W drodze do ...

Genealogiczny e-sklep jakich mało

2019-10-28T18:58:00.001+01:00

Dzień Dobry

To nie jest tak, że mnie nie ma lub, że zszedłem do podziemia :)

Przygoda z genealogią trwa i się rozwija, a że trafiła na podatny grunt na biebrzańskiej ziemi, to tam siedzę.
Pragnę zachęcić wszystkich poszukiwaczy przeszłości do skorzystania z plonów działań całego stowarzyszenia JZI i funkcjonującego już czas jakiś wydawnictwa.

Genealogiczny e - sklep JZI

Poszukiwania przodków po mieczu, babci Czesławy Mierzejewskiej z domu Żebrowskiej

2015-02-22T19:10:00.000+01:00

W styczniu minęła kolejna rocznica śmierci babci ojczystej Czesławy Mierzejewskiej z domu Żebrowskiej [1911+2003] i kolejne Święta Babć bez Babć, więc postanowiłem się zmierzyć z jej bezpośrednimi przodkami po ojcu.

Jeszcze na podstawie wywiadów rodzinnych wiedziałem, że była córką:

Franciszka Żebrowskiego[ok.1862+1935] & Eleonory Krupińskiej [1872+1945]

co zostało potwierdzone odnalezionymi niektórymi dokumentami, z których dowiedziałem się, że rodzicami Franciszka, byli Antoni Żebrowski [ok.1830+przed 1895] oraz Joanna Bukowska [ok.1840-1907]

Ta para prapradziadków zaintrygowała mnie szczególnie tym bardziej, że wiązały się z nią ciekawe legendy, np o szlachetnym pochodzeniu.

No i stał się cud, gdzie podczas krótkiego urlopu wypoczynkowego poprzez dokumenty oraz sieć kontaktów w środowisku genealogicznym, udało się ustalić kolejne pokolenia przodków. I tak dziś znam:

3xpradziadków:

Wojciecha Żebrowskiego ur.1797 & Weronikę Załęską

Franciszek Bukowski ok. 1795 & Marianna Łazowska ur. 1806

4xpradziadków:

Franciszka Żebrowskiego ur. 1765 & Franciszkę Perzanowską ur. 1764

Baltazara Bukowskiego ur. ok. 1758 & Zuzannę Dębińską (Dembińską) ur. 1770

Bartłomiej Łazowski 1766+1835 & Rozalia Chodkowska 1770+1830

5xpradziadków:

Józefa Żebrowskiego & Małgorzata Majewska

Idzi Perzanowski & Teresa
Jan Bukowski & nieznana

Piotr Dębiński (Dembiński) & Agnieszka Chodkowska

Franciszek Łazowski & Marianna Zabielska

6xpradziadków:

Marcina Żebrowskiego & Jadwigę

Walenty Dębiński & nieznane

Antoni Chodkowski & Zofia Mościcka

Ludwik Łazowski & Apolonia Zabielska

7xpradziadków:

Tomasz Chodkowski & Franciszka Czarzasta ur. ok 1680

8xpradziadków

Marcin Chodkowski & Marianna

Jan Czarzasty & Marianna

Mam nadzieję, że czegoś nie pomyliłem podczas tego „potęgowania wstecz”. Uprasza się wszystkie genologicznie zainteresowane osoby o kontakt i pomoc w uzupełnieniu nieznanych faktów, dokumentów z życia tychże postaci. W szczególności ukłony w stronę Imć Adama Pszczółkowskiego, którego wiedzą się posiłkowałem oraz Anny Smoleńskiej i Marka Białobrzeskiego.

O profilu na Facebooku

2013-01-24T12:45:00.001+01:00

Witajcie

Tak się zawsze składa, że przychodzi nowe i ... stare odchodzi nieco w zapomnienie. Mam na myśli przesunięcie mojego zainteresowania z tego bloga na profil facebookowy naszego zespołu JZI [Jamiński Zespół Indeksacyjny], którą tworzy spontaniczna grupa osób.

https://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny

Na tymże profilu, ograniczonym w obszarze swego zainteresowania głównie do Podlasia, pojawia się najwięcej krótkich i dłuższych ciekawych wpisów.

Jak to mawiają, co dwie głowy to nie jedna i ta prawda jak najbardziej się sprawdza. To miejsce stało się kuźnią wymiany informacji z ludźmi związanymi z regionem, nie tylko z kraju ale i całego świata. Uważam, że to doskonały sposób dzielenia się wiedzą oraz wzbudzania zainteresowania, nie tylko genealogią ale także budowania nowych inicjatyw, w tym tych genealogicznych.

Kiedyś była Nasza Klasa, dzięki której wiele osób nawiązało kontakty z nieznanymi sobie kuzynami. Ten portal miał jednak w sobie ograniczony zasięg i jego popularność spada na rzecz Facebooka i Twittera. Nie rozstrzygam tutaj, który z nich jest lepszy, bo uważam, że nie forma ale sama treść jaką zostanie wypełniona nadaje jej wartość.

Na samym początku funkcjonowania tego bloga, zmieniłem nieco charakter jego prowadzenia na zbliżony do tematycznej strony www, dokonując długich wpisów na zadany i raczej osobisty temat. Jest to na dłuższy okres czasu, dla mnie męczące i wymagające dużej samodyscypliny. Nie dlatego, żeby brakowało tematów, ale raczej sztuki przedstawienia, nie tylko w odpowiedniej formie ale i ciekawej treści, w miarę regularnie.

Zdecydowanie łatwiej robi się to krótkimi wpisami na FB, więc chyba zrozumiecie moje intencje zainteresowania tą nową formą prezentacji i publikacji.

Jednocześnie zapewniam, że i tu nowe wpisy będą się pojawiać, a mając dostęp do internetu przejście na inną stronę nie powinno sprawiać problemu.

Moje nowe odkrycia

2012-11-13T13:36:00.000+01:00

Witam

W ostatnim okresie bez reszty pochłonięty byłem projektem indeksacji parafii Jaminy.
Zainteresowanych efektami zapraszam klikając na jedną z prezentowanych stron:

Parafia Jaminy lub na Facebooku Jamiński Zespół Indeksacyjny

Czego powodem była moja absencja na blogu. Chociaż swoją funkcję, mimo mojej nieobecności, blog ten jak najbardziej spełnia, tzn dostarcza mi nowych kontaktów i informacji. Czego efektem było odnalezienie nowych, odległych kuzynów z Australii, Ameryki i Szczecina.

Zycie przynosi nam czasem niesamowite niespodzianki i tak "poznaliśmy się na nowo" z Panią Teresą z Australii, z którą odnalazłem wspólnych przodków o nazwiskach Lendo, Czorap i innych. Pani Teresa pomagała mi ponad rok temu przy zbieraniu informacji, dotyczących nagrobków i zdjęć z parafii Kleczkowo. Wówczas jeszcze nic nie wskazywało na to, że mogą nas łączyć więzy rodzinne, tym bardziej, że region ten jest nieco oddalony od późniejszych odkryć z Nowogrodu i okolic. Mamy z kuzynką Teresą wspólnych przodków w moim 7 pokoleniu tzn., mój 5 x pradziadek, Wacław Lendo i Katarzyna Czorap aka Czorapińska, byli naszymi wspólnymi przodkami, a ich synowie, rodzonymi braćmi. Z tym, że mój ród wywodzi się od Franciszka Lendo [1805-1879], a jej od jego rodzonego, starszego brata Józefa Lendo [1796-1859?], żołnierza dymisjowanego dawnego wojska polskiego, obydwóch mieszkańców Nowogrodu nad Narwią.
Dzięki Pani Teresie, wymieniliśmy się dokumentami i informacjami, które po drobnych pomyłkach i korektach, potwierdziły nasze odkrycia. Dalsze ślady tych rodów prowadzą między innymi wraz z emigracją do Ameryki i sam nie wiem gdzie jeszcze. Nie wykluczone, że dalsze poszukiwania wykażą inne pokrewieństwa rodów Lendo, Chrostowskich, Korytkowskich i Mierzejewskich.

Tymczasem podczas indeksacji wyżej wspomnianej parafii i kontaktów z Polonią amerykańską, odnalazłem kolejnego wspólnego przodka z nowo poznaną kuzynką, Tiną Matyskiela. Mieliśmy wspólnego przodka, w osobie Antoniego Kundy aka Kundziewicza [ok 1774-1846], w moim 6 pokoleniu, czyli mego 4 x pradziadka.

A to nie był jeszcze koniec, gdyż w ostatnim okresie skontaktował się jeszcze przedstawiciel rodu Lewoców z którym wg zbieranych na bieżąco informacji, jestem spokrewniony w moim 5 pokoleniu, poprzez wspólnego przodka, Wojciecha Lewoca [1804-1845], mojego 3 x pradziadka i jego córkę, a moją praprababkę Konstancję Joannę Lewoc [1841-1920].

Te i inne odkrycia dają mi ogromną satysfakcję z przeprowadzanych poszukiwań i udowadniają po raz kolejny, że wszyscy jesteśmy jedną wielką rodziną, o czym od dawna głoszą naukowcy, iż wszyscy obecnie żyjący ludzie na ziemi wywodzą się od jednej kobiety. Czy to była Ewa? ;-) jeszcze nie wiem, ale możliwości jakie otwiera coraz bardziej popularna genetyka w służbie genealogii mogą wnieść wkrótce, wiele nowych ,ciekawych informacji o tym skąd pochodzimy, kim jesteśmy?

Lapidarium. Korespondencja, pytania i odpowiedzi. Cz I

2012-08-11T16:06:00.000+02:00

Wstęp

Jak, gdzieś wyczytałem Lapidarium to miejsce, skwer w mieście, dziedziniec w zamku lub patio w muzeum, gdzie składane są znalezione, luźne kamienne szczątki rzeźb i inne fragmenty budowli. Pamiątki po wspaniałej przeszłości, ślady po tym co już nie istnieje, nie można lub nie wiadomo jak je połączyć, scalić.

Niechaj to miejsce stanie się takim Lapidarium w którym, każdy kto tu zabłądzi, będzie mógł się nim przyjrzeć, aby być może stworzyć coś z tych fragmentów jako większą całość. Stworzeniu tego bloga-strony, przyświecał ogólnie, taki właśnie cel.

Siła ludzkiego umysłu i zdolności jest ogromna, ale łącząc je w całość potęgujemy ją, sięgając dalej, w przeszłość i przyszłość więc połączmy naszą wiedzę. Jak to już mi się kiedyś napisało w artykule pt "O Mierzejewskich podania opisane i nie tylko"

"Takoż mi przyszło zebrać tutej wiedze wszelako zgromadzono, przelewając z jej brzega niczym struge wody, która nie mieszcząc sie już, własnej drogi i ujścia szuka aby z innemi ziemskiemi wodami się złączyć."

Pan Artur Strumiłowski pisze:

"Podczas moich poszukiwań genealogicznych trafiłem na Pana bloga o rodzinie Mierzejewskich z Kamienowa, Mazowsze (http://mierzejewskirodzinaikrze.blogspot.com/). Mój dziadek nazywał sie Tadeusz Mierzejewski i mieszkał z Dębowie, które znajduje sie w województwie Podlaskim. Dębowo i Kamienowo położone są bardzo blisko siebie (około 5 km). Ojciec Tadeusza miał na immię Józef Mierzejewski (zmarł w 1944 w wieku 47 lat), a dziadek Leopold Mierzejewski (tego nie jestem pewny). Zastanawia mnie czy jest możliwe że istnieje pokrewieństwo między moim przodkami i Mierzejewskimi z Kamienowa. Niestety nie posiadam zbyt wiele informaciji o tej gałezi mojej rodziny. Jeżeli ma Pan wiecej informacji prosze o sprawdzenie i pana opinie."

Odpowiedź:

Dziękuję za kontakt. Wnioskuję z przekręcenia nazwy miejscowości, że zamieszkuje Pan poza tym obszarem Mazowsza.

Moje badania, które doprowadziły mnie do Kamionowa vel Kamienowa wynikały z poszukiwań w archiwach i wywiadach rodzinnych. Dopuszczam powiązania Mierzejewskich z Dąbek, z tymi z Kamionowa ponieważ, rody o tym nazwisku były właścicielami cząstkowymi obydwu miejscowościach. Niestety nic nie wiem o Dębowie!?

Mój prapradziadek, pojawił się w Kamionowie poprzez Suchcice, w połowie XIX wieku i nie do końca, znam okoliczności tego zamieszkania.

Wszystkie ślady wskazują na to iż ich ojcowie, przybyli tu z Repk w gminie Troszyn na przełomie XVIII i XIX wiek.

Nie wiem czy wędrówki wynikały z odziedziczenia ziemi czy też jej zakupu. Fakty są takie, że już syn [Władysław Jakub] mego prapradziadka [Władysław] ok. 1874 wymieniony jest jako właściciel cząstkowy w akcie swego ślubu, o czym często wspominałem w wielu postach na moim blogu. Do dziś zamieszkują tam jego potomkowie, a moi krewni.

Polecam, lektury książek regionalistów Jerzego Dziewirskiego np. "Mała Troszyńska Ojczyzna" lub Pana J.Boguskiego np "Czerwin i okolice". Książki tych autorów są bardzo przydatne w poszukiwaniach i pomagają zgłębić historię tych terenów. Można je wypożyczyć np. w większości czytelni i bibliotek, np. w Ostrołęckim Towarzystwie Naukowym. Czy też książkę "Kleczkowo wieś na skraju Mazowsza" wydanej przez Towarzystwo Przyjaciół Kleczkowa i okolic. Wydaje mi się, że zgłębiając uważnie lektury tych książek i materiały fotograficzne dokumentacji w nich zawartych znajdzie Pan odpowiedzi na swoje pytania, o ile mnie pamięć nie myli ;-)

Na chwilę obecną wobec braku chętnych do współpracy, zarzuciłem te poletko genealogiczne na rzecz innej części gałęzi mojej rodziny w innym regionie gdzie faktycznie, występuje Dembowo vel Dębowo nad Biebrzą lub kanałem Augustowskim, jak kto woli..."

Pan Mirosław Surma pisze:

"Bardzo mi sie Panska strona Podoba.

Moj ojciec (ja mam nazwisko po matce) nazywal sie Stanislaw Choromanski i pochodzil ze wsi Choromany. Spoczywa na cmentarzu w Troszynie. Babcia z domu Brulinska - oczywiscie ze wsi Brulin.

Chcialbym zapytac Pana gdzie mozna nabyc ksiazke J.Dziewirskiego „Mała Troszyńska Ojczyzna”

Serdecznie Pozdrawiam

M. Surma"

Pan Piotr Czarkowski pisze:

"Bardzo mi bylo milo poczytac o rodzinnej miejscowosci mojego Ojca .pozdrawiam"

dotyczyło miejscowości Grabowo k/ Krasnosielca

Pan Mirosław Mierzejewski pisze:

"Witam,dzieki Ci za Ta strone dzieki niej wiem duzo wiecej o Naszym Nazwisku i skad sie wywodzi pozdrawiam.Miroslaw Mariusz Mierzejewski Gdansk"

dotyczy posta O Mierzejewskich podania opisane i nie tylko

Pani Jadwiga Kleczkowska (Wysocka) pisze:

"Serdecznie pozdrawiam, pochodzę z parafii Piski,moja Mama z domu była Mierzejewska, Piski,Czerwin, Troszyn, Kleczkowo sa bardzo bliskie memu sercu"

Pani Izabela Winnicka pisze:
"Witam, Wyrazy uznania za ogrom pracy włożonej w genealogię rodzinną. Chętnie nawiążę współpracę, Ponieważ zasięg mojego działania obejmuje dokładnie te same parafie, tj.Czerwin, Goworowo, Kleczkowo. Nazwiska mnie interesujące to: Zalewski, Załęski, Dobkowski, Chełstowski, Wysocki. Proszę o kontakt,

Iza Winnicka"

Pani Irena Suchodolska pisze:

"Bardzo bardzo interesująca stronka.Początkowo zaciekawiło mnie nazwisko Mierzejewski, gdyż w swojej genealogii też mam Mierzejewskich z Gdańska i to bardzo bliskie mi osoby.Po drugie jestem zainteresowana miejscowością Straż skąd pochodzi duża część moich przodków-Popławscy.

Pozdrawiam Irena"

Pani Faszcza - Lipska pisze:

"Dziękuję za pięknie opisaną historię. Moja mama pochodzi z Tajenka - Rozmysłowicz, są to też moje rodzinne strony, dlatego więc te strony są mi bliskie i od mamy nazwisko Orbik słyszałam wielokrotnie. Serdecznie pozdrawiam"

Pani Jadwiga Wojsz-Solowe pisze:

"Panie Zbyszku jeżeli posiada Pan wiedzę na temat rodziny Mierzejewskich z Czambrowiny /chodzi m.in o herb Ślepowron/

gdzie obecnie rezyduje Pani Sława Ciborska proszę o kontakt ze mną."

Pani Krystyna Urbanowicz pisze:

"...Ja bym chętnie z Panem porozmawiała telefonicznie.Moja tesciowa z domu Haraburda urodziła się we wsi Krzecze, ale jej przodkowie pochodzili ze Sztabina.

Intryguje mnie jeszcze nazwisko Kloza,bo mam akt zgony osób o tym nazwisku..."

Pan Zenon Surała pisze:

"...Bardzo ciekawa strona,ogrom pracy włożone. Dowiedziałem się że moje nazwisko już widniało w 1425 roku. Piotr Surała z Trlogi kupił 20 włok ziemi Łubianna koło Kolna.Wiem że jest miejscowość Surały, czy to ma coś wspólnego z Piotrem Surała.

Czy wie Pan coś jeszcze na temat Tego Piotra Surała .Serdecznie pozdrawiam Zenon Surała"

Pani Paulina Kasprzak-Mierzejewska pisze:

"witam miło poczytac o korzeniach :) pozdrawiam serdecznie z Kalisza :)"

Pani Teresa pisze:

"szukam powiązań Choromanskich h.Lubicz

zamieszkałych od 18w. na Zmudzi pow Telsze a przebyłych tam z ? Diękuje za możliwoćś umieszczenia pytania a moż też odpowiedzi Teresa"

Pan Wiesław Mierzejewski pisze:

"Witam dalekiego krewniaka.Miło że ktoś wpadł na pomysł utworzenie takiego bloga.Może dzięki temu uda się zgłębić tajemnicę powstania rodu Mierzejewskich.Pozdrawiam wszystkich"

Pani Ola Heska pisze:

"...podobnie jak Pan, indeksuję akta metrykalne oraz jestem szefem i osobą weryfikującą indeksy jednej z grup, pracujących w formacie Metryk. Skorzystałam z zaproszenia zamieszczonego na forum genealodzy.pl na Pański blog. Bardzo zainteresował mnie artykuł "Jak to dawniej z Księgami Aktów Stanu Cywilnego bywało". Zbieram ciekawe dokumenty, które czasem napotykam w czasie przeglądania ksiąg metrykalnych i w związku z tym mam serdeczną prośbę. Czy mógłby Pan przysłać mi pełen oryginalny dokument, który przytoczył Pan w powyższym artykule oraz dokładne źródło, z którego on pochodzi (doczytałam, że jest to Cyrkularz parafialny, ale z jakiej parafii?) Będę Panu bardzo wdzięczna.

Nawiasem mówiąc, Pana kuzyn Jay Orbik jest moim długoletnim klientem. Od lat tłumaczę dla niego na język angielski dokumenty związane z historią rodzinnych okolic, akta sądowe, itp. Praca bardzo wymagająca, lecz przynosząca wiele satysfakcji."

Odpowiedź:

"...Jest też inny, moim zdaniem lepszy sposób, dostępu do naszych zasobów. Wystarczy pomóc nam w indeksacji choćby jednej księgi a otrzyma Pani dostęp do prywatnego serwera FTP, na którym gromadzimy wszelkie materiał fotograficzny który uda nam się zdobyć. Również z zagranicznych archiwów, a w przyszłości z kolejnych, starszych parafii rejonu Kotliny Biebrzańskiej. Już trochę tego zebraliśmy i mamy ambitne plany, lecz zbyt mało "rąk i oczu do pracy". Szukamy także dostępu do niektórych źródeł jak np Archiwum Diecezjalne w Łomży.

Żaden z nas nie ma podstaw naukowych do tego typu zajęcia i kieruje nami czysta pasja w wolnym czasie. Uczymy się i popełniamy zapewne błędy, więc chętnie skorzystamy z doświadczeń innych. Oprócz mego bloga, wymieniamy nasze poglądy pod adresem:

https://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny

oraz próbujemy zbudować własny portal

https://sites.google.com/site/parafiajaminy/jaminski-zespol-indeksacyjny

Nasza grupa jest mała, nieformalna i liczy ok. 5 stałych osób. Nie czerpiemy ze swojej działalności żadnych profitów poza zdobytą wiedzą, materiałami i doświadczeniem, którym w miarę naszych możliwości dzielimy się bezpłatnie z każdym, zwłaszcza oferującym pomoc. Jesteśmy spontaniczni i nie tak bardzo zorganizowani, z różnym doświadczeniem indeksacyjnym. Zjednoczyła nas chęć pozyskania bezcennych i nie znanych szerszemu gronu, bo przebywających przez dłuższy czas w ukryciu, akt metrykalnych niewielkiej ale bardzo ciekawej parafii Jaminy, położonej w Kotlinie Biebrzańskiej. Właśnie stamtąd pochodzą te materiały. Parafia Jaminy została ufundowana w XVIII wieku pod wezwaniem św. Mateusza. Podobnie jak piękny drewniany kościół, który w znaczącej części został przeniesiony z Augustowa i postawiony w miejsce spalonego, położony na lesistym i piaszczystym wzgórzu.

Co do zespołu to mieliśmy zapał i tylko zapał, aby przełamać opór księdza i ogromny zasób materiału z okresu ok. 250 lat do opracowania. Niestety większa część z nas, nie jest związana na stałe z tym regionem i to jest dla nas największa trudność i motywacja zarazem, do założenia tego rodzaju grupy. Postawiliśmy sobie, jak sądzę dość wysoko poprzeczkę indeksowania z treści aktów, a nie ze spisów, które jak wielokrotnie się przekonywaliśmy, zawierały mnóstwo błędów i przekłamań.

Dokładniejsza lektura treści na blogu przyniosła by zapewne większość odpowiedzi jakich Pani szuka. Więc wspomniany dokument pochodzi z jednego z kilku zachowanych Cyrkularzy Parafialnych. Ten w większości zapisany w języku polskim i łacinie zawiera wpisy różnych pism, ogłoszeń, rozporządzeń i zaleceń z połowy XIX wieku, zarówno świeckich jak i kościelnych z okresu 1840-1863.

Ja i zespół jaki stworzyliśmy też chętnie poznalibyśmy jakieś ciekawe dokumenty z którymi się Pani spotykała. Więc może podzieli się Pani z nami wiedzą na ten temat.

Co do Jaya to miło i tym bardziej chętnie pomogę. Mój z nim kontakt jest stosunkowo krótki, kilkuletni i nie tak intensywny na niwie historii rodzinnych ze względu na barierę językową. Moja znajomość tego języka jest nikła i pozwala na komunikację w stopniu podstawowym. Staram się śledzić wszystko co dotyczy Orbików na jego stronie www.orbikfamily.com

Moja Mama jest z domu Orbik, w związku z tym mamy z Jayem wspólnych przodków."

Pani Marysia Michałowska z Gliwic pisze:

"...Nazywam się Maria Michałowska, pochodzę z Solistówki.

Od wielu, wielu dni nie odchodzę od komputera, aż wreszcie trafiłam na jakiś znak

tylko nie wiem czy właściwy więc cytuję - "W drodze do ...: Rodowód (właściwie wywód przodków) i dalej...10 Wrz 2010 – W okresie między wojennym prowadził we wsi

sklep tzw. "kolonialny". .... Orłowska Aleksandra - Czarna Wieś, Rajgród,

* ok. 1866, +, 1914-01- ...Może wyjaśnię o co mi chodzi... Otóż chodzi mi

o Rodzinę Orłowskich z Czarnej Wsi. Wiem tylko tyle ile mi ciocia zdążyła powiedzieć

przed śmiercią...Brat mojego dziadka Aleksandra Michałowskiego imienia tego brata

nie znam i nikt z nas żyjących nie zna, ożenił się z Orłowską z Czarnej Wsi, powiedziała mi że orłowscy mieli swój herb, ale ona już nie pamiętała jaki. Widzę u Pana na blogu wymieniane miejscowości bliskie memu sercu, np. Rajgród, Jaminy, Jaziewo... itd...

Jeśli Pan wie coś na temat powiązania z Rodziną Michałowskich z Solistówki

bardzo proszę o jakąś wiadomość a ja jeszcze dokładnie przeczytam co jest napisane

na blogu. Mierzejewski moja ciocia miała na nazwisko Mierzejewska."

...

"...Bardzo dziękuję za szybką odpowiedź. Pochodzę w gminy Bargłów Kościelny - tak to chodzi o tą Czarna Wieś koło Rajgrodu, Rajgród to moja parafia tam byłam ochszczona, na cmentarzu parafialnym mam pochowaną całą rodzinę, ciotki wujków, Babcię Dziadka i Rodziców.

W Jaminach są pochowani Dziadkowie. To są te strony które Pan opisuje. Moja mamusia urodziła się

nad Biebrzą w Czarnym Lesie, parafia Jaminy i tam z tatusiem brali ślub, do Sztabina chodziliśmy do kościoła.

Byłam tam w lipcu ale tylko kilka godzin, byłam na grobie dziadków ....

Po powrocie zaczęłam interesować się moim pochodzeniem i trafiłam na Pana stronę czytałam, ale nie natrafiłam na nazwisko Michałowski a wiem że w Czarnej Wsi w rodzinie Orłowskich musiało by się ono ujawnić.

Pamiętam z czasów dzieciństwa, tatuś tam często jeździł i mówił do kogo a my nie chcieliśmy tego słuchać,

bo dziecko ma inne ważniejsze sprawy, Ostatniia osoba z tej rodziny, odeszła rok temu i już nie dowiem się,

a mieszkam w Gliwicach i wiem ze ksiądz w Rajgrodzie nie jest taki chętny udzielać jakichkolwiek wiadomości przez telefon, muszę znaleźć inny sposób.

Jestem osobą słabowidzącą nie mam samochodu, w tym roku byłam z bratem pociągami nie bedę jeździła,

został mi jedynie telefon lub skype. Jeszcze raz bardzo dziękuje..."

Odpowiedź:

"...Być może, wyda się Pani dziwne co teraz napiszę, ale taka jest na tą chwilę prawda.

Nie interesowałem się szczególnie tą gałęzią rodziny do tej pory i niewiele wiem o Orłowskich. Nawet nie mam pewności czy chodzi o Czarną Wieś koło Rajgrodu, chyba jednak tak. Czy może jakąś inną podobnie brzmiącą nazwę w okolicy.

Zajmuje się obecnie indeksacją parafii z Kotliny Biebrzańskiej wspólnie z grupą znajomych.

Jak Pani zauważyła moja rodzina ze strony Mamy o nazwisku Orbik i z nią spokrewnionych pochodzi z okolic Rajgrodu.

Wśród moich współpracowników są i tacy, którzy lepiej znają te parafie i pomagali niektóre z nich indeksować. Te zasoby dotyczące między innymi parafii Bargłów Kościelny, a niewykluczone że i Rajgród znajdują się w opracowaniu lub już są opublikowane w Genetece na portalu www.genealodzy.pl

W związku z tymi informacjami jak i tym co Pani napisała o "... bliskie memu sercu, np. Rajgród, Jaminy, Jaziewo... itd..." proponuję Pani przygodę genealogiczną z historycznymi aktami Parafii Jaminy... a być może też innymi bliższymi Pani sercu. Posiadamy dostęp do większości ocalałych metrykalji z Jamin i coraz większe zasoby z sąsiednich.

Po prostu proponuję współpracę i wsparcie przy projekcie pod nazwą Jamiński Zespół Indeksacyjny. Więcej szczegółów znajdzie Pani tutaj:

https://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny

https://sites.google.com/site/parafiajaminy/home (strona w budowie)

Proszę przemyśleć moją propozycję i naszą pomoc, a na pewno zaowocuje w nowe odkrycia dotyczące nie tylko Orłowskich, Mierzejewskich etc..."

...

"... Nigdzie nie trzeba jeździć, to jest zajęcie dla pasjonatów i wymaga jedynie dostępu do internetu, cierpliwości i wytrwałości jak cała genealogia. Nasza grupa poznała się w internecie i dopiero pół roku temu pierwszy raz się spotkaliśmy, bo chcieliśmy się spotkać i poznać. Przedtem każdy działał na własną rękę i zbierał fragmenty informacji.

Teraz wymieniamy się informacjami i odczytujemy, fotografujemy i tłumaczymy stare akta metrykalne za pomocą internetu. Jeśli udaje się Pani sprawnie posługiwać komputerem w podstawowym stopniu, to to zupełnie wystarczy aby się włączyć, resztę człowiek się szybko nauczy przy naszej pomocy.

Chętnie Pani pomogę jeśli będę potrafił i sprecyzuję Pani konkretne pytania, zwłaszcza dot. rodzin zamieszkałych w parafii Jaminy np. Pani Mamy.

Księżom się nie dziwię, bo mam już trochę doświadczenia i wiem, że niełatwo jest odpowiedzieć np na pytanie "Proszę mi powiedzieć jak się nazywał, kiedy i gdzie się urodził dziadek lub brat mojego dziadka?" Księgi, o ile są kompletne zawierają tysiące nazwisk na przestrzeni setek lat. A tu raptem ktoś pyta o jedno i zapewne sądzi że jest jedno jedyne w swoim rodzaju.

O Orłowskich na tą chwilę, wiem tylko tyle ile napisałem w swoim wywodzie przodków.

W sprawie parafii Bargłów Kościelny proponuję spróbować kontaktu z innym naszym kolegą, który być może znajdzie coś więcej, to Ryszard Koronkiewicz z Twardego Rogu, ma także korzenie w parafii Bargłów Kościelny i wiem że był zaangażowany w indeksację tamtych zasobów.

Część moich przodków o nazwisku Lewoc, Kunda vel Kundziewicz także wywodzi się z Czarnego Lasu parafii Jaminy, reszta to rodzina Noruk z Jaziewa. Za jakiś czas będziemy także indeksować parafię Krasnybór do której przynależał sztabiński kościół.

To wszystko wskazuje, że dobrze Pani trafiła ale samo się nie znajdzie i proszę na to nie liczyć. Zlecenie poszukiwań dla jakiejś firmy kosztuje dużo pieniędzy, czasu i bez gwarancji że otrzyma Pani to czego szuka.

W naszym przypadku oferujemy pomoc, wskazanie gdzie szukać oraz pełny dostęp do naszych danych, a oczekujemy w zamian tylko pomocy, która przyspiesza pracę i pozwala więcej i szybciej odnajdować. Jeśli nikt by nam nie pomagał to nie można oczekiwać, że zrobimy coś za kogoś zupełnie bezpłatnie i szybko. Trzeba wtedy konkretnie pytać i liczyć na to, że ktoś z nas znajdzie właściwy akt i odpowiedzi na pytania.

Dla informacji podaję że mamy na razie sfotografowane dokumenty od 1760 roku do mniej więcej 1892 roku z parafii Jaminy. Na resztę trzeba czekać lub pisać do archiwum państwowego w Suwałkach, archiwum diecezjalne w Łomży lub USC Sztabin"

Pan Igor Daniszewski pisze:

"...moje nazwisko Igor Daniszewski, piszę z zapytaniem odnośnie Pana strony internetowej, na której znalazłem informacje o wsi Mukowozy. Wcześniej nie mogłem trafić na jej ślad a być może są to te właściwe. Pisze Pan o księgach parafii Dolistowo. W związku z tym mam pytanie, czy jest Pan w posiadani kopii tych ksiąg? Jeżeli nie, to gdzie mogę je przejrzeć (parafia czy może AP czy AD). No i w sumie najbardziej mnie interesuje zawartość, czy może indeksował Pan te księgi? Szukam chociaż śladu bytności w tych Mukowozach Jana Kuczewskiego i w ogóle rodziny Kuczewskich (XVII-XVIII wiek a może nawet wcześniej).

[Gdyby posiadał Pan kopie ksiąg, chętnie je zindeksuję]..."

Odpowiedź:

"...Znalezisko i informacje dot. wsi Mukowozy pochodzi od mego dalekiego, amerykańskiego kuzyna Jay Orbika. (www.orbikfamily.com)

... Wspólnie planujemy indeksację dokumentów z parafii Dolistowo w przyszłości. Rozmowy z ks. Szotem z archiwum Diecezjalnego prowadzi własnie Jay Orbik.

Co do zawartości, wiele informacji znajdzie Pan w książkach prof. Józefa Maroszka np. pt "Jaświły. Dzieje obszaru gminy do końca XVIII wieku" lub "Jaświły. Z dziejów obszaru gminy w XIX i XX wieku" pod redakcją Arkadiusza Studniarka i Przemysława Borowika.

Wydaje mi się, że w znacznych fragmentach, obydwie pozycje dostępne są w internecie o czym chyba wspominaliśmy na FB.

Jest tam mnóstwo nazwisk i odnośników do źródeł historycznych. Np opis parafii Dolistowskiej z końca XVIII wieku, gdzie między innymi czytamy: "Mokowozy. Jeden budynek, z jednym zabudowaniem gospodarskim państwa Jeleniewskich, na południe pół mili."

Książki te oprócz internetu, można nabyć w siedzibie gminy Jaświły.

Wydaje się, że miejscowość ta wzięła swą nazwę od bojara o nazwisku lub przezwisku - Mokowozy.

W książce znajdują się wykazy ocalałych ksiąg metrykalnych z poszczególnych parafii. np najstarsza księga chrztów z 1619-1623 gdzie dla miejscowości Mukowozy odnotowany w tym okresie 1 chrzest. Nazwa ta rzadko występuje i to w różnych odmianach więc należało by się przyjrzeć dokładnie całości. Jak sam się przekonałem nawet takie autorytety jak prof. Maroszek nie wiedzą wszystkiego zwłaszcza, że sięgając w głąb historii, miejscowości te mogły przynależeć różnym parafiom, różnie być zapisywane i nie koniecznie w macierzystej lub obecnej parafii. Mam na myśli miejscowość dzisiaj zwaną Mogielnice w parafii Jaminy, która w swojej historii zapisywana była jako Mogilia, Mogilice, Mogielice etc. między innymi w parafii dolistowskiej, choć położonej stosunkowo daleko i oddzielonej bagnami i dawną puszczą.

Niestety wspomniane książki mimo mnóstwa informacji, nie posiadają indeksów nazwisk ani miejscowości, dlatego nie jestem, obecnie w stanie sprawdzić dokładnie wszystkiego. Wspomniany tam jest w roku 1699, niejaki Wiktor vel Wiktoryn Kuczyński i jego pamiętniki, a także Walenty Kuczyński. Ten pierwszy, jak byśmy dziś napisali robił interesy z Branickimi z Białegostoku.

Znalazłem także Marcina Kuczyńskiego jako właściciela dworu w Mikicinie, chorążego ziemi Bielskiej z powołaniem się między innymi na AGAD i akta tzw Kapiciana. Czyli nosiciele tego nazwiska mieli szczęście obcować z osobami które po sobie pozostawiły mnóstwo dokumentów [ten Kapica i Ci Braniccy ;-)]. Kolejny wspomniany to Kazimierz Kuczyński, bratanek po bracie Marcina, Wiktorynie.

Wspomina się także o samobójczej śmierci Józef Kuczyńskiego opisanej w pamiętnikach Michała Starzeńskiego.

To tyle co na szybko znalazłem, a teraz moja propozycja. Proszę przystąpić do naszego zespołu i pomóc zindeksować choćby jedną księgę, raz na jakiś czas, a my podzielimy się wszelką zdobytą wiedzą i pomożemy w miarę możliwości. Niestety na tą chwilę nie potrafię zapewnić dostępu, choćby do fragmentów ksiąg Dolistowskich. To zależy od Jay Orbika co ma i kiedy będzie mógł się tym podzielić.

Pozdrawiam i namawiam do polubienia nas na Facebooku

https://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny

i dzielenia się informacjami. Może opisaniem swojej historii poszukiwań którą opublikuję na blogu, stronie lub naszym profilu..."

Pani Bożena Sztukowska pisze:

"...Nazywam się Bożena Sztukowska.Pochodzę z Suchowoli z domu Szkiłądż. Moi dziadkowie ze strony mamy byli sąsiadami Państwa Zajko, dlatego zainteresowała mnie Pańska strona. Mój ojciec pochodził z Jagłowa,miał kilku braci i jedną siostrę. Jeden ze starszych braci miał na imię Jan,który mieszkał w Augustowie. Jeśli nie sprawiłoby Panu kłopotu, to proszę o podanie stronki, gdzie mogłabym uzyskać informacje o przeszłości mojej rodziny..."

...

"Bardzo dziękuje za odpowiedż.Wszystko co Pan napisał się zgadza.Dziadkowie moi Zygmunt i Wiktoria zmarli gdy byłam bardzo mała więc ich nie pamiętam.Oprócz Jana,Konrada,Edwarda był stryj Romuald,stryjenka Janina,mój ojciec Aleksander i stryj Adam.Moi dziadkowie należeli chyba do Parafii Jaminy,ponieważ są pochowani na tutejszym cmentarzu.Zdjęć żadnych nie mam tylko ojca z wojska.

Jeszcze raz pragnę Panu gorąco podziękować"

Odpowiedź:

"Dziękuję za kontakt. O ile mi wiadomo, nie istnieje żadna strona na, której można by swobodnie znaleźć informację o przeszłości swojej rodziny ;-)

Chyba, że ma Pani szczęście iż ktoś, badając i opisując jakieś historie, o niej wspomni lub opublikuje dokumenty z nią związane, np. na wielu forach genealogicznych typu www.genealodzy.pl

W moim przypadku, jak i wielu innych osób, wiedza takowa jest to, poparta wieloletnimi badaniami archiwów kościelnych, państwowych, USC, wywiadów rodzinnych i lektur przeróżnych publikacji np "Nasz Sztabiński Dom" czy książki ks Edwarda Anuszkiewicza "Parafia Jaminy". To jest pasja związana z historią regionu i genealogią, którą zgłębiamy kosztem własnego czasu i często funduszy.

W chwili obecnej zainicjowałem grupę pasjonatów, którzy wymieniają się wiedzą o regionie na stronie. Zapraszam do lektury od samego początku, a może nawet współpracy i pomocy. https://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny?ref=hl

Pani nazwisko panieńskie jest bardzo popularne w aktach parafii Jaminy, którą w dużej mierze obecnie opracowujemy. Występuje w wielu odmianach jak np. Skiłądź, Szkiłądź. Kojarzę je głównie z Polkowem, ale to tak tylko z pamięci piszę ;-)

Same Jagłowo w różnych okresach historii przynależało do różnych parafii, w tym Jaminy, Chodorówka- Suchowola, a nawet chyba Dolistowo w XVIII wieku z której zachowały się najstarsze księgi sięgające "Potopu szwedzkiego"

Ponieważ powołała się Pani na rodzinę Zajko, przeszukałem pobieżnie, tysiące plików i zdjęć mojego archiwum, skupiając się tylko na Jagłowie, choć podała Pani zbyt mało informacji dla identyfikacji (tylko imię brata ojca - Jan) Zdjęcie w załączniku !!

Ułatwieniem okazała się być jedyna rodzina o tym nazwisku na przełomie XIX i XX wieku.

Podaję dla przykładu na zdjęciu, z którego można odczytać od lewej; Kolejny numer w spisie mieszkańców Jagłowa z 1926 roku, numer domu (3) nazwiska rodowe głównych gospodarzy i ich pokrewieństwo (ocziestwo i panieńskie), imiona poszczególnych mieszkańców i podany wiek. Na wiek radzę brać poprawkę, bo podawano go jak komu było wygodnie. Jednym mniej innym więcej dodając, choćby po to by uniknąć służby, wojska itp.

Ponieważ innych Szkiłądziów w Jagłowie w znanym mi okresie nie znalazłem wnioskuję tak:

głowa rodziny - (Pani dziadek) Zygmunt Szkiłądź

Babcia - Wiktoria Romanówna (może z Wrotek!?) czyli ślub ok 1915 roku, może w Jaminach? Akta chyba tylko w USC Sztabin.

ich synowie (z 1926 roku) wg kolejności urodzeń:

Jan lat 10

Konrad lat 6

Edward lat 1

Proszę pamiętać o dużej śmiertelności dzieci, zwłaszcza w młodym wieku, ale nie tylko.

Wymieniony jest także brat i siostra Zygmunta, czyli

Klemens lat 40

oraz siostra, Franciszka lat 34

Jeśli te informacje Panią zadowolą i zechce Pani podzielić się większą ilością informacji na temat swego rodu, to postaram się odnaleźć więcej. Szczególnie interesują mnie stare zdjęcia z Jagłowa i okolic tak dotyczące ludzi, miejsc, zdarzeń oraz historie z nimi związane choćby błahe np związane z cmentarzykiem w lesie, krzyżami karawaka, życiem nad rzeką itp..."

...

"Jeśli odpowiedź znajduje się w moim zasięgu, dzielenie się tą wiedzą to dla mnie przyjemność ;- )

Co do zdjęć, to nie tyle chodziło mi o zdjęcia wyłącznie rodzinne ale raczej ogólnie stare zdjęcia z Jagłowa, Biebrzy i okolic. Bardzo mnie też interesują historie związane z miejscami np stary cmentarzyk w lesie.

W Jagłowie jest tyle kapliczek i krzyży, a także ślady starej brukowanej drogi od strony rzeki... i ta nietypowa architektura

Na koniec mam jeszcze jedną, dla Pani rodu "wisienkę do tortu". Jest to fotografia fragmentu spisu mieszkańców Jagłowa z 1909 roku, ze spisem Pani przodków ze strony ojca, dziadka

Czytamy z niej, że Pani pradziadkowie to Józef Szkiłądź ur. ok 1837 roku oraz jego żona Franciszka ur. ok 1844 roku.

ich dzieci to:

Klemens lat 34

Zygmunt lat 22

Franciszka lat 24

Czy w Suchowoli jest ktoś, może znajomy kto interesuje się historią regionu? Może także ma kontakty z tamtejszym księdzem i księgami parafialnymi?"

Pan Maciej Terek pisze:

"...Przeszukując internet w poszukiwaniu informacji o księgach metrykalnych z

parafii Jaminy natrafiłem na Pański blog genealogiczny, przeczytałem kilka

artykułów i dlatego zdecydowałem się do Pana napisać. Chodzi mi o prostą

rzecz a mianowicie o informacje gdzie są przechowywane dokumenty metrykalne

z parafii Jaminy.

Ustaliłem że :

1.AP Suwałki posiada lata 1892-1903 urodzenia i 1890-1909 zgony

2. To samo archiwum posiada kopie na mikrofilmach, kopie pochodzą z zasobu AD

Łomża

1797-1828 śluby

1826-1836 śluby

1826-1832 zgony

Dochodzimy do sedna sprawy gdzie znajdują się dokumenty metrykalne z parafii

Jaminy z lat których nie wymieniłem powyżej czyli w przybliżeniu 1840-1890 i

śluby z lat 1890-1910

Bardzo proszę o informację w tej sprawie. Być może będę mógł się czymś

zrewanżować ze Świętokrzyskiego"

...

"Dziękuje za informacje, poszukuje nazwiska Tyszkiewicz przypuszczam iż

pojawiło się w tej parafii gdzieś pod koniec XIX wieku w miejscowości

Kopytkowo w zamian mogę podjąć się zindeksowania urodzeń np z 10 lat czyli

od 1889-1880 mam dość spore doświadczenie w indeksowaniu.

Widzę rocznik 1915 (kolor biały) czy ma Pan do niego dostęp? mógłbym

zindeksować lata bardziej współczesne czyli roczniki 1900-1912 ale to już

pozostawiam Panu do decyzji.

Generalnie z mojej strony w kwestii indeksowania jestem gotowy do

współpracy."

Odpowiedź:

"...Odpowiedź wydaje się prosta jeśli Pan zajrzy poprzez linka na nasz Facebookowy profil:

https://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny/app_340239849335565

Znacząca część aktów znajduje się do chwili obecnej na parafii i ok 50% już jest przez nas zindeksowana. Niektóre roczniki wydają się być zaginione.

Śluby nowsze czyli do 1910 roku powinny znajdować się w USC Sztabin. Nieliczne księgi dot ślubów znajdują się w AD w Łomży

Najprostszą drogą pozyskania, poszukiwanych prze Pana Informacji jest podjęcie z nami współpracy w indeksacji, Chyba, że interesują Pana tylko daty. Wówczas muszę precyzyjnie sprawdzić co już zdobyliśmy a czego jeszcze nie mamy, kiedy możemy mieć lub dlaczego nie.

Proszę dokładniej napisać co Pana interesuje tzn jakie nazwisko?

Pozdrawiam i zapraszam do "polubienia" nas na FB..."

...

Odpowiedź, poprzez członka zespołu JZI

"...Tutaj: http://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny/app_340239849335565

znajdują się informacje na temat zasobów, do których mamy dostęp, które są sfotografowane i już zindeksowane bądź w trakcie indeksacji. Z późniejszych roczników, które Ciebie interesują na dzień dzisiejszy dostępne są urodzenia z lat 80-tych ubiegłego wieku. Czy podjąłbyś się indeksacji któregoś z nich?

Księga urodzeń 1892-1903 znajduje się obecnie w AP Suwałki...

...Być może uda mi się sfotografować jeszcze księgę zgonów 1890-1909... "

Pani Maria Mazur pisze:

"...idąc śladem moich przodków macierzystych dotarłam do metryki ślubu z 1799 r. moich 4xpra, którzy brali ślub w Rząśni powiatu pajęczańskiego ona (Franciszka Sikorska) ze wsi Rekle i on (Maciej Mierzejewski syn Wincentego i Leonardy lat 34) ze wsi Grabowiec. Oboje są opisani jako "nobiles" i "filiam nobilium". Na podstawie innych zapisów wiem już, że wieś Grabowiec była wsią cząstkową, dzierżoną przez kilku "generosis".

Czy Pan w swoich poszukiwaniach natknął się może na tych ubogich krewnych, prawdopodobnie h. Szeliga (sądząc po jakichś bardzo starych talerzach rodzinnych z wizerunkami herbów - ale to tylko domniemanie, bo w przekazie rodzinnym tylko wiem, że to talerze bo jakiejś praprababce, bez informacji czyje to herby).

Ponieważ utknęłam na tym pokoleniu, każda informacja będzie dla mnie bardzo cenną.

Z góry dziękuję za każdą informację

Maria Klawe-Mazurowa"

Grzegorz Nagórka pisze:

"...Jakiś czas temu pisałem Panu o moich poszukiwaniach rodzinnych. Otóż niedawno tata trafił na ciekawy dokument spisany dosyć dawno temu - wspomnienia mojej babci spisane kilkanaście/-dziesiąt lat temu przez pewnego znajomego. Dokument był "schowany", więc tata przypadkiem trafił na niego.

Wiedzieliśmy, iż część naszej rodziny pochodziła spod Zambrowa i to nie jest żadną nowością, natomiast część rodziny od strony babci (od strony taty) była dosyć zagadkowa. Przed wojną mieszkali również w Zambrowie, ale nie wiedzieliśmy skąd dokładnie się wywodzili. Prababcia była z domu de Taday (obecnie potomkowie męskiej linii mają nazwisko Tadaj, co jest dosyć ciekawe, gdyż istnieje takie polskie nazwisko od imienia "Tadeusz", ale w tym wypadku chodzi o francuskiego żołnierza z czasów wojny 1812 roku osiadłego na tych terenach). jej ojciec Seweryn de Taday (syn tegoż żołnierza, 1833 - 1929) mieszkał w Śniadowie. Jej matką znowuż była Teofila Gumkowska (1849 - 1929). Mieli łącznie dwanaścioro dzieci, w tym moją prababcię Janinę i syna Feliksa, ale reszta imion jest niestety tajemnicą. Ok. 1918 roku przeprowadzili się ze Śniadowa do Kleczkowa (w Śniadowie mieli ziemię i sklep, które sprzedali w niewiadomych okolicznościach).

Janina de Taday wyszła w 1905 za mąż za Grzegorza Bodaka - kierownika poczty w Zambrowie a później w Białymstoku (od 1930).

Wpisując te nazwiska w wyszukiwarkę (Taday - Tadaj, Gumkowscy) zwykle pojawiał się jeden wspólny mianownik - Pana strona. Stąd mam pytanie czy zetknął się Pan wcześniej z tymi osobami w swoich poszukiwaniach? Byłbym wdzięczny za informację."

Odpowiedź:

Jak zwykle, dziękuję za ciekawe informację. Muszę podpowiedzieć, że moja rodzina Tadaj wywodzi się ze strony mojej babci ojczystej i związana jest ściśle z inną częścią Mazowsza niż Zambrowo i okolice. Mam na myśli parafię Bogate, gdzie te nazwisko wystąpiło w aktach pod datą urodzenia w 1808 roku, a więc przed wielkim odwrotem armii Napoleona. Oczywiście ja znam tylko formę zapisu Tadaj ale wszelkie oboczności są możliwe w tym Taday. Znam podobną historię do tej Pana związaną z nazwiskiem Turel.
Proszę zresztą samemu sprawdzić w ciekawej wyszukiwarce, jaką na swojej stronie zamieściło AP Pułtusk, które wg mnie jest coraz bardziej otwarte na współpracę i poszukiwania.

http://www.warszawa.ap.gov.pl/indeksy.html

Pan Andrzej Górski pisze:

Miałem napisać komentarz do strony z listą potomków Wojciecha Mierzejewskiego oraz ciekawymi zdjęciami z okolic Sokółki ...

Jestem pra pra prawnukiem Tekli Mierzejewskiej i Wojciecha Górskiego h,Pobóg ur.24,IV.1781r w Skłatach zm.6.X.1824r.w Dąbrowicach obw.gostyński woj.mazowieckie. Mieli dwóch synów Michała ur.17.IX.1809r. w Modliborku gm. Kłobek żonatego z Julią Chrząszczewską, oraz Józefa Bartłomieja ur.5.IX.1820 r o którym nic więcej mi nie jest wiadomo. W/w mój prapradziadek Michał Górski h.Pobóg był oficerem IV pułku ułanów Królestwa Polskiego. Brał udział w Powstaniu Listopadowym 1830/31r. Kawalerem VM..."

dc. cz II, Rodzicami Wojciecha G,a teściami Tekli M.byli Michał Pafnucy z Topoli pod Lęczycą i Apolonia Dobek. Dziadkami Jan Antoni i Elżbieta Leśnicka z Wierzchowni, Musijówki i Zierek w pow.żytomierskim.Wojciech G.miał braci:Apolinarego Ruperta,Aleksego,Klemensa.Wnuki wojciecha i Tekli to:Michalina,Józefa,Aurelia,Teodor [mój pradziadek ] oraz Józef Bartłomiej urodzeni w Wierzbinku na Kujawach.Teodor brał udział w Powstaniu Styczniowym 1863r.Kuzynem jego żony Heleny Mi[e]rosławskiej był Ludwik Mierosławski dyktator powstania.Prawnuki Wojciecha i Tekli[dzieci Teodora]to:Lucja za Karnkowskim,Janina za Załuskowskim,Michał żonaty z Anną Zaleską h Rawicz ze Świesza na Kujawach[p.filmiki na You Tube]moi dziadkowie którzy mieli jedynego syna Stanisława[mego ojca-żołnierza ZWZ,AK ,powstańca warszawskiego.Babcia Anna i mój ojciec byli ostatnimi właścicielami maj.Świerczyn i Galonki na Kujawach[od 4rech pokoleń.Nie jest moją zasługą ta wiedza,nie robiłem żadnych kwerend,jedynie to zasluga tych moich paru przodków i ich krewnych z innych linii Górskich którzy w miarę możliwości wspólnie starali się aktualizować swoje drzewo genealogiczne w XIX ipocz.XX wieku.Ja od 3 mcy jestem na emeryturze i dopiero raczkuję na internecie.Nigdy nie miałem na to czasu ponieważ większość z 45 lat pracy kierowałem budowami nieraz dużymi w kraju i w Niemczech.Teraz wiem co straciłem.Ubolewam że młode pokolenie im bardziej wykształcone tym mniej się tymi sprawami interesuje.Dlatego muszę się spieszyć aby to wszystko spisać,może kiedyś w którymś z wnuków obudzi się pragnienie wiedzy skąd jestem.Odziedziczyłem sporo dokumentówi i fotografiii a w rodzinie i wśród krewnych z innych rodzin uchodzę za osobę która o tych sprawach najwięcej wie.Mam 65l.synowie 36 i34 l.córka 22l na UW,Wnuk 12l,drugi 17mcy,wnuczka 4l.Żonaty.brat 60l jego syn 38l,22l,jego córka 32l.wnuki brata 7l.drugi 16 mcy,wnuczka12.Siostra przyrodnia z USA zd. Górska 70l jej córki 46 i 42l a wnuczek?Tak więc gdyby Stanisław nie wziąl sprawy w swoje ręce to linia Górskich od Wojciecha by przestała istnieć a tak jest 18 potomków w tym11 noszących nasze nazwisko,oraz 4 które weszły w rodzinę i nazwisko plus zięć brata.Dziękuję za deklarowaną pomoc.

Krzysztof Promiński pisze:

"Bardzo podoba mi się to co robisz i jestem pod ogromnym wrażeniem Twojej dociekliwości.

Genealogia to fascynująca rzecz. To dzięki niej dowiedziałem się,że mój pradziadek walczył pod Grunwaldem a dokładniej to brał czynny udział w bitwie pod Tannenbergiem w dniach 26-30 sierpnia 1914 r.

Był wówczas żołnierzem carskiej armii i dostał się tam do niewoli niemieckiej.Po wojnie wrócił bardzo wyniszczony.Jego dziad z kolei wygrał w karty wieś od Radziwiłła i dzięki temu rodzina babci miała swoją posiadłość.

Babcia miała 13 rodzeństwa więc drzewo genealogiczne ma bardzo rozbudowane. Dzięki wsparciu kuzynostwa udaje nam się je rozbudowywać. Pasjonująca sprawa. Mimo tego, że nie jestem "rodowo" związany z Sokółką to interesuje mnie historia tego miasta a zwłaszcza nasze nekropolie

W ogóle to zwiedzanie cmentarzy to moja pasja .Zawsze gdy jestem w nowym miejscu zwiedzanie miejscowości zaczynam od zwiedzenia świątyń i nekropolii.

Pokażcie mi waszą najstarszą nekropolię a powiem wam czy warto się tu zatrzymać- to moje motto..."

Pani Krystyna Majewska-Howis pisze:

"...trafiłam na Pana bloga szukając "dzieci" obławy augustowskiej. Może będzie mi Pan w stanie pomóc.

Pracuję nad cyklem reportaży o wojennych dzieciach. W skrócie o ludziach, którzy w czasie wojny lub tuż po byli dziećmi i ich dzieciństwo wpisało się jakoś w wydarzenia historyczne.

Jednym z pierwszych reportaży z tego cyklu była "Świeczka dla Taty" (wyborcza 2012, Duży Format, gdzieś w listopadzie, przesyłam scan).

Moja prośba - jako genealog na pewno spotyka pan osoby, które mogłyby być bohaterami moich reportaży - bardzo proszę o zapytanie ich o zgodę oraz kontakt, w szczególności chodzi mi o dzieci ludzi, którzy zginęli w obławie augustowskiej (np.córka Klemensa Świerzbińskiego - Krystyna)"

...

"Dziękuję za odpowiedź, oraz przekazanie mojej sprawy "komu trzeba".

Absolutnie nie proszę o jakiekolwiek pośrednictwo, po prostu proszę mnie mieć w pamięci jeżeli spotka Pan osobę, która chce się podzielić swoimi doświadczeniami. Bardzo mi zależy na prawdziwych historiach, których niedługo nie będzie miał kto opowiadać.

Reportaż może być anonimowy, mogę nawet zmienić wszelkie szczegóły identyfikujące bohatera tj. zawód, miejsce zamieszkania czy niektóre nieistotne daty.

Moja dotychczasowa praca pokazała, że ludzie "w pewnym wieku" postanawiają mówić.

Jedna bohaterka nie powiedziała swoim dzieciom tego co powiedziała mnie, a potem przesłała córkom mój reportaż.

Co do przemilczeń genealogicznych - wiem, wiem, moja Babcia robi to samo.

Proszę też przemyśleć czy nie zechciałby Pan opowiedzieć historii swojej Mamy. Nie do publikacji jak rozumiem.

Kapu pisał, że na 100 stron przeczytanych reporter pisze 1, więc ta historia byłaby kilkoma stronami wśród tych 100."

Odpowiedź:

Dziękuję za zwrócenie uwagi na mego bloga.

Pani Ewelino to bardzo trudny temat który Pani podjęła, ale to już chyba Pani wie ;-)

Stanowi niekiedy, główną przyczynę przemilczeń w rozmowach "genealogicznych" i nie jest łatwo kogokolwiek przekonać aby przełamał tabu.

W sprawach bardziej oczywistych zdarzają się przemilczenia i obawy, czego doświadczyłem we własnej rodzinie. Moja Mama jest "ofiarą" zawirowań wojennych, powojennych i jak sądzę nie zgodziła by się na tego typu publikację. Dlatego nie będę pośredniczył w uzyskaniu zgody tego typu osób. To zbyt wielka odpowiedzialność, którą każdy musi wsiąść na własne barki.

Pani sprawę przekazałem dla spisującego tą relację z obławy augustowskiej, Pana Józefa Matyskieło rodem z Jaziewa, jak też moim kolegom i koleżankom.

W innych sprawach i tematyce genealogicznej jestem bardziej otwarty na współpracę ;-) zapraszam do zapoznania się z profilem naszego Jamińskiego Zespołu Indeksacyjnego na FB. (link w podpisie)

Pani Anna Niedziółka pisze:

"...Szukam bliższych danych na temat rodu Mirewiczów h. Szeliga, którzy są moimi przodkami. W poszukiwaniach trafiłam na stronę pana rodziny.

Być może Apolonia Mirewicz która była żoną Mikołaja Mierzejewskiego jest moją krewną, gdyż pokrywają się w tym momencie rejony w których mieszkały nasze rodziny. Czy mogłabym w związku z tym prosić o jej bliższe dane ?..."

Jurek Mierzejewski pisze:
"...Moj prapradziad Michał Mierzejewski pochodził z okolic Czerwina. Osiedlił się we wsi Udrzyn nad Bugiem pow. Ostrów Maz. w okresie przed powstaniem styczniowym.
Mam pytanie, gdzie szukać jego miejsca urodzenia i jego rodziców, dziadów itd?
pozdrawiam i gratuluję pięknej monografii..."

Odpowiedź:

Dziękuję za słowa uznania. Ja jestem wciąż niezadowolony z efektów poszukiwań.

Obecnie przeskoczyłem w inne regiony ale możesz poszukać w Archiwum Państwowym w Pułtusku. Odwiedzić stronę genealodzy.pl i tam spróbować kogoś jeszcze podpytać. Nie wykluczam ale pewności nie mam że coś można odnaleźć w Archiwach Diecezjalnych Płock albo Łomża.

Ponieważ pytasz o dziadków to pomijając wywiad w rodzinie udałbym się do USC Czerwin i tam spróbował.

Pan Stefan Łukasiewicz pisze:

"...Mój blog genealogiczny nazwałem, Ze Szmulowizny i Bródna:
http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/html
Zapraszam do jego odwiedze/a/nia.
Na przełomie XIX i XX wieku moi pradziadkowie osiedli na warszawskim Bródnie, jednak rodzina Daniłowiczów pochodzi z okolic Łomży/Śniadowa. Są to miejscowości: Duchny, Duchny Stare, Brulin.

Gdyby w swoich poszukiwaniach natrafił Pan na ślady moich bliskich /mam ich niewiele/ i nie byłoby to dla Pana kłopotem proszę o ich udostępnienie.

Widoczny na stronie:
http://katalogszlachty.com/index.php?option=com_content&view=article&id=8284:szlachta-powiatu-omyskiego-spisana-w-1866-roku-do-celow-wojskowych-litera-d&catid=37:wykazy&Itemid=56

Apolinary Daniłowicz to mój prapradziadek, ojciec pradziadka Andrzeja."

Pan Purzyc pisze:

"...ciekawe znalazłem w Pana blogu http://mierzejewskirodzinaikrze.blogspot.com/2010/09/rodowod.html nazwisko purzyc z interesującą wzmianką...być może to jacyś moi przodkowie...jak znajdę trochę czasu to się bardziej wczytam i poszperam w moich starych dokumentach powiązania ...jak może mi Pan powiedzieć czy ta osoba (Marianna Paszek) wg której niby pojawia się nazwisko purzyc... jeśli jeszcze żyje (bo mówię nie wczytałem się dokładnie) może pamięta cos więcej na temat osób o nazwisku purzyc
Podziwiam Pana blog (a to zdjęcie w tle i muzyka niesamowite), tez kiedyś chciałem doszukać się swoich przodków...może.."

"...Faktycznie pomyliłem nazwisko, w we fragmencie gdzie pojawia się nazwisko Purzyc jest wcześniej podane....Wg opowieści Marianny Waszczak...i o tą osobę mi chodziło"

Łukasz Kopliński pisze:

"Zauważyłem Pańskie notki na różnych forach, dotyczące Prus i miejscowości Roszbyn.

Niestety nie mam dobrych wieści. Taka nazwa nie istnieje, najprawdopodobniej był to zapis ze słuchu.

W praktyce może on oznaczać wszystko. Mnie na pierwszy raz, kojarzy się np. z miejscowościami

Susz(Rosenberg), Kętrzyn(Rastenburg), Ruszajny (Reuschhagen) albo nadgranicznymi wioskami:

Ruskowo(Reuschwerder) czy Lejkowo (Roblau).

Lecz równie dobrze mogło to być wszystko inne jak i czymś o początku Gross ,

ba, nawet gorzej... bo być może nie chodziło wcale o tereny Prus Wschodnich, a może o Prusy w ogóle

jako Królestwo, lub dowolnej jego części lub innej jego prowincji np. Prus Zachodnich... wtedy sprawa się

znacznie bardziej komplikuje.

Zakładając jednak wersję z Prusami Wschodnimi, bo Bogate to okolice Przasnysza, czyli wówczas tereny nadgraniczne z Prusami Wschodnimi, czyli z dzisiejszymi rejonami powiatów nidzickiego i szczycieńskiego. Można by się skupić na poszukiwaniach wg nazwiska. Lecz niestety i na tym polu ciężko o coś pozytywnego...

Aktualnie bowiem w całym woj. warmińsko-mazurskim chyba nikt nie mieszka o takim nazwisku - "Kinas".

Zaś w bazie gedbas występuje jedynie kobieta:

Theresia KINASS, która w roku 1808 wzięła ślub w Barczewie.

http://gedbas.genealogy.net/person/show/1089858334

Osobę tę zindeksował Lothar Jorczik z Essen. Jest tam też email do osoby indeksującej.

Być może on coś podpowie więcej.

Z podobnie wyglądających nazwisk, współcześnie na terenach woj. warm.-maz. występują lub występowały

nazwiska:

KINAST - rejony Działdowa, Morąga, Elbląga, Ostródy

KINASZ - rejony Elbląga, Mrągowa

KINACH - rejony Ostródy, Mrągowa, Elbląga, Braniewa, Bartoszyc, Kętrzyna, Ełku, Olsztyna,

KINALSKI - rejony Mrągowa, Szczytna, Dźwierzut, Olsztyna

KINAL - rejony Ostródy,Elbląga, Braniewa, Bartoszyc

To tyle co udało mi się ustalić. Życzę powodzenia w poszukiwaniach.

Być może coś się uda odszukać, kiedy już uda się zindeksować parafie woj. warm.-maz. ale to

pewnie odległa przyszłość bowiem to tereny (w sporym uproszczeniu) poszukiwań bardziej

Niemców niż Polaków i patrząc nawet na genealodzy.pl to chętnych do indeksacji chyba brak"

Pani Joanna Plesiewicz pisze:
"...będę ogromnie wdzięczna za podpowiedź – gdzie szukać wsi Mierzejewo – Bryski (Bryski, bryszki) jak dziś nazywa się ta wieś i gdzie leży?
Nie mogę tego w żaden sposób znaleźć, pomyślałam że może Pan będzie mógł mi pomóc.
Próbuję ustalić czy Grabowski który odsprzedał część tej wsi w 1722 roku Mierzejewskiemu miał cos wspólnego z Grabowskimi żyjącymi w Wojszy w roku 1795.

Bede wdzięczna za wskazówki..."

...

"...pozwoliłam sobie do pana napisać ponieważ próbuję odszukać korzenie rodziny zamieszkałej w okolicach Wojszy.

Będę wdzięczna za wszelkie informacje o Mariannie z domu Choromańskiej, która wyszła za Franciszka Grabowskiego, mieszkali w gospodarstwie we wsi Wojsze ? Wiem że w roku 1829-1830 urodził im się syn Symforian."

"...ogromnie mi Pan pomógł! Co do położenia wsi Mierzejewo–Bryski – to właśnie taką lokalizację podejrzewałam. Nie wzięłam natomiast pod uwagę że Jankowo to mogły być Janki, wydaje mi się że chodzi właśnie o te Janki (za pewnie Stare).
Wojciech był dziedzicem Jankowa a dziad jego Jan pochodził z Grabowa-Drężewa pod Ostrołęką. Z tego co wyczytałam z akt metrykalnych parafii Czerwin w latach 1795 – 1735 innych Grabowskich oprócz moich w tej parafii nie było. Więc domyślam się że linia musi wywodzić się od Grabowskich z Grabowa-Drężewa.

Fragment który zacytowałam pochodzi z Herbarza polskiego A. Bonieckiego, tom VII str. 24.
Dziękuję za wskazówki dotyczące dalszych poszukiwań. Mam nadzieję że coś ciekawego znajdę."

Odpowiedź:

Mierzejewo Bryski, Bryszki leżały na zachód od Wojsz. Pomiędzy Wojszami a Tomaszami. Dziś nie mogłem ich znaleźć na żadnej współczesnej mapie. Być może dziś to Janki Młode lub bliska okolica.

Troszkę zazdroszczę Pani poszukiwań tym bardziej że wspomniane nazwisko Grabowski oraz miejscowość Jankowo występowały w okolicach mojej rodziny. Ciekaw jestem czy też chodzi o Janki (Jankowo) czy Jankowo-Skarbowo koło Nowogródu, gdzie również sięgają moje korzenie. Skąd pochodzi wklejony fragment ?

Rodzina Grabowskich osiadła w tej części Mazowsza pochodzi z zachodniej strony rzeki Narew w kierunku na Nową Wieś. Skąd częściowo przeniosła się do Ziemi Nurskiej zakładając tutaj nowe osady ale to ok. XVI wieku. Przynajmniej mam kopię dokumentu mówiącego o Grabowskich z Grabowa koło Krasnosielca który został oblatowany kilkaset lat później.

Proszę się zainteresować Aktami Grodzkimi i Radzieckimi tudzież Hipotecznymi. Takowe znajdują się we fragmentach a AP Pułtusk oraz Ostrowi Mazowieckiej. Kiedyś widziałem jakieś wypowiedzi na ten temat na forum www.genealodzy.pl

W Pani przypadku i tej sprawie warto także zwrócić się do AGAD w Warszawie. Sądzę że znajdą coś na te temat.

Ja obecnie jestem zaangażowany w inny projekt genealogiczny http://www.facebook.com/Jaminski.Zespol.Indeksacyjny i zajmie mi to trochę czasu.

Choć marzy mi się penetracja ksiąg Troszyńskich, Piskich, Kleczkowskich. To musi poczekać.

Pani Renata Trojanowska pisze:

"Dzień dobry, kłaniam się z Ostrowi Mazowieckiej

Zachęcona Pana zaproszeniem ośmielam się napisać do Pana z nadzieją uzyskania paru wskazówek.

Ma Pan rację - "grzebanie" w przeszłości jest bardzo wciągające. Lubiłam słuchać rozmów Babci i mojej Matki jednak gdy odeszła we wrześniu 2010 roku zostałam z dużą ilością mocno nieuczesanych opowieści i już wielu spraw nie wyjaśnię.

W poszukiwaniach genealogicznych jestem absolutnie na początku. Od roku "zbieram " fakty i szperam w księgach. Nie mam imponującego zbioru skanów ale i to co mam nie bardzo wiem czy mogę wykorzystać. Przeglądając Pana blog wydaje się ,że tak. Ale do rzeczy. Mam dobry "układ" z organista i księdzem

dziekanem mojej parafii pod wezwaniem Wniebowstąpienia NMP w Ostrowi Mazowieckiej.Dzięki temu( i wcześniejszym wizytom w USC ) utworzyłam prowizoryczne drzewo do ok.1790 r z ok.500 przodkami. Dysponując numerami akt i datami mogłam ściągnąć z Pułtuska skany aktów urodzeń, małżeństw i zgonów - oczywiście nie wszystkie. Akta mojej parafii są w Pułtusku , indeksy do 1867 roku są udostępnione na genealodzy.pl.

Wydaje mi się, że dobrze byłoby również sfotografować księgi znajdujące się w parafii i dokonać indeksacji. Nie znalazłam nigdzie indeksów ksiąg po 1867 roku pisanych po rosyjsku, chyba Mormoni nie mają mikrofilmów z tego okresu i stąd ta luka. Zatem pytanie Nr 1: Co mamy zrobić aby powstał zespół indeksacyjny ?

Wkrótce mamy powołać stowarzyszenie Pamięć i Dziedzictwo - nazwa pozwala domyślać się ,że digitalizowanie i zindeksowanie ksiąg parafialnych jest ważnym fragmentem całego planu, jak to jednak uczynić zgodnie z prawem. Czy jest możliwe i prawem dozwolone zrobienie zdjęć, indeksów i udostępnienie takich zdjęć i indeksów w sieci na stronach stowarzyszenia , czy tez jest to działanie zarezerwowane prawem dla archiwów ?

Księgi po 1867 roku są dla nas szczególnie ważne, ponieważ w związku ze zbliżającą się rocznicą 150 rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego chcemy odtworzyć losy rodzin powstańców. Proszę o pomoc- mamy dobre kontakty z proboszczem- jakie kroki mamy podjąć aby rozpocząć prace nad indeksacją.

Nie mam takiego jak Pan talentu aby utworzyć podobny blog , jednak zanim zarejestrujemy stowarzyszenie chcemy utworzyć stronę i pewnie jakieś skromne wyniki poszukiwań zostaną tam zamieszczone. I tu pytanie Nr 2 -Jeżeli do zilustrowania dziejów rodziny chcę użyć skanu , czy obowiązuje mnie zakaz publikowania aktów powstałych po 1912 roku ?..."

Pani Anna w odpowiedzi, pisze:

"...Zdaje się, że trafił Pan na stronę o Stanisławie Santorze. Jego rodzice, o ile mi wiadomo, pochodzili z Suwałk, więc pokrewieństwo nie jest wykluczone. Może znajdzie Pan bliższe informacje na suwalskim cmentarzu? Przyznaję - nie wiem, czy w mieście jest ich więcej niż jeden. Ale na którymś jest grób rodziców S. Santora.
O ile mi wiadomo, żyją potomkowie sióstr S.Santora - nie wiem tylko, czy będę mogła podać Panu ich namiary. Popytam.
Pozdrawiam
Anna Mizikowska"

Dotyczy pierwszego męża, piosenkarki Ireny Santor z domu Wiśnieskiej, Stanisława Santora rodem z Suwalszczyzny. Posłuchaj tutaj jak grał

Zapytanie:

" Nazywam się Zbigniew Mierzejewski i prowadzę badania nad historią swojej szeroko rozumianej rodziny gdzie występuje także nazwisko Santor.

Anna Santor (choć nie wykluczone że ochszczona była pod jeszcze innym imieniem) była prawdopodobnie, drugą żoną mego pradziadka Kaziemirza Orbika. Rodzina ta zamieszkiwała przed II wojną okolice Rajgrodu, Bargłowa Kościelnego na południowy zachód od Augustowa, a więc dawne suwalskie.

Chciałbym zapytać, czy może wiadomo coś więcej na temat genealogii rodziny Stanisława Santora? Może jest ktoś kto mógłby mi o tej rodzinie więcej opowiedzieć?"

Pan Marcin Łapiński pisze:

"Na wstępie chciałbym bardzo serdecznie podziękować za udostępnienie na Pańskim blogu fragmentów pamiętnika Pańskiego przodka. W zapiskach tych znalazłem opis tzw. "incydentu w Jaminach" w czerwcu 1944r. w którym zamordowany został mój pradziadek Feliks Łapiński, syn Aleksandra. Z zapartym tchem czytam opis życia na terenach, gdzie żyli moi przodkowie.

Nazywam się Marcin Łapiński i od niedawna zajmuję się amatorsko genealogią. Moja rodzina ze strony ojca pochodzi z Jamin i Mogilnic. Chciałbym zapytać się, czy w swoich badaniach natknął się Pan na cokolwiek związanego z rodziną Łapińskich z Jamin?

Mój prapradziadek Aleksander Łapiński przybył do Jamin z Łap na przełomie XIX i XX w, ożenił się i już w 1902r. urodziła mu się córka. Zastanawiam się, dlaczego mógł wybrać te ziemie. W końcu z Łap to jest kawałek..."

...

"Bardzo dziękuję za szybką i serdeczną odpowiedź.

Z wielką chęcią przyłączyłbym się do pomysłu indeksacji tych ksiąg. Obawiam się jednak, że podobnie jak Pan, z racji odległości niewiele mógłbym pomóc...

... Pochodzę jednak z Ełku i często bywam w tych stronach. Moja babcia wciąż mieszka w Augustowie. Ona sama pochodzi z Mogilnic...

... Swoje poszukiwania rozpocząłem od strony ojca - Łapińskiego, przy okazji pewnej sprawy spadkowej. Bardzo szybko dotarłem do swojego prapradziadka Aleksandra, który przybył do Jamin i tu się ożenił. Niestety z moich informacji wynika, że w parafii w Jaminach nie ma ksiąg do roku 1936. Powinny znajdować się w Sztabinie. W każdym bądź razie, kwestią czasu tylko jest posunięcie się o kilka pokoleń wstecz :)

Co do nazwisk wymienionych przez Pana to jestem pewny, że część z nich pojawiała się w księgach parafialnych, znajdujących się w AP w Suwałkach. Ciekawą informację mogę mieć o nazwisku Łuba.

Otóż Łuba był jednym z przydomków szlacheckiej rodziny Łapiński z Łap. Myślę, że to może być jakiś trop (o ile Pan tego nie badał). Proponuję, żeby skontaktował się w tej sprawie z panem Łukaszem Lubicz Łapińskim z Białegostoku. Naukowo zajmuje się historią Łapińskich. Poza tym, jego przodkowie posługiwali się właśnie przydomkiem Łuba :)

Odpowiedź:

"Bardzo dziękuję za uznanie Panie Marcinie. Główne zasługi należą się tu dla wujka Jana Zajki i rodzinie która pielęgnowała tego typu wspomnienia.

Cieszę się ogromnie że jest nas coraz więcej osób zainteresowanych genealogią i przeszłością ludzi mieszkających na tych ziemiach. Pragnąłbym stworzyć grupę osób która zajmie się indeksacją ksiąg z parafii Jaminy. Prowadzę okazjonalne rozmowy z księdzem Bronakowskim z Jamin, niestety z racji dzielącej mnie odległości nie potrafię być na tyle namolnie skuteczny ;-)

Nie wiem gdzie Pan mieszka ale sądzę że możemy znaleźć jeszcze wiele wspólnych płaszczyzn dla naszych poszukiwań gdyż korzenie Mierzejewskich sięgają dawnej Ziemi Łomżyńskiej a więc i pobliże Łap, Suraża.

Co do Jamin interesują mnie kontakty i osoby interesującą się historią pod każdą postacią. Szukam także powiązań z moimi krewnymi o nazwiskach: Noruk, Lewoc, Kamiński, Świderski, Łuba, Haraburda, Karp, Zajko, Orbik, Dobrydnio, Orłowski itd

Sądzę że w miarę upływu czasu będę mógł Pana skontaktować i wskazać osoby szukające tak jak Pan w okolicach Łap i nie tylko.

Wiem że niektóre osoby za caratu były przymusowo przesiedlane z tamtego regionu na bagna biebrzańskie tak było na ze spokrewnioną rodziną Łuba która także wywodzi się z okolic bliższych Łapom. Był to rodzaj zsyłki na niewielką odległość.

Wracając do Jamin to niestety w pamięci mojej na tą chwilę nie potrafię skojarzyć tego nazwiska ale od tej pory będę wyczulony. Przełom XIX i XX wiek czyli 1800-1900 to dość wczesny okres i warty sprawdzenia w USC Sztabin u Pani Teresy Lulewicz. Niektóre z ksiąg parafii Jaminy z tego okresu mogą się znajdować w Archiwum Państwowym w Suwałkach..."

CDN...

Mój 3 x pradziadek, Wojciech Lewoc syn Kazimierza Lewoca i Krystyny Kozakiewiczówny

2012-08-05T13:39:00.002+02:00

(wersja robocza)

Mając coraz większy zasób materiałów do sprawdzenia i opracowania, uparłem się na poszukiwania rodziców mego 3 x pradziadka, Wojciecha Lewoca z Jamin.

I chyba się udało, choć pewne nieścisłości domagają się jeszcze wielostronnej weryfikacji za pomocą innych aktów, dokumentów. Otóż gdy cofając się w historię, dotarłem do aktu zgonu Wojciecha Lewoca, ojca mojej Praprababki Konstancji Noruk [1841-1920] z domu Lewoc, która była matką, mojej babci Władysławy Orbik [1902-1984] z domu Noruk. Natrafiłem na ścianę, jaką w genealogii spotyka się czasami. Zapis w akcie zgonu brzmiał "... rodziców niepamiętnych, ..." .Ten akt zgonu zamieściłem w poście Mój Praprapradziadek-macierzysty Wojciech Lewoc

Dla kompletności tego wywodu muszę dodać, że Władysława Orbik z domu Noruk miała jedyną córkę, Norbertę Mierzejewską z domu Orbik, ze swoim mężem Bolesławem Orbik [1895-1945], Moją Mamę. Było to dość późne małżeństwo, zawarte w trakcie II wojny światowej, drugie z kolei, dla mego dziadka macierzystego Bolesława Orbika.

Wydawało by się, że tego rodzaju zapis kończy poszukiwania, które i tak są mozolne i niejednokrotnie trudne z powodu zniszczeń i braków w dokumentacji. Mnie jednak to nazwisko i rodzina szczególnie "zauroczyła", dlatego znając przybliżony wiek zmarłego i okres w którym mógł brać ślub, zacząłem drożyć temat. Wkrótce znalazłem akt ślubu z 14 lutego 1825 roku, zapisany krótką łacińską formułą, która nic szczególnego w temacie jego rodziców nie wniosła. Z archiwum parafii Jaminy.Ślub Wojciecha Lewoca i Franciszki Kundówny

Moje szanse malały i pozostał mi jedynie, z dostępnych jak sądziłem dokumentów, akt urodzenia lub chrztu. Tutaj coraz częściej ogarniały mnie wątpliwości, bo jak wiem już z zapisów w Księgach Cyrkularzowych i własnych doświadczeń, rodzina jak i prowadzący księgi oraz zgłaszający, nie zawsze dochowywali staranności podawania faktów, nie tylko zgonów ale i innych okoliczności. Tym bardziej, że mamy tu doczynienia z terenem dawnego pogranicza, nie tylko Rzeczpospolitej obojga narodów Polski i Litwy ale także, nieustających okresów wojen, obcych zaborów i powstań narodowych co sprzyjało tego rodzaju opóźnieniom i zaniechaniom.

Nie poddając się jednak zacząłem przeszukiwać roczniki urodzonych i ochrzczonych w wyliczonej na podstawie poprzednich aktów dacie urodzenia ok 1802 roku. I nic w podanym roczniku nie znalazłem. W indeksach urodzonych, sporządzonych wiele lat później prowadzący akta uzupełniając, porządkując i konsolidując akta, zapisał urodzenie Wojciecha Lewoca w roczniku 1804 roku. Niestety samych urodzeń z tego okresu nie posiadałem. Była jednak Księga Chrztów z tego okresu która była dla mnie jedną z ostatnich szans.

Tutaj doznałem kolejnej porażki, gdyż w okresie od 1802 do 1804 roku włącznie nie odnalazłem, żadnego ochrzczonego Wojciecha lub Adalberta jak brzmi łaciński odpowiednik tego imienia. Już miałem uznać swoją klęskę gdy sięgając do swoich doświadczeń, przypomniałem sobie iż chrzty mogły być dawane ze znacznym opóźnieniem lub jego zgłoszenie mogło być znacząco opóźnione. Fakt ten skłonił mnie do zastosowania starej genealogicznej zasady sprawdzania kilka lat przed jak i po wyliczonej, wyznaczonej dacie. Dla ścisłości przyjmuje się +/- 5 lat.

Tutaj w końcu sukces, bo 21.04.1805 Kazimierz Lewoc ochrzcił syna zrodzonego z jego małżonki Krystyny Kozakiewiewiczówny, a ksiądz na chrzcie świętym nadał mu imię Wojciech.

Arch. paraf. Jaminy & JZI. Zapis z Księgi Chrztów z dnia 21.04.1805
(kliknij na obrazek aby powiększyć)

Wszystko wskazuje na to, że natrafiłem na ślad urodzenia mojego Wojciecha jak i kolejne dane o przodkach do mojego drzewa genealogicznego.

Rodzicami Wojciecha był Kazimierz Lewoc z Jamin oraz Krystyna z Kozakiewiczów. Dalsza weryfikacja wymaga odnalezienia kompletnych, bardziej treściwych aktów metrykalnych rodzeństwa Wojciecha, które potwierdziłyby moje odkrycia.

Dla mających podobne problemy, podaję jeszcze i tą wskazówkę, ze można sobie ułatwić poszukiwania daty urodzenia, znając imię przodka. W dawnych wiekach, także na przełomie XVIII/XIX wieku imiona były nadawane na podstawie chrześcijańskiego kalendarza świętych. W ówczesnym świecie językiem międzynarodowym była łacina, która pełniła podobną rolę jak dziś język angielski. Z tego powodu trzeba i warto znać jego podstawy jak i łacińskie odpowiedniki imion. I tak, bardzo popularny w słowiańskich krajach, a szczególnie w Polsce od XII wieku Wojciech, to odpowiednik łacińskiego Alberta, Adalberta, imienia o germańskich korzeniach i znaczeniu adal = szlachetny, beracht = genialny, wspaniały, imienia znanego od co najmniej X wieku.

Imieniny Wojciecha wg tradycji chrześcijańskiej obchodzone są 23 kwietnia, na pamiątkę męczeńskiej śmierci czeskiego misjonarza, późniejszego św. Wojciecha, który został zabity przez pogańskie plemiona Prusów, prawdopodobnie w okolicach dzisiejszego Pasłęka, w ten sposób stając się jednym z pierwszych, katolickich patronów Polski. Jego dzieło próbował kontynuować inny męczennik Brunon z Kwerfurtu (imieniny 9 marca, 6 października. Pierwsza data jest także datą męczeńskiej śmierci świętego), rozpoczynając swoją misję wg niektórych źródeł w okolicach dzisiejszego Dolistowa u zbiegu rzek.

Ale wracając do Wojciecha/Adalberta, który w językach słowiańskich oznaczał wojownika, woja; szczęśliwego cieszącego się = Woj-ciech, to innymi datami w kalendarzu, związanymi z tym imieniem są 8 & 25 stycznia; 18 luty; 7 & 24 sierpień; 5 & 15 wrzesień, 21 & 24 listopad. [daty na podstawie:"First Names of the Polish Commonwealth: Origins & Meanings" William Hoffman and George W. Helon]

W ten sposób wróciliśmy do sedna sprawy czyli daty urodzenia mego praprapradziadka Wojciecha Lewoc, który w chwili śmierci na podstawie zgłoszenia z dnia 26 czerwca 1845 roku, miał około 43 lat. Jeśli zgłaszający i zapisujący dochowaliby staranności to należało by przypuszczać, ze urodził się około drugiej połowy kwietnia 1802 roku. Jednak jak wcześniej wspomniałem, żadne wpisy na to nie wskazują, a dokładność samych zgłaszających jak zapisującego budzi wiele wątpliwości. Inne ślady mówią ogólnie o roczniku 1804, jednak jedyny zapis, który odpowiadałby tradycji to ten, iż dnia 21 kwietnia 1805 roku został ochrzczony w Jaminach, Wojciech Lewoc jako jedyny odnaleziony Wojciech/Adalbert w tym okresie czasu.

Ze wspomnianych zapisów widać jakieś powinowactwo lub bliskie sąsiedztwo z rodziną Panasewiczów i Godlewskich, które także staje się wskazówką w dalszych poszukiwaniach, gdyż tak przy chrzcie, ślubie jak i śmierci wspominane są te nazwiska jako świadków-zgłaszających. Z innych zebranych informacji wynika oboczność, a może nawet pierwotne brzmienie nazwiska Lewoc jako Lewocz, którego źródłosłów pozostaje dla mnie na razie nie znany.

Jedynie za Panią Ewą Szczodruch, korzeniami sięgającymi Podlasia, która zbiera wszelkie informacje dotyczące etymologii nazwisk występujących w Polsce, mogę zapisać:

Lewoc vel Lewocz - od lewy, w pochodnych też od imion Leon i od hebrajskiego Levi lub od niemieckiej nazwy osobowej Levin.

Na podstawie znanych mi akt metrykalnych parafii Jaminy, jak i fragmentarycznie obocznych, nasuwa się wniosek, że moi Lewoce osiedli w Jaminach pod koniec XVIII wieku, wędrując wcześniej przez pobliskie Czarniewo. Tu moja linia tej rodziny zamieszkuje po dziś dzień. Wcześniej być może przychodząc tutaj ze starszej, sąsiedniej parafii Krasnybór co pozostaje jeszcze do zbadania. Późniejsze tropy prowadzą nawet do parafii Dąbrowa, obecnie znanej jako Dąbrowa Białostocka oraz Sokółki.

Do niedawna, to rzadkie nazwisko liczyło sobie ok 200 osób, na podstawie bazy PESEL i wyraźnie jest skoncentrowane na dzisiejszym Podlasiu, co możecie sami sprawdzić klikając link poniżej.

Podział nazwisk Lewoc

Pochodzenie Twojego nazwiska?

"Budząc przodków" - artykuł Ryszarda Koronkiewicza w gazetce "Nasz Sztabiński Dom"

2012-08-04T12:52:00.001+02:00

Witam
Dziś nieco przewrotnie, zapraszam do lektury artykułu, aktywnego uczestnika Jamińskiego Zespołu Indeksacyjnego pod intrygującym tytułem i cytatem z Norwida.

Aby mierzyć drogę przyszłą,
trzeba wiedzieć skąd się
wyszło...

Zapraszam do lektury (trzeba mocno powiększyć)

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=507616069252439&set=o.333139070032707&type=1&theater

BUDZĄC PRZODKÓW

"Złoto Północy" czyli opowieści letniej treści

2012-07-15T22:39:00.001+02:00

Wstęp

Gdzieś ok. 2009 roku, zachęcony przez kolegę Sławka Rutkowskiego, popełniłem serię artykułów w lokalnej prasie "Wieści zand Orzyca", małej społeczności gminy Krasnosielc położonej obecnie, w północnej części Mazowsza. Rozpoczęliśmy tam wspólnie, mój pierwszy poważniejszy projekt indeksacji zasobów metrykalnych, lokalnych parafii Krasnosielc i Drążdżewo, który jednak nigdy nie został dokończony, choć przyniósł mi ciekawe wieści z przeszłości i zaowocował późniejszymi doświadczenia w zgłębianiu dokumentów.
Dzisiaj biorąc pod uwagę letnią porę i prawo wszechobecnych powtórek i tzw "sezonu ogórkowego", chcę Was zapoznać z nimi. Rozpocznę od nad wyraz, letniego tematu, "skarbów" jakie skrywała i skrywać nadal może, ta mazowiecka ziemia. Tak więc zapraszam do lektury.

Z Lamusa Historii: Złoto Północy

Witam serdecznie "...", tą drogą chcąc złożyć wszystkim obecnym jak i przyszłym czytelnikom życzenia, wielu ciekawych oraz pozytywnych doświadczeń. Aby te życzenia, się spełniły warto być otwartym na otaczający nas świat, ludzi i przedmioty, a na pewno nie będziemy narzekać na tzw. nudę i marazm.
Ktoś kiedyś, mi powiedział, że tylko ludzie „mało interesujący” się nudzą. Tak, więc szukajmy i rozglądajmy się dookoła, a gwarantuję, że zawsze natrafimy na coś, co nas zaintryguje, zainteresuje, poprowadzi dalej zapomnianym szlakiem.
Nowe czasy kształtują nowe przysłowia i powiedzenia. Obecnie młodzież powiada, że jeśli czegoś nie można znaleźć w przepastnym Internecie znaczy, że to w ogóle nie istniało, nie istnieje. Jest w tej myśli coś prowokującego i inspirującego. Czasem nie trzeba daleko szukać, aby poznać na nowo jakąś historię. Można to zrobić w zaciszu własnego domu korzystając z zasobu Internetu. Tak było i u mnie, tym razem.
Od czasu do czasu wpisuję jakieś słowo lub wyrażenie w wyszukiwarkę Google i sprawdzam dogłębnie, co mi ta machina XXI wieku podrzuci. Ponieważ wg mnie historię najlepiej poznawać z perspektywy przeżyć własnej rodziny, wpisałem starą nazwę rodzinnej miejscowości moich przodków – Grabowo Trylogi.

Na jednej z pierwszych pozycji pojawił mi się fragmenty do linku:
Sylwan – Wynik z Google Books
1838 – Nature

...głębokości w ziemi- , W gruntach wsi Grabowo trylogi rozpoczęto podobnież....

Idąc tym tropem wyciągnę dziś z Lamusa historię o „skarbach” opodal Grabowa wydobytych.

Ta „magiczna” machina, jaką jest komputer z dostępem do Internetu przeniosła mnie w czasie i przestrzeni. Najpierw do książki w zasobach Bayerische Staatsbibliothek Munchen do Niemiec. Co tam robi książka po polsku z XIX wieku? Sądzę, że takich przedmiotów z Polski rodem znajdziemy wiele na całym świecie poprzez Rosję, Niemcy, Izrael a na USA kończąc. Ale wróćmy do... Grabowa Tryłogi, bo tak też zapisywano nazwę tej miejscowości na północnym Mazowszu.
Zabrałem się do lektury, która okazała się swoistym podręcznikiem leśniczego z 1838 roku oraz zbiorem różnych ciekawostek z tej dziedziny i ówczesnej wiedzy. No tak, ale co to wszystko ma wspólnego z naszym Grabowem? Otóż jak wkrótce przeczytamy ma i to bardzo cennego.

Na stronie 358 zaczyna się rozdział 15 „O Bursztynie”. Bursztyn zwany także w krajach nadbałtyckich i słowiańskich jantarem, amberem, elektrum, złotem północy. Wszystkie te jak i inne nazwy były nadawane temu zjawisku z powodu jego niezwykłych cech i właściwości.Sama nazwa bursztyn pochodzi z niemieckiego berntstein, czyli kamień, który się pali. Jest to prawdą dość istotną z punktu widzenia naszych przodków, którzy cenili go za zapach, jaki roztaczał. W ten sposób poznając bursztynonośne miejsca, które to płonąc wydzielały swoistą woń.
Jantarem nazywali go Słowianie, którzy przyjęli tą nazwę od fenickich kupców chętnie kupujących to „złoto północy”, Grecy zaś nazywali elektronem ze względu na blask, jaki dawał zwłaszcza mieniąc się w słońcu. Zapotrzebowanie na ten swoisty kamień stworzyło „bursztynowy szlak”, który ciągnął się z Imperium Rzymskiego poprzez Mazowsze aż po wybrzeża Bałtyku. Nasi przodkowie z powodzeniem handlowali nim z bardzo odległymi krainami Rosji, Turcji, Niemiec i innych nacji Europy zachodniej a nawet Egiptem i Indiami.

Na str. 365 wspomnianej książki natrafiłem na zapis, iż bursztyn wydobywano również od 1806 roku w Grabowie i Perzankach Borkach. Zapewne odkrycie bursztynu nastąpiło przypadkiem być może podczas prac rolnych, karczowania okolicznych lasów lub przez wichurę, która wywracając drzewa z korzeniami odsłoniła swoje skarby skrywane w ziemi. Być może stało się to za przyczyną Kurpii, którzy bursztyniarstwem zajmowali się od dawien dawna, a może po prostu do wydobycia skłoniła okolicznych mieszkańców bieda. Szlachta cząstkowa posiadając prawo własności do ziemi w przeciwieństwie do wielu włościan miała możliwość wydobywania bursztynu na większą skalę po uzyskaniu od zaborcy stosownych pozwoleń. Nie będę tu się rozpisywał nad ciekawym językiem jak i opisami tych poszukiwań pozostawiając Drogi czytelniku tą przyjemność odkrywania historii na nowo Tobie.

Dodam jeszcze, że wówczas to w okolicach rozciągała się od Przasnysza aż po Ostrołękę „najgłówniejsza z kopalni” w Polsce poprzez Dobrzankowo, Lipę, Rżaniec, Gutowo, Seborki, Zimnąwodę, w zaroślach i gruntach wsi Sypniewo, Gutowo, Grabowo, Dłutówko, Witowy Most, Wyszel oraz wiele innych miejscowościach regionu. Gdzie jak opisuje książka bywało i 1000 ludzi dziennie szukało w mazowieckim piachu szczęścia zaniedbując niekiedy swoje gospodarstwa. Kopano także i w dobrach hrabiego Józefa Krasińskiego, do którego przynależały, jak wymienia książka: Ruzieck, Przytaje, Niesułowo, Bagienice, Trylogi, Raki, Budy Przysieki, Wólka Rakowska, Majdan, Rypin, Jastrząbce, Baranów i Rycice.

W 1820 roku szlachta w lesie wsi Perzanki Borek wykopała bursztyn wielkości małego krajanka sera o wartości 108 zł. Ciekawe, co wówczas za te jak sądzę duże pieniądze można było kupić?

Podobnie w gruntach wsi Grabowo Trylogi wykopano sztukę 1 funt i 6 łutów ważące, które sprzedano za 378 zł. Miara funta, jako jednostki masy na przestrzeni wieków była różna i wahała się w okolicach 0, 500 kg, czyli po prostu pół kilo. Bursztyn chętnie skupywali lokalni Żydzi, których już wówczas coraz więcej zamieszkiwało między innymi w Krasnosielcu.

Zachęcam gorąco do tej ciekawej lektury gdzie między innymi od str. 410 opisano krótką historię handlu i obróbki bursztynu od czasów najdawniejszych oraz jego przeróżne rodzaje i zastosowania. Przy odrobinie wyobraźni lektura ta przeniesie nas w czasy ówczesne, pozwalając dostrzec, jaką wiedzę i wiele pracy wkładali nasi przodkowie abyśmy my mogli korzystać z dobrodziejstw XXI wieku. Korzystając z przebogatej skarbnicy przeszłych wieków pamiętajmy jednak, że nie wszystko złoto, co się świeci.

Jak to dawniej z Księgami Aktów Stanu Cywilnego bywało

2012-06-26T23:43:00.000+02:00

Witam

Indeksując księgi parafialne, wraz z grupą znajomych przeglądałem i odczytałem steki, a może tysiące aktów i wpisów różnych parafii. To co uderzyło mnie szczególnie, to ilość informacji, odmienność i niekiedy nierzetelność wpisywanych tam danych, z upływem czasu przypominających po wielokroć niedbale kopiowany szablon.

Nadarzyła się okazja aby się przekonać, iż nie tylko ja tak obecnie myślałem ale i inni przede mną. Niektóre informacje tutaj potwierdzone są frustrujące dla poszukiwaczy, wręcz podważają fundamenty genealogiczne, czyli źródła do jakich zaliczają się akta metrykalne. Są jednak zarazem, tak dla początkujących jak i bardziej zaawansowanych poszukiwaczy także cennym źródłem informacji co do sposobu ich wytworzenia i funkcjonowania w przeszłości tego typu akt metrykalnych. Wszystkich zainteresowanych współpracą, przede wszystkim przy indeksacji w rozszerzonej, naszej własnej formule grupy "JZI", zapraszam do śledzenia naszych poczynań, prezentowanych w internecie za pomocą Facebooka oraz w Genetece.

Dokument ten pochodzi z Cyrkularza parafialnego, który kiedyś stanowił główne źródło rozpowszechniania informacji, rozporządzeń i innych tego typu obwieszczeń dla lokalnej społeczności przez władze państwowe, kościelne.

Starałem się, w prezentowanym tutaj fragmencie na zdjęciu, dokument ten przepisać słowo w słowo, przecinek w przecinek i błąd w błąd. Sam kopiujący pisząc o błędach sam je popełniał i zdublował fragmentami. Zresztą ówczesny język, zapisany tymi słowy, składał się ze zdań mocno złożonych i odczytuje się go niekiedy jak zaciętą płytę. No ale to dla miłośników historii nie jest wadą, wręcz przeciwnie.

Zapraszam do tej arcyciekawej lektury z pierwszej połowy XIX wieku, czyli jak to dawniej z księgami Aktów Stanu Cywilnego bywało.

Kopia Nr 45

Biskup Augustowski

Duchowieństwa Curam animarum po Parafiach Sprawującego

Kopia z Kopij

Kommisiya Rządowa Spraw

Wewnętrznych i Duchownych

Wydział wyznań-

Sekcja-

W Warszawie

Dnia 26 luty/9 marca 1844 r.

No 37/349

JWPX Biskupa Dyecezui

Augustowskiej

Kommissya Rząd: Sprawiedliwości powziąwszy już dawniej wiadomość, że Urzędnicy Stanu Cywilnego utrzymująci Księgi Aktów Stanu Cywilnego, pod wielu względami dopuszczając się, uchibień w takowych Aktach przeciwko przepisom prawa, i że Urzędnicy trudniący się rewizyą Ksiąg Aktów Stanu Cywilnego, przyczyniają się, do pokrywania tych uchibień, przez zaniedbywanie swych obowiązków, uczyniła pod d. 30 Paźd: /11 Listop: r 1840 N: 10226 do Komissyi Rządowej stosowną odezwę, w skutku której Reskryptem z d. 25 Lutego /9 Marca 1841 No 929 /124 wezwanym został J.W.JeX. Biskup o wydanie stosownych rozporządzeń, aby Dziekani sprawdzali Księgi Aktów Stanu Cywilnego z lat upłynionych, które niebyły protokułami sprawdzenia opatrzone, i aby na przyszłość z wszelką troskliwością tego obowiązku dopełniali.

Po mimo tego Komjssya Rządowa sprawiedliwości otrzymała znowu od niektórych Prokuratorów Królewskich przy Trybunałach Cywilnych Rapporta, że z odbytych bez pośrednio lub zastępczo przez innych Urzędników rewizyi Ksiąg Aktów Stanu Cywilnego z lat upłynionych, które losem wybrane zostały, i bieżących niektórych parafiach, okazało się iż w ogóle przepisy prawa a Aktach Stanu Cywilnego nie są wykonywane, w szczególności zaś:

a. Dostrzeżonem zostało, że w wielu Aktach, są mylnie wyszczególnione daty, Imiona, Nazwiska powołanie, zamieszkanie osób, których się akta dotyczą Rodziców ich lub Opiekunów oraz Świadków, że umocowania i inne pisma do Aktów Stanu Cywilnego składane, częstokroć niesą załączone do exemplarza, który do Archiwum Hipotecznego przesyłanym zostaje.

b. Dają się widzieć w Aktach wyrazy przez skurczenie pisane i liczby nie są zawsze literami wypisywane.

c. Metryki lub akta zagranicą zdziałane do Aktów Stanu Cywilnego składane, bywają przez Urzędników Stanu Cywilnego przyimowane bez przepisanego prawem poświadczenia.

d. Częstokroć w Aktach zbywa na wiadomościach, jakich zamieszczenie w osnowie ich prawo koniecznie wymaga, a wnoszone są częstokroć zbyteczne.

e. W Aktach urodzenia pomijana iest przyczyna, dla czego spisanie Aktu urodzenia spóźnionem zostało.

f. W Aktach małżeństwa, częstokroć niema wzmianki o Zapowiedziach i ich dacie, o Zwierzchności, która uwolniła od ich ogłoszenia, a dacie dyspensy, o czasie w którym pierwsze małżeństwo ustało, o tem czy umowa przedślubna zawarta została.

g. Przed spisaniem Aktów zejścia Urzędnicy Stanu Cywilnego nieprzekonywają się na ocznie o zejściu osoby, której się akt dotyczy. Zdarzyło się nawet iż w jednym akcie zejścia, wpływające osoby, do Aktu podały osobę zmarłą jako Kobietę z wyszczególnieniem iej nazwiska, a Urzędnik Stanu Cywilnego Akt przyimujący czyniąc wzmiankę o przekonaniu się na ocznem o zgonie tejże, wymienił ją wprawdzie z tego samego nazwiska, ale jako męszczyznę.

h. Przekonano się że urzędnicy Stanu Cywilnego sporządzając Akta zejścia osób przed spisaniem Aktu Urodzenia zmarłych pomijają spisanie aktu ich urodzenia, czego przecież prawo koniecznie wymaga.

i. Dostrzeżono, że Duplikaty Aktów Stanu Cywilnego, wpisywane są nierazem z Unikałem onych, lecz później, i to z omyłkami co do lat urodzenia wieku itd.

Tych wszystkich uchibień i tym podobnych wbrew art: 75, 76, 79, 80, 81, 82, 84, 95, 97, 98, 99, 105, 132, i 134 K:C.P. i 43, 53, 54 oraz 58 prawa z roku 1836 o Małżeństwie popełnionych, głównem źródłem, jak się przekonano, jest ten zupełnie prawu przeciwny /:art 75/ anader szkodliwy zwyczaj, iż wszelkie do Aktu potrzebne wiadomości powszechnie bywają od stron ma brulion odbierane, a w Księgach tylko podpisy na próżnych kartach przyimowane. Akta zaś dopiero później pod nieobecność już osób interessowanych nad podpisami sporządzone, bez odczytania Stronom takowych, chociaż Urzędnicy Stanu Cywilnego otem odczytaniu w samych Aktach nierzetelnie poświadczają.

Ważną też przyczyną dostrzeżonych w Aktach Stanu Cywilnego uchybień jest i ta okoliczność, że w wielu parafijach nie są Księgi prowadzone przez właściwych Urzędników Stanu Cywilnego, proboszczów lub ich z porządku Zastępców, ale częstokroć przez osoby prywatne żadnego usposobienia niemające, bez żadnej rękojmi co do sumiennego wypełniania obowiązków, które im proboszcze w zastępstwie nieprawnie poruczają. Oprócz tego tego przekonano się, że do rozkrzewienia się takowych uchibień w Aktach o których mowa przyczyniają się też bardzo wiele Urzd: S. Cywilnego wyznaczeni a mianowicie Dziekani ci bowiem nieodbywają swoich obowiązków ściśle ale tylko powierzchownie, wielu nawet wcale Ksiąg Aktów Stanu Cywilnego niesprawdzaną, a poświadczają że zostały sprawdzone. Niektórzy z Dziekanów będący razem proboszczami, sprawdzają sobie wzajemnie Księgi Aktów Stanu Cywilnego przez nich prowadzone lub co gorsza Księgi w własnej parafij rewidują.

Postanowienie podobne jak kolwiek już samo z siebie niewłaściwe, bo dające powód do pobłażania i pokrywania wszelkich niedokładności w Aktach Stanu Cywilnego, jest wyraźnie przeciwne Instrukcyi przez Kommi: Rząd: Sprawied: pod d. 22 Lutego 1822 r. No 235. w tej mierze wydanej.

Sprawdzanie ksiąg tego rodzaju Aktów nie dla tego tylko przez prawo zostało postanowionem, aby Urzędnicy sprawdzający przekonywali się czy obadwa exemplarze Ksiąg są zgodnie z sobą z pisane, ale i dla tego aby dawali baczenie, czy wszelkie przepisy prawa w Aktach są dopełnione, bo każdy z tych przepisów polega na niewątpliwej uznanej potrzebie, i aby o dostrzeżonych uchibieniach Urzędnika do czuwania pod tym względem z samego prawa obowiązanego, to iest prokuratora królewskiego właściwego zawiadamiali dla naprowadzenia uchybiających drogą właściwą do nieodstępowania w Aktach Stan: Cywi: od przepisów obowiązującego prawa.

Aktów Stanu Cywil: jest nader ważny, są one rękojmią Stanu Familiinnego osób, ich stosunków majątkowych i wreście pewnego politycznego pod względem szlachectwa i innych tytułów honorowych.

Urzędnik Cywilny niebaczny na ten Cel i na swoje obowiązki tak ważnę, przyczynia się tym samym do skrzywdzenia towarzystwa, i znieważenia dobroczynnych prawa zamiarów - krzywdą bowiem jest dla towarzystwa, kiedy familie oneż składające w przyszłości z utrużeniem i nakładem czasu i kosztów muszą wyszukiwać, zbierać uzupełniać, a częstokroć bez skutecznie dowody swego Stanu dotyczące, gdy je przecież miały już domo przysposobione, lecz te przez Urzędników w czasie właściwym pominięte zostały – uchibienie przepisom wyraźnym, dla dobra ogołu postanowionym, iest tem kary godniejsze, im bardziej prawo powierzając je Straży Urzędników Cywil: całą Swą ufność wskutku na nich przelała.

Niepodobną więc jest rzeczą cierpieć dłużej tych tak licznych uchibień i nadużyć popełnionych przez Urzęd: S. Cywil:, bo te dla ogółu mieszkańców nader szkodliwe pociągnąć mogą za sobą skutki.

Dla tego Kommi: Rz: Sprawiedliwości poleciła Prokuratorom Królewskim, którzy o powyższych uchibieniach Urzęd: Stan: Cywilnego mianowicie Księgi utrzymujących donieśli, iżby bez zwłocznie tychże Urzędników przynajmniej co do ważniejszych uchybień do odpowiedzialności prawem skazanej gdzie wypada pociągnęli. Ażeby zaś na przyszłość zapowiedz szerzeniu się, tych uchybień i nadużyć popełnianych przez takowych Urzędników i postawić Prokuratorów Królewskich w możności wykonania ściśle włożonego przez prawo na nich obowiązku, czuwania natem, aby wszelkie przepisy o Aktach Sta: Cywilnego przez Urzędników Księgi utrzymujących dopełniane były a mianowicie ażeby usunąć ten prawu przeciwny zwyczaj notowania tylko na brulionach, wiadomości do Aktów potrzebnych, a spisywania bez obecności stron samych Aktów i prowadzenia Ksiąg przez osoby zupełnie prywatne żadnego częstokroć usposobienia niemające, Kommissija Rzą: Sprawiedliwości wydała do wszystkich Prokuratorów Królew: przy Trybunałach Cywilnych rozporządzenie iżby w ciągu roku nadzwyczajne odbywali rewizje, bądź sami bądź przez swoich podprokuratorów lub podsędków Ksiąg Aktów Stanu Cywilnego bieżących mianowicie w tych Parafiach o których by mieli podejrzenie, że w nich Księgi te nie są porządnie utrzymywane.

Następnie dla przekonania się jak dalece Urzędnicy Stanu Cywilnego spisaniem Aktów się trudniąc w księgach zamkniętych i już sprawdzonych zachowali przepisy prawa, a nadto jak dalece Urzędnicy którym sprawdzenie Ksiąg poruczonym zostało, do pełniają ściśle swego obowiązku i niepokrywaną znajdujących się w nich niedokładności, poleciła równie wszystkim Prokuratorom Królew: przy Trybunałach Cywilnych ażeby co rocznie losem wybierali Księgi Aktów Stanu cywilnego kilku parafij już zamknięte i jako sprawdzone do Archiwum Hipotycznego złożone lub też te, względem których mieć będą podejrzenie, że ani przyzwoicie prowadzone, ani dostateczne sprawdzone zostały – i takowe jak najskupulatniej zrewidowali, a w razie dostrzeżonych uchybień w Aktach Stanu Cywilnego, czy to bieżących, czy z lat już upłynionych ażeby czynili gdzie wypada wnioski o znaglenie Urzędników S.C. Księgi utrzymujących stosownemi środkami prawnemi do szanowania wszelkich pod tem względem przepisów, a nadto Urzędników trudniących się rewizją, ażeby się skrupulatnie dopełniali swych obowiązków znajdujących się Aktach uchybień nie pokrywali milczeniem, i stosowali się ściśle do Instrukcji Kommi: Rz: Sprawied: wyżej już powołanej.

Oprócz tego Kom: R. Sprawied: powzięła wiadomość z Raportów Prokuratora Królewskiego przy Trybunale Cywilnym Gubernij Podlaskiej, że Unikał Akt urodzenia do r, 1837, Małżeństw do r. 1832, Zejścia do r 1830. z Duplikatem z r. 1840 w Parafij Stoczek posłane do sprawdzenia do przyległego Dekanatu Siedleckiego w drodze Pośłancowi zaginęły i że wszelkie poszukiwania były daremne. Wypadek ten, który pozbawił wiele familij tak ważnych dowodów ich pochodzenia i Stanu familijnego dotyczących przekonywa, iak iest zgubnym podobny zwyczaj ściągania z parafij przez Dziekanów do sprawdzenia Ksiąg Aktów Stanu Cyw:, i że tego pod żadnym względem na przyszłość cierpieć niemożna, ile że zwyczaj ten nieodpowiedni jest duchowi prawa obowiązującego a mianowicie przepisom a Artykule 72. i 74 K.C.P. zawartemii, podług którego Unikały zawsze w miejscu Urzędowania Urz: S. Cywilnego znajdować się powinny.

Polecono zatem Prokuratorom Królew: przy Trybunałach Cywilnych aby za pośrednictwem Sądów Pokoju czuwali i nad tem ażeby podobne ściąganie do Dekanatów Ksiąg Aktów Sta: Cyw: niemiało miejsca, ale ażeby urzędnicy Księgi rewidujący, a mianowice Dziekani w czasie objazdu swego Dekanatu też Księgi sprawdzali, pomocnicy Naczelników Powiatowych trudniący się podobną rewizyą Ksiąg Aktów Stanu Cywilnego wyznań nie chrześcijańskich ażeby w czasie rewizyi miast, tego dopełniali obowiązku.

Zawiadamiając JWJX. Biskupa o powyższych rozporządzeniach Kommissya Rządowa ma zaszczyt wezwać Go, iżby wiadomość o takowych, jak niemniej o dostrzeżeniu wyżej wyszczególnionych uchibień, wszelkim Urzę: S Cyw: utrzymującym i rewidującym Księgi Aktów Cywilnego zakomunikował i z swej strony wydał polecenie ażeby ciż Urzędnicy na przyszłość obowiązkami im poruczonemi z wszelką gorliwością i sumiennością zajmowali się, a wszczególności iżby utrzymujący Ks. Aktów S. Cyw: wpisywali w obu exemplarzach Akta wobec Stron i Świadków i niewyręczali się pod tym względem przez osoby prywatne i odpowiednio nieusposobione, ażeby w osnowie aktów zamieszczali dokładnie wszelkie wiadomości prawem wskazane a wyżej powiększej części wymienione, ubocznych zaś i przez prawo nieprzypisanych do nich niewnosili, ażeby wszelkie rozporządzenia prawa co do okolicznośći tego rodzaju Aktom towarzyszących również ściśle wykonywali, dołączali do Exemplarzów do Archiwum Hipotycznego przesyłanych, umocowania i wszelkie pisma przez Strony składane, przekonywali się na ocznie tak o urodzeniu Dziecka, jak o zejściu osób, o zezwoleniu rodziców lub opiekunów na związek małżeński otem czy umowa przedślubna zawartą została itp:

Co do Urzędników Stanu Cywilnego trudniących się rewizya Ksiąg aby Ci sumiennie i ściśle odbywali takową, i dostrzeżonych uchybieniach bez zwłócznie Prokuratorów Królew: zawiadamiali, ażeby niesprawdzali wbrew wydanej przez Kommissyą Rz: Sprawied: wyżej zdaty powołanej Instrukcyi, a mianowice Dziekani wzajemnie Ksiąg przez Siebie jako proboszczów utrzymywanych a tem bardziej w własnej parafij, ale takowe do rewizy tym Dziekanom przesyłali, którzy Ksiąg Aktu Stanu Cywilnego przez nich prowadzonych niesprawdzają, ażeby wreście do rewzyi nieściągali Ksiąg Aktów S. Cyw: z Parafij, ale takowe Dziekani przy objazdach Swego Dekanatu uskuteczniali.

Przytem JWJX Biskup raczy zwrócić uwagę wszystkich Urzędników S. C. na ważność przedmiotu Aktów Sta: Cy:, że ten cały ogół mieszkańców interesuje, i że nieporządne i nieodpowiednie przepisom prowadzenie Ksiąg Aktów Sta: Cyw:, pociągnąć może dla stron krzywdy niepowetowane, iże Urzędnicy S.C., są nie tylko odpowiedzialnemi w drodze zwyczajnej porządkowej, ale nadto wrazie ważniejszych nadużyć w drodze karnej, a wreście z Majątku za wszelkie szkody jakieby z ich winy Strony interessowane ponieść mogły, że jeżeli każdy Urzędnik obowiązany iest z samego sumienia dopełniać gorliwie obowiązki swego Urzędu, tem bardziej Urzędnicy S.C. Duchowni winni być pod tym względem przykładem, a nienarażać Władzę na ostateczność a Siebie na nieprzyjemność, użycia przeciw wykraczającym wszelkiej surowości prawa.

Wszakże gdy niektórzy Duchowni Urząd Sta: Cyw: piastujący, przejęci ważnością jego, prowadzą porządnie Akt Stanu Cywilnego, przeto tego i po innych Duchownych wymagać można – obok czego uchibiającym zataić niewypada, że w razie dalszego lekce ważenia przepisów, Rząd mogłby widzieć się, spowodowanym do odjęcia uchybiającym Duchownym Attribucyi, jaka im nadaną została, a powierze- takowej innym.

O wydanym w skutku niniejszego Reskryptu rozporządzeniach Kommsiya Rz. Spr: Wew: i Duchownych oczekiwać będzie zawiadomienia.

Z polecenia Dyrektora Głównego prezydującego Dyrektora Wydziału Radca Stanu /:podpisano:/ W. Kozłowski

Naczelnik sekcji /:podpisano;/ Kamiński

Za zgodność niniejszej Kopii ze swym oryginałem świadczę /:podpisano:/ X.J. Kaspierowicz Rejent Kancelaryi Biskupiej

Cyrkularze jako dodatkowe źródło informacji historycznej

2012-05-27T01:12:00.000+02:00

(wersja robocza)

Indeksując księgi metrykalne parafii Jaminy, natrafiłem na księgi, które z pozoru wydawały się nie przydatne w naszych działaniach pro genealogicznych. Były to przeróżne księgi: inwentarzowe, tercjarskiej i cyrkularzowe. Te ostatnie zapisane często drobnym maczkiem, wydawały się nie wnosić nic nowego do poszukiwanego zbioru "nazwisko, imię data, rodzice itd." Jednak z czasem okazało się, że były tam informacje o wiele cenniejsze, ale również i takie.

"Dziekan Augustowski poleca ogłosić Ludowi aby nie uważali za grzech bronić Domu piorunowym ogniem zapalonego" czyli w wolnym tłumaczeniu, gaszenie pożaru wywołanego uderzeniem pioruna nie jest grzechem"

Cyrkularze zastępowały wówczas dzisiejsze gazety, TV, ogłoszenia i obwieszczenia. Miejsce w pobliżu ołtarza było gwarantem szerokiego zasięgu niesionej w ten sposób informacji. Dlatego też ludzie chętnie chodzili do kościoła, podobnie jak dziś chętnie przesiaduję przed swoistym nowym "ołtarzem”, jakim jest ekran telewizora. Podobnie jak dziś w Telewizji, gdy coś zrzucono z ambony, znaczyło to, że tak jest lub powinno być.

"Biskup Diecezji Augustowskiej poleca Duchowieństwu aby starali się na Naukach i przy spowiedziach (wyżej wymienione?) ?? odwracać lub od rozmyślnego podpalania które w tych czasach wielce praktykuje się a co dotyka bardzo (religię?) reli?yję i moralność"

Cyrkularze to ciekawa lektura dotycząca tła historycznych wydarzeń, ale także życia obyczajowego parafian. Mowa w nich, o oszustach wyłudzających pieniądze od ludu za zapisane kartki bez wartości, o podpalaczach i nagrodzie za ich ujęcie.

Ostrzega się i informuje także, o niechlubnych próbach wymuszenia bezprawnymi zarządzeniami na duchowieństwie cenzury i donosicielstwa spod konfesjonału. Co na szczęście, wkrótce kolejnym zarządzeniem zostało odwołane? Informacje o obowiązku odpowiedniego tytułowania, we wszelkich aktach, nowo narodzonych członków rodziny carskiej. Zresztą tutaj każda uroczystość narodzin, małżeństwa, choroby i śmierci w rodzinie panującej była obwieszczana i często zakończona specjalnie spisaną na tą okoliczność modlitwą

Mowa jest o zakazie modlitw za poległych Polaków w Warszawie w 1861 roku, jak i odprawiania nabożeństw za Księcia (Adama:moje przypuszczenie) Czartoryskiego, chyba, „że na wyraźne żądanie jego familii”.

obraz autorstwa Aleksandra Lessera [1814-1884] pt;"Pogrzeb pięciu poległych"

Pogrzeb pięciu ofiar manifestacji w Warszawie w roku 1861 (1861) - przedstawiający pogrzeb Polaków i Żydów zamordowanych przez Kozaków, na którym znajdowali się duchowni katoliccy, protestanci oraz rabini.

Wiele lat potem, poeta Artur Oppman [1867-1931] napisał o tym wiersz pt. "Pięciu poległych"

Jest w duszy polskiej ukryty zakątek,
Gdzie błyszczą ciche lat umarłych cienie,
Leży tam kamień grobowych pamiątek,
A pod kamieniem krwawi się wspomnienie.

A kiedy bliska zbierze się drużyna
I drzwi zamknięte i okna zawarte,
To Polak - kamień duszy swej odklina
I wydobywa tę krwawiącą kartę.

To co przeżyło jedno pokolenie,
Drugie przerabia w sercu i pamięci
I tak pochodem idą cienie... cienie...
Aż się następne znów na krew poświęci!

Wspomnienie dziadów pieśnią jest dla synów,
Hen od Racławic do śniegów Tobolska
I znów przez wnuków grzmi piorunem czynów,
Pieśń... czyn... wspomnienie - to jedno – to… POLSKA.

Wkrótce po tych wydarzeniach doszło do fali protestów w całym kraju, również na Augustowszczyźnie, a w konsekwencji do wybuchu Powstania Styczniowego. Tutaj zapalnikiem do nadchodzących wydarzeń był inny poeta tamtych czasów i jego poezja - Władysław Syrokomla, właściwie Ludwik Kondratowicz h. Syrokomla, który ur. się 29 września 1823 roku we wsi Smolhowie. Na chrzcie otrzymał trzy imiona - Ludwik, Władysław, Franciszek. Poeta pozostał przy drugim imieniu chrzestnym i nazwisku zaczerpniętym od herbu rodowego Kondratowiczów, którzy pieczętowali się od dawna Syrokomlą.

Powracającego z Warszawy poetę, aresztowali w Suwałkach żandarmi. Po aresztowaniu, które odbiło się szerokim echem w okolicy, pod eskortą odbył poeta swą dalszą podróż do Wilna, wprost do więzienia w cytadeli.

W cyrkularzach napomina się księży, aby nie wtrącali się do polityki i nie wygłaszali mów żałobnych podczas nabożeństw, nie śpiewali (niektórych) pieśni. Jest też wiele instrukcji, co do nieuprawnionego grzebania na tzw. mogilnikach oraz szczegółowe zalecenia, co do trzymania zmarłych w kościołach, podczas nabożeństw. Instrukcje, jak i jakiemu żołnierzowi urlopowanemu i z jakim kolorem biletu, w jakich okolicznościach dać ślub lub nie, bez stosownego zezwolenia.

Czy tak jak na zdjęciu powyżej, ostrzeżenia o konfiskatach majątku. W innych fragmentach dowiadujemy się o miejscach ewentualnych zesłań, które nie były dla nikogo tajemnicą (najczęściej okolice Tobolska) Jednak z odległością, nie do ogarnięcia dla prostego Ludu, którego miała straszyć już sama nazwa miasta położonego gdzieś na odległej Syberii.

Napomina się duchownych rzymskokatolickich, aby nie nawracali wyznawców prawosławia oraz nie „wysługiwali się innym wyznaniom”. Obwieszcza się o wszelkich ucieczkach i poszukiwaniach, zwłaszcza osób duchownych, zakonników nie dających wiadomości do klasztoru. Itd. Informuje się lud o zbrodniach nie wyjaśnionych, z prośbą o wskazanie sprawcy .

Są tam też ogłaszana poszukiwania metryk urodzenia dla konkretnych osób na terenie danego dekanatu z podaniem niekiedy dość szczegółowych danych.

Inaczej mówiąc, warto zajrzeć do cyrkularzy o ile mamy tylko do nich dostęp.

Spływ Biskupiec - Barczewo

2012-05-04T09:23:00.002+02:00

Fundnąłem sobie moim czerwonym kajakiem 1-szo majowy spływ „hardcorowy" od Biskupca po Barczewo, lokalnymi rzeczkami i jeziorami:

jez.Kraksy,
jez.Dadaj,
jez.Tumiańskie,
jez. Pisz i
rzekami Dymer (na dużym odcinku o górskim charakterze, szybkim nurcie z przeszkodami w postaci kamieni, głazów i zwalonych drzew, mocno meandrującą),
rz.Dadaj oraz
rz.Pisą Warmińską (zadbaną trasą wycieczkową przez barczewskich strażaków). Swoją drogą zastanawiają mnie związki etymologiczne z odległym o blisko 100 km Piszem.

W tym 1-szo majowym spływie, na trybunach widziałem tylko znudzonych wędkarzy, w głównym nurcie pochodu, jednego utopionego jelenia i mnóstwo przeróżnego gatunku ptactwa wzbijającego "oklaski" na nasz widok.

Gdybym jednak wiedział, co mnie czeka na tej trasie nigdy bym się nie podjął takiego spływu, podobnie jak w przeszłości uczestnictwa w pochodach 1-szo majowych. Tym bardziej kajakiem dwójką (polietylenowa Vista ok 4,70 m długości) z kobietą i psem na pokładzie, o jednym wiośle przez blisko 40 km.

Zresztą wydaje mi się, że na pewnych odcinkach byłem pierwszy od lat, bo zaczepiani pod drodze ludzie ostrzegali z czasem, że tędy nikt nie pływa. Cudem dopłynęliśmy do końca, tzn. na "stawy więzienne" w Barczewie tuż pod murami tej szacownej instytucji.

Spływ przypominał zmagania genealogiczne, tzn. mnóstwo przeszkód po drodze, drzew (genealogicznych), chaszczy (nierozwikłanych kwestii) do ominięcia, aby można spływać-poszukiwać drogi dalej. Można było sobie nabić nie jednego guza, ugrzęznąć wepchniętym pod jakimś drzewem. Nie obeszło się też bez poważnych przeniosek w leśnym gąszczu, aby znów trafić na główny nurt (poszukiwań) W końcu się udało, co wróży dobrze na przyszłość moich poszukiwań, tylko, czemu pod więzieniem? ;-)

Ta cienka niebieska linia ciągnąca się wzdłuż drogi nr 16 prezentuje trasę mojego majowego spływu rzekami i jeziorami Warmii

Spływ rozpocząłem w Biskupcu, opodal przystani harcerskiej, na przedłużeniu ulicy Plażowej. Tutaj zwodowałem kajak na jez. Kraksy. Co za nazwa, tłoku ok 11.00 nie było więc kraksy nie zaliczyłem ;-)

Tutaj, pośród trzcin, na jej wąskim końcu, skrywa się ujście rzeki Dymer, która swoją nazwę i źródła bierze gdzieś w okolicach miejscowości Dymer, przy drodze nr 57. Rzeka, a raczej rzeczka ta, jest dość zwodnicza i momentami, zwłaszcza w swych początkach przypomina większy, prostolinijny rów melioracyjny wcięty wąwozami w krajobraz.

Wypływając z Biskupca na jez. Kraksy meandruje pośród niewielkiego rozlewiska porośniętego trzciną. Tutaj nie stwarza żadnych kłopotów aby w okolicach Rzecka nieco przyspieszyć na płytszych odcinkach kamienistego dna. Mijamy wiejską kładkę na odpowiedniej do przepłynięcia wysokości i nurt znów się rozleniwia, prostując swoją linię pośród łąk. Tutaj niemiła niespodzianka w postaci metalowej belki przerzuconej tuż ponad lustrem wody dla skrócenia tubylcom drogi. Dalej płyniemy pod nowymi mostami drogowymi na "nowej" drodze nr 16 mijając stary niegroźny jaz, kiedyś powstrzymujący nurt rzeki. Jest miło i wydaje się, że można się opalać. Ta zwodnicza iluzja kończy się przenioską ponad "krowią" kładką na pastwiskach i niczego złowrogiego jeszcze nie zapowiada. Choć przygotowując się do spływu czytałem, że to odcinek dla "lubiących wyzwania" to stwierdziłem że przecież lubię takowe ;-(

Tutaj momentami rzeczka także przypomina uregulowany, większy rów melioracyjny, choć gdy puściłem wiosło, zajęty innymi sprawami, mój kajak powoli stanął w poprzek (długość kajaka 4,70 m) i został zablokowany przez przelewający się burtą nurt. Mea culpa i to ostrzeżenie zignorowałem wyswobadzając się z objęć brzegów rzeki. Rzeka coraz bardziej domagała się szacunku, każąc nam się coraz częściej kłaniać i lawirować pośród zwalonych drzew, kamieni i innych przeszkód. Niestety, niekiedy brakowało czasu i miejsca na podjęcie właściwych decyzji i trzeba było improwizować ratując sytuację. Woda porywała nas coraz szybciej i moja partnerka nabiła sobie guza na głowie, ratując psa przed dekapitacją o betonowy słup elektryczny, spełniający obecnie rolę kładki dla miejscowych. Moja czapka, którą jej użyczyłem spoczęła gdzieś na dnie rzeki ale głowa choć nie bez urazu ocalała.

Z pewną dozą niepewności dopłynęliśmy w końcu pośród wielu przeszkód do rozlewiska przy starym młynie w okolicach Marcinkowa. Tu po zlizaniu ran, złapaniu oddechu, i kolejnej przeniosce, długim cyplem oddzielającym główne koryto od kanału spustowego, pełni nadziei, że najgorsze mamy za sobą, ponownie zwodowaliśmy kajak, czekając z niecierpliwością na wody jeziora Dadaj.

Choć jezioro wydawało się być już niedaleko, to znajdowaliśmy się w coraz szybszym nurcie rzeki po niewłaściwej stronie drogi nr 16, którą od czasu do czasu było wcześniej widać i słychać.

W tym miejscu rzeka przepływa przez porośniętą laskiem dolinkę i pokazuje swój górski charakterek, napstrzony ogromną ilością kamieni i powalonych drzew. Zgroza!.

Nauczeni poprzednim doświadczeniem po kilkuset metrach, przybiliśmy w dolince do brzegu aby rozpoznać rzeczkę z brzegu na jej dalszym odcinku. Mój rekonesans wzdłuż brzegu zakończył się dziękczynieniem za to, że nie podjąłem się płynięcia dalej na tym odcinku.

Więc nie pozostało nic innego jak przenieść kajak przez podmokłe grunty, porastającego, liściastego lasku, ok 150 m. Nasz pies Horacy, chcąc dodać mi odwagi towarzyszył mi w tej przeprawie poprzez "warmińską dżunglę" zbierając po drodze dużą ilość kleszczy (co się potem okazało) czym niewątpliwie mnie uchronił przed ich krwiożerczością.

Po tej chwili zwątpienia i decyzji o nie wzywaniu pomocy, bo nawet nie wiedziałem dokładnie gdzie jesteśmy, ponownie zwodowaliśmy kajak na kamienisty nurt. Momentami osiadając na mieliźnie, przepychaliśmy kajak metodą bioderka-bioderka ale czasami musiałem opuszczać pokład i opierając się porwaniu przez silny nurt, wypychać kajak na głębsze wody. Przeszkody po drodze stawały się coraz bardziej zwyczajne w porównaniu z tym co przeszliśmy przedtem, a rzeka zwalniała biorąc coraz ostrzejsze zakręty. W końcu dopłynęliśmy ponownie do drogi nr 16 opodal miejscowości Zazdrość i Kojtryny. Nie zazdrościłem nikomu kto przepłynął przede mną ten odcinek, dziękując że się wreszcie skończył. Uuuf.

Tylko para plażująca tuż przy moście zdziwiona patrzyła na nas, pytając w myślach 'To tędy da się przepłynąć?"

Ano dało się, w końcu i coraz ostrożniej wpłynęliśmy na jezioro Dadaj. Jeziora same w sobie nie są dla mnie interesujące więc szybko postanowiłem odnaleźć właściwe ujście rzeki, która od tej chwili nazywa się Dadaj. Tutaj trzeba się trzymać lewej strony. Nie chcąc ponownie ryzykować pytałem napotkanych na pomostach ludzi o właściwy kierunek i warunki do przepłynięcia. Informacje były ... sprzeczne i niepokojące. Pewien Pan powiedział że tędy nikt nie pływa, a inna Pani, nieco dalej rzekła, że widywała kajakarzy i jak nie damy rady to przecież ktoś po nas przyjedzie i zabierze [karawan chyba :-D ]. Przełknąłem ślinę przez zaciśnięte gardło i postanowiłem.

Płyniemy dalej, po tym co już przeżyliśmy chyba ....nie może być gorzej!? [Czy znacie opinie i różnice pomiędzy optymistą i pesymistą? :-D]. Decyzję potwierdziły kojące odgłosy lasu, tuż za kolejnym mostem w okolicy Kromerowa, na bocznej już drodze. Rzeka tutaj płynie przez las mieszany w którym zapewne zamieszkuje sporo zwierzyny czego dowodem był utopiony jeleń [chyba jeleń, rozpoznawałem po spływającym korpusie porośniętym włosiem]. Aby się nie powtarzać, wspomnę że przeszkody były ale nie robiące już na nas większego wrażenia do samego Klimkowa i kolejnego miejsca przenioski na młynisku. Tutaj muszę ostrzec naśladowców aby trzymali się prawego brzegu bo po minięciu kolejnego mostka napotkamy ruiny kolejnego młyna. Teren nie jest oznakowany i płynąc środkowym nurtem narazimy się na spadek małym wodospadem (ok 1 m) powstałym na ruinach śluzy starego młyna. Płynąc po prawej stronie, omijamy go wpływając w wąski kanał spustowy, którym w maju i o tym stanie wody spokojnie dało się przepłynąć.

Po wyłaniających się zza drzew zabudowaniach i pozostałościach po starej stanicy wodnej domyślałem się, że dopływam do Tumian, a więc i jeziora Tumiańskiego. Gdzieś tu w pobliżu, na przeciwległym brzegu, po lewej, w miejscowości Bartołty Wielkie znajduje się XVIII wieczny kościółek, którego jednak nie dostrzegliśmy.
Od tej pory można płynąć spokojnie gdyż strażacy z Barczewa zadbali o oznakowanie i drożność szlaku na tyle by pozostał nadal ciekawy.

Wpływając na jez. Tumiańskie kierujemy się w prawo, pozornie wpływając w zatokę trzciny aby przekonać się, że jezioro Tumiańskie połączone jest z jeziorem Pisz szerokim kanałem przez który przechodzi kolejny drogowy most. Na campingu w Tumianach [ok 100m za mostkiem po lewej], spożywamy obiadek w tutejszym barze. Pies Horacy ma już chyba dość i tylko leżąc przywiera do ziemi jak największym fragmentem ciała, napawając się stabilnością gruntu.

Po dłuższej przerwie i konsumpcji, znowu na wodę. Czeka nas najdłuższy fragment spływu wodami jez Pisz aż do ujścia rzeki, która od tego momentu nazywa się Pisa Warmińska i zaprowadzi nas do Barczewa.

Z campingu w Tumianach trzeba kierować się wprost na przeciwległy, północny brzeg, wypatrując zatoki w której znajduje się ujście, a potem ok 2,5 godziny spływu rzeką. To już więcej niż półmetek i dalej trasa jest iście rekreacyjna i widokowa, pośród lasów i porośniętych trzcinami leśnych rozlewisk i wąwozów. Dzień zbliżał się ku końcowi co widać nie tylko po rojach owadów ale także po ilości wędkarzy na brzegach.

Gdy w oddali widać wieżę jednego z kościołów w Barczewie wiadomo że jesteśmy blisko. Jeszcze tylko widok na barczewskie górki i pastwiska i wpływamy w obręb i odgłosy tego miasta. W Barczewie wpływamy na pięknie odnowione stawy, tuż przy murach więzienia. Dziś potocznie stawy nazywane są więziennymi ale kiedyś nazywane były młyńskimi i ceglanymi. Spławiano tędy drzewo i cegły z pobliskiej cegielni na rozbudowę klasztoru i miasta. Miasto Barczewo, dawniej Wartenburg, znane jest przede wszystkim z więzienia, ale to "nieuczciwe" podejście bo historię ma znacznie ciekawszą o czym możecie poczytać na stronie regionalisty, Pana Zenderowskiego
http://www.zenderowski.gower.pl/a-barczewo/index.htm

Wspomnę tylko, że samo więzienie ma już blisko 200 lat i w swoich początkach było miejscem odosobnienia niepokornych braciszków-franciszkanów aby z czasem po kasacji majątku zakonu przez rząd Pruski stać się więzieniem królewskim. W czasach bardziej współczesnych jego pensjonariuszami było wiele ciekawych postaci np. Erich Koch, Leszek Moczulski, Adam Michnik itd. Jest to chyba jedyne więzienie w kraju na którego terenie znajduje się kościół i własny cmentarz. Na cmentarzu tym są niestety także pochowane osoby z powojennego podziemia AK, WiN, NSZ. I to by było chyba na tyle mojej opowieści. Zapraszam do lektury innych postów, nie tylko z podróży w historie.

Niestety na odcinku rzeki Dymer, gdy rzeka przekracza linie drogi nr 16 nurt znacząco przyspiesza, wymusił na mnie skupienie się bardziej na wiośle niż aparacie i robieniu zdjęć. Na dalszym odcinku nie wiedząc czego się mogę spodziewać za następnym zakrętem rzeki, też raczej robiłem niewiele zdjęć. Żałuję bo krajobraz był bardzo malowniczy i usiany "fantastycznymi" przeszkodami w postaci zwalonych drzew, różnych kształtów i konfiguracji. Czasami jednak nie wystarczy tylko przeczytać i obejrzeć zdjęcia, trzeba to samemu zobaczyć i przeżyć.

"News from yesterday" - Wiadomości z wczoraj

2012-04-28T21:05:00.000+02:00

Jak chyba w każdej polskiej rodzinie, może we wczesnych lub nieco bardziej współczesnych pokoleniach, można odnaleźć ślady emigracji choćby czasowej. Kierunki tej migracji bywały różne w rożnych czasach o czym już zdążyłem wspomnieć w poście pt. "Po polsku poza Polską".

Sam również w burzliwych latach 90-tych, Polskiej transformacji próbowałem znaleźć swoje miejsce w Holandii gdzieś opodal Hook van Holland i miejscowości Monster. Było miło, ale jednak mimo pierwszego zachwytu wolności coraz bardziej odczuwałem, że tam zawsze będę obcy.

ok 1991 r. Holandia. w tle miasteczko Monster lub okolica

Niestety decyzja o wyjeździe w XIX lub na początku XX wieku nie była tak prosta jak moja. Żeby wyjechać trzeba było zdobyć wiele środków, spieniężając niemal wszystko do czego byłoby można jeszcze wrócić. Na wyjazd taki składała się cała rodzina. Pieniądze te płaciło się pośrednikom, którzy często tak jak i dzisiaj chodzili wokół ciebie dopóki dopóty wiedzieli, że są jeszcze jakieś pieniądze do wyciągnięcia.

Kuferek podróżny który towarzyszył emigrantom. źródło: Mini Muzeum Wsi państwa Godlewskich z Jaziewa

Większość emigrantów w tych wczesnych latach migracji obierała kierunek Ameryka czyli USA. Tam po przejściu kwarantanny np na Ellis Island i spisania nowo przybyłych, ścierali się z twardą rzeczywistością. Powrotu właściwie nie było z wielu powodów, a największym chyba był wstyd i zawód dla całej rodziny, która składając się na podróż, liczyła na wsparcie pozostałych w kraju.

Emigranci w tym nowym i obcym jeszcze kraju starali się trzymać razem. Stąd po dzień dzisiejszy całe skupiska ludności z regionu, czy wręcz miejscowości w konkretnych miastach i miasteczkach Stanów Zjednoczonych Ameryki. Takich miejsc jest wiele i nie będę wymieniał ich wszystkich wspominając choćby tylko Nowy York, Chicago.

Moi kuzyni na których ślady trafiałem wybierali np. New London, New Britain, obydwie miejscowości w stanie Connecticut. Poniżej zaprezentuję ślady jakie po nich pozostały, a na które natrafiłem w swoich poszukiwaniach, często dzięki pomocy życzliwych jak zwykle osób ze środowisk genealogicznych.

Akt urodzenia z 1888 r. Antoniego Mierzejewskiego, jednego z pradziadków stryjecznych który wyemigrował do Ameryki z Kamionowa (Kamienowo) na Mazowszu

Jego Amerykański akt zgonu, którego ślad prowadzi do rodziny Dembek

Jednym ze wspomnianych braci i siostrzeńców był mój pradziadek Władysław Jakub oraz dziadek Piotr Mierzejewski

I to co wydaje się być niesamowite dla nas w Polsce, a tam przynajmniej kiedyś było całkowicie normalne i stanowi doskonałe ułatwienie w poszukiwaniach np genealogicznych.

Każdy członek społeczności, nieważne jak bardzo zasłużony lub nie, jeśli był znany lokalnej społeczności mógł liczyć na dość skrupulatny i treściwy nekrolog. Same nekrologi stanowią bezcenne źródło informacji. Niestety szukać ich trzeba w bibliotekach za wielką wodą. Dziś w dobie dygitalizacji dostęp do nich staje się coraz łatwiejszy. Trzeba tylko wiedzieć co i jak lub z kim rozmawiać ;-)

Z innych źródeł wiadomo, że jeśli nasz kuzyn był niegrzeczny, niemoralnie się prowadził lub był zamieszany w przestępstwo, istnieje duże prawdopodobieństwo iż cała jego osoba wraz ze znaną rodziną także została opisana z wieloma szczegółami.

Prezentuję poniżej, także przesłane mi przez Garreta Mierzejewskiego, nekrologi rodziny Dembek, licząc po cichu, że może, ktoś, kiedyś z tej rodziny przeczyta i zechce się skontaktować. Może, jeśli Antoni żył, zmarł i pracował razem z Tomaszem Dembek, [synem Stanisława i Teresy Oliński, ur.1881 r. w Warszawie] pozostawił po sobie jakieś zdjęcia, pamiątki. Zamieszczam te nekrologi, także dla kolejnego przykładu, na jak świetne i dokładne informacje, poszukiwacz może liczyć.

Na koniec jeszcze jeden ślad dotyczący emigracji z rodziny Noruk z Jaziewa o której niewiele wiem. Z wielu aktów urodzeń jak i dokumentów na Ellis Island wynika, że część rodziny Noruk aka Naruk, wyemigrowała na przełomie XIX i XX wieku z Jaziewa i okolic poprzez Hamburg do USA. Potwierdzają to wspomnienia mojej Mamy o przychodzących paczkach z Ameryki do późnych lat 50 -tych.

W swoich poszukiwaniach na amerykańskich portalach trafiałem na ich ślady ale bez rozwinięcia kontaktu. Wydaje się że część tamtejszych Noruków zmieniła nazwisko na krótszą i bardziej zamerykanizowaną formę, Nork.

Ten nekrolog otrzymałem dzięki uprzejmości kolegi z Jamińskiego Zespołu Indeksacyjnego, Krzysztofa Zięciny. Dziękuję.

Dodawałbym i dodawał więcej zdjęć i tekstu dotyczących migracji osób związanych z moją rodziną ale w ten sposób ten post wydłużyłby się niemiłosiernie. Na koniec jednak nie mogłem się powstrzymać aby nie dodać kolejnego tekstu Pana Józefa Matyskieły, który na łamach lokalnej gazetki "Nasz Sztabiński Dom" publikował przez lata swoje świetne, wspomnieniowe teksty. A więc zapraszam do lektury "Za chlebem" Pana Józefa Matyskieły

Za chlebem

Kończył się wiek XIX. Przeminął czas okrutnych wojen, morowego powietrza i głodu. Naród Polski odradzał się z nadzwyczajną siłą. W ostatnich dziesięcioleciach ludność naszego kraju podwoiła się. Nastąpiło katastrofalne przeludnienie. Problem ten szczególnie dotknął obszary wiejskie. Nie inaczej było też w naszej okolicy. W rodzinach naszych pradziadów przybywało potomstwa, którego liczba – mimo wysokiej śmiertelności - nierzadko dochodziła nawet do dziesięciu. Ziemia będąca w posiadaniu chłopów od ogłoszenia w 1864 roku przez cara ukazu uwłaszczeniowego dzielona była na kolejnych potomków. Coraz częściej brakowało chleba i miejsca w wiejskich chałupach.

W tym czasie nastąpiła w świecie era rewolucji przemysłowej podnosząc błyskawicznie poziom życia w niektórych krajach. Na dodatek po zniesieniu dotychczasowych, feudalnych realiów ekonomicznych, wprowadzona została gospodarka towarowo-pieniężna. W życiu naszych przodków pojawiła się nowa wartość – pieniądze. Porzucenie rodzinnego domu z przekleństwa stało się teraz błogosławieństwem, dającym nadzieję na zarobienie pieniędzy i poprawę warunków życia. Polacy, tak jak inne narody Europy, wyruszyli w świat.

Jaziewo było wówczas gęsto zabudowane i również przeludnione. Położone po obu stronach ulicy (dzielone wielokrotnie od pierwszych nadań ziemi na początku XVIII w.) siedliska miały nie całe dwadzieścia metrów szerokości. Dlatego też po obu stronach wsi, biegła po „zagumieniu” droga ułatwiająca dojazd furmanek ze zbożem do stodół. Nazywano ją ułeczką.

Młodzież pochodząca z wielodzietnych rodzin, nie mając nadziei na poprawę warunków życia, zaczęła wyruszać w świat. Były to głównie wyjazdy za chlebem do Ameryki, krainy epokowych wynalazków i boomu gospodarczego. Zdarzało się też, że w przypadku młodych mężczyzn powodem wyjazdu była chęć uniknięcia służby w rosyjskim wojsku lub ucieczka przed carskim wymiarem sprawiedliwości. Ci, którzy wyjechali pierwsi „zabierali” później swoje rodzeństwo, kuzynów i sąsiadów. Napływające do kraju pierwsze dolary rozbudzały pragnienia o amerykańskim śnie. Kto tylko mógł pożyczał pieniądze na drogę i wyjeżdżał. Wyjazd taki kosztował niemałą sumę w rublach (może ktoś z czytelników wie, jaka to była kwota?). Udający się na emigrację, odprowadzani przez bliskich, szli z tobołkami przez łąki w kierunku Nozdranki, gdzie odbywało się pożegnanie. Dla większości było to rozstanie z rodziną do końca życia. Przeprawiano się później łódką na drugi brzeg kanału, by dalej iść z przewodnikiem do leżącej w Prusach Wschodnich stacji kolejowej w Prostkach. Przewodnikiem w Jaziewie był Dąbrowski. Po kilku dniach spędzonych w kolejowych wagonach podróżni docierali do portów niemieckich: Hamburga lub Bremy, by później płynąć ponad dwa tygodnie statkiem przez Atlantyk do Nowego Jorku, Baltimore lub Bostonu. Urodzony w 1891 roku w Jaziewie Ignacy Milewski wypłynął z Bremy 12 marca 1907 roku statkiem SS „Wurzburg”, by 29 marca przybić do Ellis Island w Nowym Jorku. W niektórych przypadkach podróż morska rozpoczynała się też w Królewcu lub w portach holenderskich.

Ellis Island to wyspa leżąca tuż przy wejściu do portu Nowy Jork. W latach 1892-1924 istniało tu centrum przyjmowania imigrantów przybywających na wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych. Odbywało się tu przesłuchanie i kontrola stanu zdrowia osób wjeżdżających. Po zrealizowaniu tej procedury, imigranci byli przewożeni na ląd, gdzie rozpoczynali nowe życie. Przez cały okres istnienia ośrodek ten przyjął ok. dwunastu milionów osób. Po I wojnie światowej St. Zjednoczone utworzyły w świecie sieć ambasad, w których można było ubiegać się o wizy. Wyeliminowało to potrzebę sprawdzania imigrantów w chwili ich przybycia.

Z większości mieszkających w Jaziewie rodzin, ich krewni wyjechali do Ameryki. Nie zawsze jednak decyzja o wyjeździe była łatwa. Mogła się o tym przekonać Franciszka Krysztopówna. Gotową do drogi dziewczynę do zmiany planów nakłonił mieszkający naprzeciwko sąsiad Józef Paweł Andruszkiewicz. Wkrótce odbyło się wesele, a w 1898 urodził się ich pierworodny syn, Józef. Zdarzało się, że w wyjeździe przeszkodził ktoś z rodziny. Zofii Szmygiel (ur.1902) uniemożliwił wyjazd jej brat Sylwester, który schował shipkartę. W podróż często udawało się kilkoro rodzeństwa. W rodzinie Józefa Janika (ur. 1912) wyjechało trzech stryjów. Natomiast czwarty z rodzeństwa, ojciec Józefa - Bolesław pojechał tam, żeby skłonić braci do przekazania mu ojcowizny. Wybuch I wojny światowej i choroba nóg sprawiły, że z dala od rodziny musiał spędzić całe dziesięć lat.

Wśród emigrantów z Jaziewa były m. in. stryjeczne siostry: 19-letnia Marianna i 18-letnia Rozalia Krysztopówny w roku 1900 oraz 17-letni Stanisław Szmygiel w roku 1902. Ten ostatni przy osiedleniu się w Ameryce korzystał z pomocy pochodzącego z Janówka kuzyna Toczyłowskiego, by po kilku latach pomóc wspomnianemu wcześniej Milewskiemu.

Zderzenie z amerykańskimi realiami często okazywało się bolesne. Emigranci pochodzenia chłopskiego w uprzemysłowionym kraju dostawali ciężką, najgorzej płatną pracę w kopalniach, rzeźniach i w rolnictwie przy zbiorach owoców. Byli też zatrudniani w większości na stanowiskach dla niewykwalifikowanych robotników w zakładach przemysłowych. Za wykonywaną pracę dostawali 1-2 dolary dziennie (znacznie poniżej średniej amerykańskiej pensji). Jednak emigrantom w USA żyło się z pewnością lepiej niż w ojczyźnie. Osiągany dochód pozwalał na utrzymanie rodziny i odłożenie kilkudziesięciu dolarów rocznie.

Z mieszkających wówczas w Jaziewie trzech rodzin Matyskiełów, jednej w Mogilnicach i jeszcze kilku w regionie, na emigracji m.in. byli: Bolesław (ur. 1881) – wyemigrował w roku 1906; Jgnacy (ur.1875); Kazimierz (ur.1873) – wyemigrował w roku 1907 z Grodna; Franciszek (ur. 1889) – wyemigrował w roku 1913 z Suchowoli; Antoni (ur.1895); Pelagia (ur.1886); Adam (ur.1873) – wyemigrował z Suchowoli i Karol (ur.1870). Z mojej rodziny wyjechali dwaj bracia dziadka Antoniego: Bronisław i Stanisław. Stanisław założył rodzinę i prowadził własny sklepik. Miał syna Józefa, który będąc rozrywkowym kawalerem przepuszczał w weekendy całotygodniowy utarg ojca. Ze Stanisławem utrzymywaliśmy kontakt listowny. W 1961 roku, będąc już w podeszłym wieku ostatni raz napisał do nas i przysłał mi zabawki, z których zachował się do dzisiaj mały plastykowy konik – jedna z niewielu pamiątek po tamtym pokoleniu. Z Bronisławem nie mieliśmy żadnego kontaktu.

W chwili wybuchu I wojny światowej amerykańska Polonia liczyła około 3 milionów osób. Największe skupiska polskiej ludności zamieszkiwały tereny od wschodniego wybrzeża po pogranicze z Kanadą w okolicy wielkich jezior. Życie na emigracji toczyło się wokół polskich parafii i organizacji o charakterze społeczno-narodowym i patriotycznym. Kiedy trzeba było walczyć o wolność ojczyzny, przebywający na emigracji młodzi Polacy masowo zaciągali się, jako ochotnicy do amerykańskiego wojska by bić się z Niemcami. Do armii amerykańskiej wstąpiło prawie 40 tys. Polaków. Wśród mężczyzn poddanych wówczas rejestracji figurują: Frank, Bolesław, Michael, Antoni oraz wspomniany wcześniej Bronisław Matyskieła. Być może z Bronisławem stało się coś w czasie wojny.

Młodzi Polacy z Ameryki zasilili też powstającą w 1917 roku we Francji „Błękitną Armię” gen. Hallera. Niezależnie od koloru mundurów, walcząc z zaborcą, ponosili najwyższą ofiarę. Wcielony do armii amerykańskiej Wiktor Ostrowski z Czarniewa zginął 18 lipca 1918 roku w czasie niemieckiego ataku gazowego pod Verdun. Miał wówczas 29 lat. Polegli też, będąc amerykańskimi żołnierzami: Wiśniewski z Dolistowa (matka z Kalinowskich z Jaziewa) i Mieczysław Kalinowski z Jaziewa (brat Michała). Pochodzący z Mogilnic Mikazy Aniszko (wyjechał do USA w roku 1908 w wieku 22 lat) uległ zatruciu gazem i po wyleczeniu wrócił do kraju.

Do Armii Hallera zaciągnął się przebywający w Ameryce Józef Sieńko z Jaziewa, który po zakończeniu wojny pozostał w kraju. We wsi nazywano go później „Helerem”. W spisie żołnierzy Armii Hallera ujęci są Józef i Antoni Matyskieła.

Po wypełnieniu swej misji, Hallerczycy ładowali się na statki w Gdyni by wracać do Ameryki. Na wieść o nadciągających ordach bolszewickich większość z nich zrezygnowała z wyjazdu, by wziąć udział w obronie ziemi ojczystej w lecie 1920 roku.

Wśród rejestrowanych do poboru do wojska w czasie II wojny światowej znajdują się - sądząc po pisowni imion – w większości mężczyźni urodzeni już w Ameryce: John Joseph, Stefan, Stanisław, Edward P., John C., Joseph W., Walter F. i Walter W. Matyskieła.

Zdarzało się, że pochodzący z naszego regionu emigranci wyjeżdżali w tamtym czasie do innych krajów. Jan Świerzbiński z Jaziewa przebywał w Brazylii. Po I wojnie światowej wrócił do rodzinnej wsi, by za zarobione pieniądze otworzyć sklepik. Jego „firma” - jako jedyna istniejąca w Jaziewie - jest ujęta w Księdze Adresowej Polski z 1929 roku.

Bywało, że do kraju wracali też ci, którzy przebywali w Ameryce. Byli to najczęściej samotni mężczyźni, którzy nie założyli tam rodziny lub ci, którym się nie powiodło. W Jaziewie przed I wojną światową zamieszkał pochodzący z Promisk Stanisław Sawicki

(dziadek Edwarda Sawickiego), który za odłożone z pracy w „majnach” (ang. mine – kopalnia) 400 dolarów kupił ziemię od Janików i tu założył rodzinę. Wrócili też: jeden z Janików i Borkowski. Ten ostatni odsądził swoją część ojcowizny od brata i dożywał u Bogdziów. W 1971 roku powrócił na stałe Kazimierz Szmygiel. W czasie wojny był na Syberii, skąd trafił do Armii Andersa. Po przejściu całego szlaku bojowego i zakończeniu wojny pojechał z Anglii do wspomnianego wcześniej brata Stanisława. Zmarł w 1973 roku u rodziny w Jaziewie. Bardzo rzadko wracały całe rodziny. Do kraju po I wojnie światowej wrócili Leszczyńscy z Wrotek oraz Wiśniewscy z Dolistowa.

Żoną Wiśniewskiego została w Ameryce pochodząca z Jaziewa Julianna z Kalinowskich, siostra Michała. Tam też urodziły się ich dzieci. Piszę o tym, ponieważ z Kalinowskimi łączy mnie dalekie pokrewieństwo. Z rodziny tej pochodziła jedna z moich prababek ze strony ojca – Michalina. Była żoną Wojciecha Kamińskiego w Jagłowie i miała dwie córki: Feliksę (1887-1919) – matkę mojego ojca i Teofilę (1888-1974) – zamężną za Matyskiełą w Suchowoli.

Odzyskanie w 1918 roku niepodległości nie zahamowało emigracji zarobkowej. Nasi rodacy nadal wyjeżdżali do Ameryki. Pojechał tam, stryjo mojej mamy - Antoni Tomaszewski z Jamin (były tam jego siostry Rózia i Wincka). Wrócił jednak po kilku latach, bo nie znosił „stawać na dzwonek do pracy”. Wyjeżdżano też za chlebem do Niemiec i Francji. W latach trzydziestych ubiegłego wieku w Niemczech byli Józef Borysewicz i Wacław Panasewicz. Do Francji pojechali m. in. Franciszek Andruszkiewicz, Zygmunt Olszewski, Stanisław Kuczyński i Kazimierz Sieńko. Andruszkiewicz doznał kontuzji w czasie pracy w kopalni. Po wyleczeniu został tam na stałe i założył rodzinę. W 1978 roku odwiedził w Jaziewie krewnych i znajomych, a wśród nich kolegę z czasów młodości -mojego ojca. Pracujący w przemyśle zarabiali więcej, natomiast ci na roli raczej niewiele. Zatrudnionemu u francuskiego farmera Kuczyńskiemu odłożone pieniądze nie wystarczyły na podróż i z wielkimi trudnościami dotarł do domu. Żartowano później we wsi, że Staś Kuczyński wrócił z Francji na piechotę.

Niektórzy z przebywających we Francji polskich robotników zarazili się ideami głoszonymi przez Francuską Partię Komunistyczną, i to na tyle skutecznie, że szerzyli je po powrocie do kraju. Należeli do nich Stanisław Feler z Kopytkowa, który za pierwszego Sowieta był przewodniczącym Rady Narodowej w Jaminach, a „za Niemców” został zastrzelony przez Ignacego Pawełkę - agenta niemieckiej Abwehry i Władysław Pycz z Czarniewa.

Zdarzało się, że przebywający na emigracji w Ameryce odwiedzali po latach swoich bliskich w kraju. W sierpniu 1960 roku przyjechał po kilkudziesięciu latach do Jaziewa Józef Sieńko (z innych niż „Heler” Sieńków). Odwiedził bliższą i dalszą rodzinę oraz znajomych. W czasie jego pobytu do wsi przyjechało kino objazdowe, by w remizie wyświetlić „Krzyżaków”. Na film tłumnie podążyła cała wieś. Sieńko był tym bardzo zdziwiony. Powiedział, że nie ma czasu chodzić u siebie do kina, a poza tym musi oszczędzać dolary.

Niemałą rolę w transporcie rodaków za ocean odegrały dwa polskie statki pasażerskie. Pierwszym z nich był zbudowany w 1936 roku we włoskiej stoczni M/S „Batory”. Zastąpił go w 1969 roku zakupiony w Holandii, TS/S „Stefan Batory”, który pływał przez Atlantyk jeszcze w latach osiemdziesiątych.

Emigracja w poszukiwaniu lepszego życia przez długie lata była nieodłączną częścią naszej rzeczywistości. Przez długie lata określenie „Amerka” oznaczało dobrobyt, nienaruszalność prywatnej własności i wolność obywateli, a także postęp i nowoczesność. Do wybuchu II wojny światowej wyjechało do Ameryki ok. 12 milionów Polaków. Nieocenioną była pomoc, jakiej udzielali swoim rodzinom w zniszczonym działaniami wojennymi kraju. Słowo: „dolary” miało wtedy magiczną moc. Drobne banknoty wkładane do listów, czy też paczki, przeważnie z odzieżą, były tu w kraju bardzo oczekiwane. Z przykrością należy jednak stwierdzić, że owe przesyłki były pokusą dla nieuczciwych pracowników poczty.

Po II wojnie światowej wyjazdy zagraniczne naszych rodaków zostały początkowo bardzo ograniczone przez władzę komunistyczną. Na sile przybrały dopiero w latach siedemdziesiątych u.w. Ówczesne państwo, tworząc sklepy „Pewexu” znalazło sposób na ściąganie dolarów z rynku. Emigracja do USA trwa po dziś dzień. Jeśli zaś chodzi o rodziny noszące moje nazwisko, to tu, w Polsce można je policzyć na palcach obu dłoni. Natomiast nazwisko Matyskiela noszą dziesiątki rodzin rozsianych po wszystkich stanach A.P.

W tekście wykorzystano ustny przekaz następujących osób:

Bronisław Matyskieła (1907-1984),

Józef Janik (rocznik 1912),

Helena Matyskieła (rocznik 1922),

Leopold Murawski (rocznik 1934)

oraz strony:

Ancestry.com i www.ellisisland.org

Grajewo, dn. 25 września 2008 roku. Józef Matyskieła

Właściciele gruntów w miejscowości Repki wg wykazu z 1938 r.

2012-03-26T22:29:00.000+02:00

Szukając przeszłości moich Mierzejewskich, których korzenie sięgały Mierzejewa-Repk z powiatu ostrołęckiego, gminy i parafii Troszyn, dziś zwanych po prostu Repkami, wertowałem dostępne mi dokumenty. W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich napisano iż w 1827 roku, mieszkało tu 75-ciu mieszkańców i stało tu 15 domów. To niewiele, i zaledwie 100 lat później nie było ich znacząco więcej. Można by wręcz wysnuć wniosek, z dużym prawdopodobieństwem, że wszyscy tam mieszkający byliby mocno spokrewnieni, gdyby nie działania wojenne i niełatwe losy mieszkańców tych ziem przez, które przetoczył się niejeden front i zawierucha dziejowa.

Ponieważ miałem i mam nadal problem z dotarciem do akt metrykalnych, szukałem informacji poza metrykalnych.

Jakiś czas temu ktoś, anonimowo do mnie napisał:

"moja rodzina mieszka w repkach, panieńskie nazwisko mojej mamy to "mierzejewska", teraz obecnie rodzin o nazwsiku mierzejewscy jest cztery w repkach, ale w przyszłości będzie co najwyżej jedna....niestety"

Odpisałem, lecz moje słowa pozostały bez odpowiedzi. Sprawa nie dawała mi spokoju, dlatego odnalazłem stosowny dokument, który tutaj w skrócie prezentuję. Dotyczy wykazu właścicieli gruntów wsi REPKI, sygnowany datą 7 marca 1938 r., a obejmujący nawet do dwóch pokoleń wstecz. Pochodzi z zasobów Powiatowego Urzędu Ziemskiego Ostrołęckiego, przechowywanych dzisiaj w Archiwum Państwowym w Pułtusku.

Przy założeniu, że średnio, jedno pokolenie to ok. 40 lat, dostarcza nam ten dokument informacji o urodzonych nawet z połowy XIX wieku. Trzeba jednak pamiętać, że właściciel, tak kiedyś jak i dziś, nie oznaczał od razu stałego mieszkańca danej osady. Znaczyło to, jedynie tyle, że był właścicielem lub współwłaścicielem gruntów. Podobnie rzecz się ma z pozostałymi mieszkańcami Repk, których tutaj się nie wymienia. Znaczy to, jedynie tyle, że w obrębie danej miejscowości, nie posiadali własnych gruntów nabytych lub odziedziczonych i np. najmowali się do prac w zamian za dach nad głową i wyżywienie, tzw komornicy lub służący.
Warto też zwrócić uwagę, podobnie jak zapisujący, na wymienione pokrewieństwa, gdyż pomóc to może, w identyfikacji rodzin i rodów. Jak widać, potwierdza się i tutaj wersja, że miejscowość ta była zdominowana od wieków, przez kilka popularnych rodów w okolicy, np. Mierzejewskich i Choromańskich, którzy po dziś dzień zamieszkują tą miejscowość.

Znalazłem w nim 22 gospodarstwa, wówczas istniejące w obszarze wsi Repki, z wykazem właścicieli / posiadaczy gruntów, reprezentowanych na podstawie art. 20 cz. 3 i 5 ustawy z 31 lipca 1923 r.dla gospodarstw będących we współwłasności i współposiadaniu.[dot. scalania gruntów]

Ponieważ informacje typu, wielkość obszaru i ich rodzaj, są mniej istotne z punktu widzenia genealogii, zaprezentuję tutaj tylko fragment jednego ze zdjęć dla przykładu i orientacji, przepisując poniżej listę ich głównych bohaterów.

źródło: AP Pułtusk: Powiatowy Urząd Ziemski w Ostrołęce, strona 119,k4 v

WYKAZ WŁAŚCICIELI / WSPÓŁWŁAŚCICIELI GRUNTÓW, MIEJSCOWOŚCI REPKI

Repki. Mierzejewski: Zygmunt, Alfred i Czesław, dzieci Bronisława
Główny użytkownik: MIERZEJEWSKI ALFRED
Repki. Siostrzeńcy Mierzejewskiego Adolfa: Mierzejewski Wincenty, Wacław i Zaorska Józefa.
Główny użytkownik MIERZEJEWSKI WINCENTY
Repki. ZALEWSKI ANTONI
Repki. Mierzejewska Marianna i Bobiński Stefan.
Główny użytkownik: MIERZEJEWSKA MARIANNA
Repki. KRAJEWSKI WINCENTY
Repki. MIERZEJEWSKA WINCENTA córka Feliksa
Repki. Kurpiewska Marianna, żona Franciszka i Chełstowski Józef.
Główny użytkownik KURPIEWSKA MARIANNA
Repki. MIERZEJEWSKI RAJMUND
Repki. Jankowski Zygmunt i Mierzejewski Stanisław.
Główny użytkownik MIERZEJEWSKI STANISŁAW
Repki. MIERZEJEWSKI TELESFOR
Repki. CHOROMAŃSKI IGNACY
Repki. MIERZEJEWSKI STANISŁAW syn Tomasza
Repki. NIEDZIELSKI ALEKSANDER
Repki. Bobiński Stefan i Wiktoria, nieletnie dzieci Ludwika.
Główny użytkownik MIERZEJEWSKI ALFRED
Repki. MIERZEJEWSKI ADAM
Repki. MIERZEJEWSKI JÓZEF
Repki. CHEŁSTOWSKI PIOTR
Repki. CHEŁSTOWSKI SZCZEPAN
Repki. MIERZEJEWSKI BOLESŁAW
Repki. Siostrzeńcy Choromańskiego Adama.Choromański Stanisław i Antoni.
Główny użytkownik CHOROMAŃSKI STANISŁAW
Repki. Siostrzeńcy Mierzejewskiego Stanisława: Mierzejewski; Antoni, Wacław, Kazimierz i Marianna, dzieci Stanisława.
Główny użytkownik MIERZEJEWSKI ANTONI
Janki Młode. PODBIELSKA MARIANNA

Spis dla celów scaleniowych podpisał w Warszawie, między innymi Władysław Kaczmarski - komisarz ziemski oraz prowadzący scalenie, mierniczy przysięgły, podpis nieczytelny.

Jak widać, było co najmniej 13-stu właścicieli gruntów, noszących nazwisko Mierzejewski, będących w dominującej większości i dużym rozdrobnieniu, charakterystycznym dla drobnej szlachty. Pozostałe rodziny są również charakterystyczne dla regionu i występują nader często, co zapewne doprowadzało do koligacji i powinowactwa, a tym samym dziedziczenia i braku miejsca na małych skrawkach ziemi.

Przykładem tego są moi przodkowie, Anna Choromańska i Marcin Mierzejewski, urodzony w Repkach ok 1820 roku, syn prawdopodobnie Baltazara Mierzejewskiego, których los rzuciły najpierw do Suchcic, aby ich potomstwo osiadło w Kamionowie. Ślady, których wciąż próbuję wytropić. Czasem z waszą pomocą, za którą będę bardzo wdzięczny.

Tajemnicze kolumny. Ojcom na chwałę. Młodym dla pamięci

2012-02-19T02:49:00.000+01:00

Witam, dziś was chcę zabrać znów na podlaskie cmentarze, śladem tajemniczych kolumn.

Mieszkając w Sokółce często bawiliśmy się na tak zwanym "pomiędzydwa". To miejscowa nazwa określająca wówczas, górzyste, jeszcze zielone, porastające młodym laskiem, miejsce pomiędzy kilkoma sokólskimi cmentarzami. Katolickim, położonym na jednym wzgórzu, do którego prowadzi pięknie obsadzona drzewami aleja, oraz prawosławnym na kolejnym wzgórzu od strony szosy na Dąbrowę Białostocką. Miejsce naszych dziecięcych zabaw na przestrzeni, których przetoczyła się niejedna "krzyżacka bitwa" lub "wyprawa w nieznane". W zależności od wyobraźni i pory roku, była to "podróż przez nieprzebyte śniegi" na tamtejsze wzgórza lub podróż w "głąb nieprzebytej puszczy" w której budowało się kryjówki.

fot. Z.M. Aleja na cmentarz w Sokółce

fot. Z.M. Pozostałości po pierwszym cmentarzu, obecnie prawosławnym, wmurowane na pamiątkę w okalający mur

W bezpośrednim sąsiedztwie znajdował się także tzw. cmentarz ewangelicki oraz żołnierzy radzieckich.

Ten prawosławny stał się prawosławny po wybudowaniu w Sokółce carskich koszar dla uspokojenia niepokornego narodu, który co rusz wzniecał powstania. Wówczas to aby było wiadomo kto jest gospodarzem tego położonego na północnym wschodzie kraju miasteczka, zbudowano też w centrum cerkiew prawosławną.

Fot. Z. Mierzjewski "Stary Cmentarz" na wzgórzu

Tak naprawdę to prawosławnego cmentarza w Sokółce wcześniej nie było, bo ten obecnie prawosławny był cmentarzem ogólnie grzebalnym i dopiero wskutek decyzji władz carskich stał się prawosławnym ok 1862 r.

Stąd wiele nagrobków tam kiedyś się znajdujących, nawet rosyjskojęzycznych nie oznaczało od razu prawosławia.

Decyzja władz zmusiła katolików do wykupu ziemi pod nowy, obecnie zwanym "starym cmentarzem". Dzisiaj na "starym cmentarzu" w jej najstarszej części, na wzgórzu tuż za bramą cmentarną znajduje się najwięcej zachowanych XIX wiecznych pomników i nagrobków.

W tym, w kształcie kolumny, pomnik Ks. Józefa Kulikowskiego, administratora parafii sokólskiej a potem dąbrowskiej. Na tym pomniku znajdują się także XIX wieczna poezja nagrobkowa, którą można odczytać i zobaczyć także w artykule Cmentarze-otwarta księga

Fot. Zbigniew Mierzejewski. Pomnik Ks. Kulikowskiego

Żałość przyjaciół, łzy płynące rzewnie

I święta pamięć po Tobie

Oto pomnik i najdroższy zapewnie

I wieniec na twoim grobie

Co z ziemi było jest w ziemi skryte

Cnotęś do NIEBA wziął z sobą

Pokora modłom świeciła Ci w życiu

A miłość grobu ozdobą

Ty błagaj BOGA tam w niebie za nami

My poślem modlitwy za Tobą

A tak będzie trwać węzeł nieprzerwany

Co nas tu złączył z sobą

Takie kolumny stawały się coraz bardziej "modnym" symbolem na nagrobkach w XIX wieku. Przybierały różne kształty, między innymi pnia uciętego lub złamanego drzewa z kikutami konarów. Były w ten sposób, w początkowym okresie, upamiętniane prawdopodobnie miejsca pochówku z okresu powstań narodowych, zwyczaj ten stopniowo przyjęty został przez ludność wraz z modą i spotykamy go obecnie na wielu cmentarzach. Skąd przyszła ta moda?

fot. Z.M. Pomnik-kolumna

Wiele osób wskazuje na okres wojen napoleońskich, sugerując że w ten sposób upamiętniano na trasie przemarszu wojsk i lokalnych bitew, miejsca pochówku żołnierzy Napoleona. Potem zwyczaj ten przejęty został przez lokalne ziemiaństwo i mieszczan. Tylko bogatszą część społeczeństwa stać było na pomniki, większość oprócz drewnianego krzyża i zapadającej się z czasem mogiły, nie stawiała nic.

Dziś na podstawie własnych obserwacji i znajomych, mogę stwierdzić występowanie podobnych kolumn, tak jak na cmentarzu w Sokółce, także na cmentarzach w Janowie i Suwałkach. Nie sposób stwierdzić kto i komu wystawił tego rodzaju nagrobek gdyż wnęki w podstawach kolumn zieją pustką. Pozostają legendy i domysły. Jedynie w Janowie widziałem zachowane żelazne płyty inskrypcyjne z otworami po nabitych literach, których jeszcze nie wypatrzyli lokalni złomiarze. Ta metoda "zecerowania" napisów również wskazuje XIX wieczną metrykę pochodzenia. Inną jej odmianą było odlewanie już przygotowanej wcześniej treści napisu, jakie widywałem między innymi na cmentarzach w Jaminach, Chodorówce (Poświętne) czy Dolistowie.

fot. Z.M. Cm. w Sokółce

fot. Z.M. Cm. w Janowie

fot. Z.M. Cm. w Sokółce

fot. Z.M. Cm. w Janowie jeszcze z ozdobnym otynkowaniem

fot. Z.M. Cm. w Janowie i resztki napisu prawdopodobnie z tej kolumny oparte o jej podstawę

fot. Aneta Cich. Cm. w Suwałkach

Cm. w Sokółce. Widok pustych nisz po tablicach dziś zarośniętych chaszczami

Jest też i inna teoria która wg mnie najbardziej do tego typu budowli pasuje i wyjaśnia jej zasadność oraz funkcję. Mianowicie cofając się nieco w mroki historii trzeba przywołać coś takiego jak "latarnie umarłych". Ich pochodzenie sięga średniowiecza i głównie Francji ale nie obce było też Polakom. Zapalanie ognia na grobach było znane wielu kulturom i właściwie chrześcijaństwo przejęło ten zwyczaj od pogan. Latarnie takie przybierały najczęściej formę kolumny, słupa na szczycie której palono symboliczne światełko. Ma to o tyle znaczenie że na niektórych zdjęciach jak i badaniach widać ślady używania ognia. Kolumny takie najczęściej pokrywał "hełm", klatka zwieńczona krzyżem w której palono ogień.

Kolumny takie zwane latarniami zmarłych miały charakter symboliczny stanowiący element graniczny między niebem a ziemią, światem żywych i umarłych. Stawiano je między innymi jako ostrzeżenie i przypomnienie przy "cmentarzach epidemicznych", traktach.

Cytując za artykułem "...Według niektórych badaczy miały służyć do określania miejsca, w którym znajdował się cmentarz lub szpital. Były one przez to szczególnie użyteczne podczas epidemii, kiedy znoszono umarłych lub chorych z okolicznych osiedli. Ich przeznaczeniem było prawdopodobnie też ostrzeganie żywych przed duchami i złymi mocami oraz przypominanie o modlitwie w intencji zmarłych. W podobny sposób rozumowali zasłużeni uczeni, według których latarnie umarłych świeciły na cmentarzach, aby oddać cześć tym wszystkim którzy zostali tam pochowani. Natomiast, zgodnie z wykładnią Kościoła, miały one zwracać uwagę wiernych i przypominać im o modlitwie za zmarłych..." źródło: http://www.gazetarycerska.pl/readarticle.php?article_id=26

Trzeba tu wspomnieć, że są teorie mówiące iż na tym miejscu stał jeden z pierwszych drewnianych kościołów. Jeśli był kościół, to i jedno z pierwszych miejsc pochówku przy starym trakcie.

Oczywiście sokólskie kolumny pochodzą prawdopodobnie z połowy XIX wieku ale jak wspomina autor cytowanego artykułu zwyczaj stawiania latarni zmarłych na cmentarzach powrócił u Francuzów z początkiem XX, a w Polsce chyba nigdy nie zaginął, zwłaszcza na kresach gdzie obchodzono słynne Dziady i wiele uwagi poświęcano zmarłym. Czy to rozwiązuje tajemnice? Nie wiem, ale niewątpliwie przywraca nieco zapomniane historie.

Niestety pamięć o ludziach ulega coraz bardziej zapomnieniu, jak wiele grobów rozrzuconych i niszczejących gdzieś po najstarszych częściach cmentarzy. Przecież za każdym wyrytym nazwiskiem kryje się człowiek i jego historia. Nam pozostaje, mimo wszystko powtarzać jak afirmację słowa, które przecież piszemy i przywołujemy na pomnikach, a które mogłyby się stać zawołaniem dla wielu pokoleń regionalistów, historyków i genealogów.

inskrypcja z pomnika w parku w Janowie

Ciekawy link: http://www.bagnowka.com/?m=cm&g=zoom&gal=36&img=49200

Szczególne podziękowania dla Anety Cich i Daniela Paczkowskiego, przewodników turystycznych po woj. podlaskim którzy naprowadzili mnie na trop.

Z archiwum parafii Jaminy. Ślub Wojciecha Lewoca i Franciszki Kundówny

2012-02-14T12:13:00.002+01:00

Indeksacja zasobów archiwum parafialnych jest najlepszym sposobem na budowanie drzewa genealogicznego swoich przodków. Wiem, że nie zawsze jest to możliwe ale gorąco Was namawiam organizujcie się i poprzez archiwa kościelne i państwowe próbujcie zostawić coś po sobie, dla innych.

Ale nie o tym miałem pisać. Dziś w dzień świętego Walentego, 14 lutego, dotarłem do kolejnego dokumentu dotyczącego moich bezpośrednich przodków w piątym pokoleniu. Czy to nie, kolejny dziwny zbieg okoliczności, że właśnie tego dnia czyli 14 lutego 2012 roku odnalazłem akt ślubu moich 3 x pradziadków - Wojciecha Lewoca & Franciszki Kunda. Powiecie, a co w tym dziwnego?

Może nie wydawać się dziwne dla wielu ale dla mnie jest zastanawiające, że ślub miał miejsce 14 lutego 1825 roku, a ja dotarłem do niego, odnalazłem i odczytałem właśnie 14 lutego 2012 roku, po 187 latach od tamtej daty.

źródło: Księga Ślubów parafii Jaminy 1795-1826 [AD Łomża]

I to jest właśnie piękne w tych genealogicznych puzzlach, które każdy może sam ułożyć aby dostrzec obraz większej całości jaką stanowimy razem z naszymi przodkami

Ślubu udzielił Ksiądz Melchior Klein [Żmudzin] w kościele Jamińskim, świadkami byli Andrzej Godlewski i Piotr Panasewicz

Z archiwum parafii Jaminy. W poszukiwaniu przodków - 3 x pradziadka - Wojciecha Lewoca.

2012-02-12T13:50:00.000+01:00

Gdy zainicjowałem indeksację zasobów parafii Jaminy wiedziałem już, że nie rozwiąże to wszystkich moich zagadek genealogicznych dot. rodziny ze strony Mamy. Parafia ta funkcjonowała od mniej więcej 1755 roku. Wieś Jaziewo, będąc w moim głównym zainteresowaniu, zaistniała gdzieś na przełomie XVII i XVIII wieku. Przodkowie jak to przeważnie u mnie bywało, nie potrafili usiedzieć długo na jednym miejscu, i co parę pokoleń wędrowali. Tutaj także pojawili się nie od razu zahaczając wcześniej o Jasionowo Dębowskie, Kopytkowo i być może jeszcze wiele innych miejsc, bardziej na wschód od parafii Jamińskiej.
Jednak odbiegam trochę od głównej przyczyny dla których piszę te słowa, a do tematu migracji i pojawienia się rodzin Noruk i innych w tutejszej parafii będę jeszcze nie raz wracał.

Starając się uzupełnić informację o moim 3 x pradziadku - Wojciechu Lewocu, przeszukiwałem już zindeksowane materiały i na razie nic.

Lewoców w pewnym momencie historii pojawia się mnóstwo. Wydaje się że nadchodzą z sąsiedniej parafii Krasnybór, aby poprzez Czarniewo, Jaminy dotrzeć także do Jaziewa. Niestety akt zgonu, który poprzednio opublikowałem, nie zawierał informacji o rodzicach Wojciecha, co wydaje się jedynie potwierdzać teorię że w samej miejscowości Jaminy , musieli zamieszkiwać od niedawna (początek XIX w). Na tyle niedawno że w tak małej społeczności nie zachowały się w pamięci informacje o jego rodzicach.

Wojciech Lewoc, jeśli zmarł w 1845 r, przeżywając ok 43 lat, a urodził by się w samych Jaminach, powinien być znany z "otieczestwa", czyli tego, kto był jego ojcem dla jemu wspólcześnie żyjących. Biorąc poprawkę na wiek zmarłego, która to liczba podawana była często na wyczucie, zwłaszcza jak brakowało lokalnie metryki potwierdzającej datę urodzenia, szukałem informacji o urodzeniu, chrzcie lub ślubie przed rokiem 1800 r.

I tutaj, na razie, znalazłem tylko jednego Wojciecha Lewoca, urodzonego w Czarniewie. Wsi położonej obok Jamin ale niestety różnica wiekowa starczyłaby na jeszcze jedno pokolenie, gdyż ten ochrzczony został w 1772 r.

Postanowiłem więc do następnych odkryć, wykorzystać moc prowadzenia bloga. Zacznę w tym miejscu publikować informację o odnalezionych osobach o nazwisku LEWOC, licząc na uzupełnienia i komentarze jak to już nie raz bywało.

Całość materiału jest w posiadaniu i opracowaniu Jamińskiego Zespołu Indeksacyjnego, wszelkie prawa zastrzeżone, kopiowanie lub przedruk biogramów w mediach lub serwisach internetowych wyłącznie za zgodą autora.

A więc zaczynam:

Czarniewo.300/1772. Urodził się Wojciech Lewoc s. Stefana (Szczepana) i Marianny C(e)alewskiej. [zapis imienia Stefan w łacinie może oznaczać równie dobrze Stefana co Szczepana. Litera w nawiasie, sugeruje alternatywne brzmienie lub zapis, inny niż w samym akcie] Chrzestnymi byli Jan Ostrowski i Marianna Chuderka.
Czarniewo. 8/1761 r. Ur. Maciej Lewoc s. Jana i Elżbiety G(ie)łażynówny. Chrzestny Jan Wojownik wraz Anną Balukiewicz
Mogilnice 10/1761 Przy urodzeniu dziecka wymieniona Marianna Lewoncówna (sic!) jako żona Jana Kuchara, chrzestną była Elżbieta Lewoncówna obok Jana Dorgusza vel Dorguszewicza [w przypadku kobiet chrzestnych podaję dane ojca chrzestnego, który mógł być spokrewniony]
Czarniewo. 29/1761. Wymieniona jako chrzestna Elżbieta Lewocowa obok Pawła Chodorskiego vel Chodorowski
Czarniewo.62/1762. Wymieniony chrzestny, Stefan (Szczepan) Lewoc przy chrzcie Krystyny Wojownik c. Józefa
Czarniewo. 63/1763. Wymieniony chrzestny, Jan Lewoc przy chrzcie Marcina Kolenkiewicza s. Mikołaja.
Czarniewo 76/1763. Wymieniony chrzestny Jan Lewoc przy chrzcie córki Wojciecha Pycza
Czarniewo 97/1767. Wymieniony chrzestny Jan Lewoc przy chrzcie córki Jana Ro(a)tkiewicza
Czarniewo 98/1767. Wymieniona jako chrzestna Elżbieta Lewocowa wraz ze Stefanem Pycz , przy ur. c. Wojciecha Krawczuka
Czarniewo 113/1764. Ur. Michał Lewoc s.Jana Lewoca i Elżbiety G(ie)łażynówny. Chrzestni Bartłomiej Giełażyn wraz Krystyną Wojtulewiczówną
Czarniewo 116/1764. Wymieniony Stefan Lewoc wraz Magdaleną Wysocką przy chrzcie c. Stanisława Markowskiego
Czarniewo 121/1765. Wymieniony Stefan Lewoc wraz z Marianną Chodorską przy chrzcie s. Józefa Wojownika
Czarniewo 122/1765. Przy ur. s. Wojciecha, wymieniona Marianna Lewoc, żona Jana Bielawskiego. Matką chrzestną była Elżbieta Lewoc.
Czarniewo 124/1765. Wymieniony jako chrzestny, Stefan Lewoc wraz z Elżbietą Pycz, przy chrzcie syna Franciszka Lutego.
Jaziewo 127/1765. Przy ur. córki, matka Marianna Lewoc(?), żona Jana Janika
Czarniewo 150/1766. Wymieniony Stefan Lewoc, jako chrzestny dla c. Szymona Wojownika
1768 (page016). Zniszczony akt w którym mowa jest o dziecku Marianny Woj(e)ownik. Chrzestna Marianna Lewocówna
Jaminy 240/1770. Matka Dorota Lewoń (sic!), żona Jana Tomaszewskiego
Jaziewo. 1700 (page019). Chrzestna Marianna Lewoc wraz z Mateuszem Rudzińskim dla s. Stanisława Calewskiego
Czarniewo 248/1770. Chrzestna Marianna Lewoc wraz ze Stanisławem Chodorskim dla c. Stanisława Werkowskiego
Czarniewo 1770/268. Chrzestny Szczepan lub Stefan Lewoc dla c. Jakuba Jeroma
Czarniewo 1770/282. Chrzestna Marianna Lewoc wraz z Bartłomiejem Haraburda dla c. Franciszka Lutego i Elżbiety Hryń
Czarniewo 283/1770. Chrzestny Stefan Lewoc dla c.Macieja Pycz
Czarniewo 1772 (page023). Chrzestny Stefan Lewoc dla dziecka Wojciecha Pycza
Czarniewo 1775/322. Chrzestny Michał Lewoc wraz z Marcelą Wojewnik dla s. Tadeusza Chodorskiego i Marianny Szyc
Czarniewo 1775/358. Ur. Stanisława Lewoca, s. Michała i Krystyny Calewskiej. Chrzestni Bartosz Chodorski i Krystyna Borysewicz
Czarniewo 1791/442. Chrzestny Stefan Lewoc wraz z Katarzyną Ostrowszczanką dla c. Antoniego Pycza
Czarniewo 1791/444. Ur. Marianna Lewoc, c. Michała i Krystyny. Chrzestni Szymon Ostrowski i Agnieszka Pyczówna
Jaminy 1766/468. Chrzestny Stefan Lewoc dla c. Ignacego Wasilewskiego
Czarniewo 1772/487. Chrzestny Stefan Lewoc wraz z Krystyną Chodorską dla s. Szymona Ostrowskiego

CDN...

Kotlina Biebrzańska biorąca swój początek w okolicach Nowego Dworu. Źródło: Geoportal.gov.pl

Polecam anglojęzyczny artykuł kuzyna Jay Orbika

2012-01-24T00:57:00.001+01:00

Dziś, tylko udostępniam i polecam bardzo ciekawy artykuł kuzyna, o Orbikach i ewolucji tego nazwiska na przestrzeni dziejów
http://www.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fwww.orbikfamily.com%2Forbik%2FOrbik-name.htm&h=CAQFyPS-5

Mój Praprapradziadek macierzysty - Wojciech Lewoc

2011-12-29T23:54:00.001+01:00

Nikt, kto sam tego nie doświadczył, nie wie jakie to uczucie, gdy odnajdujesz dokument wspominający twoich przodków. Pomimo, że sam akt dotyczy śmierci mego 3 x Pradziadka ze strony Mamy, to rozpiera mnie radość iż odkryłem kolejny trop w przeszłość.

Dziś w Jaminach opodal Jaziewa nadal mieszkają Lewoce, prawdopodobnie na tym samym siedlisku od blisko 200 lat, potomkowie tych samych Lewoców co i moi. Ani oni, ani ja nigdy się nie widzieliśmy, i nigdy nie poznaliśmy. Ciekawe czy pielęgnują historie rodzinne i jak daleko sięgają pamięcią?

Na odpowiedź na to pytanie trzeba będzie jeszcze poczekać.

Zawsze się zastanawiałem nad pytaniem natury społecznej, czy cztery pokolenia jakie mnie dzielą od przodka noszącego nazwisko Lewoc, dają mi prawo określenia rodzina? Moja Mama z pewnością jeszcze mogła powołać się na jakiegoś pradziadka ciotecznego.

Dawniej określenie rodzina miało szersze kręgi i było podtrzymywane tradycją np zapraszania bardzo odległych pokoleń na stypy. Dziś określenie rodziny maleje, ograniczając się często do dzieci i rodziców.
W ten sposób, w pamięci mojej Mamy pozostała wiedza, że niektóre nazwiska były spokrewnione z rodziną Noruków, bo się ich zawsze w Jaziewie zapraszało.

Rozwiały się też moje wątpliwości co do poprawności nazwiska żony Wojciecha Lewoca. Moje zapiski krążyły wokół nazwiska Kunda, Kundziewicz. Nazwiska, zwłaszcza wiejskie ewoluowały przez wieki.
Obie formy jak się okazuje, są poprawne i występują w okolicy na terenie parafii Jaminy. Dziś już wiem, że Franciszka Kunda przeżyła swego męża. Czy wyszła ponownie za mąż, jak to często bywało?

Historia rodzinna się powtórzyła , o ile można tak powiedzieć w stosunku do wydarzeń z wcześniejszej przeszłości. Moja Praprababka - Konstancja Noruk z domu Lewoc [1841-1920] urodziła się zaledwie 4 lata wcześniej, przed śmiercią ojca, czyli właściwie nie poznała swego ojca. Co będzie dalej i co jeszcze znajdę, czas pokaże.

Wojciech Lewoc ok 1802-1845

Akt zgonu nr 39/1845. Źródło: Jamiński Zespół Indeksacyjny- Arch. parafii Jaminy

Stara Kapliczka obok posesji Lewoców w Jaminach

Niektóre z najstarszych tego typu kapliczek zrembowych, swoją historią powstania sięgają nawet pierwszej połowy XIX wieku, lat 1830-1863. Ta jest jedną z nielicznych dawno nie odnawianych, więc może swoją konstrukcją pamiętać jeszcze tamte czasy i tamtych Lewoców.

A słowo stało się ciałem

2011-12-25T16:05:00.001+01:00

Wszystkiego najlepszego z okazji Świąt Bożego Narodzenia.

Chciałbym wam dziś przedstawić nowe miejsce, w którym wespół z coraz większym gronem znajomych próbujemy zamienić niegdyś zapisane słowa w konkretne działania. Ocalić od zapomnienia odeszłe pokolenia, sprawić by jeszcze raz, zapisane słowa przybrały ciało konkretnych osób, skrywane za datami i literami nazwiska. Osób, które kiedyś pośród tych samych dróg, rzek i lasów zamieszkiwały te ziemie W ten sposób urzeczywistniamy znaną sentencję "... słowo stało się ciałem"

Stworzyliśmy Jamiński Zespół Indeksacyjny mający na celu odczytanie, przepisanie i zindeksowanie w dostępnej formie najstarszych zasobów metrykalnych parafii Jaminy. Skrótowa nazwa JZI (easy) sugerowałaby, że będzie łatwo;-) , czas jednak pokaże.

Niepisana umowa z księdzem proboszczem zobowiązuje nas do przekazania tak opracowanego materiału po jego ukończeniu na parafię Jaminy. Dlatego też, do czasu ukończenia i dalszych uzgodnień z księdzem proboszczem nie udostępniamy opracowanych materiałów. Sam projekt w zależności od możliwości czasowych jej członków, może trwać rok lub dłużej. Można jednak pomóc i przyspieszyć te działania włączając się za pośrednictwem internetu w nasze działania.

Skład zespołu rośnie i na dzień dzisiejszy tworzą w kolejności przystąpienia:

• Zbigniew Mierzejewski

• Daniel Paczkowski

• Aneta Cich

• Krzysztof Zięcina

• Ryszard Koronkiewicz
Jay Orbik

• To miejsce czeka na Ciebie....!

Zapraszam do dzielenia się informacjami na naszej stronie na Facebooku:

http://www.facebook.com/pages/Jami%C5%84ski-Zesp%C3%B3%C5%82-Indeksacyjny/333139070032707

Jamiński Zespół Indeksacyjny - oficjalna strona

Z cmentarza w Kleczkowie

2011-12-05T23:58:00.001+01:00

Dziś znowu zapraszam Was na jeden z cmentarzy. Tak jak już wielokrotnie pisałem, nasze badania genealogiczne możemy pogłębić, poprzez wizyty na cmentarzach. Tam, zanim udamy się do archiwów i urzędów, możemy potwierdzić opowieści rodzinne, ubrać je w daty, imiona, nazwiska. Daty końca i początku naszej podróży w historie rodzinne.

Ciśnie mi się porównanie, że oprócz ksiąg archiwalnych, cmentarze są jak znaki W drodze do ..., wskazujące właściwy kierunek. Uzbrojeni w odpowiednie daty łatwiej odnajdziemy kolejne informacje z Księgi Zmarłych lub Zejść, jak to się niekiedy określało.

Dziś prezentuję zdjęcia nagrobków z cmentarza w Kleczkowie, małej lecz bardzo wiekowej parafii na północnym Mazowszu, skąd wywodzi się wielu moich przodków. Mimo, że sam kilkukrotnie tam byłem i robiłem zdjęcia, to obecne, w większości trafiły do mnie z Australii, od Pani Teresy, której dziadkowie Helena Korytkowska oraz Antoni Chrostowski, również wywodzą się z tych stron.
Jest ich ponad 800 szt, można je przewijać lub zatrzymywać za pomocą panelu umieszczonego poniżej zdjęć.
Zapraszam więc na dłuższy spacer po Kleczkowskim cmentarzu, wytrwałych i wytrawnych poszukiwaczy ewentualnie do lektury posta "Z archiwów Kleczkowa i okolic" oraz wymiany informacji.

I jeszcze jedna uwaga dotycząc tak poprzedniego posta "Z cmentarza w Jaminach' jak i tego Kleczkowskiego. To związki i migracja wielu rodzin tych ziem z osadnictwem nad Biebrzą, okolicami Sztabina, Augustowa, Rajgrodu. W tą historię migracji wpisuje się nazwisko Łuba, ale także wiele innych występujących tu i tam.

Z cmentarza w Jaminach

2011-12-03T08:06:00.001+01:00

Witajcie

Zajęty projektem indeksacji metrykaliów z parafii Jaminy, dekanatu augustowskiego pozostawiłem bloga samopas. Chcąc nieco zrekompensować brak nowych wieści, w uzupełnieniu tego co wraz z grupą znajomych robimy, zamieszczam wybrane zdjęcia nagrobków z cmentarza w Jaminach.
(Zdjęcia zrobione telefonem więc może i jakość nie najlepsza)

Nazwiska tam występujące są coraz mi mniej obce. Pomijając ich związki i powiązania z moją rodziną, niebawem będzie można o nich coś więcej powiedzieć, niż tylko samo nazwisko i data śmierci.

Pozdrawiam serdecznie i zapraszam do wymiany informacji na temat regionu i ludzi tam dawniej zamieszkujących.

Więcej do obejrzenia między innymi kliknij tutaj

1699 Mass Grave Mound named Mukowozy near Jadeszki [Masowy grób na wzgórku zwanym Mukowozy opodal Jadeszek z 1669 r]

2011-11-18T22:05:00.004+01:00

This is a mass grave marker on a mound named Mukowozny near Jadeszki. There is a year 1669 carved in the rock. It is believed that this was a mass grave from the plague.

Jadeszki village is where the earliest records (1611) of Orbik are from. It is about 15 miles south of Tajno Stare, where the Orbik family appeared in records in the 1680s.

Zdjęcia prezentują krzyż oraz kamień nagrobny w miejscu zwanym Mukowozy opodal Jadeszek. Na kamieniu wyryta jest data 1669. Jest to prawdopodobnie tzw wiejski cmentarz choleryczny czyli miejsce pochówku po zarazie. Najwcześniejszy zapis o Orbikach z Jadeszek pochodzi z 1611 roku.

Jadeszki położone są ok 30 km w lini prostej od Tajna Starego gdzie Orbikowie pojawiają się w dokumentach z 1680 r.

Photos by Paweł Kloza from Jadeszki, via Mariusz Kloza now from Chicago.

Pomysły i projekty

2011-11-13T19:41:00.001+01:00

Dziś mija kolejny w ostatnim czasie długi weekend. Ten, był ukoronowaniem moich starań o wgląd do aktów metrykalnych parafii Jaminy. Parafii części moich przodków ze strony Mamy w okolicach Augustowa.

Zabytkowy drewniany kościół w Jaminach wraz z okalającym cmentarzem

Podjąłem pewne zobowiązania, "zdygitalizowania" jej zasobów i na tej zasadzie spróbuję zindeksować oraz zaprezentować istniejące tam akta metrykalne. Niestety będzie to rozciągnięte w czasie i odbywać się będzie cyklicznie, częściami w miarę moich możliwości.

Co do innych pomysłów, raczej utopijnych są i kolejne. Zbudowania drzew genealogicznych takich wsi jak Jaziewo, Kamionowo, Grabowo. Pomysł wziął się z przekonania, że większość mieszkańców małych wiejskich społeczności jest ze sobą powiązana relacjami rodzinnymi. Pomysł trudny do ubrania w jakieś ramy i kryteria a cóż dopiero w realizację. Zostałem do tego zainspirowany korespondencją ze znajomą. Pomyślałem, że warto by było, choć skupić się na nazwiskach-rodzinach w danej miejscowości występujących od dawien dawna. Wszystkie te pomysły wymagałyby niemal tytanicznej pracy oraz wsparcia wielu osób. Z powodu braku przede wszystkim lokalnego wsparcia muszę odłożyć je na półkę. Poczekać na czasy, kiedy to dysponując jego większą ilością oraz siłami uda mi się z nimi zmierzyć. Tymczasem...

W drodze do... parafii Jaminy pojawiły się także pewne nurtujące mną pytania i tematy do opisania.

Oto jeden z nich. Tak charakterystyczny niekiedy dla naszego krajobrazu, że nie zwracamy na niego większej uwagi. Szkoda, bo niesie nam cenne informacje o historii regionu oraz o miejscach z nim związanych.

W tej części obecnego woj. podlaskiego, przy drogach i nie tylko można spotkać ogromną i chyba nigdzie indziej niespotykaną ilość krzyży, kapliczek, tablic, pomniczków itp. Dla obcokrajowca jadącego drogą np. E67 Białystok-Suchowala-Sztabin-Augustów nie ma wątpliwości, że znalazł się w kraju katolickim. Można nawet chyba się pokusić o wyodrębnienie specyficznej architektury, poszczególnych tego typu budowli jak i charakterystycznych elementów.

Nie sposób jadąc zliczyć tych wszystkich upamiętnionych miejsc przy drodze, ale niech wystarczy to, że na pewnym odcinku, w odległości kilkudziesięciu metrów, było ich tylko po jednej stronie - sześć może więcej. Na czym polega to zjawisko i skąd się bierze?

Czarniewo. Kapliczka i krzyż

Otóż trzeba rozróżnić tu kilka rodzajów sakraliów:

Krzyże i kapliczki przydrożne,

Graniczne, na rozdrożach, łąkach i lasach

Krzyże i kapliczki wotywne, płyty upamiętniające

Dziękczynne np. za ocalenie np. od zarazy, za powrót do domu, za urodzenie syna itp.
Błagalne o ochronę i opiekę przed wojną, piorunami, klęskami żywiołowymi i wszelkim złem

Krzyże, kapliczki i płyty ogólno pamiątkowe

Upamiętniające jakieś wydarzenia, nawiedzenia duszpasterskie, misje rekolekcyjne itp.
Upamiętniające najczęściej tragiczną śmierć osoby lub większej grupy osób

Czarniewo. Rozdroże i kamień , którego napisu nie byłem w stanie odczytać

Z tym ostatnim kojarzy mi się jeszcze jeden powód, dla którego w czasach mniej więcej średniowiecza pojawiały się przydrożne kamienie i krzyże pokutne. To z tamtych czasów wywodzi się zwyczaj, że grzesznik, który dopuścił się zabójstwa lub innej niegodziwości, w ramach swojej pokuty stawiał prosty kamienny krzyż przy drodze. Pokuta polegała między innymi na tym, że był zobowiązany sam taki kamień wykuć, przetransportować i umieścić. W dzisiejszych czasach ilość krzyży i tabliczek upamiętniających śmierć przy drodze sugeruje nam jakby ktoś chciał odkupić swoje winy. Za co?

Za to, że pozwolił wsiąść pijanemu kierowcy za kierownicę, za to, że kupił narwanemu i młodemu kierowcy motocykl lub auto, w końcu też chyba i za to, że pozostała rodzina bierze na siebie ciężar takowej śmierci. Nie wiem, jakimi powodami kierują się obecnie ludzie, że oprócz grobów na cmentarzu stawiają i te przy drogach- symboliczne. Wygląda to tak jakby bliscy obwiniali się za tego rodzaju śmierci i tym sposobem próbują zagłuszyć i odkupić domniemaną winę. Kiedyś mawiało się, że krzyż w miejscu tragicznego wydarzenia miał uspokoić skołataną i zagubioną duszę tak tragicznie zmarłego jak i przechodnia.

Dziś nikt już nie pamięta, po co powstały, napisy się zatarły tak jak i ludzka pamięć, pozostało tylko miejsce, które zarasta lub jest likwidowane podczas kolejnej modernizacji drogi. Te krzyże to też historia. Pamiętajmy o nich.

Kapliczka w Jaminach Piękny krzyż i jego blask

Sygnatura na odnowionej kapliczce w Jaminach przy drodze do Czarniewa

Roku 1837 dnia 3 lipca. fundator Karol Kundziewicz. Wieś Czarniewo

Wszystkie prezentowane kapliczki "budkowe" pochodzą z okolic Sztabina, parafia Jaminy. Występują w obrębie dawnej Puszczy Jaminy wydzielonej z Puszczy Nowodworskiej. Podobne spotkałem jedynie na Kurpiach np. w miejscowości Zbójna, na północnym Mazowszu co wg mnie sugeruje migrację lub pochodzenie ludności. Jak widać kapliczki tego typu budowane w XIX wieku, może także wcześniej są charakterystyczne dla społeczności "puszczańskiej"

Świeczka dla tych którzy odeszli

2011-11-01T19:35:00.000+01:00

Dla Tych wszystkich którzy odeszli

"Umarli mówią, stanowią jakieś mniej lub bardziej określone zobowiązania.

Niekiedy umarli zobowiązują mocniej niż żywi.

U grobu zmarłego, człowiek uświadamia sobie, że jest dziedzicem."

Ks. Józef Tischner

Głową muru nie przebijesz czyli apel o pomoc

2011-10-24T22:53:00.003+02:00

"Głową muru nie przebijesz ale jeśli zawiodły inne metody, należy spróbować i tej"

Józef Piłsudski

Chyba każdy kiedyś stanął pod przysłowiowym murem. Wiedząc ze, jeśli się go nie pokona, nie przejdzie, to już jest koniec i kres drogi, na której właśnie stanęliśmy. W moich poszukiwaniach stanąłem przed kolejnym murem niemożliwości.
Poszukiwania zatrzymały się w miejscu, ponieważ nie potrafię znaleźć sposobu na dotarcie do dokumentów, które wiem, że istnieją, ale dostęp do nich jest hermetycznie zamknięty lub mocno ograniczony.

Czy znacie te uczucie, gdy głodni wchodzicie do restauracji uwiedzeni zapachem ulubionej potrawy. Udaje Wam się wypatrzyć wolne miejsce przy stoliku, zerkacie w menu i... jest.

Jest tam wszystko, na co od dłuższego czasu mieliście straszną ochotę. Wydaje się, że oto nareszcie możecie rozkoszować się smakiem ulubionej potrawy w wydaniu, jakiego długo szukaliście.

I tu - ten piękny sen się kończy - gdyż kelner niczym strażnik menu obwieszcza Wam stanowczym tonem, że potrawy te są niedostępne... zgroza!

Totalna klęska i rozczarowanie. Można zbesztać szefa, trzasnąć drzwiami, wyjść i nigdy tu nie wrócić. Jest jedno ALE, kucharz, który tu pracuje jest jedyny w swoim rodzaju i nikt inny nie potrafi przyrządzić tej jedynej ulubionej przez nas potrawy. Może jednak warto pertraktować?

Ten wstęp miał niektórym z Was dać odczuć to, co ja czułem. Dowiedziałem się, że długo szukane księgi są niemal w zasięgu moich rąk, ale dostęp do nich jest mocno ograniczony lub wręcz niedostępny.

Mogę popatrzeć, powzdychać ale nie wolno mi posmakować, dotykać

Naprawdę nie rozumiem stanowiska ludzi kościoła, którzy z jakiś niezrozumiałych dla mnie powodów bronią dostępu do dokumentów. Tłumacząc to "nieludzkimi" powodami: brakiem czasu, dostępnością tylko osobom prowadzącym badania naukowe czy też po prostu - Nie, bo Nie! Trzeba zaznaczyć, że często okres, który akta obejmują nie łapie się w żadne bzdurne ograniczenia ochrony danych osobowych.

Zwątpiłem w siebie, zwątpiłem w to, że potrafię z ludźmi rozmawiać, potrafię ich przekonać. Po prostu nie rozumiem.

Nie potrafię przekonać ludzi, (bo ksiądz to też człowiek), którzy są przecież jedynie dysponentami a nie właścicielami tego typu akt. Nawet gdyby byli właścicielami to czy można rościć sobie prawo do historii społeczeństwa, rodziny, narodu. Kto ma większe prawo do dokumentów, których głównymi postaciami są nasi najbliżsi, przodkowie? Ksiądz lub inna osoba, która z racji swojej chwilowej funkcji przechowuje te dokumenty, czy też rodzina szukająca swej tożsamości?

Muszę tu zaznaczyć, że sprawa nie dotyczy wszystkich księży i pracowników archiwów. Spotkać można także ludzi nad wyraz przychylnych. Ludzi, którzy służą pomocą i swoją wiedzą nie robiąc problemów. Takich ludzi, którzy nic w zamian nie oczekują aż chce się wynagradzać.

Wiem, że nie każdy rozumie, po co i dlaczego zagłębiamy się w przeszłość, jednak wydaje się, że tego typu zajęcie (powiernik dokumentów) wymaga bycia otwartym na ludzi i ich potrzeby.

Mój apel do Was i zarazem prośba, to dzielcie się z ludźmi swoimi wiadomościami na dany temat (z zakresu genealogii i nie tylko). Nie zatrzymujcie ich tylko dla siebie, bo wówczas tracą na wartości. Uwierzcie, że to, co dla Was najcenniejsze otrzymacie bezinteresownie, choć być może nie bez waszego wkładu i wysiłku.

Przytoczona opowieść głównie dotyczy Archiwum Diecezjalnego w Łomży. Archiwum odmówiło mi listownie jakiś czas temu dostępu do ksiąg, innym razem stwierdzając, że takich ksiąg nie mają. Nie udało mi się też umówić telefonicznie na wizytę, zasłaniano się pozwoleniami od władz zwierzchnich jak i motywacją oraz zasadnością moich poszukiwań.

Tym samym proszę wszystkich, którzy mają dostęp do zasobów tego archiwum o pomoc w odszukaniu zapisów dotyczących parafii Kleczkowo, w szczególności miejscowości Kamionowo w zakresie nazwisk moich przodków:

Mierzejewski (Jakób Władysław 1876-1914, Władysław 1845-1914, Marcin ok 1820-przed 1874 oraz wszelkie inne osoby tego nazwiska)
Choromański ( Anna ok 1826 -???? oraz wszelkie inne osoby tego nazwiska z tej parafii)
Kamionowski (Balbina 1855-1914, Jakub 1817-1870 oraz wszystkie inne z Kamionowa)
Rostkowska (Marianna 1824-1879 rodzice? Gabriel, Magdalena)
Lendo Michał ur.1857, wszelkie daty związane z jego małżeństwami i potomstwem z okresu, kiedy mieszkał w Kamionowie, potem Nożewie)
Dobkowska Marianna Teofila 1859-1904 (moja praprababka z Jankowo Skarbowo parafia Nowogród

Zakres dat i rodzajów dokumentów, które mnie interesują to akta metrykalne, wszelkie spisy ludności i dokumenty do 1914 roku włącznie To jest rok, w którym, niemal wszyscy moi protoplaści zmarli.

Akta takowe znajdujące się fragmentarycznie w USC Troszyn lub AP Pułtusk, mają wiele dziur, są w pewnej części odtworzone (a więc niepozbawione błędów) i nie zawierają wszystkich nazwisk i danych.

Jestem bardzo zainteresowany podjęciem szerszej współpracy ze studentami historii i osobami zainteresowanymi genealogią z Łomży i okolic. Szczegóły do uzgodnienia poprzez adres mailowy

zbigniew.mierzejewski@neostrada.pl