e-rooster blog

Υπέρ της ελευθερίας τεκνοποίησης

2009-10-09T10:12:00.002+03:00

Υπάρχει συνταγματικό δικαίωμα τεκνοποίησης; Η απάντησή μου είναι φυσικά καταφατική. Το γενικό δικαίωμα ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας του άρ. 5 παρ. 1 Συντ., και μάλιστα ως δικαίωμα συμμετοχής στην κοινωνική ζωή, προσφέρει εδώ την συνταγματική βάση, υπό τον τριαδικό περιορισμό πάντοτε του ίδιου του Συντάγματος, των δικαιωμάτων των άλλων και των χρηστών ηθών, αλλά και της κατάχρησης δικαιώματος του άρ. 25 παρ. 3 Συντ. Επιπλέον, η μητρότητα (όχι όμως και η πατρότητα!) τελεί υπό την προστασία του κράτους, σύμφωνα με το άρ. 21 παρ. 1 Συντ.

Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει το δικαίωμα μη τεκνοποίησης, το δικαίωμα επιλογής του χρόνου τεκνοποίησης, του τρόπου τεκνοποίησης (φυσικός/τεχνητός) και του αριθμού των τέκνων και εί τι άλλο. Υποκειμενικώς δεν απαγορεύεται σε παράφρονες, δεν απαγορεύεται σε εγκληματίες, δεν απαγορεύεται ούτε καν σε πρωθυπουργούς.

Αλλά σε αυτά υποθέτω ότι συμφωνούμε όλοι, στο κατ' εξαίρεσιν είναι που δυσκολεύουν τα πράγματα. Υπάρχει όμως άραγε απαγόρευση τεκνοποίησης; Ποιος άκαρδος νομοθέτης δεν αγαπά τα μωράκια;

Κιόμως. Ας δούμε λοιπόν την εξαίρεση:

Σύμφωνα με το άρ. 4 παρ. 1 Ν. 3305/2005 "Οι μέθοδοι ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής εφαρμόζονται σε ενήλικα πρόσωπα μέχρι την ηλικία φυσικής ικανότητας αναπαραγωγής του υποβοηθούμενου προσώπου. Σε περίπτωση που το υποβοηθούμενο πρόσωπο είναι γυναίκα, ως ηλικία φυσικής ικανότητας αναπαραγωγής νοείται το πεντηκοστό έτος". Το άρ. 26 παρ. 6 προσθέτει την απαραίτητη αστυνόμευση της μητρότητας: "Όποιος προβαίνει σε εφαρμογή μεθόδων Ι.Υ.Α. κατά παράβαση των ορίων ηλικίας που προβλέπονται στα άρ. 1455 παρ. 1 εδ. β΄ ΑΚ και των άρ. 4 παρ. 1 και 8 παρ. 7 του παρόντος, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μέχρις ενός έτους".

Η απαγόρευση φαίνεται να καταλαμβάνη μόνο το ιατρικό προσωπικό, γιατί μόνο αυτοί "προβαίνουν σε εφαρμογή", τελικά όμως ούτε οι γονείς απαλλάσσονται, ως ηθικοί αυτουργοί φυσικά της εφαρμογής.

Ασύλληπτη εγκληματίας. Εντός της κοιλίας διακρίνεται το προϊόν του εγκλήματος.

Ερωτάται: τι να προστατεύη άραγε η περίεργη αυτή διάταξη; Ασφαλώς όχι τα δικαιώματα της μητέρας (ή του πατέρα!), αφού οι ίδιοι επιθυμούν διακαώς την εγκυμοσύνη. Τότε;

Κάποιοι θα πουν τα δικαιώματα του κυοφορουμένου: το τέκνο χρειάζεται νέους ηλικιακά γονείς, που να μπορούν να το στηρίξουν οικονομικά και συναισθηματικά για πολλά χρόνια και να του παρασταθούν μέχρι να ενηλικιωθή. Ακόμη και αν έστεκε αυτή η επιχειρηματολογία, που φυσικά δεν στέκει, γιατί καταλαμβάνει και τους ηλικιωμένους πατέρες, τις μόνες μητέρες κ.λπ., και πάλι δεν θα αρκούσε όμως. Αλήθεια, τι είδους προστασία του κυοφορουμένου είναι εκείνη που, προκειμένου να μην ζήση τάχα μια στερημένη παιδική ηλικία, του απαγορεύει να γεννηθή; Προκρίνει δηλαδή την ανυπαρξία της ύπαρξης; Ακόμη περισσότερο, αποτρέπει την ίδια την κύηση, "προστατεύει" δηλαδή κάποιον που δεν υπάρχει καν, άρα δεν μπορεί να είναι και φορέας εννόμων αγαθών;

Τίποτε. Το απόλυτο τίποτε, μηδέν εις το πηλίκον, βασικά μηδέν στον παρονομαστή έβαλε ο νομοθέτης. Η συντηρητική απαγόρευση υποδουλώνεται στην πιο φοβική έννοια των χρηστών ηθών που υπάρχει. Η μητρότητα σε μη αναπαραγωγική ηλικία μπορεί να ανάγεται σε διάφορους ηθικούς παράγοντες, από επαινετέους έως αποκρουστικούς (όπως, μην ξεχνάμε, κάθε μητρότητα). Η ηλικιωμένη, πλην νέα μητέρα ίσως είναι εγωίστρια, ίσως θέλει κληρονόμο, ποιος ξέρει, μπορεί να θέλη και να πουλήση το παιδί της. Η ηθική αξιολόγηση των κινήτρων της δεν απιτρέπεται όμως να επηρεάση την νομική, όσο δεν βλάπτει κανένα. Στο κάτω κάτω, ο Όκκαμ μάς προσφέρει και εδώ την εύλογη λύση: η μητρότητα οφείλεται στην αγάπη.

Αλλά η σχολιαζόμενη διάταξη προσκρούει και στην απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου. Φαινομενικά βέβαια καλύπτει και τα δύο φύλα. Το κριτήριο όμως που εισάγει, η αναπαραγωγική ηλικία, πάσχει διττώς: αφενός μεν αφορά μόνο τις γυναίκες, δεδομένου ότι η ανδρική αναπαραγωγική ηλικία εκτείνεται απροβλημάτιστα μέχρι το αβραμιαίο γήρας.

Tῇ Σάρρᾳ ἐξέλιπε γίνεσθαι τὰ γυναικεῖα. Τω Αβραάμ πάλι όχι.

Αφετέρου, αν και δεν μοιάζει εκ πρώτης όψεως αυθαίρετο [η ίδια η φύση το έχει θέσει!], στην πραγματικότητα είναι, διότι αντιστρατεύεται την ανθρώπινη πρόοδο. Η φύση είχε αποφασίσει ότι κάποιες γυναίκες δεν μπορούν να συλλάβουν. Μέχρι την Λουίζα. Συνεπώς, ο νόμος απαγορεύει στο γυναικείο φύλο να κατακτήση, αξιοποιώντας την τεχνολογία των καιρών μας, μια κορυφή που εκ φύσεως ανήκει στο ανδρικό [και ιδού τα αποτελέσματα]. Αντισυνταγματικό. Και απάνθρωπο.

-Μαμά, ποιος αιδοιοκύων δεν ήθελε να γεννηθούμε; -Ο Έλλην νομοθέτης, παιδί μου.

Άγνοια κινδύνου

2009-10-09T09:15:00.001+03:00

Δεν έχω να προσθέσω τίποτα στο εξαιρετικό κείμενο του Ανδρέα Ανδριανόπουλου. Το αντιγράφω λοιπόν εξολοκλήρου.
(Περιττό να γράψω ότι δεν μπορώ σε καμία περίπτωση να συμφωνήσω με κλισέ του τύπου «δεν επεμβαίνω στα εσωτερικά άλλου κόμματος». Η πορεία της ΝΔ, όπως άλλωστε και αυτή του ΠΑΣΟΚ, καθορίζουν άμεσα το μέλλον της χώρας μας και δεν μπορούμε να παραμένουμε αδιάφοροι.)

Άγνοια κινδύνου στη Ν.Δ. – του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΝΔ λοιπόν πρόκειται να εκλέξει καινούργιο αρχηγό. Δεν είναι κάτι νέο αυτό για μια παράταξη που μόνιμα ψάχνει για τις εύκολες λύσεις. Οποτε βυθίζεται στις κάλπες οπαδοί και στελέχη αναζητούν την διάσωση στο πρόσωπο του καινούργιου ηγέτη. Δίχως αξιολόγηση σε βάθος και χωρίς κουβέντα, και πολιτική ζύμωση. Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν πάντοτε ζημιογόνο. Διότι πολιτική δίχως συζήτηση, ανάλυση και κονταροχτύπημα δεν είναι πολιτική. Είναι χειρισμοί εξασφάλισης βολέματος και πρόσκαιρης αισιοδοξίας. Η τραγική κατάληξη της κυβέρνησης Καραμανλή έδειξε ακριβώς αυτό. Παρά τις κραυγές κάποιων για νεοφιλελεύθερες και κεντρώες δήθεν πολιτικές η παράταξη κύλισε στον βόρβορο της πολιτικής απαξίωσης γιατί δεν είχε ακριβώς προσανατολισμό.

Στηρίγματά της υπήρξαν δύο απόλυτα νεφελώματα. Ο ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός και ο μεσαίος χώρος. Ο πρώτος, με την ερμηνεία που του δίνουν τα περισσότερα στελέχη της ΝΔ δεν σημαίνει απολύτως τίποτε. Ηταν ένα εφεύρημα του Κ. Καραμανλή για να διευκολύνεται να εφαρμόζει όποια πολιτική του άρεσε δίχως να κατηγορείται για ιδεολογικό επαρχιωτισμό και έλλειψη ταυτότητας. Δίχως τον Κ. Καραμανλή ο ρ.φ. κατέληξε γράμμα κενό. Και η επίκλησή από ορισμένους επιγόνους του φάνταζε με ανέκδοτο. Μιλούσαν για κάτι που δεν υπήρχε και που ούτε κι αυτοί καταλάβαιναν. Ηταν σαν να προσπαθούσαν να φτιάξουν ψαρόσουπα δίχως …ψάρια!!

Οσον αφορά τον μεσαίο χώρο η σύγχυση υπήρξε ακόμη μεγαλύτερη. Στην λεγόμενη κεντροδεξιά στην Ελλάδα επιμένουν να αγνοούν μια δραματική πραγματικότητα. Οι μετεμφυλιακές ενοχές που ενστάλαξαν επάνω της οι ρεβανσιστικές δυνάμεις της Αριστεράς για τις άδικες εν πολλοίς διώξεις της εποχής εκείνης την έχουν εξορίσει σε ιδεολογική έρημο. Και στελέχη και οπαδοί της συχνά φέρονται σαν να ντρέπονται που δεν είναι αριστεροί. Η καταξίωση των απόψεων της αριστεράς είναι σχεδόν καθολική. Ουδείς τολμά να αμφισβητήσει την ορθότητα των ιδεών της. Σαν αποτέλεσμα οι αντίπαλοί της επικεντρώνονται στην πράξη. Αισθάνονται πως μοναχά εκεί μπορούν να διεκδικήσουν κάποια ανωτερότητα. Όταν λοιπόν η κεντροδεξιά αποδειχθεί κακός διαχειριστής, η κατάρρευση είναι ολοσχερής. Ετσι έγινε το 1993, έτσι έγινε και τώρα.

Τότε, κορυφαία στελέχη του χώρου αμφισβητούσαν κρίσιμες επιλογές της τότε κυβέρνησης. Με επιχειρηματολογία μάλιστα της απέναντι πλευράς. Σε συμμαχία με μηχανισμούς του εργολαβικού/εκδοτικού παρασκηνίου βάφτισαν - εκείνοι πρώτοι, και πριν από την αριστερά – τις φιλελεύθερες επιλογές ασύδοτες και δίχως δήθεν κοινωνική ευαισθησία. Τώρα βρέθηκαν στην παγίδα που από τότε είχαν οι ίδιοι στήσει. Δίχως ιδεολογικό έρμα και με τον τρόμο της αριστερής αποδοκιμασίας έμειναν δίχως ραχοκοκαλιά και πολιτικούς στόχους. Ονόμασαν «μεσαίο χώρο» ότι αγκάλιαζε τις πολιτικές ευαισθησίες της αριστεράς (μέχρι και σε τελετές στα Μακρονήσια βρέθηκαν εξαίροντας τον συμβολικό ρόλο του Χ. Φλωράκη!!) και ..ξέχασαν να κυβερνήσουν. Σαν κάκιστοι κι’ ερασιτέχνες διαχειριστές που αποδείχθηκε πως ήσαν, σύντομα έχασαν και το υποτιθέμενο συγκριτικό πλεονέκτημα που διέθεταν στον τομέα της πρακτικής πολιτικής. Μην τολμώντας να πάρουν αποφάσεις, το μόνο που έμενε ήταν η άλωση του κράτους. Και η κατεξευτελιστική συντριβή.

Τώρα ο αγώνας είναι ανηφορικός. Και εξαιρετικά δύσκολος. Η παρουσία του ΛΑΟΣ και οι ευφυείς χειρισμοί του αρχηγού του, από την μία πλευρά, και οι θεαματικές πρώτες κινήσεις του κ. Παπανδρέου από την άλλη κινδυνεύουν να αποψιλώσουν την ΝΔ από κοινωνικά στηρίγματα και πολιτικές αναφορές. Οι οπαδοί της λεγόμενης λαικής δεξιάς, μιάς εκλαικευμένης δηλ. παλαιοσυντηρητικής τιποτολογίας με προμετωπίδα την οσφυοκαμψία στην πολιτική ανωτερότητα της αριστερής ιδεολογίας, θα την σπρώχνουν αναγκαστικά προς την πλευρά του κ. Καρατζαφέρη. Ενώ το νέο Πασόκ, από την άλλη, (μη έχοντας σοβαρό πρόβλημα στα αριστερά του) θα κάνει κτήμα του την μία μετά την άλλη τις μεταρρυθμιστικές, φιλελεύθερες και μοντέρνες επιλογές της εποχής. Η αντιμετώπιση της κρατικής αυθαιρεσίας μέσω της ηλεκτρονικής διαφάνειας (από τις πρώτες εξαγγελίες του κ. Παπανδρέου) λ.χ αποτελούν τον βασικό μοχλό πολιτικής του Βρετανικού συντηρητικού κόμματος και της έγκυρης δεξαμενής σκέψης Demos του Λονδίνου!!

Ο ένας λοιπόν θα σπρώχνει από τα δεξιά και ο άλλος θα πιέζει εκσυγχρονιστικά και συντηρητικότερα από το κέντρο. Προς τα πού θα κινηθεί η ΝΔ; Και με τι είδους πολιτικό οπλοστάσιο; Είναι φανερό πως οι διακπληκτιζόμενοι στις τηλεοράσεις βουλευτές και στελέχη της έχουν πλήρη άγνοια κινδύνου. Γι αυτό κι’ ακούγονται και απίστευτες υποψηφιότητες για την αρχηγεία. Οι επιλογές του πολιτικού τους προσανατολισμού είναι το πρώτο πρόβλημα. Η επιλογή της ηγεσίας έρχεται μετά.

Ομοφυλοφιλία for beginners

2009-10-07T14:03:00.014+03:00

Ο -συντηρητικός- δήμαρχος του Λονδίνου, Boris Johnson, υποστηρίζει την καμπάνια στα σχολεία για την εξάλειψη της ομοφοβίας.

Από την πρόσφατη επιστροφή μου στην Ελλάδα μετά από πολύχρονη παραμονή στο εξωτερικό, μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση η έλλειψη ενδιαφέροντος και βασικής γνώσης για τους ομοφυλόφιλους και το θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων τους. Αν και η συζήτηση έχει σιγά σιγά αρχίσει, το πλατύ κοινό όχι μόνο αδιαφορεί αλλά μάλιστα δυσανασχετεί όταν αναφέρεται το θέμα αυτό . Και αυτό φαίνεται από την σχεδόν παντελή έλλειψη συζήτησης για το θέμα αυτό και στην φετινή προεκλογική περίοδο.

Το πρόβλημα ίσως στην Ελλάδα είναι ότι η συζήτηση, κατά καιρούς, ανοίγει για θέματα σαν τον γάμο ή την υιοθεσία, χωρίς οι περισσότεροι Έλληνες να έχουν αποδεχτεί ή να κατανοήσει ακόμα την ίδια την ύπαρξη της ομοφυλοφιλίας. Γι αυτό τον λόγο, στο κείμενο αυτό προσπαθώ να πάω στην ρίζα του προβλήματος , να παραθέσω και, στο βαθμό που μπορώ, να αντικρούσω τα επιχειρήματα, λογικά ή συναισθηματικά, που έχουν πολλοί συμπολίτες μας κατά τις ομοφυλοφιλίας.

Το καλό της γενικότερης αδιαφορίας στην Ελλάδα είναι ότι ο περισσότερος κόσμος δεν έχει μπει σε ακόμα ιδεολογικά χαρακώματα, όπως π.χ. συμβαίνει σε ορισμένες πολιτείες των ΗΠΑ, με αποτέλεσμα ίσως να είναι περισσότερο ανοιχτόμυαλος και ανεκτικός. Από την άλλη βέβαια, η άγνοια καθώς και η γενικότερη έλλειψη ευαισθητοποίησης στην χώρα μας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ανοικτή κοινωνία και το κράτος δικαίου, σημαίνει ότι ακόμα και πολίτες που θεωρούν τον εαυτό τους ως προοδευτικό ή φιλελεύθερο έχουν ιδιαίτερα ομοφοβικές και προσβλητικές απόψεις για τους gay συμπολίτες τους.

Δεν αμφιβάλω ότι θα υπάρξουν αναγνώστες με ισχυρές απόψεις για το θέμα, όπως και άτομα με ...μεσογειακό ή θερμόαιμο ταμπεραμέντο και συνεπώς σίγουρα δεν θα αποφύγουμε υβριστικά σχόλια και troll. Ωστόσο, με κάποια αφέλεια πιστεύω ότι η πολιτική ζωή στην Ελλάδα θα μπορέσει να βελτιωθεί μόνο εάν κάνουμε όλοι μας μεγαλύτερη προσπάθεια να κατανοήσουμε σε βάθος τα επιχειρήματα (και τα συναισθήματα) της «άλλης πλευράς» ακόμα και εάν συνεχίζουμε να διαφωνούμε μαζί τους και γιαυτό ευχαριστώ τους αναγνώστες εκ των προτέρων για την υπομονή τους και το ανοικτό τους μυαλό. Επίσης, ζητώ συγνώμη που το άρθρο αυτό μου βγήκε πιο μεγάλο από ότι θα ήθελα και σας ευχαριστώ για την υπομονή σας!

1. Τι γίνεται στον υπόλοιπο κόσμο;

Βάζω αυτό το ερώτημα πρώτο πρώτο γιατί πιστεύω ότι ένα από τα πλεονεκτήματα που έχει η Ελλάδα ως μικρή χώρα στην άκρη της Ευρώπης, είναι ότι δεν χρειάζεται να ξανα-ανακαλύψει τον τροχό: Προφανώς οι Έλληνες δεν πρέπει να γίνουμε πρόβατα και να ακολουθούμε ακρίτως ότι γίνεται στο εξωτερικό αλλά σίγουρα έχουμε την πολυτέλεια να κοιτάζουμε προς τις περισσότερο ανεπτυγμένες χώρες για να πάρουμε μια ιδέα προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούμε.

Από την Ελληνική Επανάσταση και μετά, η Ελλάδα είναι -σωστά- στραμμένη προς τις ευημερούσες, δημοκρατικές, φιλελεύθερες χώρες της δυτικής Ευρώπης και αυτό, παρά τα προβλήματα μας, μας έχει βοηθήσει να προοδεύσουμε, ιδίως εάν μας συγκρίνει κανείς με άλλες χώρες της περιοχής μας με λιγότερο σαφή προσανατολισμό που μάλιστα ήταν πλουσιότερες στο παρελθόν (Τουρκία, Αίγυπτος, Βουλγαρία κτλ). Συνεπώς, καλό είναι να κοιτάμε προς αυτές τις χώρες (από την Βρετανία ως την Σουηδία, από την Γαλλία ως την Ισπανία) για να δούμε εάν αρμενίζουμε προς την σωστή κατεύθυνση. Εάν θέλουμε να γίνουμε «Ευρώπη» αλλά συμφωνούμε σε κοινωνικά θέματα π.χ. με την Σαουδική Αραβία, κάτι πάει λάθος.

Στο συγκεκριμένο θέμα, είναι εμφανές ότι φυσικό επακόλουθο των φιλελεύθερων δημοκρατιών της δυτικής Ευρώπης είναι η αποδοχή και ισότητα όλων των ομάδων του πληθυσμού, τις γυναίκες και τις μειονότητες, συμπεριλαμβανομένου και των ομοφυλοφίλων. Σχεδόν σε όλες αυτές τις χώρες, υπάρχουν λόγου χάριν είτε γάμοι είτε σύμφωνα συμβίωσης για τους ομοφυλόφιλους, και οι διακρίσεις, αν και δεν έχουν εξαφανιστεί , μειώνονται συνεχώς. Στην Γερμανία λόγου χάρη, η οποία δεν είναι και η προοδευτικότερη κοινωνία, ίσως γιατί είναι 50% καθολικοί, ένας από τους σημαντικότερους πολιτικούς αρχηγούς είναι ανοιχτά gay, όπως και οι δήμαρχοι του Βερολίνου και του Αμβούργου μεταξύ των άλλων. Η σύγκριση με το Δήμο Αθηναίων είναι σίγουρα καταθλιπτική.

2. Τι είναι ομοφυλοφιλία τέλος πάντων

Δεν θέλω να κάνω αυτό το άρθρο υπερβολικά θεωρητικό αλλά ο όρος ομοφυλοφιλία συμπεριλαμβάνει πολλές διαφορετικές συμπεριφορές και ανθρώπους. Ο γενικός ορισμός που εγώ χρησιμοποιώ είναι άνθρωποι οι οποίοι ελκύονται σεξουαλικά και συναισθηματικά από άτομα του ιδίου φύλου.

Αυτό είναι ανεξάρτητα από το εάν κρύβονται ή όχι, εάν επίσης ελκύονται από ανθρώπους του άλλου φίλου, εάν είναι «ενεργητικοί» ή «παθητικοί» και εάν είναι «macho» ή «camp» (όροι που σχετικά λανθασμένα μεταφράζονται στην Ελλάδα σαν «ανδροπρεπείς» και «θηλυπρεπείς») ή αντίστοιχα για τις λεσβίες εάν είναι «butch» ή «fem».

Σαν μικρή παρένθεση, πολλοί Έλληνες λανθασμένα νομίζουν ότι όλοι οι gay θέλουν να είναι γυναίκες και απλώς άλλοι τολμάνε να το δείχνουν λιγότερο και άλλοι περισσότερο. Και αντίστροφα για τις λεσβίες ότι θέλουν να γίνουν άντρες. Αυτό είναι προφανέστατα μη αληθές για το συντριπτικό ποσοστό των gay και των λεσβιών. Και αυτό δεν το λέω γιατί πιστεύω ότι είναι κακό – απλώς δεν ισχύει. Ο λόγος που το πλατύ κοινό έχει αυτή την λανθασμένη εικόνα είναι κυρίως γιατί οι θηλυπρεπείς gay, και οι ανδροπρεπείς λεσβίες είναι δυσκολότερο να κρυφτούν με αποτέλεσμα σε μια συντηρητική κοινωνία σαν την Ελληνική, είναι αυτοί που κρύβονται λιγότερο ή λιγότερο πετυχημένα.

Έχει ενδιαφέρον μάλιστα ότι ένας από τους λόγους για την αδυναμία των ομοφυλοφιλικών οργανώσεων στην Ελλάδα, και αλλού, οφείλεται εν μέρη σε αυτήν την ανομοιογένεια, μεταξύ ανδρών και γυναικών gay, «ανδροπρεπών» και «θηλυπρεπών», ενεργητικών που δεν θεωρούν τον εαυτό τους gay και ενεργητικών, transsexual και μη, κτλ. Γι αυτό και κάθε αγώνας για τον σεβασμό των gay, χρειάζεται όχι μόνο να αποδεχόμαστε αλλά και να γιορτάζουμε την διαφορετικότητα και την ποικιλία μεταξύ των συνανθρώπων μας.

Παρεμπιπτόντος,και προς αποφυγή παρεξηγήσεων, συχνά στο κείμενο αυτό αναφέρομαι σε όλες τις ομοφυλόφιλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένου και των λεσβιών, ως «gay», καθαρά για λόγους ταχύτητας. Άλλωστε πρέπει να ομολογήσω ότι βρίσκω τον όρο ομοφυλόφιλο μακρόσυρτο και μη εύηχο!

3. Γιατί να ασχοληθούμε με την ομοφυλοφιλία όταν έχουμε ένα σωρό άλλα προβλήματα

Αυτή η απορία τίθεται από πολλούς συμπολίτες μας για πολλούς λόγους.

· Πρώτον γιατί πολλοί straight δεν γνωρίζουν κανένα gay, ιδίως εάν ζουν στην επαρχία ή στα προάστια και θεωρούν ότι οι gay είναι μια πολύ μικρή μειονότητα που δεν αξίζει να ασχολούμαστε μαζί της. Η πραγματικότητα είναι ακριβώς αντίθετη: οι gay υπολογίζονται περίπου στο 10% του πληθυσμού κάθε χώρας. Το γεγονός ότι πολλοί συμπολίτες μας ούτε καν γνωρίζουν κανέναν gay δείχνει τον βαθμό την προκατάληψης που κάνει πολλούς gay να κρύβονται ή έστω να είναι «διακριτικοί». Αυτό σημαίνει ότι έχουμε 1 εκατομμύριο συμπολίτες μας που είναι ομοφυλόφιλοι ή έστω αμφιφυλόφιλοι. Σίγουρα αυτό είναι ένα νούμερο που αξίζει να ασχοληθούμε μαζί του.

· Δεύτερον γιατί πολλοί συμπολίτες μας είναι λίγο εγωιστές. Και δεν το λέω αυτό με κακία – είναι ανθρώπινο να μας ενδιαφέρουν θέματα τα οποία μας αφορούν και επηρεάζουν την δική μας ζωή. Ωστόσο πολλοί straight δεν αναγνωρίζουν ότι το θέμα αυτό μπορεί να τους επηρεάζει περισσότερο από ότι νομίζουν: ίσως τα παιδιά τους να είναι gay, τα εγγόνια τους, οι καλύτεροι τους φίλοι χωρίς να το ξέρουν. Επίσης, πρέπει να αποφασίσουν εάν θέλουν να ζουν σε μια κοινωνία η οποία καταπιέζει ένα σημαντικό κομμάτι της. Όπως οι περισσότεροι από εμάς θεωρούμε τους εαυτούς μας αντιρατσιστές, και θα μας ενοχλούσε εάν θεωρούσαμε τους μαύρους, τους Εβραίους, τους μελαχρινούς, τους αριστερόχειρες ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας, έτσι πρέπει να πολεμήσουμε και τις διακρίσεις και προκαταλήψεις για τους gay συμπολίτες μας. Άλλωστε δεν ξέρει κανείς πότε μπορεί να βρεθεί ο ίδιος ως μέρος μιας μειονότητας (οικονομικής, ιατρικής, κοινωνικής, τοπικής) – η ωριμότητα μιας κοινωνίας κρίνεται από την συμπεριφορά στις μειονότητες της.

· Τρίτον γιατί πολλοί συμπολίτες μας πιστεύουν ότι οι gay έχουν ήδη ισότητα και οι απαιτήσεις τους είναι υπερβολικές. Αυτό το επιχείρημα το συζητάω λίγο παρακάτω ωστόσο τόσο οι νομικές όσο και οι κοινωνικές διακρίσεις που υφίστανται οι gay είναι προφανείς. Εάν αντίστοιχες διακρίσεις και υβριστικά σχόλια (από τους περαστικούς, πολλούς πολιτικούς και ιεράρχες) ακούγονταν για οποιαδήποτε άλλη κοινωνική ομάδα ή εθνότητα, θα τις καταδίκαζαν όλοι χωρίς δεύτερη κουβέντα ως φρικτός ρατσισμός.

Άλλωστε, το ερώτημα γιατί να ασχολούμαστε με την ομοφυλοφιλία μπορεί εύκολα να αντιστραφεί: Όσοι πολιτικοί και παπάδες κάνουν υβριστική εκστρατεία κατά των gay, δεν έχουν άλλα πράγματα να ασχοληθούν; Άλλωστε το να δοθούν ανθρώπινα δικαιώματα στους gay δεν αφαιρεί τίποτα από τους άλλους, ούτε έχει ιδιαίτερη οικονομική επιβάρυνση. Π.χ. η κυβέρνηση της ΝΔ πέρασε πρόσφατα το νομοσχέδιο για το σύμφωνο συμβίωσης το οποίο παραδόξως εξαιρεί τα ομόφυλα ζευγάρια. Για να κατοχυρωθεί η ισοπολιτεία για όλους, το μόνο που χρειαζόταν ήταν να αλλάξουν μερικές λέξεις μόνο του νομοσχεδίου αυτού.

4. Μα η ομοφυλοφιλία δεν αποπροσανατολίζει από την ταξική πάλη

Αρκετοί (ακρο)αριστεροί κατηγορούν το gay κίνημα ότι (α) είναι διαστροφή της αστικής κοινωνίας και μόνο, και (β) αποπροσανατολίζει από την πάλη για την επανάσταση. Δεν κρύβω ότι δεν συμμερίζομαι τις πολιτικές ιδέες των ακροαριστερών και συνεπώς ίσως να μην είμαι ο κατάλληλος για να αντιπαρατεθώ μαζί τους μέσα στα πλαίσια της κοσμοθεωρίας τους. Ωστόσο όπως φάνηκε και από τις σχετικά πρόσφατες ομοφοβικές επιθέσεις στα Εξάρχεια, αρκετές από τις ιδέες τους είναι αρκετά αποδεκτές στην Ελληνική κοινωνία και αξίζει να τις συζητήσει κανείς.

Δεν θέλει μεγάλη σκέψη για να καταλάβει κανείς ότι η ομοφυλοφιλική επιθυμία δεν εμφανίζεται μόνο στις αστικές κοινωνίες - αντιθέτως υπήρχε και υπάρχει πάντοτε, συμπεριλαμβανομένων των προ-καπιταλιστικών κοινωνιών και των κομουνιστικών κρατών.

Όσο για τον «αποπροσανατολισμό», εάν ήδη, πριν καν γίνουν «κυβέρνηση» οι εν λόγω ομάδες περιφρονούν την gay μειονότητα χωρίς ιδιαίτερο λόγο, καταλαβαίνει κανείς τι θα κάνουν σε όλους μας εάν πάρουν ποτέ την εξουσία. Σήμερα οι αριστεροί έχουν το πλεονέκτημα να γνωρίζουν πόσο καταπιεστικά κατέληξαν τα κομουνιστικά καθεστώτα τον 20^ο αιώνα, άρα θα περίμενε κανείς ότι θα έκαναν διπλή προσπάθεια να πετύχουν τον σοσιαλιστικό τους παράδεισο χωρίς αυτές τις απολυταρχικές τάσεις.

5. Μα η ομοφυλοφιλία δεν είναι ήδη αποδεκτή;

Όπως ανέφερα ήδη παραπάνω, αρκετοί καλοπροαίρετοι straight νομίζουν ότι η ομοφυλοφιλία είναι ήδη αποδεκτή και νόμιμη άρα δεν έχει νόημα να ασχολούμαστε μαζί της. Μάλιστα αυτό νομίζουν και ορισμένοι βολεμένοι ομοφυλόφιλοι οι οποίοι θέλουν να αποφύγουν τις όποιες τύψεις τους που δεν βοηθάνε την προσπάθεια για ισότητα.

Ωστόσο, είναι προφανές ότι υπάρχει τόσο νομική όσο και κοινωνική ανισότητα και προκατάληψη κατά της ομοφυλοφιλίας στην Ελλάδα. Και αυτό είναι προφανές από το πόσοι λίγοι gay διαλέγουν να είναι ανοιχτοί και ειλικρινείς στην δουλεία τους (οι τραγουδιστές είναι το πιο τρανταχτό παράδειγμα αν και ίσως αυτοί θα είχαν και τα λιγότερα προβλήματα εάν αποκαλύπτονταν), από τα ειρωνικά σχόλια που ακούγονται ακόμα όταν περνάει ένα ζευγάρι gay στον δρόμο, από την απουσία ανοικτών gay πολιτικών, από το γεγονός ότι gay ζευγάρια δεν μπορούν να παντρευτούν, να γίνει αποδεκτή η σχέση τους από το κράτος και την κοινωνία, να έχουν το δικαίωμα να βλέπουν τους αγαπημένους τους στο νοσοκομείο εάν κάτι συμβεί, να κανονίζουν οι ίδιοι την διαθήκη τους κτλ.

Επίσης πολλοί ετερόφυλοι γκρινιάζουν που ξαφνικά «γέμισε» gay η τηλεόραση. Αυτό είναι προφανώς αστείο: εάν κάποιος κοιτάξει τις σειρές και τις ταινίες στην τηλεόραση (δεν μιλώ καν για τις ειδήσεις) σίγουρα το ποσοστό των gay είναι μικρότερο από το 10% που αντιπροσωπεύουν στην κοινωνία. Και στο κάτω κάτω, ακόμα και να ήταν αλήθεια η «υπερπροβολή» gay (που δεν είναι βέβαια), δεν θα ήταν κατανοητό μετά από δεκαετίες παντελούς απουσίας; Συν του ότι πολλοί από τους gay χαρακτήρες στην Ελληνική τηλεόραση παραμένουν καρικατούρες για να γελούν οι straight και να επιβεβαιώνονται τα στερεότυπα τους, και όχι για να βοηθήσουν πραγματικά την αποδοχή τους ή να αντιπροσωπεύσουν πραγματικά ένα τμήμα του πληθυσμού.

6. Έχει νόημα η «αποθάρρυνση» της ομοφυλοφιλίας;

Όπως θα προσπαθήσω να εξηγήσω παρακάτω, δεν πιστεύω ότι η ύπαρξη της ομοφυλοφιλίας είναι κάτι αρνητικό για την κοινωνία. Αλλά, for argument’s sake όπως λένε οι αγγλοσάξονες, ακόμα και εάν υποθέσουμε ότι ο κόσμος θα ήταν καλύτερος ή απλούστερος εάν δεν υπήρχαν ομοφυλόφιλοι, πάλι ΔΕΝ έχει νόημα να την αποδοκιμάζουμε.

Για παράδειγμα, πιθανότατα ο κόσμος να ήταν πιο «απλός» εάν δεν είχαμε αριστερόχειρες, εάν όλοι είχαμε το ίδιο ύψος και μέγεθος, το ίδιο χρώμα δέρματος κτλ. Ωστόσο με το να αποδοκιμάζουμε, για παράδειγμα, τους αριστερόχειρες, δεν μειώνουμε τον αριθμό τους. Αντίθετα, καταπιέζουμε εκατομμύρια ανθρώπων χωρίς νόημα, δεν επιτρέπουμε στην κοινωνία να εκμεταλλευτεί πλήρως τις διαφορετικές τους δεξιότητες και ίσως τους ωθούμε σε προβληματικές συμπεριφορές από αντίδραση.

Βέβαια για να είμαι ειλικρινής, είναι πιθανόν ότι η πλήρης αποδοχή της ομοφυλοφιλίας να οδηγήσει σε (μάλλον πολύ μικρή) αύξηση της ομοφυλόφιλης συμπεριφοράς καθότι άτομα τα οποία το καταπίεζαν ή ήταν αμφιφυλόφιλοι θα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να εκδηλωθούν ή να εξερευνήσουν την σεξουαλικότητα τους. Ωστόσο πιστεύω ότι το να δοθεί η ελευθερία στους ανθρώπους να βρουν τον εαυτό τους είναι θετικό από μόνο του και θα μεγαλώσει την ανθρώπινη ευτυχία. Άλλωστε, είναι καλύτερα να κρύβονται οι gay και να παντρεύονται γυναίκες ή άντρες που δεν τους ικανοποιούν και δεν τους αγαπούν; Αυτό δεν δημιουργεί μεγαλύτερη δυστυχία, χωρισμούς και διαζύγια και πληγωμένα παιδιά;

7. Μα η ομοφυλοφιλία δεν είναι αφύσικη ή ανώμαλη;

Αυτό ίσως είναι το πιο σύνηθες επιχείρημα και βασίζεται στο γεγονός ότι οι ομοφυλοφιλικές σεξουαλικές επαφές δεν οδηγούν στην αναπαραγωγή. Ωστόσο πιστεύω ότι το γεγονός αυτό δεν φτάνει για να θεωρηθεί η ομοφυλοφιλία «κακή» ή «αφύσικη» ή «ανώμαλη»:

· Είναι γνωστό ότι ομοφυλόφιλα ζώα υπάρχουν σε όλα τα είδη θηλαστικών. Είναι μια συμπεριφορά που υπάρχει πολύ συχνά στην φύση.

· Οι άνθρωποι (όπως και πολλά ζώα) δεν ενδιαφέρονται πια μόνο για την στοιχειώδη επιβίωση τους. Όπως χρησιμοποιούμε τα πόδια μας για να χορεύουμε και να κάνουμε σκι (και όχι μόνο για να τρέχουμε για να γλυτώσουμε από τα μαμούθ), όπως χρησιμοποιούμε το στόμα μας για να τραγουδάμε και να μασάμε τσίχλα (και όχι μόνο για να τρώμε), έτσι όλοι μας, straight και gay κάνουμε σχέσεις και έχουμε σεξουαλικές επαφές για άλλους λόγους από την αναπαραγωγή. Ως γνωστόν, τα περισσότερα ετερόφυλα ζευγάρια κάνουν μόνο 1 με 2 παιδιά ενώ προφανώς έχουν χιλιάδες σεξουαλικές επαφές, μόνοι τους ή με το εκάστοτε ταίρι τους. Συν υπάρχουν χιλιάδες ετερόφυλα ζευγάρια τα οποία δεν κάνουν καθόλου παιδιά είτε γιατί δεν θέλουν είτε γιατί είναι στείροι είτε γιατί είναι μεγάλης ηλικίας χωρίς προφανώς να σταματάνε να κάνουν έρωτα.

Ωστόσο δεν υπάρχει λόγος να κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλο μας: το να είναι κάποιος gay (ιδίως για τους άντρες) σημαίνει ότι είναι πιο δύσκολο (αν και όχι αδύνατο βέβαια) να αποκτήσουν παιδί. Και για όσα άτομα αυτό είναι σημαντικό, αυτό είναι ένα μειονέκτημα του να είναι κάποιος gay. Ωστόσο αυτό δεν κάνει τους gay ανώμαλους ή αφύσικους. Παραδείγματος χάριν, το να είναι κάποιος κοντός, έχει κάποια μειονεκτήματα (δύσκολο να γίνει μπασκετμπολίστας!) αλλά προφανώς το να είναι κάποιος 1.70 δεν είναι ανώμαλο. Και μάλιστα σίγουρα υπάρχουν άλλα πλεονεκτήματα με το να είναι κάποιος κοντός (π.χ. μπορεί να γίνει αρσιβαρίστας !) όπως και υπάρχουν και πλεονεκτήματα το να είναι κάποιος gay (π.χ. δεν υπάρχει κίνδυνος εγκυμοσύνης!)

8. Κινδυνεύει η διαιώνιση του είδους;

Μερικοί που αντιτίθενται στην ομοφυλοφιλία, κινδυνολογούν ότι κινδυνεύει η ...διαιώνιση του είδους. Προφανώς αυτό δεν ισχύει. Αν ισχύει κάτι είναι το αντίθετο: ο πλανήτης μας και το ανθρώπινο είδος κινδυνεύει από τον υπερπληθυσμό. Έτσι κι αλλιώς οι gay είναι μόνο 10% του πληθυσμού άρα δεν μπορούν να αλλάξουν σοβαρά τον ρυθμό αναπαραγωγής. Επιπλέον, το να είναι κάποιος gay δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να κάνει παιδιά αν και αυτό είναι ένα πιο πολύπλοκο θέμα στο οποίο ίσως θα αναφερθώ σε επόμενο άρθρο.

9. Μα τι καλό κάνει η Ομοφυλοφιλία στην κοινωνία;

Όπως ανέφερα και παραπάνω, το ερώτημα αυτό είναι έωλο – είναι πολίτες σαν και όλους μας και πρέπει να τους αποδεχόμαστε και να τους σεβόμαστε χωρίς να ρωτάμε εάν προσφέρουν κάτι «σπέσιαλ». Ρώτησε κανείς τι καλό κάνουν οι μελαχρινοί ή οι αριστερόχειρες στην κοινωνία;

Οι gay είναι άνθρωποι όπως όλοι μας και έχουν ταλέντα και ικανότητες όπως κάθε άλλος. Εάν συνεχίζουμε να τους περιθωριοποιούμε, τότε η κοινωνία χάνει την δυνατότητα να εκμεταλλευτεί αυτά ταλέντα και τις δεξιότητες τους. Ιδίως η Ελλάδα με το τεράστιο πρόβλημα «brain-drain» (έξοδος προικισμένων και μορφωμένων νέων στο εξωτερικό), δεν έχει την πολυτέλεια να απορρίπτει προικισμένα άτομα μόνο και μόνο λόγω των σεξουαλικών προτιμήσεων. Πόσο μάλλον καθότι η Ελληνική ιστορία, αρχαία και νεότερη, είναι γεμάτη με μεγάλους άντρες (και γυναίκες) που ήταν ομοφυλόφιλοι, ανοικτά ή όχι.

Επιπλέον χωρίς εγώ να έχω κάνει κάποια έρευνα για να το επιβεβαιώσω, αρκετοί gay έχουν μια έφεση σε ορισμένους τομείς, ιδίως δημιουργικά επαγγέλματα όπως μουσική, τέχνη ή μόδα και πιθανότατα χωρίς gay συμπολίτες μας η ζωή μας, θα ήταν πολύ πιο μουντή και βαρετή.

10. Μα η εκκλησία καταδικάζει την ομοφυλοφιλία!

Το άρθρο αυτό θέλει να αντικρούσει λογικά επιχειρήματα για το τι θα βελτιώσει την ευημερία του ανθρώπινου είδους. Συνεπώς δεν σκοπεύω να μπω σε θεολογικά επιχειρήματα. Ωστόσο θα ήθελα να αναφέρω ορισμένα γεγονότα που ίσως μερικοί να αγνοούν:

· Υπάρχουν πολλές, κατά βάση προτεσταντικές, χριστιανικές εκκλησίες, συμπεριλαμβανομένου και της Αγγλικανικής εκκλησίας στις ΗΠΑ, μια από τις σημαντικότερες εκκλησίες εκεί, που όχι μόνο δεν καταδικάζουν την ομοφυλοφιλία αλλά ευλογούν και τους gay γάμους και έχουν gay επισκόπους.

· Η βάση της χριστιανικής θρησκείας είναι η αγάπη προς το πλησίον μας. Δεν μπορώ να φανταστώ ότι το γεγονός ότι μερικοί συμπολίτες μας θέλουν να περάσουν την ζωή τους με ένα άτομο του ιδίου φίλου προκαλεί την μήνη του καλού Θεού!

· Σε μεγάλο βαθμό η αντίθεση της ορθόδοξης (και καθολικής) εκκλησίας βασίζεται σε κείμενα Πατέρων της Εκκλησίας και όχι στα λεγόμενα του Χριστού στη Καινή Διαθήκη. Και η εκκλησία ήδη αποκρύπτει ότι πολλά από τα λεγόμενα των πατέρων αυτών έχουν ήδη εγκαταλειφθεί από την εκκλησία καθότι αντιπροσώπευαν τις προκαταλήψεις και κοινωνικές σχέσεις της εποχής τους και όχι θεόσταλτα μηνύματα. Πχ. αν και πιθανότατα ο χριστιανισμός βελτίωσε την θέση της γυναίκας και των δούλων, τόσο η γυναίκα όσο και οι δούλοι συνέχισαν να είναι καταπιεσμένοι για πολλούς αιώνες μετά τον Χριστό με την ενθάρρυνση και την αποδοχή των Ιεραρχών της εποχής. Αν θυμάμαι καλά ένας από τους Τρεις Ιεράρχες (δυστυχώς μου διαφεύγει ποιος από τους τρεις) είχε δηλώσει ότι κανένας ελεύθερος άνθρωπος δεν μπορεί να μαγειρεύει το δικό του φαι καθότι αυτό ήταν δουλεία των δούλων! Όπως η Ορθόδοξη Εκκλησία –σωστά αν και σιωπηλά- αναγνώρισε ότι αυτές οι παρωχημένες απόψεις πρέπει να αλλάξουν το ίδιο πρέπει να συμβεί και με την θέση της για τους ομοφυλόφιλους συμπολίτες μας.

11. Μα δεν μου αρέσει η θηλυπρέπεια

Αυτή είναι μια ειλικρινής απορία που πολλοί ετερόφυλοι συμπολίτες μας εκφράζουν και αξίζει να απαντηθεί:

· Κατ’ αρχήν, όπως προανέφερα, η θηλυπρέπεια και η ομοφυλοφιλία δεν είναι το ίδιο πράγμα. Υπάρχουν θηλυπρεπείς άντρες που δεν είναι ομοφυλόφιλοι και πολλοί ομοφυλόφιλοι που δεν είναι θηλυπρεπείς.

· Και εμένα δεν μου αρέσουν ένα σωρό άνθρωποι και συμπεριφορές, από τις υπερβολικά ναζιάρικες γυναίκες, τους μάτσο πολλά βαρύς άντρες, τους ξενέρωτους τους Ολλανδούς, τους μεθυσμένους Άγγλους κτλ. Είμαι δύσκολος άνθρωπος φαίνεται! Αλλά το γεγονός ότι εμένα δεν μου αρέσουν αυτοί οι χαρακτήρες, δεν σημαίνει ότι έχω και την απαίτηση να χαρακτηριστούν ανώμαλοι ή να θεσμοθετηθούν νομικές διακρίσεις εναντίων τους. Το πολύ πολύ να μην τους καλέσω στο πάρτι γενεθλίων μου!

· Τέλος, είναι και λανθασμένο και ρατσιστικό το να γενικοποιεί κανείς και να βάζει στο ίδιο το τσουβάλι ολόκληρες ομάδες πληθυσμού. Ακόμα και εάν κάποιου δεν του αρέσουν οι κακόμοιροι οι Άγγλοι λόγου χάριν, θα είναι χαζό να απορρίψει όλους τους Άγγλους από πιθανούς φίλους ή συνεργάτες ή πελάτες.

12. Μα δεν μου αρέσει να βλέπω άντρες να φιλιούνται

Το επιχείρημα αυτό είναι παρεμφερές με το προηγούμενο. Όμως εάν σε κάποιον δεν αρέσει, παραδείγματος χάριν, το σούσι, δεν σημαίνει ότι πρέπει να απαγορεύσουμε να δείχνουν ιαπωνέζικα εστιατόρια στην τηλεόραση! Οι σύγχρονες κοινωνίες είναι πλουραλιστικές και συμπεριλαμβάνουν πολλές διαφορετικές ομάδες, συμπεριφορές και δεξιότητες. Και αυτό δεν είναι μόνο αναπόφευκτο, είναι και ευκταίο καθότι δίνει στους ανθρώπους την ελευθερία της επιλογής και στην κοινωνία ένα πολύπλευρο εργατικό δυναμικό. Αλλιώς να ντυνόμαστε όλοι στα γκρι, να έχουμε το ίδιο κούρεμα, να υποστηρίζουμε όλοι την ίδια ομάδα, να βλέπουμε όλοι την ίδια μία ταινία στο σινεμά και να είμαστε όλοι δικηγόροι.

Άλλωστε η θέα ανοικτά gay ανθρώπων ενοχλεί αρκετούς συμπολίτες μας γιατί δεν το έχουν συνηθίσει και τους ξενίζει. Ευτυχώς, ακόμα και στην χώρα μας, οι gay έχουν γίνει πολύ περισσότερο ορατοί, κάτι που θα βοηθήσει να μειωθεί αυτός ο φόβος ή απέχθεια προς κάτι διαφορετικό. Εν τω μεταξύ, μέχρι να γίνει αυτό, εάν δεν αρέσει σε κάποιους, δεν τους εμποδίζει κανείς να αλλάξουν κανάλι ή πεζοδρόμιο. Αυτό κάνω και εγώ με 95% των εκπομπών στην τηλεόραση για πολλούς άλλους λόγους!

13. Μα οι ομοφυλόφιλοι δεν είναι παιδόφιλοι;

Καμία επιστημονική έρευνα (που γνωρίζω εγώ) δεν έχει βρει ότι το ποσοστό των παιδόφιλων gay είναι υψηλότερο από αυτό των παιδόφιλων που είναι ετερόφυλοι.

Αλλά, ξέρετε, ακόμα και να ήταν λίγο μεγαλύτερο το ποσοστό (που δεν είναι), αυτός δεν θα ήταν λόγος καταδίκης της ομοφυλοφιλίας. Είτε για κοινωνικούς ή για γενετικούς λόγους, οι άντρες έχουν μεγαλύτερα ποσοστά παιδόφιλης συμπεριφοράς από τις γυναίκες. Αυτό δεν σημαίνει προφανώς ότι όλο το ανδρικό φύλο είναι παιδόφιλο ή ότι όλοι οι άνδρες πρέπει να υποστούν διακρίσεις και να θεωρούνται ανώμαλοι. Αυτές οι γενικοποιήσεις είναι ρατσιστικές και επικίνδυνες.

14. Μα οι ομοφυλόφιλοι δεν μεταφέρουν αρρώστιες, ιδίως το ΑΙDS;

Κατ’ αρχήν, πρέπει να γίνουν κατανοητά δύο πράγματα:

· Το HIV/ AIDS, όπως και όλες οι σεξουαλικά μεταφερόμενες ασθένειες είναι ασθένειες όλων των ανθρώπων, όχι μόνο των ομοφυλοφίλων. Ένα καλό παράδειγμα είναι η επιδημία AIDS στην Αφρική, όπου τα ποσοστά μόλυνσης σε ορισμένες χώρες ξεπερνούν το 30% και δεν κάνουν διακρίσεις μεταξύ αντρών και γυναικών, παιδιών και μεγάλων, gay και straight.

· Το HIV δεν κολλάει εύκολα και σίγουρα όχι με απλή εισπνοή, χειραψία ή και φιλιά. Το HIV μπορεί να κολλήσει με την απροστάτευτη σεξουαλική επαφή και το αίμα. Άρα δεν υπάρχει κανένας λόγος ρατσισμού και φόβου προς τους οροθετικούς συμπολίτες μας στην καθημερινή μας ζωή, όπως δεν υπάρχει και φόβος προς τους συμπολίτες μας που έχουν π.χ. καρκίνο ή διαβήτη.

· Χωρίς να θέλω να μειώσω τους κινδύνους του HIV ή να καθησυχάσω κανέναν, την σήμερον ημέρα υπάρχουν πολύ καλά φάρμακα για τον ιό και οι ασθενείς μπορούν να ζήσουν μια ικανοποιητική ζωή, πολύ καλύτερη π.χ. από τους διαβητικούς λόγου χάρη.

Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: το HIV στον δυτικό κόσμο ιδίως είναι περισσότερο διαδεδομένο μεταξύ των gay αντρών. Αυτό συμβαίνει γιατί η πρωκτική σεξουαλική επαφή (ή οποία προφανώς δεν είναι άγνωστη και μεταξύ ετερόφυλων ζευγαριών) είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για την μετάδοση του ιού, συν το ότι ορισμένοι gay άντρες έχουν ιδιαίτερα έντονη σεξουαλική ζωή (περισσότερο γι αυτό αργότερα).Ωστόσο πιστεύω αυτό δεν είναι καλός λόγος για να καταδικαστεί μια μεγάλη ομάδα του πληθυσμού στην πυρά, καθότι:

· Όπως και ανέφερα και παραπάνω, οι γενικοποιήσεις είναι επικίνδυνες, λανθασμένες και ρατσιστικές. Οι περισσότεροι gay δεν είναι προφανώς οροθετικοί. Άλλωστε ότι οι λεσβίες έχουν πολύ χαμηλότερα ποσοστά HIV και από τους ετερόφυλους. Να ρίξουμε στην πυρά και τους ετερόφυλους;

· Όπως ανέφερα και παραπάνω, το να αποδοκιμάζουμε κάτι, δεν σημαίνει ότι και σταματάει να υπάρχει. Όπως θα εξηγήσω και παρακάτω, η καταπίεση της ομοφυλόφιλης σεξουαλικότητας πιθανόν οδηγεί σε περισσότερες περιστασιακές σχέσεις και κατ’ επέκταση μεγαλύτερη εξάπλωση της επιδημίας του HIV.

· Το HIV είναι μια νέα ασθένεια ή οποία εμφανίστηκε μόλις πριν μερικές δεκαετίες . Είναι πιθανόν σε μερικά χρόνια το HIV να θεραπεύεται πλήρως ενώ να εμφανιστούν άλλες ασθένειες οι οποίες π.χ. είναι περισσότερο κολλητικές για τους λευκούς, ή τους Εσκιμώους, ή τις γυναίκες ή τους ετερόφυλους. Αλίμονο εάν ολόκληρες ομάδες πληθυσμού περιθωριοποιούνται λόγω ασθενειών. Το ακριβώς αντίστροφο χρειάζεται να γίνει.

15. Μα η αποδοχή της ομοφυλοφιλίας δεν θα οδηγήσει σε κατάρρευση της οικογένειας και των ηθικών αρχών; Εάν ανεχτούμε την ομοφυλοφιλία, γιατί να μην ανεχτούμε την κτηνοβασία, η παιδοφιλία και άλλες διαστροφές;

Προσωπικά βρίσκω αυτό ένα περίεργο επιχείρημα, αν και είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο ιδίως όταν συζητείται το θέμα των γάμων μεταξύ ατόμων του ιδίου φίλου.

Κάθε συμπεριφορά πρέπει να κρίνεται βάση των δικών της χαρακτηριστικών και επιπτώσεων και όχι για ένα μεταφυσικό φόβο προς οποιαδήποτε αλλαγή: η παιδοφιλία παραδείγματος χάριν είναι καταδικαστέα γιατί συνεπάγεται ψυχολογικά τραύματα των παιδιών που δεν έχουν την δυνατότητα να δώσουν την συγκατάθεση τους. Τα τελευταία 3000 χρόνια, η ανθρώπινη ηθική και κοινωνικές συνήθειες έχουν αλλάξει χιλιάδες φορές χωρίς να πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μας που έλεγε και ο Ομπελίξ. Η ισότητα των γυναικών παραδείγματος χάριν, άλλαξε τον γάμο πολύ περισσότερο από η αποδοχή των gay σχέσεων . Η κατάργηση της δουλείας ήταν μια κοινωνική αλλαγή πολύ μεγαλύτερη από το να μην γίνονται διακρίσεις για τους gay συμπολίτες μας. Αλίμονο εάν αρνούμαστε να γίνουν αυτές οι θετικές αλλαγές γιατί ορισμένοι μπορεί να επιχειρηματολογούσαν ότι η ισότητα των γυναικών, ή των μαύρων ή των κολίγων θα οδηγούσε σε ηθική κατάρρευση!

Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η κοινωνική αποδοχή των gay συμπολιτών μας, θα ενισχύσει τις ηθικές αρχές – δεν θα τις υπονομεύσει, με ακριβώς τον ίδιο τρόπο που π.χ. η Γερμανική κοινωνία είναι καλύτερη και ηθικότερη τώρα παρά στο ρατσιστικό Ναζιστικό παρελθόν της. Επιπλέον, χωρίς να θέλω να επεκταθώ πολύ στο θέμα του γάμου το οποίο αξίζει το δικό του ξεχωριστό άρθρο, είναι προφανές ότι το να επιτραπούν gay γάμοι ενισχύει τον θεσμό του γάμου καθότι μεγαλύτερο ποσοστό της κοινωνίας μπορεί να διαλέξει να ζήσει υπό αυτό τον θεσμό, σε αντίθεση με τώρα που το νομικό καθεστώς υποχρεώνει ένα μέρος του πληθυσμού να μην έχει μια νομικά (και κατ’ επέκταση κοινωνικά) αποδεκτή μόνιμη σχέση.

16. Μα η ομοφυλόφιλη κουλτούρα δεν είναι σεξομανής;

Είναι αλήθεια ότι σε μεγάλο βαθμό η κυρίαρχη gay κουλτούρα στις μέρες μας, ιδίως η αντρική gay κουλτούρα, δίνει μεγάλη έμφαση σε πολλές και εφήμερες σεξουαλικές σχέσεις. Ωστόσο αξίζει να λάβει κανείς υπόψιν του τα εξής:

· Κατ’ αρχήν, η «ένταση» της σεξουαλικής ζωής των gay είναι υπερτιμημένη. Και αυτό συμβαίνει για πολλούς λόγους:

o Στο πλατύ κοινό αρέσουν τα στερεότυπα και τα αγκαλιάζουν με μεγαλύτερη προθυμία από ότι ίσως θα έπρεπε.

o Η εικόνα της gay κουλτούρας συχνά βασίζεται στην gay νυχτερινή ζωή που διαστρεβλώνει την πραγματική ζωή που ζουν οι περισσότεροι gay. Οι gay ζουν στον ίδιο κόσμο με εμάς, δουλεύουν, πηγαίνουν σε εστιατόρια, σινεμά, ακόμα και σε «straight» bar σαν όλους μας. Όμως, όταν επιλέγουν να παν σε gay, είναι λογικό ότι το κάνουν εν μέρη για να βρουν ταίρι. Όπως και οι Ποντιακές ή Κρητικές οργανώσεις ανά τον κόσμο, όταν βρίσκονται και έχουν το πανηγύρι ή το φεστιβάλ τους, το κάνουν για να χορέψουν τους δικούς τους χορούς και να ακούσουν την δική τους παραδοσιακή μουσική που δεν ακούν αλλού. Αυτό δεν σημαίνει προφανώς ότι οι Κρητικοί χορεύουν πεντοζάλη και ακούν λύρα πρωί μεσημέρι βράδυ και δεν κάνουν τίποτα άλλο!

· Κατά δεύτερο λόγο, ας είμαστε προσεκτικοί πριν λιθοβολήσουμε μια σεξουαλική συμπεριφορά: Όλοι μας είμαστε παιδιά της σεξουαλικής απελευθέρωσης της δεκαετίας του 60, και πρέπει να κατανοήσουμε ότι μια ελεύθερη σεξουαλική ζωή είναι βασική ανθρώπινη ελευθερία. Προφανώς η κάθε υπερβολή μπορεί να οδηγήσει σε διάφορα προσωπικά και κοινωνικά προβλήματα και προφανώς ο καθένας από εμάς έχει το δικαίωμα να αποφασίζει τι νομίζει τι θεωρεί αυτός υπερβολικό και τι θεμιτό. Αλλά καλό είναι να είμαστε και λίγο διαλλακτικοί σε αυτά τα θέματα καθότι αυτό που εσείς τώρα θεωρείτε αυτονόητο (πχ συμβίωση πριν τον γάμο) ήταν τρομερό ταμπού μόλις πριν μερικές δεκαετίες και εσείς θα θεωρούσασταν ανώμαλος και επικίνδυνος.

· Όπως προανέφερα, και με κίνδυνο να γίνω κουραστικός, το να καταδικάζεται μια ολόκληρη κοινωνική ομάδα εξαιτίας των συμπεριφορών ορισμένων είναι ρατσιστικό και αντιπαραγωγικό. Εάν κάποιος είναι ενάντια στην σεξουαλική συμπεριφορά ορισμένων (gay και straight) ας σκεφτεί τι μπορεί να γίνει για να αλλάξει η συμπεριφορά τους ή, στην χειρότερη περίπτωση, αν δεν κρατιέται, ας αποδοκιμάσει τα συγκεκριμένα άτομα με την συμπεριφορά αυτή. Το να καταδικαστεί μια ολόκληρη κοινότητα δεν βελτιώνει το πρόβλημα, απλώς δημιουργεί άδικες διακρίσεις.

· Τέλος, η αποδοχή της ομοφυλοφιλίας από την ευρύτερη κοινωνία είναι πιθανόν να οδηγήσει σε σταθερότερες gay σχέσεις και λιγότερη έντονη σεξουαλική ζωή, παρά το αντίθετο. Είναι προφανές ότι εάν το να συμβιώνουν δύο άτομα του ιδίου φύλου είναι καταδικαστέο, τα άτομα αυτά θα δυσκολευτούν να δημιουργήσουν σταθερές σχέσεις και θα καταλήξουν να έχουν πολλές κρυφές σεξουαλικές επαφές. Γι αυτό και οι «ηθικές» αντιρρήσεις στο να επιτραπεί ο γάμος μεταξύ ομοφύλων είναι το λιγότερο αντιπαραγωγικές.

17. Μα οι ομοφυλόφιλοι δεν είναι δυστυχισμένοι;

Πολλοί γονείς δεν θέλουν να είναι το παιδί τους ομοφυλόφιλο γιατί πιστεύουν ότι θα είναι δυστυχισμένο. Αυτή η ανησυχία είναι υπερβολική. Δεν υπάρχει τίποτα στην ομοφυλοφιλία που προδιαθέτει τα άτομα να έχουν κατάθλιψη ή δυστυχία. Άλλωστε ο όρος «gay» σημαίνει χαρούμενος στα Αγγλικά! Επίσης, την σήμερον ημέρα, ιδίως στις μεγάλες πόλεις μπορεί κανείς να ζει μια πολύ ευχάριστη ζωή ως ανοιχτά gay άτομο χωρίς μεγάλα προβλήματα. Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι οι διακρίσεις και προκαταλήψεις παραμένουν και σε ορισμένες περιπτώσεις αυτές, και όχι η ομοφυλοφιλία η ίδια, μπορούν να δημιουργήσουν ψυχολογικά προβλήματα σε gay άτομα, ιδίως νέους που προσπαθούν να βρουν τον εαυτό τους. Γι αυτό και όσοι γονείς αγαπάνε το παιδί τους, δεν πρέπει να το καταπιέζουν ή πόσο παραπάνω να το «γιατρέψουν» από την ομοφυλοφιλία αλλά αντίθετα να το αποδεχτούν και ίσως και να παλέψουν στο πλευρό του εάν χρειαστεί.

Αυτά τα ολίγα, όσοι καταφέρατε να φτάσετε στο τέλος αυτού του άρθρου, ευχαριστώ για την υπομονή σας και θα χαιρόμουν να διαβάσω τα σχόλια σας.

Μικρές προδοσίες

2009-10-06T16:57:00.008+03:00

Οι μύθοι είναι διαχρονικά ανθεκτικοί και κανείς μύθος δεν υπήρξε τόσο ανθεκτικός τα τελευταία χρόνια όσο αυτός των ρώσικών αγωγών. Στην διεθνή «ανθελληνική συνωμοσία» ενάντια στους αγωγούς πιστώθηκαν τα πάντα, από τα σκάνδαλα που έπνιγαν την ΝΔ, μέχρι τις δασικές πυρκαγιές και τα γεγονότα του Δεκεμβρίου 2008, μετά την στυγερή δολοφονία ανηλίκου από αστυνομικό και τέλος αυτή καθαυτή η πτώση της κυβέρνησης. Έχουμε ξανασχοληθεί και στο παρελθόν με το θέμα, αλλά ελπίζουμε ότι με την αλλαγή κυβέρνησης, θα επικρατήσει λίγο μεγαλύτερη ψυχραιμία και να ξεφύγουμε κάπως από την προσμονή του «ξανθού γένους» που θα λευτερώσει την Πόλη και την Αγιά Σοφιά.

Προξενεί εντύπωση όμως ότι στο όνομα της συμμαχίας(;) με την Ρωσία, παραβλέφθηκε ο,τιδήποτε δεν ευνοούσε την ρωσική πλευρά και όσοι είχαν αντιρρήσεις στιγματίστηκαν ως κινούμενοι από αντεθνικά ελατήρια. Αλλά ποια είναι η περίφημα αυτή συμφωνία με την Ρωσία; Καταρχάς να πούμε ότι στο μνημόνιο που υπέγραψε Ελλάδα-Βουλγαρία-Ρωσία το 2005, και μετά κυρώθηκε στην Ελληνική Βουλή με τον νόμο 3558/2007, δεν υπάρχει η ρητή δέσμευση της Ρωσίας ότι θα τροφοδοτεί τον αγωγό με πετρέλαιο, αλλά μόνο ότι η Ρωσία «θα καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την εξασφάλιση της αδιάλειπτης μεταφοράς πετρελαίου». Προβλέπεται όμως η «αναφαίρετη εκχώρηση στη Διεθνή Εταιρεία του Έργου δικαιωμάτων χρήσης γης αναφορικά με τις ως άνω εκτάσεις γης», κοινώς, εκχωρείται μόνιμα ελληνικό έδαφος σε ένα εταιρικό σχήμα που την πλειοψηφία κατέχει μια ρωσική κρατική εταιρεία εμπορίας πετρελαιοειδών - η Transneft !

Ας αφήσουμε όμως στην άκρη τα ενεργειακά ζητήματα και ας δούμε, όλα αυτά τα χρόνια που είμασταν «πιστοί» σύμμαχοι της Ρωσίας (και όχι μόνο, όπως θα δούμε παρακάτω) ποιά είναι η άποψη του ισχυρού άνδρα της Ρωσίας Β.Πούτιν για τα λεγόμενα «εθνικά» μας θέματα; Ο Β.Πούτιν πιστεύει ότι η FYROM έχει δίκιο στην σχετική της διένεξη με την Ελλάδα. Αλλά σε αντίθεση με άλλους αρχηγούς κρατών δεν το κρύβει κιόλας, αλλά το δηλώνει με πολύ άκομψο τρόπο: «υποστηρίζουμε τις σχέσεις καλής γειτονίας Ελλάδας-Μακεδονίας(και όχι FYROM)» είπε, στην κοινή συνέντευξη τύπου στην Μόσχα, με τον Κ.Καραμανλή στις 18.10.2007 και ο απελθών πρωθυπουργός δεν το θεώρησε σκόπιμο να τον διορθώσει. Ο Β.Πούτιν ήταν και είναι μέγας θαυμαστής του κατοχικού καθεστώτος της Β.Κύπρου. Αφού υποστήριξε δημόσια το σχέδιο Ανάν το 2005 (το οποίο βγάζουν όμως αφρούς όταν το ακούνε οι έλληνες υποστηρικτές του Πούτιν!), το 2006 θεώρησε πλέον δεδομένο με την αποτυχία του σχεδίου ότι υπάρχουν δυο κράτη στην Κύπρο, η Βόρεια και η Νότια...Το 2008 ο Β.Πούτιν εγκαλούσε τους Ευρωπαίους για τα δυο μέτρα και τα δυο σταθμά τους, ενώ δηλαδή αναγνώριζαν το Κοσσυφοπέδιο, δεν αναγνώριζαν την Βόρεια Κύπρο που είναι «ανεξάρτητη» τα τελευταία 40 χρόνια, ενώ πολύ πρόσφατα επανήλθε στην άποψή του περί δυο κρατών στην Κύπρο και στην άποψη που είχε εκφράσει και το 2005, ότι δηλαδή το εμπάργκο εναντίον της «Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου» είναι «άδικο».

Δεν είναι θέμα ιδεολογίας όμως, πιστεύω: με την ίδια άνεση που ο «πατριωτικός» χώρος δίνει γην και ύδωρ στην Ρωσία, με την ίδια άνεση υπογράφει αποικιακές συμβάσεις με τους νατοϊκούς συμμάχους μας λ.χ. Έτσι, στην πρόσφατη κύρωση στην Βουλή του μνημονίου κατανόησης Ελλάδας - ΝΑΤΟ, που υπερψήφισαν ΝΔ και ΛΑΟΣ, υπήρχαν διατάξεις που προβλέπουν ανάμεσα στα άλλα ότι τα μέσα και οι διαδικασίες προστασίας των δυνάμεων του ΝΑΤΟ θα αποτελούν πλέον αποκλειστική αρμοδιότητα του στρατιωτικού διοικητή του NATOϊκού τμήματος, και όχι του ελληνικού κράτους, ενώ ο στρατιωτικός διοικητής θα έχει επιπρόσθετα το δικαίωμα δέσμευσης ή διάθεσης ιδιοκτησίας, εκτός αυτής που θα έχει ήδη παραχωρηθεί στις NATOϊκές δυνάμεις! Τι θέλω να πω με όλ'αυτά; Ότι αν έχεις τέτοιους «προστάτες» των εθνικών συμφερόντων, τι να τους κάνεις τους εχθρούς; Ότι, όπως είχε πει κάποτε ο Ελευθέριος Βενιζέλος: «να το πάρωμεν απόφασιν, δεν υπάρχει, δεν υπήρξεν ποτέ "Θεός της Ελλάδος". Ενας είναι ο Θεός δι' όλα τα έθνη. Η φρόνησις, η διορατικότητα και η επαφή με την πραγματικότητα». Και ότι ελπίζω,, από εδώ και εμπρός να γίνουμε λίγο σοφότεροι. Δεν ζούμε στις βάρβαρες συνθήκες της Τουρκοκρατίας και δεν υπάρχει λόγος να ελπίζουμε σε Μεσσίες και ελευθερωτές και ξανθά γένη από τον Βορρά που θα έρθουν σε επικουρία μας. Τα προβλήματά μας μόνο εμείς μπορούμε να τα λύσουμε και κανείς άλλος.

Εκλογές 2009 ....μία απ' τα ίδια!

2009-10-02T02:44:00.006+03:00

Μερικές σκέψεις και προβληματισμοί για τις επικείμενες εκλογές.

Ποιες είναι οι επιλογές μας; Μα τί άλλο από το χρώμα του "πατερούλη" στο κυβερνητικό θώκο! Μπλέ ή πράσινο; Το κόκκινο, μαύρο ή το ρόζ είναι για την ανάλογη γαρνιτούρα.

Δηλαδή αυτό που παίζεται τελικά είναι το είδος του κρατισμού και των θεραπαινίδων του, που θα αναλάβει για λίγο το τιμόνι του ελληνικού Τιτανικού, ενώ η ορχήστρα θα παιανίζει και εμείς θα "άδωμεν" στο καράβι που έχει πάρει ήδη κλίση.

Μα καλά, δεν υπάρχει οδός διαφυγής; Ναι, υπάρχει αλλά όπως συνήθως συμβαίνει σε κάθε αποτοξίνωση από ουσίες, η θεραπεία είναι επώδυνη. Δεν είναι εύκολο να αποσύρεις το μπώλ με τα στεροειδή από το κρατικοδίαιτο οικονομικό μας σύστημα χωρίς τα σχετικά συμπτώματα στέρησης. Κανένας μεταπολεμικός κυβερνήτης δεν είχε το σθένος ή και τη θέληση να το πράξει. Το ίδιο ισχύει λίγο-πολύ και στις υπόλοιπες οικονομίες του πάλαι ποτέ "δυτικού κόσμου" με πρωθιέρεια τις ΗΠΑ ιδίως επί αρχι-αλχημιστού Greenspan και του διαδόχου αυτού Bernanke.

Αυτό που έχει μείνει σαν επωδός να ηχεί ακόμα στ' αυτιά της κοινωνίας μας είναι ότι για όλα φταίει ο φιλελευθερισμός που έγινε κάτι σαν ο αποδιοπομπαίος τράγος "du jour"...

Περνάει τελικά κρίση ο καπιταλισμός; Σίγουρα αυτό που ξέραμε και μας είχαν σερβίρει σαν καπιταλισμό δεν έχει πολλά ψωμιά ακόμα. Ήδη η Βαβέλ του κυβερνητικού χάρτινου χρεω-γραφικού χρήματος έχει γείρει, όπως μαρτυρά η υπό εξαφάνιση βάση του χρυσού (gold basis). Το αρνητικό κοντάνγκο για πρώτη φορά στα χρονικά της οικονομίας είναι ante portas, όπως λέει και ο καθηγητής Fekete σε προηγούμενο ποστ.

Όμως αυτό δεν ήταν ποτέ καπιταλισμός. Ήταν μία μορφή "πατερναλιστικού σοσιαλισμού" με καπιταλιστικές αποχρώσεις. Αλλού με περισσότερες αλλού λιγότερες κρατιστικές πολύχρωμες ανταύγειες.

Τελικά μήπως ο αμιγής καπιταλισμός είναι μία ουτοπία ή μήπως ο φόβος -ή μάλλον ο τρόμος- μπροστά στην ελευθερία, στον απογαλακτισμό από τα εκάστοτε μαμα-σοσιάλ και την ενηλικίωση των πολιτών δεν του επέτρεψαν ποτέ να λειτουργήσει όπως θα έπρεπε; Κάτι σαν το σύνδρομο Πήτερ Παν σε κοινωνική κλίμακα.

Μία καθαρή φωνή από το παρελθόν (άσχετα εάν διαφωνώ με την άποψή του για το κανόνα χρυσού) είναι εκείνη του Milton Friedman που με λίγα και μεστά λόγια περιγράφει την φιλελεύθερη άποψη για την ουσία του καπιταλισμού μέσα σε μία κοινωνία ελευθέρων ανθρώπων.
Άς ηχήσει η φωνή της λογικής του ακολουθώντας σαν απόηχος όσους θα πάνε να ψηφίσουν...

Γίναμε Ιρλανδία!

2009-09-28T17:18:00.004+03:00

2001: Ο πρωθυπουργός Κ. Σημίτης δηλώνει: "Δεν θα γίνουμε Ιρλανδία!". H Ιρλανδία με την απελευθέρωση της αγοράς της στα 90s είχε πιάσει ψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης με μέση ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κοντά στο 9% . Για κάποιο λόγο αυτή η Ιρλανδία δεν άρεσε στον Κ. Σημίτη και η Ελλάδα παρέμεινε στους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τροφοδοτούμενους σε μέγαλο βαθμό από τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις.

2009: Η Ιρλανδία με την απελευθερωμένη αγορά και την υψηλή ανάπτυξη έχει και μεγαλύτερη έκθεση (high beta) στην παγκόσμια οικονομία. Αφού διπλασίασε το ΑΕΠ της σε λιγότερο από μία δεκαετία, η Ιρλανδία περνάει μία μεγάλη, αλλά μάλλον σύντομη, κρίση. Ο μεγαλύτερος επενδυτικός κίνδυνος φαίνεται και στο 10-ετές ιρλανδικό government bond που έχει 4.686% rate (1). Για σύγκριση, η Γερμανία έχει 3.244%.

Από την άλλη, η Ελλάδα που ποτέ δεν απελευθέρωσε τις αγορές της όπως η Ιρλανδία, τουλάχιστον τώρα πρέπει να έχει περισσότερη ασφάλεια, σωστά; Λάθος. Το ελληνικό government bond έχει από τα υψηλότερα rates στο Eurozone, i.e. 4.469%. Δηλαδή, είμαστε Ιρλανδία, αλλά μόνο στις στραβές και στο downside. Ίδιο ρίσκο, χαμηλότερη απόδοση. Μάλιστα.

Παρεμπιπτόντως, ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο στην Καθημερινή για την κατάσταση των δημοσιονομικών μας, εδώ.

(1) Για το data point από το Bloomberg ευχαριστώ τον φίλο Elef Haim Mordehai

Ζήτω το ζητώ το προεκλογικό debate!

2009-09-22T12:23:00.001+03:00

1985. Ιωάννινα. Προεκλογική περίοδος. Νύχτα – μετά τις 20:00. Ο πατέρας μου στο τιμόνι, η μητέρα μου δίπλα του και εγώ με τον αδελφό μου στο πίσω κάθισμα. Σταματάμε στο φανάρι κι ένα σμήνος κομματικών νεολαίων με αλυσίδες, ρόπαλα και σιδερολοστούς μας περικυκλώνει. Σαν σε όνειρο, τους βλέπω μπροστά μου να μας βρίζουν και να μας απειλούν, και είμαι σίγουρος ότι αν δεν συνειδητοποιούσαν ότι στο πίσω κάθισμα καθόμουν εγώ με τον αδελφό μου – μικρά παιδιά τότε, άμαχος πληθυσμός – ούτε το αυτοκίνητο, ούτε οι γονείς μας θα καταφέρνανε να ξεφύγουν. (Το αυτοκίνητο βλέπετε του πατέρα μου, το χρησιμοποιούσε νεολαία αντίπαλου κόμματος για τις εκστρατείες αφισοκόλλησής της και αποτελούσε κόκκινο πανί για τους βαρβάρους της αντίπαλης πλευράς. )
Η τηλεόραση ελεγχόταν πλήρως από την κυβέρνηση. Το ίδιο και το ραδιόφωνο. Η μόνη πληροφόρηση που είχαν οι πολίτες ήταν από τις κομματικές τους εφημερίδες. Ο πολιτικός διάλογος περιοριζότανε στις μάχες των δρόμων μεταξύ αφισοκολλητών κι την πλαστική σημαία στην ομιλία του αρχηγού της αγέλης.

2009. Ιωάννινα. Προεκλογική περίοδος. Νύχτα – μετά τις 20:00. Εγώ με την κόρη μου στον ένα καναπέ. Η γυναίκα μου στον άλλο. Παρακολουθούμε το debate των πολιτικών αρχηγών και γκρινιάζουμε με τις τετριμμένες απαντήσεις τους και τις άστοχες ερωτήσεις των δημοσιογράφων. Εγώ ταυτόχρονα σχολιάζω τη συζήτηση με τους φίλους μου στο twitter καθώς η κόρη μου παίζει στο δικό της υπολογιστή ένα παιχνίδι σε κάποιο παιδικό site.

Το debate δεν ήταν αυτό που θα περίμενε κανείς από ενήλικες πολιτισμένους συνομιλητές. Οι δημοσιογράφοι, με την εξαίρεση του Παύλου Τσίμα και της Σίας Κοσιώνη, ήταν απαράδεκτοι και πολύ συχνά εκτός θέματος – τι μανία κι αυτή με τις κουκούλες και τη Μακεδονία! Κι αν δεν με ταλαιπωρούσαν οι προσωπικές μου πολιτικές εμμονές, θα είχα κλείσει πιθανότατα την τηλεόρασή μου πολύ πριν το τέλος του.

Κι όμως. Το debate αυτό το γιορτάζω.

Η δημοκρατία μας ενηλικιώνεται και δεν έχει ανάγκη πια τη βαρβαρότητα της ημιμάθειας του πεζοδρομίου. Με όλες τις ατέλειές της, έχει στρέψει πια την πλάτη της στη σιωπηλή βία της πλαστικής σημαίας. Ακούμε απόψεις, διαβάζουμε πολιτικά προγράμματα, γνωρίζουμε θέσεις. Κι αποφασίζουμε. Δεν τρέχουμε πια στους δρόμους με καδρόνια κι αλυσίδες.

Έτσι, για να έχουμε μια εικόνα…

2009-09-18T11:22:00.001+03:00

Ο βαθμός οικονομικής ελευθερίας έμεινε ανεπηρέαστος. Κι αν και την τελευταία διετία είχαμε μια ελαφριά βελτίωση σε κάποιους τομείς, το μέγεθος του κράτους βρίσκεται σήμερα στην τραγικότερη θέση της τελευταίας δεκαπενταετίας. Καμία έκπληξη εδώ.

Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας, σταθερή τα πράσινα χρόνια (αλλά σε όχι τόσο ικανοποιητικά επίπεδα), πήρε την κατιούσα. Η χώρα μας έπεσε περίπου 40 θέσεις στην κατάταξη την τελευταία πενταετία. Έχει δίκιο το ΠΑΣΟΚ να διαμαρτύρεται, αλλά να δούμε πόσες θέσεις θα πέσουμε με την καινούρια κυβέρνηση. Να σημειώσουμε ότι αν και αυτό το μέγεθος είναι χαρακτηριστικό της πορείας της οικονομίας, δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από την παρουσία ή όχι της όποιας παγκόσμιας κρίσης μιας και αποτελεί συγκριτικό μέγεθος.

Το δημόσιο χρέος – σε εκατομμύρια ευρώ παρακαλώ. Το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα της οικονομίας μας που με σταθερό ρυθμό, ανεξαρτήτως χρώματος, συνεχίζει να αυξάνεται με τρομαχτικούς ρυθμούς. Το 1997, το χρέος της χώρας ήταν 114.9 δισεκατομμύρια ευρώ, το 2004 183,2 δισεκατομμύρια ευρώ, και σήμερα 237,2 δισεκατομμύρια ευρώ!!! Δώστε έμφαση στο «δισεκατομμύρια ευρώ», μιας και πολλές φορές ξεχνάμε τον αστρονομικό όγκο αυτού του μεγέθους.

Να σημειώσουμε όμως ότι ο πληθωρισμός είναι σήμερα αρκετά χαμηλότερος από το 2008 (τελευταίο ετήσιο δεδομένο).

Για την ανεργία, δεν αξίζει καν ο κόπος να δούμε τα στοιχεία που αναφέρονται. Κανείς δεν ξέρει το πραγματικό μέγεθος, μιας και αποτελεί τον κατεξοχήν χώρο αλχημείας των κυβερνητικών επιτελείων της μεταπολίτευσης.

P.S. After popular demand:

Malleus Maleficarum Maleficas & earum hæresim ut phramea potentissima conterens

2009-09-14T16:02:00.008+03:00

Κοινός τόπος σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς και τους μύθους είναι ο μηχανισμός του αποδιοπομπαίου τράγου. Όπως έδειξε ο μεγάλος René Girard, υπέρβαση του μηχανισμού αυτού έχουμε για πρώτη φορά στον αρχαίο Ισραήλ: στο βιβλίο του Ιώβ ο Ιώβ αρνείται ότι έκανε κάτι λάθος όταν μιλά με τους φίλους του που τον κατηγορούν, και την ίδια στάση τηρεί, αν και όχι μέχρι το τέλος, με τον Θεό. Έκτοτε, ο Χριστιανισμός και στην συνέχεια η σύγχρονη εκκοσμικευμένη σκέψη, προσπαθούν να υπερβούν αυτόν τον αταβιστικό μηχανισμό κατασκευής αποδιοπομπαίων τράγων. Αυτή η προσπάθεια δεν έχει πάντα αποτελέσματα. Πού και πού τα αρχαία φυλετικά έθιμα βγαίνουν ξανά στην επιφάνεια και επιστρέφουμε στην βαρβαρότητα. Έτσι λ.χ. στην Βόρεια Ευρώπη από το 15ο μέχρι τον 18ο αιώνα είχαμε τις φοβερές διώξεις των μαγισσών με πάνω από 60,000 θύματα. Έβρεχε πολύ; Έφταιγαν οι μάγισσες. Έβρεχε λίγο; Έφταιγαν οι μάγισσες. Έριχνε χαλάζι; Έφταιγαν οι μάγισσες, αλλά και όταν κάποιου του ψόφαγαν τα ζώα, αρρώσταινε βαρειά αυτός ή μέλος της οικογενείας του κ.ο.κ.

Αυτή την βαρβαρότητα ζήσαμε τα τελευταία 5,5 χρόνια, σε μια ελληνική εκδοχή του κυνηγιού μαγισσών. Έτσι:

[*] ποιος φταίει για το ότι υπάρχει σπατάλη και διαφθορά; Το ότι η απιστία δεν ήταν κακούργημα - βέβαια πώς θα πάει φυλακή κάποιος που συμμετέχει στο ΔΣ ενός οργανισμού όταν ο μόνος που έχει έννομο συμφέρον να τον εγκαλέσει είναι ο εαυτός του και οι φίλοι του στο ΔΣ;
[*] ποιος φταίει για την κακή εικόνα της κυβέρνησης; Μα φυσικά τα "ανώνυμα συκοφαντικά" blogs. Οπότε κυνήγι μέχρι τελικής πτώσεως κατά παράβαση κάθε διάταξης εθνικής και διεθνούς νομοθεσίας που ισχύει στην χώρα μας.
[*] ποιος φταίει για το ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν πιάσει πάτο; Μα οι αναρχικοί και οι αιώνιοι φοιτητές! Κάνουμε μια ψευτο-μεταρρύθμιση, αλλάζουμε τον νόμο για το άσυλο (ορθώς) - κάνουμε βέβαια παράλληλα ευρωβουλευτές τα "δικά μας παιδιά" που τραμπουκίζουν μέσα στο άσυλο, άσε τον Ρουσόπουλο να λέει - και πετάμε έξω τους αιώνιους φοιτητές και 3 χρόνια μετά βλέπουμε τα ελληνικά πανεπιστήμια να έχουν μεταμορφωθεί σε...Χάρβαρντ και να πρωτεύουν στην παραγωγή εργασίων σε indexed περιοδικά(;). Βέβαια, αν αλλάζει ο νόμος για το άσυλο και σε μια και μόνο περίπτωση πανεπιστημίου με νεοδημοκράτη πρύτανη βλέπουμε να κλέβουν 80 τόνους πετρέλαιο από την αυλή του πανεπιστημίου, να υπογράφονται λέοντειες συμβάσεις €15,000,000 για καθαρισμό, να δίνονται αβέρτα πλαστά πτυχία ιατρικής, τα δε μεταπτυχιακά να μοιράζονται με κομματικά σκονάκια, αυτό μας λέει ότι το άσυλο ήταν και είναι μάλλον άλλου τύπου.
[*] ποιος φταίει που βγήκαν στα κανάλια οι τσόντες του κολλητού του πρωθυπουργού Ζαχόπουλου; Μα, τι άλλο, η παράνομη βιντεοσκόπηση/ηχογράφηση. Τις κάνουμε κακουργήματα λοιπόν, και μετά από κανά μήνα από το νόμο που περάσαμε, βλέπουμε προϊόντα υποκλοπής στην στην εξεταστική που τρέχει στην Βουλή! Ούτε βέβαια σκέφτηκε κανείς να πάει στον εισαγγελέα τον Μ.Τριανταφυλλόπουλο για το αδίκημα της υποκλοπής για τις κασέτες που ισχυριζόταν ότι είχε στην διάθεσή του από συνομιλίες με τον βουλευτή Κουκοδήμο. Εκεί υπήρχε και η πιθανότητα να είναι πραγματικές οι κασέτες και να βγει το παράνομο περιεχόμενό τους στον αέρα από τις τόσο συνηθισμένες, στο ελληνικό δικαστικό σύστημα, παράνομες διαρροές της δικογραφίας.
[*] ποιος φταίει για το ότι υπάρχουν απαγωγές; Μα φυσικά το ότι οι απαγωγές είναι μόνο κακουργήματα και δεν τιμωρούνται με ισόβια (ώστε να έχει πραγματικό κίνητρο ο απαγωγέας να δολοφονήσει τον απαχθέντα αφού η ποινή είτε το κάνει είτε όχι θα είναι η ίδια...) - ευτυχώς εδώ ο υπουργός Ν.Δένδιας με τον πρωθυπουργό έμειναν μόνο σε απλή ρηματική διακοίνωση και όχι σε εφαρμογή αυτής της λαμπρής ιδέας. Φταίνε και τα κινητά που θα έπρεπε να μην υπάρχουν μέσα στις φυλακές, αλλά όλως παραδόξως υπάρχουν. Βάλε λοιπόν 10,000,000 ανθρώπους να δηλώσουν τον αριθμό κινητού τους, άλλο που όποιος θέλει να παρανομήσει αγοράζει ένα από μετανάστες, από τρίτες χώρες που δεν δηλώνονται, κλέβει ένα ή απλά δίνει ψεύτικα στοιχεία. Είναι απορίας άξιον βέβαια το πώς η κυβέρνηση έχει τέτοια πρεμούρα να μάθει τους αριθμούς κινητών των ελλήνων πολιτών, όταν δεν μπορούσε να βρει το ποιος υπέκλεπτε το τηλέφωνο του πρωθυπουργού της χώρας. Για την αδυναμία του αυτή, ο εισαγγελέας Παπαγγελόπουλος τιμωρήθηκε...με την θέση του διευθυντή της ΕΥΠ. Με τον νέο νόμο θα μας λυθεί πάντως και η απορία σε ποιους ανήκουν οι παρακάτω αριθμοί τηλεφώνων που χρησιμοποιήθηκαν για την υποκλοπή του πρωθυπουργικού τηλεφώνου: 0030496499/6972224621/0030436024/0030491010.
[*] ποιος φταίει για τα συνεχή επεισόδια στις διαδηλώσεις; Η κουκούλα. Έτσι, ποινικοποιούμε την κουκούλα, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να μην έχει πού να βάλει τους εκατοντάδες χιλιάδες κουκουλοφόρους που συλλαμβάνει χάρη στην τολμηρή νομοθετική της παρέμβαση. Δεν μας είπε μόνο αν ο εγκληματίας που δεν κρύβει τα χαρακτηριστικά του προσώπου του όταν εγκληματεί, αν θα απαλλάσσεται λόγω βλακείας με τον νέο νόμο, αφού θα είναι και ο μόνος που θα συλλαμβάνεται.
[*] ποιος φταίει για τις μεγα-πυρκαγιές που έκαψαν ανθρώπους και σπίτια και τόσες εκτάσεις που η χώρα δεν είχε ξαναδεί; Ο Στρατηγός Άνεμος, οι τούρκοι πράκτορες, το ΠΑΣΟΚ ("το πράσινο καίει το πράσινο" έλεγε ο Μάκαρος Γιακουμάτος και επικροτούσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος το 2007) και όλοι όσοι δεν θέλουν την εθνικοϋπερήφανη αγωγοπολιτική του πρωθυπουργού, μια πολιτική που μας έφερε στην φοβερή επιτυχία α) να μην υπάρχει κανένας αγωγός και β) να μιλάει ο Β.Πούτιν για τα απαράγραπτα δικαιώματα της Τ.Δ.Β.Κύπρου 2 φορές τουλάχιστον και πώς πρέπει να "τα βρούμε με την Μακεδονία" - παρόντος του πρωθυπουργού το τελευταίο.
[*] ποιος φταίει για την άθλια οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα και την ανεργία; Οι μετανάστες. Έτσι σκούπες, ξύλο, κυνήγι και δολοφονίες μπαίνουν στην ημερήσια διάταξη. Και αν παραβαίνουμε τους νόμους του κράτους και τις διεθνείς συμβάσεις που η χώρα μας έχει κυρώσει, και αν άνθρωποι παίρνουν πολιτικό άσυλο στην Νορβηγία, στην Ελβετία και την Σουηδία επειδή η Ελλάδα θεωρείται επικίνδυνο μέρος(!), και αν μας κράζει το State Department και οι διεθνείς οργανισμοί, αυτοί τι ξέρουν; Κουτόφραγκοι δεν είναι;

Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε έτσι για πολύ ακόμα. Αλλά, το κυνήγι των μαγισσών που ξεκίνησε πριν 5,5 χρόνια φτάνει σιγά σιγα στο τέλος του. Αυτοί που το ξεκίνησαν πρέπει να θυμούνται ότι οι πλέον διάσημοι διώκτες μαγισσών δεν είχαν το καλύτερο τέλος: ο Konrad von Marburg δολοφονήθηκε και ο Matthew Hopkins τελείωσε την άθλια ύπαρξή του στην πυρά, και αυτός με την σειρά του. Αν έβλεπαν τις φλόγες μπροστά τους, δεν θα γινόντουσαν οι ίδιοι διώκτες. Τελικά όμως, αυτό δεν ήταν πάντα το πρόβλημα όλων των κυνηγών μαγισσών;

Obama στους αμερικάνους φοιτητές

2009-09-09T16:55:00.006+03:00

Ο αγαπημένος της αμερικάνικης αριστεράς (και όχι μόνο) μιλάει στους μαθητές επ'ευκαιρία της καινούριας σχολικής χρονιάς.

Κύρια σημεία του λόγου:
-Οι μαθητές είναι υπεύθυνοι οι ίδιοι για την παιδεία τους και την μετέπειτα εξέλιξή τους
-Οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι απέναντι στον εαυτό τους και στην χώρα τους να δουλεύουν σκληρά για τις σπουδές τους
-Η Αμερική περίμενει και από αυτήν την γενιά να βγούνε μεταξύ άλλων νέοι επιχειρηματίες που με τις εταιρείες τους θα αλλάξουνε ξανά τον κόσμο, όπως έκαναν πρόσφατα οι ιδρυτές του Facebook, Google, Tweeter

Απορώ εάν υπάρχει ένας Έλληνας πολιτικός που όταν μιλάει σε φοιτήτες να τους τονίζει παρόμοια την προσωπική τους ευθύνη, την υποχρέωσή τους στην χώρα τους να εργαστούν σκληρά για να μορφωθούνε και τις προσδοκίες της κοινωνίας από αυτούς να δημιουργήσουν δυναμικές επιχειρήσεις που θα προσφέρουν δουλειά

Αποτυχημένος τεμπέλης

2009-09-03T13:46:00.001+03:00

Ξεκίνησε έχοντας ένα όνομα που του δίνει head-start στον πολιτικό στίβο. Είναι ευφυής, δεν έχει προβλήματα τύπου «W.» Έχει την οικονομική άνεση και την πολυτέλεια να μην χρείαζεται να δουλέψει για βιοποριστικούς λόγους. Οποιοσδήποτε αξιοπρεπής έλληνας με αυτά τα εφόδια και με σεβασμό στην ιστορία της χώρας του, στην οικογένεια του και στον εαυτό του, θα έβαζε τον πήχυ ψηλά. Ακαδημαϊκά, θα κοίταζε να πάει να σπουδάσει κάτι challenging σε ένα top πανεπιστήμιο. Επαγγελματικά, θα πίεζε τον εαυτό του να δουλέψει και να καταξιωθεί σε top εταιρίες στο εξωτερικό ή και στο εσωτερικό ώστε να αποκτήσει ικανότητες που θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει μετά για να διοικήσει την χώρα. Τι έκανε ο Κ. Καραμανλής; Πήγε σε ένα καλό, αλλά second tier σχολείο στις ΗΠΑ να σπουδάσει, εμ, ιστορία. Μετά γύρισε πίσω, κάνοντας, εμ, τίποτα. Σχεδόν τίποτα δηλαδή, γιατί εξελέγη και στην ΟΝΝΕΔ...

Τέλως πάντων αυτόν τον άνθρωπο, τον εμπιστεύεται το κόμμα του και η κοινωνία και χωρίς πολλά-πολλά, τον βάζει σε νεαρή ηλικία στο ανώτατο εκτελεστικό αξίωμα, το προωθυπουργικό. Στο κάτω-κάτω, έχει σπουδάσει στις ΗΠΑ, γεγονός που του έχει δώσει έκθεση σε ένα διαφορετικό σύστημα και σε σύγχρονες φιλελεύθερες ιδέες. Όταν εκλέγεται, το κλίμα είναι ευνοϊκό: η αντιπολίτευση παραπαίει με έναν μη-χαρισματικό ηγέτη, ο λαός επιζητά μεταρρυθμίσεις και η κυβέρνηση έχει μεγάλη κοινοβουλευτική αυτοδυναμία. Και τι κάνει; τίποτα. Ωραία λόγια για σεμνότητες, δηλώσεις για την ανάγκη τομών, αλλά στην πράξη, ΤΙΠΟΤΑ. Και μετά από τρία χρόνια, ζητά επανεκλογή από τον λαό γιατι η οικονομία είναι σε κρίσιμη κατάσταση και πρέπει να πάρει έγκριση για μεταρρυθμίσεις. Την παίρνει την έγκριση. Και τι κάνει; ΤΙΠΟΤΑ. Οι κρατικές δαπάνες αυξάνονται με ρυθμούς Ανδρέα, η ακροαριστερά αλωνίζει, και ο πρωθυπουργός δηλώνει κουρασμένος. Και μετά από δύο χρόνια ζητάει πάλι εκλογές, γιατι η οικονομία είναι σε κρίσιμη κατάσταση και πρέπει να πάρει έγκριση από τον λαό για μεταρρυθμίσεις.

Προσωπικά δεν έχω ξαναδεί περισσότερο αποτυχημένο τεμπέλη. Ντροπή για την οικογένεια του και το κόμμα του. Κρίμα για την Ελλάδα.

Η πιο αηδιαστική μορφή κρατικού μονοπωλίου

2009-09-02T21:49:00.002+03:00

Ώστε θέλεις να σπουδάσεις ε; Να πας στο Πανεπιστήμιο "να γίνεις άνθρωπος"; Κανένα πρόβλημα!Απλώς θα περάσεις από ένα σκληρό βασανιστήριο που θα κρατήσει έναν ολόκληρο χρόνο:τις Πανελλήνιες εξετάσεις! Μετά το τέλος της Β' Λυκείου δεν έχει διακοπές όπως τα προηγούμενα χρόνια:έχει φροντιστήριο κάθε μέρα για κανά εξάωρο! Πρέπει να προετοιμαστείς για τα μαθήματα που θα δώσεις στις Πανελλήνιες, για να καταφέρεις να γράψεις τον επιθυμητό βαθμό, να περάσεις στη σχολή που θέλεις(;). Και μετά από το εικοσαήμερο του Αυγούστου που μπορείς να κάτσεις λίγο να ξεκουραστείς ξεκινάει η πιο εφιαλτική χρονιά της ζωής σου:η Γ' Λυκείου...

Κατά τη διάρκεια αυτής της χρονιάς θα είσαι "προστατευόμενο είδος":θα σε αντιμετωπίζουν όλοι σαν ένα άτομο με ειδικές ανάγκες που παλεύει κάθε μέρα και όλη μέρα για ένα μόνο σκοπό:να περάσεις στο Πανεπιστήμιο. Βέβαια, θα νομίζεις ότι τους κοροϊδεύεις και λίγο γιατί μεταξύ μας δεν θα διαβάζεις και τόοοοοοσο πολύ(που να βρεις χρόνο άλλωστε:το πρωί σχολείο, μετά πέντε ώρες φροντιστήριο κάθε μέρα, κανά ιδιαίτερο έτσι "για να είμαστε σίγουροι" ε βάλε και οκτώ ώρες να κοιμηθείς πάει η μέρε τελείωσε! Πότε στην ευχή να διαβάσεις;!) και αυτό θα σε αγχώνει και λίγο. Αλλά να σου πω και κάτι; Όπως λέμε και εμείς οι φιλελεύθεροι, προσωπική σου επιλογή δεν είναι; Αν θες να πας στο Πανεπιστήμιο θα περάσεις το βασανιστήριο των Πανελληνίων! Είναι μετά να απορείς που οι φοιτητές δε διαβάζουν στο Πανεπιστήμιο; Αφού τους προηγούμενους δεκαπέντε μήνες μίσησαν το διάβασμα: από την εξαντλητική αποστήθιση, τη βαρετή ασκησειολογία, τις ηλίθιες "μεθοδολογίες", τη γελοιότητα του φροντιστηρίου και του σχολείου ταυτόχρονα!

Αλλά δυστυχώς δεν έχεις άλλη επιλογή:στην Ελλάδα υπάρχει μόνο ένα Πανεπιστήμιο. Το δημόσιο-κρατικό Πανεπιστήμιο! Αν θες να σπουδάσεις στην Ελλάδα δεν έχεις άλλη επιλογή. Εντάξει υπάρχουν και τα κολλέγια άλλα αυτά είναι...τίποτα:τρία χρόνια για μια ειδικότητα που δε σε ενδιαφέρει για να καταλήξεις με ένα χαρτί χωρίς επαγγελματικά δικαιώματα! Αν όμως θες να σπουδάσεις Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Οικονομική Επιστήμη, Πολιτική Επιστήμη, Κοινωνιολογία δεν υπάρχει άλλος δρόμος:για να μπεις στο κρατικό Πανεπιστήμιο πρέπει να περάσεις από τις Πανελλήνιες. Ε αν αυτό δεν είναι η απόλυτη επίδειξη κρατική βαρβαρότητας, το απόλυτο παράδειγμα του τι μπορεί να σου κάνει το κράτος άμα θέλει, δεν μπορώ να φανταστώ τι θα μπορούσε να είναι!

Ξέρετε φίλοι ποια κυβέρνηση είχε θεσπίσει το κρατικό μονοπώλιο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης; Η Χούντα αγαπητοί μου! Ναι, η συνταγματική αυτή ρύθμιση είναι έργο της επταετίας:ήθελαν οι χουντικοί να διασφαλίσουν ότι η πανεπιστημιακή παιδεία θα είναι υπό τον έλεγχο τους και κανένα ίδρυμα του εξωτερικού δεν θα "μολύνει" την ελληνική παιδεία! Και βγαίναμε στο δρόμο για να υποστηρίξουμε ένα νόμο της Χούντας! Ναι, της Χούντας! Και για να αναγκάσουμε τους κακόμοιρους που δεν ήταν τόσο έξυπνοι όσο εμείς, δεν ήταν τόσο μαθηταράδες όσο εμείς οι "γάτοι", να πηγαίνουν στην Αγγλία και στην Ιταλία για να πάρουν ένα χαρτί!

Μα σκεφτείτετο λίγο:οι πραγματικά πλούσιοι δε νοιάζονται. Τα παιδιά τους ούτως ή άλλως στο Harvard και στο London School of Economics θα τα έστελναν είτε είχαμε ιδιωτικά Πανεπιστήμια είτε όχι. Αυτό ισχύει και για τους πραγματικά φτωχούς:δεν θα είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν το ιδιωτικό Πανεπιστήμιο. Γι' αυτούς το κρατικό Πανεπιστήμιο είναι μονόδρομος είτε αναγνωρίζονται τα ιδιωτικά είτε όχι! Ίσως ακούγεται σκληρό, αλλά είναι η αλήθεια:όπως κάποιες οικογένειες δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα ενός ακριβού αμαξιού ή ενός ιδιωτικού σχολείου, έτσι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα και τη φοίτηση σε ιδιωτικό Πανεπιστήμιο. Είναι (δυστυχώς) αποκλεισμένοι στην επιλογή του δημοσίου Πανεπιστημίου και του βασανιστηρίου των Πανελληνίων εξετάσεων.

Και ποιοι πλήττονται τελικά από το κρατικό μονοπώλιο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης; Μα τα μεσαία στρώματα φυσικά! Οι οικογένειες, τα παιδιά των οποίων είχαν την ατυχία να μην τα καταφέρουν στις Πανελλήνιες και που έχουν ένα εισόδημα που τα βγάζουν πέρα, πρέπει να ζοριστούν να βρουν τα λεφτά να στείλουν τα παιδιά τους σε ένα αξιοπρεπές ίδρυμα του εξωτερικού. Πρέπει να εξασφαλίσουν τα χρήματα που απαιτούνται για τα δίδακτρα, αλλά και τη διαβίωση των παιδιών τους στο εξωτερικό. Και σας ρωτάω, δε θα ήταν καλύτερο να γλιτώσουν τα λεφτά της διαβίωσης στο εξωτερικό και να έχουν να πληρώσουν μόνο τα δίδακτρα; Δε θα ήταν καλύτερο για τις οικογένειες αυτές (που νομίζω ότι αποτελούν και την πλειοψηφία των ελληνικών οικογενειών-που δηλαδή γενικά τα φέρνουν βόλτα, αλλά ένα τέτοιο έξοδο είναι δυσβάσταχτο), δε θα ήταν μια σημαντική ανάσα να γλιτώσουν τα έξοδα διαβίωσης, που αποτελούν και το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής επένδυσης;

Νομίζω πως πρόκειται για τον ορισμό της κατά Pareto βελτίωσης:καλυτερεύει η θέση κάποιων, χωρίς να χειροτερεύει η θέση των υπολοίπων! Τα δημόσια Πανεπιστήμια θα μείνουν ανεπηρέαστα. Απλά βελτιώνονται οι επιλογές για τα παιδιά που απέτυχαν στην απάνθρωπη δοκιμασία των Πανελληνίων. Για κάποιον που έχει την ατυχία να μην έχει το απαραίτητο εισόδημα τα πράγματα δεν χειροτερεύουν:τα δημόσια Πανεπιστήμια δεν καταργούνται! Η αναγνώριση των ιδιωτικών, όμως, αυξάνει τις επιλογές πολλών φοιτητών που έχουν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν στο απαραίτητο κόστος (και πιστέψτε με είναι πολλοί οι σπουδαστές των ιδιωτικών ΙΕΚ και των κολλεγίων, όσο και των Πανεπιστημίων του εξωτερικού) και έτσι πολλοί μπορούν να γλιτώσουν την Γ' Λυκείου και έτσι να προσθέσουν και ένα χρόνο στη ζωή τους...

Θυμηθείτε το βασικό επιχείρημα αυτών που ζητούν τη διατήρηση του ασύλου στα Πανεπιστήμια:"ποιος μου εγγυάται ότι δε θα έρθει στην εξουσία μια δικτατορία και το πανεπιστημιακό άσυλο θα αποκτήσει σοβαρό νόημα προστασίας της επιστημονικής γνώσης;". Θέλω να τους απαντήσω:"έχετε διαβάσει Κούντερα; Ξέρετε πώς ήταν τα Πανεπιστήμια στη Χούντα;". Γιατί όποιος έχει διαβάσει Κούντερα ή ξέρει πώς ήταν η κατάσταση στα ελληνικά Πανεπιστήμια στη Χούντα, ξέρει πολύ καλά πως το κρατικό μονοπώλιο στα Πανεπιστήμια αποτελεί τον ασφαλέστερο δρόμο για να χτίσεις μια αποτελεσματική δικτατορία! Γιατί όταν το Πανεπιστήμιο είναι κρατικό μονοπώλιο η πιο επαναστατική ομάδα του πληθυσμού, οι φοιτητές, βρίσκονται υπό τον έλεγχο της κρατικής δικτατορίας. Φοιτητές εκβιάζονται και φιμώνονται, ρουφιάνοι κυκλοφορούν και η διδασκαλία γίνεται όργανο της κρατικής προπαγάνδας. Δείτε τα Πανεπιστήμια στη ναζιστική Γερμανία, στην Ελλάδα του 1967-1974, διαβάστε το "Αστείο", όπου καταστράφηκε η ζωή ενός ανθρώπου επειδή έκανε ένα αστείο για το Στάλιν και θα καταλάβετε ότι το μονοπώλιο της Πανεπιστημιακής παιδείας είναι το βασικό όπλο των ολοκληρωτικών καθεστώτων. Αυτό θέλουμε να διατηρήσουμε και στη χώρα μας;

Θέλω, επίσης, να παρουσιάσω μια συλλογιστική και σας παρακαλώ αν βρείτε κάπου ανακολουθία να την επισημάνετε:έστω ότι είστε ελεύθερος να ιδρύσετε ένα ιδιωτικό Πανεπιστήμιο, έχοντας στο μυαλό τον ευτελέστερο των σκοπών:να βγάλετε χρήματα. Για να βγάλετε πολλά χρήματα πρέπει να έχετε πολλούς φοιτητές. Για να έχετε πολλούς φοιτητές πρέπει να έχετε καλό όνομα. Για να έχετε καλό όνομα πρέπει οι απόφοιτοί σας να βρίσκουν δουλειά και θέσεις σε καλά μεταπτυχιακά. Για να γίνει αυτό πρέπει να βγάζετε αποφοίτους καλούς στο αντικείμενο τους. Για να βγάζετε καλούς αποφοίτους πρέπει να έχετε καλούς καθηγητές, σύγχρονο πρόγραμμα σπουδών, καλές εγκαταστάσεις, με λίγα λόγια πρέπει να έχετε ένα καλό(για τα ελληνικά δεδομένα) Πανεπιστήμιο. Συμπυκνώνω το συλλογισμό:για να βγάζετε λεφτά, πρέπει να έχετε ένα καλό Πανεπιστήμιο. Παρακαλώ όποιος βρει ένα σφάλμα στον παραπάνω συλλογισμό να κάνει τον κόπο να γράψει ένα σχόλιο για να δω και εγώ που κάνω λάθος και να αναθεωρήσω! μου φαίνεται παραπάνω από λογικό ότι όποιος θέλει να βγάλει λεφτά θα κάνει ένα καλό Πανεπιστήμιο και αυτό θα κάνει καλό σε όλους μας!

Δε θέλω να φανώ υπεραισιόδοξος και να ισχυριστώ ότι όλα τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια θα είναι καλά. Θέλω να τονίσω ότι τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια πρέπει να είναι αυστηρά μη κερδοσκοπικά(αυτό σημαίνει ότι τα κέρδη δεν θα διανέμονται στους μετόχους αλλά θα επανεπενδύονται στο ίδρυμα) και να αξιολογούνται από μια ανεξάρτητη αρχή όσον αφορά το εκπαιδευτικό τους έργο, όπως και τα δημόσια άλλωστε. Θέλω, επίσης, να είμαστε ρεαλιστές:όσο κακά κι αν είναι τα δημόσια Πανεπιστήμια (και είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι είναι πολύ κακά), αποτελούν ένα είδος ιδιότυπου θεσμού για την ελληνική κοινωνία. Αυτό που λέω είναι ότι (όπως και σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες που αναγνωρίστηκαν τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια) τα δημόσια Πανεπιστήμια θα μείνουν στην κορυφή των προτιμήσεων των μαθητών και στα ιδιωτικά θα πηγαίνουν όσοι είτε αποτυγχάνουν είτε δε θέλουν να περάσουν το βασανιστήριο των Πανελληνίων. Προσπάθησα, όμως, να υποστηρίξω ότι η αναγνώριση των ιδιωτικών Πανεπιστημίων θα βελτιώσει τη θέση πολλών οικογενειών χωρίς να χειροτερεύσει τη θέση των υπολοίπων και ότι το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι να βγει κάτι θετικό για όλη την ελληνική κοινωνία από την αναγνώριση αυτή.

Πιστεύω πως αυτά που λέω είναι λογικά και πως στέκουν. Θέλω να σας ενημερώσω ότι είμαι (και ελπίζω να συνεχίσω για μερικά χρόνια ακόμα) φοιτητής σε δημόσιο Πανεπιστήμιο. Νομίζω όμως ότι το σπάσιμο του κρατικού μονοπωλίου στην Πανεπιστημιακή εκπαίδευση είναι μια ωφέλιμη αλλαγή:γι' αυτό και τη στηρίζω.

H ηθική κατάρρευση της υπαρκτής Δεξιάς.

2009-09-02T14:21:00.002+03:00

Ποια ήταν άραγε η κοινωνική εκείνη βάση που πριν από λίγα χρόνια στήριξε τον Καραμανλή, όταν έριξε τα συνθήματα «Σεμνότητα και ταπεινότητα» και «μηδενική ανοχή»? Ένα αναμφισβήτητα ετερογενές μίγμα πολιτών που αν εξαιρέσουμε την κομματική νομενκλατούρα, περιελάμβανε αστικά στρώματα απηυδισμένα από τη διακυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ, στρώματα που πραγματικά ασπάστηκαν μια προσέγγιση στη δημόσια εξουσία λιγότερο μαξιμαλιστική και περισσότερο λιτή, ολιγαρκή, μετρημένη και αποτελεσματική.

Πίσω από το προφίλ του Καραμανλή, το προσεκτικά μελετημένο από τα στρατηγικά του επιτελεία, κρυβόταν ένας καταπιεσμένος πόθος αρκετών ομάδων του πληθυσμού. Ο πόθος για μια μέθοδο διακυβέρνησης που θα στηριζόταν σε μια αναδιαπραγμάτευση του κοινωνικού συμβολαίου κράτους-πολίτη: λιγότεροι φόροι, λιγότερο έλλειμα, λιγότερο χρέος, περισσότερη υπευθυνότητα, μεγαλύτερη αποδοτικότητα στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας, μια πιο επιστημονική και λιγότερο λαικιστική προσέγγιση της πολιτικής.

Η κοινωνιολογία της νέας εξουσίας ήταν αρκετά αντιφατική: ο έμπορος που απηύδισε από το σοσιαλισμό του ΠΑΣΟΚ δεν θα μπορούσε θεωρητικά να συνυπάρξει με τον επίδοξο δημόσιο υπάλληλο του νεοδημοκρατικού κομματικού στρατού. Ο αυτοδημιούργητος επαγγελματίας δεν είχε τίποτα κοινό με τον επαγγελματία κομματικό αγωνιστή. Κι όμως η διαχείριση του πολιτικού προφίλ της υποψήφιας τότε κυβέρνησης κατόρθωσε να υποτάξει τις υφέρπουσες συγκρούσεις στο στόχο της κάλπης. Και τα κατάφερε.

Σήμερα, πέντε ακριβώς χρόνια μετά , όλα κείτονται γκρεμισμένα στο χώμα. Τα ερείπια του ηθικού προφίλ της κυβέρνησης χάθηκαν στις φλόγες της απόλυτης διαφθοράς, του αφόρητου ξεχειλώματος των δημόσιων χρεών, της κατάρρευσης του κράτους δικαίου. Στην υπόγεια πάλη του αφυπνισμένου πολίτη με τον αιώνιο γραφειοκράτη, ο δεύτερος θριάμβευσε πανηγυρικά. Στα ανώτερα στρώματα της εξουσίας, ο μακιαβελισμός προωθημένος στα ακρότατα όρια του, έχει καταντήσει μοναδική πυξίδα πολιτικής: οι εκλογές επισείονται σαν δαμόκλειος σπάθη από τον πρωθυπουργό πάνω στα κεφάλια των ανυπάκουων, και από τους ανυπάκουους πάνω στο κεφάλι του πρωθυπουργού. Ρουσφετολογικές δηλώσεις και δημαγωγικές παροχές εξαγγέλονται με ρυθμούς πολυβόλου. Την ίδια στιγμή το Σύνταγμα παραβιάζεται αισχρά με μέτρα όπως αυτό της έκτακτης εισφοράς ενώ από τη γενικευμένη ανασφάλεια δικαίου καταλήγουν να τιμωρούνται οι παραγωγικές τάξεις που με τις τραπεζικές καταθέσεις και το παραγόμενο προιόν τους συγκρατούν την οικονομία σε μια σταθερή θέση.

Η ηθική κατάρρευση της υπαρκτής δεξιάς, όπως άλλοτε και η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού γεννά ένα μεγάλο πολιτικό κενό. Ο μη-κομματικοποιημένος μετριοπαθής του δεξιού στρατοπέδου δύσκολα θα στραφεί στη γραφική ακροδεξιά. Ακόμα πιο δύσκολα θα ενταχτεί στη στρατιά της χρεωκοπημένης αριστεράς,που ακόμα μαζεύει τα κομμάτια της από την άνανδρη στάση του Δεκέμβρη, και τις τάσεις σεχταριστικής αποσύνθεσης που γεννά ο αφόρητος δογματισμός της. Και έτσι οδηγούμαστε σε ένα αδιέξοδο: η αριστερά δεν ενδιαφέρεται να τραβήξει τον πολίτη του «μεσαίου χώρου», η ακροδεξιά δε μπορεί. Τελικά είναι πιθανό οι ψήφοι αυτοί να καταλήξουν στο ΠΑΣΟΚ. Ψήφος απελπισίας, και διαμαρτυρίας, ψήφος που η πολιτική της σημασία θα εξανεμιστεί την επόμενη μέρα των εκλογών.

Το σίγουρο είναι ότι μετά από την επερχόμενη ήττα της, η Δεξιά θα πρέπει να επαναδιαπραγματευτεί ζητήματα θεωρητικής και ιδεολογικής φύσης: ο συντηρητικός κρατισμός δοκιμάστηκε και απέτυχε. Το όραμα μιας φιλελεύθερης μινιμαλιστικής διακυβέρνησης παραμένει ακόμα ζωντανό και τραγικά επίκαιρο. Η Νέα Δημοκρατία αποδείχτηκε ανίκανη να το πραγματώσει. Στο πλάι της θα μείνουνε εξ ανάγκης, όσοι αποίκησαν χάρη σε αυτή το δημόσιο τομέα, όσοι τρύγησαν τους υλικούς καρπούς της εξουσίας, όσοι πίστεψαν πως είναι χρέος του κόμματος να συγχωνευτεί με το κράτος και να το μετατρέψει σε φέουδο του. Οι υπόλοιποι θα πρέπει να χαράξουνε μια νέα πορεία. Ίσως το τέλος να σταθεί μια νέα αρχή για τον ελληνικό φιλελευθερισμό.

Αν δεν πούμε συγνώμη…

2009-08-27T12:27:00.001+03:00

Έλαβα τις προηγούμενες ημέρες ένα email από έναν κύριο Κώστα Λάμπρο (της Πρωτοβουλίας για ένα νέο Ουμανισμό - www.infonewhumanism.blogspot.com) με τίτλο: «Ο ΧΡΙΣΤΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΟΛΟ ΤΟ «ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ» ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΘΩΚΟ;» (το όλο κείμενο μπορεί κανείς να διαβάσει και εδώ.)

Το ερώτημα του κειμένου απαντά σαρκαστικά στην παρακάτω δήλωση του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Χριστόφια, που φέρεται να έχει κάνει στο συνέδριο των Αποδήμων Κυπρίων.

Αν δεν πούμε συγνώμη η μια κοινότητα στην άλλη για ότι έπραξε η μια κοινότητα στην άλλη και εάν δεν έρθει και η Τουρκία να μετανοήσει και να πει τη συγνώμη της για το έγκλημα σε βάρος ολόκληρου του κυπριακού λαού, και των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων, δεν θα δούμε χαϊρι και δεν θα πάμε μπροστά.

Δε θα σας κουράσω με τις συνωμοσιολογικές παρατηρήσεις του σχολιαστή – όποιος απολαμβάνει σενάρια συνωμοσίας όπου οι ΗΠΑ (ώ, τι έκπληξη!) παίζουν το ρόλο του κακού ιμπεριαλιστή που τρέφεται από τη μιζέρια των λαών, μπορεί να εύκολα ανατρέξει στο πρωτότυπο κείμενο. Παραθέτω μόνο την παρακάτω παράγραφο ως χαρακτηριστική των εμμονών του κειμενογράφου:

Με τέτοιoυς "κομμουνιστές" υπηρέτες του Κεφαλαίου και πλύστρες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού η Κύπρος, το αντιιμπεριαλιστικό προπύργιοo του Ελληνισμού, κινδυνεύει. Ας ελπίσουμε πως κι' αυτή τη φορά ο Μεγάλος Κυπριακός Λαός θα σώσει για μιά ακόμα φορά την Κύπρο, αλλά και την τιμή της παραπαίουσας αμερικανολάγνας Ελλάδας, της ναυαγισμένης αμερικανόπληκτης Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ομπαμοζαλισμένης Ανθρωπότητας.

Ο κ. Χριστόφιας όμως, δε δήλωσε τίποτα περισσότερο από το αυτονόητο. Δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί ο ρόλος της Τουρκίας ή των Αμερικανών στην τραγωδία της Κύπρου. Δύσκολα μπορεί κανείς να προσπεράσει και το ρόλο της Χούντας. Το ίδιο δύσκολα όμως μπορεί να αμφισβητηθεί και η βαρβαρότητα που έδωσε την αφορμή στην Τουρκία να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά της.

Αν αποδεχόμαστε το διάλογο ως μονόδρομο για τη λύση του προβλήματος, τότε δεν υπάρχει καλύτερη βάση από μια αμοιβαία συγνώμη «για ότι έπραξε η μια κοινότητα στην άλλη». Ο κ. Χριστόφιας επιδεικνύει την τόλμη που ο προκάτοχός του προφανώς δεν είχε και αρνείται μάλλον να περιορίσει τη διπλωματική του φαρέτρα στις πατριωτικές υπερβολές.

Rose Friedman, Distinguished Economist, dies

2009-08-26T12:21:00.003+03:00

The University of Chicago
News Office
August 18, 2009

Rose Friedman, an economist and co-author of a number of important books with her late husband Milton Friedman, died of heart failure on Tuesday, Aug. 18 at her home in Davis, Calif. While the exact date of her birth is uncertain, she is believed to have been 98 years old.

Friedman and her husband, a University of Chicago professor and winner of the 1976 Nobel Memorial Prize in Economic Sciences, were the authors of a number of influential books, including Capitalism and Freedom and Free To Choose, which was published as a companion book to a public television series by the same name. Ronald Reagan, Margaret Thatcher and free-market leaders in Eastern Europe were all devoted admirers of the Friedmans' views.

“Rose Friedman was fully involved in all the personal and professional decisions made along with Milton Friedman, her husband of over half a century,” said Gary Becker, University Professor in Economics at the University of Chicago. “She was also a significant economist in her own right. In her early years she wrote important articles on consumer behavior and other subjects. She had very active involvement in producing other policy-oriented books associated with Milton Friedman. She had an excellent command of how competition and markets should influence important policy questions. In particular, along with Milton, she created a foundation devoted to promoting choice, and especially vouchers, in the K-12 school system.”

President Robert J. Zimmer noted Friedman’s stature as a writer and her contribution to intellectual life on campus. “For years, Rose was a vibrant and valued presence in the University of Chicago community,” Zimmer said.

Despite the unusually high public profile their work brought them, the Friedmans remained devoted academics, they wrote in their memoir Two Lucky People, which the University of Chicago Press published in 1998. “We reflected again on the wonderful dividend from graduate teaching, of having intellectual children throughout the world … and on the emotional hold which the University of Chicago has had on those who have been there,” they wrote.

“Rose and Milton were wonderfully complementary; she added a note of skepticism to help season Milton's exuberant optimism and was the ever-present peer reviewer for whatever ideas were in the air. All that while raising a family and managing an active home and social life. They really were two lucky people, and we who knew them shared in this luck,” said Stephen Stigler, the Ernest DeWitt Burton Distinguished Service Professor in Statistics.

Rose Friedman will be remembered as a talented economist and an influential advocate of freedom, said her daughter Janet Friedman. “Her economic work helped to discredit the idea of government management of the economy, rolling back policies that were hindering wealth creation and thus helping extend the blessings of prosperity to millions around the world. And as a standard-bearer for human liberty, she contributed to the galvanizing of public opinion, especially in the 1980s, against the growing encroachments of intrusive government,” she said.

“In addition to being a delightful person, Rose Friedman was an insightful scholar and an important collaborator with Milton Friedman on policy-oriented research,” said Lars Hansen, the Homer J. Livingston Distinguished Service Professor in Economics. “The University of Chicago has lost a longtime friend.”

Rose and Milton Friedman were married for 68 years. He died Nov. 16, 2006 at age 94.

She was born in a small Russian village in what is now part of Ukraine. Her birth records are lost, but she believed she had been born during December 1910. When she was an infant, her mother took her children and left for America, settling in Portland, Ore., where her father had already moved to escape threats against his life arising from anti-Semitism. They left just before that part of the countryside was devastated during World War I.

She attended Reed College and then transferred to the University of Chicago, where she received a Bachelor of Philosophy degree. She continued her training in economics at the University of Chicago, completing all work for a Ph.D. except for writing a thesis.

Rose Director met Milton Friedman in 1932, when the two were seated next to each other in alphabetical order as graduate students at the University of Chicago. In Two Lucky People, Milton acknowledged Rose as having been a crucial partner in nearly all his economic and public policy work. In addition to her many accomplishments, Rose had the distinction of being the only person known to have won an argument against Milton Friedman.

Her most important contribution was the 1980 book Free to Choose, which she co-wrote with her husband, and the accompanying 10-part PBS series. Both were highly successful— the book topped the best-seller list for five weeks — and had a profound impact on public discussions of freedom. At a time when the nation’s confidence was at an all-time low, Free to Choose helped restore America’s faith in liberty, Janet Friedman said.

In 1996, the Friedmans founded the Milton and Rose D. Friedman Foundation to promote school choice policies, which allow parents to choose a public or private school for their children. From then on, the Friedmans concentrated their efforts on promoting educational reform through school choice.

Rose Friedman was preceded in death by her brother, Aaron Director, who was a member of the Law School faculty at the University of Chicago and a distinguished economist who founded the field of Law and Economics. He came to the University of Chicago in 1927 as a graduate student and remained as an instructor and brought his sister Rose to study at Chicago. He died Saturday, Sept. 11, 2004.

In addition to her daughter Janet, Rose Friedman is survived by her son David, four grandchildren and three great grandchildren. In accordance with her requests, her body will be cremated, and her ashes scattered at sea.

The family has asked that in lieu of flowers or gifts, contributions be made in her honor to The Friedman Foundation for Educational Choice.

Υπέρ της ελευθερίας διαθέσεως μοσχευμάτων

2009-08-12T02:34:00.010+03:00

Δεκάδες είναι κάθε χρόνο στη χώρα μας οι άνθρωποι που πεθαίνουν περιμένοντας για τη μεταμόσχευση υγιούς νεφρού, ενώ εκατοντάδες είναι εκείνοι που επισκέπτονται σε τακτική βάση κέντρα αιμοκάθαρσης. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο έρχεται να ρυθμίσει τις προϋποθέσεις και την διαδικασία μεταμόσχευσης οργάνων με διάθεση προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, επιφέροντας όμως επιπτώσεις δυσανάλογα επαχθείς για την υγεία των άμεσα ενδιαφερομένων.

Το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά Ελληνικό. Οι ανά τον κόσμο περιορισμοί στην ελεύθερη διάθεση οργάνων ακολουθούν μια αντίληψη προστατευτική του κρατούντος ηθικού κώδικα, η οποία όμως παράλληλα προσβάλλει και το δικαίωμα χιλιάδων ανθρώπων σε μία καλύτερη ζωή. Η αντίληψη αυτή εδράζει στην παραδοχή πως η πολιτεία δικαιούται και οφείλει να υπαγορεύσει στο άτομο την πλέον ενδεδειγμένη χρήση του σώματος του. Παραβιάζοντας το καθολικό και απόλυτο δικαίωμα αυτοκαθορισμού, ο νομοθέτης παρεμβάινει στην ατομική μας ελευθερία για να κολάσει αυτοβλαπτικές, επικίνδυνες ή και ηθικά συγκρουσιακές πράξεις αυτοδιάθεσης όπως η πορνεία, η τοξίκωση και η διάθεση ζωτικών οργάνων.

Εν προκειμένω ο νόμος περί μεταμοσχεύσεων ορίζει πως η αφαίρεση ιστών και οργάνων από ζώντα δότη επιτρέπεται περιοριστικά στην περίπτωση μεταμόσχευσης σε σύζυγο ή σε συγγενή δευτέρου βαθμού (Άρθρο 10 παρ.2). Ως εκ τούτου αποκλείονται λήπτες ευρισκόμενοι σε συναισθηματικό σύνδεσμό με το δότη ή και άτομα του ευρύτερου οικογενειακού και κοινωνικού του περίγυρου. Σε περίπτωση αφαίρεσης οργάνου από θανόντα ο περιορισμός τρέπεται σε απόλυτο, καθώς απαγορεύεται κάθε δωρεά αιτία θανάτου ad personam (Άρθρο 14). Υπόψη δεν λαμβάνεται καν πιθανή υπόδειξη του δότη και ακολουθείται σειρά προτεραιότητας βάσει καταλόγου αναμονής, του οποίου το απόρρητο αφήνει δικαιολογημένα περιθώρια καχυποψίας. Η "πρόνοια" αυτή περιορίζει υπέρμετρα το δικαίωμα αυτοδιάθεσης και δυστυχώς έχει σταθεί ήδη αιτία καταφανώς άδικων καταστάσεων.

Σκοπός του νομοθέτη υπήρξε προφανώς η αποτροπή παροχής οργανικών ιστών με κίνητρα διάφορα των αλτρουϊστικών. Κατά πόσο όμως η αντίληψη αυτή είναι αν όχι δίκαιη, τουλάχιστον αποτελεσματική; Οι αυξούμενες λίστες αναμονής τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς μπορούν να μας δώσουν μια πρώτη απάντηση. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί πως μοναδική εξαίρεση παγκοσμίως αποτελεί το θεοκρατικό Ιράν, στο οποίο επιτρέπεται η ελεύθερη διάθεση οργάνων. Για να δοκιμάσουμε επομένως τους λόγους για τους οποίους ο υπόλοιπος κόσμος διαφοροποιείται από το Ιράν, καλό θα ήταν να εξετάσουμε δύο βασικά επιχειρήματα υπέρ της απαγόρευσης.

Μια πρώτη αντίληψη θέλει την εμπορία οργάνων να συνδέεται με αδιαφανείς πράξεις βίας και εξαπάτησης. Συναντάται πράγματι το εμπόριο οργάνων να σχετίζεται με εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και να αποτελεί μέρος της δράσης κυκλωμάτων διεθνούς εγκλήματος. Ακριβώς όπως και το εμπόριο ναρκωτικών. Η νόμιμη όμως και αυστηρά ελεγχόμενη πώληση ενός νεφρού δεν συνεπάγεται και τη νομιμοποίηση αφαίρεσης του χωρίς προηγούμενη ρητή συγκατάθεση του δότη. Αντίθετα, η διενέργεια μεταμοσχεύσεων εντός αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου είναι πλέον πιθανό να περιορίσει τη μαύρη αγορά και τους κινδύνους που αυτή εγκυμονεί. Ταυτόχρονα ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας σε ρόλο αγοραστή δύναται να διασφαλίζει την αρχή της ισότιμης πρόσβασης στις υπηρεσίες μεταμόσχευσης, καταρρίπτοντας το ενδεχόμενο αποκλεισμού φτωχότερων υποψηφίων ληπτών.

Το δεύτερο βασικό επιχείρημα άπτεται της προστασίας των οικονομικά ασθενέστερων από την εμπορευματοποίηση του σώματος τους. Το κράτος έρχεται να αποτρέψει τον πολίτη από μία βλάβη τεκμαίροντας πως αυτός αδυνατεί να εκτιμήσει ορθά τα κίνητρα και τις επιπτώσεις των ενεργειών του. Με την ίδια λογική θα έπρεπε να αποκλείσουμε τους ανθρώπους αυτούς και από ένα πλήθος επικίνδυνων, βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, στα οποία "απερίσκεπτα" εκμισθώνουν και φθείρουν το σώμα τους με κίνητρο το κέρδος. Όχι μόνο δεν τους αποκλείουμε όμως από αυτά, αλλά πολλές φορές απαιτούμε να διακινδυνεύσουν ενεργώντας στα πλαίσια των καθηκόντων τους. Με δεδομένο λοιπόν πως η αφαίρεση ενός νεφρού δεν επιφέρει σοβαρά προβλήματα υγείας ούτε και συντέμνει το μέσο όρο ζωής, τι μένει ως λόγος απαγόρευσης της ελεύθερης διάθεσης οργάνων; Η πράξη παροχής ενός νεφρού επιφέρει διττό όφελος, μη δυνάμενο να ορισθεί με αποκλειστικά οικονομικά κριτήρια, καθώς πέρα από τη βελτίωση της οικονομικής επιφάνειας ενός ανθρώπου εξασφαλίζεται και το ανεπίδεκτο εκτίμησης αγαθό της ζωής.

Ο νόμος ήδη αναγνωρίζει την ελεύθερη διάθεση οργανικών ιστών σε περιπτώσεις όπως η γαλουχία παλιότερα και η αιμοδοσία ή η κατάθεση σε τράπεζες σπέρματος και ωαρίων σήμερα, χωρίς αυτή να συνάγεται κάποια προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Υπό το φως των εξελίξεων στους τομείς της βιολογίας και της ιατρικής θα ήταν ίσως σκόπιμο να επανεξετάσουμε το ενδεχόμενο τροποποίησης της νομοθεσίας και αναγνώρισης ενός sui generis απόλυτου και ακατάσχετου δικαιώματος επί των ζωτικών μας οργάνων.

Μέσα σε ένα γενικότερο πνεύμα σεβασμού του ευαίσθητου και οριακού χαρακτήρα των μεταμοσχεύσεων το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης αναπτύσσει ήδη δράσεις στην κατεύθυνση ευαισθητοποίησης των πολιτών αφενός και βελτίωσης των υπαρχουσών υπηρεσιών αφετέρου. Και είναι ατυχές που η προσπάθεια αυτή σκοντάφτει σε μία στρεβλή αντιμετώπιση τόσο του ανθρωπίνου σώματος όσο και των διατομικών σχέσεων. Το αγαθό της υγείας είναι εξαιρετικά κρίσιμο για να εγκλωβίζεται σε μια ανέξοδη λογική ηθικολογίας.

Ανοιχτή καταδίκη του ρατσισμού από τα στελέγχη της ΝΔ (;)

2009-07-30T16:41:00.004+03:00

Η Αλβανία ετοιμάζεται να νομιμοποιήσει τους γάμους ζευγαριών του ίδιου φύλου. Οι υπουργοί και οι βουλευτές της σημερινής κυβέρνησης έχουν δηλώσει περισσότερες από μια φορές ότι "η (ελληνική) κοινωνία δεν είναι έτοιμη" να αποδεχτεί τον γάμο ζευγαριών του ίδιου φύλου, ήδη από τις πρώτες συζητήσεις για το σύμφωνο συμβίωσης επί υπουργίας Χατζηγάκη, και τώρα ξανά με την πρόταση ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ πριν 2 εβδομάδες για την επέκταση των προνοιών του συμφώνου συμβίωσης στα ζευγάρια του ιδίου φύλου. Από την άλλη, διαπιστώνουμε η αλβανική κοινωνία είναι κάτι περισσότερο από "έτοιμη" να προχωρήσει στο ίδιο βήμα. Να υποθέσω λοιπόν ότι οι πολιτικοί της ΝΔ, ενώ στα λόγια κόπτονται για την "πολιτισμική ανωτερότητα" της Ελλάδας, στην πράξη παραδέχονται ότι η Αλβανία είναι πολύ πιο πολιτισμένη, ως λαός και ως κοινωνία;

Εξέγερση για ελευθερία και άλλα παραμύθια του Xinjiang

2009-07-26T02:27:00.002+03:00

Υπάρχει μια εθνότητα στην Κίνα η οποία υφίσταται διακρίσεις συστηματικές και θεσμοποιημένες. Το βαθμολογικό όριο στις εισαγωγικές εξετάσεις πανεπιστημίου για αυτήν την εθνότητα είναι επίσημα πολύ υψηλότερο από το όριο για όλες τις άλλες.Στην αγορά εργασίας, το κράτος με επίσημη πολιτική του δίνει προτεραιότητα για δουλειά σε όλες τις άλλες μειονότητες.Ακόμα χειρότερα, το κράτος απαγορεύει μόνο στις οικογένειες αυτής της εθνότητας να έχουν περισσότερα από ένα (1) παιδιά με επίσημο σκοπό την πλυθησμιακή συρρίκνωση της συγκεκριμένης εθνότητας. Αυτή η εθνότητα δεν είναι οι Θιβετιανοί, ούτε οι Uyghur (ανατολικοτουρκεστανοί) τουXinjiang. Είναι οι Χαν, η μεγαλύτερη εθνότητα στην Κίνα που υφίστανται αυτές τις διακρίσεις.

Στα δυτικά media βέβαια δεν θα βρει κανείς πολύ συμπόνοια για αυτούς. Το οργανωμένο πογκρόμ εναντίον τους στην Λάσα πέρσι κατά την διάρκεια του οποίου για μέρες (ενώ η αστυνομία ήταν απούσα) οι Θιβετανοί σκοτώνανε Χαν, ερμηνεύτηκε σαν εξέγερση των Θιβετανών στην καταπίεση του Πεκίνου. Τα επεισόδια στο Xinjiang (τα οποία ξεκίνησαν όταν Uyghur εργάτες βιάσανε δύο Χαν στο Guangdong) που στην Δύση παρουσιάστηκαν σαν εξέγερση για περισσότερες ελευθερίες, στην πραγματικότητα ήτανε το αντίθετο. Οι ντόπιοι θέλανε περιορισμό ατην ελεύθερη μετακίνηση των Χαν στην περιοχή τους.

Τώρα, οποιοσδήποτε έχει σχέση με την περιοχή, ξέρει ότι οι Χαν είχανε και έχουνε τα ίδια προβλήματα στην Ταϊλάνδη, στην Ινδονησία, στις Φιλιππίνες, στο Βιετνάμ κλπ. Ο λόγος είναι απλούστατα ότι οι Χαν είναι πιο επιτυχημένοι. Είναι “businesssavvy”, όπου πηγαίνουνε δουλεύουνε σκληρά, δημιουργούνε οικονομική δραστηριότητα και γιαυτό είναι πάντα πλουσιότεροι από τούς ντόπιους. Οι Χαν είναι κάτι σαν τους εβραίους της Ασίας. Είναι έξυπνοι και επιτυχημένοι και γιαυτό οι ντόπιοι τους χθονούν και κάθε τόσο τους επιτίθενται.

Είναι γεγονός ότι σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις ιστορικές εποχές, υπήρχαν/υπάρχουν διαφορές στην απόδοση και επιτυχία μεταξύ των εθνών και πολλές φορές αυτές οι διαφορές οφείλονται σε εγγενείς (κυρίως πολιστικούς) παράγοντες. Αυτή η απλή αλήθεια είναι βέβαια too much στην Ελλάδα για τους εγχώριους «κοσμοπολίτες» και την κυρίαρχη αριστερογενή διανόηση κατά την οποία οποιαδήποτε υπόνοια ότι η εθνική κουλτούρα και πατριωτισμός (α λα corporate culture) μπορεί να έχει και θετικά αποτελέσματα, είναι του Καρατζαφέρη και καταδικαστέα στο πυρ το εξώτερον. Μάλιστα.

Καλοκαιρινά αναγνώσματα

2009-07-16T18:20:00.000+03:00

Οι καλοκαιρινές διακοπές, για όσους δεν έχουν ήδη αρχίσει, πλησιάζουν. Φέτος, αποφάσισα να αφήσω τον υπολογιστή μου στο σπίτι και να πάρω μαζί μου μονάχα τα παρακάτω τρία βιβλία. Αποτοξίνωση από την τεχνολογία με αυξημένες δόσεις λογοτεχνίας.

Με αυτό το post ρίχνω το γάντι σε όλους τους φίλους και αναγνώστες να μοιραστούν μαζί μας τα δικά τους καλοκαιρινά αναγνώσματα.

To ‘Love, Poverty, and War : Journeys and Essays’ του Christopher Hitchens. Δεν έχει σημασία αν συμφωνείς ή διαφωνείς με τις απόψεις, τις ερμηνείες ή τις αισθητικές προτιμήσεις του Christopher Hitchens. Δεν υπάρχει σπουδαιότερος τεχνίτης στο χώρο του δοκιμίου (ή της αρθρογραφίας, αν προτιμάτε) στην εποχή μας. (Το άρχισα ήδη και το απολαμβάνω.)

Agree or disagree with polemicist Hitchens, there is no denying the clarity of his thinking, the depth of his reading, the thoroughness of his inquiries, the independence of his opinions, and the brio of his superbly fashioned prose. An expat Brit who has written for the Nation and Vanity Fair and authored a number of stinging books, Hitchens cannot abide fuzzy logic, cant, hypocrisy, or lies and has enraged the Right and the Left with his vehement criticism of religion and his thrashing of Michael Moore and Bill Clinton. Hitchens writes astutely about post-9/11 patriotism and war and about why history is no longer taught in American schools. But this daring political analyst is also passionate about literature and offers discerning interpretations of Proust, Huxley, and Bellow. And he even shares glimpses of his less toxic self, reading Kipling to Borges in Buenos Aires, and driving across southern Illinois in a red Corvette looking for sites commemorating Abraham Lincoln. Hitchens' compassion is as sure as his ire is hot, making for a bracing and provocative collection.

Ξαναδιαβάζω το ‘Until I Find You’, του John Irving – ενός από τους πιο επιδέξιους συγγραφείς της εποχής μας και σταθερά μέσα στο top 5 μου. (Αυτή τη φορά το ξαναδιαβάζω σε paperback για να μη φθαρεί η first edition έκδοση που έχω στη βιβλιοθήκη μου με την υπογραφή του συγγραφέα.)

This is the story of the actor Jack Burns, the bastard son of Alice, a tattoo-artist. Alice and Jack travel through the Baltic’s port cities in search of William Burns, Jack’s absconding father and ‘ink addict’. But William, a church organist and profligate womaniser, is always one step ahead – always departing in a wave of scandal, with a new tattoo somewhere on his body from a local ‘scratcher’.
William can't be found and Jack must grow up without a father. His childhood and education shaped by sexual experiences with older women. Later, as a young man with a beautiful face, Jack moves to Hollywood where international fame and stardom await. But with the shadow of his absent father always looming, Jack sets off again in search of the truth.
An absorbing and moving book about obsession and loss, truth and storytelling, the signs we carry on us and inside us, and the traces we can’t get rid of, Until I Find You is John Irving's giant tapestry of life’s hopes. It is a masterpiece to compare with Irving’s great novels, and restates his position as the most glorious, comic, moving novelist at work today.

Το βιβλίο του Δημήτρη Φύσσα ‘Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος’ – μια πρόταση του φίλου Φώτη.

Κι αν η Ελλάδα είχε γίνει κι αυτή κομμουνιστική; Αν, αντί για τις ΗΠΑ, κυριαρχούσε στην πολιτική μας ζωή η Σοβιετική Ένωση; Αν η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 ήταν αντεστραμμένη; Η ζωή μας πώς θα ήταν, καλύτερη ή χειρότερη; Ή, μήπως, σε άλλα καλύτερη και σε άλλα χειρότερη; Από το 1947 η χώρα είναι η "Σοσιαλιστική Δημοκρατία Ελλάδας", που ακολουθεί πιστά τη Σοβιετική Ένωση. Το κυβερνών ΚΚΕ του σύντροφου Χαρισιάδη είναι το μοναδικό πολιτικό κόμμα, τα σύνορα βρίσκονται στον Όλυμπο, ο Ποιητής έχει γράψει τον νέο Εθνικό Ύμνο, η σημαία είναι η Τρίχρωμη με το σφυροδρέπανο, πλατείες και δρόμοι έχουν αλλάξει όνομα, τα ρεμπέτικα είναι απαγορευμένα. Τον Νοέμβρη του 1973 ξεσπάει η εξέγερση του Πολυτεχνείου, που επεκτείνεται σε πολλά σημεία της Ελλάδας. Η Λαοκρατία Σερβίδου, πρόσφατα αποφυλακισμένη φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής, παύει να συλλέγει τραγούδια της φυλακής και πρωτοστατεί στην εξέγερση, αν και δεν πιστεύει στη νίκη. Ο ηχολήπτης Βαγγέλης Βάγγερ, παλιός φίλος της Λαοκρατίας, φέρνει στο Πολυτεχνείο τον ραδιοφωνικό πομπό της κατάληψης. Ο Μελέτης Γερακιώτης, ανώτατο στέλεχος του ΚΚΕ, προσπαθεί να μείνει ουδέτερος και να ζήσει αγνοώντας την πραγματικότητα. Παράλληλα ο αναγνώστης παρακολουθεί τη σκληρή τύχη ενός υπαρκτού προσώπου, για το οποίο ελάχιστοι μιλούν σήμερα. Είναι ο Κώστας Καραγιώργης, γιατρός, ηγέτης της αντίστασης στη Θεσσαλία κατά την Κατοχή• ανώτατο στέλεχος του ΚΚΕ, διευθυντής του "Ριζοσπάστη" και κορυφαίος δημοσιογράφος που εξοντώθηκε από το ΚΚΕ μόλις στα 47 του χρόνια ως "εχθρός του Κόμματος και του κινήματος και υπηρέτης του ταξικού εχθρού".

Ο δρόμος προς την κόλαση

2009-07-14T00:06:00.000+03:00

Λέμε καθημερινά ότι ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Θα πρόσθετα επίσης και εύηχα και εύληπτα συνθήματα. Τί οδήγησε την Γαλλία, από την επανάσταση που ξεκίνησε σαν σήμερα πριν 220 χρόνια στην κόλαση της Τρομοκρατίας και τελικά στην 20χρονη σχεδόν στρατιωτική δικτατορία του Ναπολέοντα Ά; Ήταν δυνατόν να προβλεφθεί και να αποφευχθεί αυτή η κατάληξη;

Τα αυτά ερωτήματα θα ήταν ρητορικά, αν δεν τα είχε απαντήσει ήδη από τον Νοέμβριο του 1790, ο Edmund Burke. Ο Burke ήταν γνωστός Ουϊγος της εποχής του, γνωστός για τις θέσεις του υπέρ των δικαιωμάτων των Ιρλανδών καθολικών, των Ινδών και φυσικά για την υποστήριξή του στην Αμερικανική Επανάσταση του 1776. Αρχικά είχε δει με συγκρατημένη συμπάθεια την Γαλλική Επνάσταση. Την 1η Νοεμβρίου όμως του 1790 εξέδωσε το Reflections on the Revolution in France, ένα πολεμικό έργο που όχι απλά την κατακεραύνωνε αλλά με μαθηματική ακρίβεια προέβλεψε την κατάληξή της (όπως και κάθε ανάλογης επανάστασης). Και δεν πέρασαν παρά λίγα χρόνια μέχρι η επανάσταση να πνιγεί σε ένα ποταμό αίματος που η ίδια προκάλεσε, Τρομοκρατώντας την γαλλική κοινωνία, φτάνοντας στα όρια της γενοκτονίας (πχ Βανδέα), μέχρι τελικά την ανάδυση μιας νέας μορφής τυρρανίας, με την μορφή στρατιωτικής δικτατορίας, δικαιώνοντας πολύ γρήγορα τον Burke (ο οποίος πρόβλεψε και τα δύο) και αφοπλίζοντας όσους βιάστηκαν να αντιπαρατεθούν μαζί του.

Πολύ γλαφυρά ο Πάσχος Μανδραβέλης έγραφε πρόσφατα:

Το πρόβλημα όμως που πρώτος επεσήμανε ο Εντμουντ Μπερκ (τέσσερα χρόνια πριν ο Ροβεσπιέρος εκφωνήσει στη γαλλική Εθνοσυνέλευση αυτή την ομιλία) ήταν η ασάφεια και η θολούρα των αιτημάτων της Γαλλικής Επανάστασης. Γι’ αυτό έγινε σφοδρός πολέμιός της, σε αντίθεση με την αμερικανική επανάσταση, της οποίας υπήρξε φλογερός υποστηρικτής: Ποια ακριβώς «αρετή» θα υπηρετούσε η Γαλλική Επανάσταση; Η αμερικανική επανάσταση είχε συγκεκριμένες προτεραιότητες που εκτενώς παρουσιάστηκαν στη «Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας». Η Γαλλική προέτασσε τις ευγενείς αλλά και εξαιρετικά ασαφείς προθέσεις περί «ελευθερίας, ισότητας, αδελφότητας». Ομως: η «ελευθερία» ήταν το τσάκισμα της βασιλικής απολυταρχίας ή εκτεινόταν σ’ αυτό που αργότερα έγινε σοσιαλιστικό αίτημα για «ελευθερία και από τις οικονομικές ανάγκες των ανθρώπων»; Πόση «ισότητα» και πόση «αδελφότητα» έφερνε τη ροβεσπιέρια «αρετή»; Από τη στιγμή που δεν οριοθετούνται με σαφήνεια τα αιτήματα, τότε η «λαϊκή κυβέρνηση» δεν βρίσκεται ποτέ σε κατάσταση ειρήνης ώστε να υπάρχει μόνο η «αρετή». Αντιθέτως, βρίσκεται διαρκώς σε «επαναστατική κατάσταση» και γι’ αυτό πάντα θα βασίζεται στον «τρόμο». Η ειρωνεία είναι ότι αυτό το έζησαν στον λαιμό τους οι Γιακωβίνοι. Ο Ροβεσπιέρος, αφού διέταξε την καρατόμηση χιλιάδων «εχθρών του λαού», προχώρησε στην καρατόμηση συντρόφων του (όπως ο Δαντών) για «δεξιά απόκλιση», για να καρατομηθεί στο τέλος ο ίδιος και οι στενοί συνεργάτες του με διαταγή της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης.

Και:

Η κοινωνία κατά τον Μπερκ είναι πολύπλοκη και οι γενικές αφηρημένες αρχές όχι μόνο δεν απαντούν στα προβλήματα των ανθρώπων, αλλά είναι πάντα ακραίες. Οι θεσμοί και η παράδοση μιας κοινωνίας είναι η κατακτημένη διά των αιώνων γνώση. Οι επαναστάσεις που βασίζονται σε αφηρημένες αρχές υποτιμούν αυτή τη γνώση και προσπαθούν να χωρέσουν την κοινωνία στα θεωρητικά σχήματα των εμπνευστών τους. «Επειδή θεωρούν ότι τα υποθετικά τους σχέδια έχουν άπειρη αξία, ενώ δεν έχουν καμιά εκτίμηση στην παρούσα κατάσταση της κοινωνίας, στην καλύτερη περίπτωση αδιαφορούν (για τις συνέπειες των πράξεών τους). Δεν βλέπουν πλεονεκτήματα στο καλό, και μειονεκτήματα στο κακό κατά τη διαχείριση των δημοσίων πραγμάτων. Περισσότερο αγαλλιάζουν για το τελευταίο ως ευοίωνο για την επανάσταση. Δεν βλέπουν αρετές ή μειονεκτήματα στους ανθρώπους, στις πράξεις, στις αρχές, παρά μόνο αν προωθούν ή φρενάρουν τα σχέδιά τους για αλλαγή. Ετσι μπορεί τη μια στιγμή να προωθούν βιαίως τα πιο ακραία προνόμια και την άλλη τις πιο ακραίες ιδέες περί ελευθερίας, και να περνούν από την μία στην άλλη φάση χωρίς καμιά σκέψη για τις συνέπειες στο σκοπό, στους ανθρώπους ή στο κόμμα…».

Όσοι, επιφανειακά σκεπτόμενοι, κατηγορούν τον Burke ότι ξαφνικά άλλαξε τις ιδέες του, δεν έχουν παρά να ανατρέξουν στο A Vindication of Natural Society, γραμμένο το 1757, όπου ακολουθεί τις ίδιες αρχές και γραμμή σκέψης. Ο Burke δεν έκανε μια συνολική επίθεση στον Διαφωτισμό. Αντίθετα ως Ουίγος ήταν φορέας του ρεύματος του αγγλοσαξωνικού Διαφωτισμού, των αρχών της Ένδοξης Επανάστασης του 1688, του Montesquieu κτλ και ειλικρινής οπαδός των αντίστοιχων αρχών της Αμερικανικής Επανάστασης. Όμως στην ηπειρωτική Ευρώπη και ειδικά στην Γαλλία, από το δεύτερο τέταρτο του 18ου αιώνα είχε αρχίσει να επικρατεί ένας διαφορετικού τύπου Διαφωτισμός. Ο Διαφωτισμός του Rousseau, που οδήγησε στους Γιακωβίνους και τον Ροβεσπιέρο.

Οι διαφορές μεταξύ τους ήταν θεμελιακές. Το ένα ρεύμα έβλεπε τα ατομικά δικαιώματα συγκεκριμένα και σαφώς καθορισμένα όρια για την δράση του κράτους. Το άλλο έβλεπε το κράτος ως ένα χωρίς όρια μηχανισμό επιβολής κοινωνικής ανασύνθεσης. Το ένα ρεύμα αντιλαμβανόταν την κοινωνία ως αποτύπωση μακρών πολύπλοκων διαδικασιών δοκιμής και λάθους, σταδιακής εξέλιξης και μεταρρύθμισης (ειδικά όπως εκφράστηκε από τον Σκωτικό Διαφωτισμό των Ferguson, Hume και Adam Smith). Το άλλο ως άγραφο πίνακα για κοινωνικό σχεδιασμό με βάση τις επιθυμίες και τις ιδέες των εκφραστών του, εμφορούμενων από μια σχεδόν αλαζονική πίστη στην Λογική και στον σχεδιασμό της κοινωνίας με βάση αυτή. Το ένα ρεύμα αντιλαμβανόταν την ελευθερία του ατόμου ως απουσία καταναγκασμού (από το κράτος, τους συνανθρώπους του, την εξουσία γενικά). Το άλλο ως δικαίωμα συμμετοχής στην πολιτική διαδικασία.

Το ένα οδήγησε στις συνταγματικές ρυθμίσεις του Αμερικάνικου Κράτους, με τον διαχωρισμό των εξουσιών, τα πολλαπλά check and balances και την περιγραφή και την προσεκτική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων. Το άλλο στην υπερβολή και στην καταπάτηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών (στην ζωή, στην ελευθερία και στην ιδιοκτησία) από ανεξέλεγκτες εξουσίες στο όνομα αφηρημένων και ασαφών ιδεών. Η διαφορετικότητα αυτων των δύο προσεγγίσεων έγινε πασιφανής με τον δημόσιο διάλογο στην Αγγλία, μετά την επανάσταση του 1789, που τελικά οδήγησε το κόμμα των Ουϊγων σε διάσπαση (μεταξύ των υποστηρικτών και των πολέμιων της κατάστασης στη Γαλλία).

O Burke διείδε με ακρίβεια τα προβλήματα τις πολιτικής εφαρμογής του ηπειρωτικού Διαφωτισμού. Παρά την αντίδραση του Burke όμως, η γιακωβινική αντίληψη κυριάρχησε στην Ευρώπη για ακριβώς δύο αιώνες, έως το 1989, με κόστος εκατομμυρίων νεκρών. Αντίθετα η πολιτική παράδοση του Burke ενσωματώθηκε τόσο στην φιλελεύθερη παράδοση, όσο και στον βρετανικό συντηρητισμό. Και βρήκε την καλύτερη έκφρασή στον 20ο αιώνα με τον F.A.Hayek. O Burke κατέδειξε τον δρόμο που οδηγεί (και οδήγησε) στην κόλαση. Οι ευρωπαϊκές, και όχι μόνο, κοινωνίες χρειάστηκαν να τον βαδίσουν κατ'επανάληψη, για τον εμπεδώσουν.

Περί του Σουηδικού μοντέλου

2009-07-09T18:48:00.001+03:00

Αντιγράφω από το άρθρο του Economist ‘Those exceptional Swedes’:

HERE are three Europeans, talking about the best way to help car workers in the recession. For the first, the state must use “all means necessary” to preserve key industries: ie, give carmakers billions of euros. In return, it is “quite normal” to ask them to halt lay-offs, to keep existing factories open and if possible to “bring production home” from lower-cost countries.
A second European says that governments should focus on ensuring individual workers are employable, not propping up uncompetitive firms. For him, the problem with the car industry lies in “the overproduction of cars that nobody wants to buy.” That leads him to a blunt conclusion: save the workers, not the factories that turn out such clunkers. In his words, “when a ship is sinking my main aim is to save the sailors, not the ship.”
That robust second view is echoed by our third European. It is natural for labour-intensive jobs to go to low-cost countries, he says. Higher-cost countries can make things only if they innovate, focus on high-end products and ensure they are the “best in class” worldwide. But if firms are not competitive they should not survive. “Nobody is helped by having people employed in companies that aren’t viable.”
The first European is Nicolas Sarkozy, the French president. The second is Sweden’s centre-right prime minister, Fredrik Reinfeldt, who recently refused to rescue a loss-making carmaker, Saab (though when a Swedish-led consortium agreed to buy Saab from General Motors, his government was ready to offer loan guarantees). And the third is Aleksandar Zuza of a Swedish trade union, IF Metall, which represents production workers at Saab.

Μερικές παρατηρήσεις:

Η κυβέρνηση της χώρας μας, όπως και μεγάλο κομμάτι της αντιπολίτευσης (θυμάμαι μέχρι και αντίστοιχες προεκλογικές εξαγγελίες από τον κ. Μάνο), ακολουθεί το παράδειγμα του κ. Sarkozy. Η αδυναμία τους να συγκρουστούν με τις ηχηρές μειοψηφίες που ελέγχουν την πολιτική ατζέντα δημιουργεί επιπλέον κόστη στον ήδη υπερχρεωμένο δημόσιο τομέα που καλούμαστε κατόπι να πληρώσουμε με αυξήσεις στην εφορία, έκτατες εισφορές και παρακάμψεις της νομιμότητας για εισπρακτικούς λόγους.

Το σοσιαλδημοκρατικό ΠΑΣΟΚ, επιμένει – ως ρητορεία τουλάχιστο – στην επιστροφή του κράτους ρυθμιστή, επενδυτή, σχεδιαστή, κυρίαρχου της οικονομίας. Ταυτόχρονα βέβαια μας θυμίζει τη φανταστική του προτίμηση στο Σουηδικό μοντέλο. Χωρίς όμως να υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ των εξαγγελιών του και των Σουηδικών πρακτικών.

Για τους συνδικαλιστές μας δε χρειάζεται φαντάζομαι να σχολιάσω τη στάση τους. Πρώτο και κύριο μέλημά τους ήταν και είναι η πολιτική τους σταδιοδρομία. Εκπροσωπούν μειονότητες μεταξύ των εργαζομένων και βάζουν διαρκώς τα δυνατά τους να φρενάρουν οποιαδήποτε εξέλιξη θα οδηγούσε σε μια πιο ευέλικτη αγορά που θα μπορούσε με μεγαλύτερη ευκολία να απορροφήσει τους όποιους κραδασμούς από τις αναμενόμενες διεθνείς κρίσεις.

Το δυστυχές είναι ότι, μιας και κανείς από τα εμπλεκόμενα μέρη δεν έχει άμεσο συμφέρον να σπάσει αυτή την ισορροπία συμφερόντων, δύσκολα μπορεί κανείς να ελπίζει ότι θα μπορέσουμε σύντομα να ξεφύγουμε από το φαύλο αυτό πολιτικό κύκλο.

Ο γιός του Joe Biden υπηρετεί στο Ιράκ

2009-07-05T23:18:00.015+03:00

Οι γιοί των Ελλήνων πολιτικών* που υπηρετούν;

Στην Ελλάδα ο αντιαμερικανισμός είναι κάτι σαν εθνικό μας σπορ. Τα επιχειρήματα των αντιαμερικανών, άλλα δόκιμα, άλλα όχι, κυμαίνονται από την αντίδραση στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ μέχρι τις ταινίες που εισάγουμε - όχι επειδή μας αναγκάζουν οι ΗΠΑ - για να δούμε στους κινηματογράφους. Το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα, αλλεπάλληλα σκάνδαλα έχουν κλονίσει βαθύτατα την πίστη μεγάλης μερίδας του κόσμου και στα τέσσερα σκέλη της εξουσίας, αστυνομία και δικαστήρια, βουλή και κυβέρνηση, κόμματα και πολιτικούς, εφημερίδες, κανάλια και δημοσιογράφους. Η ανθρώπινη φύση τείνει όταν βρίσκεται σε άσχημη κατάσταση να εστιάζει στα θετικά. Έτσι, μπορεί να θεωρούμε δυσλειτουργική την δημοκρατία μας, αλλά αισθανόμαστε ανακούφιση όταν συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους χειρότερους από εμάς. Οι περισσότεροι θεωρούμε ότι δεν πάμε καλά, αλλά τουλάχιστον δεν είμαστε σαν το Ιράν λ.χ., τουλάχιστον έτσι πιστεύουμε. Γιατί όμως δεν συγκρίνουμε ποτέ τον εαυτό μας με τους καλύτερους; Με αυτό που θα θέλαμε να φτάσουμε;

Η ιστορία γνωστή. Ο Joe Biden σε νεαρή ηλικία έχασε την γυναίκα του και τη μικρή του κόρη σε δυστύχημα. Μεγάλωσε τους δυο γιους του, που γλίτωσαν με σοβαρά τραύματα από το ατύχημα, μόνος του. Ο Joe Biden είναι αντιπρόεδρος της μεγαλύτερης δύναμης στον πλανήτη. Είχε ψηφίσει υπέρ του πολέμου στο Ιράκ, αν και σήμερα θεωρεί ότι "ήταν λάθος". Ο γιος του Joe Biden υπηρετεί στο Ιράκ. Ο Joe Biden, ακόμα και αν είχε χίλιους λόγους να ζητήσει να εξαιρεθεί ο γιος του, ανθρώπινο θα ήταν για ένα χήρο που μεγάλωσε τα δυο παιδιά του μόνος του, ποιος θα μπορούσε να αρνηθεί τέτοιο αίτημα εξάλλου, δεν έκανε τίποτα για να αλλάξει την τοποθέτηση του γιου του στο Ιράκ. Ο γιος του, μάλιστα, όλο αυτό το διάστημα, επέστρεψε μόνο για 1 μέρα για να παραβρεθεί στην ορκομωσία του πατέρα του.

Συζητάμε, αναλύουμε, προτείνουμε λύσεις για τη έξοδο από την κρίση που μαστίζει την χώρα μας. Όλοι την αγαπάμε, όλοι θέλουμε το καλύτερο γι'αυτήν. Αλλά όσο ο γιος του Joe Biden είναι στο Ιράκ ενώ οι γιοι των δικών μας πολιτικών και των πολιτικών τους φίλων και των πολιτικών τους πελατών, είναι στα καλύτερα πόστα και τα μη-πράσινα, τα μη-γαλάζια, τα μη-κόκκινα παιδιά στο πουθενά, όσο δεν κατανοούμε ότι η αλλαγή θα ξεκινήσει από εμάς τους ίδιους, τίποτα δεν πρόκειται να πάει προς το καλύτερο. Κι η Αμερική, με όλα τα ελαττώματά της, θα παραμένει η μεγάλη δύναμη που γνωρίσαμε, και το μέλλον της θα φαντάζει λαμπρό, ενώ το δικό μας μέλλον μίζερο και χωρίς ελπίδα.

*και οι ανηψιοί, γραμματείς, κομματικοί φίλοι, γνωστοί και λοιποί παρατρεχάμενοι

Η 4η Ιουλίου είναι γιορτή της ανθρωπότητας

2009-07-04T11:37:00.005+03:00

Η 4η Ιουλίου δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται απλά ως μια εθνική εορτή. Το περιεχόμενό της δεν περιορίζεται σε ένα κράτος ή ένα έθνος. Αντίθετα, αποτελεί μια ημερομηνία ορόσημο στην Ιστορία για το άτομο και τα φυσικά του δικαιώματα. Η Αμερικανική Επανάσταση δεν ήταν μια εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση. Δεν είχε σκοπό να απελευθερώσει μια συλλογική εθνική οντότητα από την επικυριαρχία ενός άλλου έθνους. Ούτε ήταν μια ταξική επανάσταση, όπου συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες επαναστάτησαν εναντίον κάποιων άλλων.

Το αγγλικό πολίτευμα είχε πάψει να είναι απόλυτη μοναρχία από την Ένδοξη Επανάσταση του 1688, που έφερε στην εξουσία τον Γουλιέλμο της Οράγγης, όχι όμως ως απόλυτο ελέω Θεού μονάρχη, αλλά περιορισμένο σε έναν ρόλο με ασφυκτικά όρια. Τα όρια αυτά τα ανέγνωσε ο ίδιος κατά την ενθρόνισή του to 1689 με το Bill of Rights.

Η φιλοσοφία γύρω από την διακυβέρνηση του κράτους και τα δικαιώματα του ατόμου, που επικράτησε με την Ένδοξη Επανάσταση περιγράφεται από τον John Locke στην Δεύτερη Πραγματεία του περί διακυβέρνησης. Εκεί ο Locke αναπτύσσει την ιδέα των φυσικών δικαιωμάτων (ζωή, ελευθερία, ιδιοκτησία), την έννοια του περιορισμένου κράτους, που δημιουργείται για να προστατεύονται ακριβώς αυτά τα φυσικά δικαιώματα, τα σαφή όρια της εξουσίας και το δικαίωμα των πολιτών να την ανατρέπουν, όταν αυτή τα υπερβαίνει.

Οποιαδήποτε πολιτική εξουσία νομιμοποιείται μόνο από τους ίδια τα μέλη της πολιτικής της κοινότητας. Όχι μονάχα με τον τρόπο εκλογής της, αλλά κυρίως από τους στόχους της και τα όρια της. Όταν υπερβαίνει τους στόχους που οδηγούν τους ανθρώπους να φεύγουν από την φυσική κατάσταση και να ενώνονται σε πολιτικές κοινότητες, και αντί για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στη ζωή, την ελευθερία και την ιδιοκτησία, καταλήγει στην παραβίασή τους, τότε η εξουσία απονομιμοποιείται.

Τα χρόνια που μεσολάβησαν μεταξή του 1689 και του 1776 οδήγησαν τους πολίτες των αποικιών στην συνειδητοποίηση και την διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους (που υποβοηθήθηκε σημαντικά από υπερβολικές νομοθετικές πράξεις του Αγγλικού Κοινοβουλίου, όπως το Stamp Act του 1765, που περιόριζαν και καταπατούσαν ακόμα περισσότερο τα δικαιώματά τους). Και είναι σημαντικό να τονιστεί ο ρόλος του Αγγλικού Κοινοβουλίου (που είχε ιδιαίτερα ενισχυθεί στα μέσα του 18ου αιώνα) ως ο μηχανισμός ο φορέας λήψης των αποφάσεων που περιόριζαν τα δικαιώματα των πολιτών των αποικιών. Μπορεί οι αποικίες να μην είχαν εκπροσώπηση, αλλά απέναντί τους δεν ήταν μια απολυταρχία, αλλά ένα εκλεγμένο Κοινοβούλιο και μια περιορισμένη βασιλική εξουσία.

Το κείμενο της Διακύρηξης της Ανεξαρτησίας είναι απευθείας εμπνευσμένο από τα κείμενα και την πράδοση του John Locke και την φιλελεύθερη αντίληψη ότι το άτομο είναι από την φύση του φορέας συγκεκριμένων δικαιωμάτων. Η Διακύρηξη της Ανεξαρτησίας είναι η πολιτική εφαρμογή της Δεύτερης Πραγματείας. Θεμελιώνει το δικαίωμα στην επανάσταση, όχι στην ιστορική κληρονομιά, την εθνική ταυτότητα ή οποιαδήποτε άλλη μορφή συλλογικού "δικαίου", αλλά στην παραβίαση εκ μέρους της Αγγλίας των ορίων της πολιτικής εξουσίας του κράτους σε βάρους των φυσικών δικαιωμάτων του ατόμου. Και αυτό δίνει σε αυτή την επανάσταση το οικουμενικό της νόημα, αφού κάθε άνθρωπος, σε όποια κοινωνία και αν ζει, είναι φορέας των αναφαίρετων φυσικών δικαιωμάτων.

Τέλος, ακριβώς επειδή ο πυρήνας της ήταν το αίτημα για μια πολιτειακή οργάνωση μεγαλύτερου σεβασμού και προστασίας των ατομικών φυσικών δικαιωμάτων, η Αμερικανική Επανάσταση δεν εξετράπη στα όργια αίματος που επακολούθησαν άλλες επαναστάσεις με κολλεκτιβιστικά οράματα.

Απαραβίαστα Δικαιώματα

2009-07-03T16:49:00.003+03:00

Με την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, ο Thomas Jefferson μας έδωσε ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της φιλελεύθερης παράδοσης.

Είναι η πρώτη ίσως φορά στην ιστορία του πολιτισμού μας που οι πολίτες αποφασίζουν να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους όχι υποκινούμενοι από εθνικά, φυλετικά ή θρησκευτικά ιδεώδη, αλλά τοποθετώντας στην πρώτη γραμμή των διεκδικήσεών τους τρία συγκεκριμένα και απαραβίαστα Δικαιώματα:

Δεχόμαστε τις εξής αλήθειες ως αυταπόδεικτες, πως όλοι οι άνθρωποι δημιουργούνται ίσοι, και προικίζονται από τον Δημιουργό τους με συγκεκριμένα απαραβίαστα Δικαιώματα, μεταξύ των οποίων είναι το δικαίωμα στη Ζωή, το δικαίωμα στην Ελευθερία, και το δικαίωμα στην επιδίωξη της Ευτυχίας.

Στο στόχαστρο του κειμένου ήταν φυσικά οι δυναστικές πολιτικές του Βασιλιά και του αριστοκρατικού του κύκλου, αλλά το όραμα ήταν για μια κυβέρνηση με στόχο την ασφάλεια και την ευτυχία των πολιτών. Και τα κατάφεραν. Παρά τις όποιες ατέλειες, τα πιθανά πισωγυρίσματα κατά καιρούς, την επιρροή στην κυβέρνηση των εκκλησιών που ο Jefferson προσπάθησε με κάθε τρόπο να αποφύγει, οι ΗΠΑ παραμένουν παράδειγμα φιλελεύθερης δημοκρατίας που κανείς δεν μπορεί πια να αγνοήσει.

Πως όποτε μια Μορφή Κυβέρνησης γίνεται καταστροφική για τους σκοπούς αυτούς, είναι Δικαίωμα του Λαού να την αλλάξει ή να την καταργήσει, και να εγκαταστήσει νέα Κυβέρνηση θέτοντας τα θεμέλιά της σε τέτοιες αρχές και οργανώνοντας τις εξουσίες της σε τέτοια μορφή, ώστε να φανεί πιθανότερο να επιφέρει την Ασφάλεια και την Ευτυχία του.

Αν και αρκετά από τα ιδεώδη της Αμερικανικής Επανάστασης έχουν πια ενσωματωθεί στο σύστημα διακυβέρνησης των περισσότερων κρατών του Δυτικού Κόσμου, υπάρχουν ακόμη και σήμερα κίνδυνοι και ατέλειες που οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε. Η αρχή της διάκρισης των εξουσιών αποτελεί για τη χώρα μας ακόμη μακρινό όνειρο. Την καταπιεστική αριστοκρατία έχει αντικαταστήσει η μετριοκρατία των κρατικών γραφειοκρατών που κάθε άλλο παρά στόχο τους έχουν την εξυπηρέτηση του πολίτη. Το ‘τοίχος του διαχωρισμού’ μεταξύ εκκλησίας και κράτους αδυνατεί να χτιστεί πάνω σε ένα σύνταγμα που κυριαρχείται από μεταφυσικές στατιστικές και εξυπηρετήσεις των συμφερόντων της οργανωμένης εκκλησίας. Η ελευθερία της έκφρασης έχει πνιγεί πίσω από πλήθος αστερίσκων.

Έχει καταστήσει [ο Βασιλιάς] τους Δικαστές εξαρτώμενους μόνο από τη Βούλησή του για τη θητεία τους, και του ποσού και της καταβολής του μισθού τους. […]
Έχει θεσμοθετήσει πολυάριθμες νέες θέσεις και έστειλε εδώ ορδές υπαλλήλων που καταπιέζουν το λαό μας και απομυζούν τα υπάρχοντά του.

Ο Δ. Σολωμός μας πληροφορεί ότι με την Ελληνική Επανάσταση «Γκαρδιακά χαροποιήθει / και του Βάσιγκτον η γη, / και τα σίδερα ενθυμήθει / που την έδεναν κι αυτή.» Δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι κι ο Jefferson θα μοιραζότανε τον ίδιο ενθουσιασμό αν έβλεπε την κατάσταση της σημερινής μας Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας.

Χωρίς αμφιβολία, η χώρα μας βιώνει την πιο δημοκρατική περίοδο της ιστορίας της. Το έλλειμμα όμως ατομικής ελευθερίας και δημοκρατικής διοίκησης της πολιτείας είναι δυστυχώς ακόμη μεγαλύτερο απ’ ότι θα έπρεπε να ανεχόμαστε.
Αντί των δικαιωμάτων στη Ζωή, την Ελευθερία και την επιδίωξη της ευτυχίας, έχουμε επιτρέψει να μας καθοδηγεί ο πατερναλισμός ενός κράτους ρυθμιστή των πάντων, μια δικαιοσύνη εξαρτημένη από πολιτικές και μη εξουσίες και μια εκκλησία που εξακολουθεί να καθορίζει και τη μορφή και την πορεία της δημοκρατίας μας.

Πορεία προς τον Φιλελευθερισμό

2009-07-02T11:30:00.000+03:00

Το μόνο αξίωμα, το μόνο "άρθρο πίστεως" το φιλελεύθερου, είναι το πρωτείο του ατόμου και τα δικαιώματά του, όλα τα άλλα στασιάζονται, ποικίλλουν, εξελίσσονται και προβληματίζουν.

Η "Πορεία προς τον Φιλελευθερισμό" είναι κατά την προσωπική μου άποψη το καλύτερο βιβλίο της (πολύ φτωχής) ελληνικής βιβλιοπαραγωγής γύρω από τον φιλελευθερισμό και αποτελεί ένα καταπληκτικό εισαγωγικό βιβλίο στο θεωρητικό υπόβαθρο του φιλελευθερισμού.

Το βιβλίο όμως είναι εξαντλημένο από χρόνια, και ο εκδοτικός οίκος που το είχε εκδόσει έχει κλείσει. Χάρη στην πολύ τιμητική προσφορά του συγγραφέα του κ.Δραγούμη, το βιβλίο θα ανέβει ολόκληρο, κεφάλαιο-κεφάλαιο, σε ψηφιακή μορφή στο e-rooster.

Διαβάστε το πρώτο κομμάτι του βιβλίου:
Πορεία προς τον Φιλελευθερισμό I: Πρόλογος - Εισαγωγή

Το βιβλίο χωρίζεται σε 5 κεφάλαια. Το πρώτο ασχολείται με το άτομο (του οποίου το πρωτείο συνιστά την πρωταξία του φιλελευθερισμού, όπως λέει ο συγγραφέας), το ενιαίο της προσωπικότητάς του, τις ευθύνες του, τα δικαιώματά του, τις αξίες των οποίων ειναι φορέας και τη σχέση του με έθνος και το θείο. Το δεύτερο μέρος παρουσίαζει την ιστορική πορεία των φιλελεύθερων ιδεών στην Ευρώπη, όπως εκφράστηκαν μέσα από τη σκέψη των Hobbes, Locke, Montesquieu, Smith, de Toqueville, St.Mill και του Hayek στον οποίο αφιερώνεται το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου.

Το τρίτο κεφάλαιο περιγράφει την λειτουργία του καπιταλισμού και του μηχανισμού του αόρατου χεριού. Πώς τελικά κατορθώνει να αυτορρυθμίζεται, να αυτοδιορθώνεται και να αυτοανανεώνεται μέσω του ανταγωνισμού καταπολεμώντας τα μονοπώλια και γεννώντας "θαύματα", όχι μόνο στον ανεπτυγμένο κόσμο αλλά και στον Τρίτο, όπως στο Χονγκ-Κονγκ, την Κορέα, την Ταϊβάν ή την Κύπρο. Αντίθετα τα παραδείγματα στην Ινδία, την Αιγυπτο, την Αφρική ή τις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού, δέιχνουν ότι ανάπτυξη μέσω του κρατικίστικου δρόμου δεν υπάρχει.

Το τέταρτο κεφάλαιο εξετάζει την τελοκρατία (το βασίλειο των δοτών σκοπών του συγγραφέα), που ξεκινά ως ουτοπία και οδηγεί στον ολοκληρωτισμό μέσω ιδεολογημάτων όπως η "γενική βούληση" του Ρουσσώ ή η "πάλη την τάξεων" του Μαρξ. Ο χώρος που αφιερώνεται στην ΕΣΣΔ είναι ιδαίτερα μεγάλος. Επίσης, το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τα ιδεολογήματα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της αναδιανομής του εισοδήματος, καθώς και τις ήπιες μορφές τελοκρατίας, μέσω της ισότητας αποτελεσμάτων, του δυτικού σοσιαλισμού. Εξετάζεται επιπλέον η οικτρή αποτυχία του αυτοδιαχειριστικού σοσιαλισμού γεικά, και στην Γιουγκοσλαβία ειδικά.

Το πέμπτο κεφάλαιο ασχολείται με τον ελληνικό φιλελευθερισμό, το κίνημα του διαφωτισμού πριν την Επανάσταση, του ρομαντισμού μετά από αυτήν, τη γέννηση του ελληνικού κράτους που κληρονόμησε τις τελοκρατικές δομές του Βυζαντίου και της Τουρκοκρατίας, διογκώθηκε, κατέλαβε όλο το χώρο της κοινωνίας των πολιτών, άργησε να εκσυγχρονιστεί σε ένα κράτος δικαίου. Η ελληνική τελοκρατία υπό την συντηρητική, ελληνιχριστιανική ή αρχαιολατρική της μορφή, καθώς και υπό την αριστερή, κομμουνιστική ή σοσιαλιστική της εκδοχή, πολέμησε καταπολέμησε το πρωτείο του έλληνα και δυσκόλεψε τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Ο επίλογος τέλος αμφισβητεί το "τέλος της Ιστορίας" με το τέλος του κομμουνισμού και του ψυχρού πολέμου, που ήταν πολύ της μόδας όταν γράφτηκε το βιβλίο.

Το μεγάλο πλεονέκτημα του βιβλίου, το οποίο θα του επέτρεπε να έχει επίδραση στο ελληνικό κοινό, είναι ότι είναι γραμμένο από έναν ειλικρινή πρώην αριστερό. Η επιχειρηματολογία του δεν είναι απλά η παράθεση απόψεων ενός ανθρώπου που δεν είχε ποτέ επαφή με τις αριστερές ιδεοληψίες της ελληνικής κοινωνίας, όπως πχ θα μπορούσαν να κατηγορηθούν πολλοί σύγχρονοι φιλελεύθεροι. Αντίθετα, τα επιχειρήματά του βιβλίου είναι αυτά που οδήγησαν έναν αριστερό χωρίς παρωπίδες στην προσωπική του μεταστροφή και την απόρριψη όχι απλά των πρακτικών του σοσιαλισμού, αλλά και της συνολικής φιλοσοφίας που κρύβεται πίσω τους.