Κίνηση Ιδεών

Δεν είμαι. Είμαστε.

2014-12-27T17:36:00.003+02:00

Όταν η σκέψη στην προσπάθεια αυτοπροσδιορισμού της φτάνει να φλερτάρει με το απολύτως αφηρημένο, βλέπει ότι υπάρχει ένα σημείο έπειτα από το οποίο δε μπορεί να υπάρξει κάτι. Ένα σημείο έπειτα από το οποίο ακόμη και η ίδια ιδέα της υποστάσεώς της φαίνεται να διαλύεται. Αναρωτιέται τότε τί από όλα αυτά τριγύρω έχει πραγματικά υπάρξει και τί από όλα έχει πραγματικά συμβεί. Είναι σαν κάποιου είδους έξοδος ή ρήξη. Μία αφύπνιση θα έλεγε κάποιος ή μία συνειδητοποίηση ενός ονείρου ίσως για να το πούμε καλύτερα. Όταν ξυπνά κάποιος από όνειρο όμως, ένα οποιοδήποτε όνειρο, το όνειρο στο οποίο ήταν μέσα που έχει πάει στα αλήθεια; Τι ήταν ο ίδιος όταν βρισκόταν εκεί μέσα και κυλούσαν οι στιγμές; Και πως άραγε μπορεί να είναι σίγουρος ότι έχει στα αλήθεια ξυπνήσει;

Αυτό που συμβαίνει μετά από μία αφυπνιστική συνειδητοποίηση δεν είναι ότι ξαφνικά κοιτά κανείς το μαξιλάρι και συνειδητοποιεί ότι έχει λάβει χώρα μία κάποια μετατόπιση από κάτι προηγούμενο. Όχι, όχι, το μόνο που έχει συμβεί είναι ότι κάποιος προγραμματισμός και κάποιες ψευδαισθήσεις εξαλείφτηκαν. Στην περίπτωση της τριβής με το απολύτως αφηρημένο στην οποία αναφερόμαστε, η σκέψη φλερτάρει ουσιωδώς με το δικό της πέρας και το δικό της θάνατο γιατί τίποτε δε μπορεί να υπάρξει μπροστά στο απολύτως αφηρημένο. Στην ιδιαίτερη αυτή περίπτωση το λοιπόν, η σκέψη κονταροχτυπιέται με τα στεγανά της ίδιας της ταυτότητας.

Και τι συμβαίνει; Κάτι που πάντα υφίστατο αλλά μόλις τώρα ήρθε στην επιφάνεια της συνείδησης: Ένας παράδοξος διαχωρισμός. Ένας διαχωρισμός μεταξύ του υποκειμένου και της σκέψης του. Μεταξύ του νου και του περιεχομένου του. Μεταξύ του λόγου και της γλώσσας. Της καρδιάς και του συναισθήματος (ψυχονοητική διέγερση). Του όποιου κέντρου και της όποιας περιφέρειας ή της όποιας παρέκκλισης από αυτό. Μία παραδοξότητα που θέτει υπό αμφισβήτηση τον ίδιο τον τελικό σκοπό του νου, που είναι να γνωρίσει τα περιεχόμενα του («γνώθει σε αυτόν»), αλλά ταυτόχρονα φαίνεται να θέτει σε κίνηση τα πάντα δημιουργώντας το χώρο, λόγω ακριβώς του διαχωρισμού και της ανομοιογένειας που έπεται του τελευταίου.

Όσο πλησιάζει κανείς λοιπόν το απολύτως αφηρημένο, αυτό του δίνει την πιο αποστομωτική απάντηση στο αιώνιο ερώτημα του «τι είμαι»: Αποταυτιζόμενος από τις σκέψεις μπροστά στο αφηρημένο, ακόμη και η ίδια η επίγνωση της ύπαρξης του καταρρέει, αφού καταρρέει ο ίδιος της ο χώρος. Φτάνει ο νους στο κατώφλι αυτό της οριακής ακινησίας λοιπόν, όπου τίποτε δε μπορεί να υπάρξει, τίποτε δε μπορεί να κινηθεί και όλα είναι νεκρά και κενά (νοητική σταύρωση) και συνειδητοποιεί τα όρια της δικιάς του ανυπαρξίας. Έτσι ο ωκεανός όλος της ύπαρξης εξαφανίζεται μπροστά από τα μάτια και αυτό που μένει είναι μία συμπυκνωμένη απειροελάχιστη στιγμή, ένα σημείο που οριακά λόγω της μη ποσότητας του και του μη δυναμικού του γίνεται «μη σημείο».

Τίποτε δε μπορεί να μείνει για πολύ παγωμένο σε αυτή τη μη κατάσταση. Υποχρεωτικά και αναπόδραστα το υποκείμενο παίρνει την επιστρεπτική οδό και εισέρχεται ξανά εντός των ορίων που για αυτό είναι φίλια και οικεία. Δε μπορεί όμως να συνεχίσει όπως προηγουμένως. Και αυτό γιατί κάτι έχει μείνει πίσω μετά από αυτή τη διαδικασία. Κάτι έχει χαθεί. Ένα δαιμόνιο εξοστρακίστηκε στη σφαίρα της αρνητικής υποστάσεως και μία ρίζα εναποτέθηκε στο άκτιστο. Ένα φάντασμα έμεινε κάπου στον άδη. Το υποκείμενο ερχόμενο σε πλήρη αντίθεση με τον εαυτό του μπροστά στον καθρέφτη του απολύτως αφηρημένου που μπορεί καθρεφτίσει τα πάντα, είδε την δικιά του ανυπαρξία. Ποιο ήταν το είδωλο και ποιο το αντι-είδωλο; Πότε τελειώνει αυτό το όνειρο; Που ή ποια είναι η αιτία των πάντων;

Τέτοια ερωτήματα είναι πολύ μακριά από αυτό που ο μέσος νους αποκαλεί αλήθεια και από αυτό που θεωρεί εγκατεστημένη πραγματικότητα. Αυτή έχει βλέπετε τα δικά της στιβαρά επίπεδα φαντασιοπληξίας και παραίσθησης. Τους δικούς εσωτερικούς ορθολογισμούς και τις δικές της τοπικές αρχές. Δεν είναι κακό αυτό. Είναι μέρος της φυσικής εξέλιξης των πραγμάτων. Το ανθρώπινο είδος όπως και να το κάνουμε βιώνει το δικό του όνειρο, το δικό του συλλογικό βαθύ ύπνο και τη δικιά του φανταστική αφήγηση της ιστορίας για το πραγματικό, πολύ μακριά από τα ύψη αφαίρεσης που δύναται να φτάσει ένα μεμονωμένο υποκείμενο. Συνήθως το έσχατο ερώτημα της ύπαρξης παραμένει ιστορικά μακριά της όποιας συλλογικής διάνοιας, καθότι παρόλο που μπορεί να τίθεται ίσως από κοινού, πρωτίστως επιχειρείται να απαντηθεί προσωπικά. Σφάλμα.

Είναι δύσκολο βέβαια να μεταδώσει κανείς μία προσωπική εμπειρία όταν αυτή αμφισβητεί εν τέλει το ίδιο το πρόσωπο του. Ιδιαίτερα μάλιστα αν λάβουμε υπόψη ότι η ανθρωπότητα δεν έχει καταφέρει ακόμη να ξεπεράσει τα ιστορικά συμπλέγματα της, τα επιμέρους ερμηνευτικά φίλτρα της, και κατ’ ουσία δεν έχει ποτέ ασχοληθεί με την πραγματική αυτοεικόνα της χωρίς να υποπίπτει σε ανώριμες ολοκληρωτικές προβολές. Ίσως αν κάποτε η κοινωνία γίνει άνθρωπος και η ιστορία πρόσωπο, μπορεί να θέτουμε το ερώτημα στη σωστή βάση του «τι είμαστε».

Προς στιγμήν δε θα μας απασχολήσει το συλλογικό. Μας ενδιαφέρει η σκέψη που ακολουθεί την επιστρεπτική οδό από τη χώρα του εξώτερου πυρός. Όσο λοιπόν για το υποκείμενο ακόμη τροφή δεν έχουν γίνει τα υποατομικά σωματίδια και υφίσταται πρόσωπο, η ζωή γίνεται ένα αντίγραφο του παλαιού της προγραμματισμού στο επίπεδο της απτής πραγματικότητας του συγκεκριμένου ονείρου στο οποίο και το υποκείμενο υποχρεωτικά συμμετέχει. Βλέπει το υποκείμενο τη συναινετική πραγματικότητα -τις συμβάσεις δλδ που έχουν κάνει οι γύρω του για να εξηγούν τα πράγματα- σαν κώδικα ενός matrix για να το πούμε έτσι κάπως περιπαικτικά. Και ζει πλέον ως ένα πρόγραμμα, μόνο που ο παλιός εαυτός έχει εξαφανιστεί όπως μερικοί κόκκοι αλάτι στον ωκεανό. Ο κόσμος λοιπόν καταλήγει για αυτό το υποκείμενο στην ίδια ακριβώς κατάσταση στην οποία κατέληξε η ιδέα της υποστάσεως της σκέψης όταν φλέρταρε με το απολύτως αφηρημένο. Είναι καθόλα πραγματικά δηλαδή και τα δύο στην ουσία τους αφού δε μπορούν να τελειώσουν, αλλά πλάνη κατά βάθος στο ολοκλήρωμα τους.

Ας εξηγήσουμε το τελευταίο: Η σκέψη δε μπορεί να τελειώσει γιατί δεν μπορεί ποτέ να αναιρέσει τον εαυτό της ως σκέψη, παρόλο που έρχεται αντιμέτωπη με την ανυπαρξία της όταν αντικρίζει το απολύτως αφηρημένο. Και το σκεπτόμενο υποκείμενο, παρόλο που ερχόμενο αντιμέτωπο με το απολύτως αφηρημένο πέταξε από πάνω του ένα σημαντικό μανδύα ερμηνευτικών φίλτρων και παραισθήσεων, συνειδητοποιεί ότι ως μερικότητα πάντα υπό κάποιες συμβάσεις θα ερμηνεύει τα πράγματα. Είναι σημαντική για την μερικότητα αυτή η συνειδητοποίηση, ότι δλδ εξ’ ορισμού της αδυνατεί και θα αδυνατεί να εξηγήσει τα πάντα όπως αυτά είναι γιατί απλά δε τα χωράει. Είναι σημαντική η συνειδητοποίηση του πλανερού του όποιου ολοκληρώματος. Για αυτό και ο κόσμος είναι και θα είναι πάντα κάτι περισσότερο από το άθροισμα των μερών του.

Ακόμη και να συλλάβει κάποιος αυτά για τα οποία μιλάμε δεν είναι κάτι εύκολο. Για αυτό άλλωστε και για τους περισσότερους είναι ευκολότερο να συγκεντρώνουν την προσοχή τους και την προσπάθεια τους στην αλλαγή της συνείδησης τους (και άρα του κόσμου τους) υπό κάποιο πρίσμα, κάποιου αρχετύπου, κάποιας ενωτικής ιδεολογίας ή κάποιας ιδέας εν πάσει περιπτώσει για κάποια ολότητα ή σύνολο,που δεν είναι όμως στην περίπτωση τους παρά συγκεκριμένη προβολή ή αφαίρεση του υπάρχοντος ονείρου τους. Είναι κάτι πεπερασμένο δηλαδή που το ανήγαγαν σε απολυτότητα. Μία ιδέα. Ένα σύστημα. Μία ιδεοκρατία, μία τοπικιστική ουτοπία, ένας παράδεισος με κιγκλιδώματα και φλεγόμενα σπαθιά να τον περιορίζουν. Κάτι δηλαδή πολύ μακριά από την πραγματική ενότητα των πάντων. Ένα κουτό τοπικό ιδεατό πλήρωμα ή συντέλεια. Κι εν τέλει, μία ιδεοληψία ή φαυλότητα.

Είναι πολύ μικρό ακόμη το ποσοστό εκείνο των αναζητητών που έχουν τη νοητική φυσική κατάσταση και δύναμη να στοχεύσουν σε μία συνείδηση που θα εγκαθιδρυθεί σε αυτό που οι παραδόσεις αναφέρουν ως vast face, άκτιστο ή ανεκδήλωτο. Στο σπάσιμο του ουροβόρου. Στις ρίζες του αφηρημένου όντος και όλων των πραγμάτων και όλων των υποστάσεων. Στην άμμο πάνω στην οποία χτίζει τα παλάτια της η ζωή. Στην έρημο από την οποία αναβλύζει το ρεύμα της ύπαρξης. Αν δε δρομολογηθεί βεβαίως μία τέτοια γυμνή οπτική δε πρόκειται να υπάρξει και τέλος της ιστορίας ή έξοδος από το σπήλαιο ή matrix της συλλογικής αφήγησης.

Η διαδικασία εγκαθίδρυσης της συνείδησης σε αυτό το μυστήριο άγνωστο κενό τίποτα περιλαμβάνει διακρίσεις απάρνησης αυτού που αναφέραμε νωρίτερα ως ιδεατό ή ιδανικό όνειρο ή κόσμο. Διαδικασίες δηλαδή απάρνησης οποιασδήποτε ουτοπίας ή παραδείσου. Στη πράξη οι περισσότεροι βρίσκουν πολύ δύσκολο να αποκηρύξουν την όποια μυθοπλασία η οποία έχει γίνει η αγαπημένη της καρδιάς τους και ουσιαστικά όπως το βλέπουν και το βιώνουν γεμίζει όλο τους το σύμπαν.

Ας διευκρινίσουμε κάτι εδώ. Η λογική που φλέρταρε με το απολύτως αφηρημένο και έθεσε το υποκείμενο ενώπιον του μηδενός, του υποτιθέμενου κενού τίποτα, δεν αρνείται το ένα. Είναι μία διαδικασία διεύρυνσης της αυτογνωσίας που δε μπορεί να την αποφύγει στην πορεία του αυτοπροσδιορισμού της η σκέψη. Το άκτιστο ή ανεκδήλωτο εδώ το αναφέρουμε μόνον ως θέσφατο. Σαν ένα σχετικό κατώφλι. Ένα σύνορο κατανόησης. Ένα τσόφλι. Καθόλα προσωπικό στο τέλος και καθόλα φανταστικό για τον καθένα. Και είναι θέσφατο γιατί το αρχικό ερώτημα του «τι είμαι» δεν απαντήθηκε και δε πρόκειται ποτέ να απαντηθεί από τη σκέψη όπως και το ερώτημα για το ποιος κοιμάται και ποιος ονειρεύεται. Καμία σκέψη δεν είναι δυνατόν να βεβαιώσει την συνειδησιακή επίγνωση της λειτουργίας της γιατί πολύ απλά αυτό τη θέτει οριακά έναντι στον εαυτό της να κυνηγά τις ουρές των απείρων δυνητικά απολήξεων της.

Από το τελευταίο και μόνο συμπεραίνει κανείς πως τα όποια ερωτήματα στην προσπάθεια αυτοπροσδιορισμού της σκέψης, δεν μπορούν να έχουν να κάνουν με τα συχνά αναφερόμενα δίπολα όπως τον ορισμό του απολύτου και μή απολύτου ή του αληθινού και μη αληθινού. Ούτε με την υπερκέραση του όντος ή του μη όντος ούτε ή με την κατάφαση ή την απόφαση του εαυτού. Γιατί η σκέψη η ίδια αναιρεί τον εαυτό της όταν επιχειρεί να παρακάμψει όλο το εύρος της πραγματικότητας που τη γέννησε, τη στιγμή μάλιστα που κατά βάθος γνωρίζει ότι το ίδιο μυστήριο που γέννησε την ίδια τη μοναδικότητα της, γέννησε και όλα τα άλλα τριγύρω που δεν τα θεωρεί δικά της ή συγγενικά και φίλια (δεν ασχολούμαστε καν με τους άρρωστους που νομίζουν ότι από παρθενογένεση εντός του μυαλού τους έχουν γεννηθεί όλα και όλα είναι κατασκευάσματα του). Και γιατί η σκέψη με αυτό τον τρόπο αρνείται τη συνέχεια των πραγμάτων. Άρα μήπως αφού δε μπορεί να παρακάμψει το εύρος πραγμάτων εντός του ορίζοντα γεγονότων της, ούσα συνέχεια αυτών, το να τίθεται το όποιο ερώτημα στον πληθυντικό γίνεται μονόδρομος;

Φτάσαμε στην αναφορά στο συλλογικό και επιστρέφουμε σε αυτό που κάναμε νύξη νωρίτερα: Οι κατακερματισμένες, ασυνεχείς οπτικές του ιστορικού ανθρώπου φέρουν ιδεολογία, θεό, απόλυτη αναφορά ή για να το πούμε απλά σύστημα θεώρησης. Αυτές τις οπτικές είναι που οφείλουμε να αποψιλώσουμε ως φαντασιόπληκτες ώστε να απογυμνώσουμε το φαντασιακό μας οίκο από ουτοπίες που μεγενθύνουν δυσανάλογα κάποια μέρη από τη συνέχεια των πάντων δημιουργώντας ανισορροπίες, τερατώδεις ιεραρχίες κλπ. Αυτό δε θα το κάνουμε γιατί ένα σύστημα θεώρησης είναι κάτι το κακό. Ούτε βέβαια γιατί αμφισβητούνται ίσως οι αρχές του ντετερμινισμού και των λογικών οικοδομημάτων. Όχι. Η αιτιοκρατία άλλωστε εξυπηρετεί εξαίσια τη σκέψη ανάλογα το σύστημα αναφοράς της τελευταίας (διαλέξτε όμως σωστά το σύστημα αναφοράς κάθε φορά και μην το αναγάγετε σε απόλυτο). Ούτε γιατί αρνείται κανείς την τάξη, το μέτρο ή την ίδια την ζωή. Αλλά ακριβώς για το αντίθετο. Ακριβώς για την αρμονία και το μέτρο και την συνέχεια των πραγμάτων. Ακριβώς από σεβασμό στο ίδιο το όνειρο. Από σεβασμό στην ύπαρξη, τον κόσμο και τη ζωή. Βλέπετε είναι άλλο πράγμα να έχει κάποιος ένα σύστημα θεώρησης που ερμηνεύει τα πράγματα και τελείως διαφορετικό να προσπαθεί να δει τη συνέχεια των πάντων χωρίς φίλτρα ερμηνείας.

Εδώ αν δεν έγινε αντιληπτό μιλάμε για κάτι πολύ βαθύτερο από ένα απλό πείραμα και μία επιβεβαίωση νευτώνειου νόμου σε κλειστό γεωκεντρικό σύστημα. Εδώ γίνεται λόγος για την κβαντική θεώρηση του ενεργού παρατηρητή και τίθεται εξ’ αρχής υπό αμφισβήτηση η όποια συζήτηση περί του φιλοσοφικού αίτιου των αιτιών ή ακίνητου πρώτου κινούν και λοιπών αφορισμών. Τίθεται εξ’ αρχής υπό αμφισβήτηση ακριβώς διότι όπως είδαμε η ίδια η ζωή θέτει κάτι τέτοιο ως άρρητο. Η σκέψη δεν δύναται να το προσεγγίσει χωρίς να συγκρουστεί με τα τείχη του απολύτως αφηρημένου. Κάθε τι είναι αίτιο και αιτιατό σε αυτό τον άπειρο βρόγχο μερικοτήτων. Είναι προσβολή στο όνομα της ζωής αν προτιμάτε να το θέσουμε έτσι, να μιλάς για το πέρας της, για το αίτιο ή την αρχή της. Είναι προσβολή να ρωτάει κανείς «τι είμαι». Δεν υπάρχει κάτι μόνο ή απομονωμένο. Υπάρχει μόνο το μερικό(σε πληθυντικό αριθμό) και το μερικό μόνο μπορεί να υπάρχει σε συνέχεια κάποιου άλλου. Τέτοιο είναι το τελικό ένστικτο επιβίωσης της ζωής ώστε να καταφέρνει πάντα να αποκρύπτει το πρόσωπο της από τον εαυτό της.

Αυτό λοιπόν που επικρίνουμε είναι η φαύλη φαντασιόπληκτη τάξη, η κουτή ιδεολογία και ο τοπικίστικος παράδεισος της μερικότητας που θέλει να προβάλει τον εαυτό της στο σύνολο των πάντων. Μα όταν η ιδέα της υποστάσεως δεν μπορεί να μην είναι εξαρτώμενη όλης της υπάρξεως, όταν το μερικό δεν μπορεί να μην είναι και συναρτήσει του όλου (και αυτό είναι κάτι παραπάνω από ένα άθροισμα ή γινόμενο των μερών του), όταν το Ω υπάρχει λόγω και του Α και το πρόσωπο θέλει εαυτόν κάπου στρέψει, δε μπορεί το υποκείμενο να χτίζει συλλογιστικές αποκλειστικά πάνω στον εαυτό του ή πάνω σε ένα ιδεατό βαβελικό οικοδόμημα σαν προέκταση των δικών του φαντασιοπληξιών και ενορμήσεων. Δε μπορεί ο ναρκισσισμός να κυριεύει την πρόθεση και η λίμπιντο την κρίση. Μόνον όταν κάποιος κατανοεί τη συνέχεια των πάντων έχει βάλει τις βάσεις για να κατανοήσει τη σχέση του και την αλληλεπίδραση του με τους άλλους και τον ίδιο του τον εαυτό.

Ίσως κάποτε να μπορούμε να κάνουμε κουβέντα για το πώς θα καταφέρουμε να ιδρύσουμε οργανωμένα και θεσπισμένα εργαλεία τέτοια, που να επιτρέπουν το καθάρισμα του φαντασιακού μας οίκου, την αυτοπαρατήρηση, τη διαύγαση, και την φανέρωση τελικά των αυταπατών μας, ώστε να αποτρέπονται οι ουτοπικές προβολές από τις μερικότητες και να επιτρέπεται η νέα ζωή να γεννιέται οργασμικά και ακραιφνώς. Πριν ακόμη όμως φτάσουμε εκεί -κι αν προλάβουμε δίχως να αυτοκαταστραφούμε- οφείλουμε να εξασκήσουμε την πιο απλή άσκηση. Άσκηση που φοβάται ο μαζάναθρωπος της fast food ιδεολογίας. Ποια είναι αυτή; Nα θέτουμε διαρκώς όρους εξόδου καιόρους εισόδου από και προς το όνειρο ή Όνειρο, κόσμο ή Κόσμο. Πες τε τα όπως σας αρέσει. Να θέτουμε δηλαδή τον εαυτό σε μία κατάσταση μόνιμου και διαρκούς ελέγχου και μεταμόρφωσης (δεν νοείται «φωτισμένος», η «φώτιση» και η αυτοσυνειδησία είναι μία αεί διαδικασία). Να κινούμαστε δλδ πάνω στα όρια της πραγματικότητας, μεταξύ του εκδηλωμένου και του ανεκδήλωτου, σε άμεση αντιπαράθεση με το απολύτως αφηρημένο, σαν επόπτες του εαυτού μας.

Μετά απο όσα έχουμε πει το ερώτημα του «τί είμαι», από τη στιγμή που δεχτούμε ότι ο άνθρωπος έχει αναγνωρίσει την περατότητα του και την ανάγκη του να ερευνά τον εαυτό του, και από τη στιγμή που αυτή η ίδια του η φύση προς αυτογνωσία τον ωθεί ως δύναμη ή δαίμονα, μπορούμε να το μετατρέψουμε στο ακόλουθο: Μέχρι ποιο σημείο έχει ο άνθρωπος το δυναμικό να αλλάξει ή να μεταμορφώσει τη φύση του ώστε να εκδηλώσει και να ερευνήσει τη γνώση του εαυτού; Είμαστε αυτό που ζητάμε να μάθουμε για τους εαυτούς μας ή δεν είμαστε;

Αν τον περισσότερο χρόνο ο άνθρωπος κοιμάται -όρθιος ή ξαπλωτός δεν έχει σημασία- ε,ναι τότε ο ύπνος είναι η φύση του και δεν έχει καμία ελπίδα. Αλλά ποια είναι η πραγματική φύση των ανθρώπων; Τι είμαστε; Ας ρωτάμε μόνο αυτό αν είναι να ρωτάμε κάτι απλό. Όχι «τί είμαι». Γιατί ως ερώτημα συνεχίζει να είναι αυτοαναφορικό, αλλά αφαιρεί έντεχνα το επίπλαστο πέπλο του όποιου θεομορφικού ή ιδεοκρατικού οράματος, που έως τώρα ιστορικά ήθελε να αναγάγει τα πάντα σε κάποια, μερικοκεντρική ή από αποκαλύψεως, φαντασιόπληκτη απολυτότητα. Μόνον έτσι θα ιδρύσουμε μία ιεραρχία γνώσης που επιβεβαιώνει τους περιορισμούς της ανθρώπινης αντίληψης και τερματίζει την έπαρση της παραίσθησης να αντιλαμβάνεται ο άνθρωπος την ιδιοσυγκρασία του και τη φύση του ως κάτι άλλο από αυτό που είναι. «Τί είμαστε» λοιπόν. Όχι «τί είμαι». Δεν είμαι. Είμαστε.

Ο λαβύρινθος της σκέψης

2013-06-08T13:06:00.001+03:00

(Περί κρίσεων και διακρίσεων)

Προσπαθήσατε κι εσείς να βρείτε τον τρόπο να σύρετε τα κομμάτια της σκέψης μακριά από τις αρχικές τους θέσεις; Προσπαθήσατε να βρείτε τη σχισμή του κουτιού, να βρείτε αυτή την αρχική και τελική διάταξη των πραγμάτων που θα καταλαγιάσει τη φαυλότητα της λογοκρατίας του νου; Προσπαθήσατε αλλά το μόνο που καταφέρατε ήταν να δημιουργήσετε δέκα ακόμη γρίφους ή την ευκαιρία για έναν ακόμη λαβυρινθώδες εποικοδόμημα αντάξιο του προβλήματος της λογικής σας; Τι κι αν η επανατοποθέτηση εννοιών γινόταν ελεύθερα όπως πιστεύατε, ε; Τι κι αν η σημασιοδότηση της αίσθησης που αναβλύζει από παντού γινόταν με υφαντική ακρίβεια και η διαδικασία ανάπτυξης της συλλογιστικής σαν φιλοσοφικό δρώμενο, θύμιζε κάποια τελετουργική ανάγνωση των βαθύτερων ινών της μνήμης. Ξέρω, ξέρω, οι κόμβοι της όποιας διαδρομής γινόντουσαν ένα τοπίο αραχνοΰφαντο και η ταινία επανερχόταν σαν ένα γιγάντιο κουβάρι που τελειωμό δεν έχει. Όπως ίσως η χαρτογράφηση των βυθών ή ταξινόμηση των άστρων του ουρανού. Καλώς ήλθατε στο λαβύρινθο της σκέψης.

Πύργος της Βαβέλ

Όλα τα λογικά συμπεράσματα δεν ξεκινούν από την ίδια θέση. Αυτό είναι φυσικό. Μπορούν όμως κάλλιστα να παράγουν εξίσου «έγκυρα» αλλά τελικά αλληλοσυγκρουόμενα μεταξύ τους (αφού δε ξεκίνησαν από το ίδιο σημείο) συμπεράσματα και άρα να εξασθενούν τα θεμέλια του οποιουδήποτε οικοδομήματος συστηματικής σκέψης. Ακόμη και του πιο ψηλού. Ο Καντ περιέγραψε πως η φιλοσοφία μελετά και σχεδιάζει την ανέγερση ενός τέτοιου οικοδομήματος που η κορυφή του προσδοκά να φτάσει τον ουρανό. Αυτή η Βαβέλ όμως, είναι καταδικασμένη πάντα να αποτυχαίνει ως ένα παράτολμο εγχείρημα που στερείται υλικό για τις αντινομίες της λογικής που προκύπτουν από όλες τις άλλες καθόλα λογικές ακολουθίες οι οποίες όμως ξεκινούν από άλλες θέσεις. Είναι θα λέγαμε αναπόφευκτο η όποια φιλοσοφική διείσδυση ξεκινώντας τη συλλογιστική της ακολουθία να μπορεί να θέσει ως αρχή μία πληθώρα από θέσεις. Μία πληθώρα αλλά όχι όλες. Ξεκινώντας λοιπόν από μία οποιαδήποτε διακριτή θέση, ή κάποιες εν πάσει περιπτώσει, η κάθε φιλοσοφική διείσδυση είναι καταδικασμένη να αποτυχαίνει όταν συνειρμικά παράγει διακρίσεις επί διακρίσεων, με τρόπους πεπερασμένους που σωρευτικά στοιβάζουν θεμελιώδεις στοχασμούς σα λίθους ενός οικοδομήματος που στοχεύει την πιο ψηλή από τις υψιτενείς αλήθειες, χωρίς να λαμβάνει υπόψη , όπως είναι φυσικό, την ολότητα των πιθανών θεμελιωδών προτάσεων. Όταν ο κεντρικός λίθος αφαιρεθεί όλο το οικοδόμημα καταρρέει.

«Παράδοξα συνολοταυτιστικής λογικής»

Θα μπορούσα να αναφέρω σαν «παράδοξα της συνολοταυτιστικής λογικής» (ως τέτοιο θα χαρακτήριζα πχ το Bertrand Russell παράδοξο ή τον πίνακα του Escher πάνω) αυτά που μας δείχνουν πως οποιοδήποτε συστηματικό οικοδόμημα είναι αδύνατον να εποπτευθεί παρά από κάποιον «δαίμονα» ο οποίος είναι εξωσυστημικός : Όπως έδειξε με το θεώρημα της μη πληρότητας ο Kurt Godel είναι αδύνατον να περιγράψουμε ένα σύστημα με αποκλειστικά ενδογενείς συστημικούς όρους καθώς αυτομάτως προτείνουμε αξιωματικά κάποιες θέσεις κι έτσι αποκλείουμε στο εξωσυστημικό περιθώριο τα αντίθετα τους. Όπερ και σημαίνει πως δεν θα μπορέσουμε ποτέ μα ποτέ ξεκινώντας με αξιωματικές διακρίσεις να ορίσουμε το «σύνολο το συνόλων» αν θέλουμε να μην αντιβαίνουμε στις ίδιες μας τις θεμελιώδεις προτάσεις-θέσεις που ορίσαμε αξιωματικά. Λόγω του ότι είμαστε υποχρεωμένοι να ξεκινήσουμε την φιλοσοφική διείσδυση από κάπου, από μία συγκεκριμένη ποσότητα ή ένα συγκεκριμένο θεμελιώδη στοχασμό αν προτιμάτε, εισάγουμε εξ’ αρχής ένα σφάλμα διάκρισης που έχει να κάνει με την απόρριψη του αντιθέτου του από το σώμα του τελείως αφηρημένου συνόλου των πάντων. Με το που προσδώσεις ιδιότητα στο αφηρημένο σύνολο των πάντων, παύει να αναφέρεται στον εαυτό του καθότι του έχεις ήδη αφαιρέσει το αντίθετο της. Κατά την ίδια αντιστοιχία είναι αδύνατον να περιγράψεις οποιοδήποτε σύστημα αν αυτό δεν γίνει σε αναφορά με τα αντίθετα των θεμελιακών στοιχείων από αυτά που προσπαθείς να εντάξεις εσύ σε αυτό.

Εδέμ

Από τέτοιες αόρατες αναγκαιότητες είναι που οι αντιλογίες ανεπαίσθητα ανακατώνουν όλες τις γλώσσες της πεπερασμένης σκέψης. Στο βιβλίο της «Γένεσης» διαβάζουμε πως ο θεός τοποθέτησε ένα Χερουβείμ κι ένα φλεγόμενο σπαθί να φυλά την είσοδο του Κήπου της Εδέμ μετά την πτώση των πρωτόπλαστων, ενώ νωρίτερα τους είχε θέσει συγκεκριμένες απαγορεύσεις όσον αφορά την βρώση από το δέντρο της Γνώσης. Και οι δύο διακρίσεις – αφαιρέσεις – απαγορεύσεις περιγράφουν αυτό το πρόβλημα της σκέψης και κατά συνέπεια της «Γνώσης» που περιγράψαμε νωρίτερα. Πλησιάζοντας το συγκεκριμένο (δέντρο) , χάνεις την έννοια του αφηρημένου (κήπος) ενώ τείνοντας προς το αφηρημένο απομακρύνεσαι από το συγκεκριμένο. Όταν ο άνθρωπος οικοδομεί συνθέσεις, που σαν Βαβέλ φιλοδοξούν να φτάσουν σε κάποιο ζενίθ, γεύεται το μήλο των συγκεκριμένων του διαχωρισμών που τον απομακρύνει από την γενέθλιο κήπο της αφηρημένης σκέψης. Αντιθέτως η κίνηση προς το αφηρημένο διαλύει μέσα στον ωκεανό της ομοιομορφίας όλο εκείνο το αλατοπίπερο των λεπτών διακρίσεων που δίνουν νοστιμιά σε κάθε πεπερασμένη θεώρηση που ψάχνει να πιαστεί από κάτι.

Όσο η σκέψη παλινδρομεί μεταξύ αφηρημένου και συγκεκριμένου είναι καταδικασμένη να βλέπει μακριά στον ορίζοντα τα κιγκλιδώματα κάποιου κήπου από τον οποίο είτε ακόμη δεν έχει κάνει τη μεγάλη έξοδο, είτε αντίθετα δεν έχει βρει τα μονοπάτια επιστροφής στη γη αυτή της επαγγελίας. Αντίστοιχα οι διακρίσεις της, σαν λεπτομερείς εξειδικεύσεις, άλλοτε την απομακρύνουν από τον Παράδεισο της με τη βρώση του απαγορευμένου καρπού, κι άλλοτε της προσφέρουν το «κόκκινο χάπι» ως έξοδο από τη χιμαιρική της Εδέμ - Matrix.

Αρχιτέκτονας

Ένας συνετός αρχιτέκτονας το λοιπόν θα κοιτάξει να κατοπτρίσει τον εαυτό του πάνω στις προσπάθειες του με τέτοιο τρόπο ώστε η συνεύρεση θεωρίας και πράξης να είναι σε συμφωνία με τις πρώτες ύλες που διαθέτει. Ακόμη δηλαδή και τις εσωτερικές. Αυτό σημαίνει πως ο σχεδιασμός οφείλει να επισκοπεί όχι μόνο την εξωτερική προσπάθεια αλλά να καθορίζει ακόμη και την ίδια άσκηση της σκέψης δια μέσω του αναστοχασμού. Είναι τότε που υπό την εγκατάσταση και του 2^ου παρατηρητή όπως αναφέρουν οι παραδόσεις και όχι μόνο («διπλή προσοχή» κατά Γκούρτζιεφ , διαύγαση κατά Καστοριάδη, αυτοπαρατήρηση κατά Καστανέντα), που η συνουσία της εντός ουσίας του υποκειμένου και των κατηγορηματικών μορφών της ίδιας του της κρίσης μπορούν να καταλήξουν σε περαιτέρω αλληλοαπαλοιφές, τέτοιες που οι ίδιες οι αποφάσεις θα ξαναγίνουν εσωτερική πρώτη ύλη σε ένα κύκλο αυτοπαρατήρησης που οριακά σταυρώνει τη σκέψη. Η άνοδος της σκέψης στο απολύτως αφηρημένο, δια μέσω όλων των πιθανών κόσμων της φαντασίας, την καθιστά τον μεγάλο αρχιτέκτονα του συνόλου των πάντων που από το έσοπτρον παρακολουθεί -και μόνον-, ως ένας απλός «silent watcher», τις αλληλοαπαλοιφές των εσωτερικών του στοιχειωδών μονάδων.

Φορέας

Αυτή η αυτοπαρατήρηση της σκέψης εκ φύσεως λαμβάνει διακριτά βήματα καθώς η σκέψη ακολουθεί ακολουθίες λογικές και άρα κατά συνέπεια είναι υποχρεωμένη – όσο δεν έχει φτάσει το υποκείμενο στη νοητική σταύρωση- να συνεχίζει να παράγει διακρίσεις που σημασιοδοτούν και ονοματίζουν. Αυτό που συμβαίνει κατά τη νοητική διεργασία είναι ότι κάθε κρίση εκ των πραγμάτων σχετίζεται με τη μορφή και το περιεχόμενο της μεθόδου που χρησιμοποιεί. Η κρίση δηλαδή είναι συνάρτηση της μεθόδου που χρησιμοποιείται για να παραχθεί η λογική ακολουθία. Έτσι η λογική της μεθοδολογίας διεκδικεί για τον εαυτό της τη μορφή των διακρίσεων και διατυπώσεων που επιχειρεί η σκέψη. Η μέθοδος συνεπώς, ως ο τρόπος εκείνος που προσδιορίζει το πώς θα εξαχθεί η λογική συνέχεια, αξιώνει για τον εαυτό της και την ονοματοδοσία εκείνων που προσπαθεί να διακρίνει. Ο τρόπος ως φορέας του μηνύματος αξιώνει να γίνει το ίδιο το όνομα που προσπαθεί να ορίσει.

Και πάλι όμως κατά την περιελικτική άνοδο της όποιας αναστοχαστικής μεθοδολογίας που είναι η αναδρομική κρίση των κρίσεων, η σκέψη αποκρύπτει από τον ίδιο της τον εαυτό τον μηχανισμό διάκρισης της μεθοδολογίας που επιλέγει ώστε υποτίθεται να σκοπεύσει εν τέλει εξωτερικευόμενη την σημασιοδοσία του ίδιου του εαυτού. Ο φορέας – μέθοδος κατά παράδοξο κατ’ αρχήν μόνον τρόπο δε μπορεί να προσδιοριστεί.

Πίστη

Στο παράδοξο αυτό του νου, η μέθοδος της νοητικής διεργασίας ως η πηγή της φαύλης διαδικασίας αναγνώρισης της όποιας πρωταρχικής διάκρισης που πυροδοτεί τη σκέψη στο να εκτοξεύσει μία θύελλα αναστοχαστικών διακριτικών μεθοδολογιών προς την αναγνώριση του εαυτού, δεν μπορεί να αναγνωριστεί ως ακόμη μία διάκριση. Γιατί ακόμη κι αν σε πρώτο επίπεδο προσδιοριστεί η μέθοδος της νοητικής διεργασίας, η σκέψη θα συνεχίσει να αποκρύπτει από τον εαυτό της τη μέθοδο που ακολούθησε για αυτή την μετα-αναλυτική διαδικασία. Έτσι το ίδιο της το «είναι», στα πεπερασμένα χωροχρονικά όρια της, γίνεται κατ’ εξοχήν απροσδιόριστο, καθώς η συλλογιστική της ικανότητα αδυνατεί να βεβαιώσει τη συνειδησιακή επίγνωση της ίδιας της λειτουργίας της.

Η σκέψη δε μπορεί τότε παρά να εμπιστευτεί το ότι η μεθοδολογία που ακολούθησε για να απαλείψει εν τέλει όλες τις διακρίσεις είναι η εσωτερική αλήθεια όλων των διακρίσεων. Γεννιέται λοιπόν το πιο θεμελιώδες άρθρο που προτείνει πως αυτό δεν είναι μόνο αυτό που είσαι, αλλά δε μπορεί να βεβαιώσει τι είσαι. Γεννιέται η πίστη.

Ουτοπία

Ξεκινώντας η σκέψη από την εσωτερική ομοιομορφία υποτίθεται της κρίσης της που όπως είδαμε αναστοχαστικά παραμένει απροσδιόριστη, η σκέψη την εξωτερικεύει για να ανακαλύψει πως εξωτερικώς διασπάται και αντιτίθεται στη ίδια. Ο όποιος «αρχιτεκτονικός» σχεδιασμός λοιπόν, ως ένας κατοπτρισμός των ενδόμυχων περιεχομένων της σκέψης, είναι αποσταθεροποιητικός από την πολύ αρχή του, υποβαθμίζοντας τελικά όλες τις φιλοσοφίες σε μία βαβελική πολυγλωσσία, στην οποία ο κάθε σκεπτόμενος οραματίζεται και ένα διαφορετικό ουτοπικό οικοδόμημα.

Η ουτοπία του ενός δε χωρά επ’ ουδενί την ουτοπία του άλλου και δε μπορεί να είναι ταιριαστές. Έτσι ο κάθε αρχιτέκτων σχεδιάζει τα πράγματα διαφορετικά από τους άλλους και καθώς αντανακλά και καθρεφτίζει τις όποιες διαφορές του, αμφιβάλλει εξ’ ίσου αν το οποιοδήποτε σχέδιο του είναι ικανό να τον ανυψώσει στο σημείο εκείνο, όπου είναι η ενότητα όλων των πραγματικοτήτων και όλων των αληθειών.

Θησαυρός

Εκεί όμως κάπου χωμένος στο βάθος του λαβυρίνθου της σκέψης υπάρχει ένας θησαυρός. Ένας θησαυρός για τον οποίο ο κόσμος δεν είναι αρκετός. Παρόλο που η σκέψη ξεκινά βαλτωμένη σε μία αχανής και πολυποίκιλη θάλασσα διακρίσεων του αφηρημένου όντος και των πιθανών κόσμων (συνήθως κινούνται έως τη σφαίρα του μυθικού), δεν κάνει τίποτε λιγότερο από το να προσπαθεί να εμφανίσει όλες τις πιθανές εκφάνσεις του αφηρημένου αυτού όντος εντός της αποκρυσταλλωμένης αναγκαιότητας του πραγματικού κόσμου. Η στρέψη της προσοχής στον όποιον πιθανό ή απίθανο και φανταστικό κόσμο είναι και η πυξίδα για το κέρας της αμαλθείας που υποχρεωτικά είναι πάντα μπροστά στα μάτια της.

(1η συνέχεια 30/6)

Ιδέες

Ναι μεν η προσοχή μπορεί να στραφεί ως τα πέρατα τις πιο μακρινής ουτοπίας αλλά η αναγκαιότητα του πραγματικού κόσμου συνήθως τη γειώνει σε μία κίνηση εντός της σφαίρας της μυθιστορίας. Ο Πλάτωνας είπε για την μεγάλη ομοιότητα των πολλών μεταβλητών πραγμάτων που βιώνουμε ότι μπορεί να εξηγηθεί με την θεωρία των αιωνίων Ιδεών, που ως τέλεια παραδείγματα όλων των παραστάσεων της ζωής, είναι και η αιτία της εμφάνισης συγκεκριμένων πραγμάτων εντός της αντίληψης. Η σκέψη στη θεωρία των αιωνίων Ιδεών του Πλάτωνα επαναλαμβάνεται ατελεύτητα, λες και υπάρχει κάποια μυστική αρμονία μεταξύ των εκδηλώσεων της και των νόμων μέσω των οποίων εκδηλώνεται η λογική.

Η φαυλότητα των ομοίων καταστάσεων κατ’ αρχήν φαίνεται παράδοξη. Δεν είναι δυνατόν κάποιες από τις Ιδέες να είναι προνομιούχες και να ανακυκλώνονται στο φυσικό πεδίο και κάποιες όχι. Αν είναι υπερβατικές και δεν είναι πεπερασμένες σε αριθμό τότε εδώ έχουμε ένα παράδοξο. Πως άραγε γίνεται μόνο κάποιες από τις Ιδέες να έχουν εισέλθει στη σφαίρα του μύθου και ακόμη πιο κάτω στο πεδίο του φυσικού; Αυτό που συμβαίνει δεν είναι ότι κάποιες από τις υπερβατικές ιδέες ξεχώρισαν από κάποιες άλλες, ήταν προνομιούχες ή τίποτε τέτοιο, αλλά ότι στη πράξη της ζωής λίγο ενδιαφέρει τη σκέψη εκείνο που δε μπορεί να αλλαχτεί. Μπορεί με αφετηρία το σχήμα του Πλάτωνα τα μονοπάτια μες το μυαλό να φαντάζουν πως έχουν ήδη χαραχθεί σα μοτίβα περιμένοντας τον ερχομό της σκέψης , το μόνο όμως που συμβαίνει είναι πως η σκέψη εκδηλώνεται με μυστηριώδεις αρμονίες σαν το άνθισμα ενός δέντρου που μεγαλώνει και ξεδιπλώνεται ή αναδιπλώνεται αιωνίως.

Σπήλαιο

Η σκέψη ως κλαδί που σπρώχνει το βέλος της εξέλιξης φέρει όλη την ορμητική διάθεση του κορμού της μυθιστορίας που την δεσμεύει στην αποκρυσταλλωμένη αναγκαιότητα του πραγματικού κατ’ αρχήν και έπειτα του μυθικού κόσμου. Δεν είναι λοιπόν ξεκομμένη αλλά μία συνέχεια ενός οικοδομήματος που συνήθως της περιορίζει τους βαθμούς ελευθερίας. Ενός οικοδομήματος που παίρνει τα χαρακτηριστικά του δικού της πλατωνικού σπηλαίου, εκ του οποίου οποιαδήποτε βίαιη έξοδος μπορεί να οδηγήσει σε τύφλωση και ακρωτηριασμό.

Όταν η καλά θεσπισμένη και αποκρυσταλλωμένη πράξη λοιπόν, στη γνώση μίας κάποιας ξένης και μακρινής αναγκαιότητας που σπρώχνει τη σκέψη να πολλαπλασιαστεί να μεταβληθεί και να αναδιπλωθεί ως την μακρινή ουτοπία υπό την πίεση κάποιων αόρατων λογικών μηχανισμών, βλέπει πως κινδυνεύει, επιλέγει να οχυρωθεί πίσω από τα τείχη μίας θεωρίας ώστε να γλιτώσει τον κίνδυνο και την αναταραχή. Η διαδικασία αυτή για όσους ειδωλοποιούν κομμάτια μόνο σοφίας και αφοσιώνονται αποκλειστικά στη μερικότητα τους τελικά καταλήγει στη φαύλη αναπαραγωγή του εαυτού και των λογικών εκείνων σχημάτων που συντηρούν ένα κλειστό σύστημα ανάδρασης του ιδίου.

Έξοδος

Όμως το απαύγασμα της κατανόησης του αφηρημένου όντος δεν μπορεί να είναι η αναγωγή μίας φαυλοκρατίας και συνεχούς αυτοτροποποίησης κάποιου κλειστού συστήματος θεωρίας σε μία απόλυτη Ιδέα. Η σκέψη ως διαδοχή κρίσεων κατόπιν άλλων κρίσεων και διακρίσεων δε μπορεί να στέκεται ως διακριτό οικοδόμημα (και άρα ως υπόδικος) που περιέχει αποκλειστικά και μόνο τον εαυτό της και άρα να υπάρχει για τον εαυτό της. Για την έξοδο από το δεσμωτήριο αυτό οφείλει να ακολουθεί κάποιον (υπερβατικό) χρυσό λόγο που θα της επιτρέψει όχι πια να συμφωνεί με τα ακέραια θεωρητικά μονοπάτια της λογικής και των σχημάτων του φυσικού κόσμου, αλλά ευτυχής να φτάσει να χορεύει μέσα σε όλα τα παραδείσια βασίλεια και όλες τις ουτοπίες. Ο φορέας οφείλει να μάθει τα βήματα και τους ρυθμούς του ίδιου του χορού της σκέψης. Η σκέψη ως κίνηση οφείλει να αντιμετωπίζει τα αντικείμενα της όχι ως στατικά είδωλα των «Ιδεών», αλλά σαν λόγους και μέτρα που θα της επιτρέψουν να ανθίσει σε όλα τα ύψη του ουρανού των πιθανών κόσμων της φαντασίας.

Πέρασμα στο φαντασιακό

Η βεβαιότητα των πεποιθήσεων μας έχει τη ρίζα της σιγουριάς της βασισμένη στη συνύφανση της κοινωνικής σφαίρας, μέσα στην οποία οι σκέψεις που απαρτίζουν «πιστεύω» είναι μία προς μία προσαρτημένες πάνω σε κάποια κοινωνική δραστηριότητα. Ο Χέγκελ περιέγραψε τη θετικότητα της «πίστης» ως την οικουμενική, ταυτόσημη με τον εαυτό ουσία, δηλαδή το ακίνητο στέρεο έδαφος και αρχικό σημείο για τις ενέργειες και επενέργειες όλων. Είναι η γενέθλια χώρα από την οποία όλες οι σκέψεις και δράσεις αναδύονται μέσω ατομικών εκφράσεων για να βυθιστούν ξανά στο οικουμενικό πνευματικό σώμα.

Αυτό όμως είναι η μισή αλήθεια. Η «πίστη» ,απροσδιόριστη συλλογιστικά, καθίσταται το ακίνητο στέρεο έδαφος και αρχικό σημείο γιατί δε μπορεί να γίνει αλλιώς. Η αλήθεια και η βεβαιότητα της όποιας κοινωνικής ύπαρξης ως «πίστη», αναταράζεται και σείεται στα πολύ ενδότερα της όσο η ίδια η κοινωνία αναπτύσσει τον εαυτό της στο χώρο και στο χρόνο. Οι κοινωνίες αλλάζουν όπως και οι εποχές. Το ίδιος αναμενόμενα παθαίνουν και οι πεποιθήσεις. Ακόμη και οι πιο βαθιές. Κανείς δε μπορεί να διαβεβαιώσει κανέναν ότι κοιμάται ή έχει ξυπνήσει αφού η συλλογιστική ικανότητα της σκέψης αδυνατεί να βεβαιώσει τη συνειδησιακή επίγνωση της λειτουργίας της. Το μόνο κέρδος από την αναστοχαστική πλέον διαδρομή της σκέψης είναι η επίγνωση αυτής της αδυναμίας που της επιτρέπει να ξεδιπλώνεται δια μέσω λόγων και μέτρων ως τα πέρατα της φαντασίας.

Πτώση και ετεροτοπίες

Με την επίγνωση της μεταβολής των κοινωνικών πιστεύω γίνεται αντιληπτό πως το πνεύμα της κοινωνίας μετατοπίζεται συνεχώς έτσι που δεν παραμένει ποτέ ενωμένο στην αμοιβαιότητα μίας σφαίρας , αλλά διασπάται ενδόμυχα σε σφαίρες μέσα σε σφαίρες. Η φύση του γίνεται μαγματική. Η πίστη του ανθρώπου στη βεβαιότητα του εαυτού και του κόσμου κλονίζεται αλλά και ενισχύεται ταυτοχρόνως με τη γέννηση της αναγκαιότητας κάποιου σκοπού, που τελεολογικά εμφανίζεται άλλοτε σαν κάποια συντέλεια του κόσμου και άλλοτε ως έξοδος από την ιστορία (ή κάποιο σπήλαιο) και πέρασμα στη μετα-ιστορία. Τέτοιες τελεολογικές εικόνες βεβαιώνουν απλά το γεγονός ότι οι διακρίσεις όπως όλες οι μετατοπίσεις μπορούν να ειδωθούν ως πτώσεις από την πρότερη κατάσταση. Κάθε σκεπτόμενος μπορεί να ειδωθεί σαν ένας μικρός βάτραχος που κοάζει σε κάποια απόσταση από τη πηγή χωρίς να ξέρει ακριβώς που βρίσκεται αυτή ή ακόμη χειρότερα να πιστεύει ότι βρίσκεται κάπου αλλού από εκεί που είναι. Πόσο ουτοπικό είναι όμως να πιστεύει κανείς στη τέλεια επάνοδο και επιστροφή;

Γολγοθάς

Υποχωρώντας από τον πνευματικό πυρετό του διασπασμένου και μαγματικού κοινωνικού πεδίου, η σκέψη στρέφει την προσοχή στα εντός , ώστε να ανεβάσει τον εαυτό της σε εκείνο το αφηρημένο επίπεδο από όπου θα μπορέσει να θεωρήσει την εσωτερική συνοχή και συνέπεια της ίδιας της πνευματικής της οντογένεσης. Έτσι η σκέψη διαχωρίζει ενδεχομενικά τον εαυτό της σε όλες τις όσο το δυνατόν πιο αφηρημένες πνευματικές στοιχειώδεις ποσότητες για να εξακριβώσει τη μία μοναδική, αδιάσπαστη, αναγκαία και συνεπή συνεπαγωγή για όλη της την πραγματικότητα.

Η σκέψη σκαρφαλώνει στο υψηλότερο σημείο του νοητικού της μονοπατιού προς την αφηρημένη θεώρηση, πολύ ψηλότερα από την πραγματικότητα του πνεύματος που υπερισχύει στον κόσμο, ώστε να αποτιμήσει όλους τους δυνατούς φανταστικούς κόσμους και να επιλέξει μεταξύ αυτών τη μοναδική εκείνη σύνθεση αυτών, στην οποία και θα εγκαταστήσει το τελείως αναγκαίο βασίλειο της και τη δική της σταύρωση.

Ανθρωπότητα και τελεολογία

Αυτό το "αναγκαίο βασίλειο" μπορεί να υπάρξει μόνο σε αναφορά με το σύνολο και για να υπάρξει οτιδήποτε οφείλει να υπερισχύσει το πνεύμα μίας κάποιας ομοιοσύστασης. Ο νόμος αυτός της μη αντίφασης απαιτεί να υπάρχει μόνο ένας καθολικός κόσμος. Στην ιδέα αυτή της «αλήθειας» του κόσμου δεν μπορεί να υπάρχει καμία αντίφαση εντός της και αντίστοιχα κανένας εχθρός εκτός της. Για αυτό και το οικουμενικό πνεύμα, αυτό που η κάθε κοινωνία στοχεύει στη διαχρονία, είναι αφηρημένο στη σκέψη. Οι διαχωρισμοί των εσωτερικών του σχέσεων αποψιλώνονται, και η πολυπλοκότητα όλων των πραγμάτων εξοστρακίζεται, έτσι ώστε ένας πιθανός κόσμος να μπορεί να οριστεί σαν ο θεμέλιος λίθος όλων των επιπρόσθετων εποικοδομημάτων. Όσο το πνεύμα επιμένει στο αφηρημένο χάνεται το συγκεκριμένο, δηλαδή η πολυπλοκότητα και η πολλαπλότητα συνάψεων μεταξύ των πόλων των διαφόρων διακρίσεων. Ο ουμανισμός δε μπορεί να αναφέρεται παρά στο αφηρημένο.

Με όλη την αδράνεια από τα ύψη της θεωρητικής αφαίρεσης συσσωρευμένη, η σκέψη αποφασίζει να προσδιορίσει έναν συγκεκριμένο και μοναδικό κόσμο μέσα από τις ενδόμυχες διαφοροποιήσεις των ινών του πνεύματος ώστε να καθορίσει διαδοχικά όλη τη δομή της αρχιτεκτονικής του αληθινού και πραγματικού κόσμου. Η εξειδίκευση του πνεύματος από τα εντός είναι μία επαναληπτική δράση από αναδρομικές σκέψεις, που είναι ταυτόχρονα και η εξατομίκευση της ιδέας της αλήθειας. Με την επίγνωση αυτού η σκέψη πλέον στοχεύει ασυμπτωτικά το μελλοντικό της τέλος ως το απώτερο νόημα της ίδιας της υποστάσεως και ως την επάνοδο και επιστροφή της.

Ελάχιστος εαυτός και singularity

Έτσι όπως το μερικό είναι η μερικοποίηση του ολικού, μέσα από την οποία το παν αποστάζεται από τον ίδιο του τον εαυτό, έτσι και το ατομικό είναι η μερικοποίηση του μερικού, μέσω της οποίας το μερικό το ίδιο αποστάζεται από τον ίδιο του τον εαυτό ώστε να συνεχίσει την εξατομικευτική του διαδρομή. Με κάθε τέτοια μερικοποίηση, το σχήμα και η ουσία του πραγματικού κόσμου αποστάζεται περαιτέρω, ακυρώνεται, αναιρείται, καθορίζεται, προσδιορίζεται , διαλύεται και επιλύεται στον ίδιο του τον εαυτό.

Όπως ο γεωμέτρης στη διαδικασία τετραγωνισμού του κύκλου, έτσι και η ελάχιστη ατομικότητα, σε μία ασταμάτητη παλινδρόμηση από αφαιρετικούς χειρισμούς κόβει και ξανακόβει γωνίες από τα πολύγωνα της σκέψης. Το αφηρημένο ον με αυτό τον τρόπο εξατομικεύεται ακατάπαυστα όσο όλες του οι συνιστώσες διαλύονται στη πιο γυμνή και απλή ουσία, απλοποιώντας έτσι και ελαττώνοντας όλη την ύπαρξη σε μία απειροελάχιστη μοναδικότητα, ένα μοναδικό σημείο που του λείπει όλη η προεκτεινόμενη μερικότητα. Το αφηρημένο ον θα μπορούσε να πει κανείς πως «μοναδικοποιείται» μέσα στον εαυτό του.

Εντός της μοναδικότητας του όντος η σκέψη ελπίζει να ανακαλύψει τον άθραυστο εκείνο κρύσταλλο, την τέλεια και πιο ρεαλιστική πραγματικότητα, την εσωτερικότερη ουσία όλων των αρχών της, που είναι τελικά η βάση, η πηγή και το μυστικό πέρασμα προς την πιο ιερή κρύπτη της ιδέας της αλήθειας. Ελπίζει να ανακαλύψει το υπέρτατο θέλημα που σαν το πιο βαρύ σίδερο, ο πιο ανθεκτικός από όλους τους κρυστάλλους, ορίζει την ουσία όλων των ουσιών και την ύπαρξη όλων των υπάρξεων. Ελπίζει στην ολοκληρωτική εξατομίκευση της ατομικότητας σε ένα singularity point που ως κέντρο αποσύρεται στον εαυτό του, τη στιγμή που αναγνωρίζει πως εκτείνεται προς τις άπειρες φαντασιακές διαστάσεις του έξω.

Αλλά και πάλι έχει παραπλανηθεί σε αυτή της την φιλοδοξία. Δε μπορεί να υπάρχει τέλος σε αυτήν την αλληλουχία από εξατομικεύσεις επί εξατομικεύσεων μέχρι που η σκέψη να ολοκληρώσει την απόλυτη άπειρη διάκριση προς την ελάχιστη ατομικότητα. Γιατί έπειτα γίνεται η πιο απλή ποσότητα που αντιτάσσεται σε κάθε ποιότητα. Έτσι η αναγκαιότητα και η πραγματικότητα του κόσμου γίνεται δια μέσω των διακρίσεων και εξατομικεύσεων του ίδιου του εαυτού μία ολοκληρωτικά μη υπαρκτή αναφορά. Ένα κενό ή ψεύτικο όνομα όπως το από καιρό ξεχασμένο όνομα του τετραγράμματου θεού.

(2η συνέχεια 21/7)

Αποκρυστάλλωση

Στην πορεία προς τον ελάχιστο εαυτό, μία πορεία αυτοελάττωσης, γίνεται η προσπάθεια η κάθε πιθανότητα να προσδιοριστεί αποφατικά αποκλείοντας σταδιακά οποιοδήποτε άλλο ξένο ενδεχόμενο. Η σκέψη όντως τολμά να καταστρέψει πληθώρα αλλότριων κόσμων καθώς γειώνει τη βάση εκείνου του κόσμου που είναι για αυτήν αναγκαίος, πραγματικός και αληθινός.

Κατευθυνόμενη προς την κένωση, μέσω της άρνησης εκείνου που θεωρεί ψεύτικο και ξένο, η σκέψη αφαιρεί και αφαιρεί από το ίδιο της τελικά το περιεχόμενο. Η ψευδαίσθηση που αποδίδεται σε όλους τους εναλλακτικούς φανταστικούς κόσμους έρχεται αντιμέτωπη με την υποτιθέμενη αλήθεια που προβάλλει η ατομικότητα ως πραγματικό και αναγκαίο, λες και η σκέψη έχει ξεκαθαρίσει την απάντηση στο γνωστό διασκεδαστικό προβληματισμό περί όντος και μη όντος. Ένας απόλυτος όμως σε αυτή την περίσταση τρόπος θα αποκρυσταλλώσει την απειροελάχιστη -ελλείψει περιεχομένου- διαφορετικότητα και μερικότητα του υποκειμενικού και του υποκειμένου. Μία απόλυτη ανάγκη για κάτι απόλυτα καθορισμένο θα σταυρώσει οριακά τη σκέψη.

Σάρκωση

Το περιεχόμενο της ίδιας της σκέψης από μόνο του είναι αδύνατο να εκλείψει καθώς έτσι αναιρείται η ίδια η σκέψη ως σκέψη. Η κενωτική διαδικασία δεν μπορεί να λάβει ποτέ κάποιο τέλος καθώς αυτή η μοναδική πραγματικότητα την οποία θεωρεί η σκέψη ως αναγκαία και αληθινή ενυπάρχει εντός του σώματος της ίδιας στοχευόμενης μοναδικότητας με τρόπο απροσδιόριστο, σαν ένας στρόβιλος ενέργειας γύρω από ένα singularity point. Ή αν προτιμάτε, όσο η πραγματικότητα υπάρχει εκεί που το μυαλό τείνει την προσοχή του, το ζώον σώμα του κόσμου είναι αδύνατον να ανατομηθεί χωρίς ο παρατηρητής να το επηρεάσει.

Όσο λοιπόν η αποκρυστάλλωση και των πιο λεπτών διακρίσεων ισοδυναμεί με την εξατομίκευση σε απειροελάχιστη τάξη, και όχι σε κάποια ποσοτική πραγμάτωση (και άρα πλήρωμα ή συντέλεια), τείνουμε -χωρίς όμως κάποιο προφανές πέρας- στην πλήρη κένωση της υπάρξεως από την αφαίρεση και τη μείωση στις πιο απλές και ολοκληρωτικά κενές ποσότητες. Η διαδικασία αυτή μέσω της ύπαρξης της πίστης και μόνον μπορεί να πάρει το νόημα της σαρκώσεως κάποιας υπερβατικής ιδέας ή αιώνιου αρχετύπου. Ή ίσως καλύτερα κάποιου θείου λόγου ή μέτρου. Λόγου ή μέτρου που αντιπαρατίθεται στον οριακά απόλυτο τρόπο της αποκρυστάλλωσης, κινδυνεύοντας όμως να φυλακίσει τη σκέψη στα όρια κάποιας ιδιοτελούς και υποκειμενικής λογοκρατίας.

Πρισμάτωση

Η οριακή «ενανθρώπιση» της άπειρης ενδεχομενικότητας κάτω από τις λαβές της λογικής κινδυνεύει αφαιρετικά να ακυρώσει το ίδιο το ανθρωπινό υποκείμενο. Η εξατομίκευση σε απειροελάχιστη τάξη οδηγεί σε απουσία μέτρου σύγκρισης και παντελή έλλειψη αναφοράς. Η σκέψη τείνοντας προς στις πιο απλές και κενές ποσότητες φλερτάρει -έντρομη ίσως ή εκστασιασμένη- με το απολύτως αφηρημένο.

Το πλέον αφηρημένο ον τότε, αγκαλιάζει συνολικά και περικλείει τις πιο απλές αυτές ποσότητες της ατομικότητας. Η αλήθεια και η πραγματικότητα της ατομικότητας γίνεται για τη σκέψη αδιαχώριστη από κάθε ψέμα και κάθε μη πραγματικό. Εφόσον η σκέψη γίνεται τόσο μικρή όσο το τίποτε, μπορεί να είναι τα πάντα. Η σκέψη γίνεται οριακά πρισματική.(Εδώ κάπου διακρίνουμε και τη δεύτερη κίνηση της σκέψης προς την πολλαπλότητα και όχι τη μοναδικότητα).

Μεγάλη Έκρηξη

Η έσχατη πραγμάτωση της ατομικότητας κατά τον αντιφατικό τρόπο που θέτει η ταυτοχρονία κένωσης και πρισμάτωσης ιδρύεται να αντιβαίνει στην ίδια της την αλήθεια έτσι ώστε σε μία εκμηδενιστική μεγάλη έκρηξη το είδωλο όλης της έως τότε αλήθειας να απορρίπτεται μαζί με όλα τα άλλα σπασμένα κομμάτια του μη αληθινού. Ενώ νωρίτερα η σκέψη χώριζε ενδεχομενικά τον εαυτό της για να επιλέξει μόνο το ένα αληθινό και αναγκαίο κομμάτι, τώρα οφείλει να εκταθεί προς τις άπειρες φαντασιακές διαστάσεις έξω θεωρώντας τες εκ προοιμίου αληθινές.

Έτσι και πάλι βρίσκει τον εαυτό της σε μια παράξενη θέση. Κοιτά πίσω για να δει την αντίφαση της εξατομικευτικής συνεπαγωγής και εκτείνεται προς τα μπρος, προς τον ορίζοντα όλων των μελλοντικών ενδεχομένων, για να αναρωτηθεί αν και πόσο μπορεί αντιπαραβάλλει στην έως τώρα προσδοκώμενη ολοκληρωτική αυτοελλάτωση μία πληθώρα απαντήσεων.

Πληθυντικός

Από την απειροελάχιστη εξατομίκευση ενός και μόνον κόσμου η σκέψη προεκτεινόμενη προς τα εμπρός βρίσκει τον εαυτό της να αναφέρεται πρισματικά στα πάντα. Ξεπηδά ένα πλήθος φωνών που για μία ακόμη φορά καθρεφτίζει τον εαυτό και προσπαθεί να την ανυψώσει πολύ ψηλότερα από την πραγματικότητα του κόσμου ώστε να εγκαταστήσει το βασίλειο εκείνο που είναι αντίθετο προς την ατομικότητα, σε μία νέα αποκρυσταλλωμένη συλλογικότητα όλων των πιθανοτήτων του αφηρημένου όντος. Εκεί όπου ο ένας βασιλιάς απέτυχε και το «αναγκαίο βασίλειο» του αποδείχτηκε κενό, μια κοινωνία ή δημοκρατία πολλών μπορεί να πετύχει. Το συγκεκριμένο και μοναδικό εδραιώνεται σε αναφορά με το σύνολο.

Ο κάθε υπό σύλληψη κόσμος ερχόμενος στο πραγματικό επιβεβαιώνεται σύμφωνα με την συνέπεια του έναντι της συναινετικής πραγματικότητας του συλλογικού. Οι σπόροι της κάθε αποσπασματικής συνεπαγωγής θάβονται πολύ μακριά έτσι ώστε ακόμη κι αν κάποιοι δεν ευδοκιμήσουν, κάποιοι άλλοι να το πετύχουν και να φέρουν στο προσκήνιο τις υποτίθεται θεϊκές και αιώνιες ιδέες που σκοπεύει η σκέψη.

Φάντασμα

Η απειροσύνη των πιθανών κόσμων κρύβεται λοιπόν σαν ένας χείμαρρος φωνών κάτω από την επιφάνεια της πραγματικότητας και χτυπά την πόρτα της αναγκαιότητας του κόσμου λες και αυτός είναι απλά ένα τσόφλι που θα ελευθερώσει έναν νέο κόσμο. Η πληθώρα φωνών φιλονικεί για την απελευθέρωση στην ολότητα των αληθειών, όμως η αφαίρεση της όποιας τροπικότητας είναι ότι ο συμπαγής κόσμος δεν είναι. Για αυτό στέκεται αντίθετη στον κόσμο σαν ένα φάντασμα.Mία φανταστική εικόνα του πραγματικού.

Παρόλα αυτά το φάντασμα των όποιων πιθανοτήτων συνεχίζει να μεγαλώνει, ακόμη κι αν είναι αλυσοδεμένο από τους νόμους της λογικής και πρέπει, μέσα στην απεραντοσύνη της ίδιας του της ιδιαιτερότητας, να σπάσει το κέλυφος του κόσμου ώστε να πραγματώσει την όποια εν δυνάμει αλήθεια του. Όσο κάθε προσδιορισμός παραμένει πιθανός ως μέρος της διαδικασίας όπου η σκέψη μεταπηδά από μία θέση σε μία άλλη, μπορεί να γίνει αντιληπτός ως συνέχεια μίας λογικής ακολουθίας. Όμως εκεί όπου η πιθανότητα αυτού πλέον πραγματώνεται θα πρέπει να ανυψωθεί μία απειρότητα ανακολουθιών, μέσα στην οποία κάθε μία από τις προηγούμενες διακριτές θέσεις της λογικής ακολουθίας μετατρέπεται σε μία σύμπτωση αντιφάσεων.

Χωροχρονο-αντιληπτικός περιορισμός

Αν ένας πιθανός κόσμος Α με Π ποιότητα γίνεται αντιληπτός σε διαδοχή ενός κόσμου Β με ποιότητα όχι Π, τότε αν αυτοί οι δύο κόσμοι γίνουν ταυτόχρονα πραγματικοί, οι αντίστοιχες ποιότητες τους πρέπει υποχρεωτικά να εναντιωθούν αναμεταξύ τους. Οι καθοριστικότητες του κάθε πιθανού κόσμου ως μέρος της διαποικιλίας του, συμπίπτουν και παρόλα αυτά διαφέρουν μεταξύ τους ως σύμπλεγμα των προηγούμενων ποιοτήτων του, ή αν προτιμάτε όπως τα κλωνάρια ενός δέντρου που κάθονται το ένα πάνω στο άλλο. Οι όποιοι πιθανοί κόσμοι δεν μπορούν να γίνουν ταυτόχρονα πραγματικοί χωρίς να ακυρώσουν αμοιβαία τη διαφορετικότητα τους, σαν κλαδιά που καταλαμβάνουν τον ίδιο χώρο.

Οδός
Χωρίς αμφιβολία ο νόμος της μη αντίφασης απαγορεύει την ταυτόχρονη εμφάνιση αντικρουόμενων ποιοτήτων αλλά παρόλα αυτά η σκέψη αναπόφευκτα μπορεί να επιτρέψει τον άπειρο πολλαπλασιασμό εντός της όλων των συνεπών πιθανών κόσμων.

Γιατί όμως ο πολλαπλασιασμός αυτός είναι αναπόφευκτος; Είναι κατανοητό πως αυτό που η σκέψη δυνητικά μπορεί να προσμαρτυρήσει, η λογική μπορεί αργότερα να αναιρέσει. Αλλά ακόμη κι έτσι οι τροπικότητες που εν δυνάμει μπορούν να προσμαρτυρηθούν από τη σκέψη σαν επιγνώσεις των φαντασιακών της ριζών είναι άπειρες, ενώ η λογική μπορεί να αναιρέσει μόνον ένα μικρό κομμάτι από αυτές.

Τα άκρα μέσα στα οποία όλοι οι πιθανοί κόσμοι εξαλείφονται αναμεταξύ τους λόγω των αντιφάσεων τους είναι ταυτόχρονα τα όρια της πιθανής σκέψης και της αναίρεσης της σκέψης της ίδιας ως σκέψη. Για να συνεχίσει παραπέρα από αυτή την στιγμή, η σκέψη πρέπει να ξεσκεπάσει τα κρυφά μονοπάτια των αντιφάσεων και ρισκάροντας να σκοντάψει πάνω σε λάθη, να ανακαλύψει πως ο δρόμος για την αλήθεια τελικά βρίσκεται κάτω από τα πόδια της.

(3η συνέχεια 13/8)

Δαίμονας της διαλεκτικής

Στην ατέλειωτη πορεία της απαλοιφής των αντιθέτων η σκέψη αλλάζει και ξαναλλάζει τη σίγουρη υποτίθεται πορεία της λογικής μέσω της αλληλοεξόντωσης όλων των αντικρουόμενων συνεπαγωγών της, στα βέλη των οποίων ανακαλύπτεται ένας νεογεννηθείς δαίμονας. Δαίμονας ο οποίος είναι ανώτερος ερωτικά από όλους τους χρυσόγλωσσους και γλυκύστομους αισθηματίες. Είναι ο δαίμονας της διαλεκτικής που δεν έχει πλέον τη μορφή μίας άκαρπης αντιρρητικής και ελεγκτικής αλλά αναλαμβάνει δια μέσω της έκθεσης των αντιφάσεων να παίξει το ρόλο της μαμής κάθε πιθανής ποικιλίας συνεπαγωγών της σκέψης και να γεννήσει μέσα στην ψυχή τον έρωτα για την γνώση.

Αναγκαιότητα και λογοκρατία (μαύρος ήλιος)

Ο δαίμονας της διαλεκτικής ως ερωτικός παράγοντας παίζει το ρόλο της βαρύτητας που αναλαμβάνει να καταδείξει το αναγκαίο. Οι κόσμοι που είναι λιγότερο πιθανοί να γίνουν πραγματικοί περιφέρονται σε μακρινές τροχιές στα βαθειά σκοτάδια του κενού, πολύ μακριά από το διάπυρο κέντρο του μυαλού και την υπό βράση αντικειμενικότητα. Το μυαλό ελέγχει διαλεκτικά τις καθοριστικότητες των πιθανών κόσμων όπως ο ήλιος τις ουράνιες κινήσεις των άλλων σωμάτων. Είναι λες και από την ανυπέρβλητη αναγκαιότητα του κέντρου ρίχνεται φώς εκτυφλωτικό φέρνοντας τη δικαιοσύνη μιας πύρινη γλώσσας που μαστιγώνει τα πάντα ώστε το μυαλό να πάρει την κυριότητα του ενός και μοναδικού αυτού κόσμου που είναι να καθοριστεί και να γίνει πραγματικός.

Καθώς ο κάθε πιθανός κόσμος περιστρέφεται και μπαινοβγαίνει στις σφαίρες καθοριστικότητας των άλλων, αντιτίθεται σε αυτούς, και όταν αναγκάζεται να συμπέσει με κάποιον, ο ένας αγκαλιάζει τον άλλον σε μία διαπλανητική σύγκρουση που θυμίζει κάποιον αρχετυπικό πόλεμο των άστρων.

Κόσμος Λόγου και εξώτερον πυρ

O διαλεκτικός έλεγχος παράγει την κρίση του αντιτάσσοντας τους πιθανούς αντίθετους κόσμους, διατηρώντας με συνέπεια και συνέχεια όλους όσους συμφωνούν με τον ρου εκείνο της λογικής ακολουθίας για τον οποίο η σκέψη πιστεύει πως την οδηγεί πιο κοντά στην αλήθεια. Αυτό γίνεται ακόμη κι αν κάποιοι κόσμοι απορρίπτονται στα συντρίμμια και τα χαλάσματα του εξώτερου πυρός ώστε να διατηρηθεί αυτός ο ένας αναγκαίος που ικανοποιεί όλα τα κριτήρια του διαλεκτικού ελέγχου.

Αν στη διαδικασία του διαλεκτικού αυτού ελέγχου η σκέψη αναγάγει την αντίληψη της σε απόλυτη αντί για σχετική και ανθρωπινή, κινδυνεύει μέσω των απολύτων διακρίσεων της να καταστήσει τον Κόσμο ως εκ του μη όντος και άρα ένα ψεύτικο καθρέφτισμα. Αν από την άλλη δε διακρίνει εκείνο που θεωρεί η ίδια αναγκαίο και αληθινό δεν θα έχει καταφέρει να αποκαλύψει το σύνολο εκείνο των αντιφάσεων που ορίζουν για την ίδια αποφατικά τον ζωτικό εκείνο χώρο μέσα στον οποίο τα πράγματα αποκτούν νόημα και ο κόσμος γίνεται Κόσμος.

Αντίχθων και αντίκοσμος

Για την πληθώρα θέσεων που μπορεί να θέσει ως αφετηρία της συλλογιστικής ακολουθίας η φιλοσοφική διείσδυση, υπάρχει ένας ίσος αριθμός πιθανών κόσμων. Για κάθε δυνητικά αντιληπτό κόσμο στον οποίο έστω και μία καθορισμένη αρχή είναι πραγματική, η εφάπαξ απειρότητα πιθανών κόσμων πρέπει να επιτρέψει την είσοδο ενός ακόμη κόσμου του οποίου η πολύ ίδια κατηγορηματική αρχή είναι αναληθής. Έτσι κανένας πλανήτης δε ταξιδεύει την πορεία του στις μοναχικές λεωφόρους του διαστήματος σε αιώνια απομόνωση χωρίς να συνοδεύεται από κάποιον άλλον της ίδιας σάρκας, ίδιο σχεδόν σαν αυτόν από κάθε άποψη, αλλά παρόλα αυτά αντίθετο του κατά μία και μόνο διάκριση. Τέτοιο είναι το παράδειγμα της εισαγωγής του φιλοσοφικού σημείου της αντιχθονός ως ενάντια στην πολύ υπαρκτή για τους φιλόσοφους ιδέα της γαίας.

Το σύνολο των αρχών όντας ακατάληπτο και απροσέγγιστο από την πεπερασμένη λογική σκιαγραφεί την εικόνα ενός αντίκοσμου έτσι ώστε το πραγματικό να είναι η μόνη ιδέα και ως μοναδικό αρχέτυπο αυτό με το οποίο ταυτίζεται ο κόσμος, ενώ όλα τα υπόλοιπα να παραμένουν σε ουράνια απόσταση στη σφαίρα του φανταστικού και του άναρχου.

Μύθοι ίσων και αντιθέτων

Από την άπειρη πολλαπλότητα της αφηρημένης ενδεχομενικότητας είναι επακόλουθο πως κάθε διάκριση μιας σκέψης, ιδέας, αρχής έχει έναν ίσο και αντίθετο προσδιορισμό που βεβαιώνει την ίδια την φύση της δικιάς της καθοριστικότητας. Για κάθε Κάστορα υπάρχει ένας Πολυδεύκης, για κάθε Κάιν ένας Άβελ και για κάθε άγγελο ένας ίσος και αντίθετος δαίμονας. Για κάθε εν δυνάμει ήρωα φωλιάζει στην καρδιά ένας ίσος και αντίθετος αντιήρωας που ξεπερνά, ανάλογα με το πλαίσιο αναφοράς, τα μέτρα της κοινής γνώμης ή αυτά του ουμανισμού και από λυτρωτής ή σωτήρας γίνεται εφιάλτης, τύραννος και αντίχριστος.

Αν η -από την πολύ αρχή- αναπόφευκτη διάσπαση της σκέψης δεν γίνεται κάτω από ολιστικό πρίσμα και αποφεύγεται η συνειδητοποίηση ότι εκεί όπου αναπτύσσεται το «καλό» υπάρχει και το εν δυνάμει «κακό», και ότι αυτό δεν είναι παρά ότι είναι λόγω της σχετικής θεώρησης, έρχεται στο προσκήνιο η σοβαρή πιθανότητα ενός σχησματικού δυισμού. Το ενιαίο της ολιστικής προσέγγισης από την άλλη αφαιρεί όλα τα πλεονεκτήματα της «πολιτικά ορθής» σκέψης (που απαλλάσσει την ανθρώπινη συνείδηση από το μεγάλο βάρος του ενυπάρχοντος «κακού») και φορτώνει αναδρομικά τόσες πολλές ευθύνες στο σκεπτόμενο που οριακά του αποστερεί το όποιο δικαίωμα σκέψης. Άριστο το μέτρο ως αναπόφευκτο.

Πόλεμος πατήρ πάντων

Όταν η σκέψη ξορκίζει την άπειρη πολλαπλότητα των πιθανών κόσμων και τους υποβάλλει όλους σε μία διαλεκτική εξέταση, όλοι οι πιθανοί προσδιορισμοί αντιτίθενται μεταξύ τους και ακυρώνονται. Ο διαλεκτικός ανταγωνισμός όλων των εκφράσεων όλων των πιθανοτήτων έχει ως επακόλουθο τη συνολική αντίφαση όλων των πιθανών κόσμων της σκέψης, καθώς κάθε κρίση παλεύει με άλλες σε έναν αδιαχώριστο πόλεμο όλων εναντίων όλων. Το ενδεχομενικό και φανταστικό μάχεται το ενδεχομενικό και φανταστικό σε μία αντιπαράθεση όπου όλες οι φαντασιώσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με όλες τις φαντασιώσεις για το ποια θα πραγματώσει το αληθινό.

Μέσα σε αυτή τη διαλεκτική δίνη όπου στριφογυρίζει απειρία ιδεών και εκτείνεται πολλαπλότητα αρχών, οι λέξεις μεταστρέφουν τα νοήματα τους και κάθε οπτική ανθρώπου είναι και μία αυθεντία. Μία απουσία μέτρου εδώ θα ξεκινήσει τη τυραννία του σκεπτικισμού. Ένας ολοκληρωτικός σκεπτικισμός θα αναιρέσει όλα τα αντικείμενα της καθορισμένης σκέψης, έτσι ώστε κάθε προσδιορισμός ενός πιθανού κόσμου θα αντιτεθεί με το αντίθετο του και θα εκμηδενιστεί εντελώς. Μία ακατάπαυστη αναιρετικότητα, εντός της οποίας όλα τα αντικείμενα και οι απόψεις πετιούνται, θα σβήσει όλα τα αξιοπρόσεκτα σημεία και θα στρογγυλέψει όλες τις γωνίες, όπως τις πέτρες το νερό της κοίτης κάποιου ποταμού.

(4η συνέχεια 15/9)

Ρήξη και επιστροφή

Αν η κάθε σκέψη είναι και μία αντίφαση, τότε δε μπορεί να υπάρξει σκέψη μα ακόμη ούτε ον του οποίου η πιο ενδόμυχη βεβαιότητα δεν αντιφάσκει με κάτι. Η αντίθεση των πάντων εναντίων των πάντων έτσι μετατρέπεται σε μία αντίθεση του όλου με τον εαυτό του, όπου το έδαφος της ταυτότητας της σκέψης και του όντος εξαφανίζεται κάτω από τα πόδια. Στην ταλάντευση αυτή της διαρκούς αυτοαλλοίωσης καμία σκέψη δε μπορεί να εδραιώσει καμία αλήθεια καθώς κάθε ιδέα ή αρχή μπορεί και να λιώνει κάπου μακριά. Έτσι η άπειρη αντιπαράθεση όλων των επί συλλήψει προσδιορισμών, δλδ όλων των πιθανών κόσμων, είναι η άρνηση όλων των αληθειών. Μέσα σε αυτή την άπειρη αντιπαράθεση και αναιρετικότητα όπου όλα τα πράγματα καταρρέουν, κανένα κέντρο δε μπορεί να αντέξει οποιαδήποτε σταθερότητα και η αναρχία ξεχύνεται στο μυαλό και στον κόσμο. Η μοναδική και αναπόφευκτη διέξοδος από το σημείο αυτό είναι η επιστροφή για μία ακόμη φορά στο τελείως άμορφο και αρχέγονο υλικό του αφηρημένου όντος.

Πηγή

Το αφηρημένο ον λοιπόν με το οποίο η ίδια η σκέψη ξεκίνησε, η πηγή της ζωής μέσα στην οποία θα δούμε το φως (ψαλμ.36), είναι το πολύ ίδιο ολοκληρωτικά ακαθόριστο ον στο οποίο η σκέψη για μία ακόμη φορά επιστρέφει αφού οι δύο προηγούμενες συνεπαγωγικές της κινήσεις έχουν καταλήξει σε αυτοκαταστροφή.

Α) Το πρώτο συμπέρασμα λογικής ανάλυσης της απειροστής εξατομίκευσης που θα κυρώσει τον ένα και μόνο πραγματικό κόσμο είχε σαν αποτέλεσμα την ολοκληρωτικά πιο απλή ποσότητα που υπάγεται και εμπεριέχεται μέσα στο αντίθετο της αφηρημένο ον.

Β) Η δεύτερη συνεπαγωγή από άπειρους προσδιορισμούς είχε σαν αποτέλεσμα την αντίφαση του καθενός από αυτούς με τον ακριβώς αντίθετο του, αφήνοντας από έξω μόνο το αφηρημένο ον από το οποίο ξεκίνησε η σκέψη.

Το κάθε βήμα και η κάθε κίνηση, είτε είναι ο προσδιορισμός και καθορισμός της μίας και μόνο πιθανότητας ως πραγματικό, είτε ο προσδιορισμός και ο καθορισμός των πολλών, αναιρεί και ακυρώνει το επόμενο ή το προηγούμενο. Το πόσο λοιπόν αυτός ο κόσμος είναι αληθινός ή ψεύτικος μπρος στην απειροσύνη των φανταστικών ή πιθανών παραδείσων έχει τη σημασία του μόνο στην κατανόηση του δισθενούς της φύσης της λογικής. Λογική που παράγει όλους του δυισμούς του όντος και του μη όντος από την ομοιογένεια του αφηρημένου όντος στο οποίο και πάντα επιστρέφει. Με τη διάβαση εντός των αντιφάσεων πλέον γίνεται φανερό πως μπορούν να υπάρξουν μόνο οι δύο αυτές κινήσεις της κρίσης.

Ρήση vs singularity

Η ακύρωση του ενός από το άλλο και η αναγκαιότητα να επιλεχθεί το ένα ή το άλλο, καταλήγει να επαναλαμβάνει τις προηγούμενες κινήσεις μέσα στις οποίες η σκέψη είτε πρέπει να ρηγνύει ενδομύχως τον εαυτό της σε μία singularity από απειροελάχιστες ποσότητες, είτε να εκρήγνυται εξωτερικευόμενη ως άλλο big bang και αντίφαση κόσμων και αντικόσμων. Η σκέψη ανακαλύπτει έτσι τόσο στο πρώτο βήμα που μπορεί να ξεχωρίσει οποιαδήποτε αλήθεια πάνω από άλλες όσο και στο δεύτερο που προσπαθεί να περιγράψει την πολλαπλότητα όλων των αληθειών μαζί, πως οι όποιες κινήσεις της δύνανται να αναφέρονται μόνο σε αντιδιαστολή με το αφηρημένο. Συνεπώς οι όποιες θεωρίες ρήσεως-ρήξεως της στιγμής/του είναι/του εαυτού που φαινομενικά αντιμάχονται αυτές του singularity/της επιστροφής στη πηγή, στην πραγματικότητα μιλάνε για το ίδιο πράγμα από ανάποδη πλευρά . (Ο Stephen Hawkin άλλωστε εξέτασε τη θεωρία του big bang ως reverse singularity.)

Αφού κάνει αυτά τα δύο βήματα η σκέψη γύρω από τις ποσσιμπίλια του αφηρημένου όντος, βρίσκει τον εαυτό της σε μία νέα θέση σε σχέση με αυτή από την οποία ξεκίνησε. Δεν υποτροπιάζει πλέον στο αφηρημένο ον. Αντί να στριφογυρίζει επανειλημμένα, έχει πλέον μία πιο ολοκληρωμένη επίγνωση της αντίφασης των προηγούμενων βημάτων της και γνωρίζει το αφηρημένο καλύτερα από πριν, μιας και έχει πλέον διαπιστώσει ότι αυτό ήταν παρόν τόσο πριν όσο και μετά από κάθε βήμα, ως αυθεντική προϋπόθεση αλλά και τελικό συμπέρασμα.

Βουλητική διάνοια

Με αυτό τον τρόπο η σκέψη ανακαλύπτει πως αντιφάσκει όποτε αντιφάσκει μόνο και μόνο για να φέρει το δικό της σκοπό, τη δικιά της σημασία και τη δικιά της ονοματοθεσία στο τίποτε, το παν, τον κόσμο, τον εαυτό, με άξονα ένα συχνά αναδρομικό και επαναλαμβανόμενο μοτίβο κρίσης.

Η πίστη και η αμφιβολία είναι οι θετικές και αρνητικές κινήσεις της βουλητικής διάνοιας. Η εναπόθεση της πίστης σε μία όποια ιδέα σημαίνει ότι τα χέρια απλώνονται στο γαλαξία των πιθανών κόσμων για να προσδιοριστεί ο ένας μεταξύ πολλών και αυτός να γίνει ο πραγματικός. Η αμφιβολία ως αντίθετη της πίστης είναι η απόσπαση μίας ιδέας μέσα από τον κόσμο και η εξορία της στο διαστημικό κενό της απλής πιθανότητας.

Ακίνητο πρώτο κινούν

Το αφηρημένο ον είναι ολοκληρωτικά ακαθόριστο και για αυτό ταυτόσημο με τον εαυτό του, ακόμα και αν περιέχει όλους τους πιθανούς κόσμους της σκέψης. Κάθε αντίφαση καταλήγει στην κατάσταση του τίποτα αυτού που προσπαθεί να αντικρούσει, αφού η άρνηση του αντιθέτου ισοδυναμεί με άρνηση του εαυτού. Κάθε αιτία μπορώντας ενδεχομενικά να καταλήξει σε οποιαδήποτε πιθανή συνέπεια είναι αυτή η ίδια τα πάντα. Το προηγούμενο του τίποτε και η συνέπεια των πάντων είναι το ένα και αυτό αφηρημένο ον. Το αφηρημένο ον είναι ταυτόχρονα τα πάντα και τίποτε. Το απόλυτο ον και το απόλυτο μη ον. Ο άγνωστος εαυτός ή η άγνωστη ταυτότητα αν προτιμάτε που παρόλα αυτά περικλείει δυναμικά κάθε πιθανή ετερότητα. Δεν είναι τίποτε από μόνο του σαν μία ξεχωριστή σφαίρα, αλλά υπάρχει ως κατάφαση και αντιδιαστολή του αποκρυσταλλωμένου πραγματικού κόσμου.

Στην πορεία περάτωσης των βημάτων των συνεπαγωγικών κινήσεων της λοιπόν, η σκέψη αναγνωρίζει το αφηρημένο ως την άρνηση και ταυτόχρονα εμφατική κατάφαση της συμπαγούς πραγματικότητας και ως την πλουσιότερη και φτωχότερη αλήθεια που εν δυνάμει τα καταλαμβάνει όλα έστω κι αν πραγματικά δεν γεννά τίποτε υπαρκτό. Αναγνωρίζει το αφηρημένο ως την πιο γυμνή έρημο αλλά και τον πιο πλούσιο θησαυρό.

Ουροβόρος

Η σκέψη δε μπορεί να ξεκουραστεί εδώ σε αυτό το βωμό του άγνωστου θεού, αλλά πρέπει να βαδίσει άλλη μία φορά τα βήματα των συνεπαγωγικών κινήσεων, ώστε, γνωρίζοντας πλέον και τα δύο, να τα αποδώσει πλέον σαν ένα δυναμικό χορό που επιχειρεί με έμμετρα βήματα να ιχνηλατήσει και να ανατάμει αυτό που αντιλαμβάνονται ως ζων σώμα της ύπαρξης και του Κόσμου.

Η ένρηξη της απειροελάχιστης ατομικότητας και η έκρηξη της απειρίας των αντιφάσεων των πιθανών κόσμων προχωρούν και οι δύο προς το αντιφατικό απόγειο της εξεύρεσης συμπεράσματος μέσα στο αφηρημένο ον. Το αφηρημένο ον γίνεται λοιπόν και η πρωτογενής πρωθύλη και ο μεσολαβών των αρνητικών και θετικών κινήσεων, που ενώνει την πίστη και την αντίθετη της αμφιβολία σε ένα βρόγχο που περιελίσσεται γύρω από τον εαυτό του. Η εικόνα αυτής της ακατάπαυστης επανάστασης είναι μία κύκλωση που περικλείει το ίδιο της το κύκλωμα όπως ο ουροβόρος όφις.

Μη κύκλος

Μη κατέχοντας ούτε αρχή ούτε τέλος, κάθε σημείο της διαδοχής του κυκλώματος είναι ταυτόχρονα και αρχή και τέλος, και η αιτία και το αιτιατό των πάντων, μέσα στο οποίο η σχέση που ορίζει η όποια ακτίνα είναι το ίδιο παρούσα σε οποιοδήποτε διακριτό σημείο της περιφέρειας όσο και σε οποιοδήποτε πιθανό κέντρο. Το όλον (το "σύνολο των συνόλων" αν προτιμάτε) συνεπώς είναι κάτι περισσότερο από το άθροισμα των μερών, γιατί περιέχει απειρία σημείων ακριβώς όπως η απειροελάχιστη εξατομίκευση ενός μοναδικού καθορισμένου κόσμου μπορεί να πολλαπλασιαστεί με μία απειρότητα από πιθανούς κόσμους.

Κάθε μεθοδολογία και κάθε τρόπος της κρίσης, μέσα στην ιδιαιτερότητα της πολύ πιθανόν τοπικής του επανάληψης, είναι αντιφατικός, και παρόλα αυτά γίνεται κάτι παραπάνω από ένα κομμάτι που έχει ενωθεί σε ένα αμοιβαία αλληλοεξαρτώμενο συνολικό βρόγχο. Γίνεται ταυτόχρονα το κέντρο όσο και τα άκρα με μόνο κριτήριο διαχωρισμού την αποδοχή ή την άρνηση από την ίδια την κρίση των δικών της κατηγορημάτων. Από την ίδια τη σκέψη δηλαδή, εν μέσω της υπέρτατης βακχικότητας της ιδίας περιστροφής της, απορρέει η φανέρωση των όποιων «αληθειών» ως αναπόφευκτη συναίνεση στο χώρο και στο χρόνο για το έλλογο, το εναρμονισμένο, το άκρατο και τα αντίθετα τους, αλλά και ως νοσταλγία της όποιας αρχής και επιγενετική καλλιέργεια των απογόνων όποιας ανάμνησης της τελευταίας.

Έμμετρον

Εν τέλει, η ανάγκη αυτοπροσδιορισμού της σκέψης ως πλέον αναγκαιότητα αυτοπροσδιορισμού του κυκλώματος των συνεπαγωγικών κινήσεων, περιέχει όλη την απειρότητα διακρίσεων των προηγούμενων θετικών και αρνητικών κινήσεων, κρυμμένη πίσω από τις κρίσεις της πίστης και της αμφιβολίας. Ο θησαυρός συμπορεύεται της λογικής όσο και ο λαβύρινθος. Η ανάγκη για σκοπό και τέλος που έρχεται ως αποτέλεσμα του κυκλώματος συνεπαγωγών και κρίσεων (μιας και τα περιεχόμενα αυτού γεννούν το σχετικό χρόνο), επιλύει και διαχωρίζει τις θετικές και τις αρνητικές συνεπαγωγές, όλες τις πιθανές δηλαδή κρίσεις πίστης και αμφιβολίας, μέσα στη διαλεκτική λούπα: Κάθε συνεπαγωγή και τρόπος κρίσης προσφέρει εγκυρότητα στη διαδοχή των λογικών κινήσεων, σε μία δυναμική σύμπνοια, που είναι τόσο θέση όσο και αναίρεση του εαυτού της, απείρως και απειροελαχίστως, όλα μαζί, όλα σε μία Στιγμή. Οι αντικρουόμενες θετικές και αρνητικές θεμελιώδεις κινήσεις, της ερώτησης και απάντησης, αμφιβολίας και πίστης, απαρτίζουν τα πρώτα δύο βήματα ενός ατέρμονου χορού.

Με ένα βήμα μπροστά και ένα πίσω δεν υπάρχει κάτι που να μπορεί να κινηθεί χωρίς να ακυρώσει τον εαυτό του. Η εναντίωση μεταξύ πίστης και αμφιβολίας, αφαιρετικού συμπεράσματος και διαλεκτικής (πάρτε τα με όποια σειρά σας βολεύει) σημαίνει ότι η σκέψη πρέπει να παραμείνει σταθεροποιημένη σε μία διαρκή στάσιμη κυμάτωση, σε μία έμμετρη κίνηση δηλαδή που δεν καταφέρνει τίποτε πέρα από την αμοιβαία αντίθεση των στοιχειωδών της μονάδων και συνολικά απλά θέτει σε παλινδρόμηση την ίδια της την εν δυνάμει άπειρη πολικότητα.

Η διάλυση της όποιας «σταθερότητας» ως στάσιμη κυμάτωση και άρα δημιουργία καθορισμένου χώρου, δηλαδή η διατήρηση μιας διαρκούς αυτοαλλοίωσης του όντος κάτω από συγκεκριμένα μέτρα, δεν μπορεί να επιτευχθεί από την κίνηση οποιασδήποτε συνεπαγωγής. Πρέπει να επιτραπεί σε κάθε κίνηση να μετατρέπεται σε άλλη στο ζενίθ της δικιάς της πραγμάτωσης, έτσι ώστε να κατοχυρωθεί και να πραγματοποιηθεί ο μετασχηματισμός προς την ενότητα και τη σύνθεση αντιθέτων. Αυτό το άνυσμα προς την ενότητα αντιθέτων δεν είναι το ίδιο άλλο ένα αντίθετο, αλλά είναι περισσότερο το μεσουράνημα των μπροστινών βημάτων της πίστης και των πίσω βημάτων της αμφιβολίας, καθώς ενώνονται μαζί στο τρίτο βήμα του αναστοχαστικού πλέον χορού της σκέψης που νοσταλγεί την προ αρχής αρχή της. Η ριζική πραγμάτωση της κάθε κίνησης είναι να γίνει διαμέσου της αντίθεσης, όχι αντίθετη σε κάτι, αλλά μέρος του έμμετρου δράματος αυτού της σκέψης και του αντίστοιχου μετρικού αλλά και ζωτικού χώρουπου αυτό ορίζει και οριοθετεί.

I, Pet Goat II

2013-05-01T14:12:00.000+03:00

Το video που θα σας παρουσιάσω είναι υπερθετικά φορτισμένο με συμβολικό περιεχόμενο και είναι αντικείμενο πολλών αντικρουόμενων ερμηνειών στο διαδίκτυο. Για να δούμε γιατί έχει προκαλέσει τόση φασαρία και να κάνουμε μία ακόμη προσπάθεια αποσυμβολισμού του. Έχω σημειώσει και έχω δώσει κάποιες πολύ βασικές δικές μου ερμηνείες, χωρίς να θέλω να εξαντλήσω την ανάλυση. Ούτως ή άλλως το τελικό στάδιο της ερμηνείας σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις μορφοποιείται αποκλειστικά μέσα στο μυαλό του κάθε αποδέκτη, ανάλογα με τα random φίλτρα του και το ποιόν του.

Το κλιπάκι λοιπόν του Ηλιοφάντη, το οποίο λέει πως το έφτιαχνε για τέσσερα χρόνια θα το βρείτε εδώ (τα περισσότερα links στο youtube αφαιρέθηκαν λόγω πνευματικών δικαιωμάτων για αυτό και δίνω το μανίσιο):

Ψάξτε βρες τε και το πρώτο video της σειράς που δείχνει την πραγματική σκηνή του προεδρίσκου με τη δασκάλα και την επί τόπου ενημέρωση του γ τους δίδυμους πύργους, την ώρα που τα παιδάκια της τάξης εν αγνοία τους διαβάζουν ανάποδα ένα τελετουργικό (πραγματικό βίντεο).

Αποσυμβολίζοντας ...

Αναφορά στο άστρο του κυνός.

Το Heliophant είναι παραφθορά του "Ιεροφάντη" που συνδέεται με την 5η κάρτα των ταρώ. Ο ιεροφάντης είναι αυτός που εξηγεί τα ιερά πράγματα. Οι συντονισμένες ενέργειες με αυτή την κάρτα είναι όλα τα Αβατάρας του Ινδουισμού ή οι Άγιοι Πάντες αν θέλετε. Μεταξύ των Αβατάρας είναι ο Βίσνου, ο Σίβα, και η Κάλι που εμφανίζονται είτε μέσω συμβόλων είτε άμεσα στο κλιπ.

Αναφορά στον Άτουμ =811= ΙΑΩ και στον Ερμή (όχι τον χθόνιο).Ο Ατούμ κατέστρεψε τον κόσμο, με τον ίδιο τρόπο που κατέστρεψε ο ΙΑΩ Σαβαώθ την Βαβυλώνα.Με τον ίδιο τρόπο που περιγράφει η αποκάλυψη οτι θα καταστρέψει την νεα Βαβυλώνα ο θεός.

Στρατόπεδο συγκέντρωσης, Fema, αποδιοπομπαίος τράγος 666 είναι ο θεατής σε κατάσταση trance.

Puppeteer και τα ζάρια του παιχνιδιού στο 3d matrix.

Κούκλα. Χρήσιμος ηλίθιος. Η περιγραφή που δίνει στο site o ηλιοφάντης για τον ΒΟ/Β: The left-right puppet and additional layer of disenfranchisement, keeping you distracted while Drako weaves his web.

Μασονική σκακιέρα= ψευδομυσταγωγικό τυπολατρικό στοιχείο. Το ίδιο και ο πεντάκτινος προβολέας.

Ο Bush χορεύει ελαφρά και λέει τυχαία πράγματα για να κρατά τις μάζες μακριά από την αλήθεια.

Τρομοκρατικά χτυπήματα και fake φυσικά φαινόμενα.

Η εξέλιξη ως τον Πεφωτισμένο (γράφημα), Ώρα,ολοκλήρωση.Το καπελάκι του Bush είναι κοροϊδευτικό για τα χαζά παιδάκια.

Force = -Force => God Force = -God Force

evoL = Love

Δίκερως

Δήθεν μονόκερως απόφοιτος

Καπηλεία, οικειοποίηση συμβόλων

Ύβρις, εμπαιγμός

Σκηνοθεσία

Η Αλίκη.
Η περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για την Lilly: And suddenly a startling realization arose in Lily: "This apple is not mine", she thought. "It belongs to someone else."

Τετραπλότητα, γνώση, η Αφροδίτη και το μήλο-καρδιοειδές, το κόκκινο «χάπι» του Αδάμ.

Rabbit hole, το λαγούμι του λαγού, σκουληκότρυπα.

Πτώση, ρήξη.
Πιθανότατα βρετανικό νόμισμα.

Γονιμοποίηση, Vishnou

Φόβος

Ψαλμός 23

Ψαλμός τού Δαβίδ. Ο ΚΥΡΙΟΣ είναι ο ποιμένας μου• τίποτε δεν θα στερηθώ.
2 Σε βοσκές χλοερές με ανέπαυσε• σε νερά ανάπαυσης με οδήγησε.
3 Ανόρθωσε την ψυχή μου• με οδήγησε μέσα από μονοπάτια δικαιοσύνης, χάρη τού ονόματός του.
4 Και μέσα σε κοιλάδα σκιάς θανάτου αν περπατήσω, δεν θα φοβηθώ κακό• επειδή, εσύ είσαι μαζί μου• η ράβδος σου και η βακτηρία σου, αυτές με παρηγορούν.
5 Ετοίμασες μπροστά μου τραπέζι, απέναντι από τους εχθρούς μου• άλειψες το κεφάλι μου με λάδι• το
ποτήρι μου ξεχειλίζει.
6 Σίγουρα, χάρη και έλεος θα με ακολουθούν όλες τις ημέρες τής ζωής μου• και θα κατοικώ στον οίκο τού Κυρίου σε μακρότητα ημερών.

Διαμελισμός τυραννίας

Δίδυμοι πύργοι, Πύργος της Βαβέλ, Σόδομα και Γόμορα, καταστροφή του ναού του Σολομώντα, κάρτα 16, αποτυχία νοητικής διαχείρισης των ερωτικών δυνάμεων του Λόγου που συνεπάγεται φυσική καταστροφή.

Θλίψη

Η βάρκα-κιβωτός του Άνουβι-Χάροντα οδηγού των ψυχών στον Άδη,

Άνουβις=ο πιστός σκύλος που φυλάει-οδηγάει τον τάφο-κιβωτό του Όσιρι(Ωρίωνα) = ο σκύλος του Σετ = Μικρή Άρκτος = σκήπτρο

Αργώ = Κοσμικός Άξονας = κλίμακα της Ίσιδας, Δέντρο της Ζωής

Μύθος διδύμων Διόσκουρων (Άνουβις = αθάνατος, Όσιρις = θνητός)

CIA,Μαύρη αδελφότητα, αιματοβαμμένη ημισέληνος (δες και αποκάλυψη), τελετουργία στη κερασφόρος Αθώρ-Ίσιδα για:

α)το παιδί της σελήνης-moonchild β) για επικοινωνία-πρόκληση με τους θεούς-εξωγήινους

Οι επικυρίαρχοι του πετροδολλαρίου ή του "χρυσού" (μαύρου)

Εξάκτινο άστρο Δαυίδ και έμμεση αναφορά στο Ισραήλ ή στον "εκλεκτό λαό". Στο site το άγαλμα της Ελευθερίας το λέει: “Lady Helotry” δλδ «η κυριά της σκλαβιάς».

Άνοιγμα ουρανών.

Έμβρυο μέσα στο αυγό.

Στην εσωτερική παράδοση ο συμβολισμός του φιδιού που περιτυλίγει το αυγό είναι γνωστός σαν το ορφικό Ωό. Σύντομα μπορώ να πω πως αναπαριστά το σχεδόν αφανές σπόρο της Ζωής και την άπειρη ενδεχομενικότητα της δημιουργίας. Με άλλα λόγια ενώ αυτό το παιδί εμφανίζεται άμοιρο, πάλι έχει την δύναμη να φτάσει το πλήρες του δυναμικό.

Agent, software, παρασιτική αρπαγή του ελέγχου του νου.

Άνουβις.

Ήλιον, καρδιοειδές.

Το μάτι της συνείδησης του Ώρου, ηλιακός οφθαλμός, τρίτος οφθαλμός του παρόντος, κύστη ιχθύος (τομή κύκλων) που γεννά το καρδιοειδές μήλο. Το avatar του Χριστού

Η περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για τον “Fire of truth”:That's YOU!!! when you stand in the awareness of your sonship with the Divine and the brotherhood of mankind!!!

Η περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για τον Draco: The Sorcerer, the unseen hand and spirit of madness seeking ever more control through trickery, lies, poisons, false-flag events, wars, and mountains of beauracratic and legal framework to siphon off the energy of the inhabitants of the earth. He fears the light of day as he fears life itself, and operates in the shadows. His greatest power is his hold on the issuance of the currency.

Ένα από τα Πρόσωπα. H περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για τον Ludovic (πρέπει να είναι το μικρό όνομα του ίδιου του Ηλιοφάντη):In Latin, ludo means to play and ovis (ovum/ovis) can mean egg. The egg is a symbol of the potential, genetics, and of the soul. Ovis can also mean sheep in Latin. But in reality, Ludovic comes from a Germanic name meaning illustrious in combat.

O Draco έχει την πυραμίδα και τον πανεπόπτη οφθαλμό του Δολαρίου στο πηγούνι. Ελέγχει τη ροή χρήματος και αντιπροσωπεύει τους υβριστές ("Illuminati") με το ένα μάτι μόνο ανοιχτό.

Η προσοχή είναι στα εκτός. (markets plunge . war coverage)

Πολεμικό χτύπημα από stealth, "ufo".

Καταστροφή μουσουλμανικού ναού ή θρησκευτική καταστροφή.

Ένα από τα Πρόσωπα (αυτός που συμβόλιζε την θλίψη-πτώση νωρίτερα).

Θρηνούσα Αφροδίτη, Πενθούσα Δήμητρα, Παναγία, Δέσποινα των Στεναγμών, Χορηγός του άρματος της ψυχής (στο site την λέει Pieta, δες ομώνυμο έργο Michelangelo όπου παριστάνει την Παναγία η οποία μες την αγκαλιά της έχει το Χριστό ακριβώς μετά τη σταύρωση).

Το avatar αυτό του Χριστού εμφανίζεται σχετιζόμενος με κάποιο σούφικο τάγμα, αφού αργότερα εκτελεί συγκεκριμένο μυητικό χορό.

Η περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για τον Aali: The whirling heart of Islam awakened to the one true God! He is free and needs no control.

Όπλα σε ανώριμα χέρια

Το τέλος του επικούρειου και του μαρξισμού. Η περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για τον Juan "Pepito": After years of economic exploitation and the environmental degradation, Juan "Pepito" has a decidedly sinking feeling.

Τίγρης. Η καρδιά της Κίνας ενάντια στο καθεστώς. Η περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για την Sun Sue: Opposing courageously those who would enslave her.

Κοσμικός κατεργάρης.
Ενορχηστρωτής.

Το avatar του Χριστού είναι σε κατάσταση trance ύπνου ή διαλογισμού. Ο «εσωτερικός Χριστός» του καθενός.Έχει ζωγραφισμένο το 3ο μάτι ακριβώς στην επίφυση γεγονός που αναφέρεται σε πνευματικό φωτισμό. Το τρίγωνό πάνω από το μάτι αντιπροσωπεύει την θεικότητα και πως ο φωτισμός οδηγεί στην επαφή με την εσωτερική-θεϊκή φύση του ατόμου. Τα σύμβολα στο πρόσωπο του avatar του Χριστού εμφανίζονται ανεστραμμένα και στο πρόσωπο του Draco επειδή εκείνος τα έχει διαφθείρει.

Επέρχεται το ημι-ξύπνημα του Ludovic

Πύλες

Πέρασμα

Πύρινος λόγος, σπορά, θα έπρεπε λογικά να βγαίνει από το 3ο οφθαλμό = κύστη ιχθύος . Όταν η φιγούρα του Χριστού εκπνέει το Πυρ της Αλήθειας κάποιες καταπιεσμένες, δυστυχισμένες προσωπικότητες ξαναζωντανεύουν. Ο Ludovic, το παιδί μέσα στο αυγό και ο Aali ο μικρός ανατολίτης ο οποίος φαινόταν νεκρός.

Γονιμοποίηση.

Επίφυση.

«Είσοδος

στο πηγάδι της ψυχής»

Σπήλαιο ασυνειδήτου ή μύησης

Δύο από τα Πρόσωπα: Σίβα και Κάλι ταυτίζονται (Κάλι :Μαύρη μητέρα,σύζυγος και Σίβα: Ο μετασχηματιστής).

Ακόλουθοι.

Υγρό στοιχείο σε αναταραχή.

Ο πύργος του ταρώ ως νοητικά οχυρωμένος πύργος , η εποπτεία της 3ης μορφής της γυναικός, ο χθόνιος Όλυμπος , Εκκλησία, Ευρώπη.

Το φάντασμα της ωραίας Ελένης, ο κλεμμένος θησαυρός, το χρυσόμαλλο δέρας, η κατώτερη θηλυκή πλευρά, η εξουσία των «πνευματικών δικαιωμάτων».

H περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για την Madam Q:Madame Q's point of suffering is sex. Is it repression or indulgence? We don't know. Yet there is definitely shame there.

Γονιμότητα, η εξουσία που γονιμοποιείται από το Πρόσωπο (νυμφίος).

Υγρό στοιχείο σε αναταραχή.

Και ο χορός συνεχιζεται.

Ξύπνημα.

ōrdō āb chaos = τάξη από το Χάος, συχνό μασονικό σλόγκαν.

Unplugged (δες Matrix), σπάσιμο της τυραννικής εποπτείας.

Συγκατάβαση.

Ο κοσμικός κατεργάρης διευθύνει το χορό των patterns / rings.

Ένα από τα Πρόσωπα: Περιστρεφόμενος Δερβίσης. Το παιδάκι εκτελεί την αρχαία τέχνη των περιστρεφόμενων μυστών του εσωτερικού τάγματος των Σούφι. Η αναγέννηση του αγοριού σημειώνει τη σχέση μεταξύ του και του εσωτερικού Χριστού, πράγμα που βεβαιώνει το κοινό στόχο των εσωτερικών σχολών που είναι η επαφή με τον θείο εαυτό. Και άλλων θρησκειών αφανή εσωτερικά ρεύματα όπως του Ινδουισμού ,με τον χορευτή Σίβα, εμφανίζονται στο κλιπάκι.

Ανατολή της νοητικής μονάδος ως Πανσέληνος, Νέμεσις, ειμαρμένη, Ωραία Ελένη-Ίσιδα-Ιστάρ.

Ένα από τα Πρόσωπα. H περιγραφή που δίνει ο Ηλιοφάντης στο site για τον L'enfant bleu: The keeper of the flame.

Αστερισμοί

Ένα από τα Πρόσωπα, αετός-φοίνικας.

Ένα από τα Πρόσωπα

Ο φύλακας του κατωφλίου τερατόμορφος όπως συνήθως. Εδώ με μορφή gargoyle.

Έξοδος από το Matrix της μυθολογίας-χρόνου του αιθερικού ιστού.

Οι λωτοί εδώ συμβολίζουν την πνευματική αφύπνιση.

Το Πρόσωπο, Όσιρις (Ρα και Ώρος με διαφορές φάσης), Ερμής , η επιστροφή του Οδυσσέα στη Ιθάκη, ο δρόμος προς την πνευματική ελευθερία.

Γκρέμισμα των παλαιών δομών.

Σφαίρα του κάλλους των ιδεών, καρδιακό κέντρο, Χρυσή Αφροδίτη-Ελένη, Ίλιον, Κάμελοτ, Πατρίδα – «η καρδιά της γαίας», «Μία χώρα ένας Βασιλιάς», Έρωτας.

Γκρέμισμα των τριών Πυραμίδων (Βαβυλώνες) του Τρισήλιου (Ωρίωνας) και της μνήμης του θανάτου – κάτω κόσμου.
Η ουρά του Σκορπιού που οδήγησε τον Φαέθοντα σε πτώση θανάτου στις όχθες του Ηριδανού.

Υπάρχουν δύο τρόποι που μπορεί κανείς να επιχειρήσει να ερμηνεύσει το κλιπάκι. Ο εσωτερικός και ο εξωτερικός. Στην εσωτερική ανάλυση όλα τα πρόσωπα που εμφανίζονται στο φιλμάκι μεταφράζονται σε μέρη των μικρών εγώ του ίδιου του ατόμου (Ο gurdjieff μιλούσε μέχρι και για 987 τέτοια). Ακόμη και φιγούρες όπως ο δρακονιανός puppeteer και ο draco μπορούν να ερμηνευτούν ως η τυραννία του ερπετικού εγκεφάλου. Παρόλο που η κυρίαρχη προσωπικότητα στο video είναι το avatar του Χριστού, υπάρχει μία εμφανής υπόγεια σύνδεση, που υποβάλλεται μέσω ρυθμών και συμβόλων, τόσο με τον Ludovic, το παιδάκι που βγήκε από το αυγό, όσο και τον Aali, τον μικρό ανατολίτη που εκτελεί τον περιστροφικό χορό των δερβίσηδων. Τα πρόσωπα αυτά συμμετέχουν στα δρώμενα ως κεντρικοί χαρακτήρες ενός θεατρικού έργου ή μίας τραγωδίας αν θέλετε, και άρα μπορούμε να πούμε πως ως θέαμα είναι η ριζική παρότρυνση του έργου ώστε να συντελεστεί η θεατρική κάθαρση στο θεατή. Οι χορευτές που σχεδόν παράλληλα με την ιστορία συμμετέχουν με ακόμη πιο υπόγειο και αφανή τρόπο στην εμφάνιση των ρυθμών, είναι εκεί για να δείξουν πως υπάρχει άμεση συσχέτιση με ακόμη υψηλότερα patterns που συμβολικά συνδέονται με ουράνια πύρινη εστία.

Στην εξωτερική ανάλυση, η οποία και γίνεται στον περισσότερο κόσμο ασυνείδητα, πραγματοποιείται μία αντιστοίχηση της εσωτερικής ερμηνείας στα εκτός φαινόμενα. Η αντιστοίχηση αυτή της εσωτερικής ερμηνείας εναπόκειται στο πως είναι στημένα τα random φίλτρα του καθενός οπότε και οι αντιστοιχήσεις αποκλίνουν ανάλογα με το ποιόν του δέκτη (ένας φοβισμένος παραδείγματος χάριν άνθρωπος θα βλέπει παντού εωσφορίσκους και σατανικά λαγουδάκια). Έτσι από την στιγμή που εμφανίζονται και ιστορικά πρόσωπα όπως ο Bush και ο Bin Laden ο θεατής μπαίνει πολύ εύκολα στη διάθεση να βρει τα ισοδύναμα όλων των συμβόλων και των προσώπων που βλέπουμε στο κλιπ. Ένας ακόμη παράγοντας πέρα από τα ιστορικά πρόσωπα που το ενισχύει όλο αυτό είναι και το πρώτο video της σειράς. Αυτά όλα είναι μέρος του μαγικού του. Από τη μεριά του καλλιτέχνη συντελείται η προσπάθεια της «οράσεως» των patterns, και άρα ουσιαστικά της προγνώσεως. Όσο το λοιπόν μία τέτοια δημιουργία αποτελεί αγαθή προβολή της προσωπικής οράσεως του καλλιτέχνη, καθίσταται αυτή και κάποιου είδους προφητικό. Αν από την άλλη, υπάρχει και δόλια παρεμβολή κατώτερων και ιδιοτελών σκοπιμοτήτων τότε αυτή καθίσταται μία κάποιου είδους παρέμβαση.

Στην περίπτωση μας κατά την εκτίμηση μου το κλιπ παίζει διττό ρόλο , όπως λίγο ή πολύ όλα τα τέτοιου είδους αποκαλυπτικά ενεργήματα. Ένας αντιστοιχείται στην αγνή έκφραση του καλλιτέχνη. Αυτή όμως όντας συμβολικά δοσμένη, αποτελεί και παρέμβαση που ωθεί τον θεατή , ο οποίος δεν έχει πάει σε αυτά τα μήκη την όραση του, να ακυρώσει ή να εξαντλήσει φόβους και εφιάλτες ή όνειρα που συνδέονται με όσα βλέπει. Και να σκοπεύσει από την άλλη τελικά σε μία ακόμη βαθύτερη αναζήτηση ή κατανόηση. Κλείνοντας θα πω πως δε βρίσκω το περιεχόμενο του video συνωμοσιολογικό όπως ο περισσότερος κόσμος, αλλά ακριβώς το αντίθετο.

Τα δίδυμα κέρατα της επαναστάσεως και της άνωθεν ανίερης πιέσεως

2013-01-24T00:40:00.000+02:00

Κατάληψη, επανάσταση ή αποστασία «ενάντια» στην εξουσιαστική, ιεραρχική πίεση

Όλοι οι κοινωνικοί ακτιβισμοί ή ακόμη και οι φαντασιακοί ενεργισμοί το μόνο που κάνουν είναι να δυναμώνουν αυτό που υποτίθεται ότι αντιπαλεύουν. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό, στο βαθμό που οι άνθρωποι ξεκινάνε με στόχους και συγκεκριμένα αποτελέσματα στο μυαλό, και στην πορεία απογοητεύονται και βγαίνουν τελικά από την πλάνη. Είναι το κομμάτι της ίδιας της ψευδαίσθησης το μεμπτό της υποθέσεως και όχι ο ακτιβισμός αυτός καθ’ αυτός, που δεν είναι παρά άλλος ένας έγκυρος τρόπος να περάσεις το χρόνο σου. Υπάρχει ωστόσο μία αναπτυσσόμενη πίστη, παρ’ όλα αυτά, πως η προσδοκώμενη παγκόσμια μεταστροφή είναι η μαρτυρία μίας κάποιας συλλογικής μεταλλαγής στη συνείδηση, τύπου Μάγιας και «τέλος χρόνου» λόγου χάριν, και κατά λογική επαγωγή όλα τα παραπάνω είναι τα μέσα μας προς αυτήν. Κατά την άποψη μου αυτό δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από την αλήθεια.

Υπό την οπτική εξέτασης της παραπάνω πλάνης, οι anonymous και οι συναφείς τους εκφάνσεις, μου προκαλούν το ενδιαφέρον και θα εξηγήσω το γιατί. Το ανώνυμο υφίσταται σε μία σκιώδη περιοχή μεταξύ παραδειγμάτων χωρίς εμφανώς να ανήκει σε κάποιο από αυτά. Για την ακρίβεια προτείνω πως υπάρχουν τριών ειδών παραδείγματα που σχετίζονται με τη συζήτηση:

α) Το εξουσιαστικό παράδειγμα που σχετίζεται με τη δύναμη, το χρήμα κλπ

β) Το ενάντιο παράδειγμα της επανάστασης, των κοινωνικών αξιών και της ατομικής προβολής

γ) Το παράδειγμα που αυτή η ανάλυση θα αντιπαραθέσει στα δύο προηγούμενα και το οποίο αντιλαμβάνεται αυτά τα δύο ως καθρεπτικές εικόνες και άρα εξίσου αναχρονιστικά.

Οι οποιοιδήποτε anonymous το λοιπόν υφίστανται, κάπου μεταξύ δεύτερου και τρίτου παραδείγματος. Δεν προκαλούν καμία απολύτως αλλαγή και είναι απλά μία εκδήλωση του τί ήδη συμβαίνει. Όπως και ο χαρακτήρας από τον οποίο εμπνεύστηκαν, ο V, οι anonymous λειτουργούν με πυροτεχνήματα που τελικά δεν έχουν κανένα πραγματικό αποτέλεσμα. Αυτή η ασυνέπεια και ο παραλογισμός είναι κάτι που τους καθιστά αγνούς, και άρα προσωπικά μου είναι συμπαθείς.

Η διαφορά μεταξύ μαγείας και τέχνης είναι ότι η πρώτη επιδιώκει κάποια αποτελέσματα και αλλαγές, ενώ η δεύτερη είναι απλά μία δημιουργική έκλυση ενεργειών, ακολουθούμενη από την διάθεση επακόλουθης παρατήρησης των αλλαγών που αυτές οι ενέργειες προκάλεσαν, ανεξάρτητα από την επιθυμία ή την ελπίδα μας. Οι κοινωνικοί ακτιβισμοί, έχοντας υπόψη τους παραπάνω ορισμούς, θα μπορούσαν να ενταχτούν στον ορισμό περί μαγείας, στη καλύτερή τους, ενώ η ατραπός των anonymous να ενταχτεί, στις καλύτερες των εκφάνσεων της, στην κατηγορία της τέχνης. Υπάρχει και μία μικρή ξεχωριστή κατηγορία, «κοινωνικών ακτιβιστών» (μέσα σε εισαγωγικά), που φοράνε μάσκες σαν τους anonymous, και είναι κάτω από την εντύπωση ότι φέρνουν αλλαγές ή τουλάχιστον φιλοδοξούν προς αυτό. Αυτοί είναι οι bloggers παραδείγματος χάριν. Φυσικά, οι διατυπώσεις μου είναι αφοριστικές. Ας εξετάσουμε τα ποσοστά αληθείας και αντίφασης σε όλα αυτά.

Κοιτάξτε ποιο είναι το κλειδί κατανόησης. Υπάρχει διαφορά μεταξύ του να επιτρέψεις κάτι να σε διαπεράσει ως zeitgeist και ρεύμα της εποχής, χωρίς την ανάγκη να το καταλάβεις, και του να μετακινήσεις τα πράγματα ο ίδιος προς την κατεύθυνση ενός επιδιωκόμενου σκοπού. Για παράδειγμα, μπορεί να γράφω αυτό το κείμενο για να πείσω τον αναγνώστη. Από την άλλη, μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιώ τις λέξεις ως μέσα για να παρατηρήσω τι θα κινηθεί τριγύρω από αυτές, και τι θα κινηθεί εντός μου, χωρίς να έχω στο μυαλό μου κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα ή μπορεί και να ελπίζω σε κάτι μακρινό και ανέφικτο. Η πραγματικότητα είναι βέβαια, ότι ισχύει λίγο και από τα δύο, και το πόσο καταλυτικός είναι ο ρόλος που διαδραμάτισα στα γύρω και στην αλλαγή του εαυτού στο τέλος της διαδικασίας, είναι ο μόνος παρανομαστής του κατά ποιο βαθμό το «εγώ» μου εμποδίζει «το πραγματικό», (δλδ την σύναψη σχέσεως με τον Κόσμο και την πραγμάτωση της Επικοινωνίας) από το να συμβεί.

Μία ακόμη κλείδα κατανόησης έχει να κάνει με το πώς θα ορίσει κανείς, ως αυτό που πραγματικά είναι, τη δήθεν «τυραννία του πατρικού νόμου» που κατασκευάζει ο ίδιος ο άνθρωπος, και τις «άνωθεν» πιέσεις που αυτός ο νόμος συνεπάγεται (αφού φτιάχνει ιδιοτελείς ιεραρχίες), χωρίς να κάνει κάποια αξιακή κρίση σχετικά με αυτές, και χωρίς να το δει όλο το θέμα προσωπικά. Θυμάμαι εδώ, μία κουβέντα μεταξύ φίλων κατά την οποία διαφωνούσαμε για την αξία της ένταξης ή μη σε ένα οποιοδήποτε κίνημα. Αρκετοί εκ των συνομιλητών έχοντας κατά παλαιότερους καιρούς ενταχτεί κάτω από την ομπρέλα ενός τέτοιου, αναγνώριζαν την τωρινή τους ανωτερότητα, ως την έξοδο τους από κινήματα και τα καθεστώτα εντάξεως. Την ανωτερότητα τους δλδ κατόπιν της εξόδου από κάποια ιεραρχία και κάποια μάζα που καταστέλλει τα φυσικά και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ατομικής τους παρεκκλίσεως. (Το θέμα αργότερα καταλήγει πιο πολύπλοκο όπως εξήγησα και αλλού, κι έχει να κάνει με το ότι παράλληλα με την έξοδο από το συλλογικό, γιατί επαγωγικά η αναφορά θα φτάσει σε αυτό, κάθε ατομικότητα πρέπει να θέτει όρους ένταξης σε αυτό.*(1))

Για τους anonymous (ή και τους κοινωνικούς ακτιβιστές, αν και αυτοί είναι ιστορικά και ιδεολογικά πιότερο προγραμματισμένοι) και όλους εκείνους που θέλουν να προσεγγίσουν τη ζωή (συμπεριλαμβανομένης της «τυραννίας» και της «ανίερης έξωθεν πιέσεως») με τον ίδιο τρόπο αντιμετώπισης, ήτοι δλδ «μαθαίνουμε από τα λάθη μας»*(2) , το παγκόσμιο σύστημα ελέγχου αλλά και ο κοινωνικο-ιστορικός προγραμματισμός, δεν είναι πρόβλημα που τους απασχολεί να λυθεί, αλλά ένας άξιος αντίπαλος σε ένα τιτάνιο παιχνίδι κοσμικού ping pong. Η διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών είναι ότι η μία γνωρίζει ότι όλα αυτά είναι ένα παιχνίδι, ενώ η άλλη το βλέπει με θανατηφόρα σοβαρότητα (ουσιαστικά «το σύστημα» δε «βλέπει» τίποτε, απλά παίρνει τα χαρακτηριστικά τέρατος, λόγω του ότι ως διανθρώπινη υπερδομή είναι διαφορετικής τάξης από το ίδιο το υποκείμενο που την επισκοπεί). Όταν το όποιο υποκείμενο το λοιπόν, παίρνει την επανάσταση και πολύ στα σοβαρά, θα μπορούσε να πει κανείς πως ασυνείδητα προσχωρεί στη πλευρά την οποία αντιμάχεται, γιατί αρχίζει να μοιράζεται το ίδιο πνεύμα με το «θηρίο». Από ρομαντικός καλλιτέχνης και δημιουργός, μπορεί και μετατρέπεται σε ζόμπι του πολιτικού ορθολογισμού ή του φιλοσοφικού παλιμπαιδισμού, εντάσσεται σε κινήματα ή ομάδες, και αναιρεί τελικά την ατομική του παρέκκλιση.

Η επανάσταση και οι άνωθεν πνευματικές, εξουσιαστικές και ιεραρχικές πιέσεις δεν είναι παρά τα δίδυμα κέρατα του ιδίου δαίμονα, και η απόδειξη όπως την προσκομίζει ο νόμος της ιστορικής επανάληψης είναι πως η αντι-εξουσία και η αντίσταση της μάζας απλά ενισχύει την εξουσία. Και μην ξεγελιέστε από τις εναλλαγές των προσωπείων της εξουσίας και της ράτσας των αμνών. Ο πόλεμος εναντίον της τρομοκρατίας παραδείγματος χάριν, και οι άπειροι τρόποι που οι υπερεθνικές επικυριαρχίες χρησιμοποιούν μία «δαιμονοποιημένη» πράξη αντίστασης ώστε να ισχυροποιήσουν τη δύναμη τους, καταδεικνύει απλά ,και παρατείνει βεβαίως, το φαύλο κύκλο. Και από την άλλη πλευρά όμως αν το δείτε, όποτε η αντίσταση πήρε τον εαυτό της και πολύ στα σοβαρά, ενεργοποίησε την παλαιότερη ιστορική ψύχωση της ανθρωπότητας, το «εμείς και οι άλλοι»*(3), τόσο σε συλλογικό όσο και σε ατομικό επίπεδο, και δημιούργησε κρίσεις που είτε ενίσχυσαν το σύστημα είτε το αναδίπλωσαν.

Αυτά όλα τα παραπάνω θα ήταν κάτι το θετικό αν θέλαμε στο τέλος να θεσπίσουμε το χριστιανικό ψυχόδραμα του Αρμαγεδδώνα. Εννοώντας ότι αργά ή γρήγορα οι ιστορικές αναλογίες θα είναι πλέον τόσο μεγάλες που αυτή η διπολικότητα εκ των πραγμάτων θα ενσαρκώσει αποκαλυψιακές συμμετρίες. Αλλά είναι αυτό που πραγματικά θέλουμε?

Φαίνεται πως όσοι διαμαρτύρονται, είτε είναι κοινωνικοί ακτιβιστές είτε ρίζες τύπου anonymous, θέλουν απλά να βελτιώσουν τη θέση τους σε σχέση με την υποτιθέμενη πίεση που δέχονται, και εδώ πραγματικά είναι που εντοπίζεται το πρόβλημα. Θα μπορούσε στην ουσία του πράγματος να ισχυριστεί κάποιος, ότι όλοι ανεξαιρέτως είναι καταπιεσμένοι ανεξάρτητα από το κοινωνικό τους status, και άρα το να προσπαθούν να βελτιώσουν τις συνθήκες τους ενάντια μίας οποιασδήποτε αδικίας, είναι σαν να παίζει κανείς με τις θέσεις των επίπλων σε ένα σπίτι που έχει ήδη πάρει φωτιά. Όλοι οι των επαναστάσεων πάντα αργά ή γρήγορα απογοητεύονται, όταν βλέπουν πως οι κινήσεις τους ενεργοποιούν τον εχθρό και ταΐζουν το τέρας που αντιπαλεύουν, ενισχύοντας τον οπλισμό της «τυραννίας» που έχουν εγκαθιδρύσει κάποιοι «άλλοι». Εκτός βέβαια κι αν πρόσκαιρα γίνουν αυτοί οι επικυρίαρχοι στο παιχνίδι αυτό του ανθρωποφαγικού κανιβαλισμού.

Πολύς κόσμος, από τους πιο συνειδητούς παίκτες του παιχνιδιού και από τις δύο πλευρές (μέρη της εξουσιαστικής ιεραρχίας και οργανωμένοι του αντιπολιτευτικού αντιλόγου) μπορεί και να τα γνωρίζουνε όσα αναφέρουμε, αν και πρέπει να κρατάμε τις επιφυλάξεις μας, καθότι τίποτε δε τυφλώνει περισσότερο από τα ιδεώδη και τις ιδεολογίες. Πάντως φαίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρον να παρακολουθεί κανείς τις αντιδράσεις ειδικά των ανθρώπων του εσωτερισμού, που εμφανίζονται να λειτουργούν με μία σχετικά αφελή και ρηχή εξήγηση της κοινωνικής αλλαγής, λες και ο λόγος γίνεται για απλές πολιτικές δομές και διεφθαρμένα ανθρώπινα όντα που παίζουν σε κάποιο reality show, και όχι μακραίωνα συλλογικά και προγονικά patterns (δλδ δαίμονες) άρνησης. Και για να αναφέρω και ένα τεράστιο κλισέ. Καμία αλλαγή δε μπορεί να υπάρξει στα εκτός, αν δεν λάβει χώρα πρώτα στα εντός. Όπως καταλαβαίνει κανείς όλα αυτά, το πιθανότερο είναι ότι αναβάλλουν το “εσωτερικό ψυχικό paradigm shift”, ή την “εσωτερική ψυχική επανάσταση ή μεταστροφή” αν προτιμάτε, παρά τη δρομολογούν.

Για να είμαι ξεκάθαρος, δεν είμαι ενάντια των ακτιβιστών ούτε αψηφώ το σύστημα ή αν το θέλετε αλλιώς : το «matrix». Απλά όλο αυτό πρέπει να το δούμε ως ένα ταξίδι της συλλογικής συνειδητότητας, σημειώνοντας πως αυτό δε σημαίνει ότι το είδος μας δε το είχε ανάγκη ως τώρα, ή δε θα το έχει ανάγκη για μερικές χιλιάδες χρόνια ακόμη. Στο μόνο πράγμα στο οποίο εναντιώνομαι είναι η ψευδαίσθηση. Και από τη στιγμή που τα χέρια μου είναι γεμάτα ακόμη από καθαρίσματα παλαιών δικών μου αυταπατών, ο αναγνώστης ίσως και να αναρωτιέται γιατί αντικρούω τις ψευδαισθήσεις των άλλων. Είναι ίσως το μόνο πράγμα που μπορεί κανείς να κάνει. Αν δεχτούμε ότι πρέπει να κάνει κάτι δλδ, ας δεχτούμε ότι αυτό είναι το να οικειοποιείται το δαιμόνιο της νόμιμης και δημιουργικής διαμαρτυρίας (μέσω της εγκατάστασης του 2ου παρατηρητή).

Από την οπτική γωνία που εποπτεύει ο περισσότερος κόσμος, όλα τα κινήματα ή οι ακτιβισμοί, έχουν να κάνουν με την πρόκληση εξωτερικών βελτιωτικών αλλαγών για τις ατομικότητες που τα εμφορούνται. Σαν ένα είδος καθαρτικού θεατρινισμού (η λεγόμενη «θεατρική κάθαρσις»), μπορεί όντως όλη αυτή η ενασχόληση τους να είναι αποτελεσματική, αν όλη η διαδικασία είναι ρυθμισμένη ώστε να φέρει τις εσωτερικές εκείνες μεταβολές που έχουν ανάγκη οι ηθοποιοί. Δεν είναι όμως αυτό που συμβαίνει συνήθως, καθότι όλοι επικεντρώνονται στα «εκτός» που «δικαιωματικά» διεκδικούν. Η πραγματικότητα σε όλα αυτά είναι ότι τα κινήματα, οι ακτιβισμοί, οι anonymous, είναι όλα μέρη μίας μεγαλύτερης και ευρύτερης διαδικασίας. Αλλά το ίδιο είναι και η «νέα τάξη πραγμάτων», η «τυραννία», «η παγκόσμια κυβέρνηση» και οτιδήποτε άλλο.

Τι μπορεί να σημαίνει «δικαιωματική διεκδίκηση» το λοιπόν; Η ιδέα των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» λόγου χάριν υποτίθεται θεωρείται πολύ προοδευτική. Αλλά αν το καλοσκεφτεί κανείς επαγωγικά και αναπόδραστα οδηγεί σε κουτές θέσεις. Εννοώντας πως έχουμε θεσπίσει δικαιώματα για το κάθε τι. Στο τέλος θα θεσπίσουμε και δικαιώματα για τα μικρόβια, τα βακτηρίδια και τους ιούς. Όλο αυτό είναι μέρος των συμπτωμάτων της ασθενικής αντιμετώπισης της πραγματικότητας. Η αλήθεια είναι ότι κανένας δεν έχει κανένα δικαίωμα, γιατί κανένας δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο. Αν εξεταστεί η ασθένεια σε βάθος θα γίνει φανερό πως «τα δικαιώματα» και δη τα «πνευματικά», ήταν αυτά που νομιμοποιούσαν πάντα τις ανίερες πιέσεις. Τα πνευματικά δικαιώματα είναι αυτά που επικυρώνουν ιστορικά τις «διαβολικές» εξουσίες, γιατί συντηρούν το καθεστώς των κλειστών γνώσεων. Αυτό δε σημαίνει βεβαίως πως μπορούν καρατομηθούν και όλα διορθώθηκαν. Σαν ιδέα όμως είναι μέρος του προβλήματος και όχι τις λύσης. Αν το εποπτεύσει κανείς μακροσκοπικά θα δει πως η ιδέα των δικαιωμάτων καταλήγει σε ύβρις *(4), και σε πορείες με πλακάτ να γράφουν «πάρε μας πίσω στο Παράδεισο». Όλα αυτά είναι μέρος της εγωκεντρικούς λογικής που θέλει τον άνθρωπο να βρίσκεται κάπου άλλου από εκεί που βρίσκεται. Αν ήταν να ελευθερωθεί από αυτή την ασθένεια θα πρέπει να κατανοήσει πως η άνωθεν πιέσεις και οι κάτωθεν πιέσεις είναι ακριβώς αυτές που πρέπει να είναι. Επίσης να κατανοήσει πως ο ίδιος έχει περιορισμένους βαθμούς ελευθερίας κινήσεων.

Όλα αυτά καταδεικνύουν μία ακόμη μεγαλύτερη αυταπάτη. Τα κινήματα, οι ακτιβισμοί, οι κυβερνήσεις κι εξουσίες εν γένει, όλα βασίζονται σε ένα σύστημα ερμηνείας για το τι είναι δήθεν καλό για την κοινωνία, που ορίζει και θέλει να επιβάλλει την πρόθεση μίας μερικότητας στο σύνολο. Αυτή είναι μία υπόθεση που στην πράξη υπαινίσσεται πως η ουτοπία του ενός ταιριάζει σε όλους. Πράγμα παντελώς στενόμυαλο. Συνήθως μάλιστα, η ιδέα του «τι χρειαζόμαστε», πηγάζει κυρίως από τις ρηχές δράσεις και αντιδράσεις στο πως είναι τα πράγματα φαινομενικά. Αντιδρούμε παραδείγματος χάριν γιατί ο τρόπος ζωής μας είναι «άδικος». Όλοι οι ακτιβιστές μπορεί και να τα βρίσκουν μεταξύ τους κάποια στιγμή, μες την αγανάκτηση τους, και να συμφωνούν για το πώς θα πολεμήσουν το κακό σύστημα. Το «θηρίο». Τι θα συμβεί όμως αν αυτός ο εχθρός, αυτές οι ,όπως τις θεωρούν, αναχρονιστικές και διεφθαρμένες δομές, ξαφνικά εξαφανίζονταν; Αν η ταυτότητα όλων αυτών των κινημάτων, προσδιορίζεται από το γεγονός της ύπαρξης των κακών «άλλων», κι αν όλο αυτό είναι που τους φέρνει κοντά ως μάζα, τότε αν πράγματι ο αντίπαλος τους εξέλειπε, δε θα είχαν την ανάγκη να βρουν κάποιον άλλον να του εναντιωθούν; Και δε θα υπήρχε τελικά η φυσική ανάγκη αυτός να βρεθεί κάπου μέσα στα ίδια τους τα σπλάχνα;

Η ιδέα το να παίρνει κανείς μέρος σε κινήματα μπορεί να έχει απελευθερωτικά και καθαρκτικά χαρακτηριστικά, δε το αρνείται αυτό κανείς. Τέτοια όμως όπως το να παίζει ένα καλό παιχνίδι ποδοσφαίρου, να συμμετέχει σε μία θεατρική παράσταση ή να γράφει ένα βιβλίο. Το προφανές ερώτημα που προκύπτει, είναι ότι αν όλοι αυτοί που συμμετέχουν σε όλα αυτά, γνώριζαν ότι τα πάντα είναι ένα παιχνίδι, και ότι πιθανότατα θα έχει τα αντίθετα αποτελέσματα από ότι περιμένουν, θα έπαιρναν τελικά μέρος; Θα ήθελαν να συμμετέχουν απλά και μόνο για την ψυχαγωγία εαυτών;

Μόνο με πνεύμα που βλέπει τη ζωή ως ένα παιχνίδι, ένα σοβαρό παιχνίδι όμως, υπάρχει και το πνεύμα της αλλαγής, ως ψυχαγωγία όμως και μαγική μεταμόρφωση, και τελικά από ηττημένος βγαίνει κανείς νικητής. Θα ήταν λάθος να πάρει κάποιος τη σκιά της ουσίας, δλδ την ελπίδα-φαντασία που κινεί αυτά τα κινήματα ως πραγματικότητα, και όχι ως μία έκφανση των εντός αυτού περιεχομένων.

Κατά την αίσθηση μου, όταν κάποτε η συλλογική μεταμόρφωση ολοκληρωθεί (πράγμα κουτό να το λέμε γιατί είναι μία αεί διαδικασία), πιθανότατα δε θα ξέρουμε τι να κάνουμε σχετικά με αυτήν, και πιθανότατα οι πιο πολλοί δε θα ξέρουν και τι είναι αυτό που τους χτύπησε. Μπορεί κάποιος να προτείνει πως το δείνα κίνημα, οι συμπαθείς αλλά πάντα άστοχοι ,αφού δε μαθαίνουν από τα λάθη τους, θεοσοφιστές λόγου χάριν *(5), ή το τάδε, είναι ότι χρειάζεται ώστε να προκύψει κάποια συλλογική αλλαγή. Δεν υπάρχει όμως κάποια δομή, κάποιος οργανισμός, κάποιο κίνημα που να μπορεί ή να χρειάζεται να σπρώξει προς μία όποια κατεύθυνση τα πράγματα. Αυτό που μπορεί να υπάρξει οργανωμένα και θεσπισμένα είναι εργαλεία τέτοια που να επιτρέπουν το καθάρισμα του φαντασιακού μας οίκου, την αυτοπαρατήρηση, τη διαύγαση, και την φανέρωση τελικά των αυταπατών μας, ώστε να αποτρέπονται οι ουτοπικές προβολές από τις μερικότητες και να επιτρέπεται η νέα ζωή να γεννιέται οργασμικά και ακραιφνώς. Άλλωστε το γνώθι σ’αυτόν είναι η μόνη συνθήκη ώστε να υπάρχει άδολη έκφραση της τροπικότητας της ατομικότητας. Αν γνωρίζει κάποιος τον εαυτό του, ξέρει και τους τρόπους. Για να δώσει ο Έλληνας στο παράδειγμα μας, λύσεις στα προβλήματα του, αρκεί να θυμηθεί ποιος είναι.

Είναι γεγονός πως πολύς κόσμος επενδύει τις ελπίδες του, πάνω στο ένα κίνημα ή στο άλλο. Είναι καλό πράγμα να συμμετέχεις σε κάτι τέτοιο όσο η αλληλεπίδραση αυτή σε ψυχαγωγεί. Είναι ίσως και μία φυσική έκφραση των μαζών να οργανώνει μικρές ή μεγάλες επαναστάσεις. Κανείς δεν εναντιώνεται σε κάτι τέτοιο. Άλλωστε όσο πολλαπλασιάζονται και λειτουργούν οι μάζες τόσο πιο πολύς κόσμος καταλαβαίνει τη «φύση του θηρίου» στο τέλος. Το πρόβλημα ξεκινά όταν κάποιοι παίρνουν τη φύση της ψυχαγωγίας αυτής σοβαρά και επενδύουν συναισθηματικά και ψυχολογικά σε ένα επιθυμητό αποτέλεσμα. Έτσι είναι που προετοιμάζονται για την απογοήτευση. Κατά ειρωνικό τρόπο, η ίδια πίκρα της εγωιστικής φαντασίωσης τους, ότι δεν παίρνουν αυτό που αξίζουν από τον Κόσμο, που τους οδήγησε στο να προστρέξουν στην συνένωση με κάποιο κίνημα, είναι που επιστρέφει να τους σπρώξει ώστε ασυνείδητα να γίνουν αυτό που έχουν δαιμονοποιήσει στην παθιασμένη τους αντιπαράθεση. Έτσι τελικά βέβαια τους καταπίνει το ίδιο το τέρας, που εν τέλει φαίνεται να κανιβαλίζει τον εαυτό του.

Όσο η Ρώμη καίγεται, ο κόσμος μπορεί να παίζει βιολί ή μπορεί και να βάζει φωτιά το ίδιο του το σπίτι για να το καθαρίσει από τα μικρόβια. Όλες οι αλλαγές είναι θεμιτές. Αυτό που μας καταπιέζει όλους μας είναι η αλλοπαρμένη φαντασίωση της ψυχής που λησμονά την έπαρση. Είναι η λογική που μας διέπει για κάποιου είδους ηθική απόδοση προς όφελος μας, και για κάποιου είδους εξευγενισμού του κόσμου έξω μας. Είναι στο χέρι μας το αν θα αφήσουμε την περηφάνια ώστε να μη καταστραφούμε από την ίδια της τη λαιμαργία. Μόνο υπό συνθήκες τέτοιες μπορεί και πραγματώνεται η συλλογική μεταμόρφωση. Όχι ενάντια σε αυτές.

Πώς τολμάς και νοσταλγείς τσόγλανε; - Γιάννης Αγγελάκας εκδόσεις Λιβάνη (1999)
Πριν αρχίσουν όλα
Είχαν κιόλας αρχίσει
Πριν φτάσω ήμουν ήδη εκεί
Τα ίχνη μου και ο δρόμος μου προϋπήρχαν
Τ' ακολούθησα
Βρήκα ένα σπίτι στις φλόγες
Μπήκα μέσα και του 'βαλα φωτιά.

[Σημείωση*(1): Τα καταπιεστικά συστήματα είναι αποτελέσματα συλλογικών και ατομικών μπλοκαρισμένων ενεργειών και γι’ αυτό είναι πολύ υποβοηθητικά για όλους, γιατί διευκολύνουν την διάγνωση των εσωτερικών εμπλοκών (δαιμονικών τυραννιών), και άρα ξεδιαλύνουν τις αυταπάτες και ενισχύουν την αυτογνωσία. Το ότι οι ατομικότητες συνδέονται για να προσπαθήσουν να υπερκεράσουν κάποια συστημική καταπίεση, μπορεί να έχει σύμφωνα με αυτά που αναφέρθηκαν δύο ερμηνείες.

1)    Συμβολικά σημαίνει ότι προσπαθούν να θεσπίσουν το καθάρισμα (ή και τον φόνο) των εντός καναλιών.
2)    Βρίσκουν τρόπους να αποφύγουν να αντιμετωπίσουν τι συμβαίνει εντός τους, και κοροϊδεύουν τον εαυτό τους ότι μπορούν να τον φτιάξουν, δημιουργώντας κάποιο κίνημα που θα αλλάξει τις κοινωνικές περιστάσεις εκτός τους

Προσωπικά συνήθως τείνω να αντιστοιχώ στα κινήματα τον δεύτερο ορισμό, αλλά και πάλι όντας σκεπτικός και κυνικός δε μπορώ να μην αναρωτιέμαι αν με τις προσπάθειες να τακτοποιήσουμε και να αναγνώσουμε τα εντός χάνεται το σημαινόμενο, γιατί όπως είπαμε τα πάντα είναι ένα μεγάλο θεατρικό παιχνίδι και δε μπορούμε να αρνηθούμε τη συμμετοχή μας σε αυτό. Άρα βρισκόμαστε μπροστά σε ένα παράδοξο. Παράλληλα με την έξοδο από το συλλογικό, κάθε ατομικότητα πρέπει να θέτει όρους ένταξης σε αυτό μαζί με το αίτημα για καθολικότητα. Και άρα επαγωγικά τίθεται το ερώτημα ποιος είναι ο «ορίζοντας γεγονότων» της. Ποιο είναι αυτό το συλλογικό. Ποια από τα «εκτός» τα θεωρεί δικά της ή συγγενικά και φίλια. ]

[Σημείωση*(2): Θα μπορούσε να διαχωρίσει κανείς τον τρόπο «μαθαίνουμε από τα λάθη μας», τρόπο που προβάλλει το διαφαινόμενο παγκόσμιο σύστημα ελέγχου αλλά και ο κοινωνικο-ιστορικός προγραμματισμός, από τον τρόπο «προβλέπω τα λάθη». Ο πρώτος είναι επιμηθεϊκός ενώ ο δεύτερος, με τον οποίο πολύ πιο συχνά συνηχεί ο Έλληνας, ο προμηθεϊκός. Ο πρώτος είναι εξωστρεφής και καταλήγει να πειραματίζεται στις πλάτες των άλλων, όντας ιμπεριαλιστικός. Η διαδικασία του προσπαθεί δια μέσου πειραμάτων να μεταμορφώσει την εκτός πραγματικότητα και άρα δε μπορεί να θεωρηθεί μαγεία με τους ορισμούς που δώσαμε. Ούτε τέχνη θα το έλεγε κανείς. Για τον δεύτερο τρόπο ενώ λέμε ότι «προβλέπει», στην πραγματικότητα μόνον «βλέπει» διότι προϋποθέτει την γνώση του εαυτού, που συνεπάγεται τη γνώση του Κόσμου. Στην ιδεατή του έκφανση έχει να κάνει δηλαδή με την «όραση» (και τελικά με την δυνατότητα να αλλάζει μαγικά τα πράγματα) και όχι με την πρόβλεψη. Ο κακός προμηθεισμός αγγίζει τα όρια της ύβρις και της επανάστασης υπέρ δικαίων και αδίκων. Γι’ αυτό άλλωστε πάντοτε ο έλληνας προσπαθεί να εφαρμόσει «το μέτρο» και «το μέσο» για να εναρμονίζει την επαναστατική και υβριστική του διάθεση.]

[Σημείωση*(3): Οφείλει κανείς να έχει κατά νου πως το σύνηθες δίπολο σε περιόδους κρίσης «εμείς και οι άλλοι», είναι πλανερό. Ο Ελληνισμός για παράδειγμα, δεν είναι κίνημα για να εναντιωθεί στη ροή της ιστορίας (αντιθέτως γράφει ιστορία), και δεν αναφέρεται στους ελλαδίτες, οι οποίοι ενδεχομένως να είναι και διχασμένοι σε αυτούς που συμπαρασύρονται από το ρεύμα της εποχής και σε αυτούς που νιώθουν ότι απειλείται η φανταστική εικόνα του Ελληνισμού που έχουν στο μυαλό τους. Αυτό που αξίζει, δε μπορεί να χαθεί. Ας ενδοσκοπήσει το λοιπόν ο σημερινός ελλαδίτης, τις εμφυλιακές συμμετρίες εντός του. ]

[Σημείωση* (4): Ας αναρωτηθεί η «ιερά σύνοδος» των εκάστοτε ενισταμένων, πόσο εύκολα η διαμαρτυρία μπορεί να ερμηνευθεί ως παραβίαση δικαιωμάτων και άρα να σημαίνει ανατροπή της οποιασδήποτε νομιμότητας της από το σύστημα. Ας αναρωτηθεί επίσης πόσο εύκολα η επανάσταση που η όποια ένσταση υπαινίσσεται, μπορεί να ερμηνευθεί ως προσχώρηση στο «σατανικό κέρας» των απανταχού μπαχαλάκηδων και μουτζαχεντίν. ]

[Σημείωση* (5): Αν πάρουμε ως παράδειγμα στην κουβέντα μας το θεοσοφικό κίνημα (zeitgeist, project V), παρατηρούμε πως: α) καπηλεύεται τόσο τον άνωθεν φαντασιακό χώρο, εμφανιζόμενο ως η κύρια βιτρίνα του λευκού εωσφορικού αδελφάτου που υποτίθεται ότι κινεί υπερεθνικά νήματα κι έχει πυραμιδικές, ιεραρχικές δομές κτλ β) καπηλεύεται ταυτόχρονα και τον κάτωθεν επαναστατικό χώρο εμφανίζοντας πρόσωπα αναρχο-φεμινιστικά-μητριαρχικά με "εωσφορικές" απολήξεις γ)καπηλεύεται και τον χώρο που έχουν δημιουργήσει οι anonymous με τα πυροτεχνήματα, με ανώνυμες, υπό πατριαρχική καθοδήγηση, αναρχο-φεμινιστικές φιγούρες, τύπου "εωσφορίζοντα" V . (Το μαύρο αδελφάτο είναι αυτό που θεωρητικά καπηλεύεται τον τρομοκρατικό χώρο προς όφελος της σύμπραξης των δύο αδελφάτων.) Όπως βλέπετε το κίνημα μοιράζεται το πνεύμα του "θηρίου-συστήματος" που προσπαθεί να αλλάξει. Αλλά αυτό δε σημαίνει πως είναι ενιαίο, ούτε πως ορίζει το πνεύμα της εποχής δλδ το zeitgeist. Είναι απλά άλλη μία εκδήλωση του τι συμβαίνει.   Το πως θα καταφάει τον ίδιο του τον εαυτό και θα αναδιπλωθεί, όπως και κάθε κίνημα, θα το δείξει η ιστορία. Αυτό που δεν έχει μπορέσει να καπηλευτεί, και δε μπορεί σε αυτό το παιχνίδι των αναδιπλώσεων, είναι το (για τους όρους της συζήτησης) προμηθεϊκό κομμάτι της ανθρωπότητας, που μάλιστα θα «φανεί» πως το ενδυνάμωσε και το αναγέννησε (είτε ένα μέρος του βρίσκεται πεπλανημένο εντός των κόλπων του, είτε ένα κάποιο άλλο μέρος εκτός του). ]

Το τέλος του κόσμου

2012-12-24T19:36:00.000+02:00

(Το έσχατον: Όχι αυτό που θα περίμενες)

Ίσως το «τέλος του κόσμου» να μην είναι τίποτε περισσότερο ή λιγότερο από ένα νοερό φάντασμα της εποχής που έρχεται. Και ίσως διαχρονικά μόνο αυτό να ήταν. Μία κάποιου τύπου σαμανική ιστορική μυσταγωγία. Ένα «μυστήριο» ή ενός είδους τελετουργία τέλος πάντων, για το οποίο μόνον κάποιες «ξεχωριστές» ψυχές προετοιμάζονται. Οι ατομικότητες εκείνες που τους ανήκει η προσωπική τους σκιά και έχουν εγκαταστήσει την αίσθηση του πραγματικού εντός, πέρα από τους ορισμούς και τις αρχές του συλλογικού μυαλού. Από τη στιγμή που θα είναι το τέλος κάποιας άγραφης ομοφωνίας που συμφωνεί ότι η πραγματικότητα είναι εκτός μας, για όλους τους άλλους που όντως η πραγματικότητα είναι εξωτερική και ούτε κατ’ ελάχιστον γεννημένη από τα εντός, το «τέλος του κόσμου» μπορεί να σημαίνει κατά πολύ και μία μορφή πέρατος.

Αυτό ενδέχεται να είναι μία εξελικτική διαδικασία κατά την οποία η συναινετική πραγματικότητα του συλλογικού μυαλού, αυτή η άγραφη ομοφωνία, είναι το matrix- χρυσαλίδα-μήτρα που επιτρέπει την εμβρυακή συνείδηση της ανθρωπότητας να προοδεύσει. Αφήνοντας αυτή τη μήτρα-matrix για το κάθε στοιχειώδες ψηφίο-δομικό τμήμα θα είναι όπως όταν εμείς αφήναμε τη πρωταρχική μας μήτρα. Μία απόσπαση. Μία ρήξη των γονικών υδάτων. Και αυτό γιατί ο συλλογικός νους μας παρέχει άνεση, οικειότητα, ασφάλεια και εν τέλει ταυτότητα, κατά τρόπο που εξαρτόμαστε από αυτόν, όπως ένα αγέννητο έμβρυο εξαρτάται από το περιβάλλον του.

Αφήνοντας το συλλογικό μυαλό θα ήταν σαν θάνατος όπως και επαναγγένεση. Μία βίαιη εκροή σε μία άγνωστη χώρα στην οποία δεν έχουμε καμία άλλη επιλογή, εκτός από τον να γεννήσουμε την πραγματικότητα από όσα έχουμε εντός. Σε ένα τέτοιο υποθετικό για πολλούς «γεγονός», η ανθρώπινη συνείδηση αλλάζει το spin της από παθητική λήψη σε ενεργητική εκπομπή, ίσως και εν μία νυκτί. Επιβιώνοντας της αποκαλυπτικής αυτής μετάβασης μόνο στο βαθμό και στο μέτρο που έχει ενσωματώσει τα εντός περιεχόμενα. Γιατί αλλιώς θα πρέπει να το αντικρίσει όλο αυτό εκτός της.

Είναι ένα σύνθετο ερώτημα και φυσικά είναι κάτι που θα ήθελε να ξέρει ο καθένας, αν όντως αυτό το ενορχηστρωμένο φαινομενικά τελετουργικό που σπρώχνει το συλλογικό μυαλό σε ιστορικά τέλματα είναι σχεδιασμένο από κάποια θεϊκή διάνοια που κινεί μαριονέτες ή απλό αποτέλεσμα της ιστορικής εντροπίας. Υπάρχει όμως ένα ακόμη πιο σύνθετο ερώτημα που σχετίζει το κατά πόσο η προσοχή μας σε εξωτερικά γεγονότα και η εμμονή μας στο γραμμικό χρόνο, μπορεί να μας κρατά στην εμβρυακή συνείδηση της ομοφωνικής πραγματικότητας και άρα αποτρέπει το «γεγονός» του «μυστηρίου» να λάβει χώρα.

Το «γεγονός» αυτό, η «αποκάλυψη», το «τέλος του κόσμου», ή το “singularity” αν προτιμάτε, μπορείτε να υποθέσετε πως στη πραγματικότητα έχει ήδη συμβεί και εμείς ξαναζούμε όλα τα γεγονότα που οδηγούν σε αυτή την φανταστική τελική καθοριστική στιγμή και ανύπαρκτη απαλοιφή των γενών του όντος (ουσία, ταυτότητα, ετερότητα, κίνηση, στάση), παγιδευμένοι σε μία λάθος αίσθηση του πεπρωμένου και του χρόνου.

Το ερώτημα δε μπορεί παρά να ξεκινά από το "ατομικό" και την ατομική παρέκκλιση. Που είμαι; Που βρίσκομαι στη δικιά μου προσωπική ατραπό εξέλιξης; Και πότε ,αν ποτέ, θα κάνω τη ρήξη προς μία ολιστικά προσλαμβανόμενη κατάσταση υπάρξεως. Μόνο αυτό ίσως είναι ότι πρέπει να μας απασχολεί (αν πρέπει να μας απασχολεί κάτι). Παρ’ όλα αυτά παραδόξως, από τη στιγμή που το εξωτερικό περιβάλλον, τοπικό και μη τοπικό, κατοπτρίζει την εσωτερική μας κατάσταση, πληρώνεται μία στενή σχέση με όλο τον Κόσμο κατά την προσπάθεια να εκτιμήσουμε την τωρινή μας θέση.

Η ιδέα του «τέλους του κόσμου» δυναμώνει την ιδέα του κόσμου. Η ιδέα της διάλυσης του εγώ δυναμώνει την ιδέα του εγώ. Και πάλι ούτε ο κόσμος ούτε το εγώ υπάρχουν πραγματικά σαν κάποια καθορισμένη και τελική πραγματικότητα, πέρα από την συμφωνία μας να τα αντιλαμβανόμαστε ως πραγματικά.

Κι έτσι κατά παραπλήσιο τρόπο η ιδέα κάποιου είδους συλλογικής αφύπνισης δυναμώνει απλά την ιδέα ότι είμαστε τμήματα μίας συλλογικότητας. Δυναμώνει το εσχατολογικό περιεχόμενο της ιστορικής συνείδησης. Βλέπετε οι ιστορίες δεν έχουν κοινές αρχές, καθώς τα νήματα κάθε μνήμης οδηγούν όλο και πιο πίσω σε άγνωστες και ανεξιχνίαστες άλλες δομές. Υπάρχει όμως μία αναπόδραστη ανάγκη της ιστορικής συνείδησης για κάποιου είδους τέλος.

Αυτό είναι και καλό και κακό. Πιθανότατα γιατί είναι αληθινό και μη αληθινό την ίδια στιγμή. Είναι μία ιδέα που γίνεται αληθινή όσο τη συνειδητοποιούμε από την μία, και από την άλλη είναι πάντα αληθινότερη από όσο αντέχουμε να αντικρίσουμε. Ο συλλογικός νους περιβεβλημένος από τη δικιά του μήτρα-matrix βρίσκεται επί μακρόν ιστορικά αντιμέτωπος με μία αφύπνιση προμηθεϊκής φύσης στην πραγματικότητα της εξωτερικής του αυτοαπομόνωσης και εσωτερικής του αυτοθέασης. Αυτή η αφύπνιση της ιστορικής συνειδήσεως είναι σαν ένα πέρασμα πάνω από άβυσσο που εν τέλει θα φέρει τον προβιβασμό σε εξατομικευμένα ηλιακά όντα, τα οποία, τότε και μόνον τότε, θα μπορέσουν να έρθουν κοντά μεταξύ τους και να σχηματίσουν μία φυλή ή ένα συλλογικό ον. Ένα συλλογικό ον που είναι ίσως απείρως πιο αισθαντικό, δυναμικό, και άρα ζωντανό, από ένα αυτοεγκλωβισμένο ιστορικού νου.

Επανερχόμενοι ακριβώς στο κέντρο της ερώτησης του τι είναι το «τέλος του κόσμου», θα μπορούσε κανείς παιγνιωδώς να απαντήσει πως δεν είναι παρά «η αρχή του τέλους». Τότε που το παλιό σύστημα καταρρέει για να δώσει τη θέση του σε μία νέα αντίληψη της πραγματικότητας. Σε προσωπικό επίπεδο έχει να κάνει με την αναγνώριση της αίσθησης του πραγματικού εντός, ενώ σε συλλογικό επίπεδο είναι όλοι εκείνοι οι μηχανισμοί που θα επιτρέψουν την αναστροφή αυτής της πρώτης αναγνώρισης της ατομικής παρέκκλισης σε γόνιμη και δημιουργική έκφραση εντός του ιστορικού χρόνου. Στο συλλογικό δηλαδή επίπεδο έχει να κάνει με την αναγνώριση της ιστορικής δυσχέρειας έως τώρα να δεχτεί το εν παραλλήλω αίτημα της καθολικότητας και ατοπικότητας από κάθε τοπικότητα-ατομικότητα (η έξοδος από τον συλλογικό νου παράλληλα με το αίτημα της συλλογικότητας γίνεται κατα αντιστοιχία της ταυτοχρονίας επιστροφής στην Πηγή και ρύσης της Στιγμής).

Το «τέλος του κόσμου», ως φάντασμα της νέας εποχής που έρχεται, είναι πολύ αισιόδοξο να πιστεύει κανείς πως θα συμβεί εν μία νυκτί, όπως θέλει η προπαγάνδα κάποιων ιερατείων της εποχής, το γεννά ίσως κατά καιρούς η ανθρώπινη φαντασία ή ενδεχομένως το ενορχηστρώνει κάποιου είδους συλλογικός νους ή ανώτερη διάνοια. Το πιο πιθανό είναι να χρειαστεί καιρός πρωτού η ανθρωπότητα έρθει αντιμέτωπη με την αλήθεια και μεταμορφωθεί σε ένα είδος που κατανοεί την αυτό-υποδούλωση στις κατώτερες φύσεις του. Το αν για να γίνει αυτή η μεταμόρφωση απαιτείται κάποια ιστορική καμπή, ένα ολοκαύτωμα, μία τυραννική new-age παγκόσμια κυβέρνηση, κάποιος κατακλυσμός ή κάποιος άλλος αφάνταστος παράγοντας, απομένει να αποκαλυφθεί από την ίδια την ιστορία.

Θα ήταν προτιμότερο βέβαια αυτή η επαναθεμελίωση να γινόταν πυροδοτούμενη από τα εντός. Γιατί, μόνο όταν αποκαλυφθούν και τα βαθύτερα μέρη της ψυχής, βλέπει κανείς ποιος είναι, εισχωρεί στο Άλλο, το Θεϊκό που εκπορεύεται από τα έσω, και μυστηριωδώς αλλά και μαγικώς μεσολαβεί στα έξω για την αείποτε πραγμάτωση της Στιγμής, και όχι τον ερχομό κάποιας φανταστικής αναδίπλωσης του χρόνου.

Η πατρίδα του πνεύματος

2012-11-04T14:45:00.000+02:00

Υπήρξε «απ’ αρχής χρόνου» άραγε ποτέ καμιά έκφανση αλήθειας; Υπήρξε ποτέ καμιά έκφραση ελευθερίας; Μήπως το ρεύμα του ιστορικού χρόνου ήταν πάντοτε σκοτεινό και ανθρωποφάγο σαν ένα είδος μαύρης τρύπας που καταπίνει τις όποιες συνειδήσεις; Μήπως το «είναι» ως «πρόσωπο» δεν είναι παρά φαντασιοπληξία του νου, μία αιωνίως επιζητούμενη ουτοπία, μία χίμαιρα;

Μήπως τα πάντα είναι άχρωμα, άοσμα σαν μια ομοιόμορφη θάλασσα και η ιδέα ενός ελεύθερου όντος είναι μία ιδεοληπτική παράκρουση; Μήπως η πραγματικότητα του κόσμου είναι όντως αυτή κάποιας χαοτικής αβύσσου όπου όλα είναι ίδια, απρόσωπα και η ανθρωπότητα πηγαινοέρχεται μόνιμα μέσα στους ωκεανούς του άχρονου και άτοπου πιστεύοντας παράλογα σε κάποιο είδος ιστορικού γίγνεσθαι;

Μήπως η μόνη οντολογική πραγματικότητα είναι αυτή του αδυσώπητου μηδενός και το μόνιμα πραγματικό είναι η απουσία και η λήθη και ο θάνατος;

Το πιο θεμελιώδες άρθρο της πίστης προτείνει πως αυτό δεν είναι μόνο αυτό που είσαι. Πως πέρα από την ιστορική συνείδηση, πέρα από την όποια αφήγηση, υπάρχει κι άλλο. Η συνειδησιακή αυτή επίγνωση δε βεβαιώνεται από τη συλλογιστική ικανότητα του ανθρώπου. Ο νους δεν θα είναι ποτέ ικανός να αποδείξει την ύπαρξη. Τη μόνη βεβαιότητα του υπαρκτικού χώρου του υποκειμένου τη δίνει η προσωπική σύναψη με τα πράγματα. Αυτή η τροπικότητα είναι που γεννά τα περιεχόμενα της συνείδησης (και αργότερα του ιστορικού χρόνου): Την έννοια του κάλλους και άρα της αρμονίας και του μέτρου. Την ανάγκη για σκοπό. Το χρέος δηλαδή. Και την πίστη για το «άλλο». Το έτερο.

Τα περιεχόμενα βέβαια γεννούν ελπίδα και φόβο. Η συνείδηση ως υπαρκτική ετερότητα κολυμπά σε έναν ωκεανό του οποίου την ουσία την είπε άλλοτε από φόβο Άβυσσο και Χάος και άλλοτε με δέος βλέποντας, την είπε Στιγμή, ομολογώντας την τελειότητα και γεννώντας την ελπίδα που θα φέρει την ανάγκη κάποιου σκοπού. Κάποιου τέλους νοούμενο σαν η ελευθερία της απαλλαγής από το φόβο. (Τα ζευγάρια είναι φόβος - ελευθερία, ελπίδα - ανάγκη.) Ω, μα πόσο ακατάληπτα μπορεί να είναι όλα.

Είναι σαν ένα μέρος του «όντος» να κολυμπά σε ωκεανό μα στην πραγματικότητα να στέκεται στην ακτή ή σε κάποιο νησί χωρίς να αφήνει το ρεύμα να το πάρει. Κι έτσι παρακολουθώντας τα γύρω, μα κατά βάθος τον εαυτό, να προσπαθεί πότε να αιχμαλωτίσει την τελειότητα της στιγμής στους αιώνες και πότε να αιχμαλωτιστεί το ίδιο σε ένα νοητικό σταυρό.

Μάταια άρα όλα τα ερωτήματα; Όχι, όχι, περίμενε. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι μιλάω προσωπικά. Πάντα μιλάμε προσωπικά.

Δε μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε βεβαιότητα για οτιδήποτε. Δε μπορεί να μιλήσει κανείς για το πριν και το μετά όταν ο χρόνος γεννιέται από την θεώρηση. Πώς να μιλήσεις κανείς για την ομορφιά του παλιού, την ασχήμια του τωρινού και το φονικό ποιόν του ερχόμενου. Δε μπορεί.

Δεν υπάρχει λοιπόν αρχή. Δεν υπάρχει πρώτη στιγμή ή κάποιος τόπος απ’ όπου να ξεκινά η ιστορία τούτη ή η όποια ιστορία. Κάθε ιστορία δεμένη με νήματα οδηγεί όλο και πιο πίσω σε άλλες ιστορίες που προηγήθηκαν. Και αυτές οδηγούν σε άλλες καθώς οι διασυνδέσεις χάνονται σε κάποιον ορίζοντα και οι αφηγήσεις γίνονται όλο και πιο μακρινές φτάνοντας ίσως σε κάποιο ουρανό.

Κι όσο τα νήματα της μνήμης μεταφέρονται από τόπο σε τόπο και από χρόνο σε χρόνο, άλλα από αυτά εξασθενούν ενώ άλλα εμφανίζονται. Κι έτσι οι αφηγήσεις καταγινόμενες με το αλλού και το άλλοτε, παραμορφωμένες από τον καθρέφτη της εποχής και του τόπου τους, παρουσιάζουν άλλες φορές το ιερό, βλάσφημο κι άλλες το τραγικό, γελοίο. Μεγάλοι παλαιοί έρωτες μετατρέπονται σε φαντασιοκοπήματα, θεοί σε ψεύτικα είδωλα, και δαίμονες σε ξεχασμένα παιχνίδια.

Δεν υπάρχει κάποια κοινή αφετηρία. Τίποτε δεν είναι ασάλευτο στο υφαντό της μνήμης. Είναι σαν πέρα δώθε μια σαΐτα να υφαίνει πάνω σε κενά σχέδια, πραγματικότητες και φαντασίες. Το μόνο κοινό γνώρισμα στις αφηγήσεις είναι ότι πρέπει να έχουν ένα τέλος.

Ζωντανεύουν σα σε όνειρο λοιπόν οι εντυπώσεις του πνεύματος και της ύλης ξανά και ξανά σε λέξεις που προσπαθούν να συνθέσουν από το τίποτε το παν. Από τη βαθιά λήθη την άρρητη αλήθεια και από το απόλυτο κενό τον τέλειο κόσμο.

Επανερχόμενες πάντα στην απορία του Σωκράτη για το αν γνωρίζουμε τελικά κάτι ή δε γνωρίζουμε τίποτε. Κι έτσι ψάχνοντας στα σκονισμένα αρχεία της μνήμης, το ερώτημα του τι «τέλος πάντων» γνωρίζουμε επαναφέρει την ορμητική διάθεση αυτού που το θέτει να βρεθεί στο κέντρο της αφήγησης και του τοπίου περιγραφής. Να δώσει ένα όνομα ή κάποιο νόημα στον τόπο, στον χρόνο και στον εαυτό.

Όμως όπως και στο πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι που ο πίνακας δεν είναι παρά μέρος της ψυχής του ζωγράφου, έτσι και η κάθε ιστορία δεν είναι παρά ένας λόγος της θέας του κόσμου προς αυτόν που την αφηγείται. Ένα προϊόν του νου, του οργάνου καταγραφής του αγνώστου ή λησμονημένου που δείχνει μόνον μέχρι που βλέπεις.

Λένε λοιπόν πως εκεί που αποκτούν κάποιο νόημα τα πράγματα έχει τη δική του πατρίδα το πνεύμα. «Δεν υπάρχει γλυκύτερο θέαμα για τα μάτια του ανθρώπου απ’ την πατρίδα του» φωνάζει ο Οδυσσέας. Αφού τα όρια όρασης του νου ορίζουν την πατρίδα του πνεύματος (γιατί και το πνεύμα έχει βάρος και τανάπαλιν), η όποια αφήγηση γίνεται αυτοαναφορική και η όποια εικόνα αυτοπροσωπογραφία. Ο ορίζοντας θέασης γίνεται κάτοπτρο αναπόλησης του ειδώλου του εαυτού. Η συνείδηση γίνεται η ιστορία. Ο άνθρωπος γίνεται η χώρα εποπτείας.

Ακόμη όμως και η πνευματική χώρα δεν είναι παρά συνονθύλευμα αφηγήσεων. Και η όποια αφήγηση συνονθύλευμα παραδόσεων. Ο όποιος πολιτισμός είναι προϊόν γειτονικών νοών. Μυαλών που κοινωνούν την ίδια αλήθεια. Που αρέσκονται να οικοδομούν με τον ίδιο τρόπο πνευματικά δημιουργήματα πάνω στα πρότυπα της μνήμης.

Δε μπορεί η πατρίδα του πνεύματος να έχει κάποια ιδεολογία. Δε μπορείς να την επιβάλλεις με κάποια αποδεικτική διαδικασία. Η πατρίδα δεν είναι ένα σύνολο αρχών. Είναι ένα σύνολο αφηγήσεων με κοινό τέλος. Είναι τρόπος να βλέπεις. Τρόπος να ζεις.

Κι αν ακόμη κάποιες από τις αφηγήσεις ξεχνιούνται ή άλλες παραμορφώνονται αυτό σημαίνει πως δεν ανήκαν στη πατρίδα του πνεύματος αλλά σε κάποια μόδα της εποχής. Γιατί ο κόσμος της πατρίδας αυτής πρέπει να είναι ο Κόσμος και η βλέψη του εαυτού να είναι αυτή πριν την πτώση στην άβυσσο.

Και ξέρεις κάτι;

Κάπου ανάμεσα στο γνωστό και το άγνωστο, κάπου ανάμεσα σ’ ένα παρελθόν μισοσβησμένο κι ένα μέλλον πέρα από τα όρια της αβύσσου ή ίσως μόνο μέσα στις γωνίες του δικού μου μυαλού, βρίσκονται εκείνες οι αξίες πάνω στις οποίες χτίζει τα νοήματα της κι η δικιά μου πατρίδα. Η πατρίδα ενός απλού άντρα.

Οι αξίες μου είναι η αλήθεια.

Και οι ερωτήσεις είναι οι μόνες απαντήσεις που χρειάζομαι για να γνωρίζω πως έζησα. Γιατί ένα κι ένα μας κάνει δύο; Που πηγαίνουν οι άνθρωποι όταν πεθαίνουν; Τί έφτιαξε την ομορφιά της σελήνης και τ’ ουρανού; Τί την ομορφιά της θάλασσας; Έφτιαξε αυτή η ομορφιά κι εσένα; Έφτιαξε κι εμένα; Θα με κάνει όλο αυτό κάτι; Θα γίνω κάτι; Είμαι κάτι;

Η απάντηση βλέπεις πως ξεπετάγεται αστραπιαία. Είμαι κάτι. Είμαι κάτι. Πάντα ήμουν κάτι. Κι έχω ακόμη χρόνο να είμαι. Δεν έχω; Ποιό είναι αυτό που όλοι θέλουν; Ποιο είναι αυτό που κανένας δε είχε; Τι είναι αυτό που ποτέ δεν είδες; Τι είναι αυτό που ξεχάσαμε; Έχω χρόνο ακόμη να αγαπήσω. Να βρω τους ρυθμούς, να στήσω τους χορούς. Να προσθέσω άλλη μία σκαλισμένη πέτρα στα θεμέλια του οίκου μου. Του σώματος μου. Να μεγαλώσω τον οίκο μου να τον φτάσω ως τις άκρες της πατρίδας. Να μεγαλώσω την πατρίδα. Να την φτάσω ως την άκρη του κόσμου. Να κάνω τον κόσμο Κόσμο. Τότε πιστεύω μόνο θα’ μαι λεύθερος. Λεύθερος και πολιορκημένος.

The metamorphosis of prima donna

2012-06-04T16:11:00.001+03:00

Όσο η ζωή φαίνεται να “κυλάει” η ταύτιση με τον φανταστικό εαυτό που τη ζει αυξάνει, ενώ το άτομο εξανεμίζεται σαρωτικά από τις παλίρροιες της ελπίδας ξεχνώντας να πληρώσει την προσοχή του με αυτό που πραγματικά συμβαίνει και άρα να υπάρξει. Μέσα σε χρόνο μηδέν μπορούν, μόνο και μόνο εξαιτίας των δικών του αυτοπροβολών και επιθυμιών, να ελευθερωθούν χημικά στο σώμα, είτε από οριακά αισθήματα αναπόλησης ή έπαρσης, είτε ακριβώς ως αυτά, και να το οδηγήσουν σε μία φαυλότητα που το εξαντλεί. Η πτώση είναι μοιραία.

Η μάχη μεταξύ φανταστικού (προσοχή όχι φαντασιακού) και μη φανταστικού στο θέατρο της συνείδησης λαμβάνει χώρα κάθε φορά που αυτή από περιπλανώμενη στην φαντασία επιστρέφει στον Κόσμο και στη Στιγμή για να τη ζήσει όσο το δυνατόν πιο ριζικά, και το ανάποδο. Η Ζωή είναι μία ζωντανή ταινία άπειρης διακύμανσης. Είναι σαν όλες οι μουσικές να παίζουν ταυτόχρονα και η συνείδηση σαν πρωτόπειρο αυτί να προσπαθεί να ακούσει κάτι. Πόσο εγωλατρικό μπορεί να είναι για την ίδια να θέλει κάτι, οτιδήποτε, εκτός από αυτό που συμβαίνει στη Στιγμή, όταν αυτή όντας απείρως πλούσια καθιστά ακατόρθωτο το να παρατηρηθεί με αυτοτέλεια και το παραμικρό θραύσμα της.

Πόσο παράλογο είναι να οχυρώνεται η συνείδηση πίσω από τις ψυχικές αυτοπροβολές της και να προετοιμάζεται μέσω των τυχαίων και πληγωμένων φίλτρων της για το τι να περιμένει και τι όχι και άρα να στερεί τη λεπτομερή διήθηση της πληροφορίας που κολυμπά στον ωκεανό της Στιγμής. Πόσο παράλογο να είναι άραγε το reset της πρώτης αίσθησης, το γκρέμισμα της αισθαντικότητας και η στρέβλωση των ερωτικών σχέσεων με τις διαδικασίες των ενδοχρονικών ινών της Στιγμής από τη σαστισμένη σκέψη. Πόσα να χάνονται κάθε φορά που χτίζονται τείχη διαχωρισμού με αυτό που «είναι», και γκρεμίζονται οι γέφυρες με τον Κόσμο οδηγώντας σε μία φανταστική παραζάλη τελικά δυσφορίας και σκοταδιού. Μήπως το προαναφερθέν παράλογο είναι το “λογικό” της σημερινής ακρωτηριασμένης εκδήλωσης του εαυτού; Αν αύριο όλοι φωτιζόντουσαν, θα άλλαζαν τα σχέδια μας; Θα τα εγκαταλείπαμε όλα ή θα συνεχίζαμε όπως ήμασταν και πριν με τις συνήθειες της μηχανικής ζωής;

Να μία συνοπτική περιγραφή της αυταπάτης. Η συνείδηση πέφτοντας στη πλάνη του πέρατος της Στιγμής πίστεψε πως η δοσμένη πραγματικότητα, που δεν είναι άλλη από την κλασματική τακτοποίηση της Ζωής στο πεπερασμένο κομμάτι του εαυτού που πλανεύτηκε, την καθορίζει. Και άρα πίστεψε πως κατά συνέπεια αυτή η ίδια μπορεί να αυτοανακαθοριστεί αντιδρώντας με τη δοσμένη πραγματικότητα δηλαδή με τα συμπτώματα της πλάνης της.

Έρχεται κάποια στιγμή στην εξέλιξη της συνείδησης όμως, κατά την οποία η ίδια η συνειδησιακή διαλεκτική αυτοσυνειδητοποιείται όχι μόνον απέναντι σε αυτό που υπέθεσε ως φύση αλλά και σε αυτά που τους απέδωσε αυθαίρετα τα αίτια της. Από τη στιγμή εκείνη της συνειδητοποίησης της αυτοπαγίδευσης κι έπειτα ξεκινά μία πολύπλοκη διαδικασία.

Συνυπάρχουν εν παραλλήλω από εκεί κι έπειτα εκ πρώτης όψεως αντιφατικά δεδομένα. Δεδομένα που θα μπορούσαν να δώσουν στη διαδικασία αυτή τα χαρακτηριστικά αυτονόμησης. Χαρακτηριστικά αυτονόμησης όμως από την επικαλυπτική επιπλασία του ίδιου φανταστικού εαυτού που τρόπον τινά εμφανίζονται στον αδαή ως ένας είδος σπουδής προς το θάνατο, μία αυτοαναίρεση, ενώ είναι ακριβώς το ανάποδο. Είναι η κένωση του παλαιού εαυτού που απωθεί τη σκληρή κρούστα των υποβολιμαίων σκέψεων και ιδεών που διατηρούν την ανατροφοδότηση των αυτοπροβολών της κίβδηλης πραγματικότητας. Είναι η διεύρυνση, ή ίσως καλύτερα η επιστροφή της συνείδησης στον άφατο πολυπρισματικό οργασμό της Στιγμής, και άρα η επιστροφή στο πληθωρικό έργο της Ζωής από το απομονωμένο μονόπρακτο του φανταστικού εαυτού.

Η έναρξη αυτής της πολύπλοκης διαδικασίας αυτοσυνειδητοποίησης που αναφέρθηκε παραπάνω έρχεται όταν η κλασική εικόνα του διαταραγμένου φανταστικού εαυτού αρχίζει να αντιλαμβάνεται πως οι έως τώρα νευρωτικές συμπεριφορές του, δεν είναι τίποτα άλλο από την άβολη υστερία που στοχεύει να τον κάνει το κέντρο της προσοχής και του δράματος. Μία προσπάθεια δηλαδή να οικειοποιηθεί τη Στιγμή και να την περατώσει στην τραυματισμένη προσωπικότητα του αντί αποδεχτεί την ατέλειωτη περιστροφή του αιώνιου χορού της και να ενωθεί μαζί της. Τίποτε άλλο δηλαδή πέρα από μία εγωιστική αυταπάτη.

Φανταστείτε μία πρίμα ντόνα να περιμένει για πάντα κάτι καλύτερο να της προσφερθεί και να απορρίπτει όλες τις προτάσεις στο ενδεχόμενο αυτό. Και σε κάποια φάση, είτε γιατί το έλκυσε η ενδόμυχη φύσης της, είτε γιατί τυχαίο φάνηκε στην συνείδηση το αναπόδραστο, βρέθηκε εντός των διαδικαστικών ενός εξαγνιστήριου γεγονότος. Εντός μίας στιγμής τυχαίας συγκίνησης και αποκορύφωσης (μίας οποιαδήποτε ουσιαστικά όμως στιγμής), ενός χορού, τραγουδιού ή φιλιού, που την ώθησε να ανακαλύψει ότι αυτό το “περίμενε” την έσπρωξε στη στεναχώρια και τη μοναξιά της “μη ύπαρξης” και “μη ζωής” και άρα ξαφνικά να νιώσει ότι πάντα θα έπρεπε να είναι η στιγμή της άφοβης δράσης, των αποφάσεων και όχι των αυτοεγκλωβιστικών ερωταπαντήσεων και αμφιβολιών του πληγωμένου επιθυμητικού σώματος της. Και τη στιγμή που το τυχαίο γεγονός αποκορύφωσης ακόμη λάμβανε χώρα, αλλά διαμεριζόταν στην απειροστή αίσθηση του χρόνου και εξαντλούνταν, το φιλί τελείωνε και η μπάντα έφτανε προς το τέλος τη μουσική του χορού της, αρχίζει η πρίμα ντόνα να συνειδητοποιεί ότι δεν έχει χρόνο για αποφάσεις και δε μπορεί να κάνει κάτι άλλο από το να αφεθεί ολοκληρωτικά σε αυτήν ακριβώς τη στιγμή με ένταση εκμηδενιστική για τον πληγωμένο της εαυτό.

Ποια η συνειδητοποίηση; Αυτό που την έκανε άτολμη και προσεχτική ήταν το γεγονός ότι πίστευε σε κάποια δικιά της φανταστική ιστορία που κρατούσε απασχολημένο το μυαλό της με κάθε φαντασιοπληξία, ανόητη μνήμη και ελπίδα για το μέλλον. Και όσο επένδυε σε αυτό το “λαμπρό μέλλον” που εφεύρισκε μέσα από επιλεγμένα συντρίμμια του παρόντος έχανε το θησαυρό που ήταν πάντα μπροστά της. Στην πράξη κιόλας δεν είχε και μεγάλη σημασία ποια ήταν αυτά τα συντρίμμια αφού δεν επέλεγε ουσιαστικά τίποτε. Όλη η διανοητική της ασκητική ακολουθούσε πάντα τα γεγονότα αντί να είναι ένα με αυτά. Ήταν ένα αφηγητικό επικάλυμμα που συντηρούσε την ψευδαίσθηση του φανταστικού εαυτού που καθοδηγεί τον Κόσμο ενώ αυτή ήταν η καθοδηγημένη από τη φανταστική της αφήγηση. Στην πραγματικότητα δηλαδή δεν είχε ποτέ πάρει μέρος στο Κάλλος του Κόσμου.

Ήρθε λοιπόν αυτή η στιγμή στην εξέλιξη της συνείδησης - πρίμα ντόνας, κατά την οποία η ίδια η συνειδησιακή διαλεκτική της αυτοσυνειδητοποιήθηκε και η επόμενη μέρα τη βρήκε να αναγνωρίζει πως προσπαθώντας να μερικοποιήσει το «είναι» βάζοντας υπότιτλους σε κάποιες από τις υποστάσεις της Στιγμής που έτυχε να συλλάβει, οδηγήθηκε στη πλάνη. Κατάλαβε ότι ήταν πάντα τόσα πολλά τα πράγματα που συμβαίνουν οποτεδήποτε. Ήταν πάντα μάρτυρας όλων και πάλι παρατηρούσε μόνο την απειροελάχιστη υποδιαίρεση. Ήταν μέχρι τώρα παντελώς αποπροσανατολισμένη από την ολική της προσήλωση σε ένα ανατροφοδοτούμενο μονόλογο που δεν της έλεγε απολύτως μα απολύτως τίποτε για τι πραγματικά της συμβαίνει.

Και τώρα; Γιατρεύτηκε ξαφνικά η πληγωμένη φύση της; Θα μπορούσε να τερματιστεί αυτή η ανοησία άραγε οποιαδήποτε στιγμή και τα πάθη της να πεθάνουν με αυτή;

Όχι, όχι. Ίσα ίσως που μπόρεσε να ανοίξει ένα από τα βλέφαρα της. Αυτό που διαφάνηκε είναι ότι είναι αδύνατο για την ίδια να φανταστεί πλέον, έχοντας για παράδειγμα τη στιγμή της αποκορύφωσης της, το πέρας του βάθους της Στιγμής, αφού όσο αύξανε η ένταση της επιθυμίας της να βυθιστεί στη Στιγμή, τόσο βαπτιζόταν στην απειρότητα της και τόσο ο χρόνος άλλαζε υφή και κλίμακα περνώντας την σε άλλους ορίζοντες. Βέβαια σε κάποια φάση ο γνώριμος φανταστικός εαυτός την επανακατάληψε αλλά έμεινε μία ρωγμή στην εικόνα που είχε για την πραγματικότητα. Μία ρωγμή που έγειρε ερωτήματα όπως αν θα μπορούσε να καταστήσει τη ζωή μία συνεχή ροή στιγμών αποκορύφωσης, ένα κρεσέντο, μία μοναδικότητα, ένα κύκνειο άσμα ίσως που ποτέ δε τελειώνει. Έναν ατέλειωτο δρόμο μεταμορφώσεων προς το δέος ίσως.

Στην σύγχρονη ζωή είναι πολύ δύσκολο να είναι κανείς «παρών» δεδομένου ότι όλη η ζωή περνά μέσα από ερμηνευτικά φίλτρα που προρυθμίζουν την κρίση, τις επιθυμίες και τις αποφάσεις. Το βασικό πλαίσιο του νου είναι εκείνο του παρατηρητή. Η συνείδηση είναι σαν θεατής ενός έργου και όπως ο Ντοστογιέφσκι πρέπει να στηθεί ίσως μπροστά από κάποιο εκτελεστικό απόσπασμα ή να νιώσει το δέος του θανάτου και της επαναγένεσης μέσα από κάποιο γεγονός αποκορύφωσης τέλος πάντων, ώστε να ξυπνήσει στην παρούσα πραγματικότητα και να αποκτήσει επίγνωση του εαυτού.

Ο σημερινός άνθρωπος βάζει την προσοχή του και την ενέργεια του στην εργασία, την οικογένεια, το αυτοκίνητο, τα χόμπι τους λογαριασμούς και ένα σωρό καθημερινά και στο τέλος της μέρας ταυτίζεται με όλη αυτή την ρουτίνα. Δημιουργεί τον φανταστικό εαυτό που δεν είναι παρά το σύνολο των αυτοπροβολών του (agents - δαίμονες - μοτίβα) που φτιάχνει μέσα από τα τυχαία ερμηνευτικά φίλτρα τα οποία έχει δεχτεί να ενσωματωθούν στον εαυτό. Ο φανταστικός αυτός εαυτός που δημιουργείται είναι η ματαιόδοξη και υλιστική αντίληψη του, η οποία απορρίπτει όποια ποιότητα δεν αποδέχεται αυτός για τον ίδιο και τον καθιστά κάτι ξέχωρο από τη Στιγμή.

Αν αφαιρέσει η όποια πρίμα ντόνα όμως τις ιδιοτελώς διαλεγμένες ταμπέλες που θέλει να πιστεύει για την ίδια (όμορφη, έξυπνη, μοναδική λόγου χάριν, ή πλούσια επειδή έχει χρήματα, άθεη γιατί δεν κάνει το σταυρό της ή χριστιανική γιατί βαπτίστηκε και εκκλησιάζεται) και την όποια υστερόβουλη ψευδαίσθηση προσωπικής ολοκλήρωσης (η αναγνώριση αυτών παραδείγματος χάριν των ταμπελών) τότε το άτομο που μένει από πίσω δε ξέρει συνήθως τι πραγματικά είναι. Όλη η χίμαιρα στοιβάγματος “ασπαστών” καθημερινών συστατικών στην αυταπάτη της προσωπικής αφήγησης καταλήγει μία εικόνα πολέμου με φάντασμα παρά γνώση του πραγματικού εαυτού. Είναι ειρωνικό αλλά και αναπόδραστο μπροστά στην απειρότητα της Στιγμής αυτό το οποίο έχει κάθε παραμύθι της όποιας φανταστικής τέτοιας αφήγησης. Το τέλος δηλαδή. Κι έπειτα;

Έπειτα υπάρχει ή επιλογή της άρνησης και του φόβου ή η επιλογή της συμμετοχής στη Στιγμή. Δε γιατρεύεται ξαφνικά η πληγωμένη φύση ούτε σταματά να λαμβάνει χώρα η παλινδρομία με τον φανταστικό εαυτό. Δεν τερματίζονται έτσι απλά τα ερμηνευτικά φίλτρα που σαν σταλαγματιές λιωμένου κεριού έχουν κολλήσει και ενσωματωθεί στον εαυτό σε σημείο που τον έχουν καλύψει. Πώς να τερματιστεί έτσι απλά αυτή η στενομυαλιά όταν η συνειδησιακή διαλεκτική στη προσπάθεια αυτοσυνειδητοποίησης της οφείλει να επεξεργαστεί και τις πιο λεπτές προθέσεις της έως ότου τις εκμηδενίσει στα μάτια του φανταστικού εαυτού. Οφείλει δηλαδή να εργαστεί.

Το να διυλίσει κανείς και τις πιο λεπτές προθέσεις είναι ταυτόσημο της μεταστοιχείωσης σε κάτι πιο λεπτοφυές ή ανύπαρκτο για την άπειρη αίσθηση. Είναι το αλχημικό Μεγάλο Έργο, η μεταμόρφωση της ύλης σε πνεύμα, που εν τέλει φαντάζει σαν κένωση η οποία φέρνει τη μοναδικότητα του να μην ξεχωρίζουν πλέον τα αίτια από τα αιτιατά, και ο Κόσμος από τον εαυτό. Αυτό το έργο που ξεκινά από την κατανόηση της αυτοπαγίδευσης κι έπειτα είναι συνάρτηση των στιγμών εκείνων δύναμης όπου υπάρχει πλήρης παρουσία στην παρούσα στιγμή. Τότε είναι λένε που ο αλχημιστής συμμετέχει στο Κάλλος του Κόσμου και συνδημιουργεί, πραγματώνοντας τρόπον τινά τη Στιγμή. Πάλι βέβαια με τα πεπερασμένα όρια κατανόησης του, που όμως πλέον επιβαίνουν επί του φαντασιακού εκείνου ανύσματος που δείχνει το τέλος αυτής της ζωής και την ιχνηλάτηση της επόμενης. Δεν μιλάμε φυσικά για το τέλος της όποιας σημερινής ζωής αλλά για το Τέλος που λαμβάνει χώρα κάθε Στιγμή αφού δεν υπήρξε ποτέ η Αρχή. Πώς όμως να περιγράψει κανείς το δρόμο προς τη φώτιση.

Μη Ον και M a t r i x

2012-04-20T20:34:00.002+03:00

Η φαυλότητα και η δυσφορία είναι στην φύση της ιστορικής πραγματικότητας. Εμείς οι άνθρωποι είμαστε γερά δεμένοι στη λαβή τους. Νιώθουμε μία εξωτερική πίεση να μεγαλώνει προς το χειρότερο χρόνο με το χρόνο και υποθέτουμε πως πρέπει να υπάρχει κάποια δύναμη έξω από τους εαυτούς μας που μας παγιδεύει. Ακόμη χειρότερα κάνουμε αυτή την φανταστική δύναμη διάνοια εφευρίσκοντας την έννοια του διαβόλου για να προσωποποιεί την φαυλότητα που μας σκλαβώνει και μας φυλακίζει. Λειτουργώντας όμως έτσι βυθιζόμαστε όλο και πιο βαθιά στη τεχνητή κόλαση μας.

Αν κατανοήσουμε ότι το matrix αυτό είναι ο ίδιος ο δημιουργός, και ότι αυτός είμαστε εμείς, ίσως και να ξεκινήσουμε να χαλαρώνουμε τα δεσμά της παγιδευτικής αυτής αρχιτεκτονικής μας συναρμογής και της δώσουμε τα χαρακτηριστικά μίας πιο ελεύθερης και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ο διάολος βλέπετε είναι νομοπλάστης. Που σημαίνει πως οφείλει να πιστεύει στον εαυτό του και μόνο. Για αυτό αρνείται τον Πατέρα. Η δύναμη του είναι στο γεγονός ότι είναι τυφλός και με Alzheimer. Και η αλήθεια είναι ότι κι εμείς είμαστε αρκούντως αόμματοι, έχοντες αμνησία, άρρωστο ναρκισσισμό και άκρατο εγωισμό. Βαμπίρ που σπεύδουμε στο βρικολάκιασμα της ίδιας της θέλησης της υπάρξεως. Αντί για υιοί. Υπερβολικό; Το παίρνω πίσω. Είμαστε και τα δυο.

Αυτοί που υπάρχουν, γνωρίζουν, χωρίς να μπορούν να το αποδείξουν, ότι υπάρχουν. Το πιστεύουν ακλόνητα και αυτή η πίστη είναι το μόνο που τους αυτοεπαληθεύει (εκτός κι αν εσείς μπορείτε να αποδείξετε ότι ξυπνήσατε σήμερα). Ο Πατέρας ως έχων αυτογνωσία έχει συνειδητοποιήσει την ανυπαρξία του και την έχει αγκαλιάσει στην ολότητα της. Ο διάολος είναι πεπερασμένος. Ο Πατέρας άπειρος. Γιατί μόνο το πεπερασμένο επιτρέπεται να υπάρξει σε απομόνωση. Το άπειρο εξ’ορισμού είναι ένα με όλα. Και άρα τίποτα απολύτως. Για να συγχυστείτε ακόμη παραπάνω αρκεί να υπογραμμιστεί πως τα προαναφερόμενα θα μας τα έλεγε ένα σοφιστής τύπου Γοργία -που έτεινε προς τον Ηρακλειτισμό- αν μιλούσε με το πλαίσιο ερμηνειών του Χριστιανισμού.

Οι αναφορές μας έχουν να κάνουν με το γνωστό και ψυχαγωγικό προβληματισμό περί «όντος» ((αν)υπαρκτού) και «μη όντος» ((!αν)ύπαρκτου) που βασάνιζε από πάντα τον άνθρωπο. Ποιος ο κόσμος των ζωντανών και ποιος των νεκρών; Αυτό προέταξε ο Σαίξπηρ με το “να ζει κανείς ή να μη ζει”. Και ξαναέθεσε δραματικά το ίδιο αρχέτυπο ερώτημα “τις ει”, όπως το είχε πρωτοακούσει ο Οδυσσέας. Τότε ο τυφλός ποιητής είχε βάλει στα χείλη του αποφατική απάντηση. “Ου τις”. Ο κανένας. Ο Παρμενίδης το έθετε εξίσου σκωπτικά. “Είτε υπάρχουμε, είτε δεν υπάρχουμε” είπε. Ας κάνουμε μία προσπάθεια ακόμη.

Δέστε πως λαμβάνει χώρα μία στροφή στο λαβύρινθο του νου. Αν το “ον” είναι το υπαρκτό τότε είναι υπό της αρχής και άρα πεπερασμένο. Αν όμως δεν υπάρχει τότε δεν μπορεί να μεταδοθεί, κοινωνηθεί ή νοηθεί. Μετά από λίγο διαλογισμό γίνεται εμφανές πως υπάρχει μία εγγενής αντίφαση στη φιλοσοφική-θεουργική διείσδυση όταν το αφετηριακό πλαίσιο ερμηνείας είναι διπολικό. Έτσι πότε αυτή λέει “μη ον” το σατανά, τον διάολο, τον κακό και άναρχο. Μόνο που αν είναι άναρχος δε θα μπορούσε να είναι και πεπερασμένος. Άλλες φορές λέει «μη ον» τον Κοσμικό Χριστό, τον Λόγο Δύο της φιλοσοφίας, ως αυτόν που πραγματώνει όλη τη δημιουργία. Έτσι όμως το “μη ον” γίνεται και υπαρκτό και με όρια. Μπορούμε να θυμηθούμε και τον Πλάτωνα ή το Έγελο κι ένα σωρό άλλους. Στο εγελιανισμό το είναι έχει υποστασιοποιθεί ελεώ αμνησίας, άρνησης ή συμβολικής πατροκτονίας και από ουσιαστικό έγινε ρήμα. Ρύση. Θα’ χε πλάκα να είχαμε σε ένα forum τον Έγελο, τον Σωκράτη και τον Παρμενίδη να διαφωνούν για όλα αυτά.

Να μία συνοπτική προσπάθεια συγκερασμού σύγχρονων επιστημών και φιλοσοφίας. Το άπειρο είναι το κενό. Το κενό είναι το σημείο το οποίο βρίσκεται σε όλες τις πιθανές θέσεις στο χωροχρόνο χωρίς να υπάρχει. Η ύπαρξη αποτελείται από σημεία που βιώνουν τον εαυτό τους στο χώρο και στο χρόνο “ξεχνώντας” τι πραγματικά είναι διότι το επέλεξαν. Γιατί επέλεξαν να “ξεχάσουν”. Όταν το σημείο θυμάται, αποδέχεται και αφήνεται. Αγκαλιάζεται από όλα τα μη-σημεία. Μαζί ρέουν, ονειρεύονται στον αιώνιο χορό μεταξύ των δύο καταστάσεων. Σημείο. Μη σημείο. Αυτή είναι η ταλάντωση του μηδενός που σε κάποια φάση αν ξεπεραστεί ένα κάποιο κατώφλι πολλών σημείων παρέα, ένα όριο σημειακού δυναμικού αν προτιμάτε, έρχεται η ρήξη του ψευδομηδενικού όσο θα μπορούσε να πει κανείς χάους (δες Κρατύλο για τα περί τάσεως προς την μηδενική φύση του ελαχίστου όντος και δες σημείωση για το 1 + 0 = ∞). Και η ρήση της υλοενέργειας. Ή έτσι την βλέπουν οι εκ των έσω τέλος πάντων. Αυτοί που είναι υπό την επιρροή του χρόνου που δημιουργείται. Οι εσωσυμπαντικοί, εσωκοσμικοί. Οι εντός του κοσμικού ωού. Πέστε τους όπως θέλετε τέλος πάντων. Πως γίνεται θα αναρωτιέστε ένα σημείο να «ξεχάσει»; Μα γιατί επιλέξατε κύριοι αναγνώστες μου να βλέπετε μόνον το 4% της μάζας του σύμπαντος ας πούμε (όλα τα άλλα τα λέμε σκοτεινή ύλη και ενέργεια);

Η ρύση έχει νοηθεί ως ένα σωρό πράγματα. Ως πέρασμα από το άπειρο στο πεπερασμένο. Ως πτώση. Ως η αρχή του χρόνου και της δημιουργίας. Ως η διαφοροποίηση του εγώ. Θυμάμαι μία συζήτηση για τον Rupert Sheldrake και τα μορφογενετικά πεδία που είχε εξελιχθεί σε αναλύσεις για τις καρμικές αρχές. Είχε πει τότε κάποιος. “Μερικοί λένε πως μπορείς να εμπιστευθείς έναν εξαρτημένο από ναρκωτικές ουσίες. Εγώ ξέρετε τι πιστεύω; Και η ζωή μία συνήθεια είναι. Αυτό που κρατά τη ζωή σε αυτοαναπαραγωγή είναι η ύστατη φαυλότητα της. Αυτή η συνήθεια από την οποία κανένας διαολάκος σαν κι εμάς δε θέλει να απαλλαχτεί. Είναι αυτή που σχεδόν δίνει αξία στη φυλακή. “

Άρα μέχρι τώρα προκύπτει το εξής ανήκουστο και εκ πρώτης όψεως άκρως σκανδαλώδες και ασυμβίβαστο. Αν το θέλημα του Πατρός ως "ον" είναι το ύψιστο δέον ,αναφερόμενο και ως πατρικός νόμος, τότε σε αυτό το δέον ενυπάρχει είτε η αστοχία της μνήμης είτε το ηθικόν παράπτωμα. Απελπισία έτσι; Όχι μόνον οφείλει κανείς να τα βρει με την απελπισία, τη φαυλότητα και τη δυσφορία αλλά πρέπει να αισθάνεται και αμαρτωλός. Σωστά;

Για κάτσε λίγο ρε αναγνώστη. Πριν συνεχίσεις αναρωτήσου αν θέλεις να ακούσεις κι άλλο από αυτά. Ίσως να είσαι και από τους τυχερούς που έχουν αφήσει την απελπισία, τη φαυλότητα και τη δυσφορία πίσω τους οπότε δε χρειάζεται να συνεχίσεις.

Αφού η απελπισία, η δυσφορία και η φαυλότητα το λοιπόν είναι από τα βασικά χαρακτηριστικά της ζωής πρέπει να ξαναγράψουμε για αυτά. Ή μήπως όχι; Πόσο βαθιά πηγαίνει όλο αυτό ρε παιδί μου; Ως το σκοτάδι της αβύσσου ίσως; Μήπως όμως δεν έχει πάτο το πηγάδι της; Βρε μήπως όσο περισσότερο σκάβει κανείς τόσο πιο πολύ απομακρύνεται από το φως; Μπας και η τρελή αυτή πλανεμένη σταυροφορία, να βρεθεί ο κάτω κόσμος της ψυχής και οι ρίζες της δυσφορίας και της φαυλότητας μία και καλή, ανοίγουν και διάπλατα το ίδιο μας τον τάφο; Μας φτάνουν στο πυρ το εξώτερο και σχεδόν στη σταύρωση μας; Αν σχιστεί και το τελευταίο πέπλο ,το ύστατο κατώφλι της υπάρξεως, θα συνεχίσει να υπάρχει κάτι; (Ναι για την εξάλειψη των εγώ μιλάμε τόση ώρα…)

Πάντα μιλάμε για τελευταίο πέπλο, κατώφλι, όριο. Έτσι δεν είναι; Αυτό δε κάνει η ανθρώπινη σκέψη όταν προσπαθεί να βρει το τελικό σύνορο της ύπαρξης; Είτε θεουργικά, είτε φιλοσοφικά, είτε δια της επιστήμης; Και φτιάχνει κουλά αξιώματα για κτιστά και άκτιστα. Θεσμίζει όρια κατανόησης δηλαδή. Παρόλο όμως που ομιλούμε για τελευταίο όριο ως θέσφατο δεν υπάρχει τέτοιο. Είναι αφορισμός ρε παιδί μου που γίνεται κατά σύμβαση. Δεν υπάρχει «μη ζωή» -όπως δε μπορεί να νοηθεί απόλυτο μηδέν-. Ψάξτε και ξαναψάξτε. Δε θα τη βρείτε. Και για κάθε απάντηση που θα δίνετε θα δείτε ότι έρχεται σχεδόν αυθόρμητα να σφηνωθεί μες στο μυαλό σας η ανταπάντηση «Να αλλά αν το δεις έτσι … μπλα μπλα μπλα». Θα ρωτήσετε τι υπάρχει μετά το πέρας του σύμπαντος. Και θα σας πει η επιστήμη ή η φιλοσοφία ή ο όποιος γκουρού πως υπάρχουν ένα σωρό πράγματα που δε βλέπετε. Τα άκτιστα,το χάος,ο κόσμος ιδεών και ότι άλλο αρέσει του καθενός. Είναι θέμα ματιών δηλαδή ή και της θέλησης για όραση. Για να το πάρουμε το λοιπόν από την αρχή.

Η ζωή, αυτή που νομίζουμε εμείς δηλαδή ζωή, έχει αναπτύξει μία ενδογενής εμμονή. Εμμονή που έχει να κάνει με την ψευδαίσθηση που έχει φτιάξει η ίδια για κάποιου είδους πεπρωμένο. Με τον τρόπο με τον οποίο έχουν δομηθεί οι ταυτότητες μας, τα εγώ μας, καταφέρνουν να υποκλέπτουν, αυτά που πιστεύουν πως είναι στοιχεία ή συστατικά της αλήθειας της πραγματικότητας και του θείου και να τα διαμορφώνουν σύμφωνα με τις χαμηλότερες και πληγωμένες φύσεις τους, προς το σχηματισμό ενός τιτάνιου ριζικού. Ενός νομο(σ)ταγούς μηχανισμού που παίρνει διαστάσεις φυλακής. Του Matrix.

Let’s face it. Ότι κάνουμε, όποιους συναντάμε, γενικά όλες τις εμπειρίες μας τις επιτρέπουμε να εφαρμοστούν ωσάν βδέλλες στην αυταπάτη της προσωπικής μας αφήγησης. Παντρευόμαστε, πηγαίνουμε σε ομάδες, γράφουμε βιβλία, τραγουδάμε και συμμετέχουμε σε όλο αυτό το εποικοδόμημα, βάζοντας την ενέργεια και τη προσοχή που χρειάζεται για να φτιαχτεί το Matrix, που μας κρατά μακριά από το να καταλάβουμε την αλήθεια για μας και την πραγματικότητα. Ακριβώς γιατί αυτό το ίδιο φαίνεται σαν η έσχατη αλήθεια - πραγματικότητα.

Για να το πούμε και στα κορακίστικα ,πλάκα κάνω, είναι η παλιά ιστορία που θέλει του δαίμονες να είναι μεταμφιεσμένοι σε αγγέλους και να μας δελεάζουν προς τις φωτιές της κολάσεως παίζοντας με τη ματαιοδοξία μας. Εκεί κάπου κοκαλώνει το πράγμα. Είναι το παράδοξο του πεπρωμένου και της ελεύθερης βούλησης που περιγράφει όμορφα η αλληγορία του Matrix. Ότι δηλαδή υπάρχει αυτή η «φυλακή» η οποία λέει στον καθένα ότι είναι ελεύθερο άτομο ακριβώς για να τον ελέγξει πιο εύκολα. Έχουμε φυλακιστεί στην αυτοθέαση του εγώ μας. Εδώ είναι και το σημείο από το οποίο αναβλύζουν όλες οι αντιφάσεις. Η βάση της αντίληψης ότι είμαστε διακριτές, ξεχωριστές οντότητες είναι όσο αυθαίρετη είναι και η ρητορική περί πατρικού νόμου.

Από τη στιγμή που η διαλεκτική πάσχει στο να βρει ένα σημείο σχετικοποίησης και αποσχετικοποίησης είναι τελείως υποκειμενικό αν κάποιος θα προτιμήσει τον ηρακλείτειο ενεργισμό και τον “άγνωστο θεό” των αρχαίων ή τα των κτιστών και άκτιστων, πυρών εξώτερων, πατέρων-υιών και εξωσυμπαντικών νοών κλπ. Φαίνεται ιστορικά πάντως πως τα δεύτερα ,τα οποία και πρέπει να ανεβάσουμε επίπεδο – αναμορφώσουμε (ισχύει σαφώς το ότι πρέπει να αναβαθμίζονται τα νοήματα και οι φαντασιακές σημασίες κάθε συστήματος), πολώσαν τον τρόπο σκέψης προς κάποια πατροναριστική ιεραρχία και έγιναν εργαλεία αυτών που θέλουν να βάζουν όρια στη φύση αυτά της λογοκρατούμενης τους φιλοσοφικής, θεουργικής ή χειρότερα εξουσιαστικής αντίληψης. Κι αν το πάει κανείς ακόμη πιο πίσω θα μπορούσε να πει τα ίδια για την έννοια θεός.

Προφανώς η ιδέα των δαιμόνων, δηλαδή των μοτίβων - συνηθειών, που μας ξεγελάνε σε μία λάθος αίσθηση του πεπρωμένου είναι παρανοϊκή κι αν ήταν να την αναγνωρίζαμε σαν αλήθεια θα μας ήταν πολύ δύσκολο να μην οδηγηθούμε στη σχιζοφρένεια. Τελείως περιπαικτικά όμως για μας, είναι τα κατασκευασμένα μας εγώ που είναι υπεύθυνα για τη συνδημιουργία αυτής της διαβολικής και απατηλής σφαίρας. Του Matrix. Και είναι αυτά που επιμένουν να τα βλέπουν όλα με τόσο μαυρόασπρους όρους. Επιμένοντας σε αυτά λοιπόν τα διπολικά σχήματα που μας παρασέρνουν σε μία μυθοπλαστική ότι είμαστε ξεχωριστές οντότητες, υπάρχει ο κίνδυνος να φτιάχνουμε συνέχεια και νέα Matrices μέσα στο Matrix λόγω του φόβου και της αντίστασης και άρα να ενισχύουμε τα δεσμά της φυλακής μας.

Το μαύρο όμως και το άσπρο δεν είναι ξεχωριστά όντα αλλά αντίθετοι πόλοι του ίδιου άφυλου ενεργειακού συστήματος. Και ο άνθρωπος είναι ικανός να κοινωνήσει όλο το φάσμα της ενέργειας του. Ο κίνδυνος δεν είναι να πιστεύει κανείς ότι θα γίνει το θήρευμα κάποιου διαβολικού όντος. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να μπερδεύει το άσπρο με το μαύρο, το ζεστό με το κρύο, τη μέρα με τη νύχτα και να αντιδρά αναλόγως. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να πιστεύει ότι συμβαίνει κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά συμβαίνει και να πράττει τα μη “δέοντα” αναπαράγοντας την φαυλότητα του. Έτσι είναι μία αυταπάτη σαν κι αυτή του Matrix που καταφέρνει να αυτοδιατηρείται με τρόπους που οδηγούν όλο και πιο βαθιά στη πλάνη του εαυτού.

Σημείωση για το 1 + 0 = ∞ ή το 0*∞=1 των Πυθαγορείων

Η άρνηση του μη σημείου δε δίνει σημείο.Η άρνηση του άτοπου δε δίνει τόπο.Η άρνηση του μη σημείου όπως και η άρνηση του άτοπου δίνουν τη κατάφαση-επιβεβαίωση όλων των σημείων και όλων των τόπων. Όχι όλων των γνωστών αλλά όλων των εν δυνάμει συλληφθέντων. Το μηδέν δηλαδή γίνεται αντίστοιχο του δυναμικού του παντός, της άπειρης δυνατότητας ή δυνητικότητας και άρα συνώνυμο του απείρου. Η άρνηση του μηδενός οδηγεί στην περατότητα και άρα στην αυτοπαγίδευση του ενός. Δηλαδή στο Matrix. Η πλήρη αποδοχή οδηγεί το εν-πρόσωπο σε ταύτιση με τη κένωση και τον ελάχιστο εαυτό.

Σας θυμίζω και κάποια λόγια του Χάιντεγκερ. Αυτός που κατανοεί το Είναι, είναι ένα ον που είναι αυτό που είναι, συν τη δυνατότητά του να γίνει κάτι που ακόμα δεν είναι. Είναι δηλαδή ένα ον μπροστά από τον εαυτό του, ενα ον καθ’ υπέρβαση, που στοχεύοντας πέρα από αυτό που είναι, επιδιώκει να γίνει αυτό που δεν είναι ακόμα.

Το παιχνίδι των λέξεων

2012-03-29T01:25:00.000+03:00

«Το παιχνίδι των λέξεων» είναι παράφραση του τίτλου ενός άρθρου που είχε γράψει ο Θανάσης Βέμπος πριν κάποια χρόνια. «Πόλεμο των λέξεων» το είχε πει. Το άρθρο εκείνο το είχε ξεκινήσει με έναν αφορισμό. «Το παρελθόν» έγραψε, «δεν είναι πια αυτό που ήταν κάποτε». Στο άρθρο συνηγορούσε υπέρ της ύπαρξης ενός αφανούς πολέμου που μαινόταν πάντα και συνεχίζει με αυξανόμενη ένταση. Ένα πόλεμο για τη σημασία των λέξεων. Το «πριν» και το «μετά» που εξυπονοεί ο αφορισμός είναι απλά «λέξεις που αφορούν το γραμμικό χρόνο» είχε γράψει. «Δηλαδή το χρόνο όπως έχουμε συνηθίσει να τον αντιλαμβανόμαστε». Όπως έχουμε συναινέσει.

Την προηγούμενη φορά σας είχα γράψει πως η συναινετική πραγματικότητα είναι ένα μυστικό συμβόλαιο για να συγκρατείται ο κόσμος ως έχει. Είναι τα μέσα με τα οποία επικοινωνούμε και συμφωνούμε στο πως έχουν τα πράγματα και πώς πρέπει να είναι. Αυτά τα μέσα είναι οι λέξεις. Ο Βέμπος πίσω από την «ομοιόσταση της συναινετικής πραγματικότητας» όπως αυθαίρετα χαρακτηρίζει τη τάση προς κοινωνικά συμβόλαια και ευστάθεια βλέπει την ένταση μίας αδιόρατης σύγκρουσης. Αν αλλάξεις τη συναίνεση, αλλάζεις τις σημασίες. Και κατά συνέπεια το παρελθόν. Αυτός ήταν το νόημα του αφορισμού. Η ίδια συναινετική πραγματικότητα διαμορφώνεται από λέξεις. Άλλη η συναίνεση του τώρα, άλλη πριν 50 χρόνια. Άλλο το παρελθόν του τώρα κι άλλο τότε.

Μήπως για έναν άνθρωπο που γνωρίζει τη πλαστικότητα των λέξεων η σωστή επιλογή ή η λάθος έχει μια κάποια παραπάνω βαρύτητα; Μα τι είναι σωστό και τι λάθος; «Πριν», «μετά», «σωστό», «λάθος». Λέξεις. Ένα κουβάρι λέξεις. Εν πάσει περιπτώσει αυτό που θέλω να πω είναι πως το βασικό χαρακτηριστικό της γλώσσας είναι ο εμπρόθετος χαρακτήρας της μετάδοσης του μηνύματος. Η προθετικότητα. Τα γλωσσικά σημεία πραγματώνουν τις εκάστοτε επικοινωνιακές προθέσεις του δημιουργού τους. Ακούγεται τελείως ιδιοτελές αλλά η πραγματικότητα είναι τόσο αυθαίρετη. Αντί για «πόλεμο» το λοιπόν θα προτιμήσω το «παιχνίδι».

“The game of words”. Ή “the game of life” το ίδιο κάνει.

«Σκοπός μου είναι να σας δείξω πως περνάει κανείς από τον μασκαρεμένο δήθεν φέροντα κάποιο νόημα λόγο στον αυθεντικά παράλογο» είχε γράψει ο Wittgenstein. «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις όταν αυτός που με καταλαβαίνει, αφού με τη βοήθειά τους –πατώντας πάνω τους- τις υπερπηδήσει και προχωρήσει πέρα από αυτές, τελικά τις αναγνωρίσει ως στερημένες από νόημα. Πρέπει, θα λέγαμε, να πετάξει μακριά την ανεμόσκαλα, αφού ανέβει πρώτα με αυτή. Πρέπει να ξεπεράσει τις προτάσεις αυτές και τότε θα δει τον κόσμο σωστά.»

Θα δει τον κόσμο σωστά; H μήπως το σήμερα ελεώ συναίνεσης είναι πάντα πιο «σωστό» από το χθες; Η «λογική» του χθες ,ή και του αύριο για τους ρομαντικούς σα και του λόγου μου, είναι το παράλογο του σήμερα. Είναι γελασμένος όποιος προσπαθεί να απαντήσει σε οντολογικά ερωτήματα με «λογικές» απαντήσεις. Δε χωράνε εξορθολογισμοί στο παράδοξο της ύπαρξης γιατί αυτή επιδέχεται άπειρων «λογικών» εξηγήσεων. Το ερώτημα «τι είναι το τίποτα» (που υπονοεί το αντίθετο «τι είναι το είναι»), είναι ως οντολογικό ερώτημα για το Heidegger τελείως παράλογο. Χρησιμεύει μόνο ως μέσο βελτίωσης της αντίληψης. Σαν την παραπάνω ανεμόσκαλα του Wittgenstein ας πούμε. Είναι ανόητος όποιος παραγνωρίζει την φαντασιακή φύση της πραγματικότητας. Κι όμως έως τώρα ο ιστορικός άνθρωπος εγκλωβίζεται σε νεκρές ερμηνείες της πραγματικότητας. Σε ρητορικές που απλά βολεύουν τους άρχοντες του κόσμου τούτου. Παγώνει τις σημασίες. Τελματώνει την εμπειρία. Αξιολογεί με στατικούς κανόνες και νόμους.

Ακόμη και σήμερα. Σήμερα που το ίδιο του το μοντέλο εξαχρειώνεται. Μα τι παρωχημένος θετικισμός. Όταν παραδείγματος χάριν τα μορφογενετικά πεδία, η αρχή της απροσδιοριστίας, ο κυματοσωματιδιακός δυϊσμός της κβαντικής θεωρίας, η έννοια της τοπικότητας στα παράδοξα Einstein-Podolsky-Rosen ανοίγουν μία σειρά από απορίες που μας ωθούν στο να δούμε τον κόσμο μέσα από ένα πιο ολιστικό πρίσμα. Να συνεχίσω όμως.

Στη πορεία του άρθρου ο Βέμπος ξεχωρίζει δύο έννοιες που κρατάνε τον άνθρωπο στη ζωή. Τον φόβο και την ελπίδα. Κι έχει δίκιο στο ότι πριν ακόμη από οποιαδήποτε «λογική», πριν από οποιαδήποτε γραμμική σκέψη, η προθετικότητα του εκάστοτε υποκειμένου πυροδοτείται από τον «φόβο», του παλαιού προφανώς, και την «ελπίδα» του καινούριου αντιστοίχως. Η φυγόκεντρος και η κεντρομόλος δύναμη με όρους φυσικής αν σας ενοχλεί η θυμική περιγραφή.

Στο «Climax to magic» είχα γράψει ότι η μαγεία στους μύθους, οι μεταφορές και οι αλληγορίες των παραδόσεων, χρησιμοποιήθηκαν εκεί ακριβώς όπου οι αστοιχείωτοι δεν μπορούσαν να ερμηνεύσουν καλύτερα τις τροπές αντίληψης. Τις τροπές από μία συναίνεση σε μία άλλη. Παίζει κι ο Wittgenstein με τις λέξεις πάνω σε αυτό. Λέει πως «η φιλοσοφία είναι μια μάχη εναντίον της εκμάγευσης της διάνοιας μας με εργαλείο τη γλώσσα». Όπως είδαμε η υπέρβαση των ίδιων των λέξεων που χρησιμοποιεί ο φιλόσοφος με σκοπό την φιλοσοφική διείσδυση, δίνει άλλο νόημα σε αυτές. Οι σημασίες αλλάζουν από τις προθέσεις της διείσδυσης. Απλά ο Wittgenstein δεν ήθελε να το πει όλο αυτό μαγεία. Το είπε ο Κρόουλι όμως. «Η μαγεία είναι η επιστήμη και η Τέχνη να προκαλείς την αλλαγή σε συμφωνία με τη Βούληση» έγραψε. «Βούληση δηλαδή θέληση, δηλαδή Ελπίδα. Δηλαδή εκλογή» … «ελπίδα με την βαθιά θεμελιώδη μαγική της έννοια» σχολιάζει ο Βέμπος.

Η εκλογή και η βούληση είναι έννοιες που μαρτυρούν αλλαγές. Τροπές συνείδησης. Ή τουλάχιστον επιθυμία προς αυτή την κατεύθυνση. Όποιος μιλά λοιπόν, όποιος εκφέρει λόγο, έχει σκοπό. Θέλημα.

Με αναφορές στο θέλημα, στην εκλογή και στη ελπίδα ερχόμαστε να θυμηθούμε και μία άλλη ενδιαφέρουσα ανάλυση, του Μπαλάνου αυτή τη φορά, που ασχολείται μεταξύ άλλων με αυτό για το οποίο μιλάμε. Τις λέξεις. «Ήταν φυσικό η ανθρωπότητα να ακολουθήσει το δρόμο που έφτιαχναν οι συνέπειες αυτής της εκλογής.» γράφει όσον αφορά την επιλογή της Πανδώρας να ανοίξει το κουτί της.

Ο μύθος είναι λίγο πολύ γνωστός. Αφού ο Προμηθέας έκλεψε κι έδωσε τη πρώτη τεχνολογία στον άνθρωπο ,τη φωτιά δηλαδή, ο Δίας έδωσε μερικές εντολές και με τη συνεργασία του Ήφαιστου, της Αφροδίτης, της Αθηνάς και του Ερμή φτιάχτηκε η όμορφη Πανδώρα, εφοδιάστηκε και με ένα πιθάρι γεμάτο δωράκια από τους θεούς και πήγε σα δώρο στον Επιμηθέα. Του ‘χε πει του Επιμηθέα ο Προμηθέας να μη δεχτεί κάποιο δώρο από τον Δία, αλλά αυτός δεν εισάκουσε τη συμβουλή μιας και ήταν πολύ ωραίο κορίτσι η Πανδώρα και καταλήξαμε για να μη μακρηγορώ στο πολύ γνωστό και αμφιλεγόμενο άνοιγμα του πιθαριού ή κουτιού της Πανδώρας όπως συνηθίζεται να λέγεται. Μέχρι τότε, λέει ο μύθος, οι φυλές των ανθρώπων που ζούσαν στη γη ήταν μακριά από τους πόνους, τις νόσους και τις κακουχίες που μέσα σε αυτές οι άνθρωποι γερνούν γρήγορα. Με το άνοιγμα όμως του κουτιού σκορπίστηκαν ένα σωρό δεινά φέρνοντας θλίψη και πόνο. Τελικά μέσα στο κουτί ο μύθος λέει έμεινε μόνον η Ελπίδα.

Παράδοξο δε βρίσκετε; Ε, το ίδιο λέγει και Μπαλάνος. Κάτι δε πάει καλά λέγει. Κι έχει δίκιο. Πως γίνεται η ελπίδα να είναι σε ένα κουτί που κουβαλά μόνον δεινά; Είναι κι αυτή κάτι κακό; Κι αν έμεινε μέσα στο κουτί, σφραγισμένη, ε τότε πραγματικά «δεν υπάρχει ελπίδα» που λέει κι η έκφραση. Το κενό στο μύθο το εντοπίζει ο Μπαλάνος με ένα πολύ συνοπτικό συλλογισμό στο ότι το κουτί δεν είχε καλά και κακά. Τα είπαμε πιο πάνω κι εμείς. Το κακό και το καλό είναι απλά και μόνο θέμα συναίνεσης. Το κουτί είχε μέσα «πράγματα που ξέφυγαν από τον έλεγχο του ανθρώπου… αλλά ίσως και τον θεών που τα έκλεισαν εκεί» γράφει. Για να καταλήξει λίγο πιο μετά ότι μεταξύ άλλων αυτά που ξέφυγαν από τον έλεγχο ήταν -όπως ακόμη είναι- οι λέξεις.

Ας συμπληρώσω εγώ τον αποσυμβολισμό του μύθου. Μιλάμε για άλλη μία αλληγορία του Μύθου της πτώσης που περιγράφει την αναπόφευκτη απομάκρυνση από την αρχαϊκή ευφορία. Μιλάμε για τη μετάβαση από τη μητριαρχία στη πατριαρχία αν θέλουμε να το εντοπίσουμε στο πρόσφατο παρελθόν (Θα μπορούσαμε βέβαια να μιλάμε και για τη «πρώτη» πτώση. Το σπάσιμο της ομοιομορφίας του Χάους). Μιλάμε για την εκκίνηση της ιστορίας ως διαφοροποίηση του Εγώ. Με το ξεκίνημα της ιστορίας, γεννιέται για τον έκπτωτο πλέον άνθρωπο ο φόβος για τα δεινά που καταγράφει, αλλά και η ελπίδα. Και τα δύο ακόμη δε κατάφερε να τα τιθασεύσει ώστε να κάνει το άλμα πίσω στη σύζευξη. Ώστε να κάνει το come back. Η ιστορία από τότε, υποταγμένη στην ιδιοτελή λογοκρατία της ανωριμότητας, μη πω βαρβαρότητας, οδηγείται από το χαλινάρι του φόβου με πυξίδα την ελπίδα. Όχι και τόσο καλά δηλαδή. Κι αν με ρωτάτε αν πήραμε το μάθημα μας θα σας ειπώ δε εξεύρω σίγουρα. Ελπίζω όμως.

Ποια η σημασία όμως της απώλειας του ελέγχου των λέξεων; Η απάντηση εδώ δεν μπορεί να είναι σύντομη οπότε θα αρκεστώ σε κάποιες σύντομες νύξεις με το σκεπτικό, να προσθέσω κάποιο σχόλιο ή σεντόνι μόλις βρω τον χρόνο. Δεν υπήρξε ποτέ έλεγχος των λέξεων. Αυτό που υποστηρίζει ο Μπαλάνος έχει να κάνει με τη δυαδική οπτική που βλέπει πτώσεις, πολέμους, καλό και κακό. Δε θα το πάω πίσω ως τη ρήξη της πρωταρχικής κατάστασης, το σπάσιμο της ομοιομορφίας του Χάους ή την πρώτη ταλάντωση του μηδενός. Αυτό που συμβαίνει σε εμάς τώρα είναι ότι η σκέψη κρυσταλλώνεται στη θεωρία. Η σκέψη θεσμίζεται ως λόγος και αυτό έχει ως συνέπεια ότι οι πράξεις υποχρεούνται να είναι συνάρτηση στατικών αξιωμάτων. Έτσι καταστέλλεται η ανθρώπινη φαντασία που είναι η κατ’ εξοχήν πηγή οντογένεσης. Η γλώσσα φθίνει. Οι σημασίες απολιθώνονται. Δημιουργούνται αυθεντίες, θηριωδίες. Οι αποστάσεις θεωρίας και πράξης, εξουσιαστών και εξουσιαζόμενων φτιάχνουν ιεραρχίες στις οποίες η ψευδοορθολογικότητα των άνω προσπαθεί να ασκήσει έλεγχο στους κάτω. Η θέληση δηλαδή μεταδίδεται καθοδικά. Η σύζευξη το λοιπόν θα ήταν να αντιστραφεί αυτή η διαδικασία. Η γλώσσα να αρχίσει να δημιουργεί. Δηλαδή το φαντασιακό των ανθρώπων που είναι από πίσω.

Ιδού το δίλημμα που εγείρεται το λοιπόν. Η γλώσσα ως δεινό, ως ασθένεια, ή η γλώσσα ως δώρο - παιχνίδι. Ποιος είναι ο δρόμος για την επιστροφή και τη σύζευξη; Aν πούμε πως η γλώσσα είναι "άρρωστη" στο μέτρο που περιέχει κάποιες μαγικές ποιότητες, μη «ρεαλιστικές» δηλαδή επιθυμίες, στο μέτρο που αντανακλά μία πίστη στο επίπεδο των σκέψεων και των διαθέσεων μπορούμε να ανιχνεύσουμε τη μαγική αυτή ποιότητα της γλώσσας στην οργανική της σύνδεση με τη ναρκισσιστική φάση της νηπιακής σεξουαλικής ανάπτυξης, τη φάση στην οποία το νήπιο αναπτύσσει το “καθαρό εκείνο” του Φρόιντ. Για τον κόσμο του παιδιού το «εκείνο» είναι ένας κόσμος ονειρικός, ένας κόσμος στον οποίο οι επιθυμίες είναι πλευρά της αλήθειας. Και αυτό γιατί δε γνωρίζει κάτι για τον ανταγωνισμό μεταξύ της «αρχής της ευχαρίστησης» και του «ρεαλισμού / αρχής της πραγματικότητας». Ποιος είναι ο «ρεαλισμός / πραγματικότητα»; Αυτός της συναίνεσης. Για το παιδί που δεν έχει εμβαπτιστεί ακόμη στην «αλήθεια» της κοινωνικής συναίνεσης ο φανταστικός κόσμος του παιχνιδιού και των ικανοποιήσεων είναι ο αληθινός.

Η γλώσσα ως παιχνίδι και η γλώσσα ως ασθένεια είναι οι δύο πλευρές της γλώσσας σαν τρόποι σκέψης προς την εκπλήρωση του επιθυμητού. Κι η εκπλήρωση του επιθυμητού υπάρχει μέσα στο μυαλό μας σαν ανεξίτηλη κληρονομιά της παιδικότητας, κουβαλώντας το μυστικό άνυσμα του καθαρού «εκείνου». Την αναζήτηση για μία ερωτική αίσθηση της πραγματικότητας. Εμείς επιλέγουμε αν θα είναι πόλεμος, ασθένεια, δεινό ή παιχνίδι.

Αναλογιστείτε τι συμβαίνει και ποιες είναι οι παραδοχές. Η ανθρωπότητα ακόμη και σήμερα γράφει ιστορία χωρίς να έχει κάποια συνειδητή ιδέα του τι πραγματικά θέλει ή κάτω υπό ποιες συνθήκες θα σταματούσε να είναι δυσαρεστημένη. Μάλιστα αυτό που πράττει φαίνεται να την κάνει πιο δυστυχισμένη και παρόλα αυτά το αποκαλεί πρόοδο (εντάξει κάποιοι λίγοι περνάνε καλά). Στη παγίδα αυτή πέφτουν και μεγάλα ρεύματα ή ολόκληρες θρησκείες όταν για να δώσουν λύση στην ανθρώπινη δυσαρέσκεια απαντούν με αυταπάτες μεγαλείων κόσμων φανταστικών. Υποπίπτουν σε ένα από τα αμαρτήματα που οι ίδιοι αποδοκιμάζουν. Αυτό της υπερηφάνειας. Αντί να δουν τη λύση μπροστά στα μάτια τους. Η συμφιλίωση με το «εκείνο» θα δώσει στο κόσμο μία βελτιόδοξη οπτική. Αυτό βέβαια χρειάζεται εργασία με τον εαυτό αλλά και τη κοινωνία.

Ο Μαρξ μη μπορώντας να δει τον άνθρωπο σαν ένα ψυχολογικό γρίφο στράφηκε στη βιολογία και αξίωσε ένα απόλυτο νόμο για την ανθρώπινη βιολογία. Είπε πως η ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών πάντα δημιουργεί νέες ανάγκες. Αν η ανθρώπινη δυσφορία λοιπόν οδηγείται από τη βιολογία του τότε είναι αθεράπευτη. Αλλά η υπόθεση του Marx για την βιολογική βάση της ανάπτυξης στην ιστορία ισοδυναμεί με ομολογία ότι δεν μπορεί να την εξηγήσει ψυχολογικά. Ο Καστοριάδης υπερβαίνοντας αυτό το σκόπελο μίλησε για τη διαύγαση. Μία έννοια που στον εσωτερισμό την συναντάμε παραπλήσια όπως στη «διπλή προσοχή» του Γκουρτζίεφ για παράδειγμα. «Εργασία μέσα από την οποία οι άνθρωποι προσπαθούν να σκεφτούν αυτό που κάνουν, και να γνωρίσουν αυτό που σκέφτονται.». Έτσι την όρισε. Σαν ψυχανάλυση.

Όντως η ψυχανάλυση μπορεί να δώσει μία θεωρία για την πρόοδο αν δει την ιστορία ως ψυχογενή εντροπία. Παρομοίως μπορεί να προσφέρει ένα πλαίσιο εξέτασης της πιθανότητας να υπάρχει κάποιος άλλος δρόμος εκτός της ατέλειωτης προόδου και της ατελεύτητης Φαουστιανής δυσφορίας της πτώσεως και της διαζεύξεως. Ένας δρόμος πέρα από την ιστορική νεύρωση. Αν τελικά η ιστορική συνείδηση μεταμορφωθεί σε μία ψυχαναλυτική συνείδηση η λαβή του νεκρού χεριού του παρελθόντος στο παρόν θα χαλαρώσει και ο άνθρωπος θα μπορεί να ζει αντί να γράφει ιστορία, να διασκεδάζει αντί να παίρνει εκδίκηση ή να κάνει πολέμους και να μπει τελικά σε κατάσταση δυναμικής ύπαρξης και επαναλαμβανόμενων γεννήσεων. Ή θανάτων. Με τις λέξεις θα παίζουμε;

Climax to magic

2012-02-07T01:13:00.000+02:00

(Άνοδος της μαγείας: Συναινετική πραγματικότητα,στάση εποχής,εμπειρία κορύφωσης, μοναδικότητα,επανάσταση στην αντίληψη)

Η συναινετική πραγματικότητα είναι η ύστατη κρυφή κοινωνία. Είναι τόσο κρυφή ώστε ακόμη και τα ίδια της τα μέλη δεν γνωρίζουν την ύπαρξη της. Η συναινετική πραγματικότητα είναι μία συνομωσία για να συγκρατείται ο κόσμος ως έχει. Είναι τα μέσα με τα οποία επικοινωνούμε και συμφωνούμε στο πως έχουν τα πράγματα και πως πρέπει να είναι. Όσο είναι ένα μοντέλο που λειτουργεί μία τέτοια αρχή είναι έγκυρη. Στο βαθμό όμως που ένα τέτοιο μοντέλο δεν είναι λειτουργικό, όπως στην παρούσα φάση που βρίσκεται στα όρια κατάρρευσης, η προαναφερόμενη συναίνεση είναι εξ’ ορισμού άκυρη. Σε μία τέτοια περίπτωση είναι αρμοστό δικαίωμα και ευθύνη για κάθε σκεπτόμενο μέλος μίας τέτοιας συναίνεσης να ακυρώσει την συμμετοχή του και να προβάλλει μία νέα, ανώτερη και πληρέστερη αρχή για την πραγματικότητα.

Η απαγκίστρωση από τη συναινετική πραγματικότητα προϋποθέτει κίνηση έξω από τα γνωστά πλαίσια, έξω από τη κατεστημένη «λογική» και άρα είναι ένα είδος παραλογισμού ή σχιζοφρένειας. Αυτή η ασυμφωνία είναι το άλμα της φαντασίας προς την σκιαγράφηση της νέα θέσης. Στους μύθους που κατά τον Γιουνγκ είναι αποτυπώματα του συλλογικού ασυνειδήτου, η διαδικασία αυτή της ακροβασίας εμφανίζεται συχνά με αναφορές σε μαγείες, περίεργα σύμβολα / γεγονότα / αντικείμενα. Αυτά χρησιμοποιούνται για να μαρτυρήσουν ένα διαφορετικό τρόπο αντίληψης που βέβαια είναι αναδραστικά υποκείμενη στις αλλαγές των ερμηνειών τους. Η μαγεία στους μύθους, οι μεταφορές και οι αλληγορίες των παραδόσεων, χρησιμοποιήθηκαν εκεί ακριβώς όπου οι αστοιχείωτοι δεν μπορούσαν να ερμηνεύσουν καλύτερα τις τροπές αντίληψης. Τις τροπές από μία συναίνεση σε μία άλλη. Για τον Castaneda o πρωταρχικός στόχος της μαγείας είναι το σταμάτημα του κόσμου. Η λεγόμενη και «στάση εποχής» είναι μία στιγμή κατά την οποία η γνώση μας για τον μέχρι τώρα κόσμο καταρρέει. Δίχως αμφιβολία υπό αυτήν την έννοια ο κόσμος βαδίζει προς μία στάση εποχής.

Παγιδευμένος σε μία συναίνεση μόνο κατά το μέτρο που αυτός την ορίζει, ο σύγχρονος άνθρωπος είναι αντιμέτωπος με ένα σύστημα συμβόλων και μεταφορών που ωφελούν απλά ως ενδείξεις ή σημάδια προς μία υπέρτερη μυθική πραγματικότητα. Γεύεται τον ελάχιστο μύθο (με το μ μικρό) ως την ψευδαίσθηση του συναινετικού Μύθου/πραγματικότητας. Ο τελευταίος είναι και η πέτρα που πρέπει να σμιλέψει τον δικό του προσωπικό μύθο. Τα δικά του πιστεύω. Για αρκετές χιλιετίες βέβαια δε μπορεί ή αρνείται να σχηματίσει και να δημιουργήσει το προσωπικό του ψυχικό ανάγλυφο. Το προσωπικό σύστημα φρονημάτων.

Ο σύγχρονος πολιτισμός έδωσε έμφαση στην «αλήθεια», είτε ανακαλυμμένη είτε αποκεκαλυμένη, που όμως πλέον φαίνεται πως φτάνει σε σημείο κορεσμού. Η «αλήθεια» φωνάζει από τα media, μπορεί κάποιος να την κάνει download σε gigabytes ή να τη διαβάσει στη ξαπλώστρα της παραλίας. Παρόλα αυτά ο άνθρωπος δε συγκινείται. Αυτό που λείπει δεν είναι η αλήθεια. Γιατί και αυτή πλέον γίνεται αντιληπτό πως είναι μέρος της συναίνεσης. Αυτό που λείπει είναι το νόημα. Ή καλύτερα ο τρόπος να δοθεί ένα νόημα. Η Αλήθεια είναι άπειρη όση η πληροφορία της ύπαρξης και σε όσες δόσεις και να δοθεί είναι άχρηστη χωρίς κάποια φόρμουλα που θα βοηθήσει τον καθένα να τη χωρέσει στα δικά του μέτρα. Είναι πολύ καλύτερα λοιπόν η «αλήθεια» να βρεθεί μέσα από προσωπικές εμπειρίες που δημιουργούν μια μόνιμη εντύπωση και αναπτύσσουν ατομικά ψυχικά φίλτρα δυναμικά προσαρμοσμένα στη ποσότητα αφομοίωσης. After all it’s a matter of capacity.

Κάποιες φορές ο κόσμος μέσα στην άγνοια του στρέφεται προς την θρησκεία για νόημα. Και αυτό που παίρνει είναι περισσότερη αλήθεια. Κι άλλοτε στρέφεται προς την επιστήμη. Που του απαντά με αλήθεια αποτελούμενη από quartz και μποζόνια Higgs. Αμφότερες και οι δύο έχουν μία κάποια αξία αλλά τελικά δεν φτάνουν σε σύγκριση το νόημα που μπορεί να ενσταλάξει μία «μαγική διαδικασία» ,όπως θα την έλεγε ο Castaneda, στις μικρές ιδιωτικές μας κολάσεις. Η μαγεία έχει εξοριστεί από την κουλτούρα.

Σκεφτόμαστε, μιλάμε, ζούμε με τους όρους που καθορίζουν άλλοι. «Πρέπει να σταματήσεις να μιλάς με τους όρους των μαύρων μάγων» προτρέπει ο Δον Χουάν τον Castaneda (ως χαρακτήρας στα βιβλία του Castaneda Ο Δον Χουάν είναι μία σημαντική φιγούρα που περιγράφεται ως ένας Ινδιάνος Γιάκι / σαμάνος / μάγος). Ποιοι είναι οι μαύροι μάγοι; Αυτοί που στερούν από τους ανθρώπους τη μαγεία. Αυτοί που καθορίζουν τις λέξεις και τον τρόπο που μιλάμε. Τον τρόπο που ζούμε. Έχουμε ανταλλάξει ένα κόσμο με όνειρα με την άνεση του κλουβιού της καθημερινότητας. Έχουμε πιστέψει πως η ελευθερία είναι το αντίθετο των αναγκών μας και πως οι τροπές συνείδησης και οι κατακτήσεις της αλήθειας είναι κάτι παραμυθένιο.

«Δε μπορούμε να μιλήσουμε για τους άλλους με τους όρους τους δικούς τους» θα έλεγε ο Μαρξ. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για τους ίδιους μας τους εαυτούς. Ταυτιζόμαστε με τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν. Κι έτσι υπάρχει κρίση σε όλες τις εκδηλώσεις της κοινωνικής ζωής καθώς έχουν διαρρηχθεί όλες εκείνες οι ψυχικές και κοινωνικές προϋποθέσεις που επιτρέπουν την ολιστική πρόσληψη του λόγου, της τέχνης και εν τέλει της ζωής. Έχει εξοβελιστεί ο χρωματισμός των βιωμάτων, η παραγωγική παρέκκλιση, η γόνιμη αντίδραση, η δημιουργικότητα, η φαντασία. Ο λόγος φθίνει και η τέχνη φαστφουντοποιείται. Αποκλείστηκε ο τρόπος και κατά συνέπεια το νόημα. Η ζωή καταλήγει να είναι μία παράσταση με προσχεδιασμένους ρόλους. Μία παράσταση που οδηγεί στο βρικολάκιασμα της θέλησης της ίδιας της ύπαρξης.

Η αποδοχή ή συρροή του ενός προσθέτει ή αφαιρεί στις φαντασιακές σημασίες του συνόλου. Σχηματίζει το ερμηνευτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τα γεγονότα αποκτούν «αντικειμενική» αξία. Κατά το Γιουνκ ο άνθρωπος κληρονομεί από το συλλογικό ασυνείδητο τα αρχέτυπα που σχηματίζει ο ίδιος. Στο Καστοριάδη το κοινωνικό φαντασιακό αντιστοιχεί στη κοινωνική ικανότητα οντογένεσης. Όλα αυτά συνηγορούν στο ότι ο σύγχρονος άνθρωπος είναι δεσμευμένος με μία συναίνεση μόνο στο μέτρο που αυτός την ορίζει.

Είναι γνωστή η ιστορία με τις καραβέλες του Κολόμβου και τους ιθαγενείς. Όταν αυτές προσέγγιζαν τις ακτές των ιθαγενών της Αμερικής συνέβη το εξής αξιόλογο. Οι ιθαγενείς ήταν ικανοί να δουν τους εξερευνητές και τις βάρκες τους αλλά όχι και τις καραβέλες. Αν και αυτές βρίσκονταν αρκετά κοντά στην ακτή, τους ήταν αόρατες γιατί δεν υπήρχε το κατάλληλο ερμηνευτικό πλαίσιο. Ο σαμάνος της φυλής πήγαινε κάθε μέρα και κοίταζε τον ορίζοντα προσπαθώντας να καταλάβει από πού ήρθαν οι λευκοί και τελικά έχοντας παρατηρήσει κάποιους κυματισμούς που δεν εξηγούνται από τον καιρό κατάφερε να διακρίνει τις καραβέλες. Έχοντας έτσι μπολιάσει τη συλλογική αόρατη δεξαμενή σημασιών κι έπειτα από εξηγήσεις και παροτρύνσεις κατάφεραν και οι υπόλοιποι ιθαγενείς να δουν τις καραβέλες που ήταν σε απόσταση όρασης από καιρό. Δύο τινά καταδεικνύονται εδώ. Η ύπαρξη ερμηνευτικού πλαισίου πάνω στο οποίο βασίζεται η συναινετική πραγματικότητα και η ύπαρξη του συλλογικού νου των Ινδιάνων. Αρκούσε ο ένας, ο πιο «προχωρημένος» να κάνει την τροπή ώστε να μεταδοθεί αυτή και στους υπόλοιπους.

Η μελέτη ιθαγενών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου έδειξε ότι πρέσβευαν τις ίδιες βασικές δοξασίες και χρησιμοποιούσαν τις ίδιες βασικές μεθόδους. Η «μαγεία», οι «τελετουργίες» ήταν ένας τρόπος σύνδεσης με τη φύση. Αν ήταν αναποτελεσματική γιατί δεν εγκαταλείφθηκε για χιλιάδες χρόνια; Υπάρχει μία παρεξήγηση εδώ. Η αντίληψη της πραγματικότητας ήταν διαφορετική. Το ίδιο και του χρόνου. Υπήρχε μία αίσθηση ενότητας και η εντύπωση συμμετοχής σε ένα ενιαίο οργανισμό. Η μαγεία ήταν ένα είδος τηλεπάθειας της σύγχρονης ορολογίας. Ένα είδος ενόρασης. Ένα διαφορετικό αντιληπτικό σύστημα. «Προφανώς αυτοί (οι Ινδιάνοι) βίωναν το συλλογικό ασυνείδητο ως άμεση πραγματικότητα και όχι ως διανοητικό κατασκεύασμα» γράφει ο Andrew Weil ερευνητής του Χάρβαρντ.

Δεν είναι τυχαίο πως τέτοιοι τρόποι εκδήλωσης έχουν χαρακτηριστεί ως αποτελέσματα λειτουργίας του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου. Κάπου στη πορεία της ιστορίας κάποιες εκδηλώσεις του δεξιού ημισφαιρίου εξοστρακίστηκαν από άλλες του αριστερού. Ήρθε η αριστεροεγκεφαλική έκρηξη της ανάλυσης και της λογικής να αντικαταστήσει τους τρόπους της «συγχρονικής» αντίληψης του απώτερου παρελθόντος. Κάποιοι αυτή την απώλεια της επαφής με το δεξιό ημισφαίριο, το ποιητικό και παράλογο, την παρομοίασαν με βύθιση ή πτώση. Ο άνθρωπος παγιδεύτηκε σε μία «περιορισμένη» μορφή συνείδησης. Η θρησκευτική του παρόρμηση που δεν ήταν παρά η δίψα του να ανακαλύψει όλα τα μυστικά του κόσμου, ερχόμενος σε επαφή με τους ρυθμούς και τις αρμονίες των ενεργειών του σύμπαντος, έχασε τον προσανατολισμό της στο τρόπο και στο βίωμα που καθιστούσε μία διεργασία ιερή ή μαγική. Αντικαταστάθηκε από στατικούς κανόνες που ακρωτηρίασαν την πνευματικότητα. Σιγά σιγά ξεχάστηκε πως το άτομο είναι ένας κόμβος ενός πυκνού δικτύου ενέργειας.

Η θρησκεία κάποτε ήταν ο τρόπος που ταυτιζόταν με τη γνώση. Τροπογνώση. Τώρα η αίσθηση ελέγχου του κυρίαρχου αριστερού ημισφαιρίου δημιουργεί μία αποστασιοποίηση από τον τρόπο και μία αλαζονεία παντογνωσίας. Ο «πολυχρονικός χρόνος» των ιθαγενών όπως αναφέρθηκε από τον ανθρωπολόγο Edward T.Hall, ή το «αιώνιο παρόν» του Colin Wilson, έδωσε τη θέση του στο μονοχρονικό χρόνο του δυτικού πολιτισμού που συνεχίζει να τον βυθίζει ταχύτερα στη κίνηση της ιστορίας. Ειρωνικά και αναπόφευκτα η συσσώρευση της ιστορίας οδηγεί στη κάθοδο ενός πεπληρωμένου φρέατος που θα ξανασυμπυκνώσει σε ένα μοναδικό συμβάν –εμπειρία κορύφωσης- την αίσθηση της μοναδικότητας (singularity). Η συμπίεση της εκδήλωσης του δεξιού ημισφαιρίου δε μπορεί παρά να μην προκαλέσει την ορμητική επιστροφή του σε μία «στάση εποχής».

Δεν συνηγορώ υπέρ κάποιας επιστροφής σε κάποια άλλου τύπου μαγική αντίληψη-συνείδηση του χρόνου, του κόσμου, του εαυτού. Η «λογική» του αριστερού εγκεφαλικού ημισφαιρίου υπηρέτησε εξαίσια τον άνθρωπο τα τελευταία χιλιάδες χρόνια απλά φαίνεται πλέον το κοινωνικό εκκρεμές να συγκλίνει προς μία εξισορρόπηση μεταξύ των διαφόρων διαστάσεων της πραγματικότητας. Και αυτό γιατί ο δυτικός νους έχει φτάσει σε σημείο κατακερματισμού. Η συνείδηση του αριστερού ημισφαιρίου καθηλώνει σε ένα σύμπαν μουντό και ανιαρό. Η θετικιστική αίσθηση του χρόνου έχει ανάγκη την αντίθετη βαθιά βιωμένη σχέση μαζί του. Μόνο έτσι θα επιτραπεί αυτό που οι Ινδιάνοι ένοιωθαν ως εμπειρική επιβράδυνση του χρόνου, ένωση και συγχρονικότητα. Ο Γιουνκ αναφερόμενος στην συγχρονικότητα την αποκάλεσε «μη αιτιατή συνδετική αρχή». Το τι σημαίνει αυτό ίσως το εξηγεί καλύτερα η ερώτηση του Αγίου Αυγουστίνου. «Τι είναι ο χρόνος? Όταν δε σκέπτομαι γνωρίζω την απάντηση». Ρωτώντας δηλαδή ο άνθρωπος του αριστερού ημισφαιρίου ξέχασε το «ρυθμό της ζωής».

Αν θεωρήσει κανείς πως κύριο χαρακτηριστικό της φύσης είναι η διαρκής διακύμανση της και άρα η «πτώση» του ανθρώπου ήταν αναπόφευκτη καθώς η «συλλογική συνείδηση» είχε φτάσει σε κάποιο όριο, εξίσου αναμενόμενη πρέπει να θεωρείται και η επόμενη αλλαγή. Και η αλήθεια είναι ότι ήδη συμβαίνει. Ο παγιδευμένος στη συνείδηση του αριστερού ημισφαιρίου «πεπτωκός άνθρωπος», βυθισμένος στην αλυσίδα ερωτήσεων και αναλύσεων που τον αποξένωσαν από την «πρωτόγονη μαγεία», έχει αρχίσει να αναστοχάζεται την μυθοποιητική του σκέψη, το ίδιο και την τεχνοκρατική, και είναι ήδη σε τροχιά προς ένα σημείο τομής. Δεν μπορεί να κάνει αλλιώς τη στιγμή που η προϊούσα αποσύνθεση της τωρινής συναινετικής πραγματικότητας είναι κάτι παραπάνω από εμφανής. Αυτό που καλείται να συλλάβει είναι ένα πολιτισμό μέσω πια της επανάστασης στην αντίληψη. Επανάσταση με σκοπό τον τρόπο. Καλείται να ενώσει τα δεξιόστροφα μοντέλα της συναδελφικότητας με τα αριστερόστροφα της κυριαρχίας. Καλείται να σχηματίσει ένα ισορροπημένο σύστημα από πιστεύω το οποίο θα το ζει όσο το εξηγεί.

Και τότε εναπόκειται στον ίδιο να χρησιμοποιήσει αυτά τα πιστεύω ώστε να προετοιμαστεί για τον θάνατο. Ακόμη και το «παράλογο» δεξιό ημισφαίριο γνωρίζει πως δε μπορεί να γίνει το άλμα πάνω από την άβυσσο του θανάτου. Είναι πολύ μεγάλη. Αντί αυτού πρέπει να κατασκευαστεί μία γέφυρα κι ας είναι γνωστό πως ποτέ δε θα φτάσει ώστε να γίνει το άλμα πάνω από την άβυσσο. Ξεκινώντας με την ελπίδα ότι μπορεί να φτάσει αρκετά μακριά ώστε να γίνει το άλμα στην αιωνιότητα, ο άνθρωπος ίσως και να ξεπεράσει την ναρκισσιστική ανάγκη για διαιώνιση της ταυτότητας στους πρόποδες μίας μαγικής συνεχούς μεταμόρφωσης. Προτιμότερο δε βρίσκετε?

Η άνοδος του ρομαντισμού

2011-12-23T01:25:00.001+02:00

(Περί εξουσίας,μάζας και βουλησιαρχίας)

Με τις συνέπειες της ιστορικής καμπής που διατρέχουμε να αυξάνονται σαν παλιρροϊκό κύμα ή χιονοστιβάδα οι θεωρίες μας μεταβάλλονται συνεχώς μαζί με την αντίληψη μας για τον κόσμο και τον εαυτό. Ο χρονικός ορίζοντας των θεωριών μας φαίνεται συνέχεια να καταρρέει, μπροστά σε μία ιστορική ορμή που επίμονα μας απειλεί με το δίλημμα ή αλλαγή ή όλεθρος. Και όσο οι θεωρίες του εργαλειακού μας ορθολογισμού χρεοκοπούν η πράξη ανόητα παλινωδεί εξαντλώντας τες. Οι υπάρχουσες δομές στην προσπάθεια να αυτοδιατηρηθούν γίνονται όλα και πιο παρανοϊκές ή απολυταρχικές. Η αλήθεια στη καθημερινότητα μας παρατίθεται κάπως έτσι: «Θάνατος ή φόροι». Ή «μη μιλάτε για πολιτική ή θρησκεία». Γιατί δεν μπορείτε λέει να τα βάλετε με το δήμο, το κεφάλαιο ή την εκκλησία. Δεν μπορείτε να τα βάλετε με την εξουσία ή τον νόμο.

Το κράτος έλεγε ο Τόμας Χομπς είναι σαν το μυθικό κήτος Λεβιάθαν που λειτουργεί ως το φόβητρο για να μην εκδηλώνουμε την απληστία,το μίσος και το φθόνο μας.
Όλα αυτά είναι κομμάτι μιας ελεγκτικής προπαγάνδας που έχουμε αποδεχτεί. Μπροστά στα απάνθρωπα οικονομικά παρασκηνιακά παιχνίδια, τις ωφελιμιστικές πολιτικές διαστροφές, τις οικολογικές λεηλασίες και τις μεσσιανικές τελεολογίες εμείς εκδηλώνουμε ανασφάλειες. Επιβεβαιώνουμε έναν συγκεκριμένο τρόπο ελέγχου που μας ωθεί πρόθυμα να εγκαταλείψουμε την αυτοκυριαρχία μας. Μπαίνουμε μόνοι μας σαν τα ποντίκια στον λαβύρινθο, αντί να επικεντρωνόμαστε βελτιόδοξα στην έμπνευση από αληθινά πράγματα, την δημιουργικότητα και το δυναμικό μας. Υποτασσόμαστε ως αποτυχημένοι και εξίσου ένοχοι, δεχόμενοι να κουβαλήσουμε τα πνευματικά σκουπίδια άλλων. Αν δεν γίνει κάποια σημαντική μεταστροφή δεν έχουμε τίποτε άλλο να περιμένουμε παρά τα ίδια επαναλαμβανόμενα σενάρια που παίζονται στο σύγχρονο θέατρο του παραλόγου.

Όχι δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών. Όταν η συνθήκη του Κιότο παραβιάζεται σωρηδόν, και το πραγματικό πρόβλημα αυτοσυντήρησης του πλανήτη έρχεται τελευταίο στη λίστα των ασήμαντων ζητημάτων του ταξισμού, του κρατισμού και του ιδιοτελούς κεφαλαίου φταίμε που σερβιριζόμαστε από τον μπουφέ των ψεμάτων τους. Όταν το «πολιτικώς ορθόν» ορίζεται από τα χείλια άρρωστων κομματάνθρωπων και υστερικών συνδικαλιστών εμείς κρατάμε τα δικά μας ερμητικά κλειστά. Εξαντλούμε την ελευθερία μας στις σύντομες στιγμές μίας εκλογής που αμφιταλαντεύεται μεταξύ κρετινικών λαϊκισμών και ιδιωτικών ή ξένων συμφεροντολογικών πρακτορεύσεων. Και όχι μόνο.

Κάποιοι, άτομα με μεγάλα σπίτια ή αυτοκίνητα που δεν μπορούν να πληρώσουν, άτομα που ζούνε σα βασιλιάδες, είναι αρκετά βολικό να δεχτούν τη χρησιμότητα του τρόπου εξάσκησης της εξουσίας όσο αυτή τους δίνει κάποιο ρόλο που μπορούν να ρευστοποιήσουν. Αυτή η δόλια σχέση καταφέρνει και τους κρατά στη ζυγαριά μίας πλασματικής ζωής που πολύ γρήγορα θα εξισορροπηθεί αν η εξουσία που τους έκλεισε το μάτι για λόγους σκοπιμοτήτων, σηκώσει κάποια στιγμή τα χέρια από τα πλήκτρα. Κάτι που φυσικά δε θέλουν. Προτιμούν να εξαργυρώνουν το πλεονέκτημα τους και να βρίσκονται εκεί που βρίσκονται. Και συνήθως να το παίζουν αθώοι, υποκρινόμενοι πως δεν έχουν ιδέα πως έγινε αυτό. Είναι κομμάτι των ενδημούντων μηχανισμών που καταφέρνουν να αναπαράγουν εσωτερικά και να καταστούν κοινωνικό μύθο την εξουσιαστική παρέμβαση. Είναι το κομμάτι που στρεβλώνει τις φαντασιακές σημασίες, τις αξίες, την ηθική, προς μία κατεστημένη φαυλότητα.Είναι κάποιος από εμάς ή ο βολεμένος εαυτός μας. Τις αναλογίες βγάλτε τες εσείς. Εδώ δίνουμε ένα εμφατικό παράδειγμα. Αναπόφευκτα κάποια στιγμή αυτή η κοινωνική μάσκα θα πέσει και όποιος έχει συνεχίσει να κοιμάται τον ύπνο του δικαίου μέχρι τότε θα νιώσει τη ζωή του να τρακάρει.

Όλα πλέον μαρτυρούν πως η κοινωνική πραγματικότητα, η ιστορία, η αλήθεια, ο νόμος είναι μία προβολή του νου του καθενός. Είναι μία συνευθύνη. Αν η συναινετική αυτή λοιπόν πραγματικότητα αφεθεί στην ασυνείδητη ορμή της βολεψιάς ή της συνήθειας τότε θα βρεθούμε, με την ταχύτητα με την οποία πλέον κινούνται τα πράγματα, καβάλα πάνω σε ένα αδάμαστο χρονικό ποτάμι. Αν όμως κατανοήσουμε ότι ο καθείς συνδιαμορφώνει την πραγματικότητα τότε θα έχει γίνει και το πρώτο βήμα για τον έλεγχο των αλλαγών. Ο άνθρωπος οφείλει μπροστά στο χαμό του να αντιληφθεί πως δεν είναι επιβάτης αλλά οδηγός της ζωής. Δημιουργός της. Δε υπάρχουν θεϊκά – πατριαρχικά νοικοκυρέματα ή ουρανοκατέβατοι σωτήρες. Δεν έχει άλλη επιλογή παρά να αρνηθεί την ιδιότητα του μαζάνθρωπου, του πολίτη της πολιτείας της coca-cola και των Mac-Donald’s, του πιστού της όποιας μονοπωλιακής εκκλησίας και του δούλου ενός κράτος-θηρίου που του προσάπτουν. Του μαζάνθρωπου για τον οποίο έχει προκριθεί ως δια μαγείας το μέλλον και δεν έχει κανένα λόγο σε αυτό.

Μάλιστα. Δεν υπάρχει πιο πιστός σύμμαχος της ολοκληρωτικής εξουσίας από την ίδια τη μάζα. Δεν υπάρχει καν εξουσία χωρίς μάζα. Το βλέπουμε εκεί όπου παράλληλα με την γιγάντωση μιας ολοκληρωτικής εξουσίας γιγαντώνεται η σύγχυση ή και η αποβλάκωση που τελικά σαν δηλητηριώδης ιός υπάρχει ο κίνδυνος να παραλύσει την όποια εν δυνάμει αυτοδυναμία και αυτοτέλεια του ανθρώπου. Αντί να επιτρέπουμε εν μέσω του σύγχρονου πολιτισμικού μεσαίωνα της λογοκρατίας και του δογματισμού να εξοβελίζεται κάθε εξαληθευτικό και λυτρωτικό στοιχείο και να εξουδετερώνονται οι ηθικοπνευματικές αξίες που προτάσσουν την ελευθερία και την ποιότητα, οφείλουμε να επανακαθορίσουμε τα σύνορα της εξατομίκευσης μας, όχι στα πλαίσια μιας πανεθνικής fast food πνευματικότητας αλλά στα πλαίσια τοπικών δημιουργικών πυρήνων. Το πρόταγμα της αυτονομίας του καθενός μας, η αυτογνωσία και πνευματικότητα μας, δεν μπορούν να ξεκινήσουν σε παγκόσμια κλίμακα. Προέρχονται πάντα και καλλιεργούνται μέσα σε συγκεκριμένο πολιτισμικό –παραδοσιακό- και πολιτικό χρόνο και χώρο. Δεν ζούμε ούτε μόνο κλεισμένοι στο εγώ μας ούτε στα τεράστια όρια του πλανήτη. Με όρους φυσικής θα μπορούσαμε να μιλήσουμε αντίστοιχα για «σχετική τοπικότητα» και «χωρο-ορμή» η οποία εν συνεχεία μέσω της απογείωσης της νεωτερικότητας της ατομικής παρέκκλισης θα θέσει εν παραλλήλω το αίτημα της καθολικότητας. Και όπως περιγράφει η θεωρία των μορφογενετικών πεδίων ή του φαινομένου του εκατοστού πιθήκου θα φτάσει στην «μη τοπικότητα» και άρα στην πολυπρισματική οικουμενικότητα.

Η οποιαδήποτε λοιπόν απόπειρα επαναθεμελίωσης της οπτική μας και το οποιοδήποτε νέο απελευθερωτικό εγχείρημα οφείλει υποχρεωτικά να επικεντρωθεί στην ανάδειξη της δημιουργικής ατομικής παρέκκλισης ως προς τον τόπο, τον χώρο, το βίωμα, την ιστορία, την παράδοση, καθώς και του ανθρώπινου υποστρώματος σε βάρος των κανονιστικών αόρατων μαζομηχανισμών. Την οικουμενικότητα δεν μπορεί να την ελέγξει ούτε συνήθως την αφορά. Η μεταμόρφωση αφορά τον μικρόκοσμο του προσώπου-ατόμου. Η επανάσταση-αλλαγή ορίζεται ως η απόκλιση των ατομικών-ομαδικών διαδρομών και όχι ως κάποια ντετερμινιστική ή θρησκευτική τελεολογία της μάζας. Μία απόκλιση από τις ευθείες τροχιές των ατόμων, που θα χάνονταν στο άπειρο κατά τον 2^ο θερμοδυναμικό νόμο μετά το big bang, ήταν που επέτρεψε την δημιουργία της ύλης, των πλανητών και της ζωής. Αυτή η δημιουργική παρέκκλιση του κάθε ατόμου είναι που επιτρέπει κατ’ ουσίαν την δημιουργία της ιστορίας.

Σε όλη την υφήλιο παρατηρείται πως όλο και περισσότεροι στρέφονται στην παράδοση τους, στο πολιτισμό τους, στις αρχές της θρησκείας τους, ώστε να σχηματίσουν από την αρχή μία εικόνα για τον κόσμο, τη ζωή, την κοινωνία και την προσωπική τους υπόσταση. Οι γυναίκες με τα φεμινιστικά κινήματα, οι οικολόγοι, οι μαύροι στην Αμερική που προβάλλουν την δική τους οπτική, είναι ένα ακόμη παράδειγμα πως η καθολικότητα διαρρηγνύεται. Το ίδιο παρατηρεί κανείς και στα λόγια τεραστίων φιλοσοφικών μορφών του 20^ου αιώνα όπως των Χάιντεγκερ, Βιτγκενστάιν, Καστοριάδη που αμφισβητούν τον εργαλειακό-τεχνολογικό ορθολογισμό. Αυτό που παρατηρείται είναι η καταγγελία της δυτικής σκέψης που διέπεται από ένα στατικό, κανονιστικό, θετικιστικό πνεύμα προς όφελος της αυθόρμητης σχεδόν αμυντικής ανάδυσης του πνεύματος του ρομαντισμού όπως πρότεινε έμμεσα λόγου χάριν και ο Μάης του 68. Φαίνεται δηλαδή η πορεία που περιγράψαμε νωρίτερα προς τις ατομικές παρεκκλίσεις και την πολυπρισματική οικουμενικότητα να έχει αρχίσει ήδη να πλημμυρίζει τον τρόπο σκέψης και εκδήλωσης όλων και περισσότερων.

Και δεν είναι τυχαίο γιατί συμβαίνει αυτό. Τα δύο μεγαλύτερα ορθολογιστικά μοντέλα -του μαρξισμού και του φιλελευθερισμού- που πρότειναν την κοινωνική ολοκλήρωση μέσω της μαζικότητας χρεοκόπησαν ή χρεοκοπούν αφού πλέον αποδεικνύεται ότι οδηγούν σε απολυταρχικά, τυραννικά και ύπουλα καθεστώτα. Από την άλλη η προσπάθεια των τελευταίων χιλιετιών από τα ιερατεία προς κάποια καθολικές, συστηματοποιημένες θρησκευτικές δομές έφερε την καθίζηση του πνευματικού παρανομαστή και την αφαίρεση της αίσθησης του ιερού και του σεβασμού για τη ζωή. Η θετικιστική αποτίμηση όλων των πραγμάτων οδήγησε σε απαξίωση της ύπαρξης.

Να γιατί λοιπόν οι μνήμες, οι γνώσεις και άρα οι κατεστημένες θεωρίες δεν είναι αρκετές να απαντήσουν ικανοποιητικά στις νέες συγκυρίες. Γιατί είναι βασισμένες στον εργαλειακό διαφωτισμό, το κυρίαρχο σύστημα αντίληψης της δύσης, που έχει εκτοπίσει την φαντασιακή δυνατότητα της ιστορίας και έχει παγιδευτεί σε ντετερμινιστικές εξισώσεις προς κάποια καθολική εξέλιξη. Η σύγχρονη τελεολογική σκέψη εγκλώβισε τους ανθρώπινους τρόπους σε μονοπάτια που επαγγέλλονται το τέλος της ιστορίας και σε μονοπάτια μεσσιανικής προσμονής αφαιρώντας τους με δόλο τη δυνατότητα της αισθαντικότητας, της συνειδητοποίησης, της σκέψης και της δημιουργίας. Η κρίση βλέπετε πως είναι σαρωτική. Και αυτό γιατί ένας τέτοιος ολοκληρωτικός τρόπος αντίληψης που δεν τοποθετεί σαν ισάξιο στοιχείο στην ανάλυση τον άνθρωπο, τις αξίες, την αλήθεια, παρά μόνο ένα θετικιστικό πνεύμα, είναι κατά βάθος χωλός. Οποιοδήποτε λοιπόν απελευθερωτικό εγχείρημα ή θα έχει ρομαντική εξισορροπιστική δύναμη ή δε θα υπάρξει. Ήρθε η ώρα της υπέρβασης της στατικής, μαρξιστικής, μεσσιανικής, αυστηρά ντετερμινιστικής οπτικής προς την κατεύθυνση μιας πιο κβαντικής, του εδώ και του τώρα, των συνεχών μετασχηματισμών, του άπιαστου ιδεώδους και του ανύπαρκτου τέλους.

Οφείλουμε λοιπόν να σχηματίσουμε τα νέα μας νοητικά εργαλεία όχι μόνο από την οπτική του παρελθόντος αλλά και από αυτή του μέλλοντος. Σε μία οντολογική βάση. Σε μία βάση σύνθεσης διαφωτισμού και ρομαντισμού. Να επανέλθουμε σε μία ισορροπία καταγγέλλοντας τις μονόπλευρες οπτικές (αθεΐα / μονοπωλιακή θρησκεία, καθολικότητα εξουσιών/ μαζοποίηση) που μας ταλαιπωρούν. Να εργαστούμε πάνω σε αυτό που αναφέρει και ο Κάστορας ως «φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας». Να προκρίνουμε την κβαντικότητα και τη δυνητικότητα απέναντι στον αυστηρό ντετερμινισμό ή τη θρησκευτική τελεολογία. Να επιλέξουμε την ιστορία ως διαδρομή και όχι ως προδιαγεγραμμένη αναγκαιότητα, και την ατομική δημιουργική παρέκκλιση για χάριν της αναζητούμενης αυτονομίας. Να αρνηθούμε την Ιθάκη ή τον παράδεισο για χάριν του ταξιδιού και της αυτοτέλειας.

Η ρήξη των διπολικών-ιεραρχικών τρόπων σκέψης και άρα η μείωση των απόστασεων των θεωριών από τις πράξεις και των εξουσιαστών από τους εξουσιαζόμενους θα γίνει εφικτή μόνο αν στοιχίσουμε τα προτάγματα σε μία αδιάκοπη διαδικασία μετασχηματισμών και όχι σε αναφορά με κάποιο τελικό σκοπό. Πάντα με γνώμονα το μέτρο και την αρμονία. Ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε το μοντέλο της ελεύθερης σκέψης όπου η παρουσία του θα είναι βουλησιαρχική και θα αναπτύσσει το άτομο μέσω της αδέσμευτης ανάληψης ευθυνών. Ήρθε η ώρα της κρίσης όχι των άλλων αλλά των ίδιων μας των εαυτών μέσα στα όρια της ελευθερίας του καθενός.

The Impossible

2011-11-10T00:50:00.000+02:00

(Περί δημοκρατίας, αυτονομίας και επανάστασης της κοινής λογικής)

Τελικά από όπου και να το δει κανείς ο σύγχρονος και έκπτωτος συνάμα ανθρωπολογικός τύπος αρνείται ακόμη και τώρα σε στιγμές ύστατης αξιακής χρεοκοπίας να αποδεχθεί την αληθινή παθολογία του πολιτισμού του. Παλινωδεί μεταξύ λογοκρατιών που νομιμοποιούν την κοινωνική θέσμιση κάνοντας επικλήσεις σε υπεροπτικές ορθολογικότητες συρρικνωμένες στα όρια κάποιου οικονομικού μεγίστου ή αρίστου. Για την ευημερία του ή την τραγωδία του προσφεύγει σε εγχειρίδια μακροοικονομίας που βρίθουν εξισώσεων αλλά στερούνται νοημάτων εκτός ίσως ως ασκήσεις γραμμικής άλγεβρας και διαφορικού λογισμού. Ποσοτικοποιούν το απροσδιόριστο και ολοκληρώνουν το άγνωστο. Αποτιμούν και ιεραρχούν τα πάντα με βάση την οικονομική τους διάσταση. «Εξορθολογίζουν» το βίωμα εξομοιώνοντας το με ένα αριθμητικό ισοδύναμο ακολουθώντας συμβάσεις που υπαγορεύει η όποια ιδεολογία υποστηρίζουν. Δεν απαντούν στο αν το εμφανές πλέον πρόβλημα συστημικής ευστάθειας είναι κοινωνικό, πολιτικό, εθνικό, ευρωπαϊκό, παγκόσμιο ή πολιτισμικό. Μεταξύ άλλων δηλαδή σήμερα διαπιστώνεται το χάσμα ανάμεσα στο σύστημα αυτό καθαυτό και τα εργαλεία που επιχειρούν να το περιγράψουν και να το νομιμοποιήσουν.

Η πραγματικότητα ποτέ δεν υπήρξε ούτε θα υπάρξει ιδανική, διεπόμενη από αδιάβλητους κανόνες. Αντίθετα χαρακτηρίζεται παγκοσμίως από τις ανομολόγητες παρασκηνιακές κρατικές μεθοδεύσεις και από τις διαπλοκές των αλληλένδετων πολιτικών εξουσιών και οικονομικών συμφερόντων. Η παράνοια της τωρινής καπιταλιστικής καθημερινότητας δικαιολογείται με το πρόσχημα του αναπόφευκτου και ότι καμία πολιτική δε μπορεί να αντισταθεί ολοκληρωτικά στη κατασπαρακτική δύναμη της οικονομίας. Από την άλλη η έλλειψη ενός πολιτικού κινήματος ικανού να δονήσει του πληθυσμούς τους αφήνει έρμαια των χρηματιστηριακών κερδοσκοπιών. Ο πολίτης αιωρείται μεταξύ ψευδομιγμάτων πολιτικής ασπόνδυλης κατ’ ουσία και υποταγμένης στις συντεχνίες και τους επαγγελματίες της εξουσίας. Έτσι όπως διαφαίνονται τα πράγματα δεν αποκλείεται τίποτε απολύτως να μην εμποδίσει την αυτοπαγιδευμένη συναινετική πραγματικότητα από την ολοσχερή καταστροφή της. Εκτός κι αν γίνει το κατ’ αρχήν ανόητο ή άντε αδιανόητο. Τελικώς βέβαια αυτονόητο. Impossible λένε κάποιοι.

Μη γελιέστε όμως. Το impossible δεν είναι καμιά επανάσταση όπως την φαντάζονται οι κομμουνάρες.Ο κομμουνισμός έχει φανεί ιστορικά ως η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Είναι απλά μία εκδήλωση του γραφειοκρατικού καπιταλισμού. Εν πολλοίς ίσως χειρότερος καθότι στην φιλελεύθερη ολιγαρχία του καπιταλισμού αντιπροτείνει τον ανορθολογισμό της κομμουνιστικής πολιτικής που οδηγεί σε παντελώς αυταρχικές εξουσίες κι εν τέλει σε έναν αναπόδραστο ολοκληρωτισμό. Τουλάχιστον στον σύγχρονο καπιταλισμό κάποιοι έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την άγνοια ή τον ύπνο. Όπως και ο σημερινός πάντως κατ’ ουσία φιλελευθερισμός έτσι και μαρξισμός όσο άντεξε μεταμορφώθηκε σε μία ιδεολογία που την χρησιμοποιούσαν μικρές ομάδες για άσκηση και διατήρηση εξουσίας. Αδυνατούσε να περιγράψει το γραφειοκρατικό φαινόμενο, υποβάθμισε τον ίδιο τον ταξικό αγώνα του απλού πολίτη υποβαθμίζοντας την δημιουργική του ικανότητα και δεν μπόρεσε να επαυξήσει την οικονομική θεωρία προς το σχηματισμό μιας ευρύτερης αξιακής.

Η ανεπάρκεια του σημερινού καπιταλισμού αλλά και του ιστορικού σοσιαλισμού έχει να κάνει με την τάση που έχει δείξει έως τώρα η κληρονομημένη φιλοσοφία να αναζητά βεβαιότητες και «αντικειμενικές» θεμελιώσεις -αποτέλεσμα της φύσης μας που μας ωθεί προς τη σιγουριά, την ασφάλεια, τη σταθερότητα τη ραθυμία και την φυγοπονία-. Αυτή η τάση κρυσταλλώνει τη θεωρία και δημιουργεί συστήματα που εκ κατασκευής περιέχουν αυτοματισμούς οι οποίοι προσπαθούν να ελέγξουν όλες τις δραστηριότητες καθοδικά της εξουσιαστικής ιεραρχίας. Αναπόφευκτη συνέπεια αυτού είναι τελικά η κρίση σε όλες τις εκδηλώσεις της κοινωνικής ζωής, αφού διαρρηγνύονται όλες εκείνες οι ψυχικές και κοινωνικές προϋποθέσεις που επιτρέπουν την ολιστική πρόσληψη. Της τέχνης, του λόγου (αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί η γλώσσες φθίνουν?) ή της επιστήμης λόγου χάριν. Ακόμη περισσότερο έχει ως συνέπεια τον εγκλωβισμό της φαντασίας και τη δημιουργικής ικανότητας. Όλα εντάσσονται σε pattern σαλαμοποίησης και τρομοκράτησης. Με πόρτες διαφυγής ξανά προς συστημικές αναδιπλώσεις τη ίδιας κληρονομημένης φιλοσοφίας και συντηρητικές αναπροσαρμογές του ιδίου συστήματος. Εκτός κι αν οριακά γίνει όπως είπαμε το impossible που στην πράξη καθόλου impossible δεν είναι αν σκεφτεί κανείς πως αποτελεί συνέπεια της εντροπίας που στο τέλος φέρνει ή κατακλυσμό ή άλμα.

Ας στοιχειοθετήσω σύντομα κάποιες σκέψεις:

Πλέον στη φυσική η αρχή της απροσδιοριστίας, ο κυματοσωματιδιακός δυϊσμός, η αλληλεπίδραση παρατηρητή και παρατηρούμενου, η έννοια της τοπικότητας (στο "παράδοξο ERP"), για να αναφέρω κάποια πολύ βασικά, θίγουν το βασικό χαρακτηριστικό του «είναι» όπως το έχει αποδώσει έως τώρα η κληρονομημένη φιλοσοφία. Και αυτό είναι η καθοριστικότητα. Το σκέπτεσθαι οφείλει να ανασκευαστεί μετά της διαπίστωσης που θέλει κεντρικό χαρακτηριστικό του «είναι» να μην είναι η καθοριστικότητα αλλά η διαρκής αυτοαλλοίωση του. Η σκέψη οφείλει να σταματήσει σύμφωνα με την τάση της δύσης να θεσμίζεται ως λόγος και άρα να ωθεί την κληρονομημένη φιλοσοφία στη δημιουργία αξιωμάτων και θεωρήσεων ώστε να υπάρξουν αποτελεσματικές δράσεις.

Μπροστά στην παραδοσιακή οντολογία «του πέρατος», της καθοριστικότητας (όρος πλατωνικός αλλά και εγγελιανός), ούσα «συνολοταυτιστική» ,όπως την είπε ο Κάστορας, και ακατάλληλη να σκεφθεί το αέναα έτερο, αντιπροτείνουμε την αριστοτέλεια ενεργειοκρατία ή τον ηρακλείτιο ενεργισμό που δεν απολυτοποιούν το λόγο και δεν δημιουργούν τάσεις κατασκευής μαζικών δογμάτων, κανόνων, νόμων. Ο λόγος δεν αποτελεί κυρίαρχο όργανο κυριαρχίας (Nietzshe, Marcuse) ούτε είναι απαραίτητα το ικανότερο μέσο παρά μόνο με την επικράτηση της συνολοταυτιστικής διάστασης του -πάντοτε μερική- και τον εξοβελισμό, -πάντοτε μερικό- της φαντασιακής διάστασης.

Με την παραδοχή της ενεργειακής ρευστότητας του λόγου και της εγγενούς απροσδιοριστίας του «είναι» απορρίπτεται η προσπάθεια αναγωγής της ανθρώπινης ιστορίας σε αποκλειστικά βιολογικούς παράγοντες και αποσυνδέεται η ιστορία από προϊόν μιας κάποιας μονοσήμαντης έλλογης δραστηριότητας. Η ιστορία δεν αποτελεί μία ένωση κουκίδων, μέσω συμβάσεων και προσεγγιστικών εργαλείων, για να βγει μία γραμμή. Είναι ένα πυκνό δίκτυο σχέσεων ποσοτήτων και ποιοτήτων που πρέπει να επαναξιολογείται ανά στιγμή.

Κοινωνία και ιστορία -το λεγόμενο κοινωνικο-ιστορικό του Κάστορα- αποτελούν κάτι αντίστοιχο του κυματοσωματιδίου, και νοούνται ως αποτέλεσμα του κοινωνικού φαντασιακού δηλαδή της κοινωνικής ικανότητας οντογέννεσης. Η πραγματικότητα δεν μπορεί να εξορθολογιστεί πλήρως και διατηρεί πάντοτε μία εγγενώς απροσδιόριστη διάσταση καθώς οι συνιστώσες της είναι ένα πλέγμα αδύνατο να διαχωριστεί.

Να τονιστεί πως έτσι δεν αμφισβητεί κανείς την ερμηνευτική ισχύ των επιστημών ή της επιστημονικής διερεύνησης. Αντιθέτως γίνεται η παραδοχή πως η πραγματικότητα επιδέχεται πολλών «λογικών» εξηγήσεων ανάλογα τη σκοπιά και τα εργαλεία. Ο παρατηρητής επηρεάζει του παρατηρούμενο. Η νομιμότητα του επιστημονικού εγχειρήματος επαφίεται στη δυναμική πλέον «κοινή λογική». Μέχρι τώρα η κληρονομημένη φιλοσοφία έδινε την ψευδαίσθηση πως επέτρεπε τον πλήρη εξορθολογισμό της ιστορίας, πράγμα όπως διαφαίνεται από τα προλεγόμενα άτοπο καθώς προϋποθέτει την κατοχή της αλήθειας –ή όλης της πληροφορίας μεταξύ δύο κουκίδων-χρονικών στιγμών αν προτιμάτε- που βεβαίως είναι ατελής(ατελείωτη), καίει, και ποτέ καμιά μνήμη δεν αρκεί να την χωρέσει.

Θα διερωτάστε λοιπόν ποια είναι η αλήθεια; Ήταν βολικό έως τώρα για την παραδοσιακή οντολογία του πέρατος και της καθοριστικότητας, να δημιουργεί κλειστές γνώσεις, ανθρωποφαγικές ηθικές και μία φαύλη ιστορική πραγματικότητα. Και τελικά να καταστέλλει την ανθρώπινη φαντασία που είναι η κατεξοχήν πηγή οντογένεσης αλλά και κατεξοχήν η ικανότητα που προσδιορίζει το ανθρώπινο ον και που θα μπορούσε να παίξει μέσα στην ιστορία των θεσμισμένων κοινωνιών ρόλο λυτρωτικό. Όλα τα θρησκευτικά – πολιτικά - εξουσιαστικά ρεύματα των τελευταίων χιλιετιών φέρουν μεγάλη ευθύνη για αυτό. Επικαλούνται παράδοξα την μία δική τους αλήθεια. Αποκρύπτουν βέβαια το προφανές. Η αλήθεια δεν είναι μία. Η αλήθεια είναι η κοινωνική μνήμη. Είναι η συναινετική πραγματικότητα. Είναι το αποτέλεσμα σύγκλισης του ατομικού-ριζικού φαντασιακού με το κοινωνικό φαντασιακό και το αντίστροφο. Είναι ο γεωμετρικός τόπος που ορίζουν οι σχέσεις ανάμεσα στα υποκείμενα και το σύνολο. Ένα σύνολο διασυνδέσεων.

Με τις παραπάνω παραδοχές εύκολα αναδεικνύεται η δημιουργική διάσταση της ανθρώπινης δραστηριότητας. Αν το υποκείμενο δεν κληρονομήσει μία φιλοσοφία, μία ιδέα ή ένα θεσμό θα παίξει σημαντικό ρόλο στην δημιουργία, διαμόρφωση και μεταμόρφωση του. Από την ετερονομία, τον ορισμό της αλήθειας-νόμου από κάποια θολή και με αλαζονικές καταγωγές ιεραρχία, περνάμε στο πρόταγμα της αυτονομίας. Από τις δέκα εντολές, ή τους νόμους κάποιας δημοκρατικής παρωδίας περνάμε στην αυτοθέσμιση. Από τους αστικούς ορθολογισμούς των κομματικών απόψεων που προσπαθούν να επικυρώσουν ωφελιμιστικά τον σκοπό τους, περνάμε στα προτάγματα της αυθυπαρξίας. Η φυσική πραγματικότητα που επιδέχεται πολλών λογικών, πολλών τρόπων δηλαδή, γίνεται αντικείμενο συνδιαμόρφωσης. Δεν υπάρχει κάποιο εγγενές νόημα ούτε κάποια «αιώνια» αλήθεια πέρα από αυτό που δημιουργεί η ίδια η κοινωνία μέσω της ιστορίας.

Σε μία δημοκρατία που έχει θεσπιστεί πάνω σε τέτοιες φιλοσοφικές βάσεις, με την άρνηση των όποιων αυθεντιών ή της όποιας αυθεντικότητας, ξεπροβάλλουν αυθόρμητα ως τα βασικά σχήματα της ελευθερίας η συμμετοχή ως πρόταγμα αυτονομίας και η συλλογικότητα ως διάθεση για αυτοοργάνωση της κοινωνίας. Εύκολα το λοιπόν διαπιστώνει κανείς το σαφές έλλειμμα της σημερινής δημοκρατίας. Έλλειμμα στο οποίο μας οδηγεί ο τρόπος με τον οποίο αποδεχόμαστε να διαμορφώνονται οι πολιτικές αυτού συστήματος.

Την ώρα που η αλήθεια της κοινής γνώμης προσβάλλεται σωρηδόν και η σημασία της άποψης - της γνώμης - της διάθεσης εξοστρακίζεται στο πυρ το εξώτερο, την ώρα που οι πολιτικοί ταυτίζουν το εφικτό με το ραγιαδισμό και οι εκλογές φαντάζουν ως placebo, την ώρα που η επιτάχυνση της εξέλιξης κάνει τα 4 χρόνια ανά εκλογές να φαίνονται αιώνες, γίνεται αντιληπτό πως το impossible στο οποίο αναφερθήκαμε δεν είναι κάποια οργανωμένη επανάσταση με φωτιές και τσεκούρια ούτε κάποιο πραξικόπημα με τανκς. Δεν είναι κάποια ένδοθεν μεταβολή του συστήματος και της φαύλης κομματοκρατίας ούτε κάποια μαγική μεταμόρφωση των πολιτικών ή των απολίτικων πολιτών. Ούτε φυσικά κάποια επιστροφή στον Μαρξ. Είναι το αναπόφευκτο όριο αλλά και συνάμα η συνθήκη κάθε δημοκρατικής κοινωνίας. Η ύβρις. Η ύβρις εναντίον της ετερονομίας. Η ύβρις εναντίον της αδικίας που αυτή προκαλεί. Η ύβρις εναντίον των έξωθεν κομισμένων λογικών. Η καταγγελία της δημοκρατίας ως μη δημοκρατίας. Η καταγγελία της ως πολίτευμα που έχει χάσει όλα τα δομικά του χαρακτηριστικά, και έχει πάρει αυτά της τυραννίας.

Τρανό παράδειγμα η χώρα μας που βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα της παγκόσμιας κρίσης. Έρχονται δεύτερες οι όποιες συζητήσεις για μείγματα πολιτικής, σοσιαλδημοκρατίες, φιλελευθερισμούς, ευρωπαϊκούς προσανατολισμούς, οικονομικές τεχνικές, πολιτικές συμμαχίες και λοιπούς αστικούς ταλιμπανισμούς όταν στη πράξη έχει καταλυθεί ολοσχερώς το πολίτευμα.

Με τέτοιες συνθήκες φάρσας ή φιάσκου, ειδικά στη χώρα μας, ίσως είναι η ύστατη ευκαιρία για τον καθένα από μας να προτάξει αυτό που τελικά δεν είναι και τόσο ανόητο αλλά είναι μάλλον αυτονόητο. Την αυτονομία του. Την ελευθερία του. Είναι αυτός που οφείλει και θέλει να ορίζει τον εαυτό του, αντί οι αποφάσεις να παίρνονται ερήμην του. Να καταγγείλει την σύγχρονη δημοκρατία με σκοπό να την καταλύσει αυτή και την συναινετική πραγματικότητα που την έπλασε. Αλλά και να την ξαναιδρύσει. Και ταυτόχρονα να μεταμορφώσει μέσα από αυτές τις διεργασίες και το μιαρό σύστημα που την συνοδεύει. Να πυροδοτήσει την παγκόσμια κοινωνική μεταστροφή προς το προφανές του προτάγματος της αυτονομίας.

Πως θα γίνει αυτό; Να απαιτήσει σταθερά και επίμονα εκλογές για συντακτική εθνοσυνέλευση, καινούριο εξ υπαρχής σύνταγμα με όρους που θα αποκλείουν την επιστροφή της κομματοκρατίας, την διείσδυση των οικονομικών συμφερόντων στη πολιτική αλλά με εργαλεία για την αυτοθέσμιση της κοινωνίας και την εγκαθίδρυση πιο συμμετοχικής δημοκρατίας.

Δεν γνωρίζω αν η ραγδαία επιτεινόμενη οικονομική ύφεση οδηγήσει σε έκρηξη βίας και αίματος, σε πανικό ζούγκλας ή όπως εκτιμώ ή επιθυμώ το αίσθημα οργής μετατραπεί σε πολιτισμένη μαζική παθητική διαμαρτυρία. Κανείς πάντως δεν θα στοιχημάτιζε πως η πλημμυρίδα της εντροπίας θα καταπνιγεί. Το impossible είναι απλά και μόνο θέμα βούλησης.

Έως του σημείου που θα σχηματιστεί μία κρίσιμη μάζα ικανή να σπρώξει τις εξελίξεις, εγώ προσωπικά θα επαινώ την τιμωριτική ψήφο που απονομιμοποιεί τη σημερινή φαυλότητα.

Ζήτω η επανάσταση της κοινής λογικής.

Η μετάπτωση των ισημεριών και η μεταμόρφωση των θεών

2011-10-02T21:18:00.002+03:00

Ανάλογα με την σκοπιά που εποπτεύουμε την εξέλιξη, ανάλογα με το ποιόν του ελέγχου, το πνευματικό επίπεδο και την υπάρχουσα γνώση, η οροθέτηση κατά μήκος της γραμμής του χρόνου των σημείων εκείνων που προσδιορίζουν μία μετάβαση, το τέλος μίας εποχής και την αρχή μίας νέας, αλλάζουν. Ο Ησίοδος λόγου χάριν αναφέρθηκε σε χρυσή, αργυρή, χάλκινη, ηρωική και σιδηρά εποχή. Ο αρχαιολόγος θα μιλήσει για εποχή του λίθου, του χαλκού, του σιδήρου ενώ ο κοινωνιολόγος θα αναφερθεί σε ιστορικές περιόδους όπως του Διαφωτισμού και της Αναγέννησης. Ο θεολόγος για εποχή προ πτώσεως, μετά πτώσεως, προ και μετά Χριστού κοκ. Ο ερμητισμός σαν ένα σώμα πολλών συστηματοποιημένων φιλοσοφικών και αλχημικών πρακτικών έχει αρκετές ενδιαφέρουσες χρονογραμμές ,σε σχέση με την οροθέτηση των μεταβατικών περιόδων, με πιο γνωστή αυτή που αναφέρεται στις «μεταπτώσεις των ισημεριών». Εδώ θα κάνουμε μερικές διασκεδαστικές αναφορές.

Από τα αρχαία χρόνια πολλές παραδόσεις μεταφέρουν γνώση που αφορά τις κινήσεις της γης, τη κίνηση του ήλιου γύρω από τον δικό του διπλό ήλιο (τετραπλό θα έλεγα εγώ), το ζωδιακό, τους πλανήτες αλλά και τις κινήσεις των αστέρων. Οι τροχιές των αστέρων του νυχτερινού ουρανού συγκεκριμένα επηρεάζονται από τις κινήσεις της γης , αλλά σε πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα. Οι βαρυτικές δυνάμεις του ήλιου και τις σελήνης φαίνεται να αναγκάζουν τον άξονα περιστροφής της γης να περιδινείται αργά, εκτελώντας κίνηση συγγενική με τη γυροσκοπική, συμπληρώνοντας έναν κύκλο γύρω από τον πόλο της εκλειπτικής κάθε 25.920 χρόνια. (Εκλειπτική λέμε το επίπεδο το οποίο ορίζουν οι τροχιές των πλανητών γύρω από τον ήλιο –όλοι κινούνται πάνω σε ένα και μόνο επίπεδο- και το φανταζόμαστε σαν ένα δίσκο με κέντρο τον ήλιο.) Εξαιτίας αυτού ο βόρειος πόλος χαράζει μία τροχιά γύρω από τον κύκλο αυτό και κατά συνέπεια ο πολικός αστέρας δεν είναι πάντα ο ίδιος. Σήμερα είναι το άστρο Α της Μικρής Άρκτου, το 2700 πΧ ήταν το ‘Α Δράκοντα, ο Θουμπάν, ενώ το 12000 πΧ ήταν ο λαμπρός Βέγας της Λύρας. Για μακρές βέβαια περιόδους δεν υπάρχει καν πολικός αστέρας αφού ο άξονας περιστροφής της γης δεν ευθυγραμμίζεται με κανένα ορατό άστρο.

Επειδή ο πόλος λοιπόν μεταβάλλεται, αλλάζουν με βραδύ ρυθμό και οι πορείες των απλανών αστέρων. Η μετάθεση αυτή περιγράφηκε για πρώτη φορά επιστημονικά από τον Ίππαρχο τον 2^ο αιώνα πΧ αλλά πολλοί προγενέστεροι πολιτισμοί αναφέρθηκαν σε όψεις του φαινομένου αυτού μέσα από τις μυθολογίες τους. Λόγω της προαναφερόμενης μετάθεσης ο ήλιος κάθε έτους -οι παρατηρήσεις γινόντουσαν συνήθως κατά την εαρινή ισημερία - φαίνεται να μένει λίγο πίσω σε σχέση με τον ήλιο του προηγούμενου συμπληρώνοντας μία μοίρα κάθε 72 χρόνια. Το φαινόμενο αυτό της μετάπτωσης των σημείων ισημερίας και ηλιοστασίου που φαίνονται να κινούνται ανάδρομα ως προς του απλανείς αστέρες ονομάστηκε «μετάπτωση ισημεριών».

Θα αναρωτιέστε σίγουρα κατά πόσο οι μυθολογίες των διαφόρων πολιτισμών θα μπορούσαν να αντανακλούν μακρές ουράνιες μεταβολές. Όσο συσσωρεύεται η γνώση, η σύγχρονη σκέψη διευκολύνεται στο να γενικεύσει και να κάνει αποσυμβολισμούς. Όχι ότι θα μπορούσε κάποιος να ορίσει με ακρίβεια κάποιο όριο από το οποίο κι έπειτα σταματά η συμβολικότητα του μύθου και ξεκινά η ρεαλιστική του υπόσταση, αλλά έχει ενδιαφέρον στο σύνολο της η πεποίθηση που χτίζεται πως οι ουρανοί είναι σοβαρός και αποφασιστικός παράγοντας πολλών μυθολογικών συστημάτων και κατά συνέπεια και της ίδιας της εξέλιξης της ανθρώπινης συνείδησης.

Η πτώση του δέντρου του κόσμου ή η εκδίωξη από την Εδέμ μπορεί να αποδοθεί σε κάποια από τις «μεταπτώσεις ισημεριών» του παρελθόντος ενώ ο κατακλυσμός στο τέλος κάθε εποχής αντιστοιχεί στην ίδια αυτή μετάθεση των αστερισμών, που χάνουν την σύνδεση του με τις ισημερίες και τα ηλιοστάσια. «Η πορεία της θρησκευτικής μας ιστορίας θα μπορούσε να προβλεφθεί, τόσο αναφορικά με το χρόνο όσο και με το περιεχόμενο, από την μετάπτωση των ισημεριών διαμέσου του ζωδίου των Ιχθύων. » έγραψε ο Καρλ Γιουνγκ. Με το πέρασμα από το ζώδιο του Κριού στο ζώδιο των ιχθύων και δη στον πρώτο από τους δύο γεννήθηκε ο Χριστός. Με το πέρασμα στο δεύτερο ψάρι του ζωδίου γεννήθηκε ο υλικός ρασιοναλισμός μέσω του Καρλ Μαρξ. Παραφράζοντας τον Lon Milo DuQuette θα λέγαμε πως για τον ερμητισμό, όπως τα ζώδια κατά τη διάρκεια του ετήσιου ταξιδιού του ήλιου προς τα εμπρός συμβολίζουν τις εποχιακές αλλαγές, έτσι κατά την διάρκεια του μέγα ενιαυτού των 25.920 ετών που ο ήλιος κινείται κατά πίσω στο ζωδιακό συμβολίζουν τις πνευματικές εποχές.

Οι θεμελιώδεις μύθοι όλων των πολιτισμών περιλαμβάνουν μία κοσμογονία, μία περιγραφή της προέλευσης του κόσμου, στην οποία το ζεύγος γη-ουρανός προβάλλει μεταξύ των πρώτων στοιχείων. Από κει καθοδικά ξεπροβάλλει ένας πλούσιος καμβάς ουράνιων και γήινων μεταφορών που προσωποποιούνται σε ένα πάνθεο αρσενικών και θηλυκών θεοτήτων. Θεότητες που είχαν αντιστοιχία σε κάποια πλανητική ενέργεια ή σε κάποια φυσική δύναμη. Οι ηλιακοί, σεληνιακοί θεοί, θεοί του κυνηγιού, της γονιμότητας ονομάστηκαν Απόλλων, Οσίρις, Άρτεμις και Δήμητρα ή αλλιώς ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και μήκος την εποχή και τις ανάγκες. Στην πορεία δεν χάνονταν, αλλά άλλαζαν -και ακόμη αλλάζουν ονόματα- και ποιότητες, όπως ο ήλιος δεν χάνεται από το πέρασμα του από ζώδιο σε ζώδιο κατά τη μετάπτωση ισημεριών, όπως οι πλανήτες συνεχίζουν να φέρνουν βόλτα στο διάστημα και να αντανακλούν τις κοσμικές ακτινοβολίες από διαφορετικές γωνίες και όπως οι φυσικές δυνάμεις συνεχίζουν να εκδηλώνονται.

Οι αλλαγές στο χαρακτήρα και στη σπουδαιότητα των θεοτήτων συμβαδίζουν με την εικόνα που έχει η κοινωνία για τον ίδιο της τον εαυτό. Αναλογιστείτε λόγου χάριν το πέρασμα από τη μητριαρχική στη πατριαρχική κοινωνία –την εποχή του Ταύρου- και πως συνοδεύτηκε από τη βροντερή περιφρόνηση των θηλυκών θεοτήτων προς όφελος των αρσενικών. Ή τη μεταμόρφωση του Πάνα με το πέρασμα στους Ιχθείς από ένα θεό που ξεκίνησε σαν αξιαγάπητος, παιχνιδιάρης, προστάτης των βοσκών, κυνηγών και αλιέων και ήταν συνυφασμένος με την φύση και κατέληξε υπερφυσικό σημείο όλων των παγανιστικών θεοτήτων. Το κοκκινωπό χρώμα του και τα κέρατα του αποτέλεσαν τα χαρακτηριστικά του πρίγκιπα του Κακού στην εποχή των Ιχθύων, του σατανά. Ανάλογα την περίπτωση το λοιπόν αυτές οι τροπές στα χαρακτηριστικά ενός τοπικού πάνθεου μπορεί να είναι γεωπολιτικές, ανθρωπολογικές, πολιτισμικές, κοινωνικές και σε βαθύτερη ανάλυση να προδίδουν μεταβολές αντίληψης.

Οι ιδέες του παλαιού μηχανισμού είναι αναπότρεπτο να αποκηρυχθούν από την ίδια ιστορική ορμή που φέρνει τις μεταβολές. Όσοι συμμετέχουν στις τελευταίες είναι φυσιολογικό να αποδοκιμάζουν όσα ανατρέπουν. Η πρωτοχριστιανική εκκλησία για παράδειγμα φρόντισε μεταξύ άλλων, παράλληλα με την δαιμονοποίηση των πρότερων εικόνων και την διάδοση του μύθου που ήθελε με τη γέννηση του Χριστού όλα τα μαντεία να σιγούν. Κι αν αυτήν την εξέλιξη την καταλογίζετε εις βάρος το ανερχόμενου χριστιανικού δόγματος της τότε εποχής αναλογιστείτε πως ίσως σήμερα οι πιο πολλοί να αδυνατούν να συλλάβουν τις επερχόμενες αλλαγές και να αποτελούν τροχοπέδη στην εξέλιξη. Φαίνεται πως κάποιοι άνθρωποι κατά τη διάρκεια αυτών των μεταβολών είναι πιο διορατικοί και οσμίζονται την αλλαγή του καιρού -ή του Zeitgeist αν προτιμάτε- και συμπορεύονται με τις αλλαγές. Άλλοι πάλι με βαθιά μέσα τους ριζωμένα τα αρχέτυπα της εποχής που μένει πίσω βρίσκουν τρόπους να καθυστερήσουν την εξέλιξη.

Η σπουδαιότητα των μεταβατικών περιόδων, παρόλο το πεπερασμένο της διάρκειας τους, έγκειται στο ότι χρωματίζουν πνευματικά, διανοητικά μία μεγαλύτερη περίοδο, την κοσμική εποχή που ακολουθεί. Όχι ότι αυτό αποτελεί άρνηση της σημαντικότητας των οποιωνδήποτε ζυμώσεων λαμβάνουν χώρα οποτεδήποτε και οπουδήποτε αλλά έχοντας υπόψη το μη συνεχές της ιστορικής εξέλιξης αντιλαμβάνεται κανείς ότι τα σημεία καμπής φέρουν και μεγαλύτερη βαρύτητα. Μία μικρή ανασκόπηση στις μεγάλες μεταβολές που παρατηρούνται κατά το πέρασμα από ένα ζώδιο σε ένα άλλο θα σας κάνει πιο σαφές γιατί τις τελευταίες δεκαετίες η μετάπτωση ισημεριών και τα περί αυγής της εποχής του υδροχόου έχουν ριζωθεί στη λαϊκή φαντασία.

Δίνουμε πολύ συνοπτικά μερικά bullets:

Εποχή του Λέοντα (~10000 πΧ) Σύμβολο ο χρυσός. Αναφορές στην Μου, Λεμουρία, στην Ατλαντίδα του Πλάτωνα, τους Μάγιας. Ναοί αφιερωμένοι στο θεό ήλιο. Η ανθρωπόμορφη αντιστοιχία αφορά τον ηλιακό ήρωα-βασιλιά.

Εποχή του Καρκίνου (~8000 πΧ) Κυριαρχία της σελήνης και τον θηλυκών θεοτήτων. Λατρείες που αναφέρονται στην μητέρα – γη. Στα ευρήματα που έχουμε από τους μηνωίτες έχουμε γυναικεία γλυπτά και φαλλικά ομοιώματα.

Εποχή των Διδύμων (~6000 πΧ) Πέρασμα από την προϊστορία στην ιστορία μέσω της τυποποίησης της γλώσσας, την ανάπτυξη του εμπορίου, την κίνηση πάνω στα γράμματα και την επικοινωνία. Η Μεγάλη θεά γίνεται τρισυπόστατη (παρθένα – μητέρα -γριά) γεγονός που δείχνει πως η αντίληψης της ιστορίας φέρνει την αντίληψη της εξέλιξης-μεταμόρφωσης στο πέρασμα του Χρόνου.

Εποχή του Ταύρου (~4000 πΧ) Η αυγή του πολιτισμού όπως τον αντιλαμβανόμαστε σήμερα. Τα παγανιστικά πάνθεα αποκτούν τη γνωστή τους μορφή. Η εξασθένηση της δύναμης της Μεγάλης Θεάς προς όφελος πατριαρχικών μοτίβων. Συνέπεια αυτού η αχνή εμφάνιση του αρχέτυπου του πολέμου. Υλισμός.

Εποχή του Κριού (~2000 πΧ) Η ηλιακή λατρεία ενισχύεται. Η θεολογική θεωρία έχει να κάνει με το κύκλο του πατρός – υιού, του θνήσκοντος θεού-υιού που νικά τον πατέρα και γίνεται πατέρας, και της παρθένου – πόρνης - ιέρειας μητέρας -συζύγου. Πόλεμος Πατήρ Πάντων, ανάπτυξη πολεμικών τεχνικών.

Εποχή των Ιχθύων (~0) Τυποποίηση των δογμάτων-πανθέων, μεταμόρφωση των παγανιστικών λατρειών σε πιο αφηρημένες μυστηριακές. Οι ηλιακοί μύθοι, ο θνήσκων θεός, παίρνουν ακόμη πιο συμβολική μορφή. Έλλογη προσπάθεια προς οικουμενικό θεό. Συστηματοποίηση των παρελθόντων θρησκευτικών φόρμουλων με υιοθέτηση του χαμηλότερου κοινού πνευματικού παρανομαστή. Ανέφικτα ρεύματα ελευθερίας και αγάπης. Ευαισθησία, αυτοθυσία και σκληρότητα, καταπίεση.

Εποχή του Υδροχόου (~2000μΧ) Μαρασμός των πατριαρχικών θεσμών, φεμινιστικά κινήματα, οικολογική συνείδηση, διαχείριση πόρων, ανθρώπινα δικαιώματα, έλεγχος πληθυσμού. Αντι-χριστιανικά –ιουδαϊκά-ισλαμικά προτάγματα. Ενδιαφέρον για την ίδια την εξέλιξη και όχι για θεωρίες και αφηρημένα ιδανικά. Ρεαλισμός. Αποκρυστάλλωση γνώσεων. Αντίληψη της ανάγκης για διαρκή ανάπτυξη και άρρηκτη συνέχιση της ύπαρξης.

Παρακολουθείστε μερικές ενδιαφέρουσες φράσεις του Καρλ Γιουνγκ «Όπως μας είναι γνωστό, έχουμε να κάνουμε με εκδηλώσεις ψυχικών αλλαγών, οι οποίες πάντα εμφανίζονται στο τέλος ενός Πλατωνικού μήνα και στην αρχή ενός άλλου. Κατά τα φαινόμενα, είναι αλλαγές στη μορφολογία των ψυχικών αρχετύπων ή των «θεών», όπως τα ΄λεγαν κάποτε, οι οποίες επιφέρουν ή συνοδεύουν μακροχρόνιες μεταμορφώσεις στη συλλογική ψυχή. Η μεταμόρφωση αυτή άρχισε με την ανατολή της ιστορικής περιόδου και άφησε τα ίχνη της, πρώτα στην εποχή του Ταύρου, η οποία βρισκόταν στο τέλος της, ύστερα στου Κριού και τελικά στων Ιχθύων, της οποίας η αρχή συμπίπτει με την ανατολή του Χριστιανισμού. Πλησιάζουμε τώρα σε αυτή τη μεγάλη αλλαγή, την οποία μπορεί να την αναμένει κάποιος όταν το εαρινό σημείο μπει στον Υδροχόο…».

Όντως οι μεταβολές στα ψυχικά αρχέτυπα με την αρχή μίας εποχής φαίνεται να σημαδεύουν τις μακρές μεταμορφώσεις και να δικαιολογούν την κοινωνική πίεση και τις πνευματικές πολώσεις που παρατηρούνται κατά το μεταβατικό στάδιο. Ο Πλούταρχος είχε περιγράψει πως εναλλάσσονται ανά 3000 χρόνια οι θεϊκές δυνάμεις από κακές σε καλές. Είναι άλλωστε γνωστά τα καμπαλιστικά σχήματα όπου στην εσωτερική τους ερμηνεία οι θεοί της μίας εποχής γίνονται οι διάολοι της επόμενης. Και αυτό γιατί αυτός που νικά είναι η ανώτερη αυτό-εικόνα της ανθρώπινης φυλής και αυτός που χάνει είναι ο παλαιός εαυτός της. Ίσως τελικά ο Αντίχριστος του Ιωάννη, το θηρίο 666, να είναι κομμάτι από τα υγιή πνευματικά ανύσματα στη πορεία μεταμόρφωσης μας. «και ο αριθμός αυτού Χξς» = 2368 = «Ιησούς Χριστός». Ίσως οι λεγεώνες των Choronzon του Aleister Crowley που θα κυβερνήσουν τη γη την νέα εποχή να είναι απλά τα ανώτερα εγώ μας.

We just scratched the surface, δηλαδή θίξαμε επιφανειακά ένα μεγάλο θέμα. Θα μπορούσαμε να κάνουμε ιδιαίτερη μνεία σε άλλες ερμητικές χρονογραμμές και σε αναφορές όπως το κύκλο του Αγίου Πνεύματος του Γκουρτζίεφ, τον Αιώνα του Ώρου του Κρόουλι ή ακόμη και στις 33 μυητικές βαθμίδες των 21+1 των Μεγάλων Θριάμβων και των 10+1 Σεφιρώθ. Κάποια άλλη φορά.

Ο μύθος του μετανθρώπου

2011-08-21T09:38:00.006+03:00

(Μετάνθρωπος,μετα-άνθρωπος,μετανθρωπισμός,post-human,posthumanism)

Ο άνθρωπος ήταν το τελευταίο πράγμα που έφτιαξε ο θεός. Είναι σαφείς ακόμη και στη παλαιά διαθήκη οι εποχές που ο άνθρωπος δεν υπήρχε. Σαφής είναι και η υπόσχεση των ευαγγελίων για τον ανυψωμένο άνθρωπο που γνωρίζει την τέχνη δεσίματος ψυχής και σώματος. Η όποια δημιουργία άλλωστε υπονοεί μία διεργασία που λαμβάνει χώρα. Έστω και σε μακροκοσμικό χρόνο. Η πραγματικότητα των εσχάτων ημερών δεν είναι παρά η στιγμή στη πορεία μίας διαδικασίας που οδηγεί σε μεταβολή προς μία άλλη κατάσταση. Δεν είναι παρά η εναργής αποτύπωση της λεγομένης ογδόης ημέρας κατά την οποία συντελείται η συνειδητοποίηση της καθολικής αλλαγής και το τέλος του ανθρώπινου χρόνου. Η «κρίση» της πραγματικότητας αυτής, στα όρια της ελευθερίας του ατόμου και όχι με τα μέτρα θεϊκής δικανικής δικαιοσύνης, είναι η απάντηση στο ποια στιγμή του βιολογικού χρόνου του είδους μας αρχίζει η αλλαγή προς τον μετα-άνθρωπο. Γιατί δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς πως αν η καταγωγή και εξέλιξη του ανθρώπινου γένους που εντοπίζεται βιολογικά στον προάνθρωπο του Κρο-μανιόν είναι δεδομένη, δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη και η ανάδυση κάποια στιγμή του μετα-ανθρώπου.

Το ενδεχόμενο παύει να είναι ένα απλό ερώτημα. Η επέμβαση μέσω της επιστήμης και της τεχνολογίας στα θεμέλια της βιολογίας και των πνευματικών λειτουργιών επαναφέρει έναν μύθο με σταθερή δομή και αδυσώπητη δύναμη. Ο έλεγχος πάνω στο περιβάλλον και στη φύση του ανθρώπινου σώματος, η σύγχρονη ιατρική και η ενίσχυση που μπορεί να προσφέρει η προβολή της στο μέλλον μέσω νανοτεχνολογιών και ηλεκτρομοριακών αντισωμάτων, είναι μία μορφή του μετα-ανθρώπινου μύθου ο οποίος ακολουθεί τον άνθρωπο από την στιγμή της αυτοσυνειδητοποίησης του.

Η ιδέα δεν είναι νέα. Το επόμενο είδος ή η επερχόμενη φυλή κατά το πρότυπο του E. Bulwer Lytton μας καταδιώκει από το λυκαυγές του χρόνου. Οι μύθοι που δεν είναι παρά μία προβολή της συλλογικής φιλοσοφικής, πνευματικής αλλά και υλικής οντογένεσης, προστάζουν την σκόπιμη επιδίωξη μίας ανώτερης κατάστασης από τον ίδιο τον άνθρωπο. Ο ήρωας ως μορφή είναι διαρκώς στο επίκεντρο σαν μοντέλο ανθρώπου υπέρτερου από τον μέσο. Δρα στα όρια της ανθρώπινης μοίρας και υποδεικνύει νέους τρόπους και νέες οδούς ιχνηλάτησης του αγνώστου. Είτε βιολογικά, είτε διανοητικά είτε εν γένει πνευματικά ο ήρωας κάνοντας το ηλιακό του ταξίδι καταφέρνει να μεταλλάξει την εικόνα του ανθρώπινου προτύπου και να μετουσιωθεί ο ίδιος. Η δράση φυσικά προϋποθέτει και μέσα τα οποία ο σύγχρονος ουτοπιστής ή και ευτοπιστής τα οραματίζεται ως εργαλεία μίας βιολογικά και τεχνολογικά εξελιγμένης ουτοπικής κοινωνίας. Οι θρησκείες βέβαια έως τώρα τα έχουν δώσει πνευματικό σχήμα. Δεν είναι όμως και η επιστήμη ένα πνευματικό εποικοδόμημα ;

Όλες οι σημαντικές θρησκείες έχουν θέσει εξίσου τις βάσεις τους στον μετα-ανθρώπινο μύθο. Η ανθρώπινη αντίληψη μέσα στο χωροχρόνο επιζητά την ανάβαση από το κατώτερο στο ανώτερο. Από το ζωώδες στο ηθικά τελειότερο. Αυτή η ψυχική μετουσίωση, αυτή η αλχημική μετάλλαξη μέσα σε ένα φυσικό στίβο σκληρής εξελικτικής σύγκρουσης δείχνει την ανάγκη της ύπαρξης για αυτοαναπαραγωγή. Η επίμοχθη πορεία μεταξύ διπόλων καλού και κακού δημιουργεί και πληρώνει τον κοινωνικό χρόνο. Ο Μωάμεθ, ο Ιησούς, ο Βούδας είναι τα άβαταρ όχι κάποιας εξωκοσμικής απροσιτότητας και απροσωπίας αλλά το εν δυνάμει πρόσωπο του εστεμμένου ως κατακτητή του χρόνου μετα-ανθρώπου. Η ψυχική μετουσίωση που περιγράφεται δεν είναι παρά αναπροσαρμογή και ηρακλείτεια αλλαγή της ενέργειας του ατόμου. Δεν είναι παρά η φιλοδοξία προς το υπερβατικό περιεχόμενο μίας μετα-ανθρώπινης κατάστασης. Η μετάλλαξη του αποκρουστικού σε κάτι επιθυμητό. Η διαφυγή από το πόνο ή τον θάνατο. Η έξοδος από τον 2^ο θερμοδυναμικό νόμο.

Ο μύθος είναι πέρα από ένα απλό ηρωολογικό ή θεολογικό περιεχόμενο. Ο άνθρωπος είναι ένα σκοινί τεντωμένο ανάμεσα στο ζώο και τον Υπεράνθρωπο -ένα σχοινί πάνω από μια άβυσσο – είχε γράψει ο Νίτσε. Ο «βασιλικός άνδρας» του Πλάτωνα με ένδυμα εξίσου φιλοσοφικό έχει ισχύ μεγαλύτερη του νόμου ή είναι ποιητικά ο νόμος, ενώ ο ιδεατός άνθρωπος του Καστοριάδη είναι την κάθε στιγμή νομοθέτης, κυβερνήτης και δικαστής των κοινών και του εαυτού του. Ο μετα-άνθρωπος, αυτός ο ανώτερος έτερος, συνδιαλέγεται οριακά με το χάος, υποτάσσει τη μοίρα και δρα ως πύρινος λόγος παρακινούμενος από τις ηθικές του προθέσεις. Το «όνειρο για την τελειότητα» του Παράκελσου, ο διακαής πόθος του ανθρώπου να υπεισέρχεται της πραγματικότητας με στόχο το καλύτερο και πιο εξευγενισμένο, είναι ίσως η πιο ριζική ανάγκη του. Η ριζική ανάγκη για σκοπό. Η ύπαρξη σκοπού βέβαια εγείρει ερωτήματα για το ποιόν του.

Η υπόθεση του μετα-ανθρώπου εμφανίζεται και επανεμφανίζεται άλλοτε με θετικό και άλλοτε με αρνητικό πρόσημο. Είτε λόγου χάριν σαν το ευοίωνο όνειρο ενός κομμουνιστικού παραδείσου. Είτε ίσως σαν εφιάλτης ενός βίαιου και απάνθρωπου τύραννου μίας ναζιστικής παραζάλης ή ενός σταυροφόρου κάποιας θρησκευτικής ουτοπίας. Ο ήρωας σαν τον Ίκαρο μπορεί να πετάξει ψηλά αλλά και να βουλιάξει στα Τάρταρα. Η ισχύς της γνώσης μπορεί ιδεολογικά να τον φέρει πρωταγωνιστή του καινοφανούς ή βιαστή του παρόντος. Η υποταγή της φύσης κάτω από την διάπυρη βούληση του αποκτά οριακά χαρακτηριστικά. Στη λογοτεχνία sci-fi αλλά και στην οπτική των νέων επιστημών έχει πότε διαστάσεις θαύματος και πότε τερατωδίας. Ο ιερός πόλεμος για την αυτονομία της βιολογικής φύσης προτείνει το απροσδόκητο αλλά και μάλλον αναπόδραστο του μετα-βιολογικού δαίμονα. Θεός; Άγιος; Ήρωας; Cyborg; Ή πληροφοριακή συνείδηση φορτωμένη σε chip; Ποιο είναι το καλό; Ποιο το ανώτερο; Πότε ξεπερνιούνται οι έννοιες του ηρωισμού και της υπέρβασης και ο μύθος γίνεται επικίνδυνος και απεχθής;

Ανεξαρτήτως μορφής ο μύθος φαίνεται καλά στερεωμένος στο συλλογικό φαντασιακό που τον δίνει σχήμα κάθε φορά ανάλογα με τις ουμανιστικές ή υπεροπτικές του καταγωγές. Και παρόλο που τα μορφικά χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης επανεμφάνισης μπαίνουν εύκολα σε κάποιο καλούπι ιδεολογικής λογοκρατίας, ο ίδιος ο μύθος σαν αρχέτυπη εικόνα καταδεικνύει απλά το άνυσμα της φύσης του ανθρώπου να ξεπεράσει την έμβιος σκοπιμότητα και να φτάσει στην ενσυνείδητη. Άπαξ και η συνειδησιακή διαλεκτική αυτοσυνειδητοποιηθεί ξεκινά μία πολύπλοκη διαδικασία προς το ανώτερο, το πολυπλοκότερο που αποκτά τελεολογικό χαρακτήρα και παράγει πλέον πνευματικά προϊόντα –για χάρη της εξέλιξης- τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν δύναμη και να φέρουν αποτέλεσμα πολλές τάξεις μεγαλύτερα της έμβιους γενετικής προσταγής.

Δεν μπορεί να υπάρξει διαχωρισμός της εξέλιξης σε αυστηρά βιολογικό, πολιτιστικό, τεχνολογικό επίπεδο. Ο Καστοριάδης επισήμανε την απόρριψη κάθε προσπάθειας αναγωγής της όποιας ανθρώπινης εξέλιξης σε βιολογικούς παράγοντες και την άρνηση μίας θεώρησης αυτής ως προϊόν αποκλειστικά έλλογης ανθρώπινης δραστηριότητας. Αντί αυτού πρότεινε το κοινωνικό-ιστορικό, κοινωνία και ιστορία δηλαδή αδιαίρετες. Άλλωστε αν κάποτε ο άνθρωπος υπερηφανευόταν για την ευγένεια του, πλέον η κληρονομικότητα της ανθρώπινης φυλής αναφέρεται πρωτίστως στην εξωγενετική διατήρηση της πληροφορίας, της ιστορίας και της γνώσης.

Έως τώρα η συστηματική εξυπηρέτηση της ανάγκης για υπέρβαση περιγράφηκε επί το πλείστον μέσω τεκτονικών – μυητικών – θεουργικών μεθόδων. Τόσο σε φιλοσοφικό, θεολογικό όσο και πρακτικό επίπεδο η διαδικασία της αλλαγής απεικονίστηκε με αλχημικούς όρους. Ακόμη όμως και οι καθαρά ιδεολογικές ή πολιτικές συνιστώσες είχαν σαν κυρίαρχο μοτίβο την ενδοσωματική ανέλιξη. Την συνειδησιακή μετάλλαξη. Στην εποχή μας όμως η πιθανότητα του μετα-ανθρώπου επέστρεψε μέσα από άλλους δρόμους παράταιρους και ανυπότακτους. Κι εδώ εντοπίζεται η σημασία της διατήρησης εξωγενετικής πληροφορίας – γνώσης και της τεχνολογίας εν γένει.

Οι επιστήμες και οι ιδεολογίες που τις ακολουθούν όπως ο υπερουμανισμός του βιολόγου Τζούλιαν Χάξλεϊ ή και ο πιο ακραίος εξτροπιανισμός -η εξτροπία ορίστηκε ως το αντίθετο της εντροπίας σε μία προσπάθεια αντίθεσης στο θερμικό θανάτο του σύμπαντος- φαίνεται όντως να υποκαθιστούν σιγά σιγά στις συνειδήσεις την θρησκεία όλο και περισσότερο καθώς εμφανίζονται αποτελεσματικότερες στην ικανοποίηση των προσδοκιών και συνεπέστερες στις υποσχέσεις. Η συνειδησιακή μετάλλαξη σαν συνώνυμο της υλοενεργειακής μεταστοιχείωσης προσεγγίζεται τεχνολογικά. Παρόλο που η νέα μορφή του μύθου αναφέρεται περισσότερο στην εξωσωματική εξέλιξη, ο στόχος τελικά παραμένει ο ίδιος. Η διαφυγή από τον πόνο, την ανάγκη.

Η εξήγηση για όλα αυτά είναι απλή. Η μάχη της επιβίωσης και ο πλούτος του μουσείου απολιθωμάτων εξαφανισμένων ειδών της φύσης έχουν καταστήσει αδικαίωτο τον αγώνα του ανθρώπου για την βεβαιότητα της αυτοσυντήρησης. Η διανόηση, το συναίσθημα και το ένστικτο του ανθρώπου φλέγονται από τον πόθο να γεφυρώσουν το χάσμα που δημιουργεί η ανασφάλεια της ύπαρξης. Τα καινούρια μέσα του ανθρώπου είναι υλικά. Τεχνολογικά. Μέσω αυτών έχει την δυνατότητα να επανατακτοποιήσει και να βελτιώσει τα φυσικά προϊόντα. Όμως τεχνητά όργανα, δοτά μέλη, βιολογικά μεταλλαγμένες λειτουργίες, φάρμακα ή βιοτεχνολογίες δεν είναι τελικά παρά κομμάτια ενός πολύ μεγαλύτερου παζλ. Υπάρχει ένα αναντίρρητο δυναμικό στην εξέλιξη προς την πιο πολύπλοκη τεχνολογία.

Οι απαντήσεις αρχικά αναδύονται εύκολα. Ποιος θα αρνηθεί το δώρο της ιατρικής; Ποιος την αύξηση του βιοτικού επιπέδου και της διάρκειας ζωής; Η εικόνα ενός επαυξημένου τεχνολογικά σώματος όμως είναι η απαρχή μίας πιθανόν μακράς διαδικασίας στην αγωνιώδη αναζήτηση του ανθρώπου που ταυτόχρονα με το όνειρο για περισσότερη ελευθερία ανοίγει και το κουτί της Πανδώρας. Πότε σταματά η επαύξηση, η βελτίωση και ξεκινά η ύβρις; Πότε η επιστήμη ξεπερνά τα ηθικά σύνορα; Η απάντηση έρχεται σχεδόν πάντα μόνον από την πράξη. Αν ο στόχος επιτυγχάνεται τότε βρισκόμαστε σε εκείνο το κρίσιμο σημείο που τα βάθη της ύπαρξης δεν μπορούν να έχουν αναστολές ή αντιρρήσεις.

Όπως φαίνεται η κατεύθυνση του μετα-ανθρώπινου μύθου στην εποχή μας επιβεβαιώνει τα δομικά χαρακτηριστικά του. Ο σύγχρονος άνθρωπος σαν άλλος αλχημιστής ή καλύτερα μεταλχημιστής αναζητά την επανασύνθεση του σώματος χρησιμοποιώντας την τεχνολογία αντί φιλοσοφικής λίθου. Εφευρίσκει νέους τρόπους μεταφοράς της πληροφορίας ώστε να μεταμορφώσει την υλική κάμπια σε πληροφοριακή χρυσαλίδα. Και ίσως στο τέλος να κληθεί να αφήσει την είσοδο στο ίδιο του το σώμα για χάριν κάποιου πληροφοριακού παραδείσου.

Για να γίνει αυτό γίνεται η παραδοχή ότι το εγώ, η συνείδηση το πνεύμα η ψυχή, ταυτίζονται με πληροφορία που είναι ανεξάρτητη της μορφής τους. Το δράμα που λαμβάνει χώρα στο θέατρο της συνείδησης είναι αυτό που ήταν κατά βάθος πάντοτε. Ο άνθρωπος καλείται να πάρει την θέση του Λόγου. Όχι όμως ενός λόγου αποκρυσταλλωμένου σε ανθρώπινη μορφή αλλά ενός λόγου ταυτόσημου με το ηρακλείτιο πυρ μακριά από οποιαδήποτε καθοριστικότητα. Η συνείδηση πάντα προσπαθεί να αυτονομηθεί από την ίδια της την φύση παίρνοντας νέα σχήματα. Αυτή τη φορά τα εργαλεία που χρησιμοποιεί είναι πολύ πιο μαζικά και η εσωτερική σύγκρουση ,είναι ταυτόχρονα κοσμική και τιτάνια. Το δίλημμα συνεχίζει να παραμένει ο άνθρωπος. Το ρόλο του ήρωα, του αγίου, του έτερου, τον παίζει πλέον το σύνολο. Ο αγώνας είναι συνειδησιακός και κοινωνικός.

Από την μία πλευρά έχουμε τον οικείο κοινωνικό χρόνο που κινείται με του ρυθμούς του βιολογικού σώματος και αντιστοιχεί στο ιστορικό άνυσμα της συλλογικής μας αντίληψης από το παρελθόν στο τώρα. Από την άλλη ο επιστημονικός - θετικιστικός χρόνος που συνθέτει ένα άπειρο μέγεθος με αστραπιαίες ταχύτητες και έλκεται από ένα άδηλο μέλλον. Βλέπουμε να εξελίσσεται μπροστά μας η συγχώνευση του κοινωνικο-ιστορικού με όλα τα πνευματικά του εποικοδομήματα- ακόμη και αυτήν την έννοια του θετικιστικού χρόνου- μέσω χρήσης της τεχνολογίας. Η υπέρβαση της βιολογικής φύσης οδηγεί σε μία διαδικασία απογείωσης του νεωτερισμού, αλλά παρόλη την ανάδυση της διαφορετικότητας ο εξελικτικός χρόνος οδηγεί στην σύγκλιση. Αλλάζει μορφή και συμπυκνώνεται σε στιγμή. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι η ίδια η πραγματικότητα παροτρύνει το ανθρώπινο είδος να προσαρμοστεί και να συμφιλιωθεί με τις αλλαγές του. Το λεγόμενο singularity, η πιθανή επερχόμενη "μοναδικότητα", δεν έχει να κάνει με κατάρρευση του ορίζοντα γεγονότων αλλά με την αλλαγή στο τρόπο λειτουργίας της αντίληψης.

Ο μετα-άνθρωπος ως ενδιάμεσο ανθρώπου και μονάδος οφείλει να υπερβεί την ίδια του τη φύση. Ως ον που προσδοκεί να γίνει μέτρο των πάντων οφείλει να αναπτύξει την ικανότητα της συνεχούς εξέλιξης. Δίχως άλματα. Δίχως εποχές σπείρειν και θερίζειν. Ο Καστοριάδης μίλησε για την συνεχής διαύγαση. Ο Γκούρτζιεφ για την «διπλή προσοχή».Ο Καστανέντα για την αυτοπαρατήρηση. Αυτή είναι η ταυτόχρονη εποπτεία της στιγμής και η τροποποίηση του εαυτού. Είναι η κρίση της όγδοης ημέρας που αναφέρεται στην διαρκή αυτεπίγνωση.

Η τεχνολογία το λοιπόν δεν είναι ο σκοπός. Απλά μπορεί να παίξει το ρόλο καταλύτη στην ανάληψη της συνείδησης. Ο σκοπός είναι ο ανώτερος εαυτός. Όπως υπάρχει διάκριση μεταξύ κατώτερης και ανώτερης αλχημείας, υλικής – γήινης και ψυχικής – πνευματικής, αντίστοιχος οφείλει να είναι και ο διαχωρισμός των κινήτρων στην χρήση των εργαλείων της επιστήμης. Το κυνήγι ανάληψης του σώματος σε ένα σύμπαν ηλεκτρισμού ή ήχου από μόνο του χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν τα μέτρα που υπαγορεύει η ψυχή μπορεί κάλλιστα να οδηγήσει σε ακρωτηριασμό της συνείδησης κατά τον ίδιο τρόπο που ο κατώτερος – υλιστικός μυστικισμός οδηγεί σε ένα στρεβλό σατανικό εγώ. Αν η εκμετάλλευση των πόρων καταλήγει σε άμετρη λεηλασία και το δικαίωμα της διαφορετικότητας σε φανατική διεκδίκηση δικαίων και αδίκων, η πληροφοριακή ουτοπία εύκολα μετατρέπεται σε μία φασιστική μετα-αποκαλυπτική κόλαση με ταξικές διακρίσεις μεταξύ ενισχυμένων υπεραιωνόβιων cyborg και προανθρώπων homo-sapiens, και καταστραμμένα τοπία.

Ακόμη κι αν κάποιος στο τέλος αρνηθεί την ορμητική διάθεση της ιστορίας προς κάποια μετα-αποκάλυψη και την ίδια ζωτικότητα της μορφής που παίρνει ο σύγχρονος μύθος του μετα-ανθρώπου ως μία εξωτική ή τρομακτική sci-fi ονειροπλασία, δεν μπορεί να παραγνωρίσει πως αυτός επαναφέρει ένα από τα πιο βασικά ερωτήματα. Ερώτημα που αφορά την ίδια την ταυτότητα του ανθρώπου και τον επαναπροσδιορισμό του , και του προσφέρει την επίγνωση ότι είναι ο ίδιος που οφείλει να επιλέγει μεταξύ των εξελικτικών σταυροδρομιών ως φορέας του εξελικτικού προστάγματος. Ταυτόχρονα τον προειδοποιεί σαν ανθρωπινός καθρέφτης για την εικόνα και την γνώση του εαυτού και του θυμίζει πως στην πορεία της αυτοεξέλιξης οφείλει να γνωρίζει και να ορίζει -εφαρμόζει όπου κρίνει το μέτρο μεταξύ τάξης και αταξίας. Κατά την άποψη μου υπέρ της αρμονίας και ουχί της αθανασίας.

Singularity - Επιστημονική τελεολογία;

2011-06-24T20:32:00.019+03:00

Η τελεολογία (από τη λέξη τέλος ως τέρμα ή σκοπό) αναφέρεται στη μελέτη και την εξήγηση των πραγμάτων , διαδικασιών, και φαινομένων συναρτήσει του σκοπού τους. Η ιδέα μίας ύπαρξης που διέπεται από κάποιο σκοπό έχει της ρίζες της στην αριστοτέλεια ανάλυση, σαν η τέταρτη και τελική αιτία για την οποία υπάρχει ένα πράγμα. Το ερώτημα του έσχατου σκοπού, ή του τέλους, είναι μεγάλης σημασίας για την φιλοσοφία και την θεολογία-θρησκεία καθώς η κατανόηση μίας οποιαδήποτε προόδου ή ακολουθίας προσδοκά την προϋπόθεση ενός καλύτερου τέλους. Με αυτό τον τρόπο γίνεται κατανοητό πως η τελεολογία ενός φιλοσόφου και η σύλληψη του σκοπού του κόσμου είναι σημαντικά συσχετισμένη με τις προθέσεις και τους στόχους του ίδιου.

Ο George Hegel είχε σημαντική επίδραση στο πως διαμορφώθηκε η δυτική σκέψη όσον αφορά έναν οικουμενικό σκοπό ή μία τελεολογία, με τα γραπτά του σχετικά με το WeltGeist δηλαδή το παγκόσμιο πνεύμα, που διαλεκτικά μεταφέρει την ανθρώπινη ιστορία προς κάποια καταληκτική τελειότητα.

(Το αν αυτή είναι η αταξική κοινωνία του Marx ή η παγκόσμια φιλελεύθερη δημοκρατία του Kojeve ή κάτι άλλο είναι θέμα φιλοσοφικών διαμαχών – πάντως θα ήταν ενδιαφέρον απέναντι σε αυτό το κέρμα με δύο όψεις να προσεγγίσουμε και τις προτάσεις για το «το κάτι άλλο» κάποια στιγμή). Οι θρησκευτικές διδαχές επίσης γενικά εμπλέκουν την ιδέα κάποιου τελικού σκοπού για την ανθρωπότητα, για τον οποίο αυτή δημιουργήθηκε και προσανατολίσθηκε ή και καθοδηγήθηκε πνευματικά. Ο Ινδουισμός όπως και ο Χριστιανισμός προτείνει ένα πνευματικά καθοδικό κόσμο (ή ανοδικό ανάλογα την θέαση) που θα φτάσει στο τέλος όταν ο Kalki, το δέκατο avatar του Visnu, ο καταστροφέας του σκότους, θα έρθει από τον παράδεισο πάνω σε άσπρο άλογο να τερματίσει αυτή την εποχή και να ξεκινήσει μία νέα πιο φωτεινή.

Με τον αμείωτο και εκθετικό ρυθμό της τεχνολογικής -και άρα κοινωνικής ανάπτυξης (αυτό δείχνει η αύξηση του πληθυσμού που μάλιστα είναι εκθετική έως τώρα)- ειδικά μετά την βιομηχανική επανάσταση πολλοί φιλόσοφοι άρχισαν εκ νέου να αναρωτιούνται ποιος είναι ο σκοπός του κόσμου. Που μας οδηγεί σε τελική ανάλυση η τεχνολογική πρόοδος; Οι ομοιότητες μεταξύ της κοσμικής επιστημονικής τελεολογίας του φουτουριστή Ray Kurzweil ο οποίος εισήγαγε την θεωρία της «τεχνολογικής ιδιομορφίας» ή “technological singularity”, και της πνευματικής εξελικτικής τελεολογίας (του εσωτερικού ανατολικού Χριστιανισμού για παράδειγμα), εγείρουν κάποια ενδιαφέροντα ερωτήματα.

Έχετε κατά νου πως οι εσωτερικές αναγνώσεις της θεολογικής εσχατολογίας έχουν διάφορες αμφίσημες και αντιφατικές ερμηνείες ανάλογα με το συνειδησιακό επίπεδο θέασης. Κι έτσι λόγου χάριν μία τελεολογία εσχατολογική, ερμηνεύεται και ως πέρας και ως αεί αυτό-εκπληρούμενη. Για παράδειγμα υπάρχει μόνιμη διαμάχη μεταξύ των μελετητών για το ποια πράγματα υπονοεί ο Ιωάννης στην Αποκάλυψη ότι έγιναν και ποια θα ξαναγίνουν. Ή ποιο είναι το ποσοστό που θα ερμηνευθεί κάτι ως σύμβολο ή πραγματική εικόνα; Η ανθρώπινη συνείδηση έχει ιστορικά επιδείξει ένα σθένος να ορίζει όρια κι έπειτα όταν έρθει η ώρα να τα καταλύει. Εν τέλει η ερμηνεία της πραγματικότητας δεν είναι παρά θέμα συναίνεσης και η όποια τελεολογία αναγκαστικά και αναπόδραστα μιλά για κάτι μετά το πέρας.

Singularity
Ο όρος singularity εν γένει αναφέρεται σε ένα γεγονός ή μία σειρά γεγονότων που θα αλλάξουν την κοινωνία σε σημείο που δεν θα είναι πλέον αναγνωρίσιμη. Το ποιο ή ποια θα είναι αυτά τα γεγονότα και αν θα τα δούμε ποτέ ανήκουν ναι μεν στη σφαίρα των εικασιών, αλλά δεν είναι έξω από τη σφαίρα του πιθανού. Η ίδια η φύση του όρου singularity κάνει σχεδόν αδύνατη τη πρόβλεψη για το τι επακολουθεί μετά την λεγόμενη «στιγμή». Όσο πιο κοντά είναι αυτή τόσο πιο δύσκολο γίνεται να συναχθεί και να προβληθεί από την σύγχρονη κοινωνία, μία πιθανή μελλοντική εικόνα της ιδίας.

Το singularity είναι πολύ συχνά αντικείμενο συζήτησης στους μετανθρωπισμικούς κύκλους. Άλλωστε το ίδιο το χρονικό παράθυρο ή «η στιγμή», που εννοεί αυτή η αλλαγή, περιγράφεται από πολλούς ως το πέρασμα από την ανθρωπότητα στην μετα-ανθρωπότητα. Η κουβέντα μπορεί πλέον να εξελίσσεται φιλοσοφικά, αλλά η ιδέα είχε ξεκινήσει με στενές αναφορές στην τεχνολογική πρόοδο (Vernor Vinge και Ray Kurzweil) και το πώς είναι δυνατόν αυτή να επηρεάσει την ανθρώπινη φύση και ζωή.

Η παρατήρηση πως αφού η τεχνολογική πρόοδος έχει αυξανόμενο ρυθμό και άρα κάποια στιγμή η τεχνητή ευφυΐα θα ξεπεράσει την ανθρώπινη, ήταν που ήγειρε τον αρχικό προβληματισμό. Βέβαια θα μου επιτρέψετε να πω εδώ με την πάλαι ποτέ ακαδημαϊκή μου ιδιότητα, πως όσοι μιλούν για την τεχνητή νοημοσύνη έτσι, έχουν υπόψιν τους το αντίστοιχο ομώνυμο έργο του Spielberg και τίποτε παραπάνω. Η απόστάση μεταξύ αυτών που φαντάζονται ότι έχει κατακτήσει η επιστήμη και της πραγματικότητα αυτής, είναι τεράστια. Φυσικά όμως και δεν θα πρέπει να παίρνουμε ελαφρά τις ενοράσεις και τις φαντασιώσεις των δημιουργών sci fi και τους καλλιτέχνες γενικά. Άλλωστε όχι μόνο έχουν εμπνεύσει σε πλείστες περιπτώσεις τους επιστήμονες αλλά έχουν και την κακή συνήθεια να επαληθεύονται. Πολύ συχνά άλλωστε η κουβέντα για το singularity φέρνει αναφορές από τους μεγάλους Αrthur Clarke, Isaac Asimov, Philip Dick, William Gibson, George Orwell κ.α οι οποίοι είτε έμμεσα είτε άμεσα έχουν γράψει σχετικά.

Παρόλο που στον αυθεντικό του ορισμό ο όρος singularity επικεντρώθηκε από τους πιο διάσημους συγγραφείς στην πιθανότητα δημιουργίας μίας υπερνοημοσύνης, άλλοι συγγραφείς αλλά και σκεπτόμενοι άνθρωποι από ένα σημείο κι έπειτα τον χρησιμοποίησαν για να περιγράψουν γενικότερα αλλαγές που μπορεί να επιφέρει στον άνθρωπο η συσσωρευμένη του γνώση είτε σε σχέση με την τεχνολογία είτε ακόμη και σε μία πιο γενική συζήτηση σε σχέση με την συνείδηση του. Πως θα είναι ο μετα-άνθρωπος που θα χρησιμοποιήσει την τεχνολογία για να ενισχυθεί σωματικά; Πως θα εξελιχθεί η συνείδηση η ατομική –αλλά και η κοινωνική- αν υπάρχει η δυνατότητα ενίσχυσης της μνήμης με chips ή αν ακόμη μπορεί κάποιος να κάνει upload σε ένα net όλες του τις μνήμες; Πως θα εξελιχθεί η ιστορία στο πιθανό νέο της επίτευξης ενός διαστρικού ταξιδιού ή ενός ταξιδιού στο χρόνο; Πως θα είναι η κοινωνία που θα έχει ως βασικό πόρο την τεχνολογία και όχι το χρήμα;

Το singularity είναι η υπόθεση της κατάληξης μίας διαδικασίας που έχουμε περιγράψει στον αυτό χώρο ως η σύμπτυξη του εξελικτικού χρόνου. Η πρόταση της σύμπτυξης του εξελικτικού χρόνου έχει να κάνει με την πολύ απλή παρατήρηση ότι βιολογικά ανθρωπολογικά και πολιτισμικά η εξέλιξη επιταχύνεται. Χρειάστηκαν κάποια δισεκατομμύρια χρόνια για να σχηματιστεί ζωή. Κάποια εκατομμύρια για να διαμορφωθούν τα ανθρωποειδή. Μία εκατοστή χιλιάδες για την ανθρωπότητα. Δέκα χιλιάρικα για γεωργία, μερικές εκατοντάδες για επιστημονική επανάσταση, και καμιά δύο αιώνες για την βιομηχανική.

Ο εξελικτικός χρόνος πλέον έχει αρχίσει να γίνεται παρατηρήσιμος στη διάρκεια της ζωής μας. Και η τεχνολογία ως πλέον μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητα μας έχει επιφέρει αλλαγές πολιτισμικές και κοινωνικές που δεν είμαστε σε θέση να αξιολογήσουμε. Αλλαγές που επηρεάζουν την διασυνδετικότητα των προσωπικών στιγμών μεταξύ των υποκειμένων και εν τέλει την ίδια την φύση της κοινωνικής συνείδησης. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι το αποτελέσμα των διεργασιών τις ανθρώπινης σκέψης ως ρευστή πληροφορία θα μπορούσε να σωθεί, να τηλεμεταφερθεί ή και να αναμεταδοθεί (πχ κινητά, tv, Η/Υ ) σε ένα μεγάλο κοινό πριν μερικούς αιώνες; Η υποτιθέμενη γραμμική εξέλιξη της ιστορίας συσσωρευτικά, φαίνεται να οδηγεί την ιδία σε μία «κατάρρευση» ή ένα νέο χρονικό σημείο αναφοράς που θα την εκτονώσει. Δε θα μιλάμε ας πούμε πλέον για πΧ και μΧ αλλά για προ-μετά κάποιου άλλου ορόσημου.

Είναι άξιον αναφοράς το γεγονός ότι κάθε άλμα συνείδησης στην ιστορία της ανθρωπότητας, κάθε μεγάλη τεχνολογική κατάκτηση, κάθε μεγάλη καταστροφή και γενικά κάθε μεγάλη αλλαγή μπορεί να θεωρηθεί ένα τοπικό singularity point. Μόνο που έως και τους πρόσφατους αιώνες οι αλλαγές που επηρέαζαν την ιστορία είχαν περιορισμένο εύρος λόγω του ότι δεν αναφέρονταν σε όλη τη γεωγραφία και σε όλες τις κουλτούρες-ιστορίες. Με την συσσώρευση της πληροφορίας, της ιστορίας και της γνώσης στα χέρια όλο και περισσοτέρων η διασυνδετικότητα μεταξύ των ιστορικών στιγμών αλλά και των ανθρώπων πολλαπλασιάστηκε, όπως πολλαπλασιάστηκαν και οι ίδιοι. Τα συμβάντα πλέον μπορούν αλυσιδωτά να προκαλέσουν μεγαλύτερες επιπτώσεις. Μία κρίση στην ανατολή προκαλεί διεθνές επεισόδιο. Η πτώχευση μιας χώρας μπορεί να βυθίσει την παγκόσμια οικονομία σε ύφεση.

Μέσω των νέων γνώσεων που φέρνει στο φως η επιστήμη, μέσω της πρόσβασης του ανθρώπου πλέον σε όλη την γεωγραφία, σε όλη την ιστορία, και σε όλες τις παραδόσεις γίνεται τους τελευταίους αιώνες όλο και πιο φανερό, πως οι τελευταίες όπως και οι θρησκείες, οι γνώσεις, οι διαπροσωπικές σχέσεις, το κοινωνικό πλαίσιο, οι θεσμοί αλλά και η βιολογία του πλανήτη, η βιολογία του σώματος και η βιολογία του εγκεφάλου παίζουν το δικό τους ρόλο στο πως διαμορφώνει ο ίδιος μία εικόνα για τον κόσμο, πως τον ερμηνεύει και εν τέλει πως λειτουργεί η συνείδηση του. Παίζουν επίσης ρόλο στο πως αντιλαμβάνεται το χρόνο, το θείο και την ύπαρξη. Στο πως αντιλαμβάνεται το είναι.

Ο άνθρωπος που κατανοεί το Είναι, είναι για τον Χάιντεγκερ ένα ον, που είναι αυτό που είναι, συν τη δυνατότητά του να γίνει κάτι που ακόμα δεν είναι. Είναι δηλαδή ένα ον μπροστά από τον εαυτό του, ενα ον καθ’ υπέρβαση, που στοχεύοντας πέρα από αυτό που είναι, επιδιώκει να γίνει αυτό που δεν είναι ακόμα. Οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα για την μεταστοιχείωση του, αλλάζουν και την ίδια αντίληψη αυτού που είναι, για αυτό που είναι (είτε αυτό είναι ο εαυτός, είτε ο κόσμος, είτε και τα δύο μαζί). Οι διεργασίες φυσικά υπονοούν χρόνο. Χρόνο ως κίνηση ή χρόνο βιολογικό. Σε άλλα άρθρα αναφερθήκαμε στην ανάδυσης συνείδησης μέσα από το χάος που προσπαθεί να αυτοπροσδιοριστεί μέσω διαδικασίας που μπορεί να παρομοιαστεί με ονειροφαντασία. Αυτό είναι η ιστορία και ο χρόνος. Η έξοδος από τη ομοιομορφία του χάους δλδ η έξοδος του λεπτοφυούς υποκβαντικού υποβάθρου στην πιο στέρεη υλοενέργεια και η συνείδηση που γεννιέται υποκείμενη στις συνεχείς αλλαγές.

Επόμενο της συνειδητοποίησης όλων των παραπάνω ήταν και είναι η ανάδυση του υπερουμανισμού, των εξτροπιανών, ανθρώπων όπως ο Terence McKenna αλλά και όρων όπως transhumanism (υπερανθρωπισμός), postgenderism (την μη ύπαρξη φύλλων λόγω τεχνητής αναπαραγωγής), Biological immortality (βιολογική αθανασία). Επόμενη επίσης ήταν η επικαιροποίηση τελεολογικών και αποκαλυψιακών καταστάσεων μέσα από τα μάτια του σήμερα.

Ο διάλογος που γίνεται στη διαδικασία απάντησης των φιλοσοφικών οντολογικών ερωτημάτων εκσυγχρονίστηκε με επιστημονικοφανείς όρους όπως «ιδιομορφία συνείδησης» ή “consciousness singularity”. Όροι δανεικοί από την αστρονομία - φυσική. Στην αστρονομία-φυσική το singularity αναφέρεται στην μέγιστη καμπυλότητα του κέντρου μίας μαύρης τρύπας. Είναι η μοναδικότητα και ταυτόχρονα ανωμαλία ενός μηδενικού σημείου με άπειρη βαρύτητα στο χωροχρόνο όπου η γνωστοί νόμοι παύουν να ισχύουν και η ροή του χρόνου δεν μπορεί να είναι η ίδια. Η εκφυγή αυτή από την ομοιομορφία αν προβληθεί κατά παρόμοιο τρόπο στη φιλοσοφία, δηλώνει την κατάλυση της συναινετικής πραγματικότητας. Εκεί που άρρεται η παλαιά σχέση μεταξύ αιτίου και αιτιατού, εκεί η έως τότε κραταιά αιτιοκρατία καταρρέει για να πάρει τη θέση της μία νέα οντολογική προσέγγιση.

Ο βιολόγος Τζούλιαν Χάξλευ εφηύρε τον όρο υπερουμανισμό για να περιγράψει την ιδέα ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία ώστε να υπερβούμε τους περιορισμούς των σωμάτων και των εγκεφάλων μας. Ο Χάξλευ πίστευε ότι το ανθρώπινο είδος μπορεί να υπερβεί την φύση του και τον ίδιο του τον εαυτό μέσω αυτού που ονόμαζε «εξελικτικός ουμανισμός».

Μισό αιώνα μετά παρατηρούμε ότι μιλάμε για μία πραγματική πιθανότητα. Οι επιλογές που θα κάνουμε σήμερα θα καθορίσουν τον άνθρωπο του αύριο. Οι εξτροπιανοί (η εξτροπία ορίζεται σαν το αντίθετο της εντροπίας), οι σκληροί υπερουμανιστές της εποχής μας, προφητεύουν με αλχημιστικούς όρους την μεταστοιχείωση του ανθρώπου μέσω τις τεχνολογίας. Σαν άλλοι μιλενάριοι ζηλωτές, μίας νέας εποχής, μιλούν για την νέα προφητεία που αφορά την επερχόμενη μοναδικότητα και το ριζικό μετασχηματισμό του ανθρώπου από την ένωση του με την μηχανή. Οι θεοσοφιστές μέσω του κινήματος Zeitgeist προτείνουν μία κοινωνία βασισμένη πλέον σε ένα μοντέλο που θα λαμβάνει υπόψιν τα resources (οικολογία, έλεγχος πληθυσμού) και θα δίνει πρωτεύοντα ρόλο στην τεχνολογία που θα υπηρετεί τον άνθρωπο.

Φαίνεται όντως η τεχνολογία να υποκαθιστά στις συνειδήσεις την θρησκεία όλο και περισσότερο καθώς εμφανίζεται αποτελεσματικότερη στην ικανοποίηση των προσδοκιών και συνεπέστερη στις υποσχέσεις. Ακόμη και στα περί αθανασίας. Τουλάχιστον στα μάτια των αδαών. Αυτό από μόνο δε στερεί από κανέναν το δικαίωμα να συνεχίσει να εξασκεί τα θρησκευτικά του καθήκοντα αν αυτό τον βολεύει και τον ικανοποιεί. Άλλωστε κανένας μεγάλος δάσκαλος δεν τάχθηκε κατά της τεχνολογίας. Αυτό το κάνανε συνήθως τα παπαδαριά τους.

Το σημαντικό εν τέλει στην επιθυμία μας για χρήση της τεχνολογίας, είναι να μην είναι αντίστοιχη των θεολογικών εργαλείων που συχνά οδήγησαν στον υλισμό, την εξουσιομανία και τη αλαζονεία. Αυτό σημαίνει ότι οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι να παραμερίσουμε όσους προσδοκούν μέσω αποκαλυψιακών τερατωδιών να κεφαλοποιήσουν τις όποιες αλλαγές προς όφελος τους. Είτε πρόκειται για ένα τεχνολογικό singularity είτε μόνο για συνειδησιακό. Άλλωστε το ένα είναι άρρηκτα δεμένο με το άλλο,λόγω του «κοινωνικοιστορικού» που λέει και ο Κάστορας. Και στο τέλος τέλος, το "κοινωνικοιστορικό" ως αδιαίρετο δίπολο υπερβαίνει εξ'ορισμού την παγίδα δημιουργίας τέτοιων αξιωμάτων τύπου singularity. Αλλά αυτά ίσως κάποια άλλη φορά...

Περί φαντασιακού...

2011-05-03T00:13:00.028+03:00

Ο όρος imaginal ως διεθνής νεολογισμός αναφέρεται στην δημιουργική αυτή ικανότητα του ανθρώπου που ως διάσταση της φαντασίας του αποτελεί εφαλτήριο μεγάλων επιτευγμάτων. Δεν αναφέρεται στη φαντασία που γεννά φαντάσματα και φαντασιώσεις αλλά σε αυτό που οι εσωτερικές παραδόσεις περιγράφουν ως νοητική έκφραση της συνειδητότητας.H σύλληψη ενός ποιήματος λόγου χάριν ή της αρχιτεκτονικής ενός κτιρίου ή αγάλματος σε πρωτογενές επίπεδο υπάρχει μόνο ως νοητικό σχήμα μακριά από την χειροπιαστή μας ύλη. Παρόλα αυτά η οποιαδήποτε νοητική διεργασία προϋποθέτει μία κάποια ύπαρξη, και για αυτό θα μπορούσε να γίνει λόγος για μία ολόκληρη φαντασιακή τοπογραφία στην οποία ενυπάρχουν οι έννοιες του νου και των νοητικών διεργασιών, όπως και οι έννοιες της αυτοσυνείδησης και συλλογικής συνείδησης. Στην κοσμολογική εσωτερική παράδοση χαρτογραφείται το φαντασιακό επίπεδο μεταξύ πνευματικού και υλικού πεδίου στον μεσόκοσμο (πχ Gurdjieff) κατά τον ίδιο τρόπο που γίνονται συγκεκριμένες αντιστοιχήσεις μεταξύ χαρακτηριστικών όπως η διαίσθηση, η έμπνευση και μερών του ανθρώπινου σώματος, εγκεφάλου.

Το παρόν άρθρο αφορά αυτό που αναφέρεται ως φαντασιακό.
Η όποια απόπειρα περιγραφής του φαντασιακού κρύβει αναπόφευκτα πίσω από τους εκφραστικούς της μηχανισμούς την προσωπική κατάκτηση της έννοιας αυτής από τον γράφοντα καθώς και το ίδιο του το φαντασιακό. Πέραν τούτου όμως το άρθρο εστιάζει στα κοινά σημεία των θέσεων του μπλοκ με την καστοριαδική οπτική(σε άλλο άρθρο θα γίνει και κριτική).

Το φαντασιακό ως ουσιαστικό αποτελεί μία πολυσήμαντη και δύσκολα προσδιορίσιμη έννοια. Πολύ συχνά για να εντοπίσουμε τον ρόλο του σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο ανατρέχουμε σε λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές παραγωγές και τις διασυνδέσεις αυτού μες τις έννοιες του ιδεολογικού, του συμβολικού και της αναπαράστασης. Η συνδέσεις απλώνονται στον τρόπους που χρησιμοποιεί η ανθρώπινη συνείδηση για να αναγνώσει την φύση, τις έννοιες του χωροχρόνου, της δημιουργίας, της ψυχής, του νου και τελικά της ταυτότητας της ίδιας της συνείδησης.

Οι ποικίλοι επιμέρους προσδιορισμοί του φαντασιακού δεν τοποθετούν την σημασία του εντός κάποιου φαντασματικού, πλασματικού και ειδωλικού πλαισίου. Αντίθετα η σημασία του ιδίου είναι η τοποθέτηση νέων μορφών ως δεσμός σχεδόν αυθαίρετος μεταξύ σημαίνοντος και σημαινόμενου. Είναι θα λέγαμε ο ρους που ωθεί μία ιδέα –αφηρημένη ως έννοια από μόνη της- να γίνει παράσταση σκέψης και ψυχικό αποτύπωμα. Όσο οργανώνεται η σημειολογία της συνείδησης και όσο αυτή η τελευταία αποδέχεται κάποιους εκφραστικούς τρόπους, το φαντασιακό προσδιορίζεται επιθετικά και γίνεται πιο καθορισμένο. Έτσι έχουμε αναφορές για σωματικό, ερωτικό, ονειρικό, διανοητικό, αρχετυπικό, συμβολικό, κοσμικό, πολιτικό, συλλογικό, θεσμίζον φαντασιακό κ.ο.κ. Στον ευγενή του ορισμό όμως το φαντασιακό είναι πολύ καθοριστικό και καθόλου καθορισμένο γιατί απλούστατα υπερβαίνει οποιοδήποτε αιτιακό, λειτουργικό και ορθολογικό σχήμα.

Το φαντασιακό εκδηλώνεται ως φαντασία είτε στο ανώνυμο συλλογικό ψυχικό σώμα είτε στο ατομικό. Η φαντασία είναι νοητική λειτουργία αντίληψης και γνώσης της ψυχής ενώ η φαντασιακή οπτική της τελευταίας αντιδιαστέλλεται αυτό που ο Καστοριάδης αναφέρει ως συνολοταυτιστική διάσταση της σκέψης και της πραγματικότητας και έχει να κάνει με την λογική-αιτιοκρατική σύνδεση σκέψης, λόγου και φύσης. Ως απλοϊκό βιολογικό παράδειγμα αποσαφήνισης του διπόλου φαντασιακής και συνολοταυτιστικής διάστασης μπορεί να αναφερθεί εδώ η σχέση μεταξύ των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου. Το αριστερό διατηρεί λογική, γραμμική διαδοχή στην πορεία της σκέψης, χρησιμοποιεί συμβολισμούς, επεξεργάζεται τα υπαρκτά ερεθίσματα λεκτικά και έχει επίγνωση του χρόνου. Το δεξί λειτουργεί άχρονα, συγκεκριμένα, διαισθητικά, μη λεκτικά και παράλογα.

Ας δούμε εν συντομία τις θέσεις τις Καστοριαδικής ανάλυσης παράλληλα με σχόλια:

Από την σχέση μεταξύ χρόνου και «είναι» προκύπτει η διαπίστωση ότι το κεντρικό χαρακτηριστικό του «είναι» είναι η διαρκής αλλοίωση του. Επίσης η απροσδιοριστία είναι εγγενές και συγχρόνως δημιουργικό χαρακτηριστικό του «είναι». Είναι αυτό που περιγράφτηκε στην τριλογία (1),(2),(3). Τί δηλαδή σύντομα; Ότι η όσο πιο βαθιά και τηλεσκοπικά ψάχνεις την αρχή του χρόνου και της φύσης ανακαλύπτεις πως συνεχίζεις να κολυμπάς στο χαοτικό υποκβαντικό υπόβαθρο της τελευταίας που γεννιέται και πεθαίνει από την ταλάντωση του μηδενός και συνεχώς μετουσιώνεται, μετασχηματίζεται και μετατοπίζει τις θέσεις του παρατηρητή κα του παρατηρούμενου δημιουργώντας νέες συνειδήσεις και καταστρέφοντας παλαιές. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που ο Καστοριάδης περιγράφει το είναι ως μάγμα όπως ο Γκούρτζιεφ δίνει έναν αντίστοιχο ορισμό για την προσωπικότητα. Για την φιλοσοφική διείσδυση οποιαδήποτε κοσμογραφία ή ανθρωπογραφία αναφέρεται έμμεσα και στον κόσμο και στην συνειδητότητα αφού ως γνωστόν κεντρικότατος άξονας της φιλοσοφίας είναι αυτός της σχέσης συνείδησης και κόσμου.

Η ψυχή για τον Καστοριάδη είναι ένας ενιαίος παραστασιακός/ αισθηματικός/ προθεσιακός ρους που δεν υποτάσσεται στην καθοριστικότητα. Είναι η πρωταρχική ικανότητα ανάδυσης παραστάσεων. Η παράσταση είναι ουσιωδώς μη αναλύσιμη, ενώ το νόημα παρουσιάζεται στην ψυχή πάντα ως παράσταση. Γράφει ο Θεοφάνης ο Τάσης: «Στην καστοριαδική προοπτική η πρωταρχική παράσταση μαζί με την ικανότητα του παραστάνειν αναδύονται εκ του μηδενός από την ίδια την ψυχή. Αυτή η πρωταρχική φαντασμάτευση ονομάζεται ριζική φαντασία, η οποία προυπάρχει και προεδρεύει κάθε οργανώσεως, και της πλέον πρωταρχικής, της ενορμήσεως, ότι αποτελεί την προυπόθεση της πρόσβασης της τελευταίας στην ψυχική ύπαρξη και ότι, στην αρχή, η ενόρμηση δανείζεται την παραστασιακή της εκπροσώπηση την Vorstellungsreprasentanz, από το απόθεμα αρχικής παράστασης. Αντίστοιχα, πρωταρχική κατάσταση ονομάζει ο Καστοριάδης την κατάσταση όπου δεν μπορεί να τεθεί διάκριση του εαυτού και του υπόλοιπου κόσμου, όπου η διαφορά δεν έχει αναδυθεί, και όπου η κάθε πρόθεση εκπληρώνεται πριν από κάθε διατύπωση…Η ρήξη της πρωταρχική κατάστασης είναι αναπόφευκτη, εφόσον η ψυχή είναι αδύνατον να επιζήσει δίχως να υποστεί τη διαδικασία του εκκοινωνισμού.»

Ουσιαστικά ο Κάστορας λοιπόν περιγράφει αυτό που που έχουμε πει κι στον χώρο αυτό ως ρήξη της όσο να’ ναι πιο ομοιόμορφης κατάστασης του χάους μέσω τοπικής συσσώρευσης υποατομικής ουσίας που δημιουργεί ακόλουθα την υλοενέργεια και μαγματικά ψυχο-σύμπαντα στα οποία σαφώς εσωτερικά αναδύονται μικρά ψυχο-εγώ κατά αντιστοιχία της πρώτης ρήξης-πτώσης από την πρωταρχικό ακίνητο πρώτο κινούν. Η αναφορά αυτή έχει να κάνει με το πρώτο στάδιο εκκοινωνισμού όπου πλέον γίνεται το πέρασμα σε κατάσταση στην οποία υπάρχει διάκριση εαυτού και υπολοίπου φύσης και για αυτό και ο Καστοριάδης πολύ σοφά δεν διαφωνεί φιλοσοφικά με την ορθόδοξη έννοια της τριαδικότητας αλλά μιλά για την τριαδική φάση του εκκοινωνισμού.

Είναι σημαντικό πως η συζήτηση αφορά ταυτόχρονα το σύμπαν, την κοινωνία και τον άνθρωπο. Η κοινωνία όπως και η ψυχή είτε ως anima mundi είτε ως ατομική είναι για τον Καστοριάδη «όντα δι’ εαυτόν». Δηλαδή οργανισμοί που επικεντρώνονται στον εαυτό τους και βιώνουν ταυτόχρονα την διατήρηση, την μετουσίωση και την αναπαραγωγή. Εμείς μιλήσαμε για την ναρκισσιστική προϋπόθεση ύπαρξης της συνείδησης προς αυτό-διατήρηση φτιάχνοντας όλο και μικρότερα -ή μεγαλύτερα ανάλογα την οπτική - τσόφλια, πέπλα όπου εγκλωβίζεται το σύνολο του ιδιόκοσμου σημασιών που ορίζει την ψυχή σε εκείνο το επίπεδο.

Η φύση βεβαίως δεν επιτρέπει κλειστά συστήματα και σαφώς τα τσόφλια-πέπλα που αναφέρθηκαν είναι ημιπερατά καθιστώντας και μαγματικό το περιεχόμενο τους αλλά επιτρέποντας και την μετουσίωση του συνόλου στο οποίο αναφέρονται. Περί της βιολογία του νου όπως περιγράφηκε εδώ, αναφέρθηκε ότι αναπόφευκτα η φύση ευνοεί την αποκρυστάλλωση της γνώσης-μνήμης σε ημι-κλειστά συστήματα. Αντίστοιχο συμπέρασμα βγάζει και ο Καστοριάδης για την σκέψη, όταν αναφέρει ότι υπάρχει μία μοιραία τάση αυτής προς βεβαιότητες και μοιραίες αντικειμενικές θεμελειώσεις, κρυσταλλώνοντας την ιδία σε θεωρίες.

Με αυτά η καστοριαδική σκέψη αβίαστα φτάνει στην τεράστια κατάκτηση της διάκρισης μεταξύ της φαντασιακής και της συνολοταυτιστικής διάστασης της ύπαρξης. Η συνολοταυτιστική λογική βασίζεται στην οντολογική παραδοχή που θέτει το «είναι» ως καθοριστικότητα. Αυτό έρχεται φυσικά σε αντίφαση με την διαπίστωση ότι το κεντρικό χαρακτηριστικό του «είναι» είναι η διαρκής αλλοίωση του και ότι επίσης η απροσδιοριστία είναι εγγενές και συγχρόνως δημιουργικό χαρακτηριστικό του «είναι». Συνέπεια αυτού είναι η κριτική από τον φιλόσοφο της τάσης της Δύσης να θεσμίσει την σκέψη ως Λόγο και άρα της τάσης της κληρονομημένης φιλοσοφίας να δημιουργεί αξιώματα και θεωρήσεις για να υπάρξουν αποτελεσματικές δράσεις. Έχει ειπώθει και στον αυτό χώρο η άποψη πως είναι λάθος να τεθεί το είναι ως καθοριστικότητα καθότι η θεώρηση προϋποθέτει την κατοχή της αλήθειας που βεβαίως είναι ατελής(ατελείωτη), καίει, και ποτέ καμιά μνήμη δεν αρκεί να την χωρέσει. Για αυτό και πολύ σωστά ο φιλόσοφος μέμφεται την παραδοσιακή οντολογία ως οντολογία «του πέρατος», της καθοριστικότητας (όρος πλατωνικός αλλά και εγελιανός) και «συνολοταυτιστική» καθώς αδυνατεί να σκεφθεί το αέναα έτερο.

Σωστά επίσης στην καστοριαδική ανάλυση η συνολοταυτιστική λογική αντιστοιχεί στο Λόγο και δεν αποτελεί κυρίαρχο όργανο κυριαρχίας (Nietzshe, Marcuse) παρά μόνο με την επικράτηση αυτής της διάστασης -πάντοτε μερική- και τον εξοβελισμό, -πάντοτε μερικό- της φαντασιακής διάστασης. Είναι στενομυαλιά μετά την κατάκτηση της έννοιας του ηρακλείτιου πυρός τόσο καιρό πριν η ανθρωπότητα να επιμένει να απολυτοποιεί το Λόγο και να κατασκευάζει δόγματα θρησκευτικά, πολιτικά κοκ μέσω κλειστών θεωριών και αξιωμάτων. Ο Λόγος δεν είναι πάντα το καλύτερο εκφραστικό μέσο. Η παραδοσιακή οντολογία ως οντολογία του πέρατος και της καθοριστικότητας καταστέλλει για χιλιετίες την ανθρώπινη φαντασία που είναι η κατ’ εξοχήν πηγή οντογένεσης αλλά και κατεξοχήν η ικανότητα που προσδιορίζει το ανθρώπινο ον και που θα μπορούσε να παίξει μέσα στην ιστορία των θεσμισμένων κοινωνιών ρόλο λυτρωτικό.

Η κεντρική έννοια που αναδεικνύεται τελικά είναι αυτή του ριζικού φαντασιακού. Αυτό αναφέρεται στην φαντασία ως δημιουργική ικανότητα και κατεξοχήν δύναμη της συνείδησης να επινοεί μορφές που συνιστούν το αέναα νέο, την αλλοίωση της πραγματικότητας και την αναδυόμενη ετερότητα.

Γράφει ο Καστοριάδης στην Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας: «Το ριζικό φαντασιακό εκδηλώνεται ως ριζική φαντασία στο υποκείμενο και ως κοινωνικό φαντασιακό στην κοινωνία. Το ριζικό φαντασιακό είναι ως κοινωνικο-ιστορικό και ως ψυχή-σώμα. Ως κοινωνικό-ιστορικό, είναι ανοιχτός ποταμός του ανώνυμου συλλογικού. Ως ψυχή-σώμα είναι ρους παραστασιακός / αισθηματικός / προθεσιακός. Ότι μέσα στο κοινωνικο-ιστορικό είναι θέση, δημιουργία, ονοτοπραξία το καλούμε κοινωνικό φαντασιακό με την πρώτη έννοια του όρου ή θεσμίζουσα κοινωνία. Ότι στην ψυχή / σώμα είναι γι’ αυτή θέση δημιουργία, οντοπραξία το καλούμε ριζική φαντασία.». (Θα μπορούσε φυσικά κάποιος να κάνει λόγο και για συμπαντικό φαντασιακό...)

Το τεράστιο συμπέρασμα είναι ότι η ιστορία πέρα από τους διάφορους βιολογικούς παράγοντες και πέρα από τις όποιες έλλογες δράσεις καθορίζεται και από την δημιουργική-φαντασιακή ικανότητα-υπόσταση. Αυτή μπορεί να είναι είτε ασυνείδητη είτε ενσυνείδητη.

Ο Κάρλ Μάρξ πίστευε πως η δοσμένη πραγματικότητα καθορίζει τη συνείδηση και η τελευταία έχει συνεπώς την δυνατότητα να ανακαθορίσει την πρώτη αντιδρώντας σε αυτήν επειδή αποτελεί αναπόσπαστό μέρος της. Είχε δίκιο μεν ο Μαρξ αλλά μέχρι ενός σημείου. Έρχεται κάποια στιγμή στην εξέλιξη της συνείδησης, κατά την οποία η ίδια η συνειδησιακή διαλεκτική αυτοσυνειδητοποιείται όχι μόνον απέναντι στην φύση αλλά απέναντι στα αίτια της. Από την στιγμή της συνειδητοποίησης της αυτοπαγίδευσης κι έπειτα η συνείδηση ξεκινά μία πολύπλοκη διαδικασία αυτονόμησης που ποτέ δεν υποψιάστηκε ο Μαρξ. Εκεί αρχίζει η ενσυνείδητη εμπιστοσύνη στο φαντασιακό και την δημιουργική ικανότητα που δείχνει τον δρόμο προς την αυτονομία. Δρόμο αέναο όσο το είναι.

Εκεί πλέον εγείρονται ένα σωρό ενήλικα ερωτήματα που αφορούν τη σημασία της φαντασιακής οπτικής στη ατομική και την κοινωνική ζωή (σε ποιο ποσοστό κάθε φορά η κοινωνία και ο άνθρωπος θεσμίζει τη σκέψη του/της ως λόγο που εξαντλείται στη συνολοταυτιστική διάσταση της πραγματικότητας ή συλλαμβάνει και λαμβάνει υπόψιν του την φαντασιακή διάσταση της σκέψης και του κόσμου). Τη σημασία του φαντασιακού σε σχέση με την κατανόηση των υπερπροσωπικών και συμμετοχικών λειτουργιών. Την σημασία της φανερωμένης γνώσης που δεν εμπίπτει σε συνολοταυτιστική λογική. Τη σχέση μεταξύ κόσμου και συνείδησης όπως ορίζεται μέσα από τις φαντασιακές σημασίες της εποχής. Το ρόλος της τελετουργίας, της οπτικής γωνίας και των άλλων καταστάσεων συνείδησης πέρα από αυτή της εγρήγορσης. Την ενσωμάτωση της ακεραιότητας της προσωπικής συμμετοχής στα ιστορικά και πολιτισμικά πρότυπα. Την κριτική στην αρχετυπική ψυχανάλυση.

3. Ο πόλεμος των ψυχών ενάντια στο θερμικό θάνατο του σύμπαντος

2011-04-02T01:11:00.001+03:00

(Revolutions: I don't think so)

Από την μουσική των σφαιρών του Πυθαγόρα, στους νεοπλατωνικούς και μεταπυθαγόριους αργότερα όπως τον Robert Fludd ή και τους πολύ πρόσφατους σαν τον Gurdjieff η περιγραφή της ύλης και της ενέργειας ως μεταστοιχειώσεις του Ηρακλείτιου πυρός και ως αντηχήσεις σε ένα ηχητικό πεδίο βρήκε πολυσημασιακή αντιστοίχηση στην έννοια του Λόγου και συχνή αναφορά σε μουσικούς όρους. Στο κλασικό παράδειγμα, το θείο μονόχορδο του Fludd συνδέεται με την αρμονία ολόκληρης της ζωής στον κόσμο. Ο Joscelyn Godwin σχολιάζοντας το έργο αναφέρεται στην κλίμακα ως την εμπύρειο ιεραρχία κάνοντας λόγο για περιοχές που ξεκινάνε από την νότα της γης κάτω χαμηλά έως την τελευταία διαίρεση δύο οκτάβες πάνω.

Δίνοντας το λόγο στον Πλάτωνα στη περί ψυχής θεωρία παίρνουμε τις ίδιες μουσικές αναφορές.
Η κοσμική οκτάβα αγκαλιάζει σαν δέντρο το σύμπαν και δημιουργεί ένα κοσμικό πλέγμα μέσα από το οποίο γίνονται όλες οι αντιδράσεις και μεταστοιχειώσεις. Η κάθοδος από τα στοιχεία-τύπους της μυστικής παράδοσης ή τα λεπτοφυή σωματίδια των επιστημονικών ερευνών στις πιο στέρεες μορφές τις ορατής μας φύσης διαιρείται σε διαστήματα, χώρους και ενδιάμεσες αναφορές τόνων – νότων και λόγων. Ο Gurdjieff χρησιμοποίησε το συμβολισμό του εννεαγράματος για την κοσμική οκτάβα, ενώ μίλησε και για άλλες δύο βοηθητικές. Όπως η δεύτερη οκτάβα του μονόχορδου δίνεται με τα σύμβολα των πλανητών έτσι η οκτάβα του Gurdjieff αναφέρεται σε συμπαντικές αναλογίες (σύμπαν, γαλαξίες, πλανήτες κλπ). Η συζήτηση αφορά ουσιαστικά ύπαρξη χώρων και αρκεί μόνο να γίνονται οι σωστές αντιστοιχίες στο σωστό επίπεδο κάθε φορά.

Το φάσμα συχνοτήτων-χώρων στο οποίο πάλλεται η ενέργεια έκανε τις περισσότερες πνευματικές παραδόσεις να αναγνωρίζουν την ύπαρξη πεδίων πέρα από τον υλικό κόσμο. Αυτό σε συνδυασμό με το ότι η ψυχή έχει πεπερασμένη φύση αρκεί για να εξηγήσει το πόθο του ανθρώπου να κατανοήσει τα ταξίδια της. Η παράδοση προτιμά τις εμφατικές περιγραφές οπότε μίλησε για βασίλεια. Στα βασίλεια αυτά της ψυχής, το ανθρώπινο βρίσκεται στη μέση μιας ιεραρχίας που περιλαμβάνει τον ουρανό από επάνω και τον κάτω κόσμο από κάτω. Εικόνα ενεργειακής διαστρωμάτωσης. Όλες οι παραδόσεις έχουν συγκεκριμένες βλέψεις προς τον Ουρανό. Η χριστιανική αντίληψη του ουρανού λόγου χάριν συνδυάζει την αστρολογία και την κοσμολογία της αρχαίας Ελλάδας και Ρώμης και ένα ουράνιο βασίλειο που προσφέρει την προοπτική αιώνιας υποατομικής μακαριότητας σε αντίθεση με το πεπερασμένο υλικό βασίλειο το οποίο ενδεχομένως να καταστραφεί σε μία Αποκάλυψη.

Στην πλέον αποδεκτή και όμορφη μεσαιωνική θεώρηση του κόσμου «Η θεία Κωμωδία» του Δάντη περιγράφεται η πορεία της ψυχής, που συμμετέχει και στην ψυχή του κόσμου των Νεοπλατωνικών, μέσω ειδωλολατρικών και χριστιανικών μυστηρίων να εκτυλίσσεται στο σύμπαν των Πλάτωνα, Αριστοτέλη και Πτολεμαίου. Η περιγραφή χρησιμοποιεί γνωστούς αστρολογικούς, αστρονομικούς και μυθολογικούς συμβολισμούς για τους οποίους ο Καρλ Γιουνκ αναπτύσσει την ερμηνεία ότι συσχετίζονται με μία υποκειμενική διάσταση που έχει να κάνει με την εργασία του ασυνείδητου νου. Μετέφρασε τους συμβολισμούς οι οποίοι αναφέρονται στα άστρα ως το κατάλοιπο του «συλλογικού ασυνείδητου», ενός τμήματος του νου που ανταποκρίνεται σε κάποια ενδόμυχα συμπαντικά αρχέτυπα. Οι θρησκείες και οι παραδόσεις προσπάθησαν ανά τους καιρούς να διαχειριστούν αυτήν συλλογική ψυχική ενέργεια άλλοτε σαν υποσυνείδητες συλλογικές προβολές της ανθρωπότητας κι άλλοτε με άλλα κίνητρα.

Στην περιγραφή της πορείας της ψυχής στη έννοια της μετεμψύχωσης, η ψυχή δεν είναι μία αμετάβλητη οντότητα αλλά είναι η έμφυτη ενέργεια των βαθύτερων επίπεδων συνείδησης αυτή που εμφανίζεται ως νέα ζωή κάθε φορά. Βαθύτερων επίπεδων συνείδησης όχι μόνο του ίδιου του ανθρώπου αλλά όλης της ύπαρξης. Στο βουδισμό η δύναμη που ωθεί στη νέα γέννηση είναι γνωστή ως κάρμα και μπορεί να παρομοιαστεί με τον κεντρομόλο έρωτα που θέτει σε κίνηση την γη γύρω από τον ήλιο, τον ήλιο γύρω από τον δικό του ήλιο και αυτόν γύρω από το γαλαξία. Οι αναλογίες ξεκινούν από ψηλά στο κοσμικό πλέγμα και αντανακλώνται προς τα κάτω σαν πεπρωμένο ενώ δεν είναι παρά μία τυχαία ακολουθία που ακολούθησε η εξέλιξη με τα βέλτιστα choices κάθε φορά. Ότι πιο βολικό. Μην απορείτε.

Το ότι ο άνθρωπος επηρεάζεται από την ακτινοβολία των αστερισμών και την κοσμική ακτινοβολία εν γένει -που περνάει μέσα από τους μεγεθυντικούς φακούς/φύσεις των πλανητών-, όπως το άστρα επηρεάζονται από την βαρύτητα και την ακτινοβολία των γαλαξιών καταδεικνύει την κρυφή φύση της σχέσης μεταξύ των διάφορων επίπεδων συνείδησης και τις διάφορες αλληλεπιδράσεις. Τα πιο λεπτοφυή σωματίδια της ψυχής της επιτρέπουν σύμφωνα με τις παραδόσεις να κινείται σε παράλληλους χώρους κατά την διάρκεια συνήθως του ύπνου όπου η συνείδηση εγρήγορσης έχει κατασταλεί. Οι σχετικές συζητήσεις έχουν να κάνουν με τα επίπεδα συνείδησης ανάλογα την συχνότητα και πολύ συχνά μιλούν για τα πιο λεπτοοφυή στρώματα της φύσης, τα βαθύτερα επίπεδα συνείδησης, το αντισύμπαν και αντίκοσμο. Περιοχές που συνδέονται με άμαζα ψυχροχημικά μεσόνια ή νετρίνα και άλλα υποατομικά σωματίδια όπως το πνεύμα της παράδοσης.

Η συνάρτηση συχνότητας και συνείδησης έκανε τους πυθαγόριους να θεωρούν τις αόρατες δυνάμεις του σύμπαντος, άλλες απόλυτα αθάνατες να διευθύνουν τη σχηματοποίηση αυτού του κόσμου και άλλες σε ένα κοσμικό ύπνο ή μέσα σε ένα θείο όνειρο, να περιμένουν να μπουν στις ορατές γενιές ανάλογα με τη τάξη και τον αιώνιο νόμο. Κι ενώ άλλοι περιμένουν να κατέβουν άλλοι ακολουθούν την ανάποδη πορεία. Η ύπαρξη χώρων συνοδεύεται από αυτή των κινήσεων και την επακόλουθη αλλαγή συνείδησης.

Τα Ηλύσια πεδία και οι ονειροχώρες του Λάβκραφτ αν θυμάστε, δεν είναι παρά χώροι με των οποίων τις ενέργειες προσπαθεί, μέσω του «χορού» ή του μυητικού ταξιδιού ή της οδού προηγουμένων ηρώων ο άνθρωπος να συντονιστεί ώστε είτε κατ΄ αρχήν να διαφυλάξει την αρχέγονη γνώση και την εξελικτική τροχιά της συνείδησης είτε αν καταφέρει να κατακτήσει την σοφία της κίνησης των άστρων να συμμετέχει ο ίδιος ως κοσμοποιητής, ονοματοθέτης κατά Πλάτωνα ή ανθρωποθεός κατά τις διάφορες θεολογικές παραδόσεις στην αρμονική μορφοποίηση της ουσίας της φύσης.

Παρακολουθήστε πόσο όμορφα δώσανε αυτές τις περιγραφές οι αβορίγινες. Πίστευαν πως αρχικά ο κόσμος ήταν αμορφοποίητος και ότι η δημιουργία οφείλεται σε ένα μοτίβο δημιουργίας μέσω ονειρέματος. Το πολύ παλαιό μυθικό παρελθόν ήταν μία εποχή που την ονόμασαν «ονειρικό χρόνο» ή «Περίοδος της Δημιουργίας». Με τις τελετουργίες τους προσπαθούσαν ως έμψυχα όντα να αναπαραστήσουν τα γεγονότα της περιόδου εκείνης ώστε να τα διατηρήσουν. Ουσιαστικά το μόνο που έκαναν ήταν να ψέλνουν ρυθμικά τα κατορθώματα Ουράνιων Ηρώων για να επαναλάβουν τα ταξίδια της ψυχής αυτών σε εκείνη την μακρινή περίοδο της δημιουργίας. Πολλές τέτοιες παραδόσεις θεωρούσαν χρέος να διατηρήσουν μία παρακαταθήκη γνώσης μέσα από θρύλους και μύθους για θεογονίες και κοσμογονίες ως φύλακες. Εξ’ ου και οι ιερές γραφές, οι ιεροί πάπυροι, οι κιβωτοί, οι βίβλοι των νεκρών, τα πυραμιδικά κείμενα, πινακίδες των πεπρωμένων κλπ ως προσπάθειες της συνείδησης να διατηρήσει την μνήμη της καθόδου.

Ο Φρόιντ μίλησε για τις εικόνες των ονείρων ως υποσυνείδητες αναφορές του παρελθόντος, η βουδιστική και ινδουιστική σκέψη παρομοίασε τον ύπνο με ένα είδος συνείδησης που βιώνει κανείς μετά το θάνατο ενώ ορισμένοι ψυχολόγοι υποστηρίζουν πως τα όνειρα είναι η ασφαλιστική δικλείδα του νου στην ανάγκη πνευματικότητας και επικοινωνίας με το ουράνιο. Μεγάλη λοιπόν η σημασία του ονειρέματος και του ξυπνήματος καθώς και των διεργασιών που λαμβάνουν χώρα με το δεύτερο και έχουν να κάνουν με το σήκωμα του πέπλου, το άνοιγμα του διαφράγματος, τους διαδοχικούς αδιεπέραστους δακτυλίους ως τον τελευταίο ουροβόρο όφι=το τσόφλι του κοσμικού ωου = το σύμπαν υπερύλης, τους φύλακες στο κατώφλι που στην αρχή εμφανίζονται σαν δράκοι και τελικά καταλήγουν να είναι είδωλα-φαντάσματα και το εγώ σε ανώτερο επίπεδο.

Το ανώτερο και το κατώτερο, που γίνονται σχήμα στην ανθρώπινη σκέψη ως πνευματικό και υλικό διαποτίζουν το ένα το άλλο ως που δεν ξεχωρίζουν. Η συνείδηση συμμετέχει με όσες παράλληλες καταστάσεις μπορεί στο matrix, κοσμικό ωό, όνειρο και στις εσωτερικές διεργασίες αυτοθέασης του ιδίου νου και ψυχής. Πολύ συχνά οι σοφοί καλλιεργούν την υπέρτατη μη ταύτιση, κατά την οποία ο νους τους, σαν ένα κάτοπτρο, αντανακλά όλα τα φαινόμενα αλλά δεν συγκρατά κανένα. Ένα κλικ ανώτερα, από τον Πυθαγόρα και τον Πλάτωνα ως τους σύγχρονους αστρολόγους και φιλόσοφους, γίνεται λόγος για το πώς τα άστρα παίζουν ρόλο κατόπτρου και μήτρας και τελικά σχηματίζεται η εικόνα πως το matrix-κοσμικό ωό δεν είναι κάτι άλλο παρά ένας μετασχηματιστής κοσμικών ενεργειών που μετατρέπει την ενέργεια όπως τις νότες του το ιερό μονόχορδο των μετά-πυθαγόρειων. Το ίδιο επίσης αινιγματικά περιγράφει και ο Σμαράγδινος Πίναξ των ερμητικών αναφορών των αλχημιστών: «Και καθώς τα πάντα προέρχονται από το ένα, από τη σκέψη του ενός , τα πάντα γεννώνται πάλι από αυτό το ένα εκ προσαρμογής. / Ανεβαίνει από την Γη στον Ουρανό κι έπειτα πάλι κατεβαίνει στη γη, μαζεύοντας τη δύναμη των ανωτέρων και των κατωτέρων.»

Η αυτοθέαση του όλου όμως, η συμπαντική συνείδηση, δεν είναι παρά μια προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Διότι όσο αυτή κι αν διασπάσει το εναρμονισμένο πνεύμα της τόσο θα ανακαλύπτει πως επιπλέει στον ωκεανό του χάους των πιο λεπτοφυών σωματιδίων. Τόσο θα ανακαλύπτει πως όλα είναι ένα όνειρο...και η ίδια ακόμη κοιμάται… και ονειρεύεται. Το που θα τοποθετηθούν τα όρια του Χάους και του πυρ του εξώτερου είναι υποκειμενικό ακόμη και για τον συμπαντικό νου. Όσο τα κατώτερα μέρη ενός νου βυθίζονται σε πιο χαμηλές συχνότητες (ή σε πιο ψηλές ανάλογα πως το δείτε), τόσο απομακρύνονται από την ανώτερη διανόηση, την «αρχή» και τελικά την πηγή. Η αλήθεια είναι υποκείμενη στις αλλαγές της συνείδησης που συμπεριφέρεται ως μάγμα. Είναι κλασματική για τα επιμέρους εγώ της.

Η μάχη εναντίον της λήθης οδήγησε στην οριακή συνειδησιακή κατάκτηση του ποιητή του κόσμου ως Ποιητή και καλλιτέχνη ή και μουσικού (ο Fludd τον λέει μέγα χορδιστή). Στον πλατωνικό μύθο για τη δημιουργία του κόσμου ο δημιουργός παραλαμβάνει τον αρχέγονο κόσμο για να του δώσει αρμονικές αναλογίες. Η συνειδητότητα επικεντρώνεται στο κάλλος της αρμονίας και ουχί στην αλήθεια, που ούτως ή άλλως μπορεί να την κάψει αφού δεν μπορεί να τη χωρέσει όλη παρά μόνον κλασματικά. Αυτή κλασματική ταχτοποίηση καθιστά και κάτι έμψυχο ή όχι. Έλλογο ή άλογο. Οι αλχημιστές πίστευαν πως με την ιδιότητα που περιγράφει ο τίτλος τους συμμετέχουν στην αναδιοργάνωση της πλάσης, βελτιώνοντας την με τη δική τους τέχνη από κάτι τρομαχτικό και χαοτικό σε κάτι πιο αρμονικό και όμορφο.

Είναι γνωστή η εμμονή των αρχαίων με το Κάλλος ή ακόμη και αυτή που υπονοείται στην παράδοση της ανατολικής ορθοδοξίας στα κείμενα της Φιλοκαλίας που υπήρξαν προάγγελοι των Γκούρτζιεφ, Ουσπένσκυ, Μουράβιεφ. Ούτε ακούγεται περίεργη η αντιστοίχηση του Ήλιου στο δέντρο της ζωής των καβαλιστών με το Κάλλος. Πολλές αρχαίες κοινωνίες και διάφορες σχολές σκέψης έως και σήμερα τονίζουν την θέση της ψυχής σε ένα κόσμο όπου η κατάσταση της έχει ουσιαστική σημασία για την ατομική όσο και την παγκόσμια αρμονία και ομορφιά. Υπάρχει ένα δίκτυο διανοημάτων που συνδέει την ατομική ψυχή και συνείδηση με ένα άλλο αόρατο και ευρύτερο δίκτυο. Η κοινωνική καθαρά προβολή του οποίου αναφέρθηκε ως κοινωνικό φαντασιακό από το Κάστορα ενώ για το γενικότερο θα μπορούσε να γίνει λόγος ως συμπαντικό φαντασιακό.

Ο Χέγκελ μας έδωσε μία πολύ όμορφη εικόνα. Είπε ότι το «Ασυνείδητο» κομμάτι του Σύμπαντος ξεκίνησε ένα τεράστιο και επίμοχθο έργο εξέλιξης ώστε να αποκτήσει «αυτοσυνείδηση». Ο Carl Jung από την άλλη ερμήνευσε την ψυχική εξέλιξη ως μία διαδικασία κατά την οποία η δημιουργός αρχή, που ζωοποιεί το σύμπαν, αποκτά συνείδηση του εαυτού της μέσω του ανθρώπινου νου. Αυτό γίνεται συνήθως μέσα από ονειρικά σύμβολα, τη φαντασία, τους μύθους, οράματα, συμβολισμούς τα οποία στην εργασία που κάνει το ασυνείδητο με την γλώσσα της ψυχής, -το πνεύμα-, μετατρέπουν την εμπειρία σε σοφία. Το σύμπαν αν είναι να το φανταστούμε σαν βιολογικό matrix, με το σκεπτικό του Jung είναι μέσα σε όνειρο. Αν δεν είναι το ίδιο το όνειρο. Ο αυστριακός Εrwin Schrödinger είπε ότι η φύση κατασκευάζει πλάσματα για να καταφέρει κάποια στιγμή να αντιστρέψει το βέλος της εντροπίας. Η τελική αποστολή της ζωής είναι για τον τεράστιο αυτό νομπελίστα να δημιουργήσει πλάσματα που θα καταφέρουν να παράγουν περισσότερο έργο από αυτό που μπορούν να καταναλώσουν ώστε τελικά να καταφέρουν να σώσουν το σύμπαν από τον περίφημο «θερμικό θάνατο».

Ωστόσο όλες αυτές είναι απόψεις απλά τονίζουν ακόμη περισσότερο την εγωλατρική φύση της συνείδησης να διαιωνίσει την ύπαρξη της. Η έξοδος από την απόλυτη ομοιομορφία του Χάους -που όπως είδαμε δεν είναι και τόσο ομοιόμορφο, διαφορετικά δεν θα μπορούσε να υπάρξει ένα τοπικό δυναμικό ικανό να συσσωρεύσει τόσα υποατομικά σωματίδια που να οδηγήσουν στο ξεπέρασμα του ενεργειακού όρους που έφερε το big-bang- στην γέννηση της υλοενέργειας του εντροπιακού σύμπαντος, είναι ένα τελείως απρόσωπο ασυνείδητο φυσικό φαινόμενο. Απλά συνέβη και συνεχίζει να συμβαίνει τυχαία και εδώ και σε όλο το διασυμπαντικό υπερχόρδιο πλέγμα του χάους. Η τάση τώρα αυτού του εντροπιακού σύμπαντος ξανά προς την αταξία δεν θα μπορέσει ποτέ να εκμηδενιστεί ούτε να εξαφανιστεί από την αυθόρμητη ανάδυση τάξης και συνείδησης. Τη ζωή. Και αυτό γιατί η επικράτηση της τάξης έναντι της εντροπίας θα κατάλυε την ίδια την τάξη. Ο λόγος μας συνεπώς οφείλει να είναι περί αρμονίας και ουχί περί αθανασίας.

Αστειευόμενοι μπορούμε να αναφέρουμε τι λένε οι αιγυπτιακές προφητείες για το τέλος των καιρών. Τότε λέει ο Μέγας Όφις, ο αντίστοιχος του Δημιουργού θα ξυπνήσει πάλι σαν κτήνος για να σχηματίσει το πρωταρχικό Χάος (ο Λεβιάθαν της βίβλου). Και αυτός δεν μπορεί να είναι παρά πάλι ο Άτουμ τον οποίο αναφέραμε στην αρχή του άρθρου αλλά και στη μέση του. Αυτή τη φορά εμφανίζεται ως όφις που έχει φτύσει όλη την δημιουργία και την απαρχή του χρόνου, αφού αναδύθηκε από τα πρωτογενή ύδατα. Ο αναπόφευκτος δρόμος των αιγυπτίων προς την ανυπαρξία του Χάους δεν είναι παρά η συμπαντική κάθοδος προς τον θερμικό θάνατο της σύγχρονης επιστήμης.

Μέχρι τότε λέγεται πως ο αρχαίος όφις θα γίνεται ο εχθρός του νέου θεού και ο παλαιός θα παίρνει την θέση του ως Πατέρας που είθισται να προτιμά την ακινησία. Ο νους τροποποιεί την εσωτερική του οργάνωση ανάλογα με τις μεταβολές του σύμπαντος που αλλάζει στοιχειώδη φύση λόγω του ότι κολυμπάει σε άγνωστα χαοτικά ύδατα. Ο αγώνας της επιβίωσης του ανθρώπου βρίσκει αντιστοιχία στο θεικό όν, στον αγώνα του κατά του δυναμικού κόσμου για να επιβάλλει την τάξη στην αταξία.

Τελικά βέβαια η ένωση με το Χάος και η επιστροφή στην πηγή δεν είναι παρά θραύσμα του ενορχηστρωμένου χορού που θα ξαναφτιάξει σύμπαντα, ζωή και κίνηση στον ατέλειωτο αγώνα του μηδενός.

2. Ο πόλεμος των ψυχών ενάντια στο θερμικό θάνατο του σύμπαντος

2011-03-12T19:26:00.012+02:00

(Reloaded: Morphogenesis,morphic resonance, sound, energy, memory, collective soul, collective subconscious, living matrix, anima mundi, Logos, Adam Kadmon)

Εν αρχή το Χάος έγραψε ο Ησίοδος ενώ ο Ιωάννης έβαλε στην αρχή το Λόγο εννοώντας το θεό της Καινής Διαθήκης. Ο Λόγος ως Κοσμικός Χριστός είναι η ίδια η anima mundi, παγκόσμια ψυχή που στους νεοπλατωνικούς απαντάται και ως το σύνολο των άστρων. Το μορφογονικό υποκβαντικό υπόβαθρο –ησιόδειο χάος- από το οποίο αναδύθηκε ο Αιγυπτιακός Άτουμ, πλήρης, «το όλον» - universum με του οποίου την αναφορά ξεκινήσαμε το πρώτο κομμάτι αυτού του άρθρου ξέρετε πως αναφέρεται? Το «πρώτο ψυχρούν».

Διόλου τυχαία η αναφορά της παγκόσμιας ψυχής που προστατεύει την εσωτερική ενέργεια και άρα θερμοκρασία του σύμπαντος από το ψύχος του Χάους.

Ο Άτουμ ως συμβολικός ήλιος ορίζει ένα σύμπαν, που επιπλέει σε ωκεανό υποατομικών σωματιδίων, μέχρι το τσόφλι αυτού το φωτονικό φράγμα. Απλούστευση αυτό βέβαια όπως και αυτή στις μεταπυθαγόρειες αναλύσεις όπου ο Κοσμικός Χριστός, δεύτερος λόγος της ορθόδοξης παράδοσης του τεράστιου Γκούρτζιεφ, παίρνει την μορφή ήλιου στη μέση της κοσμολογικής κλίμακας του ιερού μονόχορδου. Η εμπύρεια ιεραρχία της κλίμακας ξεκινά από τα βάθη του Χάους και συμβολικά στη μέση εμφανίζεται η αρχή του χρόνου μέσω του φωτός και της κίνησης του φωτονίου. Ξεκινώντας από τον ορισμό μίας τέτοιας κίνησης ο Αριστοτέλης όρισε το θείο γύρω από αυτήν ως το «Πρώτο Κινούν Ακίνητο». Κίνηση που χαρακτηρίζει την ενέργεια εν αντιθέσει με το πρώτο ψυχρούν. Οι παρατηρητικοί θα εντοπίσουν φυσικά και ίχνη κίνησης ακόμη πιο βαθιά στο Χάος στις αναφορές που κάναμε για το «το πνεύμα εν τη αβύσσω που ίπταται»... Η θεωρία του Χάους μάχεται την θεωρία του Λόγου ενώ πρόκειται για το ίδιο πράγμα.

Το να δεχτούμε ότι η εξέλιξη της ζωής και αυτή η ίδια εξέλιξη του ανθρώπου έχει γίνει βάση των φυσικών προδιαγραφών του περιβάλλοντος του είναι σαν να μιλάμε για το πως η εξέλιξη μετά τη μεγάλη σκάση και την δημιουργία του κοσμικού ωού-φυσαλίδας ακολουθεί χαοτικά patterns, όπου οι φρακταλοειδείς αναδιπλώσεις της φύσης υπακούουν σε ακολουθίες fibonacci προερχόμενες από τα πιο λεπτοφυή στρώματα της ιδίας. Η οποιαδήποτε ακολουθία επιτάσσει μία σχέση του ανώτερου και του κατώτερου ενεργειακού φάσματος. Η περίοδος κύησης του ανθρώπου λόγου χάριν μιμείται τα 3.8 χρόνια της εξελικτικής διαδικασίας ζωής του πλανήτη καθώς το έμβρυο από την αρχή της σύλληψης ως τη γέννα παίρνει αλυσιδωτά όλες τις μορφές ζωής που έχουν εμφανιστεί ως τώρα. Όλες οι συγκρίσεις στο μικρόκοσμο του πλανήτη και τον μικρόκοσμο αυτού τον άνθρωπο είναι αποστομωτικές. Το ανθρώπινο σώμα έχει ηλεκτρομαγνητικό πεδίο μέσω των περινευρικών του κυττάρων που διαπερνούνται από ηλεκτρισμό και φτιάχνουν ενεργειακούς μεσημβρινούς με τον ίδιο τρόπο που η γη έχει το δικό της ηλεκτρομαγνητικό πεδίο και τους δικούς της ενεργειακούς μεσημβρινούς. Οι συχνότητες Schumann και οι 7 πρώτες αρμονικές του τραγουδιού της γης έχουν την δική τους αντιστοίχηση με τα 7 ενεργειακά κέντρα – τσάκρα του ανθρώπινου σώματος.

Ο όρος της μορφογέννησης που χρησιμοποιήθηκε για να εξηγήσει την δημιουργία ιστών, χρησιμοποιήθηκε και από τον άγγλο βιολόγο Rupert Sheldrake για να εξηγήσει το αόρατο μορφογεννετικό πεδίο της φύσης που επηρεάζει κάθε ζωντανό οργανισμό. Εξήγησε πως ένα σμήνος ή μία αγέλη ζώων μπορεί να ακολουθήσει μία υποσυνείδητη συμπεριφορά συντονισμένη με τις δικές τους ιδιοσυχνότητες και αυτές της γης. Για τον ίδιο ομαδικό συντονισμό και οργάνωση μίλησαν και οι Σούφι και το ονόμασαν ζωική ψυχή (animal έμψυχο, animus ψυχή).

Οι Σούφι βέβαια διέκριναν στην εξέλιξη του ανθρώπου κάτι παραπάνω. Την ύπαρξη εφτά ψυχών. Η επταπλή σύνθεση του ανθρώπου είναι αντικείμενο τόσο της Μυστικής Δοξασίας όσο και πολλών άλλων θεοφιλοσοφικών και θρησκευτικών σχολών σκέψης. Το ανθρώπινο σώμα ξεκινά από τα άτομα του Δημόκριτου και φτάνει μέσα από μία ενεργειακή διαστρωμάτωση ως τα τελευταία λεπτοφυή σωματίδια της ψυχής του. Απλουστευτικά οι πιο πολλοί αναφέρονται στα πιο λεπτοφυή σωματίδια ως ψυχή ενώ η ψυχή περικλείει όλη την ύπαρξη του ανθρώπου, πνεύμα και ύλη. Είναι παράλληλα και φύλακας και δεσμώτης της. Το δικό της τσόφλι που φτιάχνει και το εγώ της.

Για τον Sheldrake τα μορφογενετικά πεδία είναι εξίσου υπεύθυνα για την οργάνωση του νευρικού συστήματος όσο και για την μεταβίβαση συλλογικής και ενστικτώδης μνήμης στα ζώα αλλά και στον άνθρωπο. Κατά τον ίδιο αυτά τα πεδία μεταδόθηκαν «μέσω κάποιου είδους μη-τοπικού συντονισμού ή αντήχησης» και πρότεινε τον όρο «μορφική αντήχηση» για αυτή τη διαδικασία. Για παρόμοιο σύστημα επικοινωνίας-ενέργειας που υπάρχει μεταξύ των ανθρώπων μίλησε ο δόκτωρ Fritz Allan Poe που ανακάλυψε πως τα κύτταρα του σώματός μας επικοινωνούν μέσω βιοφωτονίων, δηλαδή μικροσκοπικών σωματιδίων φωτός τα οποία είναι τμήματα ενός ηλεκτρομαγνητικού πεδίου. Με την εικόνα που σας δίνω γίνεται φανερό πως μιλάμε για πολύ πιο λεπτά σωματίδια και από τα βιοφωτόνια του προαναφερόμενου.

Κάποια στιγμή θα υποχρεωθούμε να αποδώσουμε στην ύλη την κβαντική της συνείδηση και να δούμε πίσω από τις τάσεις προς δημιουργία μορφών της ορατής φύσης τις αντίστοιχες τάσεις του μορφογονικού υποκβαντικού υποβάθρου του αόρατου χάους. Ήδη πολλοί αναπτυξιακοί βιολόγοι δέχονται την ανάγκη για μια ολιστική και ενοποιητική σύλληψη του ζωντανού οργανισμού και πολλοί πλέον σκεπτικιστές μία ανάλογη ανάγκη να δούμε το σύμπαν ως βιολογικό matrix. Ως ον. Εδώ κανείς θυμάται το βασικό και επίκαιρο ερώτημα του Πλάτωνα για το Ον και το Μη Ον.

Η αντήχηση ενός εγκεφάλου με μια παρελθόντα κατάστασή του βοηθά να κατανοηθεί η μνήμη των ζώων και των ανθρώπων. Οι κοινωνικές ομάδες λέει ο Sheldrake παρομοίως οργανώνονται από μορφογενετικά πεδία. Οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν μνήμες, οι οποίες μεταδίδονται μέσω της ομαδικής κουλτούρας και είναι ρητώς μεταδιδόμενες μέσω των τελετουργικών νόμων, της ίδρυσης και του μύθου, όπως στο Εβραϊκό Πάσχα, ή στη Χριστιανική Θεία Κοινωνία και το Αμερικάνικο Ευχαριστήριο Δείπνο, μέσω των οποίων το παρελθόν γίνεται παρόν, λόγω αντήχησης, με αυτούς, που εκτελούσαν τις ίδιες τελετουργίες στο παρελθόν. Ο Κάστορας μιλώντας για την κοινωνία μίλησε για το κοινωνικό φαντασιακό στο οποίο έχει την βάση της η ανθρώπινη δημιουργικότητα και η δημιουργία αρχετύπων αλλά και μορφών από αυτά. Η αόρατη δεξαμενή του φαντασιακού του Κάστορα αναφέρεται ουσιαστικά στις μνήμες της συλλογικής ψυχής από τις οποίες αντλεί κάποιες ο Καβάφης για να τις δώσει την δική του πινελιά, να τις κάνει επίκαιρες και να τις εναποθέσει πίσω στο συλλογικό υποσυνείδητο του Καρλ Γιουνγκ -ως προδρομικός της σχέσης της λογοτεχνίας του 20^ου αιώνα με τη συλλογική συνείδηση-.

Το ότι ύλη πλέον για τη φυσική και τα άτομα δεν είναι υλικά αντικείμενα αλλά αντηχήσεις ενέργειας σε κάποιο τεράστιο «πεδίο φωνής» ήταν κατάκτηση της φιλοσοφίας, της θεουργίας και της μαγείας από πολύ νωρίτερα μέσα από την έννοια το Λόγου που φέρει πολλές σημασίες και εννοιακές αποχρώσεις. Στον Ηράκλειτο ο Λόγος είναι η ρυθμιστική αρχή που διέπει το σύνολο της πραγματικότητας και συνδέει με σχέσεις αναλογίας τα πάντα. Είναι η αιώνια καθολική σχέση που ρυθμίζει την πραγματικότητα. Στην εσωτερική ανάλυση του Κρατύλου του Πλάτωνα ο Λόγος ως κάτοπτρο και μέσο μεταδίδει και μεταστοιχειώνει τις υψηλές συχνότητες πιο χαμηλά. Για τους νεοπλατωνικούς και τους ερμητικούς νωρίτερα ο Λόγος ως μέσο γίνεται και η αιτία γιατί κατά μία έννοια ο φέρων το μήνυμα είναι το ίδιο το μήνυμα. Αξίωμα παράδοξο μόνο στην αρχή. Το μήνυμα είναι συνάρτηση του φέροντα καθώς όσο αλλάζει αυτός λόγω κίνησης, αλλάζει και το μήνυμα. Η κοσμική δύναμη του μικρόκοσμου γίνεται η κοσμική διάνοια του μακρόκοσμου. Αναλογιστείτε τη σχέση φωτονίου και άστρου και θα καταλάβετε γιατί ο Λόγος απολυτοποιείται στις αποκρυσταλλώσεις του λεπτοφυούς αιθέρα δηλαδή τους πλανητικούς λόγους και τα άστρα ως Κοσμικός Χριστός ή πιο σωστά στο γενικό Πνεύμα-Ψυχή που διαπερνάει ολόκληρη τη Φύση ως anima mundi – Ψυχή του Κόσμου.

Οι πιο ψαγμένοι θα θυμηθούν εδώ τους ονοματοθέτες στον Κρατύλο που αναφέρονται ως εξειδικευμένοι τεχνίτες και καταλήγουν να είναι οι νομοθέτες και ποιητές-δημιουργοί που δημιουργούν σύμφωνα με τα πρότυπα-αρχέτυπα. Δίπλα σε αυτούς ο Πλάτων αναφέρει τον θεό Απόλλων, και τον συνδέει με την αρμονία του άσματος και της κίνησης των πλανητών. Ο λόγος ως το μέσο της δημιουργίας γίνεται το μέσο απεικόνισης των πραγμάτων. Τα πράγματα πρέπει να ονομάζονται με το μέσο που πλάστηκαν. Τον ήχο – κύμα. Εξ’ ου η συμβολική αντιστοίχηση του Λόγου, Κοσμικού Χριστού ως το Α και το Ω.

Παρακολουθήστε την παράλληλη ή ανάποδη εξέλιξη συνείδησης, νου, ψυχής του ανθρώπου και θεολογικής κοσμολογίας. Ο άνθρωπος ως μέρος της οργανικής εξέλιξης όπως την περιέγραψε ο Δαρβίνος αποτελεί συστατικό αρνητικής εντροπίας για το σύμπαν ήδη από την στιγμή που η φύση τον γέννησε ως μέρος της πανίδας. Ενώ κάνει καύσεις με τα υλικά που προσλαμβάνει (οξυγόνο, τροφή), έχει σταθερή θερμοκρασία, και άρα δεν αποδίδει όλη του την ενέργεια στο περιβάλλον ως θερμότητα. Η ζωή ενάντια στον δεύτερο θερμοδυναμικό νόμο που σπρώχνει το σύμπαν προς την αταξία, αποτελεί παράδειγμα ανάδυσης πολυπλοκότητας. Τάξης.

Αργότερα στην πορεία της εξέλιξης του ως Άνθρωπος και Αδάμ Κάδμος της Χριστιανικής Γραφής, αποκτά στο παράδειγμα κάποιων μυστών την ικανότητα του ονοματοθέτη («και ό,τι όνομα ήθελε δώσει ο Αδάμ εις παν έμψυχον, τούτο να ήναι το όνομα αυτού») που χειρίζεται το λόγο και τους ήχους και διαμορφώνει τον κόσμο του και τον ίδιο. Όσο διατρέχουμε την εξελικτική τροχιά της ψυχής, είναι σαν να διατρέχουμε το ταξίδι της στην αρχή του χρόνου. Κυλάμε τον χρόνο ανάποδα δηλαδή. Με τον άνθρωπο ονοματοθέτη βρισκόμαστε στην εποχή των ηρώων των οποίων τα κατορθώματα επαναλαμβάνουν για να ταυτιστούν αλλά και για να προσθέσουν στην ενέργεια- μέσω αντήχησης από εκεί κι έπειτα όλοι οι ηλιακοί ήρωες. Ως ηλιακός ήρωας ο άνθρωπος-ψυχή αφού δράσει υπέρ της ανθρωπότητας καταστερίζεται σε κάποιο άστρο για να συμμετέχει πλέον στον κόσμο των αθανάτων ως Δεύτερος Νους. Γιατί η Παράδοση δέχεται πως τα αστέρια συμμετέχουν τόσο στον κόσμο του πνεύματος όσο και στον κόσμο της ύλης. Έχουν αρχή δίχως να έχουν τέλος. Και ανάποδα τα άστρα, ο ήλιος μας εν προκειμένω, είναι ο ζωοδότης της επιφάνειας του πλανήτη που θα γεννήσει τον επόμενο αδάμ.

Στην ανοδική περιγραφή ο 2^ος Λόγος γίνεται ο πατέρας-ποιητής ακολουθώντας την αιώνια εναλλαγή αρχετύπων πατρός – υιού. Ο Λόγος ως κύμα δεν είναι κάτι σταθερό και ο υιός έρχεται να προσθέσει στην αλήθεια του πατέρα εκεί όπου φαινομενικά αυτός απειρίζει την εντροπία του και καταλύεται η συναινετική πραγματικότητα του συμπαντικού νου του κοσμικού ωού. Εκεί καταλύεται ο τελευταίος ουροβόρος όφις, Λεβιάθαν, Κθούλου, ανώτατο ύδωρ, απώτατο πέπλο πριν από το πυρ το εξώτερον στα σύνορα της γνωστής συνείδησης και η αλήθεια-μνήμη μεταστοιχειώνεται σύμφωνα με το άσμα ή το μαγικό όνομα του υιού σε μία νέα αιτιοκρατία ενώ ο υιός παίρνει την θέση του πατέρα ως ο τελευταίος φύλακας-δράκος και τσόφλι της ύπαρξης, νοητός Ήλιος, Ήλιος της Δικαιοσύνης, Sol Invcictus. Εκεί αναφέρεται και το Λεβιάθαν ως η ψυχή των όλων από τον Κέλσο όπως και το «ανέκφραστο όνομα» του θεού από τους Ιουδαίους. Όνομα που δεν είναι καθόλου ανέκφραστο αλλά όπως αποκαλύπτουν πολλοί μύστες απρόφερτο, καθώς δεν έχει υπάρξει μέχρι τότε άλλος υιός που να το προφέρει-συντονιστεί. Στην θεολογική κοσμολογία η περιγραφή είναι καθοδική με τον Πατέρα,Uther Pedragon να διαπερνά το τελικό διάφραγμα, πέπλο, τσόφλι και ως σπερματοζωάριο, ultimate flux, «πνεύμα εν τη αβύσσω που ίπταται», να γονιμοποιεί το κοσμικό ωό. Και φτάνουμε έτσι στο διασκεδαστικό και αιώνιο ερώτημα της κότας και του αυγού. Τι σας λέγω τώρα ε;

Μιλώντας για ωά και το αιώνιο ερώτημα για το τι γεννήθηκε πρώτο, θυμήθηκα την αναφορά του Αριστοφάνη που διηγείται πως ο Έρως (η βαρύτητα), ο οποίος πρόβαλε από το πρωταρχικό αυγό ενώθηκε με το φτερωτό Χάος(θυμάστε το πνεύμα εν τη αβύσσω που ίπταται?) στα σκότη και στον Τάρταρο (το ναδίρ του πυρός) για να γεννήσει την ράτσα των πουλιών (η πρώτη μαγική γλώσσα ήταν η γλώσσα των πουλιών) όταν οι αθάνατοι δεν υπήρχαν ακόμη. Βέβαια θα αρκούσε μόνο η αναφορά του Κικέρωνα για τους 4 Απόλλωνες πριν από τον υιό της Λητούς για να συμπεράνουμε το προοδευτικό της υποθέσεως περί αθανασίας. Μπορεί στη ροή της ιστορίας ο πρώτος ή Πατρικός Νους ή Πατρικός Βυθός ο οποίος εκδηλώνεται ως Πατέρας, Δύναμη ή Αιών ή Άρχων των Ιωβηλαίων να προκύπτει από τον Υιό, Δεύτερο Νου αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν προϋπάρχει αυτού.

Και προϋπάρχει αφού ο Υιός έως την στιγμή που θα κατακτήσει την αθανασία -και θα φέρει το νέο της αιωνιότητας- για να γίνει ο Πατέρας είναι θνητός. Άρα η προβολή του στην αιωνιότητα ως Πατέρα προϋπάρχει της στιγμής μεταστοιχείωσης του Υιού σε αβαρή εξωχωροροχρονικά υποατομικά σωματίδια. Εφόσον ομιλούμε για αντηχήσεις όλα λαμβάνουν χώρα σε αυτόν τον απειροστό χρόνο που χρειάστηκε η διακύμανση του κενού να αποκτήσει συνείδηση της πιθανότητας να υπάρξει η ίδια ως σήραγγα, σκουληκότρυπα που ακολούθως θα την γεννήσει !! Την ίδια, και εν συνεχεία σαν οριακό αποτέλεσμα την εκδήλωση. Ο πατέρας ταιριάζει πιο πολύ με την ίδια την πιθανότητα ενώ ο υιός με την ίδια την τρύπα του λαγού…χε,χε… Βέβαια ότι και να λέμε εδώ δεν αρκεί...

Ο Υιός που αναφέρουμε είναι ο ίδιος ο Άνθρωπος. Και όχι ο άνθρωπος. Μπορεί ο Άνθρωπος να έχει κατακτήσει την έννοια του Πατέρα αλλά δεν την έχουν κατακτήσει όλοι. Για αυτό και η περιγραφή του ταξιδιού της ψυχής χρησιμοποιεί συχνά αστρολογικούς και μυθολογικούς συμβολισμούς και συσχετίζεται από τον Καρλ Γιουνκ με μία υποκειμενική διάσταση που έχει να κάνει με την εργασία του ασυνείδητου νου και κάποιων βαθύτερων επίπεδων συνείδησης όλης της φύσης. Και μόνον δια της ατόπου να το πάει κανείς διαπιστώνει πως αν το σύμπαν είχε κατακτήσει την αυτοσυνείδηση του δεν θα ομιλούσαμε για το ασυνείδητο και το υποσυνείδητο του ανθρώπου. Αυτό από μόνο του καθιστά το Πατρικό Νου υποκείμενο στις κατακτήσεις συνείδησης του Ανθρώπου κι εν τέλει του ανθρώπου.

Αρχίζουν να αποκτούν νόημα και οι παράδοξες περιγραφές της Γένεσις. Στη δημιουργία των πρώτων ανθρώπων «Ας κάμωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημών, καθ’ ομοίωσιν ημών» και μάλιστα σε πληθυντικό υπονοείτε το σύνολο των υιών του μέλλοντος ή της αιωνιότητας καλύτερα (όχι του αιώνος τούτου) και η αντήχηση της ενέργειας τους στους πρώτους Ανθρώπους (ή ανθρώπους, ανάλογα αν θα πάρετε την περιγραφή ως ανοδική ή καθοδική). Εφόσον οι Υιοί δεν έχουν εμφανιστεί χρονικά ακόμη, μιας και η Καινή Διαθήκη και η εισαγωγή της έννοιας του Υιού ακολουθεί αυτή του Πατρός, η αναφορά τους δεν μπορεί παρά να είναι έμμεση. Τελικά νικώντας τον χρόνο στο τέλος, τοποθετούνται αυτομάτως στην Αρχή ως ποιητές.

Η πορεία, for me at least, στην ΠΔ είναι καθοδική καθώς η αφήγηση δίδεται από την πλευρά του Πατέρα που έχει ήδη αποστασιοποιηθεί στο αιώνιο της υποατομικής του φύσης. Αργότερα μάλιστα αντιφατικά μόνο για του αδαείς ο άνθρωπος ξαναπλάθεται. Αλλά αυτή τη φορά είναι ο άνθρωπος της 8^ης ημέρας κατά την Παράδοση, με τη ειδοποιός διαφορά του εμφυσήματος του Πνεύματος από το θεό. «Και έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον, χουν από τής γης και ενεφύσισεν εις το πρόσωπον αυτού πνοήν ζωής». (Για πες τε μου τώρα αυτό είναι κάθοδος ή άνοδος σε σχέση με το κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση που λέγει ο ποιητής νωρίτερα? … χο, χο) Αυτός είναι που έχει την ικανότητα του ονοματοθέτη των μαγικών ονομάτων και κατοικεί σε έναν ενεργειακό χώρο στην Εδέμ ή Ηλύσια Πεδία, στα όρια του κατώτερου ουρανού, τον μεσόκοσμο. Εν αντιθέσει με αυτόν που περιγράφουν οι πρώτες μέρες τις δημιουργίας. Τον πνευματικό κόσμο, κόσμο της πρωθύλης στην απειροσύνη, πρωτόκοσμο.

Θα μπορούσαμε να κάνουμε μερικές διασκεδαστικές αναφορές ακόμη πριν κλείσουμε αυτό το αρθράκι λόγου χάριν στην ύπαρξη χώρων λόγω της προφανούς ανομοιογένειας της υλο-ενέργειας και του Χάους, στα όνειρα, τις έννοιες του ασυνειδήτου και υποσυνειδήτου ή και στην οριακή συνειδησιακή κατάκτηση του ποιητή του κόσμου ως ακριβώς αυτό. Ποιητή και καλλιτέχνη.

Αυτά όμως την επόμενη φορά…

Ο πόλεμος των ψυχών ενάντια στο θερμικό θάνατο του σύμπαντος

2011-02-20T02:24:00.016+02:00

(Chaos,unevenness,anadiplosis,time,genesis,cosmos,order,entropy,heat death)

Οι ιερείς της Ηλιούπολης δίδασκαν ότι στο μέσο του άμορφου αρχέγονου ωκεανού (Νουν) βρισκόταν βυθισμένος ο Ατούμ που το όνομα του σημαίνει «το όλον», το πλήρες. Με την δύναμη της θελήσεως του ανέσυρε τον εαυτό του από την ανυπαρξία και εκδηλώθηκε σαν θεός ήλιος. Το όλον είναι στα λατινικά «Universum» εκ του uni-vertere από την οποία ρίζα προέρχεται και το universe-σύμπαν. O ήλιος συμβολικά δηλώνει την ουράνια τάξη και έρχεται σε κυριολεκτική και όχι μόνο αντίφαση με το σκοτάδι και την αταξία. Από το σκοτεινό Χάος της ησιόδιας θεογονίας ξεπρόβαλε η γη και ο ουρανός. Στο έπος των Μάγιας, “Popol Vuh”, περιγράφει την ανάδυση του σύμπαντος από το σκοτάδι : «Ότιδήποτε κι αν υπάρξει απλώς δεν υπάρχει: είναι μόνον ψίθυροι, μουρμουρίσματα μέσα στο σκοτάδι, στη νύχτα.».

Στην πυθαγόρεια κοσμογονία γίνεται λόγος για το Χάος ως αδημιούργητη αρχή ή αυθύπαρκτο αρχικό αίτιο του οποίου η πρώτη κίνηση της ουσίας του είχε ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό της φύσης και την ατελεύτητη εξελικτική της πορεία ακόλουθα. Στον Πλάτωνα το σύμπαν ως ουράνια σφαίρα αποτελεί αρμονική διαρρύθμιση των 4 στοιχειών και είναι περιτυλιγμένο με την παγκόσμια ψυχή που ονομάστηκε anima mundi. Από την ίδια ουσία σχηματίστηκαν και οι ανθρώπινες ψυχές (Τίμαιος). Ο μαθητής του Πλάτωνα, Αριστοτέλης μεταφέροντας το κόσμο του δασκάλου από το λογισμό στην αιτιολογία μίλησε για τη φύση αυτού ως άφθαρτη και αιώνια και για την κίνηση του ως την πρώτη από όλες τις κινήσεις «Το Πρώτο Κινούν Ακίνητο».

Λέξεις όπως χάος, ωκεανός, αρχέγονος χώρος παράλληλα με λέξεις όπως σκοτάδι, νύχτα εμφανίζονται συχνά σε αντιπαράθεση με λέξεις όπως εκδήλωση, κόσμος, κοσμικό ωόν αλλά και ουράνια σώματα-σύμβολα -γη, ήλιος- ή και ουρανός. Για να γίνει πιο σαφή η εικόνα που εστιάζουμε ας δούμε πως πρέπει να νοηθεί η αρχή που θα μας βοηθήσει να νοήσουμε τις αναφορές για πρώτο κινούν, πρώτη αιτία, ανάδυση του όλου από το χάος κοκ

Η μάζα του γνωστού μας σύμπαντος έχει υποχρεώσει το φως του να έχει ταξιδέψει έως ενός ορίου μέχρι τώρα από τη ώρα της υποτιθέμενης μεγάλης έκρηξης. Όσο περνάει ο χρόνος το σύμπαν που βλέπουμε (το φως που ταξιδεύει δηλαδή) αυξάνει το χώρο του. Εκεί που έχει φτάσει το πιο μακρινό φωτόνιο τελειώνει και το φωτονικό πεδίο. Εκεί ορίζεται το φωτονικό φράγμα. Αν νομίζετε όμως ότι εκεί εξαντλούνται τα όρια της γνωστής σε εμάς υπερδιασυμπαντικής ουσίας γελιέστε. Έχουμε καταφέρει να μετρήσουμε λεπτοφυή υποατομικά σωματίδια τα οποία υποθέτουμε ότι είναι ικανά να έχουν ταξιδέψει ακόμη πιο μακριά από το φωτονικό φράγμα. Ας πούμε μετά το φωτονικό φράγμα οι επιστήμονες υποθέτουν ότι υπάρχει και ένα ταχυονικό πεδίο - όπου υπάρχουν μόνο ταχιόνια και οτιδήποτε πιο λεπτοφυές από αυτά. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι όλα τα λεπτοφυή και άγνωστα σωματίδια δε μας διαπερνούν και αυτή τη στιγμή που μιλάμε, αφού η γνωστή μας ύλη είναι ένα μικρό ποσοστό αυτής που υπολογίζουμε για το σύμπαν. Ούτε σημαίνει ότι δεν μπορεί να βρίσκονταν πέρα από το υποτιθέμενο πέρας του σύμπαντος από πάντα.

Ότι υπάρχει ορίζεται μετά της αρχής. Την πιο προσιτή αρχή, που θα οριστεί κατ’ αρχήν με βάση μία διεργασία που λαμβάνει χώρα και άρα την γνωστή κίνηση στο 3d χώρο, μπορούμε να την εντοπίσουμε εντός του φωτονικού φράγματος. Αυτό το τελευταίο περικλείει ότι συμπεριφέρεται σαν ύλη με το πιο λεπτοφυές σωματίδιο ύλης του να είναι τα φωτόνια, που αρχίζουν -με όλα τα υπόλοιπα από εκεί και πάνω- να συμπεριφέρονται και σαν κύματα. Και λέγω προσιτή διότι για την αντίληψη μας και μόνο, για να υφίσταται η αρχή οφείλει να υφίσταται ο χρόνος. Αυτό που ισχύει στην πραγματικότητα είναι πως η ύπαρξη, ότι δηλαδή είναι υπό της αρχής, έχει ικανή και αναγκαία συνθήκη την κίνηση η οποία ορίζει διάφορα ήδη «χρόνου» (δες αναφορές σε ages-αιώνες, μέρες δημιουργίας κλπ, αλλά και το χρόνο ζωής των αυθόρμητων κβαντικά δημιουργηθέντων υποατομικών σωματιδίων λόγω ταλάντωσης του κενού). Το να σε βομβαρδίσω με ταχυόνια και να σε πετύχω χθες είναι at least 4d κυματοειδής κίνηση. Η πρώτη καθαρά 3d κίνηση γίνεται μέσα στο φωτονικό φράγμα. Αυτό που καταλαβαίνει κανείς, είναι πως η αρχή είναι κάτι πολύ αυθαίρετο και συνδέεται με την παρατήρηση κίνησης του πιο λεπτοφυούς σωματιδίου.

Το ότι η αντίληψη και άρα η συνείδηση είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αίσθηση του χρόνου όπως τον βιώνουμε και τη δυνατότητα παρατήρησης ή και νοητικής διείσδυσης έχει κάνει τόσο τις κοσμολογίες των διαφόρων φιλοσοφικών ρευμάτων, θρησκειών κλπ από αρχαιοτάτων χρόνων, όσο και την σύγχρονη επιστήμη να μεταθέτει κάθε τόσο τα όρια του σύμπαντος και πιο πέρα. Το ορφικό κοσμικό ωόν, το εκδηλωμένο ον των νεοπλατωνικών, η εκδήλωση-δημιουργία των διαφόρων θρησκειών αναφέρονται συνήθως στη σφαίρα που ορίζει το φωτονικό φράγμα, ενώ το bing-bang σχετίζεται αλληγορικά με την σκάση του κοσμικού ωού μέσα από την τριπλή Μαύρη Νύχτα (ορφικά). Και φυσικά ο κόσμος που μας έχει περιγραφεί ως εκδήλωση ever από πάντες είναι πεπερασμένος αφού έχει αρχή και τέλος. Και επίσης φυσικά το big bang δεν είναι η αρχαιότερη αρχή.

Η ύλη πλέον για τη φυσική και τα άτομα δεν είναι υλικά αντικείμενα αλλά αντανακλάσεις ενέργειας σε κάποιο τεράστιο «πεδίο φωνής» ενέργειας και πληροφορίας. Ο άνθρωπος μέσω των αισθήσεων δεν μπορεί να αντιληφθεί ότι έχει να κάνει με διακυμάνσεις πύκνωσης της μικροκοσμικής δομής και ενέργειας. Σε μικροσκοπικό επίπεδο υπάρχει η υποψία ενός ωκεανού υποατομικών σωματιδίων που πληρούν το διαστημικό και όχι μόνο κενό. Η γνωστή σας ύλη είναι το 4% της μάζας του σύμπαντος (της μάζας που υπολογίζουμε τέλος πάντων) και κολυμπά μέσα στο κενό που δεν είναι καθόλου κενό καθώς όχι μόνο έχει ενεργειακή πυκνότητα αλλά αυτή είναι ανομοιόμορφη. Χωρίς καμία αιτία λόγω κβαντικών διακυμάνσεων στον όχι όσο επίπεδο και κενό χωροχρόνο θα θέλαμε λοιπόν, παράγονται περιοχές με κυρτότητα. Πεδία δηλαδή. Η αρχή της αβεβαιότητας προτείνει ότι κάπως έτσι γεννιούνται και πεθαίνουν πολύ λεπτοφυή υποατομικά σωματίδια. Διότι είτε πεδία πείτε, είτε υποατομικά σωματίδια είναι το ίδιο.

Υπάρχει όμως και η περίπτωση τα σωματίδια που αναφέρουμε να μην πεθάνουν αλλά χοντρικά μέσω μίας διεργασίας που ονομάζεται inflation κάποια από τα υποθετικά μποζόνια Higgs, μέσα από μια θάλασσα τέτοιων, να οδηγήσουν στην γέννηση της σωματιδιακής μάζας του καθιερωμένου μοντέλου της σωματιδιακής φυσικής. Η ίδια διαδικασία περιγράφει την δημιουργία συμπάντων. Είναι η θεωρία του ρώσου φυσικού Andrei Linde που λέγεται χαοτική ή αιώνιος πληθωρισμός και δέχεται ότι το σύμπαν αυτο-δημιουργήθηκε με ένα φαινόμενο παρόμοιο με την κβαντική διάνοιξη σήραγγας (κβαντικό άλμα, σκουληκότρυπα ή και … rabbit’s hole…χο,χο). Το γεγονός της διακύμανσης πύκνωσης της μικροκοσμικής δομής και ενέργειας που οδηγεί τις «φυσαλίδες ψευδοκενού» -σημεία που έχουν εμφανίσει κυρτότητα- να διαστέλλονται και να αυξάνουν την ενέργεια τους έως του να φτιαχτεί ένα σύμπαν ονομάζεται «χωροχρονικός αφρός». Ο απροσδιόριστος αρχέγονος χώρος του χάους στην ηρακλείτια ανάλυση ή ο χώρος του χάους στην ησιόδεια παρομοιάζεται με τον αφρό της μπύρας...

Η παράδοση έχει ήδη κάνει λόγο για τα λεπτοφυή υποατομικά σωματίδια που μιλήσαμε και ως αιθέρα ή πεμπτουσία. Ο αιθέρας του Πλάτωνα χρησιμοποιείται από τον θεό για να τακτοποιήσει του αστερισμούς στο κόσμο. Μάλιστα για την παράδοση τα ουράνια σώματα δεν είναι παρά αποκρυσταλλώσεις του, τοπικές συσσωρεύσεις του. Σημειώστε πως η σύγχρονη επιστήμη θέλοντας να δώσει ένα όνομα στη σκοτεινή ενέργεια του σύμπαντος μας που αποτελεί και το 73% της μάζας του την είπε πεμπτουσία – quintessence ενώ ο αστροφυσικός Paul La Viollette προσπαθώντας να περιγράψει αραιότερα στοιχειώδη σωματίδια από τα quarks τα είπε αιθερόνια. Ενδιαφέρον, δε βρίσκετε;

Καταλαβαίνει κανείς γιατί το πυρ του Ηράκλειτου ήταν και αείζωον και άναρχον και μεταστοιχειωνόταν «εις τον αυτόν λόγο» πάντα ώστε ακόμη και τα φαινομενικά αντίθετα να είναι συναρμογές αντίρροπων φανερωμάτων του ιδίου πυρός. Αυτή είναι η «παλίντονος» ή παλίντρομος αρμονία». Για να διευκολύνουμε την κατανόηση θα αποσχετικοποιήσουμε το πυρ αυτό σε μία ταύτιση του με τα λεπτοφυή υποατομικά σωματίδια του ησιόδειου χάους που επειδή δεν υφίστανται στην δική μας χωροχρονοαντίληψη αναφέρονται ως χωρίς αιτία-αρχή. Διότι όπως είπαμε η σύλληψη της αρχής για μας έχει να κάνει κυρίως με τις βαρυτικές υποστάσεις της υλοενέργειας που είναι μηδαμινές για τη κλίμακα μεγέθους στην οποία αναφερόμαστε αλλά και τον 2ο θερμοδυναμικό νόμο-στον οποίο θα αναφερθούμε παρακάτω- που ισχύει εντός του φωτονικού φράγματος και ορίζει το βέλος του χρόνου.

Στα ερμητικά κείμενα γίνεται αναφορά στις ίδιες αόρατες λεπτοφυείς ουσίες ως «Ην γαρ σκότoς άπειρον έν αβύσσω και ύδωρ και πνεύμα λεπτόν νοερόν» για να καταλήξει στην ανάδυση του φωτός και του ουρανού εξ’ υγρών στοιχείων. Και η Παλαιά Διαθήκη κάνει αναφορές με τις ίδιες συμβολικές έννοιες. «Και σκότoς επί του προσώπου της αβύσσου. Και πνεύμα Θεού εφέρετο επί της επιφανείας των υδάτων...Γεννηθήτω φώς... γεννηθήτω στερέωμα ανά μέσον των υδάτων... Εποίησεν ό Θεός τον ουρανόν... Και τους αστέρας εν τω στερεώματι…». Το πνεύμα εν τη αβύσσω που ίπταται είναι η μεταφορική έκφραση της πρωθύλης / πρωταρχική ύλης ή της πνευματικής ύλης της μυστικής δοξασίας. Η μεταστοιχείωση του ηρακλείτιου πυρός βρίσκει αλληγορική εικόνα στις αναφορές περί ανοδικού και καθοδικού πνεύματος / εναρμονισμένου και άκρατου / έλλογου και άλογου και στη γέννηση του σύμπαντος από το χάος. Η αλληγορία φυσικά είναι αμφίδρομη...Τι σας λέω τώρα ε;

Η ανομοιογένεια που εμφανίζεται τοπικά στο χάος λόγω ασυνέχειας της ενεργειακής του πυκνότητας μπορεί να οδηγήσει αν ξεπεραστεί ένα πεπερασμένο ενεργειακό όρος στην κβαντική διάνοιξη σήραγγας και στην πληθωριστική ανάδυση ενός σύμπαντος βρέφους κατά τον Hawking ή σύμπαν φυσαλίδας κατά άλλους. Ο Alan Guth υπονόησε πως αυτός ο πληθωρισμός μπορεί διογκώνει και κομμάτια του ίδιου του σύμπαντος και να δημιουργούνται έτσι καινούρια σύμπαντα φυσαλίδες μέσα σε ένα υπερσύμπαν τέτοιων. Και η θεωρία των υπερχορδών προβλέπει ακριβώς ένα τέτοιου είδους αιώνιο πληθωρισμό λέει ο Aguirre, που δημιουργεί πολλούς διαφορετικούς κόσμους. Το προαναφερόμενο ενεργειακό όρος είναι το φράγμα μεταξύ δύο τοπικών ελαχίστων ενός πεδίου που στην επιστήμη ονομάζεται ψευδοκενό. Γιατί πραγματικό κενό δεν υφίσταται. Ότι μπορείς να του προσδώσεις μία ιδιότητα δεν είναι κενό.

Ο Linde επεκτείνοντας το πληθωριστικό μοντέλο του Alan Guth εξέφρασε την ιδέα ενός αυτοαναπαραγόμενου και διαστελλόμενου σύμπαντος το οποίο αναπτύσσεται πληθωριστικά ακολουθώντας φρακταλ γεωμετρίες. Η χαρτογράφηση της σκοτεινής ύλης από τον Pietronero του έδωσε την αφορμή να υποθέσει ακριβώς το ίδιο. Η Richard Massay διαπίστωσε ότι η κατανομή της σκοτεινής ύλης είναι σαν της φωτεινής. Φρακταλοειδής σαν ίνες από φύλλα ή σαν τον ιστό μιας αράχνης. Η ύλη έχει μία φρακταλ κατανομή που επαναλαμβάνεται σε όλο και μεγαλύτερες κλίμακες και για τον Laurent Nottale, που έφερε την θεωρία σε ένα ολοκληρωτικά νέο επίπεδο. Μίλησε για τον ελλοχεύων φρακταλοειδή χωροχρόνο στη θεωρία σχετικότητα κλίμακας.

Η εν δυνάμει φράκταλ-μορφοκλασματική γεωμετρία του χάους όπως ορίστηκε από τον Μπενουά Μαντελμπρό κοντά στην θεωριά των καταστροφών του Rene Thom, που δεν μιλά απλά για καταστροφές αλλά προσπαθεί να περιγράψει τις ηρακλείτιες αλλαγές μορφής ως ασυνεχείς διεργασίες, αλματοειδείς και απότομες -όπως και ο Μαρξ- δίνουν την εικόνα. Τι δηλαδή; Ότι η κβαντική ταλάντωση του τίποτε, καταστεί το τίποτε κάτι, αφού αυτό δημιουργεί και εξαφανίζει ενέργεια από το πουθενά. Και η εμφάνιση αυτής της ενέργειας γίνεται μέσω χαοτικών φρακταλοειδών patterns που με την σειρά τους μπορεί να οδηγήσουν συσσωρευτικά στο ξεπέρασμα του ενεργειακού φράγματος που οδηγεί στη σκάση big-bang και στην αρχή του φρακταλ-χωροχρόνου μας. Από την αταξία του χάους μεταβαίνουμε σε ένα κόσμο φαινομενικά πιο τακτοποιημένο.

Τουτέστιν υπάρχει ένα οριακό σημείο όπου αφού η αταξία του χάους έχει αναδιπλωθεί αρκετά κάτω από μία ακολουθία Fibonacci γίνεται το άλμα στην εκδήλωση. Είναι σαν να κοιτάς την photo δεξιά. Εκεί που τελειώνουν οι αναδιπλώσεις που πιάνει το μάτι … γίνεται το κλικ και το φιμπονατσικό χάος εφάπτεται του χωροχρόνου αλλάζει η αναλογία και έχουμε πλέον την εκδήλωση, όπως ακριβώς τα μόρια του υδρογόνου κάτω από συνθήκες μεγάλης πίεσης και θερμοκρασίας μεταμορφώνονται σε ηλίου.

Εκεί είναι που περνάμε από το αιώνιο και άπειρο στο φθαρτό και πεπερασμένο (Για αυτό και στην παράδοση η αιωνιότητα είναι κάθετη του χρόνου). Εκεί βρίσκεται ο τελευταίος αδιαπέραστος δακτύλιος,υπέρτατος δράκος, διάφραγμα αλλά και προστάτης, τελικό τσόφλι του κοσμικού ωού. Διότι από εκείνο το σημείο κι έπειτα η ενέργεια που γεννήθηκε δεν πεθαίνει αμέσως αλλά σχηματίζει βαρύτερες ή πιο στέρεες μορφές υλο-ενέργειας που μας δίνουν την αίσθηση του φθαρτού και πεπερασμένου.

Αυτό περιγράφει ο 2^ος θερμοδυναμικός νόμος που ισχύει εντός του γνωστού σύμπαντος. Ο νόμος αυτός επιβάλλει στη φύση μια προτιμητέα κατεύθυνση στο χρόνο. Σύμφωνα με τον νόμο αυτό τα φαινόμενα εξελίσσονται μόνο προς μία κατεύθυνση, εκείνη που συνοδεύεται από αύξηση της εντροπίας – αταξίας. Η ενέργεια με την πάροδο του χρόνου εκφυλίζεται, αλλάζει μορφή, σε ενέργεια με μικρότερη δυνατότητα παραγωγής έργου. Η εντροπία λοιπόν του σύμπαντος, σύμφωνα με τον νόμο που διατύπωσε ο Rudolf Clausius αυξάνεται συνεχώς καθώς το σύμπαν μεγαλώνει και αυτό θα έχει λέει ως αποτέλεσμα κάποια στιγμή να ξοδευτεί όλη η ενέργεια του. Το σύμπαν διαστέλλεται και μάλιστα με ρυθμό. Και θα συνεχίσει να το κάνει καθώς η αρνητική πίεση της σκοτεινής του ενέργειας το σπρώχνει προς τα εκεί. Τελικά θα μεγαλώσει τόσο πολύ που θα καταλυθούν οι βαρυτικές δυνάμεις μεταξύ των γαλαξιών, αστερισμών, πλανητικών συστημάτων και εν συνεχεία οι πυρηνικές που συγκρατούν τα ηλεκτρόνια σε τροχιά γύρω από τους πυρήνες των ατόμων. Το σύμπαν θα είναι παντού χλιαρό, εξισορροπημένο και ακίνητο. Δηλαδή νεκρό.

Για όλα αυτά φυσικά δεν μπορούμε να ομιλούμε με βεβαιότητα όπως εδώ και πολλά χρόνια έχει περιγράψει ο Χάιζενμπερκ. Θα πει κάποιος πως ο Χάιζενμπερκ μίλησε για το πεδίο του απόλυτου μικρού… και ότι σε αυτό δεν υπάρχουν βεβαιότητες αλλά απλά πιθανότητες. Μήπως το σύμπαν όμως μετά την εικόνα που σας δίνω δεν φαντάζει και τόσο μεγάλο?

Τελικά ξέρετε πως αναφέρετε η πρόβλεψη της εξάντλησης της ενέργειας του κοσμικού μας ωού σε μερικά τρισεκατομμύρια χρόνια;«O θερμικός θάνατος του σύμπαντος».

Συνεχίζεται...

Περί κυκλικής, γραμμικής και σπειροειδούς εξέλιξης της ιστορίας

2011-02-03T00:07:00.003+02:00

1. Όταν ο Κ.Μαρξ έγραφε γύρω στο 1968 τις ιδέες του όσον αφορά την ανάπτυξη και την εξέλιξη της ιστορίας και ότι αυτές φαίνονται να επαναλαμβάνουν τις βαθμίδες που διατρέχουν -αλλά λίγο διαφορετικά σε ανώτερη βάση και σπειροειδώς-, πιθανώς να μην είχε υπόψη του ότι πολλά ρεύματα σκέψης (βενταισμός, θεοσοφιστές κλπ) έφεραν μία τέτοια γνώση πολύ νωρίτερα.

Περιέγραψε μία ανάπτυξη με διακοπές του βαθμιαίου, της ομαλής δηλαδή συσσώρευσης των ανεπαίσθητων ποσοτικών αλλαγών. Μία ανάπτυξη που μπορεί να περιλαμβάνει άλματα από την παλιά ποιοτική κατάσταση στην καινούργια. Μία ανάπτυξη εσωτερικών κινήτρων που προέρχονται από την αντίθεση και τη σύγκρουση των διαφόρων δυνάμεων και τάσεων που επιδρούν πάνω σ' ένα δοσμένο σώμα ή στα πλαίσια ενός δοσμένου φαινομένου ή μέσα σε μια δοσμένη κοινωνία.

Περιέγραψε μία ανάπτυξη αλματοειδής, καταστροφική και επαναστατική.

Κι ενώ η επιστήμη της ιστορίας ως τότε είχε ως πρωταρχική σημασία της την έκθεση της έρευνας που προηγήθηκε για αυτήν και ήταν αρκετά ηρωολογική (ηροδότειο μοντέλο), ο Μαρξ μίλησε για αλληλοεξάρτηση και στενότατη αδιάρρηκτη αλληλουχία όλων των πλευρών κάθε φαινομένου. Η ιστορία θα έπρεπε από τότε να ανακαλύπτει ολοένα και νέες πλευρές, και όφειλε να αναθεωρείται συνεχώς.

Παρόλο που στο περιεχόμενο της θεωρίας της εξέλιξης αυτή η επιρροή του Μαρξ ήταν τεράστια και ουσιαστικά άλλαξε την επιστήμη της ιστορίας σε μία πολυεπιστήμη που πρέπει να λαμβάνει υπόψη της την γεωγραφία, την ψυχολογία, την οικονομία, την κοινωνιολογία, τη διπλωματία, την πολιτική ιστορία και ότι άλλο, στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου τα αποτελέσματα δεν ήταν και τόσο ριζικά. Και αυτό γιατί μία οποιαδήποτε προσπάθεια αλληλοσυσχέτισης όλων αυτών των παραγόντων που αναφέραμε ή μια οποιαδήποτε προσπάθεια συσχέτισης τόσων παραγόντων, καθιστά το εγχείρημα της αξιολόγησης ενός φαινομένου πολύ δύσκολο για ένα ιστορικό, πόσο μάλλον για έναν άνθρωπο που έχει να αντιμετωπίσει τα κοινά καθημερινά του προβλήματα.

Κι αν αυτή η δραματική αλλαγή στην επιστήμη της ιστορίας, σας φαίνεται παράξενο πως δεν προκάλεσε μία αντίστοιχη επανάσταση στο τρόπο σκέψης του εξωτερικού ανθρώπου, σας θυμίζω το παράδειγμα των αρχαίων Ελλήνων και εσείς μπορείτε να φέρετε στο νου σας άπειρα άλλα. Πίστευαν πως τα άστρα και οι πλανήτες του ουρανού εκτελούσαν κάποιου είδους κοσμικό χορό. Χόρευαν χορούς με ιδιαίτερη μυστικιστική σημασία που το μήνυμα που περνούσαν είχε να κάνει με το ότι αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της φύσης και ότι ο άνθρωπος μπορεί να χορεύει την εξέλιξη την προσωπική, την εξέλιξη της ψυχής, του την εξέλιξη της ιστορίας της δικιά του και του σύμπαντος. Το ότι χόρευαν χορούς όμως με εσωτερικούς συμβολισμούς δεν σημαίνει ότι όλοι οι παρόντες μετείχαν του μηνύματος αυτών. Το ότι ο άνθρωπος έχει κατακτήσει μία γνώση. Δεν σημαίνει ότι την έχει κατακτήσει και η ανθρωπότητα.

2. Ο Αριστοτέλης και οι Στωικοί θεωρούσαν τον χρόνο τελείως κυκλικό επηρεασμένοι προφανώς από την κυκλική επαναφορά των εποχών. Ο Πλούταρχος είχε περιγράψει πως εναλλάσσονται ανά 3000 χρόνια οι θεϊκές δυνάμεις από καλές σε κακές σαν ένα εκκρεμές. Ο Πλάτωνας για να προστατέψει την εικόνα του θείου το όρισε ως απαγκιστρωμένο από τον χρόνο. Μίλησε για τον κύκλο των εποχών και περιέγραψε τον ορατό κόσμο ως απομίμηση του αιώνιου που ακολουθεί των νόμο των αριθμών ή χρόνο. Την ανθρώπινη εξέλιξη την όρισε σε σχέση με την ανελικτική ή όχι πορείας της ψυχής και γενικά όλοι οι νέο-πλατωνικοί είχαν θεωρήσεις ψυχικής ανέλιξης και άρα της ανθρώπινης φύσης που δεν ήταν μία απλή συνάρτηση του χρόνου. Παρ΄ όλα αυτά ουδείς δεν διαφώνησε ότι οι καταστάσεις πολλές φορές φαίνεται να επαναλαμβάνονται με διαφορετικά προσχήματα και εκφάνσεις. Πολύ συχνά οι θεολογικές/εσωτερικές διδαχές το εκμεταλλεύτηκαν αυτό στις θεωρίες τους περί μαθημάτων από τον θεό, κάρμα κλπ, ενώ το ίδιο το γεγονός δεν παύει να είναι αυτό που είναι. Μία πραγματικότητα που πηγάζει από τον συνδυασμό του νόμου της συμπάθειας, του χρόνου και της ανθρώπινης ραθυμίας.

Με το λυκαυγές της επιστήμης ο χρόνος γίνεται σύμμαχος του ανθρώπου και η ευκαιρία του για ελεύθερη σκέψη, συνείδηση και έκφραση. Τα κυκλικά μοτίβα που τον παγιδεύουν στην στασιμότητα δεν τον ικανοποιούν και αρχίζει να κυριαρχεί η γραμμική αντίληψη εξέλιξης του χρόνου και της ιστορίας. Η τάση αυτή ενισχύθηκε από την ιουδαιοχριστιανική παράδοση της γραμμικής μη αντιστρεπτής εξέλιξης. Εκεί βέβαια προστέθηκε η τελεολογική θεώρηση (Βεβαίως στην αποκάλυψη υπάρχει φανερή απροσδιοριστία χρόνου για το τι συνέβη, και γιατί θα ξανασυνέβη αλλά αυτό σπάνια ενοχλεί τους ημιμαθείς χριστέμπορους). Μην μπορώντας να δεχτούν όλες αυτές τις συμπτώσεις της ιστορίας, και προσπαθώντας να περιγράψουν την ψυχική εξέλιξη οι θεοσοφιστές του Μεσαίωνα διατυπώνουν ξανά όπως και τόσοι μεταπυθαγόριοι και νεοπλατωνικοί θεωρίες περί σπειραμάτων. Ο Νίτσε το μετατόπισε πάλι μία φάση αφού διατύπωσε την θεωρία της αιώνιας επιστροφής. Ο Mircea Eliade, ανθρωπολόγος/ιστορικός μιλά για τα βέλη και τους κύκλους του χρόνου. Η ιδέα της αέναης επανόδου έμελλε να ξανά-εμφανιστεί και σε σύγχρονη μαθηματική μορφή ως η “επαναφορά” του Poincare. Γενικά μπορούμε να βρούμε ένα σωρό παραδείγματα και για τις τρεις περιπτώσεις.

Βλέπουμε δηλαδή ότι η ανθρώπινη σκέψη προσπαθώντας να αιτιολογήσει την ίδια της την φύση και την εξέλιξη της παλινωδεί με βάσει τα αίτια που έφτασαν ως εδώ την ίδια. Ακόμη και οι πολύ γουστόζικες θεωρίες περί επανάληψης κατακλυσμών-καταστροφών που αφήνουν έναν μικρό σπόρο ανθρωπότητας για να ξεκινήσει η ιστορία από την αρχή δεν παύουν να ανάγουν την εικόνα απλά ένα επίπεδο πάνω.

Το θέμα για το αν μία θεωρία μας ικανοποιεί ή όχι έχει να κάνει με την οπτική μας γωνία. Η ιστορία δεν είναι απλά μία φιλοσοφία. Είναι το επιστέγασμα της σκέψης για τις παλαιότερες εποχές. Είναι το σύνολο της αυτοεκτίμησης της κοινωνίας. Είναι μία ιδεολογία που αντικατοπτρίζει την κοινή κοινωνική μας σκέψη και δεν αφορά το παρελθόν αλλά το παρόν μας. Αναφέρεται σε αναπαραστάσεις νοητικές του παρελθόντος στη συγκαιρινή περίοδο με σύγχρονους όρους και σε αναπαραστάσεις τωρινές με τον κώδικα που έχει φτιάξει στο παρελθόν.

3. Η νοητική αντιστροφή της διαδικασίας της εξέλιξης που είναι προϋπόθεση της ιστορίας, μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους. Το πώς εξαρτάται από την κοινή σκέψη όπως είπαμε. Του παρόντος. (Ποια είναι η κοινή ρωτάτε. Κι εγώ μαζί σας.) Η ιστορία έχει ακολουθήσει πολλά μονοπάτια μαζί. Ας υποθέσουμε έστω για λίγο ότι ο μετασχηματισμός μία στιγμής στην επόμενη είναι γραμμικός. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε για να καταγράψουμε την ιστορία είναι να αντιστρέψουμε αυτή τη διεργασία. Έλα όμως που η αποσύνθεση του μετασχηματισμού στις βασικές ενέργειες που τον αποτελούν μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους! Είναι γνωστό άλλωστε πως η εκδήλωση μίας αρχέτυπης ιδέας γίνεται αντιληπτή μέσω της πολλαπλότητας από τον ανθρώπινο νου αφού ο κάθε νους μπορεί να αναλύσει τον μετασχηματισμό αυτό σε όποια αλληλουχία βασικών ενεργειών του αρέσει. Και αυτό συμβαίνει γιατί δεν μπορεί να διατηρήσει όλες τις πληροφορίες της προηγούμενης στιγμής. Οπότε υποχρεωτικά σε μία κίνηση 3 διαστάσεων θα υποθέσει με βάση την τελική του θέση μία αλληλουχία μεγενθύνσεων/σμικρύνσεων, μετατοπίσεων και περιστροφών (scale, translate, rotate.)

Αυτό λοιπόν που έχει καταγραφεί ως ιστορία είναι μία κατεστημένη αντίληψη. Και μέχρι τώρα η ιστορία διηθεί τον εαυτό της, κάποια συσσωρευμένη γνώση δηλαδή, προχωρώντας προς την άκρη του κλαδιού του δέντρου πολώνοντας τα θραύσματα της. Βέβαια είναι άλλο τι γνωρίζουμε ως ανθρωπότητα κι άλλο τι γράφουμε ως ιστορία. Και άλλο τι γνωρίζουμε implicitly, συναισθηματικά και κυτταρικά χωρίς να μπορούμε να το ανακαλέσουμε.

4. Αν εξειδικεύσουμε στην έννοια της έμβιου εξέλιξης μπορούμε να διακρίνουμε και το προαναφερόμενο scale ως ανιούσα(ή και κατιούσα) βιολογική πρόοδο της πολυπλοκότητας αλλά και την διανυσματική της υπόσταση με μετατοπίσεις και περιστροφές. Η πρόοδος κατ’ αρχήν είναι πέραν του χώρου και του χρόνου και την μία στιγμή εμφανίζεται σε ένα σημείο και την άλλη σε άλλο. Ο άνθρωπος κατακτά μία γνώση και την μετατοπίζει. Αυτή η γνώση μένει φυσικά και στην αρχική της θέση (βλέπε παράδειγμα αποικιών). Στην πορεία της μετατόπισης η νέα γνώση που προκύπτει υποχρεώνει την παλιά σε στροφή. Έτσι στο νέο σημείο έχουμε μία γνώση διαφορετική από αυτή της αφετηρίας. Δεν μιλάμε για καλύτερη και χειρότερη. Μία τέτοια σύγκριση είναι άκυρη.

Μετρήστε τώρα από τα πρωτο-ιστορικά χρόνια την αύξηση του πληθυσμού της γης, της μεταναστεύσεις των λαών και τις επιμειξίες και θα πάρετε ένα πρόχειρο παράδειγμα. Οι νέες κοινωνίες που προκύπτουν μετέχουν της γνώσης των παλιών χωρίς να τις έχουν κατακτήσει. Κι έτσι είναι υποχρεωμένες να αγωνιστούν για γνώσεις που ένα μέρος των προγόνων τους ή της ανθρωπότητας κάπου αλλού το είχε ήδη κάνει. Σε άλλο επίπεδο βέβαια. Και με επαναπροσδιορισμό των γνώσεων και με προσθήκη νέων στοιχείων. Για αυτό και οι ίδιες ιστορίες επανέρχονται υπό διαφορετικά πρίσματα. Πάρτε παράδειγμα την αρχαία ελληνική σκέψη και πόσοι αιώνες χρειάστηκαν τελικά για να την κατακτήσει όλη η Ευρώπη. Κάποιοι κοιτώντας πάνω σε αυτές τις αναλογίες μιλάνε ιστορικά για την μεγέθυνση του μεσογειακού πολιτιστικού κέντρου που κατέκτησε όλη την ευρωπαϊκή σκέψη και στην συνέχεια μετατοπίστηκε ακόμη πιο δυτικά αλλάζοντας και οπτική γωνία. Όλοι νομίζω όμως θα συμφωνήσετε μαζί μου, πως υπό το πρίσμα που αναφέραμε, κάτι τέτοιο είναι πολύ απλουστευτικό.

Είναι λογικό ύστερα από αυτά οι όψεις του χρόνου να παρουσιάζουν αναλογίες και με την κυκλική αλλά και με την γραμμική εμπειρία αφού η εμπειρία έρχεται να συγκρίνει, να ακολουθήσει ή να διαρρήξει μοτίβα και της άβιου αλλά και της έμβιου σκοπιμότητας. Ο καθένας από εσάς μπορεί να βγάλει και το δικό του συμπέρασμα.

5. Η σπειροειδής τώρα περιγραφή της εξέλιξης συνδέεται πιο στενά με την ενσυνείδητη σκοπιμότητα. Η ενσυνείδητη σκοπιμότητα θα εντοπιστεί αρχικά στην κατάκτηση μέρους της γεωγραφίας κι έπειτα και στην προσπάθεια καταγραφής της γνώσης / δρόμου/ ιστορίας. Έχει να κάνει με την αυτογνωσία.

Βιολογικά θα εντοπιστεί στην ανάπτυξη της αντίληψης αλλά και στην σχέση της υπόλοιπης βιολογίας με τον μεταβολισμό. Ο κυκλικός χρόνος εμφανίζεται στη διχοτόμηση των κυττάρων και την ενορχήστρωση διαφορετικών ρυθμών στα σώματά μας, που εκτείνονται από τις υψηλής συχνότητας νευρικές ώσεις έως τους αργούς κύκλους της αλλαγής των κυττάρων. Καθώς πέφτει η ταχύτητα του μεταβολισμού με το πέρασμα του καιρού, αυτοί οι ρυθμοί πέφτουν και ο χρόνος κυλάει γρηγορότερα. Έτσι, όσο προχωρά η ηλικία μας, η ζωή μας φαίνεται να συμπιέζεται, να συμπτύσσεται και να κινείται ταχύτερα. Ο κυκλικός χρόνος που αναφέραμε δηλαδή είναι κατά βάθος σπειροειδής αφού κάθε στιγμή η περίοδος του φαίνεται να μικραίνει. Πάνω σε αυτό το σχήμα έχει αναπτυχθεί η έννοια του βιολογικού χρόνου.

Λόγω του βιολογικού χρόνου, τα γεγονότα της πρώιμης ζωής είναι πιο ισχυρά από αυτά που ακολουθούν διότι έχουν μεγαλύτερη ενεργειακή φόρτιση. Για αυτό και συχνά ο άνθρωπος επιστρέφει στα πρώιμα γεγονότα της ζωής του με σκοπό να ανακαλύψει το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης. Αυτή η αντίδραση περνάει στη φύση του όσο περισσότερο λειτουργεί με την συνείδηση του. Το χαρακτηριστικό αυτό φυσικά έχει τις αναλογίες στο πως γράφεται η ιστορία.

6. Όπως είπαμε ο βιολογικός χρόνος κυλάει όλο και πιο γρήγορα κατά την διάρκεια της ζωής μας. Ο Βρετανός Μαθηματικός Samuel Lilley δίνει μία μελέτη, με την οποία κατέγραψε τις κοινωνικά και οικονομικά σημαντικές επινοήσεις και εφευρέσεις από την εποχή 5500 π.Χ. μέχρι τον 20ο αιώνα μ.Χ.

Στη σινδόνη του κβαντικού άλματος συζητήσαμε για την σύμπτυξη του εξελικτικού χρόνου:

«Ας παρατηρήσουμε ας πούμε την εξέλιξη των πληθυσμών σε βιολογικό, ανθρωπολογικό και πολιτισμικό επίπεδο. Κάποια δισεκατομμύρια χρόνια για να σχηματιστεί ζωή. Κάποια εκατομμύρια για να διαμορφωθούν τα ανθρωποειδή. Μία εκατοστή χρόνια για την ανθρωπότητα. Δέκα χιλιάρικα για γεωργία, μερικές εκατοντάδες για επιστημονική επανάσταση, και καμιά δύο αιώνες για την βιομηχανική. Μιλάμε για σύμπτυξη του εξελικτικού χρόνου σε σημείο που μπορεί να γίνει παρατηρήσιμος στη διάρκεια της ζωής μας.»

Α, να είναι προφανές θα μπορούσε να πει κάποιος εμβριθής. Τι επέρχεται στο πέρας το βιολογικού χρόνου. Ο θάνατος. Και να οι τερατωδίες των Αποκαλύψεων και να οι κατακλυσμοί και οι λοιπές κτηνωδίες. (Το’ χει δει το έργο και η μανταμ Ζαίρα: «Μεγάλη πόρτα θα διαβείς…».) Ο ορίζοντας συμβάντων φυσικά και δεν θα καταρρεύσει. Απλά η συσσωρευμένη γνώση σπρώχνει όπως και να το κάνουμε τη ροή προς τα κάπου. Δεν απαντάμε εδώ…

7. Ως προς το πιο εσωτερικό κομμάτι της συζήτησης πολύ σύντομα, και αφού αυτά θα απασχολούν το blog γενικότερα, να αναφέρουμε τα εξής. Στην τυπολογία της διαχρονικής εξέλιξης της ψυχής που συχνά συναντάμε με διάφορες παραλλαγές σε πολλές εσωτερικές σχολές σκέψης, υπάρχουν μυητικές εξελικτικές βαθμίδες με κυρίαρχη έννοια αναφοράς αυτή του «νόμου της ανταπόδοσης», «αιτίας και αποτελέσματος», «ηθικής αιτιότητας», κάρμα» κλπ. Σύμφωνα με αυτόν ο άνθρωπος οφείλει να κατακτήσει σε κάθε βαθμίδα μία γνώση, να μάθει κάτι συγκεκριμένο κλπ. Αντίστοιχες θεωρίες υπάρχουν και για τις συλλογικές ψυχές (οικογένεια, γένος, ανθρωπότητα). Με το θέμα της ψυχικής ανέλιξης της μετεμψύχωσης κτλ ασχολήθηκε και ο Ζαρατούστρας, οι Αιγύπτιοι, ο Πυθαγόρας, ο Πλατωνάκος, ο Αριστοτέλης, οι νεοπλατωνικοί, οι γνωστικιστές, οι Ιουδαίοι, οι Φαρισαίοι, οι Χριστιανοί, οι σατανιστές, μυστικιστές…όλοι! Ουσιαστικά περιγράφουν αυτό που ο Ζήνωνας περιέγραψε με τον Αχιλλέα και την χελώνα. Ότι στα μαθηματικά μπορεί κανείς να θεωρήσει απειρία κινήσεων. Για την αντιληπτική ικανότητα του ανθρώπου όμως μία αλλαγή θα γίνει εμπειρία σε διακριτά βήματα. Έτσι φαίνεται να λειτουργεί η αντίληψη ή και η φύση.Το ποιο είναι από τα δύο δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε. Με άλματα παρά με συνεχείς διαδικασίες. Κλιμακωτά.

Τα είπε και ο Κάστορας κάπου. Υπάρχει εξ’ ίσου αντιστοιχία όσο και απόσταση ανάμεσα σε αυτό που οι άνθρωποι κάνουν και ζουν και σ’ εκείνο που οι άνθρωποι σκέπτονται. Μπορεί η σκέψη να βαδίζει λαχανιασμένα στα ίχνη αυτού που υπάρχει ήδη και να μην διακρίνει τα μοτίβα της ιστορίας, μπορεί όμως να γίνει κάποια στιγμή η σχετικοποίηση του δεδομένου, η αποστασιοποίηση και η προβολή, και μέσα από την γενίκευση να γεννηθεί νέα γνώση. Η ιστορία είναι εξίσου συνειδητή δημιουργία όσο και ασυνείδητη επανάληψη. Με το που θα λάβει χώρα η σχετικοποίηση του δεδομένου, η αποστασιοποίηση και η προβολή θα γίνει και η μετάβαση στο επόμενο επίπεδο.

8. Θα έπρεπε είναι αλήθεια κάποια στιγμή να ξεχωρίσουμε την έμβιος από την άβιος σκοπιμότητα(αν και αυτό που λαθεμένα αναφέρουμε ως άβιος είναι πολλά παραπάνω από όσο νομίζουμε...τέσπα) . Να απορρίψουμε τη εικόνα της αυστηρής αιτιοκρατίας και να προσπεράσουμε την παλαιά διαμάχη ανάμεσα στο μηχανικό σύμπαν του Laplace και την ελεύθερη βούληση ώστε αντίθετα με τον Μαρξ να μην στερήσουμε από την ύλη την κβαντική της συνείδηση και καταλήξουμε σε ένα νομοτελειακό σύμπαν. Να κατανοήσουμε πως ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής που ορίζει μία προτιμητέα κατεύθυνση στο χρόνο και σπρώχνει την ύλη στην εντροπία/ αταξία μπορεί να συνυπάρξει με την θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου που προτείνει αύξηση της πολυπλοκότητας και άρα μείωση της αταξίας με το πέρασμα του χρόνου. Πως δηλαδή η κάθοδος του σύμπαντος προς τον θερμικό θάνατο συνοδεύεται από διάσπαρτη ανάδυση αυθόρμητης τάξης. Κι έπειτα να ξεχωρίσουμε στη διαδικασία της εξέλιξης του ανθρώπου το προφανές. Την έμβιος από την ενσυνείδητη σκοπιμότητα. Το κυτταρικό επίπεδο από το εγκεφαλικό όπου η εξέλιξη δεν είναι γραμμική ή κυκλική αλλά μεγάλου βαθμού συνάψεις λαμβάνουν χώρα την ίδια στιγμή. Να κάνουμε την αναγωγή στον κόσμο ώστε να καταλάβουμε πως το πνεύμα το γεννά η ύλη και η ψυχή δηλώνει την τάξη.

Να συμφωνήσουμε για το ότι παρόλο που οι προϊστορικοί λαοί δεν κατέγραφαν γεγονότα, ελεγχόμενα ή και προπαγανδιστικά όπως γίνεται σήμερα δεν είχαν απουσία γνώσης ή μνημών ή παραδόσεων. Να καταλάβουμε πως αν οι ιθαγενείς της Αμερικής είχαν κάνει πρώτοι το υπερατλαντικό ταξίδι και μας κατάπιναν με τη γνώση τους αυτό δε θα σήμαινε μη εξέλιξη.

Και επιτέλους να σταματήσουμε αυτή την κουτή προσπάθεια ορισμού της εξέλιξης της ιστορίας με βάση την τωρινή θέση. Δεν αρκεί μόνο να κοιτάμε πως καταλήξαμε στην άκρη του κλαδιού του δέντρου της γνώσης. Χρειάζεται να κοιτάξουμε όλο το δέντρο των επιλογών και να χρησιμοποιήσουμε όση γνώση έχει κατακτήσει η ανθρώπινη σκέψη, είτε είναι εσωτερική είτε επιστημονική.

Το θέμα εν τέλει δεν είναι στο τι σχήμα αναπαριστά καλύτερα την εξέλιξη της ιστορίας. Ούτε είναι στο να αναζητήσουμε την φαυλότητα της ιστορίας, την ανθρωποφαγική ηθική της, τις κλειστές γνώσεις και την ίδια την φαύλη φύση του ανθρώπου για να βρούμε τα αίτια που η ιστορία είναι κυκλική ή όχι. Ούτε μας ενδιαφέρει (-εξαιρούμαι εγώ βεβαίως-) αν στο βέλος του χρόνου υπάρχουν ίχνη συνιστωσών άλλων 10 διαστάσεων που ούτως ή άλλως λόγω χημείας και μόνο ο καθένας μας θα της βιώσει αλλιώς.

Αυτό που οφείλουμε να γνωρίζουμε ως ενήλικες πλέον και είναι το βασικό της κουβέντας μας, είναι κάτι που είπε τόσο όμορφα ο Κάστορας και δεν μπορώ παρά να δανειστώ τις λέξεις του: «Η ανθρώπινη συνείδηση, ως παράγων αλλαγής και δημιουργίας στην ιστορία, είναι ουσιαστικά μία πρακτική συνείδηση, μία ratio τελεστική-ενεργός, κάτι πολύ περισσότερο από θεωρητικός στοχασμός, στον οποίο η πρακτική θα μπορούσε να προσαρτηθεί σαν το πόρισμα ενός συλλογισμού, απλώς υλοποιώντας του τις συνέπειες. Αυτή όμως η πρακτική δεν είναι αποκλειστικά μία τροποποίηση του υλικού κόσμου, είναι εξίσου, και ακόμη περισσότερο, τροποποίηση της συμπεριφοράς των ανθρώπων και των σχέσεων.» Το σχήμα λοιπόν που περιγράφει καλύτερα την εξέλιξη της ιστορίας δε μπορεί να είναι αυτό που σε εντάσσει αγαπητέ αναγνώστη εντός της.

Το κβαντικό άλμα της συνείδησης και το φαινόμενο του 100ου πιθήκου

2011-01-16T02:50:00.001+02:00

(Quantum leap of consciousness, the hundredth monkey phenomenon)

Τι σχέση μπορεί να έχει το polar ή axial shift της γης, το μαγνητικό πεδίο της, η μουσική των σφαιρών του Πυθαγόρα, η κοσμική ακτινοβολία του σύμπαντος, οι ηλιακές καταιγίδες και οι Αλχημιστές με την εξέλιξη της ανθρώπινης συνείδησης;

Που αναφέρεται το κβαντικό άλμα της (υπερ?)συνείδησης;

Σχεδόν όλοι είναι εξοικειωμένοι με την εικόνα των ατόμων. Νουκλεόνια στο πυρήνα και ηλεκτρόνια σε στοιβάδες στην περιφέρεια. Μιλάμε για άτομα και τα υποατομικά σωματίδια τους, και όπως θα αναφερθεί πλείστες φορές από το αυτό βήμα σημειώνουμε τη σχέση τους με τον χρόνο. Τα φωτόνιο είναι το πρώτο τόσο λεπτοφυές σωμάτιο που αρχίζει να συμπεριφέρεται πέρα από κύμα και σαν την ύλη της φυσικής μας επιστήμης. Και το αναφέρουμε αυτό γιατί πρέπει να υπάρξει ύλη για να υπάρξει βαρυτικό πεδίο και άρα βαρύτητα, κίνηση, χρόνος κλπ. Φωτόνια και ηλεκτρόνια είναι της ίδιας τάξης. Αυτό σημαίνει ότι πιο λεπτοφυή σωμάτια από αυτά που αναφέρουμε δεν έχουν καμιά αίσθηση του χρόνου και μπορούν να «κινηθούν» τόσο προς το μέλλον όσο και προς το παρελθόν.

Τα ηλεκτρόνια λοιπόν, βρισκόμενα στο κατώφλι της αρχής το χρόνου δεν πραγματοποιούν σταθερές κινήσεις γύρω από τον πυρήνα του ατόμου αλλά εμφανίζονται και εξαφανίζονται στις διάφορες θέσεις φτιάχνοντας ένα οριοθετημένο νέφος της κίνησης τους για τον παρατηρητή. Είναι τόσο μεγάλες οι συχνότητες δλδ που ουσιαστικά είναι αδύνατο να παρατηρήσει κάποιος μία σταθερή τροχιά. Έστω τώρα ότι τροφοδοτείται το ηλεκτρόνιο με περίσσεια ενέργεια. Με το που θα την απορροφήσει θα εμφανιστεί σε μία από τις επόμενες στοιβάδες του ατόμου. Προσέξτε. Δεν θα μεταφερθεί. Ούτε θα εκτροχιαστεί. Θα εξαφανιστεί από την μία στοιβάδα και θα εμφανιστεί στην άλλη δίχως να περάσει διαμέσου του χώρου που ορίζουν αυτές. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται κβαντικό άλμα.

Ίσως και να περιγράφουμε την τάξη του απειροστού διαστήματος επιτρεπτής κίνησης. Ίσως και την τάξη του απειροστού χρόνου. Και λες και αυτό δεν φτάνει να μας σαστίσει η επιστήμη έχει ήδη παραδεχτεί την αδυναμία της να υπολογίσει πότε ακριβώς θα γίνει το άλμα, και που ακριβώς θα εμφανιστεί το ηλεκτρόνιο. Υπάρχει μία σχετική πιθανότητα εκτίμησης μέσω της κυματικής εξίσωσης του Σρέντιγκερ. Πιθανότητα λέμε, για να καταστεί φανερό πως από την δεξαμενή πιθανοτήτων είναι που δημιουργείται κάθε στιγμή η «πραγματικότητα» της υλο-ενέργειας όπως την ζούμε στο εντροπιακό σύμπαν. Μιλάμε για υπερθέσεις απείρων καταστάσεων που αδυνατεί να καταγράψει η πεπερασμένη δυνατότητα αντίληψης. Και συγκρατεί μία εικόνα απλά. Τη θέση λόγου χάριν του ηλεκτρονίου που όπως είπαμε δεν έχει θέση. Εκνευριστικό δε βρίσκετε; Όσο εκνευριστικό είναι να μην γνωρίζεις αν η γάτα είναι ζωντανή ή είναι νεκρή ,στο γνωστό πείραμα το προ-αναφερόμενου, που ούτως ή άλλως σαν πείραμα ήταν μία αναγωγή του υπαρξιακού προβλήματος του ανθρώπου. Να ζει κανείς ή να μην ζει. Μήπως είμαι ήδη νεκρός και δεν το ξέρω; Τι είναι ζωή. Τι ύπαρξη. Άντε πάλι.

Ομολογουμένως πολύ συχνά έρχομαι σε αντιπαράθεση με σχήματα της παραδοσιακής σκέψης. Η εξέλιξη όμως μιας δομής έχει πάντοτε ανάγκη την σύγκριση με την προηγούμενη κατάστασή της. Και την ρήξη με αυτήν ή την αξιοποίηση της. (Αλλά και η ρήξη με μία ιδέα, αξιοποίηση της δεν είναι; ) Οι αλχημιστές το γνώριζαν αυτό. Γνώριζαν ότι το μέλλον υπάρχει όσο υπάρχει παρελθόν. Οπότε το ενδιαφέρον τους ήταν να μεταστοιχειώσουν τις υπάρχουσες δομές της ουσίας. Να μετουσιώσουν μνήμες. Είτε αλληγορικά, είτε κυριολεκτικά. Δεν γίνεται να κάνεις απλά ένα hard reset και να είσαι εσύ ξανά. Δεν υπάρχει hard reset στη φύση –άσχετο αν αυτή έχει βρει τρόπους να κάνει τοπικές επανεκκινήσεις με τίποτε κατακλυσμούς – ή soft συνειδησιακά reset με μετεμψυχώσεις, μετενσαρκώσεις, νερά της λήθης και λοιπές ανθρωποκεντρικές θεωρίες (και αυτές οι αναφορές ένας τύπος μετάλλαξης-κβαντικού άλματος είναι. Και η μετάλλαξη μία τυχαία μετατροπή σε ένα συστατικό του γονιδιώματος δεν είναι;) Το θέμα είναι ότι κάποια δομή κρατιέται πάντα. Έστω και ως πιθανότητα.

Και αυτά τα λέγω γιατί συμμερίζομαι την πεποίθεση που έχει αναπτύξει (όχι καθολική) η ανθρώπινη παραδοσιακή σκέψη είτε χρησιμοποιώντας την θεουργία, είτε την φιλοσοφία (Μαρξ) είτε ότι άλλο θέλετε για το ότι το γίγνεσθαι εκφράζεται πιο σωστά από την εικόνα του σπειράματος και όχι μιας κυκλικής και αιώνιας επιστροφής των ίδιων ιδιοτήτων. Δεν υπάρχει επανακύκλιση της ιστορίας δηλαδή. Τώρα εάν στην εικόνα του σπειράματος η εξέλιξη είναι προς τα πάνω ή κάτω, αυτό από μόνο του το ερώτημα βαραίνει ειδικά το κομμάτι της εσωτερικής σκέψης στην οποία αναφερόμαστε (βλέπε χριστιανο-ορθόδοξες ερμηνείες της Αποκάλυψης, θεοσοφιστές κλπ). Άλλοι μιλούν για κάθοδο που ουσιαστικά ισοδυναμεί με άνοδο άλλη για άνοδο που ισοδυναμεί με κάθοδο. Πιάσε το αυγό του Κολόμβου και κούρευτο. Είναι λάθος το ερώτημα. Άκυρη προσέγγιση καθώς ως είπαμε οι στιβάδες του ατόμου δεν έχουν πάνω και κάτω. Μπορείς να μιλήσεις μόνο για ενέργεια. Δίνω ενέργεια στο ηλεκτρόνιο και πηδά σε μεγαλύτερη στοιβάδα. Του παίρνω και εκπέμπει ένα φωτόνιο. Άσε που η ακτίνα της σπείρας έχει «τοπική» ταχύτητα. Αλλά τις σας λέω τώρα, ε;

Το θέμα μας εδώ είναι τα κβαντικά άλματα της ανθρωπότητας και ότι αυτά δεν μπορούν να γίνουν αντιληπτά στη βάση μίας κυκλικής πορείας και στην βάση όλων των ερωτημάτων που θέσαμε στην αρχή και των πνευματικών φαινομένων που τα συνοδεύουν. Αν εξετάσουμε παραδείγματος χάριν την ιστορία, παρατηρούμε ότι οι εξελίξεις είναι όλο και πιο ραγδαίες –να η ταχύτητα που σας έλεγα, λόγω της συσσώρευσης μνήμης-. Υπάρχει μία συγκεκριμένη ορμή, και η εξέλιξη λόγω αδράνειας την ακολουθεί. Ας παρατηρήσουμε ας πούμε την εξέλιξη των πληθυσμών σε βιολογικό, ανθρωπολογικό και πολιτισμικό επίπεδο. Κάποια δισεκατομμύρια χρόνια για να σχηματιστεί ζωή. Κάποια εκατομμύρια για να διαμορφωθούν τα ανθρωποειδή. Μία εκατοστή χρόνια για την ανθρωπότητα. Δέκα χιλιάρικα για γεωργία, μερικές εκατοντάδες για επιστημονική επανάσταση, και καμιά δύο αιώνες για την βιομηχανική. Μιλάμε για σύμπτυξη του εξελικτικού χρόνου σε σημείο που μπορεί να γίνει παρατηρήσιμος στη διάρκεια της ζωής μας. (Και αυτό γιατί απλά περιορίζουμε τηλεσκοπικά την εικόνα που παρατηρούμε.)

Είναι αρκετό αυτό για να δείξει πως οι «κύκλοι των εποχών» που απολαμβάνουν γενικότερα μέγιστης θεοφιλοσοφικής σημασίας είναι απλά τρικ των Ινδών, Πέρσων, Αιγυπτίων, Ελλήνων, Σύγχρονων, Δυτικών, Τεκτόνων, Ολυμπιακών, Πασοκ-τσήδων και ταλιμπάν για να αναπαράγουν τον φαύλο κύκλο της εξουσίας τους. Είτε αυτή είναι το παπαδαριό τους είτε τα έδρανα ή η εξέδρα τους. Είναι απόκρυψη της πραγματικότητας πως ο άνθρωπος αν αλληλεπιδράσει με ενέργειες στο περιβάλλον του υπάρχει πιθανότητα να κάνει το κβαντικό άλμα.

Όσον αφορά την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον λοιπόν. Την λεγόμενη συχνότητα Schumann την ξέρετε; Είναι η συχνότητα της ιονόσφαιρας και της γήινης επιφάνειας. Είναι περίπου 10Ηz και πρακτικά η συχνότητα αντιστοίχησης της γης, εκεί δλδ που ξεκινά ο κραδασμός της. Όλοι οι κεραυνοί (ενεργειακές εκκενώσεις μεταξύ επιφανείας της γης και ιονόσφαιρας) που διαπερνούν το κομμάτι αυτό του χώρου που περιγράφουμε δημιουργούν τεράστια στάσιμα κύματα, τα οποία όμως επηρεάζουν τόσο τα θηλαστικά όσο και των άνθρωπο. Πως γίνεται αυτό: Μα η συχνότητα των θηλαστικών είναι πολύ κοντά! Η απόσταση είναι τόσο μικρή που εμφανίζεται φαινόμενο διαπασώντος. Είναι κάτι κάτω από 8Hz . Πολύ πιθανό και ο άνθρωπος κάποτε να είχε συνείδηση τέτοιας συχνότητας. Σήμερα αυτή η συχνότητα αντιστοιχεί περίπου στην κατάσταση του συνειδητού ονειρέματος. Ή τουλάχιστον του μισοκοιμισμένου / μισοξυπνημένου εγκέφαλου.

Εδώ αξίζει να επεκταθούμε. Η γη εμφανίζεται να συμμετέχει σε ένα τεράστιο αριθμό κινήσεων. Αυτές που έχουν παρατηρηθεί είναι πάνω από 24. Αυτό το γεγονός αυτομάτως της προσδίδει και την δική της ιδιοσυχνότητα, τις δικές της αρμονικές και λοιπά. Να η μουσική των σφαιρών του Πυθαγόρα. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που πολλοί λαοί στο παρελθόν μιλούσαν για το «μαγικό τραγούδι» της γης και θεωρούσαν τον εαυτό τους κομμάτι της γαίας. Σαφώς και είναι .Και μάλιστα η εξέλιξη του προσαρμόστηκε στις φυσικές προδιαγραφές του περιβάλλοντος του. Οι ηλιακές εκρήξεις για παράδειγμα εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία σε ακτίνες Χ και γάμα. Η ακτινοβολία Χ ιονίζει περισσότερο την ιονόσφαιρα για την οποία μιλούσαμε πριν, και αλλάζει τις συνθήκες διάδοσης της ανάκλασης της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε αυτήν. Έχετε υπόψη πόσες πολιτισμικές, θεολογικές κλπ κρίσεις έχουν γίνει σε περιόδους μεγάλων ηλιακών καταιγίδων; Πολλές. Ξέρετε πως το Stanford Institute και η CIA έχουν ασχοληθεί επιμελώς για το πώς επηρεάζει το μαγνητικό πεδίο της γης της ανθρώπινη συνείδηση;

Μετά από αυτό δεν μου ακούγεται και τόσο περίεργο που οι Δρυίδες μίλαγαν για το κύκλο του Φοίνικα που σχετιζόταν με τη περιοδική ελάττωση του μαγνητικού πεδίου της γης. Ο Φοίνικας λεγόταν ότι κρύβει καταστροφή και αναγέννηση. Όταν το μαγνητικό πεδίο της γης βρεθεί σε μηδενική τιμή τότε αυτή μένει απροστάτευτη στις κοσμικές ακτινοβολίες. Πολλές καταστροφές του παρελθόντος θα εξηγηθούν από τη μέγιστη επίδραση του Ήλιου, της σελήνης και των ζωδιακών άστρων σε τέτοιες στιγμές! Με τις μεταβολές το μαγνητικού πεδίου σχετίζεται και η λεγόμενη μετάπτωση ή αντιστροφή του άξονα της γης ή των πόλων (polar και axial shift - και μάλλον ομιλούμε για μετατόπιση-). Πέρα από τις όποιες καταστροφές που αυτές συνοδεύουν παρατηρήθηκαν στην ανθρωπότητα και συνειδησιακά άλματα.

Επιπρόσθετα αναφέρεται ότι Ρώσοι και Αμερικάνοι της ψυχοτρονικής επιστήμης έχουν επιβεβαιώσει πως ο μαγνητισμός επηρεάζει της ψυχικές ικανότητες (psychic powers) του ανθρώπου. Και όπως δεχόμαστε ότι ο άνθρωπος συμμετέχει στην ιδιοσυχνότητα της γης και επηρεάζεται από αυτήν, έτσι κάλλιστα μπορούμε να δεχτούμε την ανάποδη πορεία. Είναι γνωστή η ιδέα πολλών σαμανικών λαών, που θεωρούσαν συνειδητά το εγώ τους μέρος της φύσης και εφάρμοζαν τελετουργικά όχι για να την υποτάξουν αλλά για να την επηρεάσουν. Τα άλφα ή θήτα παραγόμενα κύματα του εγκεφάλου σε κατάσταση trance δηλαδή μπορούν ενδεχομένως και να έρχονται σε συνάφεια με τον υπάρχοντα φυσικό ηλεκτρομαγνητισμό του περιβάλλοντος.

Υπάρχει μία συνεχής λοιπόν αλληλεπίδραση μεταξύ του ανθρώπου και του περιβάλλοντος που του επιτρέπει να προσλαμβάνει ή να ελευθερώνει ενέργεια, να δημιουργεί αρχέτυπα και να ορίζει την συνείδηση του. Το πρώτο συνειδησιακό άλμα της ανθρώπινης ιστορίας είναι η μετάβαση από τις κατ’ εξοχήν μητριαρχικές σαμανικές,κοινοκτημοσυνοκεντρικές κοινωνίες που αναφέραμε, σε αυτές που ο άνθρωπος επικαλείται την ελευθερία της θελήσεως του. Σε αυτές που πλέον αρχίζει να αναφέρεται στο εγώ του. «Εγώ ειμί». Εγώ είμαι. Αυτό το άλμα λένε ότι συνέχισε να λαμβάνει χώρα κι εκεί γύρω στα χρόνια του Ομήρου (ξεκίνησε ας πούμε χοντρικά την εποχή των Διδύμων ως αυγή της ιστορίας αλλά και ως "πτώση"), όπου παρατηρήθηκε και αναστροφή των μαγνητικών πόλων. (Ενδείξεις για αναστροφή υπάρχουν και για πριν περίπου 350 χιλιάδες χρόνια με την εμφάνιση του sapiens και πριν 30 με την εμφάνιση των πρώτων σπηλαιογραφιών.) Διόλου τυχαία λοιπόν η εποχή που ο Οδυσσέας πραγματοποιεί ένα από τα πρώτα καταγεγραμμένα μυητικά ταξίδια αυτογνωσίας. Ο συντελεστής του «εδώ» και του «τώρα» στην κατάθεση «εγώ είμαι» είναι που ενεργοποίησε την συνείδηση εγρηγόρσεως και αύξησε την συχνότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου σε σχέση με αυτή των άλλων θηλαστικών.

Στην πραγματικότητα βέβαια ακόμη και στην σύγχρονη ζωή είναι πολύ δύσκολο να είμαστε «παρόντες» δεδομένου ότι ζούμε σε κόσμο που περνά μέσα από ερμηνευτικά φίλτρα. Το βασικό πλαίσιο του νου μας είναι εκείνο το παρατηρητή. Είμαστε θεατές ενός έργου και όπως ο Ντοστογιέφκσι πρέπει να στηθούμε μπροστά σε κάποιο εκτελεστικό απόσπασμα ώστε να ξυπνήσουμε στην παρούσα πραγματικότητα, να αποκτήσουμε επίγνωση του εαυτού και να κάνουμε το προαναφερόμενο κβαντικό άλμα. Εδώ θυμάμαι τα λόγια του ερευνητή Schvaller De Lubits σε συζήτηση του για την αλχημεία. «Η μεταστοιχείωση της ύλης σε πνεύμα ή αλχημεία –της οποίας η μεταστοιχείωση βασικών μετάλλων σε χρυσάφι είναι υποπροιόν- εξαρτάται από αυτή τη ‘στιγμή δύναμης’ του να είμαστε δηλαδή πλήρως παρόντες στην παρούσα στιγμή.»

Και για να δώσουμε μερικές ακόμη αναφορές του πως επηρεάστηκε η ανθρώπινη ιστορία από τις συνθήκες του περιβάλλοντος: Η γαλλική επανάσταση του 1789, η γερμανική του 1848 και η Οκτωβριανή της Ρωσίας του 1917 έγιναν όλες σε περιόδους μεγάλων αυξομειώσεων στο μαγνητικό πεδίο της γης, που προήλθαν από ηλιακές καταιγίδες (Armin Grafe, Hans W. Wendt). Η βιομαγνητική σάμπως δεν κοιτάζει πώς κάποια μαγνητικά πεδία μπορούν επιδρούν σε ψυχικές καταστάσεις; Αλλάζει 0.1% η ένταση της θερμότητας σε ένα κομμάτι της επιφάνειας του ηλίου ελεώ καταιγίδας, και σε περιοχές με χαμηλό γεω-μαγνητική ασφάλεια –όπως η μέση ανατολή- εμφανίζεται έστω και σαν πιθανότητα η κρίση.

Ας προσθέσουμε εδώ άλλη μία εικόνα άξια αναφοράς στο παζλ μας που αναφέρεται και αυτή στα άλματα της συλλογικής συνείδησης: Το φαινόμενο του 100^ου πιθήκου.

Το λεγόμενο φαινόμενο του 100^ου πιθήκου έχει να κάνει με ένα ξαφνικό, αυθόρμητο άλμα συνείδησης, το οποίο επιτυγχάνεται όταν ξεπεραστεί ένα συγκεκριμένο σημείο καμπής, που αναφέρεται αλλιώς και ως κρίσιμο σημείο. Η ιδέα του φαινομένου του εκατοστού πιθήκου προέρχεται από τον Δρ. Lyall Watson στο βιβλίο του Lifetide (Παλίρροια της ζωής) (1979) στο οποίο περιγράφεται ένα πείραμα που έλαβε χώρα στη Ιαπωνία το 52.

Αντιγράφω από κάπου : «Οι επιστήμονες παρακολουθούσαν τη συμπεριφορά πιθήκων που ζούσαν εκεί. Κάποια στιγμή έδωσαν στους πιθήκους ως τροφή γλυκοπατάτες γεμάτες λάσπες. Εκείνοι ανταποκρίθηκαν με χαρά αφού τους άρεσε πολύ η γεύση της γλυκοπατάτας αλλά όχι το χώμα.

Ένα μικρό όμως θηλυκό πιθηκάκι δοκίμασε και έπλυνε στη θάλασσα τη γλυκοπατάτα της και την έφαγε πολύ πιο ευχάριστα. Αυτό το δίδαξε στη μητέρα της και στις φίλες της και σιγά-σιγά από το 1952 έως το 1958 σχεδόν όλοι οι πίθηκοι στο νησί είχαν μάθει πώς να ξεπλένουν τις γλυκοπατάτες προτού τις φάνε. Βέβαια οι επιστήμονες δεν ήξεραν τον ακριβή αριθμό των πιθήκων που γνώριζαν αυτή τη διαδικασία και υπέθεσαν πως ήταν 99. Μόλις λοιπόν και ο εκατοστός πίθηκος έμαθε πώς να ξεπλένει τη γλυκοπατάτα του προτού τη φάει, τότε συνέβη ένα μεγάλο άνοιγμα συνείδησης.

Παρατήρησαν λοιπόν οι επιστήμονες πως πίθηκοι σε άλλα μέρη του κόσμου, μίλια μακριά από το συγκεκριμένο νησί των πιθήκων στο οποίο γινόταν το πείραμα, αυτόματα άρχιζαν να καθαρίζουν τις γλυκοπατάτες τους, ενώ μέχρι τότε δεν το έκαναν.

Το συμβάν αυτό ονομάστηκε « ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ 100ου ΠΙΘΗΚΟΥ». Μπορεί οι επιστήμονες να μην γνώριζαν τότε τον ακριβή αριθμό των πρώτων πιθήκων πως οδήγησαν το είδος τους σε αυτή τη συνειδησιακή αλλαγή και να υπέθεσαν πως ήταν 100, ωστόσο αναγνώρισαν την ύπαρξη αυτής της φυσικής αλήθειας του συντονισμού συγκεκριμένου αριθμού ατόμων που μπορεί να οδηγήσει σε συνειδησιακά άλματα.

Ύστερα από αυτό λοιπόν το πείραμα οι επιστήμονες συμπέραναν πως όταν λίγοι άνθρωποι ανακαλύπτουν κάτι νέο αλλά δεν το διαδίδουν προς τα έξω, αυτή η γνώση μένει στον κύκλο των λίγων. Όταν όμως αρχίζει να αυξάνει ο αριθμός των ανθρώπων που γνωρίζουν και δημιουργηθεί ένα κρίσιμο πλήθος, τότε δημιουργείται μία δύναμη και η γνώση των λίγων γίνεται γνώση για όλους.»

Υπάρχει μία παρόμοια αναφορά στο “Waking life” για ένα αντίστοιχο πείραμα που έγινε σε ανθρώπους και αφορούσε σταυρόλεξα. Έδιναν λέει σε μία ομάδα ανθρώπων να λύσει σταυρόλεξα άλυτα κάθε μέρα και είχε ένα σταθερό ποσοστό ευστοχίας Χ. Όταν μία μέρα τους δώσανε ένα σταυρόλεξο που είχε δημοσιευτεί την προηγούμενη μέρα στον τύπο το ποσοστό τους πολλαπλασιάστηκε. Λέει κάτι αυτό για την συλλογική συνείδηση και μνήμη. Ο Καστοριάδης έχει δίκιο να αναφέρεται στην συλλογική δεξαμενή του κοινωνικού φαντασιακού από την οποία αντλεί η κοινωνία και ο άνθρωπος ώστε να προβάλλει και να δημιουργήσει. Υπάρχει μία φύση της ανθρωπότητας αόρατη αλλά καθόλα πραγματική. (Μήπως η πρόταση πολλών κοινωνιολόγων πως δεν νοείται άτομο δίχως κοινωνία και το ανάποδο δεν είναι φιλοσοφική σοφιστεία αλλά φυσική πραγματικότητα;)

Κλείνοντας, θα μπορούσε κάποιος να κάνει σχόλιο πάνω στο γεγονός ότι η γη εμφανίζεται να ανεβάζει συχνότητα, τόσο λόγω των κλιματικών αλλαγών, όσο και του ότι κινούμενη στη αστρική της γειτονιά και αλλάζοντας η σχετική της θέση-γωνία λόγω της μετάπτωσης των ισημεριών, αλλάζει η κοσμική ακτινοβολία που δέχεται. Θα μπορούσε επίσης να γίνει ακόμη ένα πιο ειδικό σχόλιο που συσχετίζει την επιτάχυνση του χρόνου που επιφέρουν τα προαναφερόμενα με αυτό που αναφέρθηκε λίγο νωρίτερα ως σύμπτυξη του εξελικτικού χρόνου. Αρκούν όμως αυτά ως προστάδιο ενός κβαντικού άλματος; Αρκούν ως συνθήκες για την ανάδυση της ανθρωπότητας της νέας εποχής με την δικτυωμένη ευφυΐα στο επίπεδο της υπερσυνείδησης που ονειρεύονται κάποιοι; Αρκούν για την μετάλλαξη της ανθρωπότητας σε αυτήν τύπου Πνυκός; Η απάντηση είναι όχι. Όχι μέχρι να φτάσουμε τον 99ο τουλάχιστον.

Περί της φύσης του νου … και ο νοών νοείτω

2011-01-06T22:13:00.002+02:00

Σε ποιες πλεκτάνες έχεις μπλέξει αναγνώστη και δεν βρίσκεις την αλήθεια που σου αρμόζει, αναρωτιέμαι. Ποιοι είναι αυτοί που σου στερούν την απόλυτη γνώση άραγε.

Το καραβάνι τρέχει μες στη σκόνη
και την τρελή σου κυνηγάει σκιά
πώς να ημερέψει ο νους μ' ένα σεντόνι
πώς να δεθεί η Μεσόγειος με σχοινιά

Έλεγε ένα ωραίο ποίημα του Αλκαίου που μετά έκανε άσμα ο Θάνος.

Αρκεί ένα σεντόνι για να ημερέψει ο νους; Και γιατί να ημερέψει ο νους;Ο Αριστοτέλης έλεγε πως ο νους είναι εντός της ψυχής. Νέο-αριστοτελικοί λένε ειδικά πως νους και πνευματοψυχή ( η ψυχή των Χριστιανών χοντρικά) κάνουν την ψυχή. Και όταν μιλάμε για ψυχή εννοούμε σωματοψυχή, που το φάσμα της ξεκινά από την ύλη και τα άτομα του Δημόκριτου και φτάνει σε υποατομικά σωματίδια που τώρα υποψιάζεται η επιστήμη. Μπορεί και πιο πάνω. Μιλάμε πάντα για φύση. Δεν υπάρχει τίποτε αφύσικο ή μεταφυσικό. Απλά στα δόγματα συμφέρει να μη δέχονται την φθαρτότητα της ακόμη κι αν είναι αιώνια (αφού πχ αποτελείται και από υποατομικά-λεπτοφυή σωμάτια που δεν ορίζονται στο χωροχρόνο) γιατί έτσι θα τους χαλάσει την εικόνα του «απολύτου» νου που έχουν για δημιουργό των πάντων.

Οι αρχαίοι όταν μιλούσαν για «τα πάντα» εννοούσαν τα 4 στοιχεία. Σήμερα βέβαια ξέρουμε πως τα στοιχεία είναι 104 (λέμε τώρα) και όχι 4 -άλλωστε τα των αρχαίων ήταν αλληγορικά-. Ο Ηράκλειτος έλεγε «τα πάντα ρει», για να περιγράψει τον μετασχηματισμό ενέργειας-oυσίας της σύγχρονης φυσικής επιστήμης. Ρέω σημαίνει κινούμαι, και η κίνηση βεβαίως όπως γνωρίζει και ένα μικρό παιδί ορίζεται εντός χωροχρόνου. Αναλογιστείτε λοιπόν, ότι τα γνωστά στοιχεία δεν αποτελούν παρά το 4% της μάζας του σύμπαντος. Τα άλλα είναι αχωρόχρονα υποατομικά σωματίδια σκοτεινή ύλη/ενέργεια, μαύρες τρύπες κλπ που δεν εμπίπτουν στο 2ο θερμοδυναμικό νόμο και τον χώρο που ορίζει/καθορίζει αυτός στον νου, ώστε ο δεύτερος να παρατηρήσει τα αποτελέσματα της νόησης του. Δώστε βάση σε αυτό που μόλις είπαμε: Ο νους χρειάζεται χώρο για να δράσει. Και μόνον που μιλάς για αποτελέσματα της νόησης, μιλάς για μια διεργασία που έλαβε χώρα και χρόνο, στο εκδηλωμένο ον των εσωτεριστών ας πούμε. Τα περί εξω-χωροχρονικών νόων είναι θεολογικοί ταλιμπανισμοί. Απλά το θέμα είναι από ποιό σημείο θα ορίσεις τον χρόνο-χώρο ο οποίος είναι συνάρτηση της ικανότητας παρατήρησης... Για ψάξτε λίγο.

Σήμερα έχουμε συνδέσει τον νου με την διανόηση και τον εγκέφαλλο Γιατί; Οι ιδέες άυλες δεν είναι; Ποιο είναι το λεγόμενο πρόβλημα σώματος-νου; Τί είναι ο επιφαινομεναλισμός; Ποιο είναι το πρόβλημα του σολιψισμού; Που εδράζει ακριβώς η συνείδηση; Γιατί μερικοί θεόπληκτοι φωνάζουν –για κακό- πως στην εποχή μας υπερισχύει η νόηση εις βάρος της πνευματικότητας; Ποια η διαφορά των ενεργειών που γίνονται εν βρασμώ ψυχής με αυτές που γίνονται με ψυχρό αίμα και νου; Οι νοητικά διαταραγμένοι γιατί θέλουν ψυχ-ίατρο; Ποια η κοσμική ψυχή των πυθαγόρειων και ποιος ο κοσμικός νους ; Ποιος είναι ο συμπαντικός νους για τον οποίο μιλούν οι new-age-άδες και για να τον προσεγγίσουν «κουμπώνονται» για να ξεμπλοκάρουν τον δικό τους, και μάλιστα στις αστρικές προβολές αναφέρονται σαν ταξίδια της ψυχής? Είναι πολλά τα ερωτήματα δεν συμφωνείτε; Και να' ταν μόνον αυτά.

Συνεχίζουμε.

Το κατεξοχήν εργαλείο του νου, ο λόγος, ήταν για τους Νεοπλατωνικούς η ψυχή του κόσμου. Για την ακρίβεια οι λόγοι που το σώμα τους συνιστά τον Λόγο. Τι σας λέω τώρα, ε? Κι αν σας ρωτήσω «για ποιο λόγο», θα ζητήσω την αιτία. Ο λόγος είναι και η αιτία (ή τουλάχιστον έτσι σας είπανε). Για αυτό και όλες οι κοσμολογικές αποδείξεις για την ύπαρξη θεού μιλούν για την πρωταρχική αιτία. ("Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος. 2 Ούτος ην εν αρχή προς τον Θεόν. 3 πάντα δι' αυτού εγένετο, και χωρίς αυτού εγένετο ουδέ εν ό γέγονεν."). Ο Τετραπρόσωπος Μπράχμα του Ινδουισμού λόγου χάριν είναι το εκδηλωμένο ένα, αποχωρισμένο από την πηγή-αρχή και καθίσταται ο δημιουργός, ο συμπαντικός Νους και ο πρώτος δημιουργικός λόγος. “Nους εστίν ο διακοσμων τε και πάντων αίτιος “ είπε ο Αναξαγόρας. Η θεολογική, θεουργική, μαγική και προπάντων φιλοσοφική διείσδυση δηλαδή του ανθρώπου κατάφερε να εντοπίσει σταδιακά και μεγαλύτερα κλάσματα των αιτιών της και να τα απολυτοποιήσει σε φιλοσοφικά αξιώματα και θεούς. (Ότι θέομαι σημαίνει κινούμαι, το αποσιωπούν όλα τα παπαδαριά.) Και ο λόγος που η ανθρώπινη νόηση τείνει να σχηματίζει αξιώματα και δόγματα είναι συγκεκριμένος. Είναι η βιολογία της για την οποία θα μιλήσουμε παρακάτω.

Όταν υπάρχει ελευθερία ο νους είναι απαθής και δεν υπάρχει ανάγκη λύτρωσης του(/"πως θα ημερέψει" δε ρωτούσαμε;). Ποιά είναι η πιο "σύγχρονη" ανάγκη ξέρετε; Eίναι η διακύμανση του κενού που προκαλεί αλυσιδωτά ερωτικές δυνάμεις, απωθητικές ή ελκτικές. Δηλαδή βαρυτικές. Κι όπως από το πουθενά εμφανίζεται και εξαφανίζεται ένα ζεύγος κβάντων λόγω τέτοιων δυνάμεων ή πεδίων καλύτερα, για να διατηρηθεί η ταλάντωση του μηδενός -που είναι άνευ σημασίας γιατί η σημασία ορίζεται ως εργαλείο της νόησης- έτσι εμφανίζονται και εξαφανίζονται κόσμοι. Κόσμοι εντροπιακοί και ανάγκες για ελευθερίες.

Μόνον που η ελευθερία μας έρχεται από το μέλλον όπως είπε κάποτε και ο Ζουράρης και την ποθούμε χωρίς πραγματικά να την γνωρίζουμε. Πρόκειται για έλευσις. Μπορούμε μόνον να την ονειρευτούμε. Ποτέ δεν είσαι ελεύθερος εδώ και τώρα αγαπητέ αναγνώστη όσο υπ-άρχεις. Και ο νους δεν πρόκειται ποτέ να ημερέψει εντός χωροχρόνου. Το σταμάτημα του ονείρου (αλήθεια πόση εξουσία έχετε πάνω στα όνειρα σας), η εκπλήρωση της ελευθερίας, το σπάσιμο του ψευτο-Μάτριξ / εκδηλωμένου ενός δηλαδή, είναι η ρήξη της ειμαρμένης και το πέρασμα στην ανυπαρξία του αχωρόχρονου. Σιγά τα ωά δηλαδή. Τα κοσμικά και μη.

Ελεύθερη βούληση και πεπρωμένο είναι κάτι σαν τεστ multiple choice για να βγάλεις την αρχή διατήρησης ενέργειας. Μία Klein mein ανθρωποκεντρική θεώρηση και τα δύο δηλαδή. Όπως τελείως κβαντικά έγινε αναδίπλωση του χάους και προέκυψε για το τοπικό σύμπαν ο χωροχρόνος, έτσι εύκολα από μία άλλη αναδίπλωση μπορεί αυτός ο νούς-πρωταρχική αιτία όπως στρεβλωμένα αναφέρετε να καταλυθεί. Βέβαια εσύ αναγνώστη μπορεί να είσαι αυτός ο νους και μπορείς να στρίψεις το καράβι όπου προτιμάς. Προς την τάξη ή την αταξία, την αρμονία ή το χάος, την αρχή και το τέλος. Κάνε και λίγο κουπί όμως.

Και για να φτάσω στην ουσία του πράγματος. Όταν μιλάμε για την φύση του νου, οφείλουμε και πρέπει να μιλάμε και για την βιολογία του. Οι μεταπυθαγόριοι και νεοπλατωνικοί έλεγαν για τις υπερβατικές ιδέες που δεν δύναται να τις ατενίσει ολότελα μία ατελής ψυχή και εννοούσαν πως τα σχήματα και μοτίβα του «συμπαντικού φαντασιακού» που συλλαμβάνει το «κοινωνικό φαντασιακό» της ανθρωπότητας σαν αρχέτυπα, και το «ριζικό φαντασιακό» (για κοινωνικό και ριζικό φαντασιακό βλέπε Κάστορα) του μεμονωμένου ανθρώπου, εξαρτώνται από το επίπεδο μύησης του. Δηλαδή, της ουσίες της σωματοψυχής του. Δηλαδή την βιολογία του. Μην μπερδεύεστε. Το επίπεδο της συνείδησης είναι εξάρτηση της χημείας του σώματος (του εφταπλού). Για αυτό άλλωστε στα μυστήρια ντεμέκ λιώνεται η ψυχή : αλλάζει η χημεία της για να χωρέσει κι άλλο πνεύμα –δηλαδή αυξάνεις το σκληρό δίσκο.-

Η βιολογία της ανθρώπινης διανόησης έχει και το κέντρο της. Δεν έχουν όλα τα κύτταρα στο σώμα τις ίδιες λειτουργίες. Η οικονομία της φύσης για τα πολυκύτταρα σπονδυλωτά θηλαστικά του πλανήτη έβαλε σαν τέτοιο κέντρο τον εγκέφαλο. Ναι μεν σκέφτεται με όλο του το σώμα, αλλά τα πιο πολύπλοκα αισθητήρια και χειριστήρια βρίσκονται εκεί. Όλος ο έλεγχος της χημείας του εκεί.

Τι είναι εκεί λοιπόν: Ένα σύνολο νευρώνων. Μία ομάδα απλών μαθηματικών επεξεργαστών που επιτελούν βασικές πράξεις. Η δύναμη του εντοπίζεται στο δίκτυο επικοινωνίας μεταξύ αυτών. Η δομή αυτή του επιτρέπει πιο πολύ να κατανοεί σχέσεις παρά να επιτελεί δύσκολες πράξεις. Διακρίνει, αναγνωρίζει και γενικεύει ανατρέχοντας σε πληροφορίες που έχει ήδη αποθηκευμένες. Δεν ξέρουμε αν η δημιουργική του ικανότητα του και συνάμα αυτή της έμπνευσης οφείλεται στο ότι έχει την ικανότητα να αντιδρά στα υποατομικά σωματίδια που τον διαπερνούν κβαντικά σχηματίζοντας κατά τόπους πεδία (και άρα μοτίβα και άρα ιδέες -βλέπε αρχή φιμπονάτσι και πως ξεπηδούν σχήματα από τα χαοτικά φράκταλς πχ-) ή στη ικανότητα του να ανασυνθέτει την ίδια του την βιολογία φτιάχνοντας καινούριες συνάψεις από μνήμης. Και δεν μας ενδιαφέρει κιόλας όπως σωστά θα μπορούσε να επισημάνει κάποιος. (Βέβαια πάνω στο θέμα υπάρχουν ολόκληρες σχολές. Δες μηχανιστικές θεωρίες.)

Ναι μεν το δίκτυο επικοινωνίας μεταξύ των νευρώνων είναι εύπλαστο, ειδικά στην αρχή, ναι μεν προσαρμόζεται στην εκπαίδευση και στην νέα πληροφορία, τελικά όμως το σύνολο αυτό, σύνολο συνάψεων μεταξύ των νευρώνων( οι σχέσεις μεταξύ τους ορίζονται ως συνάψεις), με την πάροδο του χρόνου σκληραίνει αρκετά και άρα θέτει και πέρας στην χωρητικότητα του με ότι συνεπάγεται από αυτό το γεγονός. Κατ' ουσίαν κουράζεται. Και για να ημερέψει ψάχνει μία Ιθάκη. Λένε πως ο έξυπνος άνθρωπος πρέπει να έχει πολλούς νευρώνες. Ο σοφός από την άλλη έχει πολλές συνάψεις. Η συνειδητή προσπάθεια, χτίζει συνάψεις. Η κακή διατροφή καίει νευρώνες.

Κι αν η εξέλιξη είναι συνάρτηση ερεθισμάτων, βιωμάτων και εμπειριών η ίδια η οικονομία της φύσης είναι που ωθεί τον άνθρωπο να έλκει ερεθίσματα στα οποία έχει εκπαιδευτεί. Η ίδια του η φύση τον φρενάρει. Είναι ο 2ος νόμος της θερμοδυναμικής. Υπάρχει εντροπία, τί να κάνουμε. Για να παράγεις έργο, θα έχεις απώλεια σε τριβές. Οπότε οικονομία δυνάμεων. Διατήρησε το status σου. Ή μάλλον προστάτεψε. Αυτό φυσικά δημιουργεί από μόνο του ένα φαύλο κύκλο, αφού είναι φανερό ότι η φύση του νευρωνικού μας δικτύου ευνοεί τη δημιουργία συνηθειών εφόσον η προσαρμοστικότητα του μυαλού στη νέα γνώση, οι περισσότεροι τύποι των ερεθισμάτων και η επιθυμία αυτού για αλλαγή είναι πεπερασμένες έννοιες. Εν τέλει έλκουμε ερεθίσματα στα οποία υποθέτουμε ότι θα προσαρμοστούμε καλύτερα. Και σαν άτομα και σαν κοινωνίες.

Όταν ο johnie έλεγε «and the truth shall set you free», δεν είχε και τόσο άδικο. H αλήθεια, η α-λήθη, η μνήμη δηλαδή, θα σου φέρει την ελευθερία για τη οποία μιλούσαμε νωρίτερα. Όχι όποια να’ ναι μνήμη όμως. Γιατί και η πέτρα έχει μνήμη. Όλα της τα άτομα κρατούν την σχετική τους θέση.(Η μνήμη ως χαρακτηριστικό νόησης όλων των υλικών συστημάτων. "'Ολα στον κόσμο έχουν την ικανότητα να γνωρίζουν" είχε πει ο Ε.Μίτσελ.) Και η κοινωνία έχει τα άτομα της. Δεν ορίζεται άτομο δίχως κοινωνία και τανάπαλιν. Δεν γνωρίζω τι σόι συνείδηση έχουν τα άτομα τις πέτρας. Και δεν με προβλημάτισε ποτέ. Αυτό που προβλημάτισε όμως Πλωτίνους και Πρόκλους ήταν πώς η αυτοθέαση του όλου ταυτίζεται με τον νου. Κι επειδή δεν μου αρέσει να γίνομαι δογματικός, ας το θέσω πιο μετα-καστοριαδικά: Η κοινωνία έχει ότι νου της αξίζει, και ο κόσμος δεν είναι παρά ότι έχει κατανοήσει αυτός. Και σαφώς είναι πεπερασμένος ή τουλάχιστον έχει πεπερασμένο βαθμό απειρότητας. Κι όπως καταλαβαίνεις αναγνώστη εσύ είσαι ο νους της, εσύ και η κοινωνία. Ή μπορείς να γίνεις τουλάχιστον. Και για να το πω κι αλλιώς για αυτούς που έχουν καταλάβει τα τρικ του χρόνου. Πάντα είσαι, απλά μάλλον δεν θέλεις να το παραδεχτείς. ("Είμαι αυτός που είμαι", "είμαι ο κανένας", 0 be 1 Can 0 be αλλά και "θεός ουκ έστιν αλλά γίγνεται". Τέσπα, μεγάλη μάνδολα ανοίγουμε.)

Κι επειδή ομιλούμε για την βιολογία του νου.

Όπως μπορεί να ξεπεταχτεί ένα κβάντο από το πουθενά έτσι και η φύση που μας περιτριγυρίζει έχει βάλει στο παιχνίδι την έννοια της μετάλλαξης ή της τυχαιότητας -ανάλογα με το αναφερόμενο- για να συμπληρώνει το παζλ της εξέλιξης της στο χρόνο.) Η έννοια λοιπόν της μετάλλαξης περιγράφει την δυνατότητα στη πορεία της εξέλιξης να αποφεύγεται η δημιουργία συστημάτων που θα μπορούσαν να περιγραφούν από το ισοδύναμο του μηχανικού ταλαντωτή (βλέπε κουφές θεωρίες τύπου η ιστορία επαναλαμβάνεται κλπ, ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω αγαπητοί και δεν υπάρχει ουδεμία ανακύκληση. Ένα σπειροειδές σχήμα είναι πιθανότατα μία πιο δόκιμη προσέγγιση), και άρα να οδηγήσουν σε εγκλωβισμό.

Ουσιαστικά στη φύση κανένα σύστημα δεν μπορεί να είναι τελείως κλειστό οπότε μόνον θεωρητική είναι η αναφορά για εγκλωβισμό. Παρόλα αυτά η επιστήμη έχει δείξει πως στη φύση των ζωντανών οργανισμών υπάρχει η τάση για ένα μικρό μεν αλλά όχι αμελητέο στοχαστικό συστατικό στη πορεία της εξέλιξης. Αυτό είναι που καθιστά και το σύστημα όχι απόλυτα ντεντερμινιστικό και επιτρέπει να φτάνει ένα σύστημα πιο γρήγορα στο αποτέλεσμα. Μιλάμε πάντα για την φύση του νου εντός του εντροπιακού σύμπαντος, όπου και ορίζεται.

Το αντίστοιχο της μετάλλαξης στην κοινωνία θα ήταν ένα κβαντικό άλμα συνείδησης που θα έβγαζε όλους μαζί τους ανθρώπους στο δρόμο για μια κάποια επανάσταση όπως θέλουν και οι κομμουνάρες. ‘Η η εμφάνιση κάποιου ήρωα σε σημείο καμπής της ιστορίας. Ή τo φαινόμενο του 100 πιθήκου. Αλλά για αυτά θα σας μιλήσω άλλη φορά. Έως τότε μπορείτε να επιστρέψετε στο αρχικό μου ερώτημα. Και ο νοών νοείτω...

Σχετικά

2011-01-06T15:46:00.000+02:00

Ο χώρος τούτος αγαπητέ αναγνώστη είναι το προσωπικό μου μπλοκ που το διατηρώ για λόγους άσκησης. Τουτέστιν προσπαθώ να κάνω όσα περισσότερα λάθη γίνεται. Δεν είναι ειδησεογραφικό site, δεν κάνει προπαγάνδα, δε βρίσκονται από πίσω του μεγάλοι γκουρού, φιλόσοφοι, πολιτικάντηδες, ο θεός ή ο διάολος ή κάποια μασωνική στοά (αλλά αν με διαβάζετε, μπορείτε να πιστεύετε ότι σας αρέσει). Δεν κάνει στείρο copy/paste (αν και πάρα πολλοί το αντιγράφουν) αλλά ούτε και φέρει κάποια προφητική γνώση που δεν έχει ματαξαναειπωθεί. Έχει τις δικές του τροπικότητες όπως και δανείζεται συχνά λόγια άλλων τροποποιώντας τα ως προς τη δικιά του αισθητική και το δικό του συνταίριασμα. Θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι ένα ιδεολογικό κουσταμάκι εννοιών που ενίοτε κατά καιρούς κόβεται και ξαναράβεται, και άρα ενδεχομένως να βρίσκετε και κάποιες αντιφάσεις μεταξύ των λεγομένων του. Δεν έχει κάποια συγκεκριμένη θεματική πέρα από τον ίδιο τον άνθρωπο και τη σκέψη του.