జర్నలిస్ట్ డైరీ

మరాఠా కున్ బి... అక్రమాసే...

2016-02-06T14:33:00.000-08:00

Maratha Kunbis

Marathas [Details are given in the Poona Statistical Account.] are returned as numbering about 180,000 and as found over the whole district. According to local accounts the Marathas came to Sholapur from Karhad, Satara, and the western Deccan after the great Durgadevi famine at the close of the fourteenth century. After their coming they are said to have degenerated into Kunbis. A Maratha proper keeps no spinning wheel or bell-metal pot in his house, allows no widow marriage, and never owns a particoloured quilt or vakal. A Kunbi allows widow marriage and keeps the wheel and the quilt, and eats and drinks from bellmetal vessels. Kunbis are said to be bastards or akarmashe Marathas the offspring of a Maratha by a Maratha woman not his wife. The Marathas and Kunbis eat together but do not intermarry. Maratha Kunbis vary greatly in appearance. Some of the gentry, the village headmen, and other large landholders are strongly built occasionally fair with good features and a martial air. The bulk of the caste, though as a rule stalwart and well made, are dark and coarse featured hardly to be distinguished from Dhangars and Mhars. All the men wear the top-knot and among the Kunbis some wear ear tufts. All wear the moustache, some the whiskers, and some both whiskers and beards. Marathas both at home and abroad speak a somewhat coarsely and broadly pronounced Marathi. [The leading local peculiarities are emphasising the last syllable of a word if it is long and lengthening it if it is short and at the same time shortening and flattening the last syllable but one. Thus boltat they say becomes boltete;jatat, they go, jatete; kartat, they do, kartete. Nasals are also much rarer than in Poona.]Rich Marathas live in houses of the better sort generally one storey high with mud walk and flat or tiled roofs. Of the old mud walled forts or gaddis, which, in the hands of the Maratha gentry or deshmukhs, sometimes held out against an army, examples remain in Kashegaon, Gurhal, and Mohol. The furniture in Maratha houses includes metal and earthen vessels, bedsteads, and field tools. Most of them have cattle and ponies but few keep house servants. A servant's yearly wages vary from £2 to £2 10s. (Rs. 20-25) with food; the monthly keep of a cow costs about 8s. (Rs. 4) and of a she-buffalo 10s. to 12s. (Rs. 5-6). Kunbis generally live in untidy, ill-cared for mud-walled flat-roofed houses which would cost about £15 (Rs. 150) to build and 8s. to 12s. (Rs. 4 - 6) a year to rent. Their staple food includes millet, pulse, and vegetables. They eat the flesh of sheep, goats, hare, deer, fowls, the wild hog, and eggs, and drink liquor. They are great eaters. The Marathi saying is If grain is not life then of what use is life. [The Marathi runs: Annamev pran nahi tar kay upayogache.] Their holiday dishes include wheat and gram cakes fried in oil, wheat cakes, vegetables, fowls, and mutton and liquor. Animal food is too dear to be often used. Those who have become varkariaor keepers of holy times profess to leave off fish flesh and liquor. But many of them still eat flesh and drink liquor on the sly after hanging their tulsi bead necklace to a peg. Maratha men dress in a loincloth, a waistcloth, or a pair of short drawers reaching the knee. The well-to-do use silk-bordered waistcloths and gaily dyed tight-fitting well folded Maratha turbans. Their women wear the backed short-sleeved bodice and the full robe with or without passing the skirt back between the feet. When going out women of the higher Maratha families cover themselves from head to foot with a broad white sheet which prevents any part of the body being seen. This is commonly known as the Maratha mola or Maratha practice. They do not work out of doors, the water being brought home by servants or by the men of the house. An upper class Maratha woman on no account shows her face before strangers. The wives of Kunbis work in the fields and appear with their faces uncovered in public. Women wear glass bracelets, and pearl gold and silver nose, ear, neck, hand and foot ornaments, as well as the black glass bead necklace the mangal-sutra or lucky thread. The ordinary dress of a Kunbi man does not cost more than six or eight shillings (Rs. 3-4) and of a woman 12s. to 14s. (Rs. 6-7) a year. They keep in stock a silk-bordered waistcloth worth 6s. to 10s. (Rs.3-5), and a turban worth 12s. to 14s. (Rs.6-7). A robe for special occasions costs 10s. to 12s. (Rs. 5-6) and a bodice 1s. to 1s. 3d. (8-10 as.). They are hardworking, hospitable, and frugal in ordinary life, but wanting in forethought and extravagant on great occasions. Most are husbandmen. Of the husbandmen many are landholders, many under holders, and many field labourers with no interest in the crop beyond their wages. The women help the men in the field. The field labourers are generally paid in grain and during the harvest seasons make good profits. Landholders have generally some stock of farm cattle.

The position of Maratha Kunbis in the local caste list is rather uncertain. Well-to-do Marathas claim connection with the old Maratha aristocracy and consider themselves Rajputs and Kshatriyas, claim to rank immediately after Brahmans, and say they eat from Brahmans only. The Kunbis consider themselves Shudras and eat from Brahmans, Kshatriyas, and Vaishyas. The Kunbis' busy season begins in May when they start making ready their fields for the next season. They work from sunrise to sunset with a short midday rest. Their slack season begins about February or March after the cold-weather crops are in. Besides minding the house the women help the men in the field. Their children take cattle to graze, and a few go to school They worship Jotiba near Ratnagiri, Khandoba of Jejuri, Mahadev of Singnapur, and Vithoba of Pandharpur. Their priests are Deshasth Brahmans. They go on pilgrimage to Pandharpur, Tuljapur, and sometimes to Benares. Within the last few years the worship of Vithoba of Pandharpur has greatly risen in favour. The feeling, partly perhaps from motives of economy, has been gaining ground that it is the place Pandharpur quite as much as the image of Vithoba that is holy. To see the pinnacle of the temple spire is as good as to touch the god. The men who hold these views belong to the Varkaripanth or season-keeping sect, whose leaders are hereditary married teachers orgurus. Each guru has five to six thousand followers who visit all the chief shrines and gather money to get up large feasts or bhandaras. The followers of these teachers are known by wearing a necklace of tulsi beads. The gurus try to gain new followers by preaching their views. Those that are not Varkaris worship local deities. The Maratha holidays are the same as those of other Hindus. The husbandman's chief holiday is the Pola, or Ox Day, which falls on the last day of Shravan in July-August. In Malsiras the Ox Day is known as Bendur and falls on the last day of Bhadrapad or August-September. On Ox Day the Marathas deck their bullocks and feed them on sweetmeats. At births, among the well-to-do, betel packets are distributed among kinspeople and friends. After childbirth a Kunbi woman is held impure for ten days during which neither is she touched nor are her house gods worshipped. On the fifth evening, to the grindstone or pata, fruit, cakes, and sweetmeats are offered. A sword or a common house knife or vila is laid near the grindstone and a dry millet stump which they call an arrow or tir. The goddess Satvai is believed to come on that night to guard the mother and her infant from evil, A blank sheet of paper, a pen and an ink-pot are set near the stone to enable her to write the child's destiny. They name their girls on the twelfth and their boys on the thirteenth. On the naming day kinswomen and friends are called, and present the child with new clothes, and cradle and name the child the name being chosen by the village astrologer. The guests retire with a handful of wet gram or wheat. A year after, on a lucky day, the child if it is a boy is seated on its maternal uncle's lap and its hair is clipped. The barber is given a few coppers, some grain, and the clothes which the child has on at the time, and, in the evening, kinspeople and friends are feasted on flesh and cakes. Before a marriage can be fixed, the boy's father must ascertain that the boy and girl are not of the same clan, have different surnames, and have a different devak that is guardian or crest. The Kunbi marriage is preceded by a betrothal. The marriage may take place immediately after the betrothal and in no case should more than a year pass between the two. On the betrothal day the boy's relations bring a bodice, a robe, and an ornament or two to the girl's house and present them to her. The village astrologer is asked to fix a lucky day for marrying the boy and girl, and at their houses the boy and girl are rubbed with turmeric first by the village washerwoman and then by five married women. On the marriage morning the guardian or devak is brought and tied to a post in the marriage porch, In the evening the boy is taken to the girl's in procession on bullock or horseback with music and a band of kinspeople. At the girl's the boy and girl are made to stand on a blanket facing each other and a cloth is held between them. While the priest repeats verses one of the party goes on the roof of the house or mounts a tree to see the sun go down. When the sun is set the verses cease, the cloth held between the boy and girl is pulled on one side, and they are husband and wife. Cotton thread is passed ten times round the boy and girl, and the threads are cut in two and tied round the wrists of the boy and girl. Next comes the girl-giving orkanyadan when butter is poured over the hands of the boy and girl. The girl's parents wash the boy's feet in a metal plate with water and the ceremony is over. The boy and girl are seated on a blanket and fed with milk and rice. Brahmans are presented with money and retire. Either on that or on the next day the boy steals an image from the girl's family god house and goes in procession to his village. Marthas allow widow marriage but hold the ceremony only on dark nights. No married woman or girl attends the ceremony and the faces of the newly married couple are not seen for a couple of days. When a girl comes of age she is seated by herself for four days and her lap is filled with rice or wheat, dry cocoa-kernel, and dates. Marathas, as a rule burn their dead, and the Kunbis either burn or bury. The dead body is washed, laid on a bier, and redpowder and betel leaves are thrown over it. The chief mourner walks before the body, carrying a firepot hanging from a string. They mourn ten days and offer a rice flour ball on the eleventh. They feast bearers and kinspeople on the twelfth and thirteenth. They are bound together by a strong caste feeling, and settle social disputes at caste meetings under the village patil or headman. Some of them send their boys to school but keep them at school only for a short time. They suffered severely during the 1876-77 famine, and though they have since improved considerably they are still as a class poor and in debt. Many of them have taken service as messengers and constables or work as day labourers either locally or wherever they hear of well paid employment. They stay away until they can bring back a score or two, ekvisa or donvisa, of rupees.

మరాఠా వంశాలు..ఇంటిపేర్లు.. గోత్రము.. దేవక్..కుల దేవత మరియు మూల ప్రదేశం..!!!

2016-02-05T14:29:00.000-08:00

Friday, November 28, 2008

The Royal Maratha Warriors

Royal Clans of Maratha Community

:god Khandoba
The Marāthās is a collective term referring to an Indo-Aryan group of Hindu, Marathi-speaking castes of Kshatriya, warriors, commoner and peasants, hailing mostly from the Indian state of Maharashtra. They created the Maratha Empire which covered a major part of India in the 17th and 18th centuries.

The Marathas constituted an extensive and eclectic class of warriors and peasants. Their clan structure may therefore be of interest to sociologists, political scientists, anthropologists and historians. Several lists and taxonomies of the Maratha clan structure are available. An authoritative listing was apparently first attempted in 1888 and a list finalised in 1956 by the Government of India. One such version is presented here.

Contents [hide]
1 Origin of clan system
2 Historic role
3 Surnames and other details of the 96 main clans (96 Kuli Maratha)
3.1 Ahir-rao (Aahirraw), Dhampal, Ahirs
3.2 Aangre
3.3 Aangan (Aangane)
3.4 Bagwe
3.5 Bagraw
3.6 Bande
3.7 Babar
3.8 Bhagwat
3.9 Bhosale/Bhonsle
3.10 Bhoware
3.11 Bhogle
3.12 Bhoeete (Bhoite), Bhati
3.13 Biradar(patil)
3.14 Chavan,Chauhan
3.15 Chalukya (Chalke), Chalukyas
3.16 Dhamale
3.17 Dhamdhere
3.17.1 Dhitak
3.18 Dhawale
3.19 Dhekle
3.20 Dhone
3.21 Darbare
3.22 Dalvi
3.23 Dabhade
3.24 Dharmaraj
3.25 Devkante
3.26 Dhaybar / Dhaibar
3.27 Dhumal
3.28 Engale (Ingle)
3.29 Gund-Patil
3.30 Gawhane
3.31 Gujar (Gurjar) , Gujjar
3.32 Gaikwad, Gaykawad, Gaekwad
3.32.1 Gangnaik ,Gangas
3.33 Ghatge
3.34 Hande
3.35 Harphale
3.35.1 Haru
3.36 Jadhav, Yadava,
3.37 Jagdale
3.38 Jagdhane
3.39 Jagtap , Jat
3.40 Kale (Deshmukh)
4 r
4.1 Kalmukh/ Kalamkar
4.2 Kalachuri (Kachare, Chedi, Chedi Kingdom or Heheya Kingdom )
4.3 Kakade(Deshmukh)
4.4 Kardam, Kadam, Kadambas, Kalhapure
4.5 Khandagale
4.6 Khadtare
4.7 Khaire
4.8 Kokate
4.9 Lad
4.10 Madhure
4.11 Malpe
4.12 Mane
4.13 Malusare
4.14 Mahadik (Hyadik?)
4.15 Mhambar
4.16 Muleek
4.17 Maurya /Morey/Moray /More/
4.18 Mohite
4.19 Nalawde (Nal), Nala
4.20 Nalindhare
4.21 Nikam
4.22 Nisal
4.23 Pawar, Ponwar, Paramara
4.24 Pratihara, Parihara
4.25 Pansare
4.26 Pandhare
4.27 Patare
4.27.1 Proktat
4.28 Palwe, Pallava, Pallavas
4.29 Palandh
4.30 Pingle
4.31 Pisal
4.32 Phadtare
4.33 Phalke
4.34 Phakde
4.35 Phatak
4.36 Rathod / Rashtrakuta / Rothe
4.37 Chandle, Chandela
4.38 Rane, Rana
4.39 Raut or Raoot
4.40 Renuse
4.41 Shilahar , Shelar, Shelor , Silhara dynasty
4.42 Shankhapal (Sankpal)
4.43 Shinde, Scindia, Sindhia, Sindia, Shingade, shingadia, Sendrak
4.44 Shitole
4.45 Shirke
4.46 Salvi, Satavahanas, Andhras
4.47 Sawant
4.48 Salunkhe, Solanki
4.49 Sambare
4.50 Shisode, Sisodia
4.51 Surve
4.52 Shirsagar
4.53 Thakur, Thakoor ,Thakore
4.54 Tayde, Tawade
4.55 Tonwar, Tuwar, Tomara
4.56 Teje
4.57 Thorat
4.58 Thite/Thote
4.59 Vichare
4.60 Waghmare
4.60.1 Waghale
5 See also
6 References

Origin of clan system
The main clans and their sub-clans or lines tended to differ from time to time, and by book to book. Some clans lost their glory and kingdom while others gained prominence. An ideal 96 clan list includes 24 suryavanshi clans, 24 chandravanshi clans, 24 bramhavanshi clans and 24 Nagavanshi clans. ( The word nagvanshi is not correct. The correct word is Sheshvanshi. Since the word nagvanshi have others meanings, it is requested that the word Sheshvanshi should be used. )

Past political conditions were harsh and chaotic. Name changes occurred for many reasons. People changed their name to shield themselves from military conflicts, or from religious, political, caste-wise persecution and discrimination. Others did so to hide from a criminal past. Some people chose to go underground, or migrated to a different region and changed their name in the process. Evidence suggests[citation needed] that some people or an entire clan changed their name but did not change their caste when they migrated to new region or came an under government. It is difficult process to identify and prepare clans lines that are completely correct and some Maratha surnames and clans are missing from this list.

The list in this article was created by the great sage Vyasa rishi with the help of other rishis such as Vamdev, Shuk and others. They established that the Great Maratha clans are descendants of all 56 Royal Houses of India. According to Arya, the Hindu religion in India was divided into 56 sub nations. The Mahabharata war was destructive and left these nations in general disarray.[citation needed] This was the start of the Kaliyuga (sinful terrible age in Hinduism). In order to keep the religion alive, the rishis linked the Kshytriyas, warriors, and Royal houses with a strong bond by creating the Maratha Clan System from the 56 Royal houses of India. Before 12 century there was no difference between southern Kshatriya (Marathas) and northern Kshatriya (Rajputs). The first Rajput clan list was prepared in 12th century and the difference was set. Intermarrying and other Kshatriya traditions were stopped. Both Kshatriya started to underestimate each other.

Historic role
Historically Maratha clans played a major role in preserving Indian culture and religion.[citation needed] Indian civilisation is almost unbroken as no invader was able to wipe out indigenous Kshatriya clans. As a result a foreign culture could not be imposed, save for a few minor pockets which ultimately broke from India and formed new nations. The Marathas are either founders or descendants of the following list of empires.

Ahirs Bhati Bhonsle Chalukyas Chauhan Chandela Gaekwad (Gaikwad) Gujjar Kadambas Kakatiya Kalachuri or Chedi Kingdom or Heheya Kingdom Marathas Maurya Mauryas Nala Nikumbha Nikam Pallavas Parihara Pawar, Ponwar, Paramara Rashtrakutas Shankhapal,Sankpal Savekar Satavahanas Scindia (Sendrak) (Shinde)(Shingade) Silhara dynasty Sisodia Salunke Thakore Tomara Vaghela Vakataka Yadava Yadava of Deogiri or Devgiri

Surnames and other details of the 96 main clans (96 Kuli Maratha)
Each of the 96 clans use several different surnames. A total of 3,487 such surnames are compiled below. Also compiled are some other traditional details about each clan.

Ahir-rao (Aahirraw), Dhampal, Ahirs
Descended from: Somavanshi king Dhampal
Original seat: Kalyan
Colour of sign, canopy, horse and throne: Yellow
Heraldic sign (Nishan): Rudra on Flagpole
Clan god (Kuldaivat): Jyotiba
Clan object (Devak): Umbar tree (Ficus racemosa Tree), Mango tree or Kalamb (Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree)
Guru: Atri muni
Mantra: Gayatri mantra
Gotra: Dhampal
Veda: Yajurveda.
Surnames:- Aadan, Aakhar, Aamale, Apraj, Aatole, Ade, Adhauo (Adhav), Akantak, Akante, Akaral, Akare, Akhande, Akral, Ameer, Araw, Armale, Awaghad, Bali, Balia, Bhilkar, Bhusgale, Charhate, Cherpe, Chitrakar Dabre, Date, Dature, Daware, Dhakne, Dhime, Dhole, Domne, Edhate, Erwe, Gangale, Ghodchadhe, Ghokhale, Gubre, Haipkar, Jagbhand, Jagdumbare, Jaggethe, Jangle, Junde, Junghare, Juwware, Karnale, Kathale, Mulmule, Padole, Padpathe, Padwe, Pannase, Prokatat, Shimre, Shire, Tale, Tole, Zadokar. (Total 57)
Dhampal is another name for the Aheer rao clan
Surnames:- Jadhav, Yadav, Shirke, Fhalke, Dhekle, Madhav, Abhang, Adhak, Bhojke, Rumale, Abrood, Aaware, Verdant, Dange, Khilate, Dumge, Virdatta, Kautuke, Kolare, Kasale, Tade, Tanawade, Gavad (Gawde), Kalyankar, Dhomre, Kathawde, Suesen, Bavanse, Honmane, Dunge, Chitrakar

Aangre
(Original surname Shankhapal)

Throne, Canopy, Sign, Horse :- (Tambadi) Red colour
Clan Goddess :- Jogeshwari
Devak (Clan object) :- Shankha (Conch Shell)
Gotra :- Gargayan
Veda :- Yajurveda - Madhyandin.
Victory weapon :- Shstrakhanda weapon Puja.
Pawar :- Bhargava , Aapnavan , Chavan .
Guhyasutra :- Paraska
Surnames: Aakhade, Aarsood, Aasood, Aatkad, Akhatyar, Akhil, Amankar, Andhak, Andhare, Awakale, Chabukswar, Chanchal, Chatap, Chatpate, Erkhade, Esankar, Ethakare, Ethale, Gadrarw, Gandharwa, Ghodtale, Haghane, Janghale, Janjal, Janjeere, Jatabhare, Jatadharee, Jathe, Jawjal, Kadale, Kankrale, Karande, Karnale, Ladh, Sabkal, Sadar, Sawai, Sawkal, Tipre, Tridoshi, Tumane, Tushar, Watane (Total 43)
Agnre :- Maratha army's Great Navy suprimo Sarkhel Kanhoji Angre ( Kanhojee Aangrey ) was from this clan.

Aangan (Aangane)
Lineage: Suryavansha or solar clan
Original seat: Palashika (Halsi in Belgaum district, Karnataka)
Heraldic insignia (Nishan): Sun on flagpole
Colour of throne (Simhasan), canopy (Chhatra), insignia (Nishan) and horse (Varu): Red
Clan deity (Kuladaivat): Goddess Bhavani
Clan object (Devak): Kalamba (Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree) or Ketak (Pandanus odoratissimus OR Fragrant screw pine)
Gotra: Kadam
Guru: Durvasa
Veda: Rigveda
Mantra: Tripad Gayatri mantra
Surnames:- Aangan, Adshul, Agarkar, Alaspure, Angrakhe, Aswale, Awate, Awole, Budh, Budhe, Chakate, Chatte, Chattis, Chichor, Chote, Gandhi, Gaoorkhade, Gholap, Gulab, Jadnawal, Jaghane, Jagjal, Janchare, Janthe, Kalane, Kanoj, Karale, Kinge, Lahane, Mehkare, Oogal, Oornale, Randheer, Ranjeet, Salwe, Saoorkar, Tahane, Talghate, Talkat, Udhal, Udhawe, Upre, Usane, Utpadak, Uttam, Wale. (Total 46)
.

Bagwe
Original kingdom: Dharanagari (Dhar in Madhya Pradesh)
Colour of throne, canopy, sign (Nishan), and Horse (Varu): Red
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan god (Kuladaivat): Ling Ravalnath
Clan object (Devak): Edge of the sword / five leaves
Guru: Vasishtha
Gotra: Shandilya
Veda: Rigveda
Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Amir, Areeraw, Ambekar, Eangal, Karbe, Kanorte, Kashmirkar, Khanedar, Garudmane, Gabru, Garud, Gawdhal, Gihile, Chitrawadhe, Chitragupt, Chipde, Chipte, Jape, Janmandh, Zapate, Jamdande, Dhongiraw, Tikhate, Jamkhindee, Dhivde, Dhanurdhar, Dhaneshwar, Dhamal, Dhampal, Dhamdhar, Dhande, Dhaybar, Nahane, Naringe, Naydu, Nistane, Nerpagar, Parab, Prabhu, Pasubal, Pandav, Premed, Barve, Bandge, Mahiwar, Mokashe, Walunj, Sheshavansha, suryawanshi, Vasindkar. (Total 50)

Bagraw
Lineage :- Moon clan

Gotra:- Bharadwaj
Devak (Clan objects):- Umbar or Shankh (Conch shell)
Clan Gods:- Umamaheshwar, Tuljapur Goddess
Surnames: Kalate, Kailase, Gavse, Gajre, Gajpal, Gajanan, Gajbal, Ganesh, Gangadhare, Galmane,Gaonkar, Rajhans, Chitre, Chitaree, Chitrakar, Chithakar, Narwade, Pardhkar, Pathaliy, Pal, Pate, Palye, Pindurkar, Bele, Boke, Besre, Bochre, Walshing, Wagulde, Waniyade, Warokar, Wande, Widhal, Widhate, Shirkhare, Shitar, Vidyane. (Total 38)

Bande
Lineage :- Sun or Solar Clan, Gotra:- Bharadwaja, Devak (Clan objects):- Gold, Turmeric, Ketki, Clan Gods:- Bhavani goddess of Tuljapur

Surnames: Gafhtane, Gawhar, Chikhle, Chilkhate, Chivat, Nakte, Nagale, Nagmote, Nirmal, Nimkar, Nilje, Panes, Pahokar, Pokharkar, Baskar, Bakle, Belsare, Bokde, Bambdale, Mahalung, Waskar, Wakle, Shingare, Shirak, Shendre, Panche, Pimple, Pohkar. (Total 29)

Babar
Lineage :- Sun or Solar Clan, Gotra:- Bharadwaja, Devak (Clan objects ):- Gold, Kalamb, Turmeric, Ketki, Clan Gods:-Bhavani Goddess of Tuljapur.

Surnames: Ghathode, Chinchpure, Chinchdhar, Chinchalkare, Chinchulkar, Chiranjiv, Chirayu, Dhamode, Dhobe, Nare, Natrrke, Navavade, Nikumb, Nidar, Nicheshthe, Nijrupe, Patanwar, Parwal, Pagdhune, Piwal, Potte, Barbuddhe, Babar, Borkute, Boche, Bodhekar, Mahalka, Mandeesur, Rawatkar, Waluve, Wayzonde, Selkar, Potnis, Poshinde, Zanzane(Total 36)

Bhagwat
Lineage :- Sun or Solar Clan, Gotra:- Kashyapa, Devak (Clan objects):- Kalamb, Clan Gods:- Katyayani and Goddess of Tuljapur.

Surnames: Chunade, Chugle, Chunkhade, Chatre, Chtrapatee, Jagnade, Jagkar, Janak, Janardan, Jalit, Jamdar, Jaysawar, Devtale, Deotale, Dharankar, Dhabe, Dhatrekar, Dhuldhar, Dhulse, Dhondale, Powar, Fhajeete, Barvat, Bakshee, Barulkar, Bodhale, Bhange, Madan, Mahokar, Warulkar, Sbodhale, Bhange, Mahokar, Warulkarsunpekar, Hood, Hiradeve, Holge, Howalkar, Kshyatre, Dynanee, Kshyetrapal, Dhyandev, Dhyanvat. (Total 41)

Bhosale/Bhonsle
Lineage: Suryavansh or Solar clan
Original kingdom: Mainawati, Tuljapur, Raygad fort (Raigad) and Burhanpur
Current kingdoms: Kolhapur, Satara, Nagpur Akalkot and Thanjavur
Colour of throne, canopy, sign (Nishan), and Horse (Varu): Bhagwa (Ochre),*Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole
Clan goddess: Jagdamba Bhavani, Tulja Bhavani, chittoud Bhavani,*Clan godd: Eklingji, Bada Mahadeo of shikhar shingnapur Satara, Saptashrungi Nivasini Devi in Nasik district near Vani *Clan object (Devak): Five Leaf,
Guru: Shankkayan,*Gotra: Kaushika,*Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:-Aher, Awatar, Ubale, Aadhale, Bhondve,Desale, Dhole, Kacchawah, Kalse, Kanse, Kanase, Kadoo, Ghorpade, Chavle, Devaskar, Deokar, Dhorne, Nakashe,Polhar, Fhale, Bansode, Badhe, Borde, Matale,Navsare, Mahajan. Ranbagul, Eaw, Lokhande, Widhate, Wiradh, Watekar,Pedgaonkar, Shisode, Sawant, Bhosale, Hivrale, Sarupye. (Total 36)
The great Indian King Shivaji Maharaj the founder of modern Maratha Empire is from this clan.
Chh. Udayanraje Pratapsinhraje Bhosale is the present descendant of Chhattrapati Shivaji Maharaj Bhosale.
Bhosale royal clan was once patil of Vavi village in Sinnar Taluka in Nashik district.
Bhosale royal clan also found in western maharashtra region (Bhosari village,waki,khed,wafhgaon in Pune district);(Papari, Bembale in solapur district) some family were deshmukh of their region. All Bhosale-Patil families in Maharashtra having Panch-pallava as devak are represent this royal clan.
Desale surname is found in Malegaon Taluka in Nashik district, and at Zhodage in Dhule district. The history for this surname is, during King Shivaji time, some of the Bhosale family lineage migrated from Desh to Khandesh, and were stationed in Khandesh to keep Mughal Empire in check, coming from north India. Due to this Desh change, the Bho-sale surname was changed to De-sale.
Babasaheb Bhosale - Chief Minister of Maharashtra (January 21, 1982 - February 1, 1983)
King Shivaji's main spy Hiroji Fharjad alias .....Bhosale from town Khamgaon Maval near fort Sinhagad(Template:Coord/display/inline)
Kanase's are from Satara Maharashtra.Captain Narayanrao Kanase,.....Doctor B.A Kanase,....Principal B.A Kanase.
More information link for Bhosale clan:-
Tanjore :- http://www.uq.net.au/%7Ezzhsoszy/ips/t/tanjore.html
Tanjore :- http://www.4dw.net/royalark/India4/tanjore.htm
Satara :- http://www.4dw.net/royalark/India4/satara.htm
Satara :- http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/s/satara.html
Kolhapur :- http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/k/kolhapur.html
Akalkot :- http://www.uq.net.au/%7Ezzhsoszy/ips/a/akalkot.html
For flag :- http://www.crwflags.com/fotw/flags/in-kolha.html
Ghorpade is a branch of the Bhosale clan

Original seat: Paithan in Maharashtra; Mudhol and Sandur in Karnataka
'Pedgaonkar' hail from Pedgaon in Ahmednagar district.
Colour of throne, sign, canopy, horse: Ochre (Bhagwa)
Heraldic sign (Nishan): Rudra on Flagpole
Clan god: Khanderao *Clan object: Rui tree ( Giant Milkweed tree )
Gotra:Vajpeya *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra.
Grate Maratha Sardar Santaji Ghorpade was from this clan.
More information link for Ghorpade clan :-
http://www.uq.net.au/%7Ezzhsoszy/ips/s/sandur.html
Brief history of Sandur and a genealogy of its ruling chiefs
Genealogy of the Ghorpade dynasty of Sandur
http://www.4dw.net/royalark/India2/sandur.htm
For Flag :- http://www.crwflags.com/fotw/flags/in-mudho.html
http://www.crwflags.com/fotw/flags/in-sandh.html

Bhoware
Surnames:-Gurav,Godkale,Golait,Ghedkar,Jameendar,Jabadade,Jachad,Javle, Jyotishee, Veerbhaw,Pohe, Poccha,Kartode, Bodye,Bhonware, Masurkar,Mhasagar, Veerbhav, Shakal,Shursen, Hise,Hole, Hore,Dhyankor. ( Total24)

Bhogle
Original kingdom: Bagalkot (in Karnataka)
Colour of throne, sign, canopy( Baldachin ) & Horse:- Ochre
Heraldic sign (Nishan):- Rudra on flagpole
Clan deity (Kuladaivat):- Mahadeva *Clan object (Devak):- Pancha-pallava
Guru:- Kaushika rshi *Gotra:- Dorik *Veda:- Rigveda *Mantra:- Gayatri mantra
Surnames:- Ghabre, Geevtode, Jondhale, Geereetkar, Derkar, Dhade, Dhatrak, Dhabal, Dhide, Dharat, Dhotre, Dhote, Phalke, Bahurupe, Bachate, Bhate, Bohaskar, Mangale, Mhasake, Viral, Hinge, Hepte, Hemant, Hotke, Honade, Haibat, Tapkiree, Tapaswee, Tapase, Paeek, Panes. (Total 32)

Bhoeete (Bhoite), Bhati
Original kingdom: Jaisalmer (in Rajastan)
Colour of throne, sign, canopy & horse: Ochre
Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole
Clan god (Kuladaivat): Mahadeva *Clan object (Devak): Pancha-pallava
Guru: Kaushika rishi *Gotra: Dorik *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Jogdandmane, Bagmare, Bangale, Bhattee, Bhadurge, Bhapkar, Mahala, Machale, Mahalle, Mahore, Matonge, Methakhar, Maide, Yamdad, Yamdahe, Yawkar, Yerne, Yewale, Rumne, Ronghe, Lole, Bhoge, Vilhale, Vilape, Shabde, Shirkhare, Shirsath, Shirsatt, Sairwar, Hiwse, Hiwarkar, Hunmanya, Hendre, Helbe, Helawde, Ruche, Rudre. (Total 37)
Yewale family is situated in Akole tehasil, Ahemadnagar District in Maharashtra. Kuladaivat:- JEJURI KHANDOBA

Bhoite marathas main royal clan members situated in Tadawale sammat Wagholi,Wagholi ( In Koregaon tehsil,satara ),Hingangaon,Aradgaon( Phaltan tehsil,satara)in Maharashtra.
Bhoite marathas are prominent maratha royal clan with their titals as including Inamdar,Vatandar,Deshmukh,Sardar,Saranjamdar,Sarkar,Jahagirdar,Patiletc. This Family can be found in mainly Satara,Sangli,Kolhapur,Jalgaon,Pune,Nasik,Ahmadnagar & Other Maharashtra region also. However,Bhoite Families also present in Baroda,Surat,Bhopal,Gwalior etc.

Bhoite word means Brave.
Bhoite's are Supposed to be originated from Aryan Royal Rajput clan of Jaisalmair as history of them is that they were descendants of three royal brothers stayed at Tadawale sammat Wagholi,Wagholi,Hingangaon in anitient time.

Many Bhoites are serving nation from anicient time by his bravery like other marathas. Bhoite having good relations with other prominent marathas.Bhoite having their presence in all lists of 96K Marathas.They are relegious, brave Warriors,agrarians,land lords,Peasants,Kattar Marathas.

Ranoji Bhoite : Famous Maratha Warrior,Commander of Maratha troop in Panipat War belongs this clan. He foughted & won many wars bravely along with supreme Marathas.

* http://books.google.co.in/books?id=VT0i1GWgoQEC&pg=PA247&lpg=PA247&dq=maratha+ranoji+bhoite&source=web&ots=PTr5FXk5KZ&sig=NIvCFluoHO2KCRevYXb1xm_81q0&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result
Main clan God: Shree JawalSiddhanath ( shankar,Shiv ) ,Jawali in Phaltan, where Bhoite having first right to worship God. Present Personalities : Mr.Krushnachandra Bhoite,Former MLA Phaltan. Mr.Ashok Bhoite, Former Secretary, Rayat Shikshan Sanstha,Satara. Ajit Bhoite, Crecketer of Baroda. Mr.Sunil Bhoite,(Famous member of Environmental Organisation DRONGO) Mr.B.Y.Bhoite.(anna),EX. Sabhapati of Koregaon Panchayat Samiti. Mr.Sharad Bhoite , EX. Sabhapati of Phaltan Panchayat Samiti. Mr.Namdevrao Bhoite,Former MLA From Radhanagari( 1995-1999),Kolhapur. Mr.Pramod Bhoite,The President of Akhil Bharatiya Bajrang Dal.

Bhapkar Maratha Clan is present in Loni Bhapkar village,Pune.

Biradar(patil)
Originally from Prabhanavalli. The original surname was Kadam.
Current Native Place: latur, udgir (taluka), osmanabad,marathwada, pune
Gotra : Jamadagni
Kul deity: Tulja Bhavani
Village deity: Bhairi Bhavani
Surnames:- patil, Kadam, Jadhav, Sawant, Makane, Jalkote, Shinde, Tawde

Chavan,Chauhan
Lineage: Agnivanshi Chauhan, Moon clan , Somavansha, descended from the Somavanshi king Chavan
Original kingdom: Ajmer (Rajasthan), Delhi, Mewad (Mewar), Avantipuri and Jath, Watul in Lanja Taluka Ratnagiri District.
Gotra : Kapila /Vashishta
Colour of sign, canopy, horse and throne: White / Yellow
Heraldic sign (Nishan): Moon on Flagpole*Clan goddess: Jwalamukhi Bhavani Clan God:- Jyotiba, *Clan object (Devak): Vasundari Vell, Halad (Turmeric Root or Curcuma Root ), Gold, Rui (Giant Milkweed tree) or Kalamb ( Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree ) *Gotra: Chavan *Veda: Rigveda / Yajurveda*Mantra: Tripad Gayatri.*Prawar (Five) :- Angirasa, Brihaspati, Chyavana, Upamanyu and Saman *Guhyasutra :- Paraska
Surnames: Aatle, Esapute, Kabhandh, Kalbhor, Kanojiya, Karkre, Kisab, Kaspale, Kalbhar, Kapde, Karbharee, Kedar, Kharkhare, Kharpate, Khartope, Khandekar, Khamkar, Khulale, Gund, Dhagdh, Chandawle, Chudawala, Dang, Dhaphale, Dhawle, Dhakle, Shewale, Titway, Tibe, Tegle, Topsule, Tablkar, Thorad, Dare, Dhahibe, Dalpate, Dusing, Dewge, Dhadam, Dhopte, Parthe, Parwarkar, Phalke, Phage, Bache, Warge, Bhandare, Bhaykar, Bhalsinh, Bhonwar, Bhoyar, Bhorrdar, Randiwe, Langthe, Lotankar, Wadkar, Sinab, Hawle, Dhipule, Takwe, Dagde, Dangle, Data, Dhadpade, Dhadote, Dhekre. (Total 67)
Late Yashwantrao Chavan Chief Minister of Maharashtra
Shree Prithviraj Chavan, the MP(PMO Minister) from Karad in Maharashtra is prominent figure from this clan.
Late Shankarrao Chavan (February 21, 1975 - May 17, 1977) - Chief Minister of Maharashtra (February 21, 1975 - May 17, 1977 and March 12, 1986 - June 26, 1988)
More information on the Chavan clan
Jath: http://www.4dw.net/royalark/India2/jath.htm
Jath: http://uqconnect.net/~zzhsoszy/ips/j/jath.html

Chalukya (Chalke), Chalukyas
Original kingdom: Badami alias Vatapi and Kalyani (both in Karnataka), ancient region of Lat in Gujarath State
Colour of sign, canopy, horse and throne: Dhawale (white)
Heraldic sign (Nishan): Ganapati on flagpole
Clan deity: Khanderao *Clan object (Devak): Umbar ( Ficus racemosa Tree) or Shankh (Conch shell)
Guru: Dalbhya rushi *Gotra: Mandavya *Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Anang, Aditya, Endalkar, Khamble, Khandare, Khandane, Gujare, Chle, Chulkee, Chudamanee, Chaure, Chaurange, Chaube, Jawle, Jagl, Dubal, Dhisle, Dagne, Nilwarna, Bangal, Babar, Bendale, Bhadane, Bhawr, Mayor, Rannwre, Wakka, Leegar, Wale, Shakswant, Sanchole, Shekwant, Sonwte, Sokawde, Theche, Thepe, Thokle, Dambre, Dhamale, Dhalpe, Dhabe, Dumbre, Dangat, Tage, Tagre, Dadhate, Dashakanth, Dhansale, Dhanandhe, Nage, Nable, Nabhe, Natke, Nanwte, Nawde, Nawade, Padhale, Patkre, Patkure, Prabhave, Bakhade, Bgale, Bandsode, Bhangsal, Bhartkhande, Wadskar, Shalotre. (Total 69)
Chulkee is a branch of the Chalukya clan

Lineage: Brahmavansha, descended from the Brahmavanshi king Chulki
Original seat: Mahikawati
Colour of sign, canopy, horse and throne: Yellow
Heraldic sign (Nishan): Hanuman on flagpole
Clan god (Kuldaivat): Brahmanath
Clan object (Devak): the Lotus flower, Shankh (Conch shell), Shami(Banni) (Acacia ferruginea), Kalamb ( Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree )
Guru: Bharadwaja *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra *Gotra: Mandvya
Information Link for this clan :- Chalukyas
See :- Category:Chalukyas

Dhamale
Lineage: Brahmavansha alias Yaduvansha alias Harivansha
Kingdom: Dwarkapattan (Dwarka in Gujarat)
Colour of throne, canopy, sign (Nishan), and Horse (Varu): Red *Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole*Clan god (Kuladaivat): Vishnu Narayan
Clan object (Devak): Kadamb Tree ( Anthocephalus indicus Tree ) *Guru: Munjal muni *Gotra: Chandale ( For this See also Chandela ) *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Ajmate, Aale, Uchle, Umbrde, Kathore, Karodikar, Khagol, Khandal, Kharane, Kharag, Khilate, Ganeem, Gane, Gandhe, Gande, Chandrabal, Chitod, Chokhad, Jawre, Jasood, Dhake, Talekar, Dandle, Dandale, Daleem, Nawre, Nigedhe, Pakhare, Bakte, Bakeekar, Bapgare, Burbhe, Bhanwell, Yawle, Dewale, Lande, Waket, Waldkar, Vasand, Shirgadkar, Hirpe, Bakre. (Total 43)

Dhamdhere
Surnames:- Aghor, Ajatshatra Aadhar, Kirwant, Kirlo, Kirkite, Kirmeere, Khamnkar, Khedekar, Khesipe, Gaydhanee, Gardee, Garud, Dhamdhere, Dhumne, Dhengle, Dhele, Dhoble, Dholam, Dhonghe, Didhade, Dimakhe, Bagde, Bangayade, Burghate, Wanre, Warpade, Wate, Watwate, Wande-Watarkar, Vishal, Warwante. (Total 34)
Dhamdhere clan is in good number in town Talegaon Dhamdhere in Pune District
Derik is another name for the Dhamdhere clan

Lineage: Bramhavansha, descended from the Brahmavanshi king Derik
City: Chittor / Chittoud (in Rajastan)
Colour of sign, canopy, horse and throne: Ochre (Bhagwa)
Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole
Clan object: Pancha-pallava *Guru: Kaushika rishi
Gotra: Dorik *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra.

Dhitak
Another name for the Dhamdhere clan

Lineage: Suryavansha, descended from the Suryavanshi raja Dhitak
Original seat: Kanoj (Kannauj in Uttar Pradesh)
Colour of sign, canopy, horse and throne: Ochre (Bhagwa)
Colour of horse: White
Heraldic sign (Nishan): Sun on flagpole
Clan goddess: Bhavani *Clan object (Devak): Kalamb ( Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree )
Guru: Agastya *Gotra: Dhitak *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra

Dhawale
Surnames: Umrao, Karalkar, Kapul, Kasle, Kalebhar, Kuchle, Kuche, Kuchar, Gandgale, Dhawle, Dholsomde, Talware, Dalne, Dawande, Daphedar, Demote, Burange, Ladke, Lawale, Kapoore, Lakudkar, Lahane, Laybare, Nimbe, Likte, Lunge, Lekurwale Lede, Shing, Lubre, Lule, Shinge, Bule. (Total 34)

Dhekle
Surnames: Katwane, Kako, Katwde, Kambe, Keertane, Krutant, Killol, Kuthe, Kubde, Gidde, Dhol, Dhekle, Tware, Tatte, Taru, Tupkaree Tetu, Bulbutle, Sapat, Sodgeer, Mad, Hodgeer, Diwate. (Total 24)

Dhone
Surnames: Dhole, Kaypatee, Kaje, Kurmawanshee, Kuldeepak, Kaumree, Kuhte, Kushwanshee, Kuth, Kusher, Gilorkar, Dhongle, Tahral, Talke, Talmale, Timane, Bukame, Sonwate, Madwee, Mahate. (Total 20)

Darbare
Surnames: Arvind, Arerao, Ugle, Utan, Konde, Kodape, Dhole, Guldhe, Zende, Tikwade, Tirukhe, Tatode, Tale, Tambakhe, Takpire. (Total 15)

Dalvi
Lineage :- Sun or Solar clan, Gotra:- Vasishtha , Devak (Clan objects ):- Panchpallav (Five leaf ), Clan Gods:- Mahadev and Goddess of Tuljapur. The name Dalvi means the brave king / chief who rules the people and fights wars.

Surnames: Ulhe, Uttarkhede, Umal, Kalam, Konde, Dongre, Jumde, Khand, Zode, Taraye, Talaye, Takod, Tajne, Tijare, Thopte, Dame, Dhande, Nikat, Nandorkar, Yadakhe, Bhangale, Bhar, Sakle, Molkar, Rahat, Satarkar. (Total 26)
One branch of the Royal Puars family, by descent Rajputs of the Puar clan, adopted many generations back, in 12th century, the family name of Dalvi. Who at present are Hindu Rajput-Marathas, native to Lakhmapur (or old Lakshmipur) and nearby area, ( had Ahiwantwadi Fort) near Wani-Dindori, Nasik and have the social honor of being “Deshmukh”. The Dalvis of Lakhmapur held many important positions as regional war-lords and Chiefs of private armies.
First modern days Maratha historian shree Gopal Dajiba Dalwi author of the books Maratha Kulancha Etihas - Part 1,2,3,4,5,6 Published from 1912 onwards.

Dabhade
Original seat :-Dwarkapattan ( Dwarka ) ,Throne,Canopy,Sign,Horse :- Red colour or Orche , Rudra on Flagpole , Clan God:- Khandoba, * Clan Goddess :- Tulja Bhavani , *Devak ( Clan object ) :- Suryaful , Guru :- Shaunlya Rishi , Gotra :- Shaunlya , Veda :- Yajurveda - Madhyandin ,Rigveda , *Mantra :- Gayatri Mantra. *Victory weapon :- Katyar weapon puja on Dasara .*Prawar :- Shaunlya ,Astika (mythology) and Devala .*Guhyasutra :- Paraska
Surnames: Dabhekar, Umli, Ubhekar, Sashrete, Khachne, Guwade, Tarhande, Tarke, Tawede, Phengde, Bade, Raonikam, Dhulp, Zanje, Pharphate, Phendar, Nichal, Ubhe, Kangude, Polekar, Mare . (Total 21)
Dabhade clan is the Jahagirdar family of town Talegaon Dabhade in Pune District. Dabhade is royal clan was at service in Maratha army.
Great Maratha Sardar Khanderao Dabhade is from this clan. Sardar Satyasheelraje Padmasenraje Dabhade is the present descendant of Sarsenapati Khanderao Dabhade.
Sardar Khanderao Dabhade was appointed "Sarsenapati or Commander-in-Chief" of the Maratha Army by Chh. Shahu Maharaj of Satara on 11th January 1717.
Dabhade are Sardars and also held deshmukhi of a number of villages.
Sarsenapati Khanderao Dabhade held the title of "Rajdeshmukh". This title is only with the Sarsenapati Sardar Dabhade Family of Talegaon Dabhade.

Dharmaraj
Lineage: Brahmavansha alias Yaduvansha alias Harivansha
Descended from the Brahmavanshi king Dharmaraja
Original seat: Kalpi in Uttar Pradesh state
Colour of throne, canopy and Horse (Varu): Red
Heraldic sign (Nishan): Garuda (eagle bird) on flagpole*Clan god (Kuladaivat): Mahadeva
Clan object: Five leaf / Pancha Pallav - (Wad, Pimpal (Ficus religiosa), Haryali, Ashta (Arali) (Ficus religiosa), Jambhul (Syzygium cumini))
Guru:Angiras Rishi *Gotra: Dharmaraja *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Amonkar, Umak, Unhale, Ogle, Kowle, Gubhane, Tarte, Tarange, Titeermare, Taybote, Phiranke, Bhatta, Radke, Rachor, Rashtrakut, Lavavanshi, Sachan, Singgaur, Sulank, Suran. (Total 20)

Devkante
Lineage :- Moon clan, Gotra:- Kaushika, Devak (Clan objects):- Panchpallav ( Five Leaf ), Clan Gods:- Umamaheshwar and goddess of Tuljapur.

Surnames: Udade, Udkhade, Kolte, Kolapar, Gube, Gedam, Zagde, Tabele, Thor, Dandade, Dahibhajne, Damble, Diyakar, Muguchavan. (Total 15)

Dhaybar / Dhaibar
Lineage :- Moon clan, Gotra:- Bharadwaja, Devak (Clan objects):- Umbar tree or Shankh ( Conch Shell ) , Clan Gods:- Umamaheshwar and goddess of Tuljapur.

Surnames: Ubhade, Ujagar, Khapte, Khilare, Gulkende, Taktode. (Total 7)
This clan is related to the royal family of Sondur and Baroda. One branch served as Killedar of Baroda.

Dhumal
Original kingdom: Nashik and Vijaydurg(both in Maharashtra)
Colour of sign, canopy, horse & throne: Red
Heraldic sign (Nishan):Sun on flagpole
Clan goddess: Bhavani *Clan object (Devak): Halad (Turmeric Root or Curcuma Root) or Ketak (Pandanus odoratissimus OR Fragrant screw pine tree)
Guru: Durvasa *Gotra: Kadam *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Gurkhee, Guru, Gurakhe, Gete, Jalandhar, Jalgunj, Japedkar, Dhule, Dhure, Tagne, Borawle, Malchimne, Nagane, Weshe, Wekhande, RanaDhumal(Rawandale) (Total 16)

Engale (Ingle)
Lineage: Brahmavansha
Original kingdom: Mahinagar and Ayodhya (in Uttar Pradesh), Vidarbha region in Maharashtra.
Colour of throne: Yellow *Canopy: Yellow *Sign (Nishan): Yellow
Horse (Varu): Yellow, Hanuman on Flagpole
Clan deity ('Kuladaivat'): Brahmanath *Clan object (Devak): the Lotus flower
Guru: Bharadwaja *Gotra: Chulkee *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Adhau, Agochar, Arbat, Arwad, Atkare, Aalsure, Ambreesh, Bhamburkar, Burghate, Chikte, Chinchoke, Chimote, Chimte, Choudhari or chaudhary, Chitins, Dukrul, Dhumale, Dhole, Dhote, Dongre, Enjalkar, Endhale, Elamkar, Ene, Edhale, Etkhade, Gaiphane, Gorle, Gode, Hawre, Hingre, Ingle, Ingole, Jagdal, Jabidare, Jabr, Janprawade, Janmakhode, Janmapashe, Japmale, Jangle, Jawanjal, Jumde, Kasoorkar, Kanije, Kamble, Karale, Khade, Khadse, Kharad, Mate, Mandlik, Manjre, Matikhaye, Modak, Mohod, Niranjan, Othambe, Oraskar, Patil, Pore, Pote, Repe, Reche, Rekhe, Rode, Sagne, Shelke, Topple, Topkar, Tryambake, Wankhade. (Total 71)
(Adhau, Atkare, Burghate, Dongre, Gode, Gorle, Ingle, Ingole, Jumde, Karale, Khade, Modak, Mohod, Patil, Sagne, Shelke are settled in Amravati and Akola'Burhanpur, and bordering villages of Maharashtra in MP )
Mate :- Late shree Namdeorao Mate MLA
Mandlik :- Sadashivrao Dadoba Mandlik MLA of the Nationalist Congress Party, Kolhapur.

Gund-Patil
Originally belongs to middle part of Maharashtra cities like Ahmednagar, Solapur, Aurangabad.

Surnames:Gund, Shinde,Chemte, Deshmukh,Kullal, Kale,Mhaske, Zine,Kamthe,
Modhve, Tambe,Gavhane, Karale,Kardile.

Caste:96 K Marathas
Kuldevi:Tuljadevi/JagdambaTuljapur

Gawhane
Gawas name for the Gawhane clan

Original seat: Ayodhya
Throne, Canopy, Sign: Twin colours
Clan god: Prabhakar *Clan object (Devak): Pancha-pallava (Five leaf)
Guru: Bharadwaja *Gotra: Kaushika *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra.
Surnames:- Aale, Aade, Kasar, Kamole, Kongre, Khandole, Khadkakar, Galraha, Legarmale, Gawal, Joge, Jogwekar, Jote, Jauooli, Tekade, Zadmode, Zadekar, Zabde, Tadaha, Takare, Dang, Dikre, Dawage, Dhakulakar, Nabhade, Pawle, Panghate, Paoolbudhhe, Pire, Bagar, Wanshwar. (Total 32)

Gujar (Gurjar) , Gujjar
Surnames: Aakarn, Bawiskar, Aaglawe, Dhole,Kalokar, Kandekar, Kite, Kotharkar, Khakre, Gangthade, Gujrathee, Khase, Khaserao, Gumaste, Zarke, Zallar, Zingte, Zinzote, Zigte, Zirmire, Dagre, Dhafh, Dakhode, Danger, Naykawad, Batharawar, Badare, Bulke, , Bolke, Magarmak. (Total 32)
Prataprao Gujar (actual name Kudtoji Gujar) was the second Sarnaubat (Commander-in-chief) of Shivaji's army
BAWISKAR (BAVISKAR, BAVIsarkar) - In North Maharashtra Bawiskar settled at ASODA (Tal & Dist. Jalgaon), Ghodgaon, Hated, Mirache Palaskhede, Chahardi and SAKRE (Tal:DHARANGAON Dist:JALGAON)

Gaikwad, Gaykawad, Gaekwad
Kingdom: Ayodhya *current kingdom: Badoda/Baroda/Vadodara (in Gujarat)
Throne: Twin colours (Red and White) *Canopy and sign: Twin colours (Red and White)
Horse: White *Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess: Bhavani , Chamundeshwari ( Chamunda )* Clangod :- Khandoba. *Clan object (Devak): SuryaFul (SunFlower)
Guru: Vashishta *Gotra: Kashyapa *Veda: Yajurveda - Madhyandin *Mantra: Gayatri mantra *Guhyasutra :- Paraska . *Prawar :- Gautam ,Angiras and Aoutathya.
Surnames: Achal, Achah, Awadhani, Asure, Adsure, Karmat, Kanle, Kawde, Karjaree, Kanjan, Kapalfhode, Kasare, Karkar, Kahar, Kajale, Kanade, Kanta, Katle, Kanhe, Kirkire, Kithe, Kode, Khare, Khapde, Garade, Gadoor, Ghadhawe, Gayke, Gaykee, Chandre, Gawal,Harpale, Chkrawartee, Chakrapanee, Chkrawak, Jajwaly, Jadoogeer,Jachak, Jire, Joon, Zile, Tiwte, Dige, Dukre, Dhiwar, Dhore, Talwale, Takte, Tagnaledatar, Datare, Duranga, Dewle, Dhagad, Dhagdhamale, Dhare, Dhundupal, Nakhare, Nawate, Nanwar, Nagte, Patait, Padkar, Padsare, Pawed, Padpar, Patre, Palkar, Pure, Pendhare, Fhade, Badwe, Fhakadpale, Bama, Banasur, Bender, Belwade, Ghodke, Bhadkambe, Bhamare, Bhate, Madkar, Marathe, Mahale, Madke, Margath, Mahalunge, Mhasik, Wairkar, Maral, Mabhale, Morkar, Mase, Manse, Mare, Mhatare, Murkar, Mulke, Mene, Mengune, Mode, Rage, Rangole, Rande, Rodke, Lagad, Langde, Lokre, Waidya, Shankh, Shiwne, Shewde, Sansale, Sawale, Sarad, Sarte, Satag, Saple, Surkhe Sonawde, Hajare, Hame, Hamale, Hadke, Hoke, Dhage, Dhadak, Dhananjay. (Total 129)
Harpale-Patil - Harpale from phursungi (near pune city) are also gaikwad's.The Gaikwads came from baroda to Pune in the 18th century to support maratha army in panipat war.They possess a "Tamr-Pat"(Its a mark of royal clans) of Gaikwad's. Now Harpale-Patil are watandar patil of phursungi, they are in good numbers there.Some Harpale families from Nagpur district claim to be Deshmukh of towns near by.
Gaikwad clan is in good number in and around Mundhawa town near Pune city.
The 3rd wife of Chh.Shivaji Maharaj, Sakwarbaisaheb belonged to the "Rao-Vishwasrao" Gaikwad family of Kolhapur. Rao - Vishwasrao Gaikwad was originally from the village Mundhwa near pune as mentioned in his book 'Rao vishwasrao Gharanyacha Itihaas' The present direct descendants of the "Rao-Vishwasrao" Gaikwad family still reside in Kolhapur. Govindrao Gaikwad, Col. Gaikwad are some of them. The other reletad family still resides in Mundhwa and is the patil gharana of Mundhwa. They still hold correspondence letters from Chhatrapati Shivaji Maharaj to their name.
Some of Gaikwads are also migrated from village TAKALI of PUNE district to village Chinchkheda of district DHULE in khandesh (north maharastra). It is said that a lady with her two young children come to Chinchkheda, buy a Gadhi (small fort like structure) from sister of gawali king of Khandesh and setteled there. After then one of her two children moved towards north and is the ancestor of Gaekwads of Baroda, Gujarat.
It is also said that gaikwads were related with the fort KISHANGADH,i.e. killedar of KISHANGADH
Royal Gaykawad clan of Badoda was once Patil of the village of Lalvan in MalegaonTaluka in Nashik district .
More information link for Gaikawad clan :-
Badoda :- http://www.4dw.net/royalark/India/baroda.htm
http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/b/baroda.html
For clan flag :- http://www.crwflags.com/fotw/flags/in-barod.html

Gangnaik ,Gangas
Another branch of the Yadu clan

Lineage: Somavansha
Original seat: Mhaisur (Mysore city in Karnataka), Talakad
Colour of sign, canopy, horse and throne: Red
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan god: Bhairava
Clan object(Devak):Edge of a sword or five leaf (Mango, Janbhul (Syzgium cumini), wad (Ficus bengalensis), Daruchink (Datura stramonium ?), sawad (Bombax malabaricum ? ) )
Guru: Vasishtha *Gotra: Ganganaik *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri.

Ghatge
Original kingdom: Ayodhya
other kingdom :- Kagal near Kolhapur city in Maharashtra
KagalJunior vassal state and KagalSenior vassal state

Colour of throne and sign: Twin colours *Colour of horse: White
Heraldic sign (Nishan): Moon on Flagpole*Clan god : Prabhakar *Clan object (Devak): Pancha-pallav (Five Leaf)
Guru: Vasishta *Gotra: Kashyapa *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Karante, Kapale, Karkre, Kapse, Kharate, Gathol, Gawde, Gad, Gaderao, Gharge(Deshmukh), Gonde, Godbole, Ghaw, Jogee, Joggle, Janorkar, Taksale, Tidke, Diwekar, Thigle, Dharpal, Nasade, Patade, Pate, Bede, Bhodure, Markale, Malode, Mahurkar, Mhaisane, Mankar, Badeer, Shele, Shendade, Sangwi, Sagne, Sakhale, Tangsal. (Total 38)
Babasaheb Gawde first Police commissioner of Mumbai after independent of India

Hande
Surnames: Tope, Tolbhairav, Tembatte, Thavree, Thengne, Dalpatee, Dabolya, Dalap, Dhavad, Lohokhande, Vairal, Vengurlekar, Shasne, Shahane, Satge, Sapate, Samak, Lohare,waman, Vaikhare,Virdi,Virdee. (Total 23)
Tope :- Shree Rajesh Ankush Tope MLA from Jalna city .

Harphale

Haru
Another name for the Harphale clan

Lineage: Brahmavansha, descended from the Brahmavanshi king Haru
Original seat: Jaipur (in Rajastan)
Colour of sign, horse and throne: White colour
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess: Bhavani *Clan object (Devak): Panchapallav (Five leaves) or Kalamb
Guru: Varuna rishi *Gotra: Haru *Veda: Rigveda.
Surnames: Zumbre, Devaskar, Dapse, Durge, Dugane, Devtole, Davtole, Dhavas, Dhavkar, Lahul, Lotankar, Verulkar, Vesange, Shahapure, Somavanshi, Sukshen, Songire, Husangbage, Dudhane. (Total 20)

Jadhav, Yadava,
Ancient clan traditional details ;- *Gotra: Atri and Shavasaviti , *Pravar ;- Atri, Archan and Shavasaviti, *Veda: Rigveda , *sign ;- Black, *Clan god (Kuladaivat):- Shreeshankar,Khandoba * Sect;- Nath .[citation needed]

Other clan traditional details -
Guru: Kaundanya
Clan goddess (Kuladevata): Jogeshwari, Godess Tulja Bhavani of Tuljapur
City (Nagar): Mathurapattanam (Mathura), Dwarawati (Dwarka), Devagiri (Daulatabad in Maharashtra), Varangul (Warangal in Andhra Pradesh), Sinnar and Chandur in Nasik district, Hoysala Yadava :- Halebidu (Dwarkasamudra), Sindkhed Raja, Seuna
Mantra: Panchakshari (five syllable) mantra
Colour of throne, sign, horse and canopy: Yellow *Heraldic sign (Nishan): Moon on Flagpole *Devak: Umbar Tree, ( Ficus racemosa Tree ), Saundad vell *Veda: Rigveda *Gotra: Dhampal
Surnames: Amrute, Anjire, Adhok, Apradhe, Aware, Aabhare, Upadhyay, Udre, Uooghade, Kabade, Kadlag, Karpate, Kawtuke, Kapot, Kalwar, Kambelkar, Katwate, Kanphate, Kamte, Kukse, Kukur, Kuruwanshee, Kokre, Kauraw, Kharale, Kharsane, Khartade, Khadang, Khambate, Khanzode, Khadwad, Khobre, Lahane, Garud, Gireeje, Gujwade, Gobre, Gharat, Ghag, Ghogle, Ghogale, Ghone, Chandle, Chatk, Chikeetmak, Chandeep, Chinchote, Chise, Chitte, Chinchal, Chinchole, Chetdeep, Jaswant, Jagpal, Jamb, Jambuwant, Jamdar, Jalandhar, Jalindhare, Jare, Joggle, Tilak, Thunge, Dawlee, Dhawalkar, Dhambe, Dhole, Tanpure, Tagde, Tape, Tapowane, Talwaneekar, Tawte, Tupe, Turinge, Thatte, Darphale, Darne, Dalu, Dhighate, Diwe, Diwse, Didmide, Dune, Dudhneekar, Dewneekar, Devraw, Devdal, Desai, Dharat, Dhampal, Dhund, Dhumak, Dhurandhar, Dhondse, Mankar,Nand, Nabudddhe, Nanwte, Nagle, Nirmare, Pramde, Parwad, Prabhu, Paharao, Patel, Patwleekar, Pile, Pilunj, Pudhale, Pudharee, Pund, Purohit, Phaniram, Balwant, Balwtar, Bahaddar, Ballal, Basikar, Baleebhdra, Baleeraj, Bartakke, Balherkar, Bute, Bugul, Benkar, Botale, Bother, Botdhare, Bogne, Bhatane, Bhanwase, Bhingarkar, Bhutdhare, Bhongsate, Breed, Makhmale, Murudeskar, Madhavman, Ghorpade, Muthbal, Mukul, Mulgawkar, Mothe, Mohre, Yamyaksh, Yashyant, Yadav, Yageet, Yogle, Rajne, Ranmale, Wangal, Warhate, Wadhale, Watode, Watadkar,Virdi, Wisre, Shewte, Shelke, Sase, Saste, Sawad, Satham, Sangade, Sirbor Alias Sargor, Surte, Suhsen, Sontakke, Senapati, Haygreev, Haygay, Hunge, Lokare. (Total 172)

Jagdale
Surnames: Aghade, Kawas, Karskar, Karinde, Kawlkar, Kireet, Parab, Keerdatta, Kochrekar, Khare, Kharkar, Khiratkar, Godbole, Jangam, Jangee, Janjal, Dahage, Dolhare, Denk, Dolkate, Dolekar, Narkhede, Wankse, Bambl, Mirase, Balkar, Tajele, Tatge, Tadge, Dhodhanee, Nagde, Padal, Pant, Patwde, Parag, Burangee, Bhatale, Wikhe, Widehee, Widhoor. (Total 42)
devak = panch palavi

Vikhe :- Padmashree Dr. Vithalrao Vikhe Patil Vill. Astagaon, Distt. Ahmednagar (Maharashtra) , Shri Eknathrao Vikhe Patil, fondly known as Shri Balasaheb Vikhe Patil MLA Ahmednagar Lok Sabha Constituency former Cabinet Minister For Heavy Industry & Public Enterprises, Govt. of India .
Link :- http://www.pravara.com/
http://www.pravaragroup.org

Jagdhane
Surnames: Arnaw, Awchitrao, Aachrya, Karankar, Kalchuree, Kitukle, Killedar, Kilor, Korpe, Koyte, Kolatkar, Khadankar, Khirad, Gajre, Jagmak, Jagdhane, Jagl, Zinzurde, Dambale, Dongarkar, Baghel, Bajare, Balskar, Bhakre, Baghel, Tadphade, Tanree. (Total 28)

Jagtap , Jat
Lineage: Somavansha (lunar clan), descended from the Somavanshi king Vasusena
Original kingdom: Bharatpur
Colour of sign, canopy, horse and throne: Dhawale (white)
Heraldic sign (Nishan): Ganapati on flagpole*Clan deity (Kuladaivat): Khanderao *Clan object (Devak): Umbar (Ficus racemosa Tree), Pimpal tree (Ficus religiosa Linn tree) or Kalamb (Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree)
Guru: Dalabhyarishi *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Aawte, Ameere, Etape, Kabre, Katedhar, Kashinde, Kumre, Korde, Korkar, Khambeer, Khambarkar, Gadekar, Chaprakhe, Jakate, Jagjaheer, Jagdeesh, Jagmitra, Zangde, Dhale, Dhisal, Tams, Disrat, Dukh, Durjar, Dombe, Dongarwate, Duble, Devbadle, Dholap, Nagad, Nimse, Pathan, Pathar, Padekar, Padghare, Pade, Padwe, Bawle, Warhate, Yewle, Ransing, Baeed, Walunj, Bayale, Waze, Wisale, Sange, Sabhare, Sagole, Surkar, Dhende, Nave, Navlakhe, Nagshule, Balee, Bahatare, Shamkarna. (Total 59)
Harjiraje jagtap deshmukh is mulepurush of jagtap clan.

Saswad city near Pune city is main town where Jagtap clan can be found in good numbers. Jagtap clan found in good number in Pandare town near to Baramati having roots from Saswad. *Late Boburao Ganpatrao Jagtap Pune city Mayor in 1962.JAGTAP CLAN CAN FOUND IN GOOD NUMBERS
MURUM TAL-BARAMATI DIST-PUNE & WANEWADI LATE RAMRAJE JAGTAP-DESHMUKH & LATE RAGHUNATHRAO(APPA)JAGTAP-DESHMUKH

Kale (Deshmukh)
Surnames: Awasare, Apse, Amaldar, Aatmande, Aathawle, Ambole, Kalakunbi, Kalamore, Kalbhairaw, Kalsarp, Kal, Kamble, Kawde, Kajalkar, Kurup, Kunchmkar, Kotwal, Kalmegh, Kalbhoj, Kalke, Khanderao, Khanjeere, Dapre, Tathade, Tekhe, Jabane, Jambe, Jayant, Jaypatre, Jumde, Telharkar, Dani, Barsakade, Bobde, Bhambere, Rothe, Badskar, Shitre, Waked. (Total 40)
Shree Shankarrao Kale MLA 235 - Kopargaon Assembly Constituency

r
Rashin in a'nagar dist. in maharashtra main village of kale deshmukh one of their family went to chhattisgarh and they were given title dani and from their on they were called dani .mr.ganpatrao dani was member of parliament(MP) and was also chairman of madhyapradesh social commietee. J.R.Dani was founder of Dani girls school in raipur first girls school in raipur.

Kalmukh/ Kalamkar
Another name for the Kale clan

Lineage: Suryavansha*Original seat: Ayodhyapattan (Ayodhya)
Colour of sign, canopy, horse and throne: Twin colours *Colour of horse: White
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan god (Kuldaivat): Prabhakar *Clan object (Devak): Pancha-pallava (Five leaf), Suryakant (Sunflower), Kamal (lotus) Umbar, Kalamb
Guru: Vasishtha *Gotra: Kalmukh *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra.

Kalachuri (Kachare, Chedi, Chedi Kingdom or Heheya Kingdom )
Another name for the Kale clan

Original seat: Teur ( Tumman (presently Tuman) OR Ratanpur in Chhattisgarh state ??)
Colour of sign, canopy, horse and throne: Twin colours (Red and Yellow)
Colour of horse: White
Clan god (Kuladaivat): Brahmanath *Clan object (Devak): Wing of the Bharadwaja bird
Guru: Kapila rishi *Gotra: Kalchuri *Mantra: Gayatri mantra

Kakade(Deshmukh)
Surnames: Amalpure, Aawtarkar, Aepatdar, Ongal, Ongale, Angmode, Karjbhanjne, Kardhamare, Kahurkar, Kature, Karekar, Kawine, Kanherkar, Kelkar, Gore, Gode, Jage, Jange, Jagre, Jache, Dikkar, Damre, Dahane, Dalmale, Dahule, Bawner, Badalkar, Sayande, Beejwade, Bijagare, Phavade Arandkar. (Total 32)
In Purandar village Pangare & Baramati taluka village Nimbut. In Pune district and city Kakade clan is in good number, Also in Jalgaon District Taluka Bodwad there is a village Chickhali where Kakade dwell.
Gotra = Koudinya
vansh = Suryavanshi

Kardam, Kadam, Kadambas, Kalhapure
Lineage: Suryavansha alias Solar clan, descended from the Suryavanshi king Kadam
Original kingdom: Kedar (Kandahar in present-day Afghanistan)
Second kingdom: Vanwas (Banavasi in Karnataka)
Third kingdom: Palshika (Halasi in Karnataka)
Fourth kingdom: Gopapattan (Goa)
Colour of sign, canopy, horse and throne: Red clour
Heraldic sign (Nishan): Sun on flagpole
Clan god (Kuladaivat): Jyotiba and Bijasani Devi
Clan goddess (Kuladaivat): Tulja Bhavani janani devi kuduk,mandangad,ratnagiri (maharashtra).
Clan object (Devak): Gold, Halad (Turmeric Root or Curcuma Root), Ketaki (Pandanus odoratissimus OR Fragrant screw pine) and Kalamba(Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree)
Guru: Durvasa rushi
Gotra: Kashyapa
Veda: Rigveda
Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Akhand, Akhade, Aghate, Arekar, Aawanle, Breed, Kadam, Kajle, Kawale, Kalamb, Kalge, Kalak, Karle, Kanwa, Kalpadrupam, Kuwal, Kulkarni, Kolhe, Khadupe,Gagul, Gatode, Ghade, Ghode, Ghorde, Jayjune, Doijad, Takte, Taktake, Takdewade, Dewar, Dhadshirke, Dhukate, Dhutre, Dhul, Dhudhad, Nawre, Nupre, Wadke, Ghame, Bares, Balekar, Barbudhhe, Birath, Bobsate, Borate, Bother, Bothe, Bhase, Bhalekar, Mise, Miraslagde, Munge, Mahipal, Raigade (Raygade), Warade, Banwe, Sogde, Hire, Nupure, Nighot, Nighut, Nigudkar, Nhyre, Bal, Mungale, Rangnakar, Gate.
Kadam Maratha royal clans main village is Sap ( tal-koregaon,satara ).Their royal personalities present in gwalior and also spread into other region.Kadam possesses Tital as Jahagirdar like a king.They have their good relations with other prominent Marathas.
Information link for this clan :- Kadam, Kadambas
Kadam :-
Padmbhushan Dr. Vasantrao(Dada) Banduji Kadam-Patil Sangli Ex CM, Maharashtra, Ex Governor of Rajastan state. Dr. Patangrao Shripatrao Kadam Minister for Industries, Trade & Commerce and Parliamentary affairs. Chairman - MIDC Maharashtra state. MLA from 270 - Bhilwadi Wangi Assembly Constituency in Sangli.Honourable Dr. Patangrao Kadam has Founded the Esteemed Educational Institute - Bharati Vidyapeeth, Pune., at a young age, on 10 May 1964. He was born on 8 January 1944 in a farmer's family, in rural area of Maharashtra, India.

Link :- http://www.bharatividyapeeth.edu/html/about_bvdu.shtml
Kolhe Shankarrao Genuji MLA Kopargaon
Bhausaheb Hire MLA Jalgaon District
Chimanrao Kadam from Girvi,Former MLA of Phaltan,Dist-Satara.
(Total 67)

Khandagale
Lineage: Guruvansha Original kingdom: Vidarbha, Burhanpur, Hoshiarpur

Colour of sign, canopy and throne: Saffron *sign (Nishan): Trishul on flagpole
Clan god: :Dattatreya
Clan goddess: Durga, Bhavani
Gotra: Vasishtha, Atri Veda: Samaveda *Mantra: Rudra mantra, Guru mantra
Surnames: Awadhiye, Awtare, Kothari, Kothiwan, Kalpande, Khade, Khedkar, Khelkar, Khupshe, Khushamate, Chopade, Jagdewrai, Jatane, Jate, Jikka, Jitkhor, Thombre, Jiddakhor, Dahake, Dike, Doles, Dibre, Dhomsode, Patangrao, Pujari, Patharkar, Payole, Palote, Patkar, Piple, Bawne, Pachkor, Bodade, Mukund, Raipure, Wakhare, Wakhwakhe, Watsaraj, Sonone, Hage. (Total 41)
Chopade's are there in Nashik district of Maharashtra. Majority of them are in LONWADI, Niphad Taluka

Khadtare
Origin: 16th century Place of origin: Sangol, Solapur

Kul Daivat: Siddhnath (bhairava), Kharsundi, Maharashtra

Surnames: Aadkine, Kalmkar, Kohle, Kesarkar, Khillare, Kharal, Khandar, Jibhle, Jineshwar, Chingare, Juyte, Jugle, Dhake, Nakhate, Namale, Nakaskar, Zurmane, Zulne, Zole, Namalkar, Nartar, Nistane, Nilkhan, Pawhare, Parwan, Pimpalshende, Patre, Puralkar, Payghan, Pachmohor, Paraskar, Pahpal, Pachbhai, Pardhee. (Total 35)
Khadtare clan is distributed all over Maharastra, Mostly in west and south Maharastra.
Info Link :- 1)http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/SANGLI/places_Kharsundi.html
2) http://www.maplandia.com/india/maharashtra/sangli/kharsundi/

Khaire
Surnames: Aoudumbar, Aourangpure, Karkude, Kating, Knothole, Karu, Khedule, Khairnar, Take, Tapore, Tawale, Dikale, Dawhale, Dakhore, Dakhare, Dighol, Dakule, Dikkar, Damre, Zake, Dharange, Junwate, Junnare, Junwade, Jepale, Dhawas, Dhandhare, Nafhade, Nale, Nehte, Parkhee, Banweer, Barkad. (Total 36)
Historical devotee of god Khandoba Kaire (Patil) of Supa, Supe village in Baramati district were from this clan.
Shree Chandrakant Khaire MLA from Aurangabad city.

Kokate
Surnames: Ambone, Ambate, Ambatkar, Karket, Kadaskar, Karnatake, Kanfhade, Kedhe, Kaikadi, Kotyadhish, Kolse, Koranne, Kolne, Jatmukhatyar, Jatyandha, Jabhade, Jarte, Jetherao, Dhole, Dhage, Bachal, Bonde, Mantkar, Meghe, Warne. (Total 26)

Lad
Lineage: Somavansha (Moon clan)
Original kingdom: Kathiawad, Kaccha (Cutch/Kutch) (both in Gujarat); Sindh (now in Pakistan)
Colour of sign, canopy, horse and throne: White *Heraldic sign (Nishan): Moon On Flagpole
Clan Goddess: Bhavanikalamma devi (dhamovade) *Clan Object (Devak): Vasundari Vell
Guru: Vashishta *Gotra: Chavan *Veda: Rigveda*Mantra: Gayatri Mantra
Surnames: Avatarik, Indra, Banekar, Indire, Umbre, Udar, Karmathe, Kagde, Kutte, Gadve, Grime, Gijre, Gujguje, Talokar, Dandekar, Dhanik, Dhaval, Dhisal, Dhikat, Dhire, Nare, Nasne, Nagpe, Pateel, Dheer, Pateedar, Parbhe, Palpate, Petel, Peve, Fhating, Fhanindra, Fhanivba, Bakal, Balod, Shrbhatta, Mahakul, Marmare, Marwadee, Mandve, Mapar, Mavalne, Manpoorkar, Mahoorkar, Masrang, Mohile, Redkar, Raool, Latal, Langote, Vasu, Valode, Shelkee, Sasane, Suseer, Teekhe, Titve, Teethraraj(total62)

Madhure
Surnames: Gujarkar, Devdhagale, Fharkadhe, Basode, Badare, Bahakar, Bondare, Madhukar, Maskar, Marudkar, Mate, Mokashee, Maidkar, Yermule, Revade, Lodhe, Bigvale, Shaildhar, Hule, Hemke. (Total 21)

Malpe
Surnames: Zatale, Zalke, Zate, Zapre, Devtare, Phatare, Badare, Balak, Badree, Bopke, Mokote, Bhete, Morabh, Morande, Regude, Rage, Lohe, Lonkar, Bakhare, Viraj, Shatpal, Shirgaur, Hutake, Hursad, Hupate. (Total 26)

Mane
Original kingdom: Mandeesar (Mandisar in Afghanistan??) and Dwarka (Gujarat)
Colour of throne, sign, horse, canopy: Red
Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole*Clan Gods : Bhavani and Khanderao *Clan object (Devak): Garud-vell (wing of eagle)
Guru: Garga rishi *Gotra: Chandela *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Anant, Aachate, Kawade, Gudhane, Chandelveer, Chute, Chumke, Charade, Teerokar, Devmane, Dudrer, Dhanwadharee, Nanekar, Pawle, Pharpate, Phatkal, Barde, Badkhal, Borge, Mane, Malee, Mandokar, Makhare, Medhe, Mond, Rajmany, Rekhe, Rohankar, Lade, Lokegawkar, Livaskar, Hingankar, Dhanwantar, Dhanpishaccha, Badsure, Bahikhor, Talakhe, Taboble, Talase. (Total 41)
Smt. Nivedita Mane MLA NCP Ichalkaranji (Maharashtra )
Mhaswad town in Satara district is main center for Mane clan. Mane's from Mhaswad are famous.
Wrestler Hindkesari Shree Maruti Mane.
Journalist - Shrimant Mane from Akola, Nagpur (Resident Editor Daily Deshonnati and Editor Coordination Weekly Krushkonnati)
Weight lifter Ujwala Uttamrao Mane Common wealth Silver medalist & world police game gold medalist(satara).
Basket Ball Pradnya Uttamrao Mane(satara) captioned Indian Basket ball team .
Telecommunications Amol Mohan Mane of Islampur(Sangli) Is well known Wi_Fi Engineer.

Malusare
Surnames: Gowarkar, Gowar, Dipe, Bodkar, Zudpe, Zure, Talkute, Bathale, Denarkar, Mhatarmare, Mangde, Makone, Mawde, Matere, Manmode, Marmare, Sole, Sonwane, Sorote, Hadpee, Halde, Hasnapure, Hade, Hawre, Hapse. (Total 27)
Grate Lionheart , Sardar of King Shivaji and the hero of salvation war on fort Sinhagad (old name Kondhana), Brave heart Shree Tanaji Malusare was from this clan.

Mahadik (Hyadik?)
Original kingdom: Chittoud (in Rajastan) and Bagalkot in Karnataka
Colour of throne, sign & horse: Bhagawa (Ochre)
Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole,
Clan goddess (Kuladaivat): Kathyayini *Clan object (Devak): Pimpal (the peepul tree),
Guru: Malyavant rishi *Gotra: Dorik *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra.
Surnames:- Gawalee, Gauree, Ghanghor, Ghansham, Ghayal, Dhanakar, Dhawat, Dhugulkar, Bandivdekar, Mahadkar, Malsane, Matekar, Makumiya, Makde, Mathankar, Malekar, Missal, Metkar, Ransinh, Ranpees, Ranrakshya, Ranboke, Rautraw, Sonar, Soleev, Haye, Hallamare, Hagone. (Total 32)

Mhambar
Surnames: Gokhare, Zodpe, Zote, Zoting, Zodane, Tapre, Date, Danad, Dheetak, Mahakulkar, Manjre, Mandawgade, Santakke, Hadkar, Halkare, Hatye, Hambarde, Hatole. (Total 19)

Muleek
Surnames: Gond, Gondchav, Gaurkar, Ghadreegawkar, Tange, Tongale, Tolmare, Malokar, Mange, Malkute, Sonekar, Sonkar, sunkar, Sonsare, Haranbuchake, Hasbobda, Hargude, Hadke, Ratale, Dave, Davagni, Davedar, Das, Dahake, Hande, Hatolne. (Total 26)

Maurya /Morey/Moray /More/
Lineage: Somavansha, descended from the Somavanshi king More of Kashmir,
City: Kashmir and Mauryakhanda
Colour of sign & horse: Green, *Heraldic sign (Nishan): Hanuman on flagpole,
Clan god: Ganapati (Ganesha)/Jyotiba(Shankar), Clan Goddess : Shrivardhini/Ramvardayini(Shakti)*Clan Object (Devak): Peacock wings or 360 lamps
Guru: Gautama *Gotra: Bharadwaj *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Avachar, Amaya, Amadabadkar, Adhachar, Avachare, Avichare, Kasture, Aagavan, Aavle, Aadvale, Inshoolkar, Esalampoorkar, Karan, Kalshate, Kaduskar, Kaypate, Karankhare, Kagal, Keskar, Kandle, Kale, Kirne, Kumbhakarn, Keshar, Keskar, Kesree, Khavle, Gande, Gole, Charne, Chatre, Chinchadharkar, Jitekar, Zinge, Zirpe, Dhokre, Tambe, Darekar, Davlatraw, Digambare, Divte, Duduskar, Devkar, Devhare, Devrukh, Dorik, Dhirde, Dhulap, Navre, Narnavre, Nagve, Nipse, Nimle, Nimittanere, Padvale, Padile, Barad, Pangir, Bahadure, Bhramhachalk, Bhamte, Bhurke, Bhaere, Bhople, Mandikar, Mardemanuke, Mhase, Mansavant, Mhakamakale, Madhol, Meng, Morbhe, Bhokre, Raste, Kav, Raje, Ravle, Rakhane, Rajmunde, Lal, Lendpawar, Vavde, Vaghul, Vayal, Shaha, Shivle, Shelke, Sane, Sovle, Sakanshe, Sand, Songire, Hatne, Hatore, Hingode, Hurde, Shahjoge, Huddedar, Humne, Bhuere, Bhumar, Bhute, Sarkate. (Total 106)
See :- Category:Mauryan dynasty
Jawali in Satara district ( ? ) was another main center for More clan . Chandrarao More was prominent More. He had disputes with king Sivaji as he had declared himself as the king of Jawali region,that extended from Wai,Satara towards the konkan region of Raigad district right upto the seacoast of Shrivardhan.The Mahadev temple of HareHareshwar was patronised byChandrarao Morey. The fort of Rairi present day Raigad was in the possession of More's at that time. They are famous as " Jawali che More ".
Another house of Morey's of Vardhangad near Koregaon in Satara was also famous as vatandars of the region,which was surrendered after the war of Jawali.Presently Shri Amarsinh( Shivkumar ) Ramesh Morey a senior merchant naval officer & Shri Sanjay Moray(businessman & politician) are easily trackable & well known descendants from Vardhangad branch of Moray's who have settled in Pune(Rastha Pet) city.
More clan in Pune district is well known from town Dehu. The great Marathi saint, Vaikunthvasi Tukaram Bolhoba More, fondly known as Sant Tukaram, is from this clan.
King Chandragupta Maurya , King Ashoka Maurya of Patliputra presently(Patna Bihar).
Moray were known as "Moria" the rulers of th Konkan area around 500 AD.To know more visit ebook - Shivaji & his times at : http://books.google.co.in/books?id=YDXu6rzwUwsC&pg=PA46&lpg=PA46&dq=Shivaji's+war+history&source=web&ots=3t0KdVOE8h&sig=3VbSbcvb4p_F0r5Pz3s-RKgdacc&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=3&ct=result#PPA35,M1ShivM (talk) 17:28, 1 October 2008 (UTC)

Mohite
Original kingdom: Mandeesar, Talbid Karaad, Mharashtra ?
Clan goddess: Khanderao or jyotiba ? Ghrushneshwar ( Shiva) Its a Jyotirlinga near Ellora Caves Dist Aurangabad Maharashtra.
Devak: Vasansadi Vel
Guru: Garga rishi
Gotra: Vasishta
Kuli: Chavan
Sign: White
Horse: White
Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Aage, Kate, Katkar, Kamre, Kulangade, Khandale, Gangdhenge, Dhekne, Takte, Dindune, Dhundle, Nivdung, Patle, Bahale, Baedinge, Bobhate, Bhore, Bhaleraw, Marathe, Mohod, Senapatee, Hone. (Total 23)
Commander in Chief of Maratha Army(Sarsenapati) : Hambirrao Mohite Patil the great often referred as 'Dhanya Wagh'? His descendents leave in Talbid. The family is known as Baji Mohite from Talbid.
Major General Hanmantrao Mohite
Shree Vijaysinh Mohite-Patil Minister Public Works Department (PWD) Maharashtra State. MLA from Akluj township in Solapur district
Link :- http://www.akluj.com/
Shri Diliprao Mohite MLA Khed Maharastra
Shri Subodhrao Mohite MLA Ramtek (Maharashtra)
Shri Dhondiram Mahadeo Mohite Mohityanche Vadgaon Dist: Sangli, Maharashtra The founder of only man-made sanctuary "Sagareshwar Abhayaranya" in India.

Nalawde (Nal), Nala
Lineage:Suryavansh
Original kingdom: Pushkari (near modern Umarkot in Madhya Pradesh State was the capital of Nala ) Prabhalkhand (Prabhas Patan near Somnath in Gujarat)
Colour of sign, throne & canopy: Green *Colour of horse: Red
Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole
Clan god: Jyotirlingam *Clan object (Devak): Nagchafha
Guru: Durvasa rishi *Gotra: Anang *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Nalawde, Nalawade, Ulge, Ubrale, Gede, Chatre, Channe, Parle, Dhadshirkar, Dhawalkar, Nalge, Pardhe, Bansode, Bundle, Malw, Mawle, Rakhde, Jramade, Badkhale, Wachake. (Total 23)
Nalawde :- are good number in Pune district. Pune city Mayor Late Ganpatrao Nalawde.
See :- Damayanti

Nalindhare
Surnames: Arbat, Gadhe, Gorle, Gochide, Golhar, Dhive, Dhose, Badle, Borekar, Bharambe, Bhisanhare, Rud, Mahalaha, Mankhaire, Morkhade, Modak, Morse, Yelekar, Yekle, Raked, Rawankar, Raks Alis Rakshak, Sarap. (Total 25)

Nikam
Lineage: Suryavansha or solar clan, descended from the Suryavanshi king Nikam
Original kingdom: Karnataka
Colour of throne, canopy & sign: Green
Colour of horse: Yellow
Heraldic sign (Nishan): Hanuman on Flagpole
Clan goddess (Kuladaivat): Jogeshwari
Clan object (Devak): Umbar, Velu, Rudraksha chain of Gold or Onion chain
Guru: Parashara
Gotra: Nikam
Veda: Yajurveda
Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Akolkar, Awtade, Bade, Banker, Barekar, Barge, Bawankar, Bhojne, Chawde, Chimne, Chinge, Dandge, Dankne, Dhamde, Dhapse, Dharso, Dharte, Dhawre, Dhrgade, Dongre, Gajmal, Gale, Gang, Gidde, Gonk, Gudhe, Gune, Hakne, Hawilhanday, Jale, Jiwnik, Kalale, Kalokhe, Kank, Kankale, Kanknarayan, Khalate, Kudare, Kumbh, Masake, Matarmak, Matsagar, Narkhamb, Naudhare, Navratne, Navrse, Nichve, Nikde, Parvatrao, Pimpalkarad, Pubele, Rakte, Randhwne, Sable, Samke, Sarak, Sarate, Sawle, Take, Tatke, Timble, Tryambke, Vananar. (Total 62)
The "Khalate" surname are found in "Late","Khunte","Shirasane", and ""Kambaleshwar" villages of Satara and Pune district. The "Matsagar" surname has been changed from the original surname "Nikam" after a tale about unity shown by a group of people in killing a man-eater snake. Mat (मत) stands for 'opinion' in Marathi language, whereas Sāgar (सागर) stands for 'Ocean'; thereby मतसागर signifies collection (unity) of opinions for a good cause! These community people are found in the two neighboring villages in Vaijapur taluka namely Jarul and Aaghur, in Aurangabad district of Maharashtra; and in Niphad taluka namely Pimplas, in Nasik district of Maharashtra. Therefore, the marriages between two families from Matsagar and Nikam are never happen.

Nisal
Surnames: Gotmale, Gomase, Gonkare, Devrung, Nihal, Malwar, Yemde, Raghushe, Raghuvansha, Rakhamal, Rajurkar, Rairuddha, Rajooskar, Rajankar. (Total 15)

Pawar, Ponwar, Paramara
Main clan male: Agnipalak, Parmarvarma
Lineage: Agnivanshi
Original kingdom: Dharanagar (Dhar city in Madhya Pradesh) and Paygad
Current kingdoms: Dewas, Dhar, Rajgarh, Chhatarpur, Phaltan
Colour of sign, canopy and throne: Red *Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess: Jagadambika, Bhadrakali( God Bramha ordered to Agnipalak that alwayas worship Bhadrakali), Bhavani( In Tuljapur there is a copper plate on temple door wall that one of Pawar king came to Tuljapur and praised goddess.), Saraswati(Raja Bhoj who brought Sansctit language from heaven to earth.)) *Clan object (Devak): Edge of the sword or Kalamba (Mytragyna parviflora Tree OR Anthocephalus envamba Tree)
Guru: and *Gotra:Vasishtha *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
The legindary Dhar city in Madhya Pradesh is capital of Pawar clan.
Surnames:
A) Aambote, Gondal, Ubade, Odhe, Kanse, Kalaskar, Kalge, Kodge, Kodhe, Kaustubhe, Kharnar, Ghugre, Chandne, Jagdale (derived from jagadamba),Jeve, Aamedkar, Dunkhare, Dalpe, Dukhande, Durwe, Dhavale, Dharrao, Nalkande, Nimbalkar, Wargad, Roundhal, Dalvi, Ghosalkar,Gawde --- These are Vashishtha Gotree, Gotra Pramar.
B) Parmar, Patya, Mandbhawar, Bane, Band, Banghade, Bhalghade, Bagmode, Bodhe, Bhayal, Bhujbal, Bhusare, Male, Madhe, Marmare, Malwde, Yande, Rokde, Rokade, Landge, Yogeshwar, Yojite, Wagchaure, Bagje, Vishwasrao, Sindheel, Khajeendar, Zunjarrao, Kawade. (Total 50)
Dalvi rulers of Paramara lineage
Shrimant Jaswantrao Dalvi was the Raja of Palvan Sansthan at time of the Shivaji Maharaj era (1662).He was the best friend of Shirke Raja of Shrungarpure. Pesent day this location come under the Mandangad tahasil in Ratnagiri District. This dalvi family are the migrated from royal Parmara family of Dhar.Most of the family of this lineage have social honor as Khot. Present day Dalvi's of Soveli, Palvani, Nighavani, Dudhere, Dahagao; Pawar's of Bhamghar, Sakhri; Ghosalkar's of Ghosale are comes under the Dharpawar kuli, tharefore this family are not marriage each other.

More information link for Pawar clan :-
Kalika temple Dhar: 22°35′53″N 75°16′57″E / 22.59806, 75.282435
Dewas senior :- http://www.4dw.net/royalark/India/dewass.htm
Dewas Junior :- http://www.4dw.net/royalark/India/dewasj.htm
http://www.4dw.net/royalark/India/dhar.htm
http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/d/dewasjnr.html
http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/d/dewassnr.html
Dhar :- http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/d/dhar.html
http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/c/chhatarpur.html
http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/r/rajgarh.html
http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/r/rajgarh_malwa.html
Pawar
Phaltan :- http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/p/phaltan.html

Pratihara, Parihara
Surnames: Achyut, Eando, Gohmare, Gondre, Dagadghaw, Nival, Pavitrakar, Matampure, Mamtkar, Rasemar, Raykar, Rakhonde. (Total 16)
There are a lot of Jagdale's who use the surname Pawar in Konkan

Pansare
Surnames: Aayachit, Arvind, Edhale, Dalwe, Dabhane, Dapurkar, Rahudkar, Rangankar, Rajpoot,Pansare (Total 10)

Pandhare
Surnames: Patole, Ghate, Ghumre, Dhahapute, Nagwade, Nandurkar, Nagmode, Matekar, Nishan, Nimkhele, Pahokar, Pande, Pandhre, Pakhande, Parte, Patkar, Pateekhade, Pandkar, Rahate, Randive, Rayne. (Total 21)

Patare

Proktat
Another name for the Pathare clan

Lineage: Suryavansha, descended from the Suryavanshi king Proktat *Original seat: Bharatpur
Colour of sign, canopy and throne: Green *Colour of horse: Red *Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess: Bhavani *Clan object: Pancha-pallava (Five Leaf)*Guru: Angirasa rishi *Gotra: Proktat.
Surnames: Khadke, Ghadke, Gharad, Ghyahar, Ghule, Narke, Narkade, Nakade, Nazeerkar, Nandre, Nage, Nath, Nadir, Niklank, Nichit, Nikhade, Pakhare, Belokar, Mai, Rairaw, Rasam, Hingane. (Total 24)

Palwe, Pallava, Pallavas
Original Kingdom & Seat :- Kanchi (In Tamil Nadu state )
Surnames: Khale, Khugkar, Ghute, Ghulaksha, Ghogre, Ghotekar, Thube, Thokne, Dale, Nile, Palav, Pradhan, Pinjaree, Pughati, Lawde, Lande, Lawe, Lind, Luhube, Saraw, Saraladkar, Sardeshmukh, Sardesai, Sambhor, Samlende, Sidore, Suroshe, Sutar, Sumre, Samete, Sabhashur.
Information link for this clan :- Pallavas
(Total 32)

Palandh
Surnames: Palande,Umbarkar, Udapure, Khuje, Khorgade, Khallere, Khot, Gawhad, Dhokel, Ghorpade, Thokal, Bagre, Bhale, Marawagde, Lithare, Lakhe, Lambdadhe, Laghawe, Lele, Lalye, Wasrke, Wyawhare, Siraskar, Satane, Sabde, Sundarkar, Surte, Soor, Susadkar, Sarodee, Sayad, Sarnaik, Sawarkar, Sabne, Suje, Samale, Sakre, Sawre, Sekapure, Sodre, Satej, Satele. (Total 42)

Pingle
Surnames: Khapre, Khedde, Khawand, Gawankar, Dhongde, Dhonge, Dhame, Pingle, Lasurkar, Wairkar, Sade, Sanchare, Sawal, Sakude, Sawe, Sakharpande, Sakharkarkar, Sarokar, Sikare, Suke, Surese, Sukosk, Sengokar, Zatke, Nitambe, Nithale, Nirmal. (Total 28)

Pisal
Surnames: Khalke, Khekde, Garad, Rawre, Ghodmare, Ghodtonde, Ghodmode, Ghodel, Thokane, Bhinge, Bhorkad, Maind, Lakde, Rajoorkar, Latwe, Lipse, Likhirkar, Mhepse, Wadal, Wanchar, Sakchar, Sangrame, Sachite, Sarjerao, Sadafhal, Samgaur, Sawkar, Sayre, Sirpelkar, Singne, Sule, Supekar, Subhedar, Surpal, Surerkar, Zatpade, Nivedak, Neele, Sushte. (Total 40)
Many pisal marathas are found in khandala Tehsil,satara.Bawdhan is main village where Pisal's are present in many number.
Mr.Madanrao pisal.( former MLA,Minister of Maharashtra )

Phadtare
Surnames: Khonde, Khode, Gawhankar, Gadam, Gandkate, Garmole, Geete, Gine, Golhar, Chamithaniha, Naringe, Padul, Pakhalee, Pathare, Phadtare, Phadnees, Waghol, Bharke, Bhekde, Bhed, Bholne, Bhasakshyetree, Labhade, Likhe, Whable, Waghole, Shivtare, Shingode, Shingade, Shelar, Zadpe, Zare. (Total 34)
Phadtare :- Phadtare clan is in good number in Purandhar - Village Bopgaon.

Phalke
Surnames: Khokle, Khodke, Chanorkar, Chalk, Talole, Nakhale, Padnepatange, Palsudkar, Fhalke, Bujruk, Bandook, Bhatkar, Bhadolkar, Bhaise, Bhokse, Maral, Rothe, Rakhaviye, Ringne, Rithe, Rode, Reenke, Wasekar, Pandhare, Shirsath, Tilskar, Sivankar, Shiledar, Shirastedar. (Total 35)

Phakde
Surnames: Girsawle, Chakol, Chawre, Chandekar, Chavat, Chore, Chorale, Tarkale, Narkale, Nichak, Padade, Pahanpate, Panchdhare, Benale, Budhe, Bhange, Bharne, Bhadange, Bhoskar, Manvar, Lakhawe, Waykhale, Wadwad, Bagmode, Shingokar, Shingare, Shingne, Shete, Shejal, Takmode, Tandele, Tapte, Tarke. (Total 34)

Phatak
Surnames: Ambade, Andhoorkar, Kate, Kolkhade, Khote, Girkar, Gondol, Gursal, Gondhalee, Parvatkar, Dhapte, Dhamore, Ghare, Changole, Chafhale, Chambhare, Chorghe, Chokhalkar, Dhawlee, Dobade, Dhome, Turuk, Naraje, Namore, Nagpure, Nagwde, Nathe, Nimborkar, Nikase, Parhar, Parimal, Pagrut, Fhatak, Baghate, Bhakte, Bhadang, Mate, Madandhe, Mathakar, Miskane, Radake, Raigad, Lagad, Lahool, Lider, Levade, Vandale, Varekar, Vatkar, Vyadade, Vyatkar, Vadade, Vadhonkar, Vadhodkar, Varang, Sarodee, Sankar, Sangulwedhe, Simbare. (Total 50)

Rathod / Rashtrakuta / Rothe
Lineage: Somavansha (lunar clan), descended from the Somavanshi king Rashtrakuta
Original kingdom: Bankapur, Manyakheta (Malkhed) and Sugandavati (Saundatti), all in Karnataka,Manpur- Man in Satara district, Nandeevardhan, Achalpur, Latur .
Colour of throne, sign, horse and canopy: Red
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess: Jogeshwari *Clan object: Shankha (Conch-shell)
Guru: Gargacharya *Mantra: Gayatri mantra *Gotra: Rathod*Veda: Yajurveda
Surnames: Ajinkya, Anangpal, Avagpal, Aabhore, Gandgagrr, Gandghopal, Chand, Chandkiran, Chandol, Jagnnivas, Todmale, Dutonde, Dudhbhate, Dudhare, Panchnan, Bagul, Bhale, Bhor, Magmal, Marathe, Maharashtrarath, Rayjade, Lahule, Sinmore, Divale, Didhe, Dikpal, reddy, reddi, raddy, rattugudi, rattodi, rattadi.
Information link for this clan :- *Rashtrakutas

Rashtrakuta / Rathod / Rothe
Lineage: Somavansha (lunar clan), descended from the Somavanshi king Rashtrakuta
Original kingdom: Bankapur, Manyakheta (Malkhed) and Sugandavati (Saundatti), all in Karnataka
Colour of throne, sign, horse and canopy: Red colour
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess:Jogeshwari *Clan object: Shankha (Conch-shell)
Guru: Gargacharya*Mantra: Gayatri mantra *Gotra: Rathod*Veda: Yajurveda
Surnames: Kanchan, Kaurmi, Kautuke, Tope, Dwikhand, Dwifhod, Dubhane, Daghe, Devbhane, Devkate, Mahattar, Malke, Malik, Musmare, Mehttare, Lampeete, Dehdande, Dwaitya, Dhadse.
Information link for this clan :- *Rashtrakutas
(Total 29)

Chandle, Chandela
Bhramwanshi king Chandle
City :- Dwarka, * Throne , Canopy ,Sighn & Horse:- Red, * Rudra on Flagepole, *Clan daiety :- Vishnunarayan, * Devak (Clan object) :- Wing of Egale bird or Kadamb Tree (Anthocephalus indicus Tree), * Guru :- Mujalmuni, *Gotra :- Chandle, *Veda :- Yajurveda, * Mantra :- Gayatri Mantra.
Surnames :- Mane, Dabhade, Dhamale, Garud, Dhanik, Kawdhe

Rane, Rana
Lineage: Suryavansha (solar clan), descended from the Suryavanshi king Sudhanwa
Original kingdom: Udaipur (in Rajasthan)
Colour of throne and canopy: Red
Heraldic sign (Nishan): Sun on flagpole,
Clan deity (Kuladaivat): Maheshwar (Shankar) *Clan object (Devak): wad(Ficus bengalensis) or suryakanta (Sunflower)
Guru: Jamadagni *Gotra: Rana *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Eeshaput, Chatre, Chittevan, Chendane, Chedoo, Choukhande, Chourale, Dunedar, Dudhe, Durdhrra, Dupathe, Devmaya, Deshmukh, Pathak, Bhingare, KHANVILKAR, Mangdare, Mule Alias Mulik, Sing Singnvan & rane itself (Total 21)
Shree Vilasrao Deshmukh Chief Minister of Maharashtra (Term: October 2004 - October 2009).
Chife minister of Goa state Shree Pratapsingh Raoji Rane
Mahur ( District Nanded ) :- Last king of Mahur city and great Marathi Author Raje Madhukarrao Jagjeenavrao Deshmukh passed away on 23 Augast 2006. He has a daughter Meenatai Jalnekarand wife Indumati Raje. He was fluent in English, Arabic, Marathi, Sanskrit, Gujarati and Urdu languages. He had written two books "Shikari Raja" and "Shikarnama."
Dr.Panjabrao Deshmukh--social activist and a Farmer's leader in India.

Raut or Raoot
This is the title awarded to the Horse riders at the times of Kings. In the Army of Chatrapati Shivaji Maharaj, there were about 1lakh Rauts. They were much famous for their speed and bravery. Even this title will be found in the Rajputs. Today they are spread all over Maharashtra, Goa, Rajasthan,Punjab, Haryana etc. Most of the Rauts will be found at the base of Panhala Fort (Padal Village) & Also in Thane District. Raut originated from Aryas . Initially they were doing Ruling and protection of Kingdoms, also sometimes these people do pooja like Brahmins . They had given dual role

The all spread in Konkan also. Some of their native places are Kankavali, Kudal, Nerur,Nirom , Vengurla.
Bhandari Raut are different from from Kshatrya Raut.
Surnames: Raut, Easadrrange, Ghaeet, Chatur, Chatake, Chaval, Chabke, Chindarkar, Bate, Bhikaree, Bhalla, Malthane, Manjrekar, Ratnakar, Rasike, Rasal, Raymale, Lone, Sasarkar. (Total 19)

Renuse
Surnames: Anangveer, Oopase, Gaulkar, Ghodse, Chavle, Chalakh, Chalvale, Chalpe, Chandurkar, Chiktekar, Chokhat, Thakar, Thabee, Thak, Thavre, Dudhade, Devdhe, Bhaisoor, Bhasoor, Bhivankar, Mangulkar, Matle, Kshadang, Shamne, Mohitkar, Modhekar, Viraj, Dharmare, Dharsode, Vichake. (Total 31)

Shilahar , Shelar, Shelor , Silhara dynasty
Lineage: Brahmavansha (also called Yaduvansha or Harivansha),
Original kingdom: Kharepatna and Thane , Kolhapur , Radhanagari , Panhala , Konkan.
Colour of throne, sign, horse and canopy: Yellow
Heraldic sign (Nishan): Hanuman on flagpole
Clan deity (Kuladaivat): Brahmanath *Clan object (Devak): Lotus flower
Guru: Bharadwaja *Gotra: Chulkee *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Kaveemandan, Karhade, Kalkath, Kalekar, Kavre, Dhabadwan, Dhude, Nagle, Pole, Panchpade, Fhunke, Fhuskare, Bhand, Bhagat, Mhatre, Mabade, Mangte, Mire, Bakode, Visaee, Shilar, Shedke, Shedge, Shelke, Shetge, Shelar, Saved, Shelare, Sonevanee, Mahangare, Selar. (Total 32)

Shankhapal (Sankpal)
Original kingdom: Malkhed (in Gulbarga district of Karnataka)
Colour of throne, sign, horse and canopy: Red
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess: Jogeshwari
Clan object (Devak): Shankha (Conch shell)
Guru: Gargacharya
Gotra: Agasthi, Gargayan ,Rathod
Veda: Yajurveda-Madhyandin
Mantra: Gayatri mantra
Prawar :- Bhargav ,Chyavan and Aapnavan.
Victory weapon :- Shstrakhand weapon puja.
Guhyasutra :- Paraska
Surnames:-Ambre, Amen, Aaware, Aabe, Aargade, Urade, Kalambe, Chatur, Chaturang, Chaturanan, Chatubhrruj, Joharee, Zunjar, Tatpute, Todkar, Thute, There, Dufhar, Dorkhand, Nalvant, Panpate, Panpate, Pachal, Peche, Pol, Fhukat, Fhonfhare, Dorde, Daulatraw, Dhanmode, Bire, Bhukne, Mirche, Rajhans, Banawar, Vasraj, Sarnobat, Sarawade, Sakhpal, Pofhale, Potfhode, Pyade, Mhasane, Mirge, Pol, Temke, Utekar. (Total 45)

Shinde, Scindia, Sindhia, Sindia, Shingade, shingadia, Sendrak
Lineage: Sheshavansha (serpent clan), descended from the Sheshavanshi king Shinda
Originalkingdom : Ranthamb (Ranthambore in Rajasthan) and Pattadakal (in Karnataka state
Current kingdom : Gwalior (in Madhya Pradesh)
Colour of throne, sign, horse and canopy : Red colour
Heraldic sign (Nishan) : Serpent on flagpole
Clan Goddess : Kalika Devi and Mahagauri.*Clan god :- Jyotiba.RAMVARDAYANI DEVI CHIPLUN MAHARASHTRA.
Devak (Clan object) : morvelMrugvell or Aagada ( A kind of Plants find in Maharashtra ), Kalamb, Rui and Morvell.
Guru : Kaundinya rishi
Gotra : Kaundinya
Veda : Yajurveda - Madhyandin , *Mantra : Gayatri Mantra . *Prawar :-Angiras ,Brihaspati and Kaundinya. *Victory weapon :- Sword. *Guhyasutra :- Paraska.
Surnames: Aapteekar, Bhuse, Desai, Kulhar, Kolhe, Kurvasinde, Jatayoo, Jadbuddhe, Jade, Jayshinde, Dable, Dorge, Durdayshinde, Nekulshinde, Neknamdar, Nebhale, Pratapshinde, Bhagalkar, Bhure, Bhore, Bhed, Mung, Ghate, Muke, Mungekar, Mugool, Vijayshinde, Shishupalshinde, Saktpalshinde, Sitajashinde, Bhairavshinde, Mahakalshinde, Mulshinde, Mude, Paigude. (Total 33)
Bhuse clan is in good number in Markal, Pune District.

Shinde Royal clan of Gwalior is originally from Kanherkhed village near Satara city in Maharashtra State. Shinde are Patil of Kanherkhed village.
Shinde clan is also in Ratnagiri District, Maharashtra. In Ratnagiri at Chiplun Taluka.- there are several villages of Shinde clan. These Shinde's are known as Daspatkar's as this a distinct clan. Whome Adelshah ascribed this tag Daspatkar as ten times heroic and bold Maratha worriors.
Shinde clan is also in Jaoli Taluka District Satara, Maharashtra. There are prominent numbers in Kudal village.
Shri Jyotiraditya Madhavrao Scindia INC Guna (Madhya Pradesh)
More information link for shinde clan :-

1) Sindhia :- http://en.wikipedia.org/wiki/Sindhia
2)Gwalior :- http://www.4dw.net/royalark/India/gwalior.htm
3) Gwalior :- http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/g/gwalior.html
4) Category:Scindia dynasty of Gwalior
5) For Shinde clan Flag :- http://www.crwflags.com/fotw/flags/in-gwali.html

Shitole
Kuli-Gaikwad Clan Devta-ROTMALNATH(ROTI) Devak-Suryaphul(Sunflower)

Surnames: Aalat, Kawalkar, Jane, Jalambakar, Jawalkar, Davte, Dahee, Dandghor, Daoodpure, Datarkar, Danee, Dave, Davne, Dhandar, Bhagde, Bhunvar, Bhete, Bhute, Munjewar, Murkute, Murkund, Male, Nangude, Rahane, Lambat, Lat, Avhale, Wankhede, Wamkhade (Total 29).
Jawalkar & Nangude :- Jawalkar & Nangude clan is in good number around fort Sinhagad.
Urjitsigha Shitole Sarkar - Organizer of Saint DnyaneshwarAlandi Palkhi Festival.)Shitole sarkar, Shitole Wada situated at Kasba Peth, near Kasba Ganpati mandir- Pune city. Shitole Sarkar of Ankali, viz Mahadaji Shitole Sarkar Anandsinh Dattajirao Shitole, Ashwath Ashokrao Shitole, Mansingh Ashokrao Shitole of Siddapurwadi
Ankali is a small town which located in tq: Chikodi, Dist: BelgaumAnkali is nice village but created its own identity in Karnataka as well as in Maharashtra. Because Ankali is historic place & owned by Shrimant Shitole Sarkar who have much respect in Pandharpur as well as in Alandi(Shri sant. Dnyaneshwar Maharaj's place). Holy horses u all know how much they have respect, people assume that one of horse as a "MAULI" means Shri Sant Dnyaneshwar Maharaj's 'Ashwa'.We all Ankalians are proud of this. Through this community all Ankalians & relative of Ankalians get together in one arena. We all proud to be Ankalians.Shitole Deshmukhs are basically from punawadi(PUNE).Near pune,Lawale,Baner,Patas,Kusegaon,Padavi and Ambewadi in Satara district,are their villages.Their chief deity (kuldevata)ROTMALNATH temple is in Roti village in Dound Tehsil of Pune district.They are Suryawanshi.

Late shri. Audumbaranna Patil (Shitole).Ex M.L.A. of Pandharpur & Founder Chairman Of Vitthal Sahakari Karkhana Ltd.;Venunagar of yevati village tq: Mohol Dist: Sholapur. Near Patas & surrounding Villages,Pune District,there are about no.of Shitole's present.many honoured as Deshmukh

Shirke
Original surname: Kutur (Badshah)
Arrived in Konkan state in early seventh century (705 A.D.).
Original kingdom: Ahmedabad (in Gujarat state), Dabhol province in Konkan state.
Guru: Saunalya *Clan goddess (Kuladaivat): Mahakali, Shirkaidevi in Mose Maval area and Raigad fort.
Colour of throne and sign: White
Other clan things are the same as for the Dhampal clan
Surnames: Abhang, Andhak, Abhud, Asawale, Kasale, Kalyankar, Kathavde, Kirandate, Kolare, Kans, Kautuke, Khilate, Gabde, Dhobe, Tanvde, Tade, Taptraye, Dumge, Dungre, Bagwan, Valunjkar, Bhorawkar, Bhokle, Bhojke, Lamale, Veense, Veerdatta, Sinwar, Sankadam, Honmane, Hause, Saikar. Dudhane (Total 32)
B.G.Shirke industrialist and businessman.
http://newstodaynet.com/2006sud/06nov/2111ss1.htm

King Shivaji's two brides was from shirke Maratha Clan.

Salvi, Satavahanas, Andhras
Lineage :- Sun or Solar clan, Gotra:- Kauondinya, Devak (Clan objects ):- Kalamb , Rui or Mortel , Clan Gods:- Umamaheshwar and Bhavani goddess of Tuljapur and Khandoba of Jejuri.

Surnames: Jarade, Jambekar, Jivdhevoo, Jivtode, Junare, Jenekar, Jainjahagirdar, Bahal, Borse, Bhaltilak, Bhumer, Bhedalkar, Mudvatye, Mudhe, Mumbarkar, Murankar, Musale, Muruk, Salvi, Swamiwah, Shalivahan, Shravne, Satav, Salav. (Total 25)

Sawant
Lineage: Brahmavansha alias Yaduvansha alias Harivansha
Original seat: Mahinagar
Current kingdom: Sundarwadi (Sawantwadi in the Konkan region of Maharashtra)
Colour of throne, sign, horse and canopy: Yellow
Heraldic sign (Nishan): Hanuman on flagpole
Clan god: Brahmanath *Clan object (Devak): Lotus flower (Kamal)
Guru: Bharadwaja *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Adhikaree, Esamulkar, Karne, Kamble, Kasle, Kathor, Jomdar, Chine, Tejpoore, Walse, Bahak, Baeera, Bhond, Bhoge, Mahiwar, Mahachitre, Vanjare, Visad, Salvi, Samant, Sutube, Satvat, Satpute, Suktankar, Supple. (Total 25)
More information link for Savant clan :-
http://www.4dw.net/royalark/India/savant.htm
http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/s/savantvadi.html

Salunkhe, Solanki
Lineage: Brahmavansha or Yaduvansha or Harivansha
Original seat: Mahinagar and Anhilpur (Anhilpur Patan in Gujarat) and Delhi
Colour of throne, sign, horse and canopy: Yellow
Heraldic sign (Nishan): Hanuman on flagpole*Clan god (Kuladaivat): Brahmanath *Clan object (Devak): Lotus flower
Guru: Bharadwaja *Gotra: Chulkee *Veda: Rigveda *Mantra: Chatushpad Gayatri mantra
Clan, Line: Attarde, Ambeeraw, Adhatraw, Anekraw, Andhak, Aatkaree, Engawle, Inraneel, Endap, Uste, Aauoshadhraw, Kalyanraw, Khadre, Kobal,Gadgeel, Gunjal, Ghanlave, Dhirte, Chandnasav, Zade, Takes, Dande, Dhadlag, Navtale, Navse, Navale, Nable, Nagele, Padvle, Pandhare, Patankar, Patole, Patade, Barnar, Barve, Birje, Bolave, Ranbavre, Rakhankar, Lahane, Londho, Waghmare, Sarkale, Sarvare, Sarfare, Sakhale, Sabde, Shirkhaire, Sinhnade, Shebale, Salunkhe, Salunkh, Soluke, Takavle,Takawle,Vyavahare,Waghchoure-Deshmukh(Alegaon Paga)

Sambare
Surnames: Jikar, Sol, Tikar, Honge, Bhagle, Bhandaree, Bhusur, Bhongsal, Bhongde, Bhobde, Bhoje, Rajrosh, Raygane, Raybal, Sasan, Sambre, Sonagar, Sunsune, Sorakhe, Sondarkar, Hambeerraw, Harpal. (Total 23)

Shisode, Sisodia
Original kingdom : Tuljapur and Udaipur (in Rajastan)
Colour of throne, sign, horse and canopy: Bhagwe (Ochre)
Heraldic sign (Nishan): Rudra on flagpole
Clan god (Kuladaivat): Mahadev (Shankar, Shiva) *Clan object (Devak): five leaves (Panchpallaw)
Guru: Kaushika rishi *Veda: Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames: Guhilod, Guheet, Chaudharee, Jiskar, Joshee, Badekar, Bodh, Bhojve, Bhongde, Sail, Sarak, Sedval, Hadap, Hajare, Bhetau, Bhosale, Salav (Salve or Salvi), Apradhe, Bhauvar, Joshi, Sedval, Sail, Choudhare.

Surve
Descendent from King Rama clan.
Mulpurush (main clan male): Vajrapal
Original kingdom: Ayodhya, Rewagadtharnagar and Shrungarpur in Konkan
Original clan name: Gaykawad
Vansh: Suryavansh (Solar)
Colour of throne, canopy and sign: Twin colours (Red and White)
Colour of horse (Varu): White
Clan god: Khanderam, Prabakar *Clan object (Devak): , Suryatrun, Pancha-pallava (Five leaf)
Guru: Vasishtha *Gotra: Kashyapa *Veda: Yajurveda (Full authority), Rigveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Kharde, Surve, Karpe, Karne, Kurhede, Kunwar, Khartha, Gawse, Surya, Gavandhal, Girgute, Ghad, Ghode, Ghane, Ghirte, Jumde, Dambeer, Degne, Doifhode, Dhone, Dhere, Talvate, Nake, Naik, Nakedar, Pune, Fhakne, Fhalkar, Bhandvalkar, Mule, Mone, Rajwade, Rasne, Rawal, Rede, Lalate, Laleete, Lafhange, Latke, Lahudkar, Vaze, Vajre, Valke, Vinchurkar, Vilhale, Shende, Shitole, Sarate, Sarde, Sabne, Sansane, Savtore, Singar, Sirsale, Sirsath, Sote, Surge, Sonane, Hakeem, Sabatkar. (Total 63)

Shirsagar
Lineage: Suryavansha (solar clan)
Original kingdom: Ayodhya
Colour of throne: Twin colours (Red and white)
Colour of canopy and sign: Twin colours
Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan god (Kuladaivat): Prabhakar *Clan object (Devak): Pancha-pallava (Five leaf)
Guru: Vasishtha *Gotra: Kashyapa *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra.
Surnames:- Avachare, AvXare, Kalmukh, Kakde, Karmakhe, Karthe, Kadere, Karmukh, Kanole, Karul, Kikate, Kuber, Keskar, Khule, God, Godve, Gadge, Ghodke, Ghodchale, Chande, Chakke, Jaree, Zunjarraw, Dhore, Dhayte, Nade, Navdhee, Nache, Parvale, Polu, Fharte, Fhate, Fhukte, Bagrul, Bhandolkar, Bhope, Bhamburde, Bhoy, Malgunj, Made, Mhasale, Mhaswadkar, Ranchot, Ranwagure, Randheer, Ranvee, Rachode, Lokhande, Vankhade, Vavde, Velne, Velunke, Vadad, Vanzol, Vasande, Shelwad, Shardul, Shitole, Sarag, Satam, Sade, Sure, Surgathe, Suryvanshi, Hake, Shirsagar, Kshyatiya. (Total 68)

Thakur, Thakoor ,Thakore
Surnames: Karhal, Kharode, Gadge, Gadgeel, Gore, Gopal, Golandaj, Thakre, Dak(Duck), Dege, Dokhe, Dange, Dhale, Dhoktirtha, Dahe, Dkhare, Baree, Burud, Wrankar, Wardhe, Wardhane, Wararkar, Samarth, Dhumawle, Dhumte, Dhukte, Maker, Mandloi, Satranje. (Total 31)

Tayde, Tawade
Lineage: Somavansha or Moon or Lunar clan
Kingdom: Jaipur (Rajasthan state)
Clan goddess: Jogeshwari
Colour of throne, sign, horse and canopy: Dhawala (White)
Guru: Vishvamitra *Mantra: Gayatri *Gotra: Vishwavasu, Chyavana
Surnames:- Atulbalee, Upase, Urkud, Kitkite, Kombe, Luskase, Garat, Surya, Garekh, Gote, Chandel, Chandereea, Chandrakant Chamchame Chandrabal, Chandanan, Charfkal Chirphule, Jagbhan, Jagdale, Lawal, Jibe, Jeetkar, Jambuk, Janmadagni, Jind, Talekar, Tanbade, Tilak, Tanbateekar, Tarphade, Tantre, Tugare, Tailing, Tuphane, Diwane, Devrai, Dhumate, Namjade, Nagdev, Nagtilak, Nimit, Bure, Barade, Mandeesar, Murmure, Lote, Mrugwahan, Waghe, Wadhle, Wadade, Sathe, Sangal, Sosate, Hawle, Lobhe, Veerkar,Tawade . (Total 58)

Tonwar, Tuwar, Tomara
Lineage: Suryavansha (solar clan)
Original kingdom: Karnataka in south India
Colour of throne, sign and canopy: Green *Colour of horse: Yellow
Heraldic sign (Nishan): Hanuman on flagpole*Clan goddess (Kuladaivat): Jogeshwari *Devak (Clan object): Umbar (Ficus racemosa tree)
Guru: Parshar *Gotra: Nikam *Veda: Yajurveda *Mantra: Gayatri mantra
Surnames:- Kukde,
KULAT (Families in Maharashtra - Amravati District), Kukte, Kene, Keche, Kedarne, Gunjwate, Ghumbhar, Tarte, Tawar now most changed to Deosarkar/Devsarkar, Tamte, Tangde, Tigharkar, Turudkar, Tirole, Tinmode, Tulankar, Turwe, Telkhade, Burade, Miratkar, Malpawar. (Total 24

Teje
Surnames: Kuttarmare, Kurmure, Kurkure, Khapne, Khanwilkar, Gawhar, Garpal, Tupt, Ganganaik. (Total 10)

Thorat
Lineage :- Sun or Solar Clan, Gotra:- Bharadwaj, Devak (Clan objects):- Gold, Kalamb, Turmeric, Ketki, Clan Gods:-Bhavani Goddess of Tuljapur.

Surnames: Kuwadi, Kurmap, Kumar, Kulwan, Kore, Kuleen, Khandokar, Guhal, Dhamaila, Ghorpade, Tamkhade, Tathe, Tiwkshyekar. (Total 14)

Thite/Thote
Surnames:Thite,Kusumb, Kekne, Kodale, Kothe, Khond, Gaygol, Gudwe, Chirkale, Chirphal, Jalguj, Jijkar, Dhakre, Ghatge, Narkhamb, Nayak, Patil, Pusdkar, Pete, Pethe, Behade, Yadgire. (Total 23)
Late shree Dr Shrikant Jijkar MLA was prominent figure from Jijkar clan.
'Thite' clan is in good number in village Kendur in Pune District

Vichare
Surnames: Chopne, Chaukane, Chopdar, Chaukeedar, Zale, Tote, Todkaree, Dhatkar, Dhudhgaw, Dod Alis Dode, Dhmrale, Dhandar, Pethakar, Fhole, Fhausdar, Bhuskate, Maparee, Mirjapure, Misar, Mohitkar, Modhekar, Meen, Viraj, Dharmare, Dharsade, Vichare, Dhamralkar. (Total 30)
King Shivaji'S One of the Wife was from Vichare Clan.

Waghmare
Surnames: Indhe, Edhe, Janbhulkar, Jeth, Jogal, Jore, Zagre, Thel, Thembdee, Dumne, Lumbe, Waghmare, Tombal, Devee, Thapre, Daitya, Daud, Dhaskat, Dhapale, Paisole, Fhatkar, Fhundkar, Fhokmare, Vaichitre, Vaitage, Vidwan, Bhamborkar, Bhujale, Bhongal, Bhongale, Misle, Mimile, Monmal, Mondekar Aliasm Hallamare, Varhade, Sagjam, Saval, Sirsale, Thape, Edhate. (Total 43)

Waghale
Another name for the Bagawe clan

Original seat: Bhavnagar (in Gujarat)
Throne, Sign, Horse, Canopy: Yellow *Heraldic sign (Nishan): Moon on flagpole
Clan goddess: Jogeshwari
Clan object (Devak): Umbar Tree (Ficus racemosa Tree)
Gotra: Dhampal
Veda: Rigveda
Mantra: Panchakshari.

See also
Kho kho
Kabaddi
Goddess
Maratha Light Infantry
Gautamiputra Satkarni
Mahalakshmi Temple
Mudhol Hound
SaptaShrungi
Renuka
Bhavani
Patil
Madhavrao I Scindia
Damayanti
Marathi people
Jyotiba
Khandoba
Forts in India
Arya
Battle of Colachel
Deccan Plateau
Ecoregions in India
Indo-Aryan
List of Indian monarchs
List of Hindu deities
Shree Yamai Devi
Aryavarta
Aryan race
Martial Race
Indian martial arts
Clan
Gudi Padwa
Maharashtrian cuisine
Mhasoba
Desmukh
Maratha Empire
Maratha
Marathi Language
Imperial Maratha Conquests
Pandharpuri Buffalo
Paithani
Pehlwani
Rig Veda
Shalivahana era
Shivaji
Vedic Timeline
Vidarbha
List of Hinduism-related articles
Kuldevta

References
Written in the Marathi language

1) Kshytriya Marathyanchi Vanshavali and Shannavkuli aani Surya, Som, Bhramh and Sheshvant.

Author: Balagi Nathugi Gavand and Govind Moroba Karlekar.
Publisher: Tukaram book Depo, Madhavbag, Mumbai 4
Edition 9 th Dated 1997
Printer: Sumangal artec, G-8 MIDC, Marol bus depo, Andheri, (East) Mumbai - 400093
2) Shree Shatradharma, Prachalit and pramikh kshtravansh and tyanche gotra, pravar, kuldaivat, kuldevata a Devak.

Author: Bhramibhoot sadguru param pujya Moredada
Publisher: Shree Swami Samarth Seva And Adhyatmik vikas pradhan kendra District Nasik, Taluka Dindori, Maharashtra state.
Printer: Shree Swami Samarth Gurukul Shree Shetra Trambkeshwar.
Edition: Thursday 11 July 2002
3) Maratha Kulancha Etihas - Part 1,2,3,4,5,6

Author: Gopal Dajiba Dalwi.
Publisher: Induprakash Press, Mumbai
Dated : 1912
Retrieved from "http://en.wikipedia.org/wiki/Maratha_clan_system"
Categories: Maratha Empire | Social groups of India

2016-01-27T22:20:00.000-08:00

షాజీ మహరాజ్ కాలంలోనే మన పూర్వీకుల వలస

By Sadanand Bembre

మనం ఏ కాలంలో ఇక్కడకు వచ్చాం.. ఏ పని మీద వచ్చి ఇక్కడ సెటిల్ అయ్యాం అనే విషయంలో మాకు సంపూర్ణంగా అవగాహన ఉంది. మేం మన మిత్రులకు మొదటి నుండి చెబుతూనే వస్తున్నాం.

పూర్వీకులు శివాజీ తండ్రి గారైన షాజీ మహరాజ్ ప్రొద్బలంతోనే ఇక్కడి కి వచ్చి స్థిరపడ్డాం అంతేకాని కొంత మంది పెద్దలు చెబుతున్నట్లు అడుక్కు తినడానికో..భయపడో .. సేవకులుగానో ఇక్కడకు రాలేదు.

వితండవాదం చేసే వారికి చరిత్ర పరిజ్ఞానం శూన్యం. మనం ముమ్మాటికి క్షత్రీయ వర్గం వారమే.. మనం మరాఠా లమన్నది ఎంత నిజమో క్షత్రీయులు అన్నది కూడా అంతే నిజం. కాదని వాదించే వారెవరైనా ఉంటే అది వారి అవగాహన రాహిత్యమే అవుతుంది. అలాంటి వారు మనం క్షత్రీయులు ఎందుకు కాదన్న విషయం నిరూపించగలగాలి. అలాగే భారా మాసే, అక్రుమాసే వైరుధ్యాలు వివరించాలి.

ఈ సమస్యంతా కూడా మన పూర్వీకుల వలసపై చరిత్రలో నమోదు కాకపోవడం మనకు శాపంగా పరిణమించింది. మనకు లాగే దేశవ్యాప్తంగా అక్కడక్కడా కూడా మన మరాఠా సామాజిక వర్గం ఉంది. వారు కూడా ఇలాంటి స్థితినే ఎదుర్కొంటున్నారు.

మనం చేయాల్సిందల్లా సహేతుకమైన ఆదారాలను సంపాదించి చరిత్రను పునః లిఖించుకోవడమే. అందుకు మరాఠా చరిత్ర పరిశోధకులు, మన మూలాల చరిత్ర పై అవగాహన ఉన్న పెద్దల సహాకారం తీసుకుందాం.

ఈ దిశగా మేం చేస్తున్న కృషి సరైన దిశలోనే కొనసాగుతోందని మాకు లభిస్తున్న ఆధారాలను బట్టి స్పష్టంగా అవగతమవుతోంది.

చత్రపతి శివాజీ

2016-01-26T00:59:00.001-08:00

ఛత్రపతి శివాజీ

చఁతపతి శివాజీగా ఖ్యాతి పొందిన శివాజీ రాజే భోంస్లే (ఫిబ్రవరి 19, 1630[1] - మార్చి 4, 1680) పశ్చిమ భారతదేశాన మరాఠా సామ్రాజ్యాన్ని నెలకొల్పి మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని ఎదిరించాడు.

ఉపోద్ఘాతం

శివాజీ తండ్రి అయిన షాహాజీ నిజాంషాహీల ప్రతినిధిగా ఉంటూ మొఘల్ రాజులను వ్యతిరేకిస్తూ యుద్ధాల్లో పాల్గొనేవాడు. నిజాంషాహీలపైన షాజహాన్ దండయాత్ర చేసినపుడు షాహాజి సైనికులను బలోపేతం చేయడంలో కీలక పాత్ర వహించాడు. తన ఆదేశాలను ధిక్కరించినందుకు లఖూజీ జాదవ్‌రావ్ అనే మరాఠా యోధున్ని నిజాంషాహీ ప్రభువు హత్య చేయించాడు. ఇది నచ్చని షాహాజీ నిజాంషాహీ ప్రభువు పైన తిరుగుబాటు బావుటా ఎగురవేసి స్వతంత్ర మరాఠా సామ్రాజ్యానికి నాంది పలికాడు.

బాల్యం

శివాజీ క్రీ.శ. ఫిబ్రవరి 19, 1627వ సంవత్సరం వైశాఖమాసపు శుక్లపక్ష తదియనాడు పూణే జిల్లాలోని జున్నార్ పట్టణం దగ్గర గల శివనేరి కోటలో శహాజీ, జిజాబాయి పుణ్యదంపతులకు జన్మించాడు.[2][3][4]. జిజాబాయికి శంభాజీ తర్వాత పుట్టిన కొడుకులు అందరూ మృతి చెందగా ఆమె పూజించే దేవత అయిన శివై (పార్వతి) పేరు శివాజీకు పెట్టింది.

షాహాజీ నిజాంలను ఓడించి గెలుచుకున్న ప్రాంతాల్లో సామ్రాజ్యాన్ని నెలకొల్పడానికి ప్రయత్నిస్తుండగా, మొఘలులు ఆదిల్షాతో కలసి షాహాజీని ఓడించారు. ఆదిల్షాతో సంధి ప్రకారం షాహాజి ప్రస్తుత బెంగుళూరు ప్రాంతాన్ని జాగీరుగా పొంది, పూణే వదిలి వెల్లవలసి వచ్చింది. షాహాజీ పూణేలో తనకున్న జాగీరును వదులుకోవలసిన అవసరం లేకుండా ఒప్పందం కుదుర్చుకొన్నాడు.

సామ్రాజ్య అంకురార్పణ

షాహాజీ పూణేలో తన జాగీరు వ్యవహారాలను తన భార్యకు అప్పగించి యువకుడయిన శివాజీకి రాజనీతి వ్యవహారాలు నేర్పడానికి కొందరు ముఖ్య అనుచరులతో కలసి ఒక విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేసి తాను బెంగుళూరు జాగీరుకు వెళ్ళాడు. శివాజీ తల్లి అతనికి పుట్టిన భూమి పైన, ప్రజల పైన ప్రేమ కలుగునట్లు విద్యాబుద్దులు నేర్పింది. చిన్నప్పటినుండి భారత రామాయణ గాథలు చెప్పి వీర లక్షణాలు మొలకింప చేసింది. పరమత సహనం, స్త్రీల పట్ల గౌరవం తన తల్లివద్దనే నేర్చుకున్నాడు. తన తండ్రి పొందిన పరాజయాలను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసి అనతి కాలంలో శివాజీ యుద్ధ తంత్రాలలో నిష్ణాతుడయ్యాడు. సకల విద్యలు తెలుసుకొన్న శివాజీ మరాఠా సామ్రాజ్య స్థాపనే లక్ష్యంగా తన వ్యూహాలు మొదలు పెట్టాడు.

సుల్తానులతో యుద్ధాలు

17 ఏళ్ళ వయసులో శివాజీ మొట్టమొదటి యుద్ధం చేసి బిజాపూర్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన తోర్నా కోటను సొంతం చేసుకున్నాడు. మరో మూడేళ్ళలో కొండన, రాజ్‌ఘడ్ కోటలను సొంతం చేసుకొని పూణే ప్రాంతాన్నంతా తన స్వాధీనంలోకి తెచ్చుకున్నాడు.

శివాజీ తమ కోటలను సొంత చేసుకోవడం చూసి ఆదిల్షా మోసపూరితంగా శివాజీ తండ్రి అయిన షాహాజీని బందీ చేసాడు. తర్వాత శివాజీని, బెంగుళూరులో ఉన్న శివాజి అన్న అయిన శంభాజీని పట్టుకోవడానికి రెండు సైన్యాలను పంపగా అన్నదమ్ములిరువురు ఆ సైన్యాలను ఓడించి తమ తండ్రిని బంధ విముక్తుడిని చేయించుకున్నారు. అప్పుడు ఆదిల్షా యుద్ధ భయంకరుడుగా పేరు పొందిన అఫ్జల్ ఖాన్‌ను శివాజీ పైకి యుద్ధానికి పంపించాడు.

ప్రతాప్‌ఘడ్ యుద్ధం

ఆఫ్జల్ ఖాన్‌ను కత్తితో పొడుచుచున్న శివాజీ
శివాజీ మెరుపుదాడులు, గెరిల్లా యుద్ధ పద్దతులు తెలుసుకొన్న అఫ్జల్ ఖాన్ అతడిని ఓడించడానికి యుద్ధభూమి మాత్రమే ఏకైక మార్గమని తలచి శివాజీని రెచ్చకొట్టడానికి శివాజీ ఇష్ట దైవమయిన భవానీ దేవి దేవాలయాలను కూల్చాడు. ఇది తెలిసిన శివాజీ తాను యుద్ధానికి సిద్దముగా లేనని చర్చలకు ఆహ్వానించాడు. ప్రతాప్‌ఘడ్ కోట దగ్గర సమావేశమవడానికి ఇద్దరూ అంగీకరించారు.

అఫ్జల్ ఖాన్ సంగతి తెలిసిన శివాజీ ఉక్కు కవచాన్ని ధరించి పిడిబాకు లోపల దాచుకున్నాడు. ఇద్దరూ కేవలం తమ అంగరక్షకులతో గుడారంలోకి వెళ్ళి చర్చలు జరుపుతుండగా అఫ్జల్ ఖాన్ దాచుకున్న కత్తితో శివాజీ పైన దాడి చేసినపుడు ఉక్కు కవచం వల్ల శివాజీ తప్పించుకున్నాడు. అంతలో అడ్డు వచ్చిన వారిని శివాజీ అంగరక్షకుడు ఎదుర్కొని పోరాడుతుండగా, శివాజీ కత్తి దెబ్బ తిని గుడారం బయట వెళ్ళిన అఫ్జల్ ఖాన్‌ను శివాజీ సైనికాధికారి కత్తివేటుతో నేల కూల్చాడు.

అఫ్జల్ ఖాన్ సేనను శివాజీ సేన దట్టమయిన అడవుల్లో అటకాయించి మెరుపుదాడులతో మట్టికరపించింది. ఈ విజయంతో శివాజీ మరాఠా యోధుడిగా మహారాష్ట్ర అంతా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. ఎలాగయినా శివాజీని అణచాలని బీజాపూర్ సుల్తాన్ యుద్ధవీరులుగా పేరు తెచ్చుకున్న ఆఫ్ఘన్ పస్థూన్ సైనికులను పంపించగా, శివాజీ సేన వేల సంఖ్యలో పస్థూన్లను చంపి విజయం సాధించింది. ఈ సంఘటనతో శివాజీ కీర్తి ప్రతిష్టలు భారతదేశమంతా వ్యాపించాయి. ఎందరో హిందూ రాజులకు శివాజీ ఆదర్శంగా నిలిచాడు.

కొల్హాపూర్ యుద్ధం

ఇది సహించలేని బిజాపూర్ సుల్తాన్ అరబ్, పర్షియా, ఆఫ్ఘన్ నుండి మెరికల్లాంటి 10,000 మంది కిరాయి సైనికులను శివాజీని అంతమొందించడానికి పంపగా శివాజీ తన వద్దనున్న 5,000 మరాఠా యోధులతో కలసి కొల్హాపూర్ వద్ద ఎదుర్కొన్నాడు. 'హర హర మహాదేవ ' అంటూ శివాజీ యుద్ధరంగంలో విజృభించి శతృవులను ఊచకోత కోశాడు. ఈ విజయంతో కేవలం సుల్తానులే కాక మొఘల్ చక్రవర్తి అయిన ఔరంగజేబుకు సైతం శివాజీ అంటే భయం పుట్టింది. శివాజీ నుండి ఎప్పటికయినా తనకు ముప్పు తప్పదని ఔరంగజేబు భావించి సన్నాహాలు మొదలు పెట్టాడు.తన మేన మామ షాయైస్త ఖాన్ ను శివాజీ పై యుద్ధానికి పంపాడు.

పవన్‌ఖిండ్ యుద్ధం

రెండుసార్లు పరాజయాన్ని ఎదుర్కొన్న అదిల్షా మూడవసారి సిద్ది జోహార్ అనే పేరు పొందిన సైన్యాధ్యక్షుడికి అపారమయిన సైనిక, ఆయుధ బలగాలు అందించి కొల్హాపూర్ పంపించాడు. ఆ సమయంలో కొల్హాపూర్ దగ్గరలో ఉన్న పన్‌హాలా కోటలో శివాజీ కొన్ని వందలమంది అనుచరులతో ఉన్నాడు. సిద్ది జోహార్ విషయం తెలుసుకొన్న శివాజీ ఎలాగయినా పన్‌హాలా కోట నుండి తప్పించుకొని తన సైన్యం మొత్తం ఉన్న విశాల్‌ఘడ్ కోటకు చేరుకొంటే యుద్ధం చేయవచ్చు అనుకున్నాడు. కానీ అప్పటికే పన్‌హాలా కోట చుట్టూ శత్రుసైన్యం ఉండడంతో తాను యుద్ధానికి సిద్దంగా లేనని దయతలచవలసినదిగా సిద్ది జోహార్‌కు వర్తమానం పంపాడు. అది తెలుసుకొన్ని సిద్ది జోహార్ సైనికులు నిఘా సరళం చేసి విశ్రాంతి తీసుకొంటుంటే, శివాజీ తన అనుచరులతో కోట నుండి తప్పించుకొని తన సైన్యం ఉన్న కోటవైపు పయనించసాగాడు.చివరిక్షణంలో ఇది తెలుసుకొన్న సిద్ది జోహార్ తన బలగాలతో శివాజీని వెంబడించసాగాడు.

కోటకు చేరుకొనేలోపు శత్రువులు తమను సమీపించగలరు అన్ని విషయం గ్రహించి బాజీ ప్రభు దేశ్‌పాండే అనే సర్దార్ 300 మంది అనుచరులతో కలసి తాము శత్రుసైన్యాన్ని ఎదుర్కొంటామని, శివాజీని తన అంగరక్షకులతో ఎలాగయినా కోట చేరుకోమని చెప్పి ఒప్పించాడు. శివాజీ కోట వైపు వెళ్ళిన వెంటనే బాజీ ప్రభు దేశ్‌పాండే రెండు చేతులా ఖడ్గాలు పట్టుకొని శత్రువులతో యుద్ధం చేశాడు.

300 మంది సైనికులు తమ ప్రాణాలకు తెగించి అతి బలమయిన శత్రువులతో పొరాడి నేలకొరిగారు. అప్పటికి శివాజీ తన కోట చేరుకున్నాడు. కోటలో తన అనుచరులతో చర్చించిన అనంతరం తాము సిద్ది జోహార్ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొనలేమని గ్రహించిన శివాజీ సంధికి అంగీకరించాడు. సంధిలో భాగంగా శివాజీ సామ్రాజ్యం స్వతంత్ర్య రాజ్యంగా గుర్తింపు పొందింది. సిద్ది జోహార్ విజయానికి బహుమతిగా పన్‌హాలా కోట లభించింది.

ఈ యుద్ధమే సుల్తానులతో శివాజీ చేసిన ఆఖరి యుద్ధం. ఆ తరువాతి కాలంలో మొఘల్ సైన్యంతో యుద్ధాలు చేయవలసి వచ్చింది.

మొఘలులతో యుద్ధాలు

షైస్తా ఖాన్ తో యుద్ధం

1660లో ఔరంగజేబు తన మేనమామ అయిన షాయిస్తా ఖాన్‌కు లక్షకు పైగా సుశిక్షుతులయిన సైన్యాన్ని, ఆయుధాలను అందించి శివాజీని ఓడించి దక్కన్ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకొని రమ్మని పంపించాడు. బలమయిన షాయిస్తా ఖాన్ సేన ముందు శివాజీ సేన తల వంచక తప్పలేదు. శివాజీ ఓటమి అంగీకరించి పూణే వదిలి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. పూణేలో శివాజీ నిర్మించిన లాల్ మహల్‌లో షాయిస్తా ఖాన్ నివాసం ఏర్పరుచుకొన్నాడు.

ఎప్పటికయినా శివాజీ మెరుపుదాడి చేస్తాడని షాయిస్తా ఖాన్ పూణే నగరమంతా చాలా కట్టుదిట్టమయిన భద్రతను ఏర్పాటు చేసాడు. 1663 ఏప్రిల్లో నగరంలో ఒక పెళ్ళి ఊరేగింపు జరుగుతుండగా శివాజీ మారువేషంలో తన అనుచరులతో కలసి పెళ్ళికూతురు తరపున బంధువుల్లో కలసిపోయి లాల్ మహల్ చేరుకొన్నాడు. ఆ భవనం స్వయానా తన పర్యవేక్షణలో నిర్మించబడినది కాబట్టి, సులువుగా లోపలికి చేరుకొని షాయిస్తా ఖాన్ గదిలోకి చేరుకొన్నాడు. శివాజీ కత్తివేటుకు షాయిస్తా ఖాన్ మూడువేళ్ళు తెగి కింద పడగా, షాయిస్తా ఖాన్ కిటికీలో నుండి దుమికి ప్రాణాలు రక్షించుకున్నాడు. అంతలో ఇది పసిగట్టిన షైస్తా ఖాన్ అంగరక్షకులు షాయిస్తా ఖాన్‌ను సురక్షిత ప్రాంతానికి తీసుకెళ్ళారు. మొఘలులకు మచ్చ తెచ్చిన షాయిస్తా ఖాన్‌ను ఔరంగజేబు సుదూర బెంగాలీ ప్రాంతానికి పంపించివేసాడు.

సూరత్ యుద్ధం

1664 నాటికి సూరత్ నగరం ప్రధాన వ్యాపారకేంద్రంగా ఉండేది. శివాజీ సూరత్ పైన దాడి చేసి ధనాన్ని, ఆయుధాలను దోచుకున్నాడు. అపారమయిన ఆ మొఘల్ సంపదతో కొన్ని వేలమందిని తన సైన్యంలో చేర్చుకొన్నాడు. కొద్దిరోజుల్లో మొఘలుల, బీజాపూర్ సుల్తానుల కోటలను ఒక్కొక్కటిగా తన సొంతం చేసుకోవడం మొదలు పెట్టాడు.

ఇది చూసిన ఔరంగజేబు ఆగ్రహోద్రుడై తన దగ్గర పని చేస్తున్న రాజపుత్రుడయిన రాజా జై సింగ్‌ను శివాజీ పైకి పంపించాడు. రాజా జై సింగ్ సంగతి తెలిసిన శివాజి తాను యుద్ధంలో ఓడిపోవడం ఖాయమని తెలుసుకొని సంధికి ఒప్పుకున్నాడు. సంధిలో భాగంగా 23 కోటలను, 4,00,000 రూపాయలను మొఘలులకు చెల్లించాడు.

శివాజీ తాను కూడా ఒక మొఘల్ సర్దార్‌గా ఉండడానికి అంగీకరించాడు. మొఘల్ సైన్యాన్ని ఉపయోగించుకొని తన శతృవులయిన బిజాపూర్, గోల్కొండ సుల్తానులను ఓడించడానికే శివాజీ మొఘల్ సర్దార్‌గా ఉండడానికి ఒప్పుకున్నాడు.

ఆగ్రా కుట్ర

1666లో ఔరంగజేబు తన యాభయ్యవ పుట్టినరోజు సందర్భంగా శివాజీని, అతని ఆరేళ్ళ కొడుకు శంభాజీని ఆగ్రాకు అహ్వానించాడు. సభలో శివాజీని సైనికాధికారుల వెనుక నిలబెట్టి అవమానపరిచాడు. ఇది సహించలేని శివాజి బయట వెళ్తుండగా భటులు చుట్టుముట్టి శివాజీ ఉంటున్న అతిధి గృహానికి తీసుకెళ్ళి అక్కడే బందీ చేశారు.

ఔరంగజేబు మొదట శివాజీని చంపాలనుకున్నా, దానివల్ల మరాఠాలు ఒక్కసారిగా చెలరేగుతారని తెలుసుకొని శివాజీని బందీగా ఉంచాలని నిశ్చయించాడు. తన కొడుకుతో బందీగా ఉన్న శివాజీ ఎలాగయినా తప్పించుకోవాలని ప్రయత్నించసాగాడు. ప్రతిరోజు తాను ఏరికోరి సమకూర్చిన పళ్ళను ఆగ్రాలోని సాధువులకు, గుడులకు, ఫకీర్లకు పంపించేలా అనుమతి తీసుకున్నాడు. కొన్ని నెలలపాటు పళ్ళ బుట్టలు పంపించిన తర్వాత తాను పనిమనిషిగా మారువేషం వేసుకొని కొడుకును బుట్టలో పెట్టుకొని తప్పించుకున్నాడు. శివాజీ, శంభాజీ ఇద్దరూ పళ్ళబుట్టల్లో దాక్కుని తప్పించుకొన్నారని ఒక వాదన.

అప్పటికే శివాజీ ప్రాబల్యం తగ్గడం వల్ల, మొఘలులు మరిన్ని యుద్ధాలలో పాల్గొంటూ ఉండడంవల్ల ఔరంగజేబు శివాజీనుండి ముప్పు ఉండదని భావించి పెద్దగా పట్టించుకోలేదు. శివాజీ ఎక్కువ ప్రాచుర్యంపోందేలా కాకుండా రహస్యంగా తన కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం మొదలుపెట్టాడు. 1674 నాటికి లక్ష మంది సుశిక్షితులయిన సైన్యాన్ని, ఆయుధాలు, అశ్వాలు, నౌకా వ్యవస్థను సమకూర్చుకున్నాడు. 1670 జనవరి నుండి మొఘల్ కోటల పైన దాడులు చేసి సొంతం చేసుకోవడం మొదలు పెట్టాడు. అలుపెరగని యుద్ధాలతో అలసిపోవడం, సరి అయిన సైన్యం లేకపోవడం, ఖజానా ఖాళీ కావడంతో మొఘల్ సైన్యం శివాజీని ఎదుర్కొనలేకపోయింది.

సింహగఢ్ యుద్ధం

శివాజీ ఎన్నో కోటలను సులువుగా స్వాధీనం చేసుకున్నా, పూణే దగ్గర ఉన్న కొండన కోట స్వాధీనం కాలేదు. ఆకోటను ఉదయ్‌భాన్ రాథోడ్ అనే రాజపుతృడు పరిరక్షిస్తుండడమే కారణం. దుర్భేధ్యమయిన ఆ కోట చుట్టూ ఎప్పుడూ సైనికులు పహారా కాస్తుండడంతో శివాజీ తనదగ్గర అత్యంత గొప్ప సైనికాధికారిగా పేరు తెచ్చుకొన్ని తానాజీ మలుసారేకి ఆ కోట స్వాధీనం చెసుకొని బాధ్యత అప్పగించాడు.

తానాజీ తన అనుచరులతో రహస్యంగా ఆ కోటను కొద్దిరోజులపాటు క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసాడు. అన్ని ప్రధాన ద్వారాల్లో కట్టుదిట్టమయిన సైన్యం ఉంది. చివరగా కోటకు ఒకవైపు ఉన్న ఒక కొండ తానాజీని ఆకర్షించింది. ఆ కొండ చాలా ఏటవాలుగా ఉండడంతో సైన్యం ఆ కొండ ఎక్కడం అసాధ్యం. అప్పుడు తానాజీ 'యశ్వంతి ' అనే పేరుకల ఉడుముకు తాడు కట్టి కొండ పైకి విసిరాడు. తాడు సహాయంతో పైకి వెళ్ళినవారు అందించిన తాళ్ళను పట్టుకొని సైన్యం కోటలోకి చేరుకొంది. చరిత్రలో యుద్ధంలో ఉడుమును ఉపయోగించడం ఇదే ప్రథమం కావచ్చు.

అంతలో తానాజీ సోదరుడు సూర్యాజీ కోట ముఖద్వారంపైన దాడి చేసాడు. మారాఠాలకు రాజపుత్రులకు జరిగిన భీకరపోరులో మరాఠాలు గెలిచినా తానాజీ మరణించాడు. ఈ వార్త విన్న శివాజీ 'కోటను గెలిచాము కానీ సింహాన్ని పోగొట్టుకొన్నాము ' అన్నాడు. సింహంవలె పోరాడిన తానాజీ గౌరవార్థం కొండన కోట పేరును సింహఘడ్‌గా మార్చాడు.

చివరిదశ

శివాజీ పట్టాభిషేకము
జూన్ 6, 1674న రాయఘడ్ కోటలో వేద పఠనాల మధ్య శివాజీని క్షత్రియరాజులందరికీ అధిపతిగా కీర్తిస్తూ 'ఛత్రపతి ' అని బిరుదును ప్రదానం చేసారు. కొన్నాళ్ళకు 50,000 బలగంతో దక్షిణ రాష్ట్రాల దండయాత్రచేసి వెల్లూరు, గింగీలను సొంతం చేసుకున్నాడు.27 ఏళ్ళపాటు యుద్ధాలలో గడిపి హిందూ రాజులకు ఆదర్శంగా నిలిచి సువిశాల మరాఠా సామ్రాజ్యాన్ని నెలకొల్పిన ఛత్రపతి శివాజి మూడు వారాలు తీవ్ర జ్వరంతో బాధపడి ఏప్రిల్ 3, 1680 న మధ్యాహ్నం 12 గడియలకు రాయఘడ్ కోటలో మరణించాడు.

శివాజీ పెద్దకొడుకయిన శంభాజీ తర్వాత రాజ్యాన్ని చేపట్టి మొఘలులను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొని పరిపాలించాడు.

పరిపాలనా విధానం

యుద్ధతంత్రాలలో మాత్రమే కాకుండా పరిపాలనా విధానంలో కూడా శివాజీ భారతదేశ రాజులలో అగ్రగణ్యుడు. మంత్రిమండలి, విదేశాంగ విధానం,పటిష్టమయిన గూఢచారి వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేసాడు. ప్రజలకోసమే ప్రభువు అన్న సూత్రం పాటించి, వ్యక్తిగత విలాసాలకు ఎటువంటి వ్యయం చేయక ప్రజల సంక్షేమం కోసమే పాటు పడ్డాడు.

వ్యక్తిత్వం

సుధీర్ఘ యుద్ధ కాలంలో లెక్కలేనన్ని యుద్ధాలు చేసినా ఎన్నడూ పవిత్రస్థలాలను ధ్వంసం చేయలేదు. యుద్ధంలో ఓడిపోయిన శత్రువుల రాజ్యంలో ఉన్న యుద్ధం చేయలేనివారికి, స్త్రీలకు, పసివారికి సహాయం చేసాడు.

ఒకసారి శివాజీ సైనికాధికారి ఒక చిన్న ముస్లిం రాజును ఓడించి అతడి అందమయిన కోడలును తీసుకొచ్చి శివాజీ ముందు ప్రవేశపెట్టాడు. శివాజీ ఆమెతో "నా తల్లి కూడా మీ అంత అందమయినది అయిఉంటే నేను కూడా అందంగా ఉండేవాడిని" అంటూ ఆమెను తల్లిలా గౌరవించి కానుకలతో ఆమె రాజ్యానికి పంపించాడు.

నిస్వార్థంగా ప్రజలకు సేవచేయడం, తాను చేస్తున్న పనిపట్ల అంకితభావం, మచ్చలేని వ్యక్తిత్వం ఆయన అనుచరులకు, ప్రజలకు ఆదర్శంగా నిలిచాయి. భారతదేశాన్ని ఎందరో రాజులో ఏలినప్పటికీ ఈ లక్షణాలే శివాజీని గొప్పరాజుగా చేసాయి.

సైన్యం

మరాఠా సామ్రాజ్యం ముగిసేవరకు శివాజీ ఏర్పాటు చేసిన సైనిక వ్యవస్థ నిలిచి ఉండేది. గెరిల్లా యుద్ధ విధానం శివాజీతోనే మొదలయింది. కొత్త ఆయుధాలను కనుగొని వాటితో యుద్ధాలు చేయించడం శివాజీకి ప్రత్యేక అభిరుచి. పటిష్టమయిన నౌకా దళాన్ని, ఆశ్వికదళాన్ని ఏర్పాటు చేసాడు. ఎనిమిది నెలలు పంటలు పండించే రైతులు కూడా నాలుగు నెలలు యుద్ధ నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవడం శివాజీ విధానాలను అద్దం పడుతుంది. కేవలం సైనికులే కాక సంఘంలోని అన్ని వర్గాలవారు కోటను పరిరక్షించేవారు.మరణించే నాటికి శత్రువులందరూ వెనుకాడే విధంగా లక్ష సైన్యాన్ని తయారు చేసిన సమర్థుడు శివాజీ.

కోటలు

ప్రతాప్‌ఘఢ్ కోట

మరణించేనాటికి 300 కోటలు శివాజీ ఆధీనంలో ఉండేవి. కొండలపైన ఉన్నత సాంకేతిక విలువలతో దుర్భేధ్యమయిన కోటలను నిర్మింపచేయడంలో శివాజీ ప్రపంచ ఖ్యాతి పొందాడు. నాసిక్ నుండి మద్రాసు దగ్గర ఉన్న జింగీ వరకు 1200 కిలోమీటర్ల మధ్య ఈ 300 కోటలు నిర్మించబడ్డాయి.

మతసామరస్యం

శివాజీ భవానిదేవి భక్తుడు. శివాజీ తన సామ్రాజ్యంలోని అన్ని మతాలను సమానంగా చూసేవాడు. కేవలం గుళ్ళు మాత్రమే కాకుండా ఎన్నో మసీదులు కట్టించాడు. శివాజీ సైన్యంలో మూడొంతులు ముస్లిములు. ఎందరో ముస్లిములు ఉన్నత పదవులు నిర్వహించారు. హైదర్ ఆలీ ఆయుధాల విభాగానికి , ఇబ్రహీం ఖాన్ నావికాదళానికి, సిద్ది ఇబ్రహీం మందుగుండు విభాగానికి అధ్యక్షులుగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.శివాజీకి సర్వ సైన్యాధ్యక్షులు దౌలత్‌ ఖాన్‌, సిద్ధిక్ అనే ఇద్దరు ముస్లింలు!శివాజీ అంగ రక్షకులలో అతిముఖ్యుడూ, అగ్రా నుంచి శివాజీ తప్పించుకోటానికి సహాయపడిన వ్యక్తి మదానీ మెహ్తర్‌ కూడా ముస్లిమే

అసలు సిసలు హిందూ సామ్రాట్ చత్రపతి శివాజీ

2016-01-19T21:18:00.000-08:00

శివాజి...
(అసలైన హిందువు అసలైన సెక్యులర్)

జననం – 19.02.1627 (వైశాఖ, శుక్ల పక్ష తదియ).
మరణం – 04.041680 (చైత్ర పౌర్ణమి).

17వ శతాబ్ధిలో శివాజీ మనోఫలకం పై ఆవష్కరించిన హైందవ స్వరాజ్యం అధిరోహించిన, “హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవం” – 06.06.1674 (జ్యేష్ఠ శుద్ధ త్రయోదశి, గురువారం).

హి.సా.ది. సంఘ ఉత్సవాలలో 2వది. (ఉగాది, హి.సా.ది., గురుపూర్ణిమ, రక్షాబందన్, విజయదశమి, మకర సంక్రాంతి)

ఆంగ్ల కాలమానం ప్రకారం ఈ ఏడాది ఈ ఉత్సవం 31.05.2015న వచ్చింది. ముందుగా అందరికి హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు...

తల్లి – జిజియా బాయి,
తండ్రి – షాహాజీ (షాహాజీ జననం – 1599. తండ్రి పేరు – మాలోజీ). భార్య- సయీ బాయీ.
జన్మ స్థలం – పూణే జిల్లాలోని జున్నార్ పట్టణంలో శివనేరి కోటలో.
పెద్ద కొడుకు – శంభాజీ,
గుఱ్ఱం పేరు- కృష్ణా
పుట్టినది 1627
రాజ్యాధికారం చేపట్టిన సంవత్సరం (16 సం. చిరు వయస్సులో) 1643
హైందవ రాజ్యస్థాపన 1674
మరణం 1680
మొత్తం రాజ్యపాలనా కాలం (1643 నుండి 1680) 37
హైందవ రాజ్యస్థాపన చేసి పాలించిన కాలం (1674-1680) 6

శివాజి వ్యక్తిత్వం ప్రముఖంగా నలుగురు గురువుల సాంగత్యంలో సాగింది. వీరందరి శిక్షణలో అత్యంత పరాక్రమవంతుడు, ధైర్యవంతుడు, మేథావి అయ్యాడు.

మొదటి గురువు జిజియా బాయి. బాల్యంలో ఆమె చెప్పిన కథలు శివాజీని పరాక్రమ వంతుడిగా తీర్చిదిద్దాయి.

రెండవ గురువు దాదాజీ కొండదేవ్. దగ్గర రాజకీయం, యుద్ద తంత్రం నేర్చుకున్నాడు.

మూడవ గురువు తుకారామ్. వీరి దగ్గర సామాజిక సమరసత నేర్చుకున్నాడు శివాజీ.

నాల్గవ గురువు సమర్థ రామదాసు. వీరి దగ్గర ఆధ్యాత్మికత, హైందవ పరిరక్షణనే జీవిత పరమార్థమనే విషయాన్ని నేర్చుకున్నాడు. ఈ విధంగా శివాజీ వ్యక్తిత్వం అన్ని రకాలుగా అత్యంత శ్రేష్ఠమైనదిగా తీర్చి దిద్ద బడింది.

నవాబు కి దండం పెట్టని శివాజి.

షాజీ, తన పని చేస్తున్న బీజాపూర్ సుల్తాన్ దర్బారుకి తీసుకి వెళ్ళాడు. 12 సం.ల శివాజిని కూడా తీసుకు వెళ్ళాడు తండ్రి. సుల్తాన్‌కి సలాము చేసిన తండ్రి కొడుకుని కూడా సలాము చేయమన్నాడు తండ్రి. “పరాయ రాజుకు ముందు వంగి సలాము చేయను” అన్నాడు శివాజి. తండ్రి శివాజీ ధైర్యాన్ని మనసులోనే అభినందించాడు. బాల్యం నుండి అంతడి దేశ భక్తి, జాతీయాభిమానం కలిగిన వాడిగా తీర్చిదిద్దింది ఆయన తల్లి జిజియా బాయి.

ఆవు – శివాజి

ఒక నాడు ఒక ముస్లిము ఒక ఆవుని వధించడానికి లాక్కుపోతుండగా చూసాడు శివాజి. 10 సం. కూడా నిండని శివాజి ఆ ముస్లిముతో ఆవుని విడిచేదాకా వాదులాడాడు. కబేళాకి తరలిపోతున్న ఆవుని విడిపించాడు.

శివాజి – తోరణ దుర్గ కోట విజయం

16 సం. ప్రాయంలోనే శివాడీ తోరణ్ కోట (దుర్గా)న్ని జయించాడు. ఈ విజయంతో శివాజీ రాజకీయ జీవితం ప్రారంభమైంది. కొండదేవ్ శిక్షణని అంత అద్భుతంగా ఒడిసి పట్టాడు శివాజి.

శివాజి – తల్లి కొరిక శింహ ఘడ్

చదరంగంలో ఓడిపోయిన శివాజీని ముస్లిముల ఆధిపత్యంలో ఉన్న సింహ ఘడ్‌ని బహుమతిగా ఇమ్మంది తల్లి. పుత్రుడి పెళ్ళి పనిలో నిమగ్నమైన తానాజీని పిలిపించాడు. తల్లి కొరికని చెప్పాడు. వెంటనే సైన్యాన్ని తీసుకుని బయలుదేరాడు తానాజీ. భయంకర యుద్దం చేసి కోటని స్వాధీనం చేసుకున్నారు సైనికులు. తానాజీ వీరమరణం పొందాడు. “సింహ గడ్ లభించించి కాని సింహం పోయింది” అన్నాడు శివాజి. కొడుకు పెళ్ళిని కూడా లెక్క చేయాక శివాజీ ఆజ్ఞని సిరసావహించి, వీరమరణం పొందిన ఈ ఉదంతం శివాజీ మాటకి అతడి సైనికులో ఎంతటి విలువ ఉందో తెలియ జేస్తుంది.

శివాజి – ఆంధ్ర పర్యటన

1677 లో భాగ్యనగర్ వచ్చిన శివాజి, అక్కడ నుండి శ్రీశైలం వెళ్ళి అష్టాదశ పీఠాలలో ఒకటైన బ్రమరాంబ దేవిని దర్శించాడు. ఆమెకి తన శిరస్సుని బలిగా ఇద్దామని ప్రయస్తున్న శివాజికీ అమ్మ ప్రత్యక్షమై- నీ శిరస్సుని నా కెందుకు. నీ అవసరం దేశానికి చాలు ఉంది. నీ మెధస్సుని, క్షాత్రాన్ని, ధర్మ రక్షణకై వినియోగించు అని పలికిన అంబ శివాజీకి ఒక ఖడ్గాన్ని కానుకగా ఇచ్చింది. శివాజి శేష జీవితాన్ని ధర్మ రక్షణకై వినియోగించారు. ఈ ఉదంతంతో, హైందవ పరిరక్షణ బాధ్యతని దైవమే స్వయంగా శివాజీకి ఇచ్చిందని తెలుస్తుంది.

శివాజీ రాజ్యం – ఇతర ఎన్నో రాజ్యాలు

విజయనగర సామ్రాజ్యాధిపతి శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు, హరి-హర, బుక్కరాయలులాంటి వారు సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించి వ్యాపించిన తరువాతనే ప్రసిద్ధి పొందారు. శివాజీ స్థితి ఇందుకు పూర్తిగా భిన్నంగా, శివాజి రాజ్య విస్తరణకు పూర్వమే శివాజీ పేరు విన్నంతనే ముస్లిము రాజులకు వణుకు పుట్టేది. శివాజి స్వయంగా ప్రతిసైనికుణ్ణి భర్తీ చేసి తన రాజ్యాన్ని బరహన్ పూర్ (నేడు భుసావల్, జలగావ్) నుండి బెంగుళూరు వరకూ, బీజాపూర్ నుండి పశ్చిమ సముద్రం వరకూ వ్యాపింపచేసాడు. రాజ్యపాలన సౌలభ్యం కొరకు నలుగురు గవర్నర్లను నియమించాడు. సతారాలో పీష్వా (పధాన మంత్రి) పూణేలో ఉండేవారు.

క్రమంగా 28 సంవత్సరాలు వచ్చే సరికి కోండాణా, పురందర్, ప్రతాప్ ఘర్, రాజ ఘర్, చాకణ్ తో పాటు మరోక 40 కొటలపై విజయం సాధించి విజయపతాన్ని ఎగురవేసాడి శివాజి.
మరోక పక్క ఆంగ్లేయులు, పోర్చుగీసువారు, అప్పటికే దేశంలో ఉన్న ముస్లిములు, మొగలులు దేశాన్ని మరింత ఆక్రమించుకునే ప్రయత్నాలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి.

శివాజీ - రాజ్యపాలన

ఈ నాడు మనం సామ్యవాదం, సోషలిజం, లిబరలిజం, ప్రజాతంత్రం అనే మాటలను పదే పదే వింటుంటాము. శివాజీ పాలనలో ఇవి అన్ని సర్వసమావేశమై ఉండేవి. అన్ని మత, పూజా పద్ధతులను పాటించేవారికి సమాన హోదా ఉండేది.

శివాజీ – పళ్ళ బుట్ట

అవసరమైనప్పడు శివాజీ మొఘలురాజులకు లొంగినట్లు నటించి వారి శతృ సైన్యం సాయంతోనే బిజాపూర్, గోల్కొండ సుల్తానులను ఓడించాడు శివాజి. ఈ క్రమంలో 1666లో ఔరంగజేబు తన 50వ పుట్టినరోజు సందర్భంగా శివాజీని, శంభాజీని ఆగ్రాకు అహ్వానించాడు. శివాజిస తన ఆరేళ్ళ కొడుకుతో ఔరంగజేబు కలవడానికి వచ్చాడు. వంచించడమే తెలిసిన ఔరంగజేబు శివజీనీ, శంబాజీని చంపేస్తే మరాఠాల విద్రోహన్ని తట్టుకోవడం కష్టమని తలంచి వారిద్దిరిని చెఱసాలలో వేసాడు. శివాజీ ఆగ్రాలోని ఆపన్నులకు పళ్ళను పంపండానికి అనుమతి పొందాడు. కొన్ని నెలల తరువాత, ఎమరుపాటుగా ఉన్న ఔరంగజేబు బటుల కళ్ళుగప్పి, మారువేషంలో శివాజీ, తన కొడుకుతో సహా పళ్ళ బుట్టలు దాగుని తప్పించుకున్నాడు. ఇలాంటి సమయస్ఫుర్తితో ఎప్పటికప్పుడు నూతన పథకాలతో తని పనిని పూర్తి చేసాడు శివాజి.

శివాజీ - రొడ్ల విస్తరణ, భవన నిర్మాణం

శివాజి పెద్ద పెద్ద రొడ్ల నిర్మాణం చేయించి, వ్యవసాయ, వర్తక వ్యాపారానికి పెద్ద పీట వేసి సర్వాంగీణ వికాశానికి తొడ్పడ్డాడు. సమాజంలోని అన్ని వర్గాలు సుఖంగా, సమృద్దిని సాధించాయి.

శివాజీ - స్వదేశీ విజ్ఞానం

ఐరోపా నుండి ముద్రణ యంత్రాలను తెప్పించి, ఆ యంత్రాల అధ్యయనం చేసి స్వదేశీ అవసరాల కనుగుణంగా నూత యంత్రాల అవిష్కరణని ప్రోత్సహించాడు.

యుద్ధం నెగ్గడంలో అస్త్ర-శస్త్రాల ప్రాముఖ్యతని గుర్తించిన శివాజి, విభిన్న దేశాల నుండి అత్యాధునిక అస్త్ర-శస్త్రాల తెప్పించి, స్వదేశీ విజ్ఞానాన్ని జొడించి వాటిని మరింత మెరగు పరిచి యుద్ధాలలో వాడుకలోకి తీసుకవచ్చాడు.

అదే విధంగా అప్పటికే ప్రవంచంలో ఉన్న పెద్ద ఓడలను కొనుగోలు చేసి, స్వదేశంలో ఉన్న నౌకా శాస్త్ర గ్రంథాల అధ్యయనంతో వాటిని మరింత మెరుగపరిచి ప్రపంచంలో అత్యంత పెద్ద ఔడల నిర్మాణం చేయించాడు. వ్యాపారానికి, యుద్ధానికి ప్రత్యేకమైన నౌకల నిర్మాణం చేపట్టాడు. ఆనాడు శివాజి దగ్గర ఉన్న ఓడలు విదేశీయులను ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తేవి.

ఈ విధంగా శివాజీ శాస్త్ర-సాంకేతికతకి పెద్ద పీట వేసీ ఉత్తమ ఫలితాలను సాధించాడు.

శివాజి – భాష

ప్రతి దేశానికి తన సాంస్కృతిక వైభవాన్ని ముందుకు తీసుకు పోవడానికి భాష చాలా అవసరం. ఆయా ప్రదేశాలలో జన్మించిన భాష మాత్రమే ఈ పని చేయగలదు. కాని విదేశీ ఆక్రమణ దారులు, దౌర్జన్యపూరితంగా ఫారసీని స్థానీయ రాజ్య భాషగా, స్థానీయ భాషగా పాదుకొల్పారు. శివాజి ఈ విదేశీ భాషని తీసి వేసి స్థానీయ భాషని పాలనా భాషగా, ప్రజా భాషగా అభివృధ్ధి చేసాడు.

శివాజి – హిరకణి (గోబాల)

హిరకణి అనే గో బాలిక, శివాజీ కోటలో పాలు అమ్ముకునేది. ఒక సారి అమ్మకం ముగించుకుని ఇంటికి పోదామనుకునేసరికి రాత్రి కావడంతో కోట ముఖద్వారం మూసివేయబడింది. తన పసి బిడ్డడికి పాలు పట్టించవలసి ఉండటంవలన ఒక బండరాయపైకి ఎక్కి కొట దాటి, ఇల్లు చేరుకుని బిడ్డడికి స్తన్యాన్నిచ్చింది ఆ తల్లి.

ప్రముఖద్వారం మూసిఉన్నప్పటికి కొట దాటే మార్గాంతరాన్ని బయట పెట్టినందుకు ఆమెని సన్మానించాడు శివాజి. ఏ బండరాయిని ఎక్కి ఆమె బయట పడిందో దానిని కొట్టించి కొటని మరింత కట్టుదిట్టం చేసాడు శివాజి. ఈ నాటికి ఈ స్థలాన్ని హిరకణి దుర్గం అని పిలిస్తారు.

ఈ ఉదంతం తన కోట యొక్క పటిష్టత, సంరక్షణకి శివాజీ ఎంతటి ప్రాధాన్యతని ఇచ్చాడో తెలియజేస్తుంది. అదే విధంగా ఈ రోజు సైబర్ పటిష్టతకోసం హేకర్లను నియమించుకుని అంతర్జాల పటిష్టతని మరింత మెరుగుపరుచుకుంటున్నామా, శివాజీ ఆ గోబాలకి సన్మానం చేసి పారితోషకాన్ని ఇచ్చి అలాంటి పనినే సాధించాడు.

శివాజి – న్యాయమూ, చట్టమూ

రాంఝా గ్రామం పటేలు ఒక స్త్రీని బలత్కరించినట్లుగా తెలిసింది. విచారణలో అది నిజమని కూడా నిర్థారించబడింది. శివాజీ ఆ పటేలుకి కాళ్ళూ చేతులు నరికివేసే శిక్ష విధించి అమలు పరిచాడు.

శిక్షలను అమలు పరచడంలో ఎంత మాత్రం చాప్యం చెయ్యని కారణంగా శివాజి పరిపాలనలో నేరాల సంఖ్య బహుకొద్దిగా ఉండేవి.

శివాజీ – స్త్రీ గౌరవం

శివాజీ సైనికులు ఒక అత్యంత సుందరమైన ముస్లిము యువతిని బలవంతంగా తీసుకు వచ్చి శివాజీ ముందు హాజరు పరిచి శివాజీ వారి చర్యని అభినందించి బహుమానం ఇస్తాడనుకున్నారు. సైనికులను హెచ్చరించిన శివాజీ ఆమె కాళ్ళపై బడి – తల్లి నా సైనికులు చేసిన పనికి క్షమించు. నా తల్లి కూడా ఇంత అందంగా ఉండి ఉంటే నేను ఇంకేంత అందంగా పుట్టి ఉండేవాడినో అని,. ఆ ముస్లిము యువతిని సకల రాజలాంచనాలతో ఆమె ఇంటికి పంపించాడు శివాజి.

ముస్లుములు, అన్య మతస్తులు, ప్రముఖంగా మహిళలకి ఎన లేని గౌరవాన్ని ఇచ్చాడు శివాజి. ఎవరికి భయం పడకుండా సంచరించే ఉత్తమ పరిపాలనని అందించాడు శివాజి. ఈ రోజు మైనారిటీ వాదమని, మహిళా అధికారాలని, సెక్యూలరిజం అని అంటున్న ఎన్నింటినో శివాజి వాస్తవంగా సాధించి చూపించాడు.

శివాజీ – మతసరసత

శివాజీ తన పాలన లో ఎక్కడ ఎవరికి ప్రత్యేకతలను ఇవ్వకుండా అందరికి సమాన హోదా కల్పించి అన్ని మతాలకు సమాన గౌరవాన్ని కల్పించి, అందరికి బద్రత కల్పించాడు. గుళ్ళు గోపురాలతో పాటు ఎన్నో మసీదులు కట్టించాడు. శివాజీ సైన్యంలో మూడొంతులు ముస్లిములు ఉండడమే కాక, ప్రముఖ విభాగాలైన ఆయుధాల విభాగానికి - హైదర్ ఆలీ, నావికాదళానికి - ఇబ్రహీం ఖాన్, మందుగుండు విభాగానికి - సిద్ది ఇబ్రహీం అధ్యక్షత పదవీ బాధ్యతలును నిర్వహించారు. దౌలత్‌ ఖాన్‌, సిద్ధిక్ లు సర్వ సైన్యాధ్యక్షులుగా ఉండేవారు. విశేషమేమిటంటే, శివాజీ అంగ రక్షకులలో చాలా ప్రముఖ వ్యక్తి మదానీ మెహ్తర్‌. ఇతను శివాజీనీ అగ్రా కోట నుండి తప్పించడంలో ప్రముఖ పాత్ర నిర్వహించాడు.

మత ప్రాతిపధిక కాక, యోగ్యతకి పెద్ద పీట వేసి, మైనారిటీ, మెజారిటీ అనే నేటి కుహాన విభజనకి అతీతంగా అందరూ సమానమే అనే భావనని నెలకొల్పిన హిందూ రాజు శివాజి. అందుకే శివాజి గొప్ప హిందువు. మరియు నేటి భాషలో గొప్ప సెక్యూలరిస్టు.

శివాజి - అఫ్జల్ ఖాన్

శివాజీ పరాక్రమం, మెరుపుదాడులు, గెరిల్లా యుద్ద పద్దతులను ఎదుర్కోలేనని అఫ్జల్ ఖాన్ శివాజీనీ ప్రత్యక్షంగా యుద్దభూమికి రప్పించి ఓడింద్దామని అనుకున్నాడు. శివాజీ ఇష్ట దైవమయిన భవానీదేవి దేవాలయాలను కూల్చేసి, శివాజీని రెచ్చకొట్టాడు అఫ్జల్ ఖాన్. మొగలుల వ్యవహారశైని బలాబలాలను, పరిస్థితులను అంచనా వేయడంలో దిట్ట అయిన శివాజీ, యుద్దానికి దిగకుండా సంధికి దిగాడు. ప్రతాప్‌ఘడ్ కోటలో సమావేశానికి ముందు ఇనుప కవచాన్ని ధరించి, పులిగోర్లు పెట్టుకుని బయలుదేరాడు. శివాజి. అఫ్జల్ ఖాన్ శివాజీనీ రా భాయీరా అని కౌగలించుకుని కత్తితో పొడిచి హత్య చేద్దామని ప్రయత్నించాడు. ఇనుప కవచం శివాజీని రక్షించింది. శివాజి మోరుపు వేగంతో తన ముందే తెచ్చుకున్న పులి గోర్లతో అఫ్జల్ ఖాన్ పై దాడి చేసి వధించాడు శివాజి.

పదే పదే దేశం మీద తెగపడుతున్న నేటి పొరుగుతో శిఖరాగ్ర చర్చలు జరుపుతున్న మన ప్రభుత్వాల వ్యవహార శైలికి భిన్నంగా, ఈ ఉదంతం, శివాజీ అంటే నిరంతర అప్పమత్తత, సరియైన సమయంలో సరియైన ఆక్రమణ. స్నేహితిడికి స్నేహితుడు. శత్రువుకి శత్రువు. మంచికి మంచి. చెడుకి చెడు అనే శివాజీ వ్యవహార శైలిని తెలియ జేస్తుంది.

శివాజి - ఔరంగ జేబు

శివాజీ ఔరంగ జేబుకి ఒక లేఖ రాసారు. అందులో ఎన్నో విషయాలు చర్చిస్తూ అంతిమంగా ఇలా రాసారు –

“చక్రవరీ! ఖురాన్ దేవుడిని రబ్బుల్ అలమీన్ గా వర్ణించింది. అంటే విశ్వానికి అంతటికి దేముడు. కేవలం ముసల్మానులకు దేముడని కాదు. ఇస్లాము. హైందవము రెండూ అతీత శక్తులకు సుందరమైన భాష్యం చెప్పాయి. మసీదులో ప్రార్థనకి పిలుపునిస్తే, గుడిలో గంట కొడతారు. మతోన్మాదం, మత విద్వేషం కలవారెవరైనా దేవుడి ఆదేశాలకు వ్యతిరేకంగా నడుస్తున్నట్లే అర్థం. ఇలాంటి పనులు చేసేవారు దేవుడనే కళాకారుడి సృష్టిని ఎదిరిస్తున్నట్లే అర్థం. ఏ రకమైన సృష్టిలో లోపాలు వెదికినట్లైతే దానికర్థం మీరు ఆ కళాకారుడుని వ్యతిరేకిస్తున్నట్లే కదా. అలా చేయకండి.”

ఇలా స్పష్టంగా చెప్పడమే శివాజీ సెక్యూలరిజం. అంతే కాని బుజ్జగింపు ధోరణితో అన్నీ సమానమంటు ఊక దంపడు ఉట్టికింపులివ్వడం శివాజీ నైజం కాదు.

బ్రిటీషు సైన్యం – శివాజి సైన్యం

1795లో వింధ్య పర్వతాలలో ఆంగ్లేయులకి శివాజీకీ పోరు జరిగింది. శివాజీ నాయకుడు మహోదాజీ సింథియా. అప్పటి పీష్వా ఫడ్నవీస్. ఈయన శివాజీ సైన్యంలో గుఱ్ఱపు స్వారీరాని ఏకైక వ్యక్తి. శివాజీ సైన్యం చాలా చిన్నది. బ్రిటీషు సైన్యం చాలా పెద్దది. ఒక పక్క గుఱ్ఱపు స్వారీ రాని నాయకుడు, మరోక పక్క చిన్న సైన్యం అయినా ఆంగ్లేయులు శివాజీ సైన్యంలో అత్యంత దారుణంగా ఓడిపోయారు. ఈ ఉదంతాన్ని, బ్రిటీషువారు, ప్రపంచ చరిత్రలో ఇంతటి పరాజయాన్ని ఎన్నడు చూడలేదని చరిత్రకారుల అభివర్ణించారు.
నిజానికి ప్రపంచ చరిత్రలో ఏర్పడిన రాజులను చూస్తే వారి ముందు శివాజీ బుడతడే.... కాని పరాక్రమంలో, నిష్ఠలో, నిజాయితీలో, వ్యవహారికతలో, నేర్పులో, నిర్భయత్వంలో, మానవత్వ, సమానత్వంలో ప్రపంచంలో ఉద్భవించిన రాజులలో అందిరిలోకి ఉన్నతమైన వాడు శివాజి.

శివాజి-వియత్నాం

వియత్నామ్ అప్పటి రక్షణ శాఖ మంత్రి అయిన మేడమ్ బిన్ 1977 లో భారత పర్యటించినపుడు, శివాజి మా ఆదర్శం అని చెపుతూ, శివాజి విగ్రహాన్ని పూలమాలతో అలంకరించారు. వియత్నమ్-అమెరికా లాంటి పెద్ద దేశంతో తలపడినపుడు, వియత్నామ్ కి శివాజీ గోరిల్లా వార్ ఫేర్ వ్యూహం చాలా సహకరించింది.

అటువంటి శివాజీ గురించి మన ఎన్.సి.ఆర్.టి.సీ. చరిత్ర పుస్తకాలు ఒక పేజీలో నాలుగు వాక్యాలు రాసి చాలు అని పించాయి.

శివాజి – హిందూ రాజుల తప్పలు

శత్రువుని క్షమించని శివాజి – ఫృథ్విరాజ్ జౌహాన్ గజనీ ని 16 సార్లు క్షమించి వదిలాడు. చేసిన తప్పునే పదే పదే చేసాడు. గజనీ ఒక్కసారి ఫృథ్విరాజ్ ని ఓడించగానే అతడి కళ్ళు పీకించి చెఱసాల పాలు చేసి, తరువాత హత్య చేసాడు. శివాజీ శత్రువుకి క్షమాబిక్ష పెట్టడం, వదిలివేయడంలాంటి తప్పిదాలను చేయకుండా శత్రువుని శత్రువుగానే చూసి తగిన శిక్ష వేసిని కారణంగా శత్రువు ఆక్రమణ చేయడానికి కూడా భయపడేలా చేయగలిగాడు శివాజి.

శివాజీ తన యుద్ధ పంథాని కాలానుగుణంగా మార్చుకున్నాడు. ధర్మ బద్ధమైన యుద్ధం చేయని శత్రువు దగ్గర ధర్మం గురించి మాట్లాడి ప్రయోజనం లేదు. అందుకే శివాజి ఎప్పటి, కప్పుడు విజయానికి ఏది ఉత్తమమో అదే చేసాడు.

అర్హలైన అందరిని సైన్యం చేర్చుకున్న శివాజి – జన్మతః క్షత్రియుడు మాత్రమే పోరాటానికి అర్హుడనే అనుచానంగా వస్తున్న ఆచారాన్ని పక్కన పెట్టి, సమాజంలోని అన్ని వర్గాలలోని బలమైన వారి ఎన్నుకుని ఒక ధృడమైన సైన్యాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుని, అన్ని యుద్దాలలోనే విజయాన్ని సాధించాడు శివాజి.

కాల బాహ్యమైన ఆచారాలను, పద్దతులను తుంగలోకి తొక్కి నేటి అవసరాలకు అనుగుణంగా ప్రవర్తించడం కారణంగా శివాజీ హైందవానికి పూర్వ వైభవాన్ని తీసుకురాగలిగాడు. పూర్వం జరిగిన తప్పిదాలను కూడా సవరించగలిగాడు.

అనర్థ హైతువైన ఢాంభికానికి పోని శివాజి – పొగరుబోతుగా వ్యవహరించి, అనవసరమైన ఢాంభికానికి పోయి, శత్రువు యొక్క బలా-బలాల అంచనా వేయకుండా శత్రువు ఎంత బలాడ్యుడైనా ఎదురేగి పోరాడే అనర్థ హేతువైన వీరత్వాన్ని ప్రదర్శించని శివాజి. దానికి బదులుగా, అదును చూసి, శత్రువుని తమ చిన్న సైన్యంతో జయించగలమని అనుకున్నప్పడు మాత్రమే ఎదురించి, విజయాన్ని సాధించిన శివాజి.

నేనే హీరోని. రండి చంపండి అని ఊరికే తన ప్రాణాన్ని తీసుకు పోయి శత్రువు చేతిలో పెట్టలేదు శివాజి. శత్రువు బలమైన వాడైతే, తెలివితో యుద్దం చేసాడు. శత్రువుని ప్రత్యక్షంగా ఎదుర్కోగలనని అనిపించినప్పుడు మాత్రమే ప్రత్యక్ష యుద్ధం చేసాడు. యుద్ధ తంత్రాన్ని బహు గొప్పగా ఉపయోగించిన వాజు శివాజి.

పొరుగు రాజ్యాలతో స్నేహ సంబంధాలు ఆశించిన శివాజి –హిందూ రాజులలో సఖ్యత లేని కారణంగా ఎక్కడ నుంచో వచ్చిన, ఇక్కడి సంస్కృతి, పరిస్థితులు తెలియని విదేశీ రాజు హిందూ రాజులపై పైచేయి సాధించి తమ రాజ్య విస్తరణ చేసుకున్నారు. ఇలాంటి ఎన్నో కారణాలు గల దేశ చరిత్రని క్షుణంగా అధ్యయనం చేసిన శివాజి పొరుగు రాజ్యాలతో సఖ్యత సాధించి దండయాత్రలు చేసిన ముస్లిము, మొగలు రాజులకు సింహస్వపంగా మారాడు.

ఈ నాడు ప్రభుత్వ తలపెట్టిన “సబ్ కా సాథ్ సబ్ కా వికాస్” అనేదే ఆ నాడు శివాజీ ప్రారంభించి విధానమే.

ఇది శివాజీ సంక్షిప్త చరిత్ర. ప్రతి భారతీయ పౌరుడు తెలుసుకోవలసిన హైందవ సామ్రాజ్యాధిపతి కథ. మనందరికి నిత్య స్మరణీయుడు. మన జాతి రత్నం శివాజి.

శివాజీ మహారాజ్ కీ జై.

అంతిమంగా

ఇది మన సత్తా

సా.శ. 7వ శతాబ్ధంలో ప్రారంభంమయిన వేరు వేరు ముస్లిము తెగల దండయాత్రలు మహమ్మద్ గజనీ (11వ శతాబ్ధం), మహ్మమ్మద్ ఘోరీ (12వ శతాబ్ధం)లతో తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి. తురుఘ్కలూ, అరబ్బులూ, ఇరానీలు, మొగలులూ, అప్గనులూ భారత్ పై మీదికి మిడతల దండుల్లా వచ్చి పడ్డారు. దేశమంతటా విస్తరించి దారుణమైన మారణకాండ చేసి, వినాశనం సృష్టించారు. పవిత్ర స్థలాలను అపవిత్రం చేశారు. హిందూస్థాన్ దీనికి వ్యతిరేకంగా 800 ఏళ్ళపాటు విరామమెరుగని స్వాతంత్ర్య సమరం సాగించింది. బహుశా ప్రపంచ చరిత్రలోనే జాతి స్వేచ్ఛ కోసం ఇంతగా కదిలించిన సమరగాథ మరొకటి కానరాకపోవచ్చు. రాజస్థాన్ లో మహారాణా, కుంభ్ నుంచి మహారాణా ప్రతాప సింహ్, రాజసింహ్లు వరకూ, దక్షిణాన బుక్క సోదరుల నుంచి శ్రీ కృష్ణ దేవరాయల వరకూ, మహారాష్ట్రలో శివాజి నుంచి పీష్వాల వరకూ, పంజాబులో గురుగోవింద్ సింహ్ వంటి అమరవీరులూ, గురువుల నుండి బందా బైరాగీ, రంజీత్ సింహ్ ల వరకూ, బుందేల్ ఖండ్ లోని ఛత్రసాల్ మొదలుకొని అస్సాములోని లాచిత్ బాస్కర్ బడ్ ఫుకన్ వరకూ లెక్కకు మించి యోధాగ్రేసరులు స్వాతంత్ర్య నౌకని అనేక తుఫానుల్లోంచి భధ్రంగా ముందుకు నడిపారు. వారి విడుపులేని పోరాటం కారణంగా, తిరుగులేని దెబ్బల మూలాన ఇస్లాము విజయ ఖడ్గం ముక్కలై మట్టి కరిచింది. మౌలానా హాలీ విలపించినట్లు- “సప్త సముద్రాల మీద ఎదురులేకుండా, ఓటమి ఎరుగ కుండా వీరవిహారం చేసిన ఇస్లాము అనే నౌకాదళం హిందూస్తాన్ చేరుకునే సరికి గంగలో మునిగిపోయింది”.

- హెచ్. వి. శేషాద్రి, కాళ రాత్రి (దేశ విభజన విషా గాథ) పుస్తకం నుండి.....
(Srinivas Rao vumaji)

బెంగాల్ లో మమతాదే హవా...

2016-01-10T10:42:00.000-08:00

May 11th, 2011

న్యూఢిల్లీ, మే 10: ఐదు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు అలా ముగిసాయో లేదో వివిధ చానెళ్లు తమ ఎగ్జిట్ పోల్ సర్వే ఫలితాలను మంగళవారం వెల్లడించాయి. దాదాపు మూడున్నర దశాబ్దాలుగా పశ్చిమ బెంగాల్‌ను ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యంగా పాలిస్తున్న వామపక్ష కూటమి ఈ ఎన్నికల్లో తుడిచిపెట్టుకు పోతుందని అన్ని ఎగ్జిట్ పోల్ సర్వేలు వెల్లడించాయి. తృణమూల్ కాంగ్రెస్ కూటమి విజయదుందుభి మోగిస్తుందని పేర్కొన్నాయి. అయితే మిగతా రాష్ట్రాల్లో మాత్రం వివిధ చానెళ్ల ఎగ్జిట్ పోల్ సర్వేల ఫలితాలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. తమిళనాడులో ఎఐఎడిఎంకె కూటమి ఆధిక్యంలో ఉందని సిఎన్‌ఎన్-ఐబిఎన్-సిఎస్‌డిఎస్ సర్వే పేర్కొనగా, ఎఐఎడిఎంకె, డిఎంకె కూటములకు మధ్య పోటీ నువ్వా నేనా అన్నట్లు ఉందని హెడ్‌లైన్స్ టుడే-ఓఆర్‌జి సర్వే తెలిపింది. అలాగే కేరళలో వామపక్ష ప్రజాతంత్ర కూటమి (ఎల్‌డిఎఫ్) స్వల్ప ఆధిక్యంలో ఉందని సిఎన్‌ఎన్-ఐబిఎన్ సర్వే పేర్కొనగా, కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యునైటెడ్ డెమొక్రటిక్ ఫ్రంట్ (యుడిఎఫ్) స్పష్టమైన మెజారిటీతో అధికారంలోకి వస్తుందని హెడ్‌లైన్స్ టుడే తెలిపింది. అసోంలో కాంగ్రెస్ మూడోసారి అధికారంలోకి వస్తుందని సిఎన్‌ఎన్-ఐబిఎన్ పేర్కొనగా, హంగ్ అసెంబ్లీ ఏర్పడుతుందని హెడ్‌లైన్స్ టుడే వెల్లడించింది. పరిశోధనా సంస్థ సి-వోటర్ ఎగ్జిట్ పోల్ సర్వే ప్రకారం.. బెంగాల్‌లో తృణమూల్ కాంగ్రెస్ కూటమి ఘన విజయం సాధిస్తుంది. తమిళనాడులో ఎఐఎడిఎంకె మంచి మెజారిటీ సాధిస్తుంది. అసోంలో హంగ్ ఏర్పడుతుంది. కేరళలో కాంగ్రెస్ కూటమి స్పష్టమైన మెజారిటీ సాధిస్తుంది. కేరళలో వామపక్ష కూటమి ఓడిపోతుందని, యుడిఎఫ్ అధికారంలోకి వస్తుందని స్టార్ న్యూస్ టెలివిజన్ చానెల్ సర్వే కూడా తెలిపింది.
హెడ్‌లైన్స్ టుడే-ఓఆర్‌జి సర్వే ప్రకారం.. బెంగాల్‌లో తృణమూల్ కాంగ్రెస్- కాంగ్రెస్ కూటమి మూడింట రెండు వంతుల ఆధిక్యంతో అధికారంలోకి వస్తుంది. 294 స్థానాలున్న పశ్చిమబెంగాల్ అసెంబ్లీలో తృణమూల్ కూటమికి 210 నుంచి 220 స్థానాలు వస్తాయి. ఈ ఎన్నికల్లో భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ (మార్క్సిస్టు) నేతృత్వంలోని వామపక్ష కూటమి కేవలం 65 నుంచి 70 స్థానాల్లో మాత్రమే గెలుపొందుతుందని ఈ సర్వే సూచిస్తోంది. అలాగే 10 నుంచి 15 స్థానాల్లో స్వతంత్ర అభ్యర్థులు, ఇతర పార్టీల అభ్యర్థులు గెలుపొందుతారని సర్వే వెల్లడించింది. స్టార్ న్యూస్ టెలివిజన్ చానెల్ ఎగ్జిట్ పోల్ సర్వే ప్రకారం తృణమూల్ కాంగ్రెస్ 181, కాంగ్రెస్ 40 స్థానాల్లో విజయపతాకం ఎగురవేస్తాయి. లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ బలం ప్రస్తుతం ఉన్న 227 స్థానాల నుంచి 62 స్థానాలకు పడిపోతుంది.
కేరళలో కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యుడిఎఫ్ 88 స్థానాల్లో గెలుపొంది అధికారంలోకి వస్తుందని స్టార్ న్యూస్ టెలివిజన్ చానెల్ ఎగ్జిట్ పోల్ సర్వే తెలిపింది. సిపిఎం నేతృత్వంలోని వామపక్ష కూటమి కేవలం 49 స్థానాల్లో మాత్రమే గెలుపొందుతుందని పేర్కొంది.
అదో చెత్త సర్వే: సిపిఎం
బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వామపక్ష కూటమి ఓడిపోతుందనే హెడ్‌లైన్స్ టుడే-ఓఆర్‌జి సర్వేను చెత్త సర్వేగా సిపిఎం కొట్టిపారేసింది. ఈ సర్వేకు శాస్ర్తియ ఆధారం లేదని సిపిఎం పశ్చిమబెంగాల్ రాష్ట్ర కార్యదర్శి, లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ చైర్మన్ బిమన్ బసు పేర్కొన్నారు. మంగళవారం ఆయన కోల్‌కతాలో విలేఖరులతో మాట్లాడుతూ.. వామపక్ష కూటమి ఓడిపోతుందనే జోస్యాన్ని టివి చానెళ్లు పోటీ పడి ప్రసారం చేస్తున్నాయని, అయితే వాస్తవం మరోలా ఉంటుందని రుజువవుతుందని అన్నారు. 2001 నుంచి బెంగాల్‌లో ఎగ్జిట్ పోల్ సర్వే ఫలితాలు తప్పని రుజువవుతున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ వరుసగా అధికారంలోకి వస్తుండడాన్ని అడ్డుకోవడానికి, ప్రజల మనసులను ప్రభావితం చేయడానికి ఇలాంటి సర్వేలు విఫలయత్నం చేస్తున్నాయని ఆయన విమర్శించారు. వరుసగా ఆరోసారి లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుందని ఆయన అన్నారు. పశ్చిమ మిడ్నాపూర్ జిల్లాలోని గోపిబల్లవ్‌పూర్, బిన్‌పూర్‌లలో కొన్ని బూత్‌లలో సిపిఎం ఏజెంట్లను తృణమూల్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు, మావోయిస్టులు బెదిరించారని బిమన్ బసు ఆరోపించారు. ఈ విషయమై ఎన్నికల కమిషన్‌కు ఫిర్యాదు చేశామన్నారు.

నిజంగా రిజర్వేషన్లు ఉద్దరిస్తున్నదెవరిని?

2016-01-10T10:17:00.000-08:00

* ఓ.సి సామాజిక వర్గాల్లో పెరుగుతున్న అసహనం
* పదేళ్ల వెసులుబాటు శాశ్వత హక్కెలా అయ్యింది
* నిజానికి అంబేద్కర్ కాంక్షించిందేమిటీ?
* ఉన్నత వర్గాల్లో సామాజిక అంతరాల మాటేమిటి?
* రాష్ట్రానికో విధానమా..!?

వాస్తవాల ప్రాతిపదికన రిజర్వేషన్‌ల వర్గీకరణ చేయక తప్పని పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. స్వాతంత్ర్యం సిద్దించి దాదాపు ఏడు దశాబ్దాలు కావస్తున్నా..ఇంకా కాలం చెల్లిన కులాల వారీ రిజర్వేషన్లు సరిచేయకపోవడంతో రిజర్వేషన్ల వల్ల నష్టపోతున్నామన్న భావనతో ఉన్న OC సామాజిక వర్గాలలో అసహనం తీవ్రతరమవుతోంది.

ఇప్పటికే గుజరాత్‌లో పటేల్ వర్గం నుండి తమకూ రిజర్వేషన్లలో భాగం కల్పించాలంటూ హర్థిక్ పటేల్ సారథ్యంలో ఉధ్యమం ఊపందుకుంది. మహరాష్ట్ర లో మరాఠాలు అదే దారిలో ఉన్నారు. అక్కడ ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా మరాఠా సామాజిక వర్గానికి18% రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ నిర్ణయం తీసుకున్నా కోర్టు జోక్యంతో నిలిపేశారు. ఇక్కడ తెలంగాణాలో రెడ్డి సామాజిక వర్గం రిజర్వేషన్లు రద్దు కోరుతూ ఉద్యమం నిర్మాణం చేస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాపు సామాజిక వర్గాన్ని బిసి జాబితాలో చేర్చాలని డిమాండ్ చేస్తూ ముద్రగడ పద్మనాభం అద్వర్యాన ఎప్పటి నుంచో ఉద్యమం జరుగుతున్నా ఈ మద్య దూకుడు పెంచేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. ఎస్సీలను వర్గీకరణ చేయాలని మందకృష్ణ గళమెత్తుతున్నారు. దానాదీనా మొత్తంగా రిజర్వేషన్లు సమీక్షించి ఆర్థిక వెనుకబాటు ప్రాతిపదికన రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలన్న డిమాండ్ ఓసి కులాల నుండి బలంగా వినిపిస్తోంది. వారి డిమాండ్ లోనూ న్యాయముంది.
ఉదా: రెడ్డి, వెలమ, బ్రహ్మణ , క్షత్రీయ, కమ్మ , వైశ్య వర్గాలు సామాజికంగా ఉన్నతవర్గంగా కొనసాగుతున్నప్పటికీ అందరూ కోటీశ్వరులు కాదు.. కూటికి కూడా గతిలేక కటిక దారిద్ర్యాన్ని అనుభవిస్తున్న వారు కోకొల్లలు.. సామాజిక హోదా ఒక్కటే కూడు పెట్టదు కదా..!? అలాగే ఎస్సీ, ఎస్టీ, బిసి వర్గాలలో అపర కుబేరులూ..ఉన్నారు.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో నిజంగా అర్హులైన వారిలో ఎంత మందికి రిజర్వేషన్ల ఫలాలు అందుతున్నాయి? ఇక్కడా ధనవంతుల ప్రయోజనాలే కదా వాస్తవంగా నెరవేరుతున్నది..!? నిజానికి ఉన్నత వర్గాలని చెప్పబడుతున్న సామాజిక వర్గాలలోనూ అంతర్గతంగా ఎన్నో వైరుధ్యాలు.. మరెంతో వివక్ష ఉంది. రెడ్డిలలో గుడాటి కాపు, ముఠాఠి ( వీరినే మరాఠీ) కాపు, గోనే కాపు, చౌదరి రెడ్డి, క్యాథలిక్ రెడ్డిలని, అలాగే బ్రహ్మణుల్లో వైదికులు, వైష్ణవులు, శ్రీ వైష్ణవులు, నియోగులనీ.. వైశ్యుల్లో కోమట్లు, అరవ కోమట్లు అని భిన్నమైన తెగలున్నాయి.

ఇందులో ఆర్థికంగా కనీసం ఒక పూట కూడా తిండికి నోచుకోని వారి జనాభా లక్షల్లో ఉంది.

ఇకపోతే సామాజికంగా వెనకబడిన వర్గాలలోనూ సామాజిక అంతరాలు ఉన్నాయి. ఆర్థికంగా బలవంతులైన వారికి రిజర్వేషన్‌లు అవసరమా? అందుకే క్రిమిలేయర్ నిబంధనను అమలు చేయాలన్న వాదన ఉంది. రిజర్వేషన్లు దర్జాగా అనుభవిస్తున్న వారు వ్యతిరేకిస్తున్నారంటే అర్థముంది..! ఎందుకంటే ఆ నిబందన అమలు చేస్తే ఆర్థిక ప్రయోజనాల కంటే రాజకీయంగా తమ పట్టు సడలిపోతుంది కాబట్టి..! కానీ...దానిని కుల సంఘాల నాయకులే వ్యతిరేకిస్తున్నారంటే ఏమనుకోవాలి? వారు ఏవరి ప్రయోజనాల కోసం పోరాడుతున్నారని భావించాలి?

ప్రభుత్వాల ఓటు బ్యాంక్ మార్క్ రాజకీయాల పాపాల ఫలితంగా సామాజిక అసమానతల స్థానం లో ఆర్థిక అసమానతలు.. పొడసూపుతున్నాయి. రిజర్వేషన్ సిస్టం అంతిమంగా సామాజిక సంఘర్షణలకు దారితీస్తుంది. ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా అక్కడక్కడా ఇలాంటి పరిణామాలకు సంబందించిన సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.

భారత్ రిపబ్లిక్ గా అవతరించే క్రమంలో రాజ్యాంగ రచనా సంఘం ఆర్థికంగా, సామాజికంగా వెనకబడిన షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలు, బలహీనమైన వర్గాలను ప్రధాన స్రవంతిలోకి తేవాలని లక్ష్యించి కేవలం పదేళ్ల పాటు మాత్రమే రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని స్పష్టంగా పేర్కొన్నా తదనంతర కాలంలోనూ అది ఇంకా కొనసాగుతుండటానికి కారణాలు బహిరంగ రహస్యమే...!.

పాలకుల నిర్వాకం ఫలితంగా రాను రాను రిజర్వేషన్ల ఫలాలను అనుభవిస్తున్న వర్గాలు అవి తమ శాశ్వత హక్కులు గా పరిగణించే స్థాయికి చేరింది పరిస్థితి. ఫలితంగా సామాజికంగా ఉన్నతమైన వర్గంలో ఉన్నా అర్థికంగా వెనకబడ్డ వర్గాలలో అసహనం మొదలైంది. రాజ్యాంగం ఏ లక్ష్యంతోనైతే రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని తలచిందో అది నెరవేరకపోగా అందుకు విరుద్ధంగా పరిస్థితులు మరింత దిగజారేందుకు కారణంగా మారిపోయింది.

రిజర్వేషన్ల రుచి మరిగిన పొలిటికల్ పార్టీలు ఫక్తు రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం అమలు చేస్తున్న ఇలాంటి రిజర్వేషన్ల రాష్టానికోరకంగా ఉండటాన్ని పరిశీలిస్తే వాటి అంతిమ లక్ష్యం ఏమిటో మనకు స్పష్టం గా అవగతమవుతుంది. ఇలాంటి తప్పుడు విధానాల వల్ల ఆర్థిక అంతరాలు పెరిగి సామాజిక అసమానతలు పెచ్చరిల్లుతున్నాయి. మద్యలో ఒకటి..రెండు సార్లు రిజర్వేషన్ సిస్టంను సంస్కరించేందుకు ప్రయత్నాలు జరిగినా పెద్ద ఎత్తున చెలరేగిన ఆందోళనలు ప్రభుత్వాల చేతులు కట్టిపడేశాయి.

నిజంగా అంబేద్కర్ గనుక ఇప్పుడు బ్రతికి ఉండి ఉంటే ప్రస్తుత దయనీయ పరిస్థితికి ఎంతగానో పశ్చత్తాప పడి ఉండే వారు.

Sadanand Bembre
Sr. Journalist
Vanchanagiri, Warangal
9985871111

The Real hero,.

2016-01-10T00:33:00.002-08:00

.
భారత్ నిజమైన స్నేహితుడు..

By Sadanand Bembre

ఇతడి పేరు వాల్డిమిర్_క్రుగ్లయాకొవ్, #మాజీ_USSR 10 Battle గ్రూఫ్ కమాండర్, 1971 భారత్-పాకిస్తాన్ యుధంలొ పాకిస్తాన్ ఓటమి తప్పని పరిస్తులలొ భారత
వ్యతిరేకతను నర నరాన జీర్ణించుకున్న జాత్యహంకార అమెరికన్ డిప్లోమాట్,అరబ్బు లాబీ వారికి దగ్గర సంబందాలున్న అమెరికా రక్షణమంత్రి కిసింజర్ కాళ్ళు పట్టుకున్నాయి. కిసింజర్ రంగంలొకి దిగి అప్పటి అమెరికా అద్యక్షుడు నిక్సన్ పాకిస్తానుకు మద్దత్తుగా భారతదేశం పై దాడి చేయడానికి అమోదం తెలిపేలా ఓప్పించారు.

ఈ క్రమంలో హెన్రీ కిసింజర్ మాట్లాడుతూ భారత్ ను తీవ్రస్థాయిలొ దూషించాడు కూడా అంతేకాకుండా ఈ యుద్ద సమయంలో బ్రిటన్ కూడా భారత్ పై దాడి చేసేలా బ్రిటన్ ప్రభుత్వాన్ని వొప్పించాడు. ఈ మూర్ఖుడు అంతటితో ఆగకుండా సిద్ధాంత పరమైన విభేదాలున్నప్పటికీ చైనా మద్దత్తు కూడ తీసుకొవడం కోసం హుటాహుటీన చైనా పర్యటన చేసి చైనా ను కూడా భారత్ కు వ్యతిరేకంగా రణరంగంలోకి దిగేలా ఒప్పించాడు.
వెంటనే అమెరికా, బ్రిటన్ నేవీ లు భారత్ పై దాడి చేయడానికి రంగంలొకి దిగాయి. అమెరికా నుంది అప్పట్లొ అతిపెద్ద విమాన వాహక నౌక #USS_Enterprise (Nuclear) ను, బ్రిటన్ తన విమాన వాహక నౌక #Eagle ను భారత నౌకాశ్రయాలైన, యుధ నౌకలపైన దాడి చేయడానికి రంగంలొకి దింపాయి. చైనా కూడా తన నౌకా దళ్ళాన్ని భారత్ పై దాడి చేయడానికి రంగం సిద్దం చేసింది.
ఈ విషయం తెలుసుకున్న రష్యా వెంటనే ఈ సమాచారాన్ని దౌత్య మార్గాల ద్వారా భారత్ కు అందించింది. ఈ పరిస్థితుల నుండి ఏలాగైనా గట్టెక్కించాలని భారత్ రష్యాని కొరడంతో వెంటనే రష్యా మన Super Star వాల్డిమిర్ క్రుగ్లయాకొవ్ ను రంగంలొకి దింపింది.
వెంటనే వాల్డిమిర్ క్రుగ్లయాకొవ్ ముందుగా చైనా తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీచేశారు "మీరు ఏటువంతి పరిస్తితులలొనైనా భారత్ పై దాడిచేస్తే వెంటనే మానుండి తీవ్ర స్థాయిలో ప్రతిఘటన ఏదురౌతుంది, అందులో ఏటువంటి సందేహం లేదు, ఈ విషయంలొ ఏమాత్రం రాజీ పడే ప్రశ్నేలేదు" అని హెచ్చరించడంతొ చైనా భారత్ పై దాడి చేయాలనే తన అలొచనను విరమించుకుంది. ఇక ఈ కమాండర్ వెంటనే వ్లాడివొస్టొక్ నుండి రెండు యుద్ధ నౌకలను, రెండు జలాంతర్గాము(Nuclear) లనుతీసుకుని స్వయంగా రంగంలొకి దిగారు.
ఇతను తెలివిగా Enterprise వెంట ఒక యుధనౌక, జలాంతర్గామి, బ్రిటీష్ ఈగల్ వెనుక ఒక యుధ నౌక, జలాంతర్గామితొ కేవలం 500 మీటర్ల దూరం నుండే వెంబడించడం మొదలు పెట్టాడు, అంతెకాకుండా అమెరికా, బ్రిటన్ నేవీలను మీరు భారత్ పై ఒక్క మిస్సైల్ ఫైర్ చేసిన వెంతనే మేము మీమీద డాడి చేస్తామని హెచ్చరిస్తూ వెంబడించాడు. ఐత ఇతనిని తప్పించుకుని పొవాలని అమెరికన్,బ్రిటన్ నౌకలూ ఏంత ప్రయత్నం చేసినా పట్టు వదలని విక్రమార్కుడి వలే వాటిని అలా దాదాపు 26 రోజుల పాటూ వీటిని వెంబడిస్తూ భారతదేశంపై ఈగ కూడా వాలకుండా కాపాడారు.
ఈ లోపు భారతీయ సేనలు విజయ వంతంగా పాకిస్తాన్ పీచమణచివేయడంతో పాకిస్తాన్ పూర్తిగా ఒడిపోయి తన ఓటమిని అంగీకరించడంతొ చేసేదేమీ లేక అమెరికా, బ్రిటన్ దేశాలు గర్వభంగంతో అత్యంత అవమాన కరమైన రీతిలో తమ నౌకలను వెనక్కు పిలిచాయి. అవి వెళ్లి పొయిన తరువాత కూడా మరలా తిరిగి వస్తాయేమోనని మరో 20 రొజుల పాటు బంగళా ఖాతం లొనే తిష్టవేసి మన దేశాన్ని కంటికి రెప్పలా కాపాడారు.
ఇతనికి మన దేశం ఏప్పటికీ కృతజ్ఞత గా ఉండాలి, ఉంటుంది కూడా...

(మూలం: చిరంజీవి నిమ్మరాజు)

కీలెరిగి వాత.. అదే మోడి మంత్ర..

2016-01-09T04:58:00.000-08:00

కీలెరిగి వాత...
అదే మోడి మంత్ర...

By Sadanand Bembre

ఒకరి అవసరాలను మన దేశప్రయోజనాలకు అనుకూలంగా మలచుకోవడమే అసలు సిసలు దౌత్యనీతి. ఈ విషయంలో వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తూ గతంలో ఏ ప్రధానికి సాధ్యం కాని అసాధ్యాలను నరేంద్ర మోడి సుసాధ్యం చేసి చూపుతున్నారు. దశాబ్దాల పాటు భ్రష్టు పట్టి పోయిన విదేశీ సంబందాలను తనదైన పంథాలో గాడిలో పెడుతూ అగ్రరాజ్యాలను అశ్చర్యానికి గురి చేస్తున్నారు.

మోడీ వ్యవహర శైలి స్వదేశంలో ప్రధాన ప్రతిపక్షాలను, స్వపక్షంలో ఉన్న విపక్షాన్ని మెప్పించలేకపోయినా.. వ్యూహాత్మక అంశాలపై భారత్ దౌత్య నీతి పదును తేలిందనే సంకేతాలను ప్రపంచ దేశాలకు పంపడంలో ఆయన ఇప్పటికే ఘన విజయం సాధించాడు. ఈ నేపథ్యంలోనే నిన్న మొన్నటి వరకు భారత్ ను చిన్న చూపు చూసిన దేశాలన్నీ కూడా ఇండియాతో సంబంధాలను సరిచేసుకోక తప్పని అనివార్య స్థితిని సృష్టించడమే మోడి సాధించిన మొదటి దౌత్య విజయమని చెప్పవచ్చు.

వెనకటి వెన్నెముక లేని ప్రభుత్వాల నిర్వాకం ఫలితంగా భారత వ్యూహాత్మక రక్షణ విధానం కూడా దారుణంగా దెబ్బతింది. ఈ కారణంగానే శ్రీలంక, నేపాల్, మాల్దీవులు వంటి దేశాలు కూడా చైనాకు దగ్గరయ్యే పరిస్థితులు ఉత్పన్నమయ్యాయి. ఈ కారణంగానే మోడీ వ్యూహాత్మకంగా ప్రదాని ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమానికి భారత ఉపఖండంలోని దేశాల అధినేతలను అహ్వానించినప్పుడే ఆయన ఏ ఉద్దేశ్యంతో ఉన్నారో ప్రపంచ దేశాలకు అర్థమయ్యింది. ఈ క్రమంలోనే నిన్నటి దాక పట్టించుకోనట్లు నటించిన దేశాలు అన్ని తమ వైఖరులను విడనాడే పరిస్థితులు సృష్టించారు.

మోడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడం ఇప్పుడు పాశ్చాత్య దేశాలకు అవసరం గనుక పొగుడుతున్నారు. ఇదే నరేంద్ర మోడి గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రి గా ఉన్నప్పుడు అమెరికా సహా పాశ్చాత్య దేశాలు అన్ని కూడ బలుక్కున్నట్లు మత తత్వ వాదిగా ముద్ర వేసి తమ దేశాలకు రాకుండా నిషేధం విదించడం అప్పుడే ఎలా మర్చిపోగలం? హఠాత్తుగా వారు తమ వ్యూహం మార్చుకోవడానికి వారి స్వార్థ ప్రయోజనాలు కాపాడుకోవడానికే కాని మోడిపై అభిమానంతో ఎంత మాత్రం కాదు. చైనాను కట్టడి చేయడం కోసం అమెరికా, ఐరోపా పెద్దన్న రష్యా ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించడం కోసం యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలకు భారత్ లాంటి పెద్ద రాజ్యంతో చెలిమి అవసరం.
అదీ కాకుండా ప్రపంచం మొత్తంలో అతిపెద్ద మార్కెట్ కలిగిన.. అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశం కూడా భారత్ మాత్రమే. డొమెస్టిక్ క్రైసిస్ తో కూనారిల్లిపోయిన అమెరికన్ అర్థిక వ్యవస్థకు అర్థికంగా దన్నును ఇవ్వగలిగిన శక్తి సామర్థ్యాలు మార్కెట్ అవసరాల పరంగా భారత్ మాత్రమే దానికి కనిపిస్తున్న ఏకైక ఆశాకిరణం. ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద అర్థిక వ్యవస్థ కలిగిన చైనా కూడా మార్కెటింగ్ పరంగా భారత్ కంటే పెద్దదే అయినా అది దిగుమతి చేసుకునే పరిస్థితులు అసలే లేవు. అంతేకాకుండా చౌక వస్తువులు ఉత్పత్తి చేసి ప్రపంచం మొత్తం మీద అతిపెద్ద ఎగుమతి దారుగా ఆవిర్భవించింది. అలాగే ప్రపంచం మొత్తం మీద అత్యధిక డాలర్ల విదేశీ ద్రవ్య నిల్వలు కలిగి ఉండటం.. సోషలిస్టు దేశం కావడం వంటి అంశాలు అమెరికన్ పాలకులకు కలవరపెడుతున్న కారణంగా బౌగోళికంగా చైనాకు పొరుగునే ఉన్న భారత్ కు కూడా దానితో సత్సంబంధాలు సరిగ్గా లేకపోవడం వంటి కారణాల వల్ల అమెరికా వ్యూహాత్మక విధానాలలో భాగంగానే ఇండియాతో చెలిమికి అరాటపడుతోంది.

అదీ కాకుండా సోవియట్ పతనం తర్వాత కుప్పకూలిపోయిన అవశేష రష్యా వ్లాదిమిర్ పుతిన్ నేతృత్వంలో పూర్వ వైభవం సంతరించుకునే దిశగా ప్రస్థానిస్తుండటం కూడా అమెరికన్ పాలకులకు కంటగింపు కలిగించే విషయం. దురాక్రమణ నెపంతో రష్యాపై అంక్షలు విదించి అర్థికంగా చక్రబంధంలో ఇరికించడం ద్వారా తన చెప్పు చేతల్లో ఉంచుకునేందుకు వ్యూహం రచించింది. ఈ క్రమంలో రష్యా ఉత్పత్తి చేస్తున్న చమురును కొనుగోలు చేయకుండా అడ్డుకుంటోంది.

అయితే అమెరికాతో కంటే రష్యాతోనే భారత్ బలమైన సంబంధం కలిగి ఉన్నందున దాన్నుండి దూరం చేసేందుకు వ్యూహాత్మకంగా భారత్ కు తాను అధిక ప్రాధాన్యతనిస్తున్నట్లు నటిస్తోందంతే.

ఏవరీ మరాఠా (ఆరె) క్షత్రీయ..!?

2016-01-09T03:33:00.000-08:00

ఆరె మరాఠా సామాజిక వర్గం- చారిత్రక నేపథ్యం..

By Sadanand Bembre

మహోజ్వల భారత చరిత్రలో మరాఠాల చరిత్ర ఎంతో ప్రాశస్త్యం మరియు విశిష్టమైనది. జన్మతః రాజపుత్ర ( బ్రహ్మణ), ధర్మతః క్షత్రీయ, వృత్తి రీత్యా వ్యవసాయ నిపుణులు.. ఈ లక్షణాలే హైందవ సమాజంలో మరాఠాలను ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతున్నాయి. అంతే కాదు మెజారిటీ ప్రజలై ఉండి కూడా తమకంటూ ఒక రాజ్యం లేక మొగలాయి చక్రవర్తుల పాలన కింద దిక్కూ.. మొక్కూ లేకుండా బ్రతుకులీడుస్తున్న హైందవ సమాజానికి ఒక ఉనికినిచ్చి మాకూ ఓ రాజ్యముందీ అని గర్వంగా చెప్పుకునేలా హిందూ సామ్రాజ్య స్థాపన ఒక్క మరాఠాల వల్ల మాత్రమే సాకారమైంది. అందుకే దేశవ్యాప్తంగా ఎక్కడైనా మరాఠాలను ప్రస్తావించే సందర్భాల్లో వీర్ మరాఠా అన్న విశేషణాన్ని జతచేసి సంభోదిస్తారు.

ఇక మరాఠా అనగానే మనకు ఠక్కున గుర్తుకొచ్చేది చత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ మాత్రమే. నిజమే కాని అంతకు ముందు కూడా మనకు ఘనమైన చారిత్రిక వారసత్వం ఉంది. ప్రపంచానికి చెరుకు పంటను పరిచయం చేసింది మరాఠాలే. అదేంటి ఓ వైపు క్షత్రీయులు అంటూనే మరోవైపు వ్యవసాయ నిపుణులు అంటున్నారేమిటన్న సందేహాలు కలగొచ్చు. మరాఠీ సామాజిక వర్గానికి చెందిన ప్రజలు యుద్ధ సమయాల్లో సైనికులుగా.. యుద్ధ విరామ సమయాల్లో రైతులుగా వ్యవసాయం చేసుకునే తమ కుటుంభాలను పోషించుకునే వారు. (ఇప్పటికీ మరాఠా సామాజిక వర్గం అటు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఇటు తెలంగాణా, ఆంధ్రప్రదేశ్ లలో వ్యవసాయం చేసుకునే జీవనం సాగించడం గమనించాల్సిన విషయం.) శివాజీ మహారాజ్ మరాఠా సామ్రాజ్య స్థాపన యజ్ఞంలో భాగస్వామి కావడం ప్రతీ మరాఠా తన పవిత్రమైన కర్తవ్యంగా భావించారు కాబట్టే శివాజీ ఆనాడు విజయవంతంగా హైందవ సామ్రాజ్య స్థాపన చేయగలిగారు.

అంతకు ముందు ఎంత మంది హిందూ రాజులు లేరు..వారికి సాధ్యం కాని హిందూ రాజ్య స్థాపన శివాజీ మాత్రమే ఏలా చేయగలిగారు? శివాజీ కంటే ముందు గొప్ప హిందూమత అభిమానం కలిగిన రాజపుత్ర వీరుడు రాణా ప్రతాప్ సింగ్ కు కూడా ఎందుకు సాధ్యం కాలేదు?. ఎందుకంటే వారెవరూ కూడా శివాజీ లాగ తమ లక్ష్య సాధనలో ప్రజలను మమేకపర్చలేకపోయారు. ఆ పనిని శివాజీ చేయగలిగారు కాబట్టే ఆయన యుగ పురుషుడయ్యారు..

ఆరె/ మరాఠా/ ఆర్య క్షత్రీయ..

ఇంతకు మనం ఏవరం? ఆరె వాళ్లమా..!? మరాఠీలమా..!? లేక ఆర్యక్షత్రీయులమా..!? ఏది వాస్తవం..? అసలు ఆరె అంటే ఏమిటి? అది కులమా లేక జాతి పేరా? ఇలాంటి సందేహాలెన్నో మన మరాఠా సోదరులకున్నాయి. పోయిన తరానికి మనమెవరమో తెలుసు.. కాని ఎక్కడి నుండి వచ్చామో .. ఎందుకొచ్చామో తెలియనివారు చాలా మంది ఉన్నారు. వాస్తవానికి "ఆరె" అనేది ఒక కులం పేరు కాదు. " ఆరె" అంటే ఉర్ధూ భాషలో "వచ్చిన వారు" అని అర్థం. అవిభాజ్య హైదరాబాద్ రాజ్యంలో ప్రస్తుతం మహారాష్ట్రలోని మరట్వాడ ప్రాంతంతో పాటు కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ఈశాన్య జిల్లాలైన బీదర్ , రాయచూర్ , బీజాపూర్, యాద్గీర్ వంటి ప్రాంతాలు అంతర్భాగంగా ఉండేవి. అప్పట్లో నిజాం తన పాలనా పరమైన అవసరాలకు మరాఠీ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారిని పాటిల్స్ గా, పట్వారీలుగా, వతన్ దారులుగా, పోలీస్ పాటిల్స్ గా నియమించుకునేవారు. ఇప్పటికీ మరాఠా వారిని "ఆరె పటేల్" అనే సంభోధిస్తుండటాన్ని గమనించవచ్చు. కాబట్టి ఉద్యోగాల రీత్యా ఈ ప్రాంతానికి వలసలు విస్తృతంగా జరిగాయి.

హైదరాబాదు రాష్ట్రంలో ఉర్ధూ అధికార భాషగా కొనసాగింది కాబట్టి.. అధికారిక వ్యవహారాల సందర్భంగా ఇతర ప్రాంతాలకు చెందిన వారు కూడా ఉన్నారు కాబట్టి మరాఠీ అధికారులను గుర్తించడం కోసం ఆరె పటేల్ అని సంభోదించేవారు. అలా ఆరె అనే పదం స్థిరపడి మరాఠా కు పర్యాయ పదంగా పరిణామం చెందింది. అదే సమయంలో ఆంధ్ర ప్రాంతంలో మాత్రం మొదటి నుండి వారిని మరాఠీలుగానే వ్యవహరిస్తున్నారు..వారి ఉనికికి గుర్తింపు కూడా మరాఠాలు గానే కొనసాగింది.

ఎటొచ్చి తెలంగాణా ప్రాంతంలో మాత్రమే గందరగోళం. కర్ణుడి చావుకు నూటొక్క కారణాలన్న ట్లు.. ఇక్కడ ఆరె, ఆరోళ్లు, ఆరె వాండ్లు, ఆరె పటేండ్లు, ఆర్య క్షత్రీయ, ఆరె మరాఠా అనే పేర్లతో పిలవడం ఒక కారణమైతే.. ఆ విద్య.. ఐక్యత కొరవడటం ఈ ప్రాంతంలో ప్రజల పాలిట శాపంగా పరిణమించింది.

అంతేకాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతంలో మన ప్రజలను వ్యవహారికంగా ఆరె పటేల్ అని సంభోధించటం వల్ల 1990 వ దశకంలో ఈ వర్గం సామాజిక నిర్మాణం పై సరైన అవగాహన లేని ఓ తహసిల్దార్ అప్పట్లో తప్పుడు నివేదిక ఇవ్వడం వల్ల ప్రస్తుత దయనీయ పరిస్థితికి కారణం.

ఆర్య క్షత్రీయ

ఆర్య+క్షత్రియ= ఆర్య క్షత్రియ

సంస్కృతంలో ఆర్య అంటే గొప్ప అని అర్థం. ఆర్య క్షత్రియ అంటే గొప్ప క్షత్రీయుడు అని అర్థం.

మరాఠా అంటే ఏమిటి..?

అసలు మరాఠా అంటే అర్థం ఏమిటి? ఇది చాలామంది మదిని తొలుస్తున్న ప్రశ్న. వాస్తవానికి తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఉన్న 99% మంది ప్రజలకు దీని అర్థం తెలియదు.

మర్+హఠ= మరాఠా

అంటే మరణాన్ని జయించినవాడు/ అధిగమించినవాడు/ మరణానికి ఎదురునిలిచి పోరాడే వాడు... వీరుడు అని అర్థం.

2015-07-16T12:06:00.001-07:00

REVENUE , FOREST TUG OF WAR OVER DISPUTED LANDSSADANAND BEMBRE
KARIMNAGAR, JUNE 25:
Land Controversy between Revenue and Forest departments creating troubles to poor farmers who are cultivating those lands for time being. Sometimes officials registering cases on them. Disputes between two departments creating nuisance to beneficiaries who possessed official documents of the lands from government as a part of land distribution. In the district about 12396.36 acres of land is in dispute which covers 67 villages of 18 mandals .from the last 10 years dispute was settled in only one village in remaining districts disputes are not yet solved. Even though special officer deputed for survey of disputed lands could not shown solution. It is become common phenomenon of registering cases on farmers in the name of encroachment by forest officials. Some farmers says they are cultivating their own lands allotted under land distribution scheme. Some revolutionary party leaders demanding allocation of lands to poor who are on possession. All these making the issue more complicated. Taking the mess as advantage middlemen collection money farmers in the name of procuring land documents on farmers name. utilizing the opportunity few are issuing documents to the farmers showing forest lands as revenue lands. Land disputes between reverence and forest are high in Manthani and Peddapally revenue divisions followed by Karimnagar and Sircilla divisions. Highest disputed lands about 5949.02 acres are located in Manthani division covering Kamanpur,Kataram,Mahadevpur,Manthani,Muttaram and Malhar mandals. In Peddapally division about 4275.02 acres under dispute between two departments which covers Peddapally,Velagatur,srirampur mandals. meanwhile In karimnagar and siricilla divisions about 2000 acres land under dispute due to lack of co ordination between Revenue and Forest departments. The main reason for disputes is forest department not showing it’s lands boundaries where as Revenue department do not have Gazette notification with them about disputed lands. In jagityala division also there are differences between two departments. one side Revenue department issuing land declaration certificates to poor in disputed lands. On the other hand forest officials filing cases on farmers in the name of encroachments. Farmers are demanding Ministers intervention to solve the problem permanently.

Two labourers burried alive

2015-01-01T00:23:00.000-08:00

2013-03-05T06:38:00.000-08:00

ప్రాణం తీసిన ‘ట్రాఫిక్’

05/03/2013

కరీంనగర్, మార్చి 4: ట్రాఫిక్ జామ్ కారణంగా వైద్య సహాయం అందక ఓ మహిళ మఠణించింది. కరీంనగర్ జిల్లా కాసింపేటకు చెందిన బొజ్జ కోంరవ్వ (65)కు గుండె నొప్పి రావడంతో వైద్యం కోసం కరీంనగర్ తీసుకొస్తున్నారు.నగర శివారులోని మానేరు వంతెన వద్ద ఓ లారీ రోడ్డు టైరు పేలి మధ్యలో నిలిచిపోవడంతో ట్రాఫిక్ జామ్ అయంది. దీంతో అల్గునూర్ చౌరస్తా నుండి నగరంలోకి ప్రవేశించేందుకు వేరే మార్గం లేకపోవడంతో అప్పటికే అపస్మారక స్థితికి చేరిన మహిళ చనిపోయంది. అధికార యంత్రాంగం సకాలంలో స్పందించి ట్రాఫిక్‌ను క్లియర్ చేసి ఉంటే ఓ నిండు ప్రాణం నిలబడేదని కుటుంబ సభ్యులు కన్నీళ్ల పర్యంతమయ్యారు.

తెలంగాణా ఏర్పాటుపై స్పష్టమైన సంకేతాలు

2012-07-14T09:16:00.001-07:00

తెలంగాణా రాష్ట్రంలో 24 జిల్లాలు ఏర్పాటు చేస్తామని తెలంగాణా రాష్ట్ర సమితి అధ్యక్షుడు కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర రావు శుక్రవారం కరీంనగర్ జిల్లా హుజురాబాద్ మండలం సింగాపూర్ గ్రామంలో ప్రకటించారు. తెలంగాణా ఏర్పాటుపై తనకు కాంగ్రెస్ హై కమాండ్ నుండి స్పష్టమైన సంకేతాలు ఉన్నట్లు అయన వెల్లడించారు.

కరీంనగర్ జిల్లాలోనూ యురేనియం నిక్షేపాలు

2012-04-06T23:07:00.000-07:00

కరీంనగర్, ఏప్రిల్ 5: అణు విద్యుత్ కర్మాగారాలకు అత్యంత కీలకమైన ఇంధన వనరైన యురేనియం నిలువలు జిల్లాలో వెలుగులోకి వచ్చా యి. 2023 నాటికి దేశంలో రెండు గిగావాట్ల అణు విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ప్రభుత్వం ఈ దిశగా అణు విద్యుత్ కర్మాగారాలను ఏర్పాటు చేసేందుకు ప్రయత్నాలు ప్రారంభించిన విష యం తెలిసిందే. ఇప్పటికే రాజస్థాన్, గుజరాత్‌లోని కోక్రాఫర్‌లలో 1400 మెగావాట్ల అణు విద్యుత్ కర్మాగారాలను ఏర్పాటు చేసేందుకు సన్నాహాలు ప్రారంభించింది.
అంతకుముందు తమిళనాడులోని కుడంకులం అణు విద్యుత్ కర్మాగారాల నిర్మాణం చేపట్టిన విషయం తెలిసిందే. అయితే అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో కీలక పాత్ర పోషించే అణు (రేడియో) ధార్మిక మూలకాల్లో ప్రధానమైన ఇంధనాలుగా గుర్తింపు పొందిన యురేనియం, థోరియం ఇంధనాల కోసం విదేశాలపై ఆధారపడవలసి వస్తుండడంతో భారత అణు ఇంధన సంస్థ నేతృత్వంలోని ఆటమిక్ మైనింగ్ డైరెక్టరేట్ పర్యవేక్షణలో 2006 నుంచి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా పెద్ద ఎత్తున రేడియో ధార్మిక మూలకాల కోసం అనే్వషణ కొనసాగిస్తోంది. సగటున 220 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తికి 45 టన్నుల యురేనియం అవసరమవుతోంది. అంతేకాకుండా విద్యుత్ ఉత్పాదక వ్యయం కూడా భారీగా తగ్గే పరిస్థితులుండడంతో అణు విద్యుత్ ఉత్పాదనలో కీలకమైన ఇందన వనరుగా ఉపయోగపడుతున్న యురేనియం వెలికితీతకు కసరత్తు చేస్తోంది. ఇందులో భాగంగానే చొప్పదండి మండలం భూపాలపట్నం, కొత్తూర్, పెద్దూర్ గ్రామాల పరిధిలో పెద్దఎత్తున యురేనియం నిలువలను కనుగొన్నట్లు గనుల శాఖకు చెందిన విశ్వసనీయ వర్గాలు వెల్లడించాయి.
కడప జిల్లా తుమ్మలపల్లి, నల్లగొండ జిల్లా పెద్ద అడిచెర్లపల్లి, లంబాపూర్ తదితర ప్రాంతాల్లో ప్రపంచంలోనే అత్యధిక యురేనియం డిపాజిట్లను కనుగొన్నారు. తుమ్మలపల్లి ప్రాజెక్టు పరిధిలో సుమారు 160 కిలోమీటర్ల నిడివిలో 400 మీటర్ల లోతు వరకు యురేనియం లభ్యమయ్యే అవకాశమున్నట్లు ఆటమిక్ మినరల్ డైరెక్టరేట్ నిర్ధారించింది. ఇక్కడ సుమారు 49 వేల టన్నుల యురేనియం లభ్యం కావచ్చని భావిస్తుండగా నల్లగొండ జిల్లా పెద్దఅడిచెర్లపల్లి పరిధిలో కూడా సుమారు 1800 టన్నులకు పైగా యురేనియం లభ్యం కావచ్చని అంచనా వేశారు. ఇక కరీంనగర్ జిల్లా విషయానికొస్తే యురేనియం నిల్వలు ఏ స్థాయిలో ఉన్నాయన్న విషయం పూర్తిగా నిర్ధారణ కాకపోయినప్పటికీ ఇక్కడ వెలుగు చూసిన యురేనియం ప్రధానంగా 1.96 ట్రై యురేనియం ఆక్టోసైడ్ యు-308 రకానికి చెందిందిగా నిర్ధారించారు. తవ్వకాల కోసం యుసిఐఎల్ సన్నాహాలు చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.

డాలర్ కల..దళారుల వల..!

2012-04-06T22:57:00.000-07:00

సదానంద్ బెంబిరే
--------------------
ఆంధ్రభూమి బ్యూరో, కరీంనగర్,

ఏప్రిల్ 6: డాలర్ కలల్లో మునిగి తేలుతున్న రాష్ట్ర యువకులు ప్రాణాలను సైతం ఫణంగా పెట్టి దొడ్డిదారిన పరాయి దేశానికి పయనమవుతున్నారు. ప్రధానంగా అంతర్యుద్ధంతో కొట్టుమిట్టాడిన ఇరాక్‌లో పెద్దఎత్తున ప్రారంభమైన పునర్‌నిర్మాణ కార్యక్రమాలు ఇక్కడి కార్మికులకు కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయి. అన్ని వసతులు కల్పించి ప్రతీ నెల 325 నుంచి 500 డాలర్ల వరకు వేతనాలు చెల్లిస్తుండడంతో ఇరాక్‌కు వెళ్లేందుకు ఎగబడుతున్నారు. దీన్ని పసిగట్టిన విదేశీ నకిలీ మ్యాన్‌పవర్ కన్సల్టెన్సీలు బోగస్ వీసాలను సృష్టించి దొడ్డిదారిన తరలించినట్లు అనధికారిక గణాంకాల ద్వారా తెలుస్తోంది. కరీంనగర్, నిజామాబాద్, ఆదిలాబాద్ జిల్లాల నుంచే ఈ తరహా వలసలు అధికంగా కనిపిస్తుండగా కర్నూలు, కడప, తూర్పు గోదావరి జిల్లాల నుంచి కూడా భారీగానే ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు. మానవ వనరులు చౌకగా లభించే దక్షిణాసియా ప్రాంతంలోని ఇండియా, శ్రీలంక, బంగ్లాదేశ్, పాకిస్థాన్ వంటి దేశాలకు చెందిన కార్మికులను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకొని ఏజెన్సీలు పెద్దఎత్తున అక్రమ నియామకాలకు పాల్పడుతున్నట్లు భావిస్తున్నారు. దౌత్యపరమైన అడ్డంకులు ఎదురవుతున్న దృష్ట్యా సౌదీ అరేబియా, ఓమన్ దేశాలకు చెందిన ఏజెంట్లు నకిలీ మ్యాన్ పవర్ కన్సల్టెన్సీలను సృష్టించి ఇక్కడి కార్మికులకు ఓమన్‌లో ఉపాధి కల్పిస్తున్నట్లు నకిలీ వీసాలు సృష్టించి కార్మికులను ఢిల్లీ నుంచి ఓమన్‌కు తరలిస్తున్నారు. రెండు నెలలు మొదలుకొని ఆరు నెలల కాల పరిమితితో కూడిన విజిట్ వీసాలను ఇచ్చి ఇరాక్‌లోని కుర్దిస్థాన్‌కు తరలిస్తున్నారు. కాలపరిమితి ముగిసిన తరువాత కూడా అక్కడే మకాం వేయడంతో కుర్దిష్ పోలీసులు ఇలాంటి సుమారు 400 మంది కార్మికులను అరెస్టు చేసి జైళ్లలోకి తోయడంతో ఈ వ్యవహారం బట్టబయలైంది. దురదృష్టవశాత్తు కార్మికులు మరణిస్తే వారి మృతదేహాలను తీసుకొచ్చేందుకు దౌత్యపరంగా కూడా అనేక చిక్కులు తలెత్తుతున్నట్లు చెబుతున్నారు. గతంలో మనుషుల అక్రమ రవాణాపై పెద్దఎత్తున ఆరోపణలు రావడంతో స్పెషల్ టాస్క్ఫోర్స్ బృందాలు తెలంగాణ జిల్లాల్లో ఏకకాలంలో దాడులు నిర్వహించి వందల సంఖ్యలో ఏజెంట్లను అరెస్టు చేశారు. దాంతో రూటు మార్చిన మ్యాన్‌పవర్ కన్సల్టెన్సీలు ఇరాక్‌లో ఉపాధి పొందుతున్న స్థానికుల సహాయంతో ఫోన్ టు ఫోన్ నెట్‌వర్క్‌తో పనులు చక్కబెట్టుకుంటూ ఓమన్ ఏజెన్సీల ద్వారా ఇండియాకు వీసాలు జారీ చేస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
కరీంనగర్ జిల్లా ధర్మపురి మండలం దొంతాపూర్ గ్రామం విదేశీ రాకపోకలతో ఎపుడు సందడిగా ఉంటుంది. ఊరి జనాభా మూడు వేలు ఉంటే ప్రస్తుతం 1200 ల మందికి పైగా సౌదీ అరేబియా, ఓమన్, ఖతర్‌తో సహా ఇరాక్ వంటి దేశాల్లో ఉపాధి పొందుతున్నారు. ఈ ఊళ్లో 50 ఏళ్లు పైబడిన వృద్ధులు, 17 ఏళ్లలోపు పిల్లలు,మహిళలు మాత్రమే కనిపిస్తారు.

కోల్ బెల్ట్ లో జార్ఖండ్ తరహా బొగ్గు మాఫియా

2012-03-05T06:21:00.000-08:00

బొగ్గు మాఫియా..!

05/03/2012

TAGS:

కరీంనగర్, మార్చి 4: రామగుండం పారిశ్రామిక ప్రాంతం క్రమంగా కోల్ మాఫియాకు అడ్డాగా మారుతోంది. బహిరంగ మార్కెట్‌లో టన్నుల బొగ్గుకు 1500 రూపాయల పై చిలుకు ధర పలుకుతుండటం బొగ్గు దొంగల పంట పండిస్తోంది. దాంతో రామగుండం, సెంటినరి కాలనీ, ఎన్‌టిపిసి ప్రాంతాల్లో బొగ్గు చౌర్యం ఒక వృత్తిగా మారింది. ఇదంతా ఒకెత్తయితే ఆదిలాబాద్ జిల్లా బెల్లంపల్లికి చెందిన ఓ వ్యాపారి ఏకంగా కూలీలను పెట్టి మరీ బొగ్గు చౌర్యం చేయిస్తూ తాను రెండు చేతులా ఆర్జించటమే కాకుండా స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు, రాజకీయ నేతలు, పోలీసులకు ముడుపులు ముట్టజెపుతూ ధర్జాగా అక్రమ వ్యాపారం నిర్వహిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇందుకు సింగరేణి, ఎన్‌టిపిసి సిబ్బంది కూడా శక్తి వంచన లేకుండా యధాశక్తి సహకరిస్తున్నారన్న విమర్శలున్నాయి. ఫలితంగా సింగరేణి విస్తరించి ఉన్న నాలుగు జిల్లాల్లో ఏటా బొక్కసానికి దాదాపు 12 కోట్ల రూపాయల పైచిలుకు చిల్లు పడుతున్నట్లు అంచనా. బెల్లంపల్లి, మందమర్రి, భూపాలపల్లి, కొత్తగూడెం, ఇల్లందు ప్రాంతాల్లోనూ దాదాపు ఇదే తరహాలో బొగ్గు తస్కరించబడుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.
నల్ల బంగారంగా పిలువబడుతున్న బొగ్గు అక్రమార్కులకు కాసుల పంట పండిస్తోంది. సింగరేణి గనులు విస్తరించి ఉన్న రామగుండం పారిశ్రామిక ప్రాంతంలో కొంతమంది బడా రాజకీయ నాయకులు, పోలీస్ అధికారుల దన్నుతో జార్ఖండ్ కోల్ మాఫియాను తలదనే్న రీతిలో ఏటా సుమారు 12 కోట్ల రూపాయల విలువైన బొగ్గు లూటీ యదేశ్చగా సాగిపోతోంది. ఈ తతంగంలో రాజకీయ నేతలతో పాటు సింగరేణి, నేషనల్ థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ సిబ్బంది, సింగరేణి సెక్యూరిటీఫోర్స్, సిఐఎస్‌ఎఫ్ సిబ్బంది పాత్ర కూడా ఉన్నట్లు విశ్వసనీయ వర్గాల మాటలను బట్టి అర్థమవుతోంది. కరీంనగర్ జిల్లాలో ఈ వ్యవహారం గడచిన కొనే్నళ్లుగా గుట్టుగా సాగిపోతున్నప్పటికి ఇటీవలి కాలంలో మరీ అధికంగా చౌర్యం జరుగుతున్నట్లు గుర్తించారు. ప్రధానంగా రైళ్ల వ్యాగన్ల నుండే బొగ్గును తస్కరించడం ఎక్కువైపోయినట్లు గుర్తించారు. అదిలాబాద్ జిల్లా బెల్లంపల్లికి చెందిన ఓ వ్యాపారి సగటున రోజుకు 2 లక్షల నుండి 3 లక్షల రూపాయల వరకు బొగ్గు చౌర్యం కోసం కూలీలకు పెట్టుబడి పెడుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. సుమారు రెండు వందల మంది కూలీలకు రోజుకు 200ల నుంచి 250 రూపాయల వేతనం చెల్లించి ఎన్‌టిపిసికి బొగ్గు రవాణా చేస్తున్న రైళ్ల వ్యాగన్ల నుండి 3 కిలోమీటర్ల పొడవునా బొగ్గును డంపింగ్ చేయిస్తున్నట్లు చెబుతున్నారు. రామగుండం థర్మల్ స్టేషన్‌కు విద్యుత్ ఉత్పాదన కోసం ప్రతిరోజు సుమారు రెండు రేకులు అంటే 40 వేల టన్నుల బొగ్గు అవసరమవుతుంది. దానికి అవసరమైన బొగ్గు నిల్వలు రామగుండం పరిధిలోని ఒపెన్‌కాస్ట్-1, 2, 3ల ద్వారా సరఫరా చేస్తున్నారు. రోజుకు మూడు రైళ్లద్వారా ఎన్‌టిపిసికి ఈ పరిమాణాన్ని రవాణా చేస్తున్నారు. అయితే అక్రమ బొగ్గు వ్యాపారంలో అరితేరిన బెల్లంపల్లికి చెందిన వ్యాపారి కూలీలను నియోగించి ఎల్కలపల్లి గేట్, లక్ష్మిపూర్, సెంటినరీ కాలనీ తదితర ప్రాంతాల్లో రైల్వే వ్యాగన్ల నుండి కిందపడేసి సంచుల్లో నింపి చెట్లపొదల్లో దాచిపెట్టి రాత్రి కాగానే ఆయా బ్యాగుల్లో ఉన్న బొగ్గు నిల్వలను లారీల్లోకి మార్చి రాష్ట్ర రాజదాని పరిసరాల్లో ఉన్న వివిధ రకాల పరిశ్రమలు, ఫెర్రోఅల్లాయిస్ ఫ్యాక్టరీలకు విక్రయిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా కరీంనగర్, వరంగల్, ఆదిలాబాద్ జిల్లాల్లోని ఇటుక బట్టీ వ్యాపారులకు టన్నుకు 15 వందల రూపాయలు మొదలుకుని 1650 వరకు విక్రయిన్నట్లు తెలుస్తోంది. తన అక్రమ తతంగానికి అడ్డు తగలకుండా ఉండేందుకు సదరు వ్యాపారి స్థానిక ప్రజాప్రతినిధులు, పోలీసులకు ప్రతి నెలా నజరానగా భారీ మొత్తంలో సొమ్ములు ముట్టజెబుతున్నట్లు చెబుతున్నారు. అంతే కాదు కంచే చేను మేసిందన్నట్లుగా సాక్షాత్తు సింగరేణి అదికారులకు కూడా ఈ పాపంలో వాటాలున్నట్లు అరోపణలున్నాయి. అలాగే సింగరేణి ఆస్తుల రక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేసిన సెక్యూరిటీ సిబ్బందికి కూడా భాగస్వామ్యం ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఒసిపి-2 డంప్ యార్డు నుండే బొగ్గు చౌర్యం అధికంగా జరుగుతున్నట్లు సమాచారం. ఈ విషయం తెలిసినా సంబందిత పోలీస్ అధికారులు గాని, సింగరేణి యాజమాన్యం కాని పట్టించుకున్న పాపాన పోలేదు. పైపెచ్చు బొగ్గు అక్రమ డంపింగ్‌కు పాల్పడే ముఠాలు ముందుగానే సంబందిత పోలీసులు, సిబ్బందికి సమాచారం అందిస్తారని, తద్వారా దొంగతనం జరుగుతున్నప్పుడు సిబ్బంది ఆ ప్రాంతాల వైపు కనె్నత్తికూడా చూడరని స్థానికులు చెబుతుండటం ఈ సందర్బంగా ఎంతైనా గమనించదగ్గ విషయమే. ఎన్‌టిపిసికి బొగ్గు సరఫరా చేసే రైల్వే వ్యాగన్లలో ముందుగానే పథకం ప్రకారం ఎక్కే కూలీలు ఎల్కలపల్లి అండర్ బ్రిడ్జ్, లక్ష్మీపూర్ ప్రాంతాల్లో లారీలను సిద్ధంగా ఉంచి నేరుగా వ్యాగన్ల నుంచి లారీల్లోకి డంప్ చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇలా సగటున రోజుకు కనీసం రెండు, మూడు లారీలైనా చౌర్యం జరుగుతున్నట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో బొగ్గు చౌర్యం కొత్త కాకపోయినా జార్ఖండ్ తరహాలో మాఫియా ముఠా సంస్కృతి పెరుగుతుండటమే అందోళన కలిగించే విషయం. జార్ఖండ్‌లోని బొగ్గు గనులు రాజకీయ నేతల కనుసన్నల్లోనే పనిచేస్తాయి. అక్కడ వాస్తవిక బొగ్గు ఉత్పత్తిలో దాదాపు 35 శాతం బొగ్గు మాఫియా తస్కరించి సొమ్ముచేసుకుంటోంది. అక్కడి గనులన్నీ కూడా మారుమూల అటవీ ప్రాంతాల్లో ఉండటం, నక్సల్ సమస్య అధికంగా ఉండటం వంటి అంశాల నేపథ్యంలో క్క్రడి ప్రభుత్వం బొగ్గు మాఫియా ముఠాలపై చర్యలు తీసుకోలేకపోతోంది. దాంతో గత దశాబ్ద కాలంగా చిన్నచిన్న దొంగతనాలతో కార్యకలాపాలు నెరిపిన ముఠాలు ఆయుదాలు సంపాదించి సమాంతర వ్యవస్థనే నడుపుతున్నాయి. తాజాగా రామగుండం ప్రాంతంలోనూ ముఠా సంస్కృతి పాదుకుంటున్నట్లు ఇటీవలి సంఘటనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇకపోతే బొగ్గును రేల్ వ్యాగన్ల నుండి క్రిందపడేసే క్రమంలో కూలీలు ప్రమాదవశాత్తు రైలు క్రిందపడి మరణిస్తున్న సంఘటనలు ఇటీవల కాలంలో తరుచుగా సంభవిస్తున్నాయి. గతంలో విద్యుత్ గాతానికి గురై అవయువాలు కోల్పోయి జీవశ్చావాలుగా బ్రతుకులీడుస్తున్న కూలీలు రామగుండం ప్రాంతంలో చాలా మంది కనిపిస్తారు.
పెరుగుతున్న తుపాకీ సంస్కృతి
ఉపాధి లేక ఖాళీగా ఉండే నిరుద్యోగులను ట్రాప్‌లో పడేస్తున్న కోల్ మాఫియా లీడర్లు యువకుల చేతికి అక్రమ ఆయుధాలను ఇచ్చి అసాంఘీక కార్యక్రమాలకు పాల్పడుతుండడం గోదావరిఖని ప్రాంతంలో సర్వసాధారణమైపోయింది. ఇన్‌ఫార్మర్ల పేరుతో సదరు యువకులకు పోలీస్ శాఖ అండదండలు కూడా పుష్కలంగా లభిస్తుండడంతో అక్రమ వసూళ్లకు పాల్పడుతున్నట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఇటీవల ఈ వసూళ్ల వ్యవహారంలోనే ఐడి పార్టీ కానిస్టేబుల్ రమేష్ హత్య జరిగినట్లు ప్రచారం జరిగింది. హంతకుల వద్ద లభ్యమైన తుపాకి లైసెన్స్ జార్ఖండ్‌కు చెందిన ఓ బొగ్గు వ్యాపారి పేరుమీద ఉండడం సింగరేణిలోనూ మాఫియా సంస్కృతి వేళ్లూనుకుంటుందనడానికి తార్కాణంగా పేర్కొనవచ్చు.

ఇందిర జలప్రభలో అవినీతి!

2012-03-05T06:15:00.000-08:00

సదానంద్ బి.
05/03/2012

TAGS:

కరీంనగర్, మార్చి 4: సమగ్ర భూ అభివృద్ధి పథకం ఇందిర జలప్రభ కార్యక్రమం ద్వారా పాడుపడిన భూములను సాగులోకి తెచ్చేందుకు సంకల్పించిన బృహత్తర కార్యక్రమంలో అవినీతి ఊటలు కనిపిస్తున్నాయి. స్వాతంత్య్రం వచ్చిననాటి నుంచి ఇప్పటివరకు ట్యాంక్ మేనేజ్‌మెంటు పథకం కింద భూగర్భ జలాల పెంపుకోసం అనేక కార్యక్రమాలు చేపడుతూ వస్తుండగా అందుకు విరుద్ధంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జలప్రభ ద్వారా బోర్ల తవ్వకానికి అనుమతివ్వడం విమర్శలకు దారి తీస్తోంది. ప్రస్తుతం ట్యాంక్ మేనేజ్‌మెంటు పథకం కింద 12 వేల కోట్లతో చెరువుల మరమ్మతు, పూడికతీత పనులు జరుగుతున్నాయి. తద్వారా భూగర్భజలాలు పెంపొందించాలనేది లక్ష్యం. అయితే ప్రభుత్వ తాజా నిర్ణయం దాన్ని నీరుగార్చేదిగా తయారైంది. ఇదంతా ఒకెత్తయితే జలప్రభలో పది ఎకరాలను ఒక యూనిట్‌గా తీసుకొని సామూహిక సాగు పద్ధతి కింద బోర్లు తవ్వడం వల్ల రైతుల మధ్య నీటి నిర్వహణ, బోర్ల నిర్వహణపై తగాదాలు ఉత్పన్నమవుతున్నాయి. అంతేకాకుండా ఈ పథకం ప్రారంభమైన తరువాత బ్రోకర్లు, రాజకీయంగా ప్రాబల్యం ఉన్నవారికే యూనిట్లు కేటాయిస్తున్నారన్న ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. భూగర్భ జలాల నీటి మట్టాన్ని కాపాడేందుకు వాల్టా చట్టాన్ని ప్రభుత్వమే తూట్లు పొడిచేలా వ్యవహరించడంపై భూగర్భ జలవనరుల శాఖ అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తోంది. ఇప్పటికే హార్డ్‌రాక్ ఫార్మేషన్ ప్రభావం అధికంగా ఉన్న తెలంగాణ జిల్లాల్లో పరిమితికి మించి బోర్లువేయడం వల్ల భూగర్భజలాలు దారుణంగా పడిపోయాయని చెబుతున్నారు. ఈ కారణంగానే భూగర్భ జలవనరుల శాఖ జలప్రభ పథకం ఆచరణ సాధ్యం కాదంటూ తేల్చి చెప్పింది.
ప్రస్తుతం ఈ పథకం ద్వారా ఎస్సీ, ఎస్టీలకు కేటాయించిన బీడు భూములన్నీ కూడా కొండలు, గుట్టల ప్రాంతాల్లో ఉండడం, అక్కడ బోర్లు వేసినా ఫలితం ఉండదని, ప్రభుత్వానికి స్పష్టంగా తెలిసినప్పటికీ పథకాన్ని అమలు చేయడం వెనుక ఆంతర్యమేమిటన్నది ఎవరికీ అంతు చిక్కని ప్రశ్నగా మారింది. ఈ పథకాన్ని అమలు చేయలేమంటూ పంచాయతీరాజ్, భూగర్భ జలవనరుల శాఖ, జిల్లా గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖలు చేతులెత్తేసినప్పటికీ డ్వామాలకు అప్పగించడం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తోందని భూగర్భ జలవనరుల శాఖ అధికారులు ప్రస్తావిస్తుండడం ఈ సందర్భంగా గమనార్హం. ఇదిలా ఉంటే రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 23 జిల్లాల్లో నాబార్డు ద్వారా 900 కోట్లు, ఉపాధిహామీ పథకానికి సంబంధించిన 900 కోట్లు మొత్తం 1800 కోట్ల రూపాయల అంచనాతో లక్ష బోర్లు వేయాలని తలపెట్టిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సాధ్యాసాధ్యాలు బేరీజు వేసుకోకుండా కోట్లాది రూపాయలు దుబారా చేస్తోందన్న విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. వాస్తవానికి ఉపాధిహామీ నిధులను కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుమతి లేకుండా దారి మళ్లించే అధికారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి లేదు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఎస్సీ, ఎస్టీలకు చెందిన పది లక్షల ఎకరాలను సాగుయోగ్యంగా మలచాలన్నది ప్రభుత్వ లక్ష్యం. ఇందుకు సంబంధించి పది ఎకరాలకు ఒక బోరు చొప్పున సామూహిక బావుల తవ్వకానికి శ్రీకారం చుట్టింది. అయితే నిర్దేశిత ఎస్సీ, ఎస్టీల భూముల్లో బోర్ల తవ్వకానికి సంబంధించి ఫీజబులిటీ పాయింట్లను గుర్తించేందుకు జియాలజిస్టుల అవసరముంటుంది. భూగర్భ జలవనరుల శాఖ తమ వద్ద సిబ్బంది లేరంటూ చేతులెత్తేయడంతో రాష్ట్ర నీటి నిర్వహణ సంస్థ కేంద్ర కార్యాలయం మొత్తం 65 మంది జియాలజిస్టులను నిర్ణీత కాలవ్యవధితో నియమించింది. వీరికి నెలకు 24 వేల రూపాయల వేతనం చెల్లించేందుకు నిర్ణయించింది. అలాగే మరో 35 మంది ప్రైవేటు జియాలిస్టులతో కమీషన్ పద్ధతిపై ఒప్పందం కుదుర్చుకోగా భూగర్భ జలవనరుల శాఖకు చెందిన 40 మందిని డిప్యూటేషన్‌పై నీటి నిర్వహణ సంస్థలకు అప్పగించారు. వీరంతా ఆయా జిల్లాల్లోని ఎస్సీ, ఎస్టీల భూముల్లో సర్వే నిర్వహించి జలవనరులు లభ్యమయ్యే అవకాశమున్న మూడు పాయింట్లను గుర్తిస్తారు.
వర్టికల్ ఎలక్ట్రికల్ సౌండింగ్ పద్ధతిలో బోర్ పాయింట్లను గుర్తించిన తరువాతే డ్రిల్లింగ్ చేయాల్సి ఉండగా, ఫిక్స్‌డ్ టైమ్ ఎంప్లాయిమెంటు పద్ధతిపై తీసుకున్న సిబ్బందితో కాకుండా ఆయా జిల్లాల్లోని ప్రైవేటు జియాలజిస్టులతో సర్వేలు జరిపించి డ్రిల్లింగ్‌లు నిర్వహిస్తుండడం వల్ల ఒక్కో బోర్ పాయింట్‌కు లక్షా 70 వేల రూపాయల వరకు ఖర్చు పెడుతోంది. అయితే అసలు కిటుకంతా ఇక్కడే ఉంది. ప్రైవేటు జియాలజిస్టులకు ఒక్కో పాయింట్‌కు వేయి రూపాయల చొప్పున ఫీజు చెల్లిస్తుండడంతో సదరు జియాలజిస్టులు రిగ్గు ఓనర్లతో కుమ్మక్కై ఒకటి కంటే ఎక్కువ డ్రిల్లింగ్‌లు జరిపేలా సహకరిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. దాంతో ఒక్కో బ్లాక్‌పై రిగ్గు ఓనర్లు కనీసం రెండు లక్షల ఆదాయం సమకూరేలా సంబంధిత అధికారులతో లాలూచి పడుతున్నట్లు భోగట్టా. వాస్తవానికి బోరుపాయింట్ గుర్తించిన తరువాత డ్రిల్లింగ్ జరిపేటప్పుడు రిగ్గు యజమానులు ఎంతలోతు డ్రిల్లింగ్ చేస్తున్నారనే విషయాన్ని గుర్తించేందుకు సాంకేతికంగా అవగాహన కలిగిన సిబ్బంది అక్కడే ఉండాలి. కానీ ఆచరణలో అలాంటిదేమీ కనిపించడం లేదు. రిగ్గు యజమాని ఇచ్చిన కొలతలనే ప్రామాణికంగా చేసుకొని బిల్లులు చెల్లిస్తున్నారన్న విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. అదీ కాకుండా చాలా జిల్లాల్లో ఒకరిద్దరు రిగ్గు ఓనర్లతోనే ఎంఓయులు చేసుకొని పెద్దఎత్తున అవినీతికి పాల్పడుతున్నట్లు ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఎఫ్‌టిహెచ్, రోటరీ పద్ధతుల్లో బోర్‌వెల్ డ్రిల్లింగ్ జరుపుతున్నారు. ఒక్కో జిల్లాలో సగటున 50వేల ఎకరాలను ఈ పథకం కింద సాగులోకి తెచ్చేందుకు నిర్ణయించగా కరీంనగర్ జిల్లాలో 31వేల ఎకరాలకు 48 వేల కోట్ల రూపాయలతో 175 బోర్లు, 47 ఓపెన్ వెల్స్, మూడు ఫిల్టర్ పాయింట్లను వేయాలని నిర్ణయించారు. కాగా ఇప్పటివరకు రాష్ట్రంలో మెదక్ జిల్లా బోర్ల తవ్వకంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇక్కడ వంద బ్లాక్‌లకు కోటి 69 లక్షల రూపాయలు ఖర్చు చేశారు. ఆ తరువాతి స్థానంలో కరీంనగర్‌లో 146 బ్లాక్‌లకు గాను 65 డ్రిల్లింగ్ పూర్తి చేశారు. అలాగే ఖమ్మం, వరంగల్, నిజామాబాద్ జిల్లాల్లో కూడా పెద్దఎత్తున పురోగతిలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.

చైనాకు పుంజుకుంటున్న గ్రానైట్ ఎగుమతులు

2012-02-28T05:20:00.000-08:00

కరీంనగర్, ఫిబ్రవరి 23: కలర్ గ్రానైట్ పరిశ్రమకు ప్రసిద్ధిగాంచిన కరీంనగర్ జిల్లా నుండి చైనాకు తిరిగి ఎగుమతులు పుంజుకున్నాయి. జిల్లాలో 370కి పైగా ఉన్న గ్రానైట్ క్వారీల నుండి ప్రతి ఏటా దాదాపు రెండు లక్షల క్యూబిక్ మీటర్ల పైచిలుకు గ్రానైట్ బ్లాకులు చైనాకు ఎగుమతి అవుతున్నాయి. తద్వారా ప్రభుత్వానికి ప్రతి సంవత్సరం సీనరేజీ రూపంలోమొత్తం 110 కోట్ల ఆదాయం సమకూరుతోంది. అయితే గతంలో ఉన్న సెల్ఫ్ రిమూవల్ విధానం కారణంగా గ్రానైట్ కంపెనీల యజమానులు ప్రభుత్వానికి తప్పుడు కొలతలతో విలువైన బ్లాకులను తరలించేవి. ఈ క్రమంలో మైనింగ్ అక్రమాలపై పెద్దఎత్తున విమర్శలు రావడంతో విజిలెన్స్ యంత్రాంగం స్టాక్‌యార్డులు, పోర్టులపై దాడులు జరిపింది. దాంతో గ్రానైట్ బ్లాకుల కొలతల్లో చోటుచేసుకున్న అవకతవకలు వెలుగుచూశాయి.
ప్రధానంగా చైనాకు ఎగుమతి చేసేందుకు కరీంనగర్ నుండి కాకినాడ పోర్టుకు తరలించిన బ్లాకులకు సంబంధించి కొలతల్లో భారీ వ్యత్యాసం కనుగొనడంతో ప్రభుత్వం ఎగుమతులకు బ్రేక్ వేసింది. ఫలితంగా నిన్న.. మొన్నటి వరకు కాకినాడ పోర్టు స్టాక్‌యార్డులో కరీంనగర్ గ్రానైట్ బ్లాకు నిల్వలు పెద్దఎత్తున పేరుకుపోయాయి. ఎగుమతులు స్తంభించిపోవడంతో గ్రానైట్ పరిశ్రమ సంక్షోభంలో పడింది. ఫలితంగా జిల్లా వ్యాప్తంగా సుమారు రెండు వందలకు పైగా క్వారీలు మూతపడే దశకు చేరుకున్నాయి. ఎగుమతులు పూర్దిగా నిలిచిపోవడంతో కోట్లాది రూపాయలు పెట్టుబడి పెట్టిన వ్యాపారులు ఆర్థికంగా దివాళతీసే పరిస్థితికి చేరుకున్నారు. ఎట్టకేలకు ప్రభుత్వం పేనాల్టీలతో వదిలేయడంతో నిర్ణీత మొత్తాన్ని చెల్లించిన వ్యాపారులు తిరిగి తమ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు. జిల్లాలో మొత్తం 370 కలర్ గ్రానైట్ క్వారీలుండగా ఇందులో 168 క్వారీలు నగర శివారులోని ఓడ్యారం ప్రాంతంలోనే ఉన్నాయి. జిల్లా మొత్తంలో లభించే విలువైన కలర్ గ్రానైట్‌లో దాదాపు 80 శాతం డిపాజిట్స్ ఇక్కడే ఉన్నట్లు మైనింగ్ నిపుణుల మాటల్ని బట్టి అర్థమవుతోంది. ఇక్కడ గ్రానైట్ రాళ్లను బ్లాకులుగా కత్తిరించి 1మీటర్ నుండి 10 క్యూబిక్ మీటర్ల పరిమాణంలో చైనాకు ఎగుమతి చేస్తున్నారు. చైనాలో గ్రానైట్ పాలిషింగ్ కుటీర పరిశ్రమగా ఉండటంతో చైనాకు అవసరమైన ముడి బ్లాకుల్లో 70 శాతం ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి ఎగుమతి అవుతోంది. ఇందులో కరీంనగర్ జిల్లాకు సంబంధించి ఏటా మూడు వేల కోట్ల విలువైన 2లక్షల యాబై వేల క్యూబిక్ మీటర్ల గ్రానైట్ బ్లాకులు ఎగుమతి అవుతున్నాయి. ఇక్కడ లభిస్తున్న గ్రానైట్‌కు చైనాలో మార్కెట్ మంచి డిమాండ్ లభించడంతో జిల్లాకు చెందిన చాలా మంది వ్యాపారులు గ్రానైట్ వ్యాపారాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకుంటున్నారు. ఈ వరసలో కరీంనగర్ ఎమ్మెల్యే గంగుల కమలాకర్‌కు చెందిన శే్వత గ్రానైట్స్ ముందు వరసలో ఉంది.

గర్భసంచి తీసేయ్ డబ్బు సంచి నింపెయ్ డబ్బుల కోసం హిస్ట్రెక్టమీ

2012-02-28T05:15:00.002-08:00

24/02/2012

కరీంనగర్, ఫిబ్రవరి 23: తెలంగాణ జిల్లాల్లోని మహిళలకు హిస్ట్రెక్టమీ ఫోబియా పట్టి పీడిస్తోంది. మరీ ముఖ్యంగా కరీంనగర్, వరంగల్, నిజామాబాద్ వలసలు అధికంగా ఉన్న జిల్లాల్లో దీని తీవ్రత మరీ అధికంగా కనిపిస్తోంది. ధనార్జనే పరామవదిగా పనిచేస్తున్న కొన్ని ప్రైవేట్ నర్సింగ్‌హోంలు నిరక్ష్యరాస్యులైన గ్రామీణ మహిళలను లక్ష్యంగా చేసుకొని గర్బసంచి తొలగింపు (హిస్ట్రెక్టమి) అపరేషన్లకు పాల్పడుతున్నాయి. దాంతో సహజంగానే గర్భ సంచికి ఏర్పడే ప్రతీ సమస్య క్యాన్సర్‌కే దారి తీయవచ్చన్న అపోహలు మహిళల్లో పాతుకుపోవడంతో నర్సింగ్ హోంలు దీన్ని అవకాశంగా తీసుకొని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వైద్యులుగా చెలామణి అవుతున్న ఆర్‌ఎంపి, పిఎంపిలను ఏజెంట్లుగా నియమించుకొని మహిళలను వెతికి మరీ ఆపరేషన్లు చేస్తున్నట్లు ఆరోపణలు వినిపిస్తున్నాయి. గతంలోనూ హిస్ట్రెక్టమీ ఆపరేషన్లు జరిగినప్పటికీ 2006లో ఈ సర్జరీలను ఆరోగ్యశ్రీలో చేర్చిన తరువాత మాత్రమే సర్జరీల సంఖ్య అధికమైనట్లు ప్రభుత్వ వైద్య ఆరోగ్య శాఖ గుర్తించింది. ఆరోగ్య శ్రీ ప్రారంభించిన తరువాత వరంగల్ నగరానికి చెందిన ఓ నర్సింగ్ హోం 18 నెలల కాలంలో ఏకంగా వేయికి పైగా హిస్ట్రెక్టమీ సర్జరీలు చేసి కోటి 80 లక్షల రూపాయలు క్లైమ్ చేయడం హిస్ట్రెక్టమీ ఆపరేషన్ల తీరుకు తార్కాణంగా చెప్పవచ్చు. దాంతో పెద్దఎత్తున ఆరోపణలు రావటం,ప్రభుత్వం విచారణ జరిపి సంబంధిత ఆసుపత్రిపై చర్యలు తీసుకొంది. ఆ తరువాత ఆరోగ్య శ్రీ పరిధిలో ఈ తరహా సర్జరీలు చేయడానికి మహిళలకు కనీసం 35 సంవత్సరాల వయోపరిమితి నిర్ణయించారు. అలా చేసినా కూడా అదుపులోకి రాకపోవడంతో ఏకంగా రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా 15 జిల్లాల్లో హిస్ట్రెక్టమీ ఆపరేషన్లను ఆరోగ్య శ్రీ పరిధి నుంచి తొలగించారు. ప్రస్తుతం ఉన్న ఎనిమిది జిల్లాల్లోనూ కరీంనగర్, నిజామాబాద్, వరంగల్, మెదక్ జిల్లాల్లో సర్జరీలు జరుగుతున్నప్పటికీ వయో పరిమితిని 40 ఏళ్లకు పెంచారు. అంతేకాకుండా ఆరు నెలల పాటు వైద్యం చేయించుకోవాల్సి ఉంటుంది. అప్పటికీ తగ్గకపోతేనే సర్జరీకి అనుమతిస్తారు. కరీంనగర్ జిల్లాకు సంబంధించి 2008 నుంచి ఇప్పటివరకు 11 వేల మందికి హిస్ట్రెక్టమీ ఆపరేషన్లు జరిగినట్లు ఆరోగ్య శ్రీ కో-ఆర్డినేటర్‌గా వ్యవహరిస్తున్న డాక్టర్ అనంతరెడ్డి ‘ఆంధ్రభూమి’కి చెప్పారు. మరీ ముఖ్యంగా జగిత్యాల, సిరిసిల్ల వంటి ప్రాంతాల్లోనే ఈ తరహా సర్జరీలు అధికంగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ప్రైవేటు నర్సింగ్ హోములు గతంలో హిస్ట్రెక్టమీ సర్జరీలకు ఐదు వేల నుంచి ఎనిమిది వేల రూపాయల చార్జి వసూలు చేయగా, ఆరోగ్యశ్రీలో చేర్చిన తరువాత 35 వేల నుంచి 40 వేల వరకు క్లైమ్ చేస్తున్నట్లు గుర్తించారు. అయితే ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం క్లైమ్‌లకు బ్రేక్ వేయడంతో ప్రైవేటు నర్సింగ్ హోముల్లో ఎనిమిది వేల నుంచి 12 వేల మధ్య చార్జీలతో సర్జరీలు నిర్వహిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. కరీంనగర్, వరంగల్ జిల్లాల్లో మొత్తం 1500 లకు పైగా నర్సింగ్ హోంలలో ఈ తరహా సర్జరీలు జరుగుతున్నట్లు చెబుతున్నారు. వాస్తవానికి 40 సంవత్సరాల పైబడిన మహిళలకు సర్జరీ చేస్తే ఎలాంటి సమస్యలు లేవు. కానీ 20 ఏళ్లు పైబడిన యువతులు కూడా ఈ ఆపరేషన్లు చేయించుకోవడం వల్ల ఆరోగ్యంపై ఇతర దుష్పరిణామాలు చోటు చేసుకుంటున్నట్లు చెబుతున్నారు.
అవగాహన కల్పిస్తాం: డింహెచ్‌ఓ
కరీంనగర్ జిల్లాలో హిస్ట్రెక్టమీ ఆపరేషన్లపై అవగాహన కల్పించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నామని, డిఎంహెచ్‌ఓ నాగేశ్వర్ చెప్పారు. ఇప్పటికే గ్రామాల్లో ఉండే ఎఎన్‌ఎంలు, హెల్త్ అసిస్టెంట్ల ద్వారా అవగాహన కల్పిస్తున్నామన్నారు. గర్భసంచి తొలగింపు వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే దుష్ప్రరిణామాలు సర్వేకల్ ఇన్‌ఫెక్షన్, ఫ్రీక్వెన్ డెలీవరీలపై అవగాహన కల్పిస్తామన్నారు. అలాగే మహిళలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్న ఆర్‌ఎంపి, పిఎంపిలపై త్వరలోనే చట్టపరమైన చర్యలు చేపట్టబోతున్నట్లు ఆయన వెల్లడించారు.
================================
నయం చేయవచ్చు!
కరీంనగర్: గర్భసంచికి ఏర్పడే ప్రతీ ఫైబ్రాయిడ్ గడ్డ కేన్సర్ కాదని, ప్రాథమిక దశలో గుర్తించి చికిత్స చేస్తే వందకు వంద శాతం సమర్థవంతంగా నయం చేయవచ్చునని కరీంనగర్ జిల్లాలో ప్రముఖ గైనకాలజిస్ట్ డాక్టర్ జి.శ్రీలత వెల్లడించారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉండే మహిళలకు అపరిశుభ్ర పరిస్థితులు, రుతు సంబంధమైన సమస్యలు, బహుళ సంబంధాల వంటి అంశాల కారణంగా ఏర్పడే ఆరోగ్య సమస్యలను కేన్సరేనన్న అపోహలతో బలవంతంగా సర్జరీ చేయించుకుంటున్నారని, దానివల్ల దీర్ఘకాలంలో అనేక శారీరక సమస్యలు ఉత్పన్నమై ప్రాణాంతకంగా పరిణమించవచ్చునని హెచ్చరించారు. సాధారణంగా ఫైబ్రాయిడ్ గడ్డల్లో మాత్రమే హెవీ బ్లీడింగ్ జరుగుతుందని, దానికి మంచి వైద్యం అందుబాటులో ఉందన్నారు. 50 ఏళ్లు పైబడిన మహిళలకు గర్భ సంచి తొలగించడం వల్ల ఎలాంటి నష్టం లేదని చెప్పారు. సాధారణంగా గర్భసంచి సంబంధిత సమస్యలు చిన్న వయస్సులో సంతానం కలుగడం, సంతానానికి సంతానానికి మధ్య కాలవ్యవధి తక్కువగా ఉండటం వంటి కారణాలవల్లే ఇలాంటి సమస్యలు ఉత్పన్నమవుతాయని చెప్పారు.

2012-02-19T06:27:00.000-08:00

జలయజ్ఞం పూర్తయ్యేనా..

కరీంనగర్, ఫిబ్రవరి 17: ముక్కుతూ మూలుగుతూ నడుస్తున్న జలయజ్ఞం ప్రాజెక్టులకు ఈసారైనా పూర్తి స్థాయిలో నిధులు కేటాయించపోవడంతో కరీంనగర్ జిల్లాలో దీనికింద చేపట్టిన ప్రాజెక్టుల పరిస్థితి మరోసారి గందరగోళంలో పడినట్లు కనిపిస్తోంది. జిల్లాలో ఎల్లంపల్లి, మిడ్‌మానేరు, కాళేశ్వర-ముక్తీశ్వర మినీ ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టులను చేపట్టిన ప్రభుత్వం నిధుల కేటాయింపులో చేస్తున్న తాత్సారం వల్ల పనులు మందకొడిగా సాగుతున్నాయి. అంతేకాకుండా మిడ్ మానేరుకు సంబంధించి 70 కోట్ల మేర మట్టి పనులు పూర్తి చేసిన కాంట్రాక్టర్లు ఖర్చు పెరిగిందన్న సాకుతో అంచనాలు పెంచితేనే పనులు చేస్తామని మొండికేయడంతో ప్రభుత్వం టెండర్లను రద్దు చేసి తాజాగా మరోసారి టెండర్లు పిలిచింది. అటు ఎల్లంపల్లి ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి మట్టిగడ్డ నిర్మాణ పనులు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం 80 శాతం పనులు పూర్తికాగా మరో 20 శాతం మేర మైనర్ పనులు పూర్తి కావాల్సి ఉంది. షటర్లను బిగించే దశలో దాని నిర్మాణ పనులను చేపట్టిన కంపెనీ చేతులెత్తేయడంతో ప్రాజెక్టు మట్టి పనులు నిర్వహిస్తున్న ‘ష్యూ’ కంపెనీకే పనులు అప్పగించారు. అయితే నిధులు విడుదల చేయకపోవడంతో కాంట్రాక్టర్ ఉద్ధేశపూర్వకంగానే పనులు జాప్యం చేస్తున్నారన్న విమర్శలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత బడ్జెట్‌లో జలయజ్ఞం ప్రాజెక్టుల కోసం 15 వేల కోట్లు నీటిపారుదల శాఖకు కేటాయించారు. ఇందులో కరీంనగర్ జిల్లాకు సంబంధించి ప్రాథమికంగా అందిన సమాచారం ప్రకారం ఎల్లంపల్లి ప్రాజెక్టుకు 360 కోట్లు, ప్రాణహిత-చేవెళ్ల ప్రాజెక్టు కోసం 1100 కోట్లు, శ్రీరాంసాగర్ వరద కాలువకు 330 కోట్ల చొప్పున కేటాయింపులు జరిపినట్లు తెలుస్తోంది. ఏ మేరకు కేటాయింపులు జరిపారన్న విషయం అసెంబ్లీలో జలయజ్ఞంపై చర్చ సందర్భంలోనే వెలుగు చూసే అవకాశముంది. రాష్ట్ర బడ్జెట్ తీరుతెన్నులను పరిశీలిస్తే మరోసారి సంక్షేమానికి రంగానికి మొండిచేయే చూపిందన్న విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఎస్సీ, ఎస్టీ సబ్‌ప్లాన్ అమలుకు సంబంధించి నిర్ధష్టమైన కార్యాచరణ రూపం ఇవ్వకుండా నిధులు దారి మళ్లించేందుకు ప్రయత్నిస్తోందన్న ఆరోపణల నేపథ్యంలో తాజా బడ్జెట్‌లో జరిపిన కేటాయింపులనైనా సక్రమంగా ఖర్చు చేస్తారా? లేదా? అన్న అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రి ఆనం రాంనారాయణరెడ్డి శుక్రవారం శాసనసభలో ప్రవేశపెట్టిన లక్షా 45 వేల కోట్ల బడ్జెట్‌ను పరిశీలిస్తే ఇందులో వ్యవసాయం, కరువు, విద్య, వైద్యం వంటి కీలక రంగాలకు కంటితుడుపు కేటాయింపులు జరిపారన్న విషయం అర్థమవుతోంది. అంతేకాకుండా సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు సంబంధించి కూడా కేటాయింపులు నామమాత్రంగానే జరిగాయన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రభుత్వం సాంఘీక సంక్షేమ శాఖకు 2677 కోట్లు కేటాయించగా, బిసి సంక్షేమానికి 2101 కోటి, మైనారిటీ సంక్షేమానికి 488 కోట్లు, వికలాంగుల సంక్షేమానికి 66 కోట్లు, గిరిజన మహిళా సంక్షేమ పథకాల కోసం 2285 కోట్ల చొప్పున కేటాయింపులు జరిపింది. అలాగే అటవీశాఖలో వివిధ అభివృద్ది కార్యక్రమాల అమలుకోసం 500 కోట్లు ఖర్చు చేసేందుకు కేటాయింపులు జరుపగా మత్స్యశాఖకు 234 కోట్లు, శుసంవర్థక శాఖకు 1106 కోట్లు కేటాయింపులు జరిపింది. రోడ్లు, భవనాలు, రవాణా శాఖలకు సుమారు ఐదు వేల కోట్లు కేటాయింపులు జరుపగా, విద్యార్థుల స్కలర్‌షిప్‌లు, ఫీజు రీయంబర్స్‌మెంటు కోసం 3820 కోట్లు, శాసనసభా నియోజకవర్గాల అభివృద్ధికోసం ఒక్కో నియోజకవర్గానికి కేటాయించింది. అలాగే ఇందిరా జలప్రభ పథకం కింద ఎస్సీ,ఎస్టీల భూముల్లో నీటి వసతి కల్పించేందుకు లక్ష బోర్లను తవ్వించాలని నిర్ణయించింది. యువజన, ఉపాధికల్పనకోసం రాజీవ్ యువశక్తి పథకానికి 150 కోట్లు కేటాయించింది. వ్యవసాయ శాఖకు సంబంధించి కరువు సహాయం క్రింద 3500 కోట్లు, వ్యవసాయ రంగానికి 3175 కోట్లు కేటాయింపులు జరిపింది. అలాగే పట్టణాభివృద్ధి కోసం 6,586 కోట్లు కేటాయించడం జరిగింది.
సంక్షేమ రంగానికి పెద్దపీట
*మంత్రి శ్రీ్ధఠ్ బాబు
ఆర్థిక శాఖ మంత్రి ఆనం రామనారాయణ రెడ్డి 2011-12 సంవత్సరానికి ప్రవేశపెట్టిన వార్షిక బడ్జెట్ చాలా బాగుందని పౌరసరఫరాలు, శాసన సభావ్యవహారాల శాఖ మంత్రి డి.శ్రీ్ధర్ బాబు అన్నారు. సంక్షేమ రంగానికి పెద్దపీట వేశారని శుక్రవారం విడుదల చేసిన ఒక ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు. బిసి, ఎస్సీ,ఎస్టీ, మైనారిటీ, మహిళా సంక్షేమానికి గత ఏడాది కంటే ఎక్కువమొత్తంలో నిధులు కేటాయించారని చెప్పారు. రాష్ట్ర చరిత్రలోనే ఇది అత్యుత్తమ సంక్షేమ బడ్జెట్ అని మంత్రి పేర్కొన్నారు. వెనుకబడిన తరగతుల సంక్షేమానికి గత సంవత్సరం కేటాయింపుల కంటే 43 శాతం, మహిళా సంక్షేమానికి 22 శాతం, వికలాంగుల సంక్షేమానికి 37 శాతం, మైనారిటీల సంక్షేమానికి 62 శాతం అధికంగా నిధులు కేటాయించారని అన్నారు. పౌరసరఫరాల శాఖకు గత ఏడాది రూ.2667 కోట్ల కేటాయించగా ఈ ఏడాది రూ.3175 కోట్లు కేటాయించారని చెప్పారు. సంక్షేమ రంగంతో పాటు వ్యవసాయం, గ్రామీణాభివృద్ధి, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, రవాణా, రోడ్లు, భవనాలు, పట్టణాభివృద్ధి తదితర రంగాలకు ఎక్కువ మొత్తంలో నిధులు కేటాయించారని తెలిపారు. హైదరాబాద్-కరీంనగర్-రామగుండం రహదారి నాలుగు లైన్లు విస్తరణకు బడ్జెట్‌లో 1,358.19 కోట్లు కేటాయించారని తెలిపారు.
కొత్త సీసాలో పాత సారా
* ఎమ్మెల్యే సుద్దాల దేవయ్య
రాష్ట్ర ఆర్థిక మంత్రి ప్రవేశపెట్టిన వార్షిక బడ్జెట్‌లో కొత్తదనం ఏమీ కనిపించడం లేదని, సం క్షేమ రంగానికి కేటాయించిన నిధులను ఇతర రంగాలకు కేటాయించారని చొప్పదండి ఎమ్మె ల్యే సుద్దాల దేవయ్య ఆరోపించారు. రాష్ట్ర బడ్జెట్‌పై ‘ఆంధ్రభూమి’తో ఆయన తన అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు. బడ్జెట్ కేటాయింపులను చూస్తుంటే కొత్తసీసాలో పాత సారా అన్నట్లుగానే ఉందని, ఎస్సీ, ఎస్టీ సబ్‌ప్లాన్ అమలుకు సంబంధించి నిర్ధిష్టమైన కార్యాచరణ రూపం ఇవ్వలేదని ఎత్తి చూపారు. ఈ సారి జరిపిన కేటాయింపులనైనా సక్రమంగా ఖర్చు చేయాలని సూచించారు. ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ఏ సంక్షేమ కార్యక్రమాన్నైనా మద్యలో వదిలేసి నిర్వీర్యం చేయడం సరైన పంథా కాదని, సమర్థవంతంగా దాన్ని అమలుచేసేందుకు ప్రయత్నించాలే తప్ప దాన్ని చెడగొట్టకూడదని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని పెంచే బడ్జెట్ :
ఎకనామిక్స్ ఫోరం
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 1,45,854 కోట్లతో ప్రవేశపెట్టిన 2012-13 వార్షిక బడ్జెట్ సామాన్యునిపై ప న్నుల భారాన్ని పెంచి కొనుగోలు శక్తి, జీవన ప్రమాణాన్ని, తలసరి ఆదాయాన్ని తగ్గించి సామాజిక, ఆర్థిక సంక్షోభాలను పెంచేదిగా ఉందని జిల్లా ఎకనామిక్స్ ఫోరం అధ్యక్షులు నేదునూరి కనుకయ్య అన్నారు. శుక్రవారం స్థానిక ఎకనామిక్స్ ఫోరం కార్యాలయంలో ‘రాష్ట్ర బడ్జెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం’ అనే అంశంపై జరిగిన సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించి మాట్లాడుతూ బడ్జెట్‌లో అమ్మకపు పన్ను, ఎక్సైజ్ పన్ను, స్టాంపు డ్యూటి 25 శాతానికి పెంచటం వల్ల ప్రజలపై అదనపు పన్నుల భారం పడుతోందని, బడ్జెట్‌లో గ్రామీణ రుణభారం, రైతు ఆత్మహత్యలు, గిట్టుబాటు ధర, పంట విరామం, కరువు నివారణ, రైతాంగానికి ఉత్పాదకాల సరఫరాలో కొరత, మారుమూల మెట్ట ప్రాంతాల అభివృద్ధి, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిపుష్టికి దోహదపడే గ్రామ పారిశ్రామికీకరణ, గ్రామీణ యువతకు ఉపాధి అవకాశాల కల్పన, సహజ వనరుల రక్షణ, చిన్ననీటి వనరుల పరిరక్షణ, గ్రామీణ వలసను అరికట్టే చర్యలు, వైద్య ఆరోగ్య సంరక్షణకు అరకొర కేటాయింపులు కేంద్ర నిధుల దుర్వినియోగం, మళ్లింపు అమలులో అవకతవకలను అరికట్టే చర్యలు బడ్జెట్‌లో ప్రస్తావించకపోవటం వల్ల సాంఘీక, ఆర్థిక, పంపిణీ న్యాయానికి తీవ్ర విఘాతం ఏర్పడుతుందని అన్నారు. జిల్లా ఎకనామిక్స్ ఫోరం కార్యదర్శి డాక్టర్ సిహెచ్.శ్రీనివాస్ మాట్లాడుతూ ప్రకృతి సంరక్షణ, వరదల నివారణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ, మురుగునీటి కాలువల నిర్వహణకు సంబంధించి ప్రస్తావన లేకపోవటం శోచనీయం. రాష్ట్ర ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సంవత్సర ఆర్థిక, సాంఘీక, సామాజిక సమస్యల నుండి విముక్తి పొందటానికి, సమగ్రాభివృద్ధికి సరైన కేటాయింపులు, కార్యచరణ లోపించిందన్నారు. బడ్జెట్‌లో వ్యవసాయ రంగానికి కేవలం 3175 కోట్లు 2 శాతం నిధులు, విద్యుత్‌కు 5935 కోట్లు, ఉన్నత విద్యకు 1841 కోట్లు కేటాయించి సంక్షోభంలోగల వ్యవసాయ, విద్యుత్, విద్యారంగాలను విస్మరించటం వల్ల మానవ వనరుల అభివృద్ధికి విఘాతం కలుగుతుందని అన్నారు. ఈ సమావేశంలో డాక్టర్ దశరథం, కె.రాంచంద్రం, రవీందర్ రెడ్డి, శకుంతల, కల్పన తదితరులు పాల్గొన్నారు.

జలయజ్ఞం పూర్తయ్యేనా.. | Andhrabhoomi - Telugu News Paper Portal | Daily Newspaper in Telegu | Telugu News Headlines | Andhra Bhoomi

2012-02-19T06:25:00.000-08:00

జలయజ్ఞం పూర్తయ్యేనా.. Andhrabhoomi - Telugu News Paper Portal Daily Newspaper in Telegu Telugu News Headlines Andhra Bhoomi

2012-01-29T06:26:00.001-08:00

http://www.eenadu.net/

సిండికేట్లే విలన్లు

2011-12-24T06:47:00.000-08:00

టార్గెట్లే నియంత్రణకు అవరోధం వ్యాపారులు నిబంధనలు ఉల్లంఘిస్తున్నారు ఎక్సైజ్‌శాఖ జెఎసి ఆరోపణ

December 24th, 2011

హైదరాబాద్, డిసెంబర్ 23: మద్యం సిండికేట్లు ఎక్సైజ్‌శాఖను శాసించేస్థాయికి చేరుకున్నాయని, వాటివల్లనే తమ శాఖకు చెడ్డపేరు వస్తోందని ఎక్సైజ్‌శాఖ జెఎసి ఆరోపించింది. ప్రభుత్వం తన ఆదాయం పెంచుకోవడం కోసం మద్యం అమ్మకాలకు టార్గెట్స్ పెట్టిందని, దీనివల్లనే వ్యాపారులు నిబంధనలను ఉల్లంఘించినా చూసీ చూడనట్లుగా వ్యవహరించాల్సి వస్తుందని ఎక్సైజ్ జెఎసి పేర్కొంది. ఎక్సైజ్‌శాఖకు చెందిన ఎగ్జిక్యూటివ్ అఫీసర్స్ సంఘం, గెజిటెడ్ అధికారుల సంఘం, కానిస్టేబుల్, హెడ్ కానిస్టేబుల్స్ సంఘాలు కలిసి శుక్రవారం హైదరాబాద్‌లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రొహిబిషన్ అండ్ ఎక్సైజ్ ఉద్యోగుల జెఎసిగా ఏర్పడ్డాయి. ఈ సందర్భంగా జెఎసి చైర్మన్‌గా ఎన్నికైన ఎస్‌ఎం రామేశ్వర్‌రావు, సెక్రటరీ జనరల్ ఆర్ ప్రసాద్ మీడియాతో మాట్లాడుతూ, తాజాగా ఎక్సైజ్‌శాఖపై వస్తున్న ఆరోపణలపై స్పందించారు. మద్యం అమ్మకాలు పెంచడం ద్వారా ప్రభుత్వం తన ఆదాయం పెంచుకునేందుకు తమకు టార్గెట్స్‌ను విధించిందని, దీనివల్ల వ్యాపారులు నిబంధనలను ఉల్లంఘించినా కఠినంగా వ్యవహరించలేదని వారు వాపోయారు. పైగా తమశాఖకు సిబ్బంది కొరత వేధిస్తోందని దీనిని కూడా సిండికేట్లు తమకు సానుకూలంగా మలుచుకుని నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన మాట వాస్తవమేనని వారు అంగీకరించారు. ఇక నుంచి అలా జరగకుండా కఠినంగా వ్యవహరించక తప్పదని రామేశ్వర్‌రావు హెచ్చరించారు. ఎమ్మార్పీ రేట్లు, మద్యం షాపుల సమయపాలన, విడి అమ్మకాలపై దృష్టి సారించి మద్యం సిండికేట్ల ఆటకట్టిస్తామని వారు పేర్కొన్నారు. మద్యం సిండికేట్లకు,తమ సిబ్బందికి ఎలాంటి సంబంధం లేదని వారు ఖండించారు. సిబ్బంది కొరత, వనరులు, సౌకర్యాలు కల్పించాలని వారు ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి చేశారు.

ఇసుక తీస్తే ఇక ఉక్కు పాదమే

2011-12-24T06:31:00.000-08:00

* ‘భూమి’ కథనాలతో అధికారుల్లో కదలిక

* అక్రమ రవాణా నిరోధానికి తహశీల్దార్లకు ప్రత్యేక అధికారాలు
* జిల్లా వ్యాప్తంగా 19 మందిపై క్రిమినల్ కేసులు

* నిఘాకోసం ప్రత్యేక బృందాలు

* నేడో, రేపో విడిసిలపైనా కేసులు

* వెల్లడించిన జాయింట్ కలెక్టర్

-ఆంధ్రభూమి బ్యూరో -

December 24th, 2011

కరీంనగర్, డిసెంబర్ 23: జిల్లాలో ప్రవహిస్తున్న రెండు ప్రధాన నదులైన గోదావరి, మానేరు పరివాహక ప్రాంతాల్లో ఇసుక అక్రమ మైనింగ్‌కు పాల్పడుతున్న ముఠాల ఆట కట్టించేందుకు రంగం సిద్ధమైంది. జిల్లాలో ఇసుక మాఫియా ఆగడాలపై ‘ఆంధ్రభూమి’ ప్రచురించిన వరుస కథనాలతో అధికారుల్లో చలనం మొదలైంది. దాంతో జిల్లావ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాల్లో జరుగుతున్న ఇసుక అక్రమ మైనింగ్‌తో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తులపై చర్యలు చేపట్టే దిశగా అడుగులు ప్రారంభించింది. ఇప్పటికే జిల్లా వ్యాప్తంగా మొత్తం 19 వాహనాలను స్వాధీనం చేసుకొని క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేసింది. ఇందులో కరీంనగర్, సిరిసిల్ల, వేములవాడ, సుల్తానాబాద్, ధర్మపురి వంటి ప్రాంతాల్లో గురువారం విస్తృతంగా దాడులు నిర్వహించి 14 ట్రాక్టర్లను స్వాధీనం చేసుకొని సీజ్ చేశారు. అంతేకాకుండా వాటి యజమానులపై క్రిమినల్ కేసులు కూడా మోపారు. అలాగే జమ్మికుంట మండలంలోని రెండు ర్యాంప్‌ల నుంచి ఇసుకను తరలిస్తున్న మరో ఐదు వాహనాలను రెవెన్యూ సిబ్బంది దాడులు జరిపి పట్టుకున్నారు. వాటిని సీజ్ చేసి పోలీస్ స్టేషన్లకు తరలించారు. వీరిపై ఎపి వాల్టా చట్టాన్ని అనుసరించి కేసులు నమోదు చేసినట్లు తెలుస్తోంది. అలాగే జగిత్యాల రెవెన్యూ డివిజన్ పరిధిలోని రాయికల్ మండలం కొత్తపేట, బోర్నపల్లి, మల్లాపూర్ మండలం వివిరావుపేట, కోరుట్ల మండలం పైడిమడుగు, మెట్‌పల్లి మండలం ఆత్మకూరు తదితర ప్రాంతాల్లో విడిసిలు వేళం వేసినట్లు ఆరోపణలు రావడంతో వాటిపై విచారణ జరిపి కేసులు నమోదు చేయడం జరుగుతుందని జాయింట్ కలెక్టర్ అరుణ్ కుమార్ ‘ఆంధ్రభూమి’ ప్రతినిధికి వెల్లడించారు. అయితే వేలంలో ర్యాంపులు దక్కించుకున్న అక్రమ తవ్వకందారులపై చర్యలు తీసుకునే విషయాన్ని మాత్రం ధృవీకరించలేదు. వారంతా కూడా అధికార పార్టీకి చెందిన ముఖ్య నేతలకు అనుచరులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఇకపోతే జిల్లావ్యాప్తంగా మొత్తం 34 పాయింట్లలో అక్రమ మైనింగ్ జరుగుతున్నట్లు గుర్తించారు. ఆయా ప్రాంతాల్లో ఇకపై పటిష్టమైన నిఘా ఏర్పాటు చేసి అక్రమ ఇసుక మైనింగ్‌కు పాల్పడేవారి పట్ల కఠినంగా వ్యవహరించాలని సంబంధిత తహశీల్దార్లకు ఆదేశాలు ఇచ్చారు. అంతేకాకుండా అక్రమ మైనింగ్‌కు పాల్పడే వ్యక్తులకు సంబంధించిన వాహనాలు పట్టుబడితే వాటిని సీజ్ చేయడంతో పాటు పెద్దమొత్తంలో జరిమానా విధించాలని నిర్ణయించారు. ఇందులో భాగంగా ట్రాక్టర్లు మొదటిసారి పట్టుబడితే ఎనిమిది వేలు, రెండవ సారి పట్టుబడితే పది వేల చొప్పున, లారీలు మొదటిసారి పట్టుబడితే 20 వేలు, రెండవసారి పట్టుబడితే అంతకంటే ఎక్కువ జరిమానా విధిస్తూ క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయాలన్న నిర్ణయానికి వచ్చారు. అక్రమ రవాణా నిరోధానికి తహశీల్దార్‌లు, మోటార్ వెహికిల్ ఇన్‌స్పెక్టర్లు, సంబంధిత ఎస్‌ఐలకు వాహనాలను సీజ్ చేసే అధికారాలు ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు.

జర్నలిస్ట్ డైరీ

మరాఠా కున్ బి... అక్రమాసే...

Maratha Kunbis

మరాఠా వంశాలు..ఇంటిపేర్లు.. గోత్రము.. దేవక్..కుల దేవత మరియు మూల ప్రదేశం..!!!

Friday, November 28, 2008

The Royal Maratha Warriors

చత్రపతి శివాజీ

అసలు సిసలు హిందూ సామ్రాట్ చత్రపతి శివాజీ

బెంగాల్ లో మమతాదే హవా...

నిజంగా రిజర్వేషన్లు ఉద్దరిస్తున్నదెవరిని?

The Real hero,.

కీలెరిగి వాత.. అదే మోడి మంత్ర..

ఏవరీ మరాఠా (ఆరె) క్షత్రీయ..!?

ఆరె మరాఠా సామాజిక వర్గం- చారిత్రక నేపథ్యం..

Two labourers burried alive

ప్రాణం తీసిన ‘ట్రాఫిక్’

తెలంగాణా ఏర్పాటుపై స్పష్టమైన సంకేతాలు

కరీంనగర్ జిల్లాలోనూ యురేనియం నిక్షేపాలు

డాలర్ కల..దళారుల వల..!

కోల్ బెల్ట్ లో జార్ఖండ్ తరహా బొగ్గు మాఫియా

బొగ్గు మాఫియా..!

ఇందిర జలప్రభలో అవినీతి!

చైనాకు పుంజుకుంటున్న గ్రానైట్ ఎగుమతులు

*గర్భసంచి తీసేయ్ డబ్బు సంచి నింపెయ్* డబ్బుల కోసం హిస్ట్రెక్టమీ

24/02/2012

జలయజ్ఞం పూర్తయ్యేనా..

జలయజ్ఞం పూర్తయ్యేనా.. | Andhrabhoomi - Telugu News Paper Portal | Daily Newspaper in Telegu | Telugu News Headlines | Andhra Bhoomi

సిండికేట్లే విలన్లు

ఇసుక తీస్తే ఇక ఉక్కు పాదమే

గర్భసంచి తీసేయ్ డబ్బు సంచి నింపెయ్ డబ్బుల కోసం హిస్ట్రెక్టమీ