyor; izlemeye değer buldum.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 9 & 10

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 10 Nov 2024 06:05:00 +0000

Merhaba,

Geçen hafta yurt dışı seyahatim ve bankamdaki sınav nedeniyle bültenimi yayınlayamadığım için üzgünüm.

Yayınlanmadığını fark eden dostlarımın tepkisi beni mutlu etti; en azından kısa bir duyuru yapabilirdim, ancak plan dışı ani gelişen olaylar nedeniyle bunu öngöremedim. Bu aksaklıktan ders çıkararak, önümüzdeki haftalarda daha düzenli bir içerik planı oluşturmayı hedefliyorum.

Geri bildirimleriniz ve desteğiniz için teşekkür ederim.

Önümüzdeki haftalarda daha güçlü içeriklerle buluşmak dileğiyle, tekrardan hoş geldiniz. Güzel bir haber bu haftaya özel iki haftalık bir bülten olacak. 🙂

Paylaşmaya Değer

28 Ekim - 8 Kasım 2024 arası iki haftalık Paylaşmaya Değer'ler...

İstanbul Sanayi Odası'nın açıkladığı Türkiye İmalat PMI verisi, Ekim ayında 1,5 puan artarak 45,8’e yükseldi. Endeks, yedi aydır 50 eşik değerinin altında seyrederek piyasa koşullarındaki sıkılık ve zayıf talep nedeniyle daralma sinyali veriyor. Gıda ürünleri imalat sektörü, üç ayın ardından 50 eşik değerinin üzerine çıkarak büyüme gösterirken, diğer sektörlerde daralma devam etti.

İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) Ekim 2024 Küresel İmalat PMI raporuna göre, dünya imalat sektörü zayıf bir son çeyreğe başladı. Küresel PMI endeksi Eylül'deki 48,7 seviyesinden Ekim'de 49,4’e yükseldi ancak 50 eşik değerinin altında kalmayı sürdürdü. Üretim endeksi, düşüş eğilimini durdurarak 50,1’e çıkarken, yeni siparişler endeksi 48,8 ile durağan talebe işaret etti. İstihdam üç aydır gerilemeye devam ederken, enflasyon girdi maliyetlerinde ve nihai ürün fiyatlarında sabit kaldı. 32 ülkeden 18'inde faaliyet koşulları bozulsa da, bu sayı Eylül'e göre azaldı; 5 ülke yeniden büyümeye geçerken, 9 ekonomide daralma hafifledi. Raporun detayları: https://lnkd.in/di-TaXP2

ABD’de 5 Kasım’da gerçekleşen başkanlık seçimlerini resmi olmayan sonuçlara göre Cumhuriyetçi aday Donald Trump açık bir farkla kazandı. Ülkede Cumhuriyetçiler, Senato ile Temsilciler Meclisi’nde de çoğunluğu elde etti.

Elon Musk ABD doğumlu olsaydı şüphesiz Trump sonrasındaki dönem için Başkan Adayı olarak karşımıza çıkacaktı; ama ABD başkanı olabilmek için anayasa, bir kişinin "doğuştan Amerikan vatandaşı" olmasını şart koşuyor; Musk ise Güney Afrika doğumlu olduğundan bu koşulu karşılamamaktadır. Başkanlık adaylığı mümkün olmasa da, Musk’ın Amerikan siyaseti ve ekonomisinde artık daha da güçlü ve etkili bir figür olacağını düşünüyorum.

Eylül ayında faiz indirim sürecine başlayan Fed bu hafta gerçekleştirdiği toplantısında politika faiz oranını beklentiler paralelinde 25 baz puan daha indirerek %4,50- %4,75 bandına çekti.
TÜİK: 2024 yılı 3. çeyrekte Türkiye'nin turizm geliri, geçen yılın aynı dönemine göre %3,9 artarak 23,2 milyar dolara ulaştı. Gelirin %14,7'si yurt dışı ikametli vatandaşlardan sağlanırken, harcamaların 15 milyar doları kişisel, 8,1 milyar doları paket tur harcamalarından oluştu. Ziyaretçi sayısı %3,5 artarak 23,2 milyon kişiye ulaştı; ortalama harcama 95 dolar oldu.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), Türkiye'nin uzun vadeli kredi notunu "B+"dan "BB-"ye yükselterek bu yıl ikinci kez not artışı gerçekleştirdi. Ayrıca, kredi notu görünümünü "pozitif"ten "durağan"a revize etti. Ergun Unutmaz'ın hazırladığı ve beğendiğim görseli sunmaktayım.

Bu yıl Fitch, 2 kez not artırdı. Moody's bir seferde 2 artış yaptı. Şimdi de S&P, BB-'ye çıkartarak 2’nci kez not yükseltti.

Ekim’de TÜFE aylık bazda %2,88 ile piyasa beklentilerinin üzerinde artış kaydetti. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %48,58, aylık %2,88 arttı. TÜFE'deki (2003=100) değişim 2024 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %2,88, bir önceki yılın Aralık ayına göre %39,77, bir önceki yılın aynı ayına göre %48,58 ve on iki aylık ortalamalara göre %62,02 olarak gerçekleşti.

TCMB, 2024 yıl sonu enflasyon tahminini %44’e yükseltirken tahmin aralığını %42-%46 olarak belirledi. 2025 ve 2026 yılı tahminlerini de sırasıyla %21 ve %12’ye revize etti. TCMB Başkanı Fatih Karahan, iç talepteki yavaşlamanın enflasyonda düşüşü desteklediğini ve cari açığın azaldığını belirtirken, enflasyonun beklenenden daha yavaş gerilediğini ifade etti. Para politikasındaki sıkı duruşun dezenflasyon sürecinin devamını sağlamak için sürdürüleceğini vurguladı.

TCMB Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay: "Geçmişe dönük endeksleme sürekli kendi kendini yaratan bir süreç doğuruyor. Bir noktada hem kamuda hem özelde ileriye dönük endekslemeye geçmek zorundayız. Ben bu konjonktürün bunun için uygun olduğu kanaatindeyim."

Dikkatimi Çeken Haberler

Berkshire Hathaway, Apple ve Bank of America hisselerini satarak nakit pozisyonunu tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 325,2 milyar dolara çıkardı. Apple'daki hissesi geçen yıl üçte iki oranında azaltılarak 178 milyar dolardan 69,9 milyar dolara düşürdü. Bank of America hissesi de Temmuz 2024'ten itibaren dörtte bir oranında azaltarak 45 milyar dolardan 32,6 milyar dolara indirdi. Şirket, sekiz çeyrektir net hisse senedi satıcısı konumunda.

Volkswagen, Almanya'da maliyet azaltma hedefleri doğrultusunda önemli işten çıkarmalar ve fabrika kapatma planları yapmaktadır. Şirket, özellikle artan enerji maliyetleri ve elektrikli araçlara geçiş sürecindeki zorlukların etkisiyle Almanya’daki üç fabrikayı kapatmayı ve diğer tesislerde küçülmeye gitmeyi değerlendiriyor. 2026'ya kadar 10 milyar euro tasarruf hedefleyen Volkswagen, idari maliyetleri azaltarak maaşlarda %10'luk kesintiye gitmeyi ve personel giderlerini %20 oranında azaltmayı planlıyor. Almanya'da çalışanlar ve sendikalar bu kararlara karşı tepki gösterirken, Volkswagen rekabet gücünü artırmak için bu adımların gerekli olduğunu savunuyor.

Nissan Motor Co., artan maliyetler ve zayıf talep nedeniyle 9.000 çalışanını işten çıkarma, küresel üretim kapasitesini %20 oranında azaltma ve yıllık kâr tahminini %70 düşürme kararı aldı. Şirket, özellikle ABD ve Çin pazarlarında yaşanan zorluklar nedeniyle bu adımları atıyor.

Takibe Değer

Togg T10X’in yeni rengi Ayder duyurdu. Renk tonlarında ülkemizden kesitler vererek adlandırılması hoşuma gidiyor. Yeşil renkte çok güzel yakışmış. < 💚 >

Olimpiyat atleti Mondo Duplantis Cadılar Bayramı’nda Yusuf Dikeç kılığına girdi. Bu ikilinin bir an önce ülkemizin turistik bir yerinde bir araya gelmesi gerek.

Galatasaray'ın UEFA Avrupa Ligi'ndeki tarihi galibiyeti sonrasında ChatGPT Arama Motorunun cevabıx

ChatGPT'ye arama motoru özelliği geldi. Denedim, aradığım sorunun cevabını direkt olarak anında kaynaklarıyla birlikte sunuyor, dilerseniz kaynak linkinden veriye erişim sağlarsınız. Bu özelliği beğendim ve daha işlevsel bulduğumu ifade etmeliyim. Google ise sizi sitelere yönlendiriyordu.

Google'in arama motorunda kurduğu imparatorluk koltuğu sallanmaz düşüncesindeyim; ama bu adımlar sonrasında Google da adımlar atarak daha iyi yenilikleri getirmelidir. Aksi halde pazar payını çok hızlı kaybeder. Bir nevi Nokia telefonları gibi arama motorunda dibi görür.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 8

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 27 Oct 2024 20:00:00 +0000

Merhaba,

"Paylaşmaya Değer Haber Bülteni"nin sekizinci sayısı ve dolayısıyla ikinci ayı doldurmuş bulunuyoruz. Bu bülteni sadece benim değil, iş arkadaşlarım, müşterilerim ve yöneticilerimin katkılarıyla da şekilleniyor.

Haftanın üzücü haberi Ankara Kahramankazan'da TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'nin yerleşkesine gerçekleştirilen terör saldırısı oldu. Şehitlerimize Allah'tan rahmet, yaralılarımıza da acil şifalar diliyorum. Stratejik bir saldırıydı; ama hiçbir saldırı ve hain planlar ülkemizin kararlı duruşunu ve gelişimini engelleyemeyecektir. Bu yüzden hainlere inat daha fazla çalışacağız, daha çok üreteceğiz. !!!

Daha fazla çalışacağız, daha çok üreteceğiz.

Paylaşmaya Değer

21 Ekim - 25 Ekim 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

IMF (International Monetary Fund) Uluslararası Para Fonu'nun Ekim 2024 Küresel Ekonomik Görünüm raporuna göre, küresel büyüme 2024 ve 2025’te %3,2 olarak öngörülüyor. ABD’deki olumlu gelişmeler, Avrupa’daki büyük ekonomilerdeki yavaşlamayı dengeliyor. Gelişmekte olan bölgelerde üretim ve lojistik kesintileri, çatışmalar ve hava olayları büyümeyi olumsuz etkilerken, Asya’daki elektronik ve yarı iletken talebi artışı büyümeyi destekliyor. Küresel Enflasyonun 2023'te %6,7’den 2024'te %5,8’e ve 2025'te %4,3’e gerilemesi bekleniyor. Ancak, hizmet sektöründeki fiyat artışları dikkat çekiliyor. Raporda Türkiye için de bu yıl %3, gelecek yıl için ise %2,7’lik büyüme tahmini gerçekleşti.
Federal Reserve Board Fed Bej Kitap Ekim Raporu yayımlandı: ABD ekonomisinde Eylül'den bu yana ekonomik faaliyet büyük ölçüde durağan kaldığı, imalat gerilerken bankacılık ve konut sektörü hafif artış gösterdi. Uygun fiyatlı konut eksikliği önemli bir sorun olmaya devam ediyor. İstihdam hafif artış gösterdi, çalışan bulmak kolaylaştı ancak bazı sektörlerde (teknoloji, imalat, inşaat) nitelikli işçi bulma zorluğu sürüyor. Enflasyon ılımlı seyretti, bazı gıda fiyatları hızla yükseldi. Ev fiyatları hafif artarken kiralar durağan kaldı. Girdi maliyetleri, satış fiyatlarından daha hızlı artarak kâr marjlarını daralttı.
Çin Merkez Bankası, kredi faiz oranlarını düşürdü. Bu indirim, ekonomiyi canlandırma ve konut piyasasındaki sorunları çözme amacı taşıyor. Bu gelişme, Çin borsalarında olumlu etki yarattı.
Ekim ayında yurt içi tüketici güven endeksi Haziran 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Reel kesim güven endeksi 102,2 seviyesine yükselirken, sektörel güven endeksleri karışık bir tablo sundu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nin brüt rezervleri, 18 Ekim haftasında artarak 159,4 milyar USD ile tarihi zirveye ulaştı. Yurt dışı yerleşiklerin DİBS portföyü 487 milyon USD arttı.

Dikkate Değer

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Ph.D. : "Eylül itibarıyla yenilenebilir enerjinin elektrik kurulu gücündeki oranı yüzde 59'a ulaştı"

Toronto Üniversitesi'nden dört öğrenci, Kanada ordusunun düzenlediği yarışmada büyük savunma şirketlerini geride bırakarak, dronları bozabilen bir anti-drone cihazı geliştirdi. Cihaz, insan kulağının duyamayacağı yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak dron bileşenlerinin rezonans frekanslarına müdahale ederek, parçaların titreşip arızalanmasına yol açıyor.

BRICS ülkelerinin (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) ABD dolarına olan bağımlılığı azaltma ve küresel ticarette doların hakimiyetine karşı bir denge oluşturma arzusuyla gündeme geldi. Küresel ekonomik sistemde daha fazla bağımsızlık isteyen bu ülkeler, dolardan uzaklaşarak ticaretlerinde kendi yerel para birimlerini kullanmayı teşvik etmek ve uzun vadede alternatif bir rezerv para birimi oluşturmayı amaçlıyor. Şimdilik sembolik olarak hazırlanan para banknotunun ön yüzünde BRİCS üyesi ülkelerin, arka yüzünde ise aday ülkelerin bayrakları yer alıyor.

İlginç bir bilgi: 2002'de Euro banknotlar tasarlanırken, diğer milletlerin bizim mimarimiz neden yok dememesi için farklı dönem ve mimarilere ait hayali köprüler tasarlanmış. Aradan geçen on yılın ardından Hollandalılar köprülerin ufak versiyonlarını Rotterdam yakınlarında inşa etmiş.🙂

Birleşmiş Milletler’in raporlarına göre, deniz seviyesinin 2050 yılına kadar 1 metre yükselmesi bekleniyor. Bodrum Belediyesi bu durumu vurgulamak ve iklim krizine dikkat çekmek amacıyla özel bir bank tasarlamış.

Galatasaray SK 'a 1 yıllığına kiralık gelen futbolcu Osimhen’in geçen hafta attığı röveşata golü sonrası forma göğüs sponsoru araba kiralama şirketi Sixt Türkiye 'in paylaşımı.

Bilmeye Değer

Bej Kitap Nedir?

Bej Kitap (The Beige Book), ABD'deki 12 Federal Rezerv Bölgesi’nin ekonomik durumunu özetleyen, yılda sekiz kez yayınlanan bir rapordur. Her bölgede işletmeler, toplum örgütleri ve uzmanlarla yapılan görüşmeler ve anketler aracılığıyla toplanan verilerle ekonomik koşulları ve beklentileri değerlendirir. Amaç, ekonomik değişimleri güncel bir şekilde takip etmektir. Bu bilgiler, bölgesel ve Amerika ekonomik durumunu analiz etmelerine yardımcı olur.

Takibe Değer

Tesla, elektrikli araçlarda kablosuz şarj teknolojisini yaygınlaştıracak önemli bir gelişmeyi tanıttı. Yeni yayımlanan videoda, Tesla’nın sürücüsüz aracı olan Cybercab’in 25 kW’a kadar çıkan hızlarda kablosuz şarj edilebildiği görülüyor. Bu teknoloji ile gelecekte Cybercab, günümüz elektrikli araçlarında olduğu gibi bir şarj soketine ihtiyaç duymayacak, tamamen kablosuz olarak şarj edilebilecek.

Togg 29 Ekim günü geçerli olacak, Cumhuriyetimizin 101.yılına özel T10X cihazının kullanıcılara yönelik 101kWs şarj hediye ediyor. 🔋

İzlemeye Değer

Fas'tan gelen dramatik drone görüntüleri, bölgeyi vuran nadir yağışların ardından Sahra Çölü'ndeki kum tepeleri ve sel altında kalan hurma ağaçlarını gösterdi. 🐪🐫🐪🐪

Denemeye Değer

Birleşik Krallık ekonomisini yönetebilir misiniz? Maliye Bakanı'nın yerine geçin ve mali planınızı oluşturun. Financial Times, Birleşik Krallık odaklı simülasyon oyunu yapmış. Oyunda Maliye Bakanı olarak bütçe hazırlayıp ve ekonomiyi canlandırmak için altı haftanız var. Oyunda sağlık, eğitim, savunma, yatırım, refah ve vergi düzenlemesi yaparak kararlar alıyorsunuz.

Siz de bu oyunu oynayıp kendinizi deneyin, ben de kendi sonuçlarımı ve görsellerini paylaşıyorum.

Oyun linki: https://ig.ft.com/chancellor-game/

Uyguladığım politika ise şuydu:

Mali politikalarımda kamu harcamalarını azaltırken, yatırımlara öncelik verdim; ancak bu sürdürülebilirlik konusunda piyasalarda haklı endişelere yol açtı. Kamu hizmetlerinde 37 milyar sterlinlik kesintiye gittim, ancak yatırımlara nispeten bir önceki hükümete göre daha fazla gitmeme rağmen kamu hizmetlerindeki kesintiyi kademeli ve kısıtlı olarak yatırımlara yönlendirdim. Vatandaş üzerindeki vergi yükünü hafiflettim, işletmelerin vergilerinde bir değişiklik yapmamakla birlikte, vergi gelirlerini artırmayı başardım. Piyasalar, kamu hizmetlerinde yapılan bu yüksek kesintilerin yatırımlara daha fazla kaynak ayrılmamasıyla çeliştiğimi tartışıyor, bu eleştiriye de hak veriyorum; ancak vergi gelirlerindeki artış, cari bütçe açığındaki azalma ve kamu borcunun beklenen seviyede korunmasıyla, ülkenin gidişatını ılımlı bir düzeyde tutmayı başardığımı düşünüyorum. 🙂🙂

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 7

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 19 Oct 2024 15:04:00 +0000

Merhaba,

Her hafta sizlere, ekonomi ve piyasalardaki dikkat çekici gelişmeleri bir bankacının bakış perspektifinden sunmak için "Paylaşmaya Değer" haber bültenini hazırlıyor olacağım. Bu hafta yedinci sayıdayız. 📈💡

Paylaşmaya Değer

14 Ekim - 18 Ekim 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 17 Ekim'deki toplantısında politika faizini %50'de sabit tuttu. TCMB, 7 aydır faizi sabit tutuyor. Enflasyonun Eylül’de yükseldiği, ancak iç talepteki yavaşlamanın enflasyon düşüşünü desteklediği belirtildi. Hizmet enflasyonunda iyileşmenin son çeyrekte beklenmesine rağmen, enflasyon düşüş hızında belirsizliklerin arttığı vurgulandı.
European Central Bank, Avrupa Merkez Bankası 17 Ekim'deki toplantısında politika faizini 25 baz puan indirerek yılın üçüncü faiz indirimi kararını aldı. Enflasyonun hızlı düşüşü ve zayıflayan ekonomi bu kararın temel sebepleri olduğunu açıkladılar. Ekonomide imalat ve ihracat zayıf, hizmet sektörü turizmle toparlandı. Avrupa bölgesindeki insanların harcayacak daha fazla parası olduğu ancak insanlar daha fazla tasarruf yapıyor. Enflasyon düşük seviyelerde, ancak 2025'te %2 hedefine ulaşması bekleniyor. İşsizlik düşük, maaşlar artarken kredi talepleri de yükseliyor. Aralık ayında da faiz indirimlerinin devam etmesi bekleniyor. ECB'nin websitesini incelemek ayrı bir keyif.

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, Alfred Nobel Anısına 2024 Sveriges Riksbank Ekonomi Bilimleri Ödülü'nü "kurumların nasıl oluştuğu ve refahı nasıl etkilediği konusundaki çalışmalarından dolayı" Daron Acemoglu , Simon Johnson ve James A. Robinson'a vermeye karar verdi.

Merkez Bankası rezervleri 157 milyar 386 milyon dolar ile rekor seviyeye yaklaştı.

Eylül ayında Türkiye’nin merkezi yönetim bütçesi 100,5 milyar TL açık verdi. Gelirler %88,5 artarak 831,6 milyar TL, harcamalar ise %63,4 artarak 932,1 milyar TL oldu. İlk 9 ayda bütçe açığı 1,1 trilyon TL’ye yükseldi. Harcamaların gelirlerden daha yavaş artması olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.
Eylül ayında Türkiye’de konut satışları yıllık bazda %37,3 artarak 141 bin adede ulaştı ve Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Ancak, konut fiyatları da %27,4 artışla Haziran 2020’den bu yana en düşük seviyeye gerileyerek yıllık bazda %14,7 oranında reel düşüş gösterdi.
İşletmelerin yanı sıra tüketiciler için de 7 bin liranın üzerindeki mal veya hizmet alımlarına ait ödemelerin banka ve finans kurumları aracılığıyla yapılması zorunluluğu getiren düzenleme yürürlüğe girdi. Banka hesabı ya da kredi kartı bulunmayanlar da ödemelerini tevsik edecek.

Paylaşmaya Değer'in ilk sayısında Vergi Yüzsüzleri Listesi'nin hazırlanacağını duyurmuştum. Her bir vergi dairesi 5 milyon lira ve üzerinde vergi borcu ve cezası bulunan mükelleflerin isimlerini kamuoyu ile paylaşacakları belirtilmişti. Türkiye genelinde tüm il ve ilçe vergi dairelerinde 15 Ekim'den itibaren listeleri yayınlamaya başladı. Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinde ise söz konusu Vergi Yüzsüzleri Listesi 1 Kasım itibariyle açıklanacak.
Kazakistan’ın online alışveriş platformlarından Kaspi.kz, Hepsiburada’nın sahibi D-Market’in %65,41’ini 1,17 milyar dolar karşılığında satın almak üzere anlaşmaya vardı.
ADQ ve Bank Audi'den yapılan açıklamaya göre, ADQ'nun Bank Audi'nin Türkiye'deki iştiraki Odeabank'ın sermayesinin yüzde 96'sını satın almak için anlaşma imzalandı.
QNB Finansbank, Bankanın ticaret unvanının "QNB Bank Anonim Şirketi" olarak değiştirildiğini duyurdu. ( QNB Türkiye )

Almanya'da yangın alarmı olmayan son teknoloji yeni bir itfaiye istasyonu alevler içinde kaldı.

Bilmeye Değer

7.000 TL üzerindeki mal veya hizmet alım işlemlerinin nakit ile yapılamayacak olması, ATM'lerden günlük nakit çekim limitleri, 200 TL'den daha yüksek banknot çıkarılmaması ile günden güne Nakitsiz Toplum'a daha fazla yaklaştığımızı düşünmekteyim.

Nakitsiz Toplum Nedir? Nakitsiz toplum, fiziksel para kullanımının minimuma indirildiği veya tamamen ortadan kaldırıldığı bir ekonomik sistemdir. Bu sistemde, dijital ödemeler, kredi kartları, mobil ödeme uygulamaları ve kripto paralar gibi elektronik yöntemler kullanılarak alışveriş yapılır. Nakitsiz toplum, genellikle daha verimli, güvenli ve modern bir ekonomik yapı olarak görülmektedir.

Avantajları

Kolaylık ve Hız: Dijital ödemeler, nakit paraya kıyasla daha hızlı ve pratiktir. Alışverişlerde veya hizmet ödemelerinde zaman kazandırır.

Güvenlik: Nakit taşımanın getirdiği riskler (soygun, kaybolma) ortadan kalkar. Dijital ödemeler, şifreleme ve güvenlik önlemleri ile korunur.

Harcama Takibi: Elektronik ödemeler, kullanıcıların harcamalarını kolayca takip etmelerini sağlar, bu da bütçe yönetimini kolaylaştırır.

Hukuki ve Vergisel Avantajlar: Nakit işlemlerin kayıtsız kalma olasılığı daha yüksektir. Dijital işlemler, gelirlerin ve harcamaların kaydedilmesini ve vergi uyumunu artırır.

Dezavantajları

Dijital Erişim Sorunları: Özellikle kırsal alanlarda, yaşlı veya düşük gelirli bireylerde dijital ödemelere erişim sıkıntısı olabilir. İnternet bağlantısı ve teknolojiye erişim şarttır.

Siber Güvenlik Riskleri: Dijital ödemeler, siber saldırılara ve dolandırıcılığa karşı savunmasız olabilir. Kullanıcıların hesapları kötü niyetli kişilerce ele geçirilebilir.

Teknolojik Altyapı Gereksinimi: Nakitsiz bir sistem, kapsamlı bir dijital altyapı gerektirir. Bu da kurum ve kuruluşlara yüksek maliyetlere ve yatırım gereksinimlerine yol açabilir.

Açıkçası ben Nakitsiz Toplum olmamızı savunmaktayım. Birçok avantajı var ve getirdiği dolu yenilikler olacaktır. Kayıt dışılığın azalması, devletin vergi gelirlerini artırmasına ve ekonomik düzenin daha şeffaf hale gelmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, dijital ödemelerin sağladığı hız ve pratiklik, günlük hayatı kolaylaştırarak, hem bireyler hem de işletmeler için büyük bir avantaj sunar.

Takibe Değer

Al Baraka Group (ABG) liderliğinde düzenlenen "Inter-Franchise Collaboration Albaraka Türk – Al Baraka Bank Egypt" webinarına katıldım. Türkiye ve Mısır’daki dış ticaret faaliyetlerine yön veren sektörlerin ve yeni pazar alanlarına dair potansiyellerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen toplantıya, Albaraka'nın üst düzey yetkilileri ve şirketlerin önemli yöneticileri katıldı.

Her iki ülke arasında Albaraka'nın yer alması koşuluyla büyük avantajlar hem alıcı hem satıcaya sağlanacak. İki ülke arasındaki ticari etkileşimi güçlendirmeye yönelik şirketlerin birbirlerini daha hızlı iletişime geçebileceği bir platform kurulacak. Bu platformda yer almak isteyen hem İthalatçı hem de İhracatçı firmalar benimle iletişime geçebilir. Ayrıca etkinliğin özet videosunu da paylaşmaktayım.

İzlemeye Değer

SpaceX, Starship’i yörüngeye taşıyan Super Heavy güçlendiricisini, fırlatma kulesindeki mekanik kollar (Mechazilla) ile yakalamayı başardı. Bu olay, güçlendiricinin okyanusa iniş yapmadan doğrudan fırlatma rampasına geri dönerek yakalandığı ilk sefer olarak kaydedildi. Bu sistem sayesinde güçlendirici, yeniden kullanılabilir hale getirilecek, bu da fırlatma maliyetlerini düşürüp fırlatmalar arasındaki süreyi kısaltacak. Starship'in bu yenilikleri, gelecekteki uzay keşifleri, insanlı Ay ve Mars görevleri ve ticari uzay taşımacılığında büyük bir atılım olarak değerlendiriliyor.

Denemeye Değer

Dubai Çikolatası, kadayıf, fıstık ve çikolatanın birleşimiyle oluşan, son zamanlarda sosyal medyanın da etkisiyle çok popüler olan bir tatlıdır. Çıtır kadayıf, yoğun fıstık aroması ve çikolatanın zengin tadı, bu tatlıyı oldukça lezzetli kılıyor gerçekten. Alyan Gıda (Alyan Food Production Co.) firmasının Dubai Çikolatası ülkemizdeki en başarılı örneklerinden, denemenizi tavsiye ederim.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 6

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 12 Oct 2024 11:00:00 +0000

Merhaba,

Bülten yazmaya başladıktan sonra zamanın ne kadar hızlı aktığını daha da fark eder oldum. Pazartesi başlıyor ve bir bakmışsınız, Cuma gelip geçmiş bile. Aradaki zaman, adeta su gibi akıp gidiyor. Belki biraz yavaşlamamız gerekiyor. Anın içinde kalarak kendimize daha fazla zaman ayırmalıyız. Hayatın koşuşturmacası içinde bazen durup nefes almak, zihnimizi dinlendirmek en güzel hediye olmalı.

Bu düşüncelerimle birlikte, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Ne İçindeyim Zamanın, Ne de Büsbütün Dışında" adlı şiirine kulak vermek bize iyi gelebilir. Zamanın akışıyla nasıl başa çıkacağımızı, bu şiirde derin bir anlam bulabiliriz. Yazımın sonunda, bu güzel eseri sizlerle paylaşıyorum. Belki birlikte yavaşlamanın yolunu keşfederiz.

Paylaşmaya Değer

7 Ekim - 11 Ekim 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

ABD Enflasyon Verileri: Eylül'de TÜFE artışı %0,2, yıllık enflasyon %2,4'e geriledi. Çekirdek TÜFE aylık %0,3, yıllık %3,3 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. ÜFE değişim göstermedi; Fed'in faiz indirim beklentileri devam ediyor.
Euro Alanı: Ağustos'ta perakende satışlar aylık %0,2, yıllık %0,8 artış gösterdi. Sentix güven endeksi Ekim'de piyasa beklentilerinin üzerinde yükseldi. ECB tutanakları, kademeli gevşeme yönünde görüş bildirdi.
Türkiye Ekonomisi: Cari işlemler hesabı Ağustos'ta 4,3 milyar USD fazla verdi. Sanayi üretimi yıllık %5,3 azaldı; işsizlik oranı %8,5'e geriledi. Perakende satış hacmi aylık %2,2, yıllık %13,3 arttı.
Enflasyon Beklentileri: Yılsonu TÜFE enflasyonu beklentisi %44,11, 12 ay sonrası %27,44. USD/TL yılsonu beklentisi 36,63; 2024 büyüme beklentisi %3,1.
Gelecek hafta: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve European Central Bank toplantıları öne çıkıyor. TCMB'nin faiz kararının sabit tutacağı bekleniyor.

Takibe Değer

10 Ekim'de Tesla , "We, Robot" etkinliğini düzenledi. Etkinlik, gelecekte otonom araçların ve robotların hayatımızı nasıl şekillendireceğini anlattı.

Üç önemli ürün tanıtıldı:

Sürücüsüz, direksiyonsuz ve pedalsız robot taksi Cybercab. Yukarı açılan kapıları var. Otomobil iki kişilik olarak göze çarpıyor. Ayrıca kablosuz şarj özellikli olacakmış. 2026'da üretime başlanacağı, fiyatının 30.000 $'dan az ve tam otonom sürüş özelliği olacağından bahsedildi.

Aracınız taksici oluyor. Bu sistemde, aracınızın taksi hizmeti vermesi sağlanarak kullanılmadığı zaman diliminden kazanç elde edilmeye çalışılıyor. Haftada 168 saat olan toplam zamanın sadece ortalama 10 saatinin kişisel kullanım için harcandığı düşünülürse, geri kalan sürelerde aracınız sizin adınıza çalışacak. Bu sayede, atıl durumda kalan zaman diliminden ekonomik fayda sağlanması hedefleniyor. Böylece, aracınızın verimliliği artırılacak ve daha fazla değer üretebilecek.

2. 20 kişi kapasiteli otonom minibüs Robovan. Hem yolcu hem de yük taşıyabilecek. Tekerlekleri gizlenmiş. Çok fazla bir bilgi paylaşılmadı. Açıkçası çok aşırı düzeyde fütüristtik bir tasarım olmasını beğenmedim.

3. Elon Musk’ın en önemli ürünü olarak nitelendirdiği insansı robot Tesla Bot. Gündelik işlerde yardımcı olacak. Tahmini fiyat: 20-30 bin dolar aralığında bekleniyor.

İzlemeye Değer

Bu hafta 2016 yapımı bir İspanyol gerilim filmi olan Contratiempo'yu (The Invisible Guest, Görünmeyen Misafir) izlediğimi paylaşmak istiyorum. Film, başarılı bir iş adamının, bir otel odasında ölü bir kadınla bulunmasının ardından cinayetle suçlanmasıyla başlıyor. Hikaye, suçlanan adamın üç saat içinde savunmasını hazırlama sürecini merkezine alıyor. Gizem ve sürprizlerle dolu yapısıyla dikkat çeken Contratiempo, sizi baştan sona ekran başında tutacak. Şiddetle tavsiye ederim; müsait bir vaktinizde mutlaka izleyin.

Selamlique Istanbul'un "1 Fincan Kahve 40 Soru" serisinde Koç Holding Onursal Başkanı Rahmi Koç'un bölümü yayınlandı.

Okumaya Değer

Bu haftaki bültene son verirken, yazımın başında da değindiğim gibi, sizleri güzel bir şiirle uğurluyorum. Hayatınıza şiir gibi bir anlam katmanızı, her anın kıymetini bilmenizi dilerim. Şiirle kalın, şiir gibi bir hayatınız olsun.

NE İÇİNDEYİM ZAMANIN

Ne içindeyim zamanın,

Ne de büsbütün dışında;

Yekpare, geniş bir anın

Parçalanmaz akışında.

Bir garip rüya rengiyle

Uyuşmuş gibi her şekil,

Rüzgarda uçan tüy bile

Benim kadar hafif değil.

Başım sükutu öğüten

Uçsuz bucaksız değirmen;

İçim muradına ermiş

Abasız, postsuz bir derviş.

Kökü bende bir sarmaşık

Olmuş dünya sezmekteyim,

Mavi, masmavi bir ışık

Ortasında yüzmekteyim.

Ahmet Hamdi TANPINAR

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 5

noreply@blogger.com (Unknown) — Fri, 04 Oct 2024 21:30:00 +0000

Merhaba,

Paylaşmaya Değer'in abone sayısı 1.000 kişi oldu, olmak üzere! 🎉 Bu kadar kısa sürede böyle bir etki yaratacağını tahmin edemedim ve beni gerçekten hayretler içinde bıraktınız. Her bir geri bildiriminiz, bülteni şekillendiren bir tuğla 🧱 oldu ve bana yeni fikirler açıyor.

Bu network gücünün sunduğu mevcut ve gelecekteki fırsatları değerlendirebilmemiz için, Bankacılık ve Finans alanındaki bilgi ve tecrübemle talepleriniz ve ihtiyaçlarınıza yönelik bir görüşme sağlayabilmeniz adına bir randevu takvimi oluşturmuş bulunuyorum. 📅 Planlama yapmak ve benimle görüşmek için bu takvimi kullanabilirsiniz.

Bu haftaki bülteni okuyup "paylaşmaya değer" bulduysanız, yazının sonunda beğeni bırakmanızı rica ediyorum. Geri dönüşlerinizi sabırsızlıkla bekliyorum! 🤩

Paylaşmaya Değer'ler

30 Eylül - 4 Ekim 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

Orta Doğu’da artan gerilimin yansımaları küresel piyasaların seyrinde etkili oluyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül ayına ilişkin enflasyon verilerini açıkladı. Eylül ayında TÜFE %2,97 artarak piyasa beklentilerinin üzerinde bir artış kaydetti. Ancak yüksek baz etkisiyle yıllık enflasyon %49,38’e gerileyerek Temmuz 2023’ten bu yana en düşük seviyesine indi. Eylül'de özellikle eğitim grubunda üniversite ücretlerindeki artışla birlikte fiyatlar %14,21 yükseldi. Ayrıca konut, gıda, alkolsüz içecekler ve tütün ürünleri de enflasyon artışında etkili oldu.

Eylül verileri, enflasyonda henüz tam bir iyileşme sağlanamadığını gösteriyor. Ekim ve Kasım ayları enflasyonun gelecekteki seyrini belirlemede kritik olacak.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında yaptığı konuşmada hizmet enflasyonunun yavaşlamaya devam etmekle birlikte manşet enflasyonu yukarı çektiğini dile getirdi. Karahan ayrıca, aylık enflasyonun ana eğiliminin belirgin ve kalıcı bir düşüş göstermesi ve enflasyon beklentilerinin öngörülen tahmin aralığına yakınsaması konularında alınacak mesafe olduğunu, bu nedenle para politikasındaki sıkı duruşun korunmaya devam edileceğini belirtti. Merkez'in önem verdiği ve güncel ekonomik verileri görebilmek için konuşma sunumunu incelemenizi öneririm.
Eylül ayında İstanbul Sanayi Odası İSO Türkiye İmalat Sanayi PMI endeksi, bir önceki aya göre 3,5 puan düşerek 44,3 seviyesine geriledi ve bu değer, Mayıs 2020’den bu yana en düşük seviye olarak kaydedildi. Üretim, yeni siparişler, istihdam ve satın alma faaliyetlerindeki düşüşlerin hızlandığı gözlemlendi. Girdi maliyetlerindeki artışın devam etmesi de dikkat çekti. Son 6 aydır eşik değer olan 50'nin altında seyreden PMI endeksindeki bu bozulma, ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın üçüncü çeyrek itibarıyla daha belirgin hale geldiğine işaret ediyor.
T.C. Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, Eylül ayında ihracat %1,8 azalarak 22 milyar USD, ithalat ise %1,4 düşüşle 27,1 milyar USD seviyesine geriledi. Bu dönemde dış ticaret açığı 5,1 milyar USD oldu. Yılın ilk dokuz ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı dönemine göre %31,5 daralarak 60,1 milyar USD’ye indi.
Eylül ayında karşılıksız çek sayısı, bir önceki aya göre yüzde 112,2 artarak 25 bin 523’e yükseldi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, Eylül'de ibraz edilen çek sayısı 1,4 milyon adede ulaşırken, toplam çek tutarı 596,27 milyar TL'ye çıktı. İlk 9 ayda karşılıksız çek sayısı yıllık yüzde 77,4 artışla 145 bin 678 oldu. Karşılıksız çek tutarı ise Eylül ayında yüzde 91,94 artarak 15,26 milyar TL'ye yükseldi. Son 12 ayda karşılıksız çeklerin toplam tutarı yüzde 223,3 artışla 100,13 milyar TL'ye ulaştı.
Çin, emlak piyasasındaki düşüş ve zayıf tüketici harcamaları da dahil olmak üzere şu anda karşı karşıya olduğu birden fazla ekonomik zorluğun üstesinden gelmeyi amaçlayan 2008'den bu yana en büyük ekonomik teşvik paketini duyurmuştu. Teşvik paketi, faiz oranlarının %2,3'ten %2'ye 30 baz puan düşürülmesini ve bankaların rezerv gereksinimlerinin düşürülmesini içeriyor. Hükümet ayrıca Çin'in GSYİH'sinin yaklaşık %1,5'ine eşdeğer ek 2 trilyon yuan tahvil ihraç etmeyi planlıyor. Duyuruya yanıt olarak Çin Shanghai Stock Exchange ve Hong Kong The Stock Exchange of Hong Kong Limited borsaları hızla yükselmişti.

ABD'nin Doğu ve Körfez kıyılarındaki yaklaşık 45.000 liman işçisi, 1 Ekim 2024'te büyük bir greve başladı. Grev, işçilerin temsilcisi olan Uluslararası Liman İşçileri Sendikası ile işveren grubu arasındaki görüşmelerin başarısız olması üzerine patlak verdi. İşçiler, özellikle ücret artışı ve otomasyona karşı iş güvencesi taleplerinde bulunuyor. Grev, ABD ekonomisi başta olmak üzere dünya ekonomisine de olumsuz etkileyebilecek önemli tedarik zinciri aksaklıklarına yol açacaktır.

Bu grev ülkenin gemilerden gelen kargosunun yaklaşık yarısını işleyen limanların kapatılması anlamına geliyor. Uluslararası Liman İşçileri Sendikası, 36 ABD limanında yük yükleme veya boşaltmada kullanılan vinçlerin, kapıların ve konteyner hareketlerinin otomasyonunun tamamen yasaklanması ve önemli ölçüde maaşlarında daha yüksek ücretler talep ediyor. Otomasyon ile işçiler süreç içerisinde iş kayıplarına ve uzun vadede iş güvenliği sorunlarına yol açabileceğinden endişe duymak olduğunu savunuyorlar. Grevdeki işçiler, otomasyonun yaygınlaşmasının istihdamlarını tehdit ettiğini ve gelecekteki iş fırsatlarını kısıtladığını savunarak bu sürece karşı çıkmakta.

ABD hükümeti Temu ve SHEIN gibi Çinli şirketlerin Amerikalılara gümrük vergisi ödemeden küçük ve ucuz paketler göndermesine izin veren "de minimis" muafiyetini sınırlayacağını duyurdu.

Ülkemizde de 150 EUR olarak uygulanan aylık gümrük muafiyeti 30 EUR'a düşürüldü ve ek gümrük vergileri getirilmişti. Avrupa Birliği ülkelerinden sipariş verilen ürünlerde, 30 Euro’yu aşan değere sahip ürünler için yüzde 30 vergi uygulanacak. Diğer ülkelerden sipariş verilen ürünlerde ise yüzde 60 oranında vergi ödenecek. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) kapsamındaki ürünlerde de, yukarıdaki oranlara ek olarak yüzde 20 oranında ek vergi tahsil edilecek.

Takibe Değer

Türkiye’de ilk kez gerçekleşen Islamic Finance Briefing etkinliği yerel ve uluslararası finans kurumlarının üst düzey temsilcilerini bir araya getirerek Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve Moody's Ratings iş birliğinde ve Albaraka Türk ev sahipliğinde gerçekleşti.

Söz konusu toplantıda Türkiye'de ve dünyada İslami finans, ihraç, kredi ve risk alanındaki en son gelişmeler ile birlikte Türkiye’nin küresel İslami finans endüstrisindeki yeri ve önemine dair önemli mesajlar paylaşıldı. Ülkemizin İslami finans alanında dünyanın en hızlı büyüme kaydeden ülke konumunda gösterilmesi, toplantının en önemli mesajlarından biri oldu. Program kapsamında Türkiye’nin ekonomik görünümüne, küresel ve yerel bağlamda ortaya çıkan trendlerin etkisine ve sukuk piyasasının performansına dair sunumlara yer verilirken yapılan panellerde hem kredi uzmanları hem de sektörün uygulayıcıları gözüyle öne çıkan gelişmeler analiz edildi.

Malek Temsah, Nitish Bhojnagarwala, Fatma Eser ÇINAR, Abdulla A., Alexander Perjessy, Badis Shubailat, Serhan Yıldırım, Sabri Ulus, Osman Karakutuk, Zeynep Çalıkıran Yaşar, Uğur Çebi

Etkinlik videosu için tıklayınız.

2025 başında piyasaya sürülecek 600 km menzili olan Togg T10F fastback tasarımlı sedan modeli Adana Şakirpaşa Havalimanında düzenlenen TEKNOFEST'te ilk kez görücüye çıktı. T10F, piyasadaki mevcut SUV modelden 80 kilometre daha fazla yani 600 kilometre menzile sahip olacak.

Açıkçası Togg T10F fastback tasarımlı sedan beni gerçekten çok etkiledi. Özellikle siyah renk, cihaza güçlü bir karakter kazandırmış. SUV model gibi bu model de yollarda olduğunda tüm ilgiyi kendisine çekecektir. Siyah rengi çok beğenmiş olsam da, benim renk tercihim beyaz olacaktır. 🤍 Yeni modeli sabırsızlıkla bekliyor olacağım.

Ayrıca Togg yönetim kurulunda değişiklikler oldu.

Fuat Tosyalı Togg Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini M. Rifat Hisarcıklıoğlu'dan devraldı. Başkan Yardımcılığı'na ise Ahmet Nazif Zorlu seçildi.

Yeni Togg Yönetim Kurulu:

Fuat Tosyalı (BMC), Yavuz Tosyalı (BMC), Ahmet Nazif Zorlu (Zorlu), Olgun Zorlu (Zorlu), Kamil Süleyman Yazıcı (Anadolu), Talip Altuğ Aksoy (Anadolu), Ali Taha Koç (Turkcell), Şenol Kazancı (Turkcell), Hakan Ülken (TOBB)

Togg Ortaklık Yapısı:

Anadolu Group %23 , BMC Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. %23 , Turkcell %23 , Zorlu Holding %23 , TOBB %8

Arabalardan konu açılmışken; Hyundai Motor Group, 1967 yılındaki kuruluşundan bu yana 57 yılda toplam 100 milyon araç ürettiğini duyurdu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 93 Yaşında !

Bankam Albaraka Türk, ülkemizde katılım bankacılığının öncüsü olarak 40 yaşında !!

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Bankacılık alandaki talepleriniz için randevu takvimim: https://calendar.app.google/tgLPZqQv5B8E6vPN8

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 4

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 29 Sep 2024 00:30:00 +0000

Merhaba,

Her hafta sizlere, ekonomi ve piyasalardaki dikkat çekici gelişmeleri bir bankacının bakış perspektifinden sunmak için "Paylaşmaya Değer"ler haber bültenini hazırlıyor olacağım. Bu hafta dördüncü bültendeyiz. 📈💡

Yazılarımı, bir çırpıda okuyabileceğiniz, toplamda 10 dakikanızı alacak şekilde hazırlıyor olacağım. ⏱️ Ancak, eğer bu kadar vaktiniz yoksa da üzülmeyin, "Paylaşmaya Değer" bültenine her zaman yeniden uğrayabilir, ara ara göz atabilirsiniz. 📚

Desteklerinizle bültenimizi daha da zenginleştireceğiz!

Paylaşmaya Değer'ler

23 Eylül - 27 Eylül 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) BDDK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yapılan son düzenlemelere göre, bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçları için yapılandırma kolaylıkları getirildi. BDDK, kredi kartı borçlarını ve 30 günü aşkın gecikmiş ihtiyaç kredisi ödemelerini 60 aya kadar yapılandırma imkanı sundu. Ayrıca, kredi kartı dönem borcunun asgari ödemesinde %20 ve %40 oranlarına göre ayrım yapılan sınır 25 bin TL’den 50 bin TL’ye çıkarıldı. TCMB ise kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami akdi faiz oranlarını dönem borcuna göre değişken olarak belirledi ve yapılandırmada kullanılacak faiz oranını %3,11 ile sınırladı. Yapılandırılan borcun yarısı ödenene kadar kredi kartı limiti artırılamayacak.
TCMB toplam rezervleri, 20 Eylül haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 842 milyon dolar yükselişle 156 milyar 392 milyon dolara çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
İkinci el taşıt alışverişinin daha güvenli hale getirilmesi ve tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla oluşturulan "Güvenli Ödeme Sistemi' bugünden itibaren zorunlu hale geldi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca hazırlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nde yapılan değişiklikle yerel asgari kurumlar vergisinden istisna ve indirimlere kadar birçok başlıkta düzenlemeye gidildi.

Asgari Kurumlar Vergisi: Vergi, beyan edilen kazancın %10'undan az olamaz. Yeni işe başlayanlara 3 yıl boyunca asgari vergi uygulanmayacak.

İstisna ve İndirimler: İştirak kazançları ve AR-GE indirimleri kapsam dışı. Yatırım fonları ve gayrimenkul gelirlerine kısmi vergi istisnası uygulanacak.

Kurumlar Vergi Oranları Artışı: Reel sektör için %25, bankalar için %30, ihracatçılar için %20, halka açık şirketler için %23, imalatçılar için %24 vergi oranı.

Yurt Dışı Hizmetlerde İndirim: İhracat kazançlarına %5 puan indirim, yurt dışına verilen hizmetlerde %80'e kadar vergi indirimi.

Katılım Finans Muafiyeti: Katılım Finans Kefalet A.Ş. kurumlar vergisinden muaf tutuldu.

Takibe Değer’ler

OpenAI CEO’su Sam Altman, bu haftanın başında kişisel blogunda yayınladığı "The Intelligence Age" (Zeka Çağı) başlıklı yazısında yapay zekâ (AI) ile insanlığın büyük bir ilerleme kaydedeceğini vurguluyor. Önümüzdeki birkaç bin gün içinde süper zekâya ulaşmanın mümkün olabileceğini belirterek, AI'nin insanların çözmekte zorlandığı sorunları çözecek kapasiteye sahip olacağını ve herkesin yaşamını iyileştirecek yeni refah düzeylerine ulaşılacağını ifade ediyor. Yapay zekânın kişisel asistan gibi çalışarak eğitimden sağlığa birçok alanda devrim yaratacağını dile getiriyor. İşgücü piyasalarında yapay zekânın önemli bir değişikliğe (iyi ve kötü) neden olacağını, ancak bu değişimlerin beklenenden daha yavaş gerçekleşeceğini söylüyor. Ayrıca yapılacak işlerin tükenmeyeceğine, hatta gelecekte bugünün “gerçek iş” olarak görülmeyen faaliyetlerin bile önem kazanacağına inanıyor.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 3

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 21 Sep 2024 17:00:00 +0000

Merhaba,

Bülten oluşturduğum için mutluyum ve takipçilere minnettarım. 🙂

İki haftalık serüveni tamamladık ve üçüncü haftaya geldik. Önceki yazıları sayfamdan erişebilirsiniz.

Bu hafta Konya'yı ziyaret ettiğimden kısa bir özet olarak paylaşımlarımı sunmaktayım. Haftaya uzun bir yazı ve farklı başlıklarla karşınızda olacağım.

Desteklerinizle bültenimizi daha da zenginleştireceğiz!

Paylaşmaya Değer'ler

16 Eylül - 20 Eylül 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

FED (Federal Reserve Board) 50 baz puanlık faiz indirimiyle politika faizini %4,75-%5,00 aralığında belirleyerek politika faizini dört yıl sonra ilk kez düşürdü. Bu adım, piyasalarda uzun zamandır beklenen gevşeme döngüsünün başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Eylül ayı projeksiyonlarına göre, yıl sonuna ilişkin politika faizi beklentisi %4,4 seviyesine indirilmesi tahmin ediliyor. Bu projeksiyon, piyasalarda Fed’in yıl sonuna kadar 25 baz puanlık iki ek faiz indirimi yapabileceği beklentisini güçlendirdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politika faizini %50 seviyesinde sabit tuttu. Merkez Bankası, politika faizini en son mart ayında yüzde 50'ye yükseltmişti. Ardından 6 ay boyunca sabit tuttu. Ağustos ayında aylık enflasyona dair göstergelerin bütüncül bir iyileşme göstermediği belirtilirken, hizmet enflasyonundaki gerilemenin yılın son çeyreğinde gerçekleşmesinin beklendiği ifade edildi.
Ağustos’ta merkezi yönetim bütçesi 129,6 milyar TL açık verdi. Ağustos ayında merkezi yönetimin bütçe gelirleri 690,7 milyar TL ve bütçe harcamalar 820,3 milyar TL oldu. Böylece, Ağustos’ta merkezi yönetim bütçesi 129,6 milyar TL açık verdi.
Ağustos’ta konut satışları yıllık bazda %9,9 arttı. TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde konut satışları Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 9,9 artarak 134 bin 155 oldu. Ağustos ayında konut satışlarındaki artışın paralelinde konut fiyatlarının aylık bazda hızlı artış ile konut fiyatları %3,6 ile son 3 ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşti.
T.C. Ticaret Bakanlığı, ihracatı tabana yayılma programı kapsamında gümrük süreçlerini kolaylaştırıcı adımları uygulamaya koydu.

Takibe Değer’ler

Dostum Mustafa Osman Celik'in InnoPulse: İnovasyon, Startup, Sürdürebilir Teknolojilere dair güncel bilgilerin yer aldığı bülten Takibe Değer 👍 Geçmiş yayınlarında etkileyici bilgiler yer alıyor. Yapay zeka ve fintech'lerin finans piyasalarına ve iş dünyasına etkilerini hap bilgiler şeklinde aktarıyor.

Bilmeye Değer’ler

Dört İşlem Sorusu: Zaman zaman arkadaşlarıma mantık soruları, hesaplamalar ve ilginç bilgi soruları sormayı severim. Arkadaşlarıma finansal matematikle ilgili bir test hazırlarken, öncesinde dört işlem bilgilerini ölçen bir soru sormaya karar verdim; ancak soruya aldığım cevap şaşırtıcı oldu. Soruyu hızla size de aktarıyorum, göz ucuyla aşağıdaki soruyu görmüşsünüzdür. Cevabınızı hazırlayınız ve unutmayınız. Yazımın sonunda sorunun cevabını kontrol etmeyi unutmayın.

İzlemeye Değer'ler

Bu hafta "İzlemeye Değer" köşesinde Dünyayı Ardında Bırak adlı filmi ele alıyorum. Sam Esmail'in yönetmenliğini üstlendiği bu gerilim dolu film, dünyada yaşanan bir siber saldırı ve teknolojik altyapı çöküşünün ortasında izleyiciyi derin bir gizeme sürüklüyor. Başrollerde Mahershala Ali ve Julia Roberts gibi güçlü isimler yer alıyor. Filmde, iki ailenin bir kırsal bölgede güvenli bir sığınak arayışına girdiği, ancak olayların giderek karmaşıklaştığı ve gerilimin tırmandığı bir atmosfer sunuluyor. Filmi izledikten sonra Baris Ozcan'ın film analiz videosunu da izlemenizi öneririm.

Cevap:

Dört işlem sorusunu cevaplayanların yarısında yanlış cevap aldım. Yanlış cevap ise hiç değişmeden 1.300.000 idi. Aslında hızlı bir şekilde cevaplandığından yanlış cevap verilmekte olduğunu gözlemledim. Herkesin doğruyu bildiği; ama aceleyle çözülünce formüller karışıyor. Belki biraz yavaşlamak daha iyi olacak. 🙂

Cevap: 130.000.000

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 2

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 14 Sep 2024 14:28:00 +0000

Merhaba,

Teşekkürler! 🙏

Geçtiğimiz hafta ilk bültenimi sizlerle paylaşırken bu kadar büyük bir ilgi göreceğini tahmin etmemiştim. İlk günden 500 takipçi ve birbirinden değerli tebrik mesajları, öneriler ve e-postalar almak, beni hem şaşırttı hem de çok mutlu etti. Sizlerden gelen bu geri bildirimler beni daha da motive etti. Bültene abone olduğunuz için yürekten teşekkür ediyorum. Her hafta, sizlere "Paylaşmaya Değer" bilgileri sunabilmek için elimden gelenin en iyisini yapmaya devam edeceğim.

Desteklerinizle bültenimizi daha da zenginleştireceğiz!

Paylaşmaya Değer'ler

9 Eylül - 13 Eylül 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...

Avrupa Merkez Bankasından faiz indirimi: European Central Bank, piyasa beklentileri doğrultusunda faiz oranlarında indirime giderek refinansman faiz oranını %4,25’ten %3,65’e, mevduat kolaylığı faizini %3,75’ten %3,50’ye düşürdü.
Amerika'nın Enflasyonu Ağustos'ta bir önceki aya kıyasla %0,2 arttı: ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 2,5 ile beklentilere paralel arttı. ABD'nin yıllık enflasyonu son 3,5 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşti.
İşsizlik oranı Temmuz’da %8,8’e geriledi: Temmuz’da işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,4 puan azalarak %8,8’e indi. İşsiz sayısı toplam 3.167.000 kişi iken; istihdam edilen toplam 32.712.000 kişi bulunmaktaymış.

Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından hazırlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 459)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı, 7.000 TL üzerindeki tahsilat ve ödemelerde banka ve aracı finans kuruluşlarını kullanma zorunluluğunu mükellef olanlar yanında mükellef olmayan normal vatandaşa da getirmeyi öngörüyor. Kayıt dışı ekonomiyi azaltma hedefine yönelik bu düzenlemeyi önemli buluyor ve destekliyorum; ancak tebliğde vergi mükellefi olmayan gerçek kişilerin nakit ödeme yapmaları durumunda cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacak olmalarını doğru bulmuyorum. Bu tür kişilere cezai yaptırım uygulanması yerine daha yapıcı ve adil çözümler getirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Örneğin, gerçek kişilerin banka dışı veya kart dışı ödeme yaptıklarında kayıt altına alınmadığını kanıtlamaları şartıyla ve bunu ilgili mercilere bildirmeleri durumunda ödüllendirilmesi gibi bir mekanizma oluşturulabilir. Bu tür bir ihbar sistemi, bireylere teşvik sağlarken, kayıt dışılığı önlemeye yardımcı olabilir. Öte yandan, bu bildirimlerin işletmeler açısından bir denetim aracı haline gelmesi, vergilendirilmemiş satış işlemleri yapan işletmelere yönelik cezai yaptırımların uygulanmasına yol açabilir. Böylece, hem bireyler teşvik edilir hem de işletmelerin kayıt dışı faaliyetlerini engellemeye yönelik etkin bir kontrol mekanizması geliştirilmiş olur. Bu yönleriyle, taslağın daha kapsamlı ve dengeli bir hale getirilerek tebliğ haline gelmesi gerektiği öngörüsündeyim.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Finansmanı Uygulama Talimatında, kullandırılan reeskont finansmanları için firmaların verdiği döviz almama taahhütlerine 3 yeni istisna getirerek değişiklik yapmıştır.

1) Taahhüt döneminde yapılan azami 50.000 USD karşılığı döviz alımları.

2) Alındıktan sonra 5 iş günü içerisinde satışı yapılan döviz alımları.

3) Dönüşümlü mevduat ve katılma hesaplarının vade sonundaki bakiyesi ile yapılan döviz alımları.

Yeni istisnalar geriye dönük tüm döviz almama taahhüdü ihlallerine işletilecektir. Firmaların duyurusu gerçekleştirilen bu istisnalara gerçekten ihtiyaçları bulunmaktaydı. Çözüm sağlanamayan gerçek mağduriyetler söz konusu olmuştu. Mağduriyetlerin önüne geçecek bu önemli duyuru paylaşmak istedim.

Bu hafta Apple, iPhone 16, Apple Watch Series 10 ve AirPods 4 ürünlerinin tanıtımını gerçekleştirdi. Apple’ın ürün tanıtımlarını gerçekten beğeniyorum. İnanılmaz bir görsel şölen ve detaylı anlatımlarla, ürünlerin en küçük özelliklerine kadar iniyorlar. Apple'nin tanıtım etkinliklerini seviyorum ve mümkün olduğunca takip etmeye çalışıyorum; gerçekten harika pazarlıyorlar. Bu arada, Sony de PlayStation 5 Pro’yu tanıttı. Ancak, dürüst olmak gerekirse, her iki firmanın da bu haftaki tanıtımları bende büyük bir heyecan uyandırmadı. Beni asıl heyecanlandıran, Huawei'nin yine bu hafta duyurduğu, açılır-katlanır üç ekranlı, tabletimsi telefonu oldu. Ne kadar kullanışlı olacağını bilmiyorum ama ilgimi daha çok çeken kesinlikle bu yenilikçi tasarım oldu.

Takibe Değer’ler

Türkiye'nin en iyi ilk 10 üniversitesi ve 100 bilim insanı belli oldu: Geçen haftaki ilk yazım da AD Scientific Index Dünya'daki bilim insanlarının ve üniversitelerin Google Scholar'daki H-Index, i10 Index puanları ve alıntılanma sayıları ele alınarak bilim insanlarının son beş yıldaki verimlilik kat sayılarını gösteren, akademik performanslarını değerlendiren bir platform olduğundan bahsetmiştim. 📊🏆 Memurlar.net 'teki habere göre 219 ülke, 2 milyon 411 bilim insanı ve 24 bin kurumu akademik özelliklerine göre sıralayan bağımsız uluslararası kuruluş "AD Scientific Index"in "World Scientist and University Rankings" 2025 versiyonu yayınlandı.

Türkiye'deki ilk 10 üniversite ve dünya sıralamaları:

1. Hacettepe Üniversitesi - Dünya Sırası: 423

2. Orta Doğu Teknik Üniversitesi - Dünya Sırası: 557

3. Ankara Üniversitesi - Dünya Sırası: 646

4. Koç Üniversitesi - Dünya Sırası: 665

5. İstanbul Teknik Üniversitesi - Dünya Sırası: 680

6. Gazi Üniversitesi - Dünya Sırası: 689

7. Ege Üniversitesi - Dünya Sırası: 704

8. İstanbul Üniversitesi - Dünya Sırası: 766

9. Atatürk Üniversitesi - Dünya Sırası: 772

10. Dokuz Eylül Üniversitesi - Dünya Sırası: 773

Değer'li Tavsiyeler

2018 yılında yine LinkedIn platformu üzerinden paylaştığım "Bankacılara Tavsiyeler - Hugh McCulloch" adlı yazı karşıma çıktı. Aralık 1863'de Hugh McCulloch, o zamanki Para Otoritesi (Comptroller of the Currency) daha sonra Hazine Sekreteri, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ulusal bankalara yolladığı bir mektupta tüm basiretli bankacıların izlemesine gerek gördüğü bazı prensipleri belirlemiştir. Aşağıdaki metin bu mektuptan alınan bazı paragrafları içermektedir. Buradaki öğütler 1863 de olduğu gibi günümüzde de güncelliğini korumaktadır.

Okumaya Değer'ler

Turkcell'in hikayesini ve Sureyya Ciliv'in vizyoner liderliğini daha yakından tanımak isteyenler için, Firat Demirel'in kaleme aldığı "Süreyya Ciliv: Global İş Dünyasında Sıradışı Bir Lider" kitabını mutlaka okumalısınız. Sürükleyici bir anlatıma sahip olan bu kitap, Ciliv'in kariyer yolculuğunu ve Turkcell'de gerçekleştirdiği dönüşümleri ayrıntılarıyla gözler önüne seriyor. Bir solukta okunabilecek bu kitap, hem iş dünyasına ilgi duyanlar hem de liderlik, çalışkanlık ve inovasyon üzerine derinlemesine düşünmek isteyenler için "Okumaya Değer" listeme ekliyorum.

İzlemeye Değer'ler

Bu hafta size 2006 yılı yapımı olan Inside Man adlı filmden bahsetmek istiyorum. İçerideki Adam olarak çevrilen film, gerilim dolu bir banka soygununu zekice kurgulanmış bir hikaye ile anlatıyor. Denzel Washington, Clive Owen ve Jodie Foster’ın etkileyici performansları, filmi izlenmeye değer kılıyor. Film, başından sonuna kadar izleyiciyi sürekli bir merak içinde tutarak, sıradan bir soygun hikayesinin ötesine geçiyor. Zekice planlanmış olay örgüsü ve sürükleyici temposu ile suç ve gerilim türüne ilgi duyanların izlemesi gereken bir yapım olduğu kanaatindeyim. Inside Man, filmi benim favori soygun filmlerin arasında yer aldığından, filmi "İzlemeye Değer" buluyorum.

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝

www.ahmetalper.com kişisel sitemden diğer yazılarıma da erişebilirsiniz.

Ayrıca, LinkedIn profilim sayesinde irtibata geçebiliriz. 💼🔗

Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟

Hoşça kalın. 🙋

aA.

Paylaşmaya Değer - 1

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 07 Sep 2024 13:00:00 +0000

Merhaba,
Her hafta sizlere, ekonomi ve piyasalardaki dikkat çekici gelişmeleri bir bankacının bakış perspektifinden sunmak için "Paylaşmaya Değer"ler haber bültenini hazırlıyor olacağım. 📈💡
Amacım, piyasalardaki önemli gelişmeleri özetlemek, konular hakkında bilgiler aktarmak ve ilerleyen zamanlarda daha fazla kişisel yorumlarım ile görüşlerimi paylaşmak olacak.
Bültenin ilk sayısını cesaretle hazırlarken, değerli desteğinize ihtiyaç duyuyorum.
Bu süreçte, görüşleriniz ve önerileriniz benim için çok önemli. Lütfen, yazının sonunda bulunan e-posta adresim aracılığıyla veya doğrudan mesajla bana ulaşın. Her türlü geri bildirim, Paylaşmaya Değer'i daha iyi hale getirmeye yardımcı olacak. 😊
Yazılarımı, bir çırpıda okuyabileceğiniz, toplamda 10 dakikanızı alacak şekilde hazırlıyor olacağım. ⏱️ Ancak, eğer bu kadar vaktiniz yoksa da üzülmeyin, "Paylaşmaya Değer" bültenine her zaman yeniden uğrayabilir, ara ara göz atabilirsiniz. 📚
Desteklerinizle bültenimizi daha da zenginleştireceğiz!

Paylaşmaya Değer'ler

2 Eylül - 6 Eylül 2024 arası Paylaşmaya Değer'ler...
Türkiye, ikinci çeyrekte %2,5 büyüdü: TÜİK tarafından açıklanan verilere göre Türkiye ekonomisi 2024 yılının ikinci çeyreğinde, yıllık bazda yüzde 2,5 büyüme gösterdi. 2024 yılının ikinci çeyreğinde, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) zincirlenmiş hacim endeksine göre bir önceki yıla kıyasla en büyük artış %7,4 ile diğer hizmet faaliyetlerinde gerçekleşti. İnşaat sektörü deprem etkisi ile %6,5 büyüdü, tarım ve gayrimenkul faaliyetleri %3,7, bilgi ve iletişim ile finans ve sigorta faaliyetleri %3,4, kamu yönetimi, eğitim ve sağlık %3,2, hizmetler %2,9, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %0,6 oranında arttı. Ancak sanayi sektörü %1,8 oranında azaldı. AA Finans Büyüme Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, bu yılın ikinci çeyreğinde Türkiye ekonomisinin yüzde 3 büyüyeceğini öngörüyordu.
Ağustos ayı enflasyonu aylık %2,47 arttı: TÜFE'deki (2003=100) değişim 2024 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre %2,47, bir önceki yılın Aralık ayına göre %31,94, bir önceki yılın aynı ayına göre %51,97 ve on iki aylık ortalamalara göre %64,91 olarak gerçekleşti.
İSO Türkiye İmalat PMI Ağustos'ta 47,8 Oldu: Ağustos ayında İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI endeksi 47,8 olarak belirlenerek eşik değerin altında kalmaya devam etti. Bu sektördeki zayıf seyrin beşinci ayına işaret ediyor. Piyasa koşulları nedeniyle yeni siparişler 14. ayda da yavaşladı, ancak yeni ihracat siparişlerinde dış talep koşulları daha olumlu bir görünüm sergiledi. Üretim, iki yıl aradan sonra tüm sektörlerde daralma gösterdi ve en olumsuz koşullar tekstil sektöründe yaşandı.
Vergi Yüzsüzleri Listesi: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergide adaleti güçlendirmek için adımlar atmaya devam ettiklerini, her bir vergi dairesine 5 milyon lira ve üzerinde vergi borcu ve cezası bulunan mükelleflerin isimlerini kamuoyu ile paylaşacaklarını belirtti. Türkiye genelinde tüm vergi dairelerinde 15-31 Ekim'de, Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinde ise 1-15 Kasım'da söz konusu listeler açıklanacak.
Orta Vadeli Program açıklandı: 2025-2027 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program açıklandı. Programda, fiyat istikrarı birincil hedef olarak belirlendi. GSYH büyüme tahminleri önceki yılın tahminlerine göre 0,5 puan aşağı çekilerek sırasıyla 2024 %3,5, 2025 %4,0, 2026 %4,5 ve 2027'de ise %5,0 olarak belirlendi. TÜFE enflasyon tahminleri, 2024 için %41,5 ve 2025 için %17,5 olarak yukarı revize edildi. Ayrıca, bütçe açığının GSYH’ye oranının sırasıyla 2024 %4,9, 2025 %3,1, 2026 %2,8 ve 2027 %2,5 olması öngörüldü.
Yeni Halka Arz: SPK Haftalık Bülteni'nde yeni bir halka arz duyurusuna yer verdi.
Kredi Not Arttırımı: Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu "B+"dan, "BB-"ye yükseltti. Bu not artırımı ile birlikte Türkiye'nin kredi notu, "Yüksek Spekülatif" görünümden "Spekülatif" görünüm seviyesine yükselmiş oldu. Fitch görünümü ise pozitiften durağana çekti.

Bilmeye Değer’ler

Orta Vadeli Program Nedir?

Orta Vadeli Program (OVP), Türkiye'nin 3 yıllık ekonomik hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için uygulanacak stratejileri belirleyen bir plandır. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanır ve makroekonomik istikrar, bütçe disiplini ve ekonomik reformlar gibi alanlara odaklanır. OVP, büyüme, enflasyon, işsizlik ve bütçe açığı gibi temel ekonomik göstergeler için hedefler ve politikalar içerir. Program, ülkenin ekonomik rotasını çizer ve yatırımcılar için öngörülebilirlik sağlar.

İmalat PMI Nedir?

Purchasing Managers’ Index- PMI (Satınalma Yöneticileri Endeksleri), ekonomik faaliyet koşullarının ölçümü konusunda gerek küresel piyasalar gerekse ekonomi basını tarafından yakından takip edilen göstergeler arasında yer almaktadır. Ekonomik faaliyet koşullarına ilişkin olarak ilgili ay içerisinde açıklanan ilk verilerden biri olması, resmi verilerden önce yayınlanması ve gerçekleşen verilerle gösterdiği korelasyon, PMI’lara önemli bir öncü gösterge niteliği kazandırmaktadır. (PMI), 40’ın üzerinde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede imalat, hizmet, inşaat gibi sektörler için, aylık raporlar biçiminde kamuoyuna açıklanmaktadır. Endekslerin hesaplanması için düzenlenen ankette, anket katılımcısı firmalara üretim, yeni siparişler, stok düzeyleri, istihdam, tedarikçi performansı ve fiyat trendleri gibi parametrelerin hangi yönde geliştiği (artış/iyileşme ya da düşüş/kötüleşme) sorulmaktadır. PMI’ların 50’den büyük olması önceki aya kıyasla bir iyileşmeye ya da artışa işaret ederken 50’den küçük rakamlar önceki aya göre kötüleşme ya da düşüş olarak değerlendirilmektedir.

Carry Trade Nedir?

Yatırımcıların, düşük faizli para birimlerinden borç alarak daha yüksek faizli para birimlerine yatırım yapmasına “carry trade” denir. Carry trade işlemleri, döviz kuru değişmediği sürece iki ülke arasındaki faiz farkı kadar getiri potansiyeli taşır. Carry trade işleminden getiri sağlanmasına etki eden en önemli unsur döviz kurlarıdır. Yüksek faizli para biriminin, aradaki faiz farkından daha çok değer kaybetmesi halinde yatırımcı için zarar oluşur.

Takibe Değer’ler

AD Scientific Index bilim insanlarının akademik performansını ve etkisini değerlendiren bir platformdur. Bu site, araştırmacıların son 6 yılda yaptığı çalışmalara dayalı olarak h-indeksi, i10 indeksi ve atıf sayısı gibi kriterleri kullanarak akademik başarı analizi sunar. Üniversiteler, bölümler, branşlar, ülkeler ve dünya genelinde bilim insanlarını sıralar ve bu verileri kategorilere ayırarak paylaşır. 📊🏆Platform, bilim insanlarının akademik performansını diğer araştırmacılarla kıyaslamalarına olanak tanır ve üniversiteler için kapsamlı raporlar sunar. AD Scientific Index, hem bireysel akademisyenler hem de üniversiteler için değerli bir kaynak olarak, akademik başarıyı ölçme ve kıyaslama aracı olarak kullanılmaktadır.🌍📚Ülkemizden de birçok bilim insanı bu listede yer alıyor.🔬🥼
Merkezin Güncesi, Merkez Bankası bünyesindeki araştırmacı ve uzmanların analiz ve yorumlarını içeren bir blogdur. 💼 Blogda, makroekonomi ve merkez bankacılığı konularında yazılar ile Bankanın resmi iletişim araçları kaynak alınarak hazırlanmış metinlere yer verilmektedir. 📈🏦 Ben takip ediyorum, öneririm.
Finansal Okuryazarlık Platformu açıldı. 💰📚 Temel düzeyde eğitim konularının yer aldığı sitede Finansal Okuryazarlığınızı Test edebileceğiniz 20 soruluk bir sınav yer alıyor. 📝💡 İşim gereği tüm soruları doğru cevaplandırdım. 😎 Bakalım sizin kaç doğrunuz çıkacak? 🎯

İzlemeye Değer'ler

Lord of the Rings: The War of the Rohirrim animesinden ilk fragman yayımlandı. Film, Yüzüklerin Efendisi üçlemesinden iki yüzyıl öncesine ait bir hikayeyle Orta Dünya'ya dönüyor. Normalde animeleri izlemem ve önyargılıyımdır; ama Lord of Rings bu önyargımı bir seferlik kıracak gibi görünüyor. Belki de benim gibi animeye uzak olan kitlelerin dikkatini çekebilmek. Film 13 Aralık 2024’te vizyona girecek. 🎞️📽️🎬

Hatırlatma

Her türlü destek, iş birlikteliği ve iletişim için “aa@ahmetalper.com” e-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. 📧🤝
Ayrıca, LinkedIn üzerinden de irtibata geçebiliriz. 💼🔗
Gelecek hafta yeniden bir araya gelebilmek dileğiyle. 🌟
Hoşça kalın. 🙋
aA.