НИЙГМИЙН САНАА БОДОЛ – 5 ДАХ ЗАСАГЛАЛ

МОНГОЛЫН НИЙГМИЙН ҮЗЭГДЛҮҮД СОЦИОЛОГИЙН ДУРАНД

2021-06-10T23:20:00.004-07:00

Сүүлийн үед Монголын нийгэмд өрнөөд байгаа үзэгдэл, үйл явцуудыг социологийн шинжлэх ухаан, судлаачийн нүдээр тольдох шаардлага зүй ёсоор урган гарч байна. Социологич хүний хувьд доорх 4 асуудалд товч дүгнэлт хийснээ сонирхуулъя.

НЭГ: АН-ЫН ӨЛСГӨЛӨН
Нэг үгээр энэ өлсгөлөн зарласан шалтгааныг АН-ын дотоод зөрчил, хагарал, “хагаралдуулалт” гэж харж байна. СЕХ АН-аас ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихээр болсон УИХ-ын гишүүн Н.Алтанхуягийн материалыг хүлээн авахаас татгалзсантай холбоотойгоор УИХ дахь АН-ын бүлгийн гишүүд Сүхбаатарын талбайд долоо хоног өлсгөлөн зарлалаа. МоАХ-ны гишүүд, дэмжигчид хоол унд, сандал суудал зөөж гүйлээ. Үр дүнд хүрсэн ч юмгүй өлсгөлөнгөө зогсоолоо.

Энэхүү улс төрийн үзэгдлийг Школьникийн “Улс төрийн эсэргүүцэл”-ийн онолоор тайлбарлаж болж байна. Онолын гол үзэл санаа нь нийгмийн хөдөлгөөнд оролцогчид оршин байгаа улс төрийн болон нийгмийн байгууламжид дургүйцсэнтэй холбоотой, системд дургүйцсэн, улс төрийн талаар ухамсартай хүмүүс байдаг гэж үздэг. Энэ онолоор бол улс төрийн байр сууриа илэрхийлэх хэрэгсэл нь хэтэрхий үнэтэй нөхцөл дэх эцсийн арга хэмжээ- өлсгөлөн гэж тайлбарладаг. Өлсгөлөн зарлагчид нь ард түмнээс сонгогдсон УИХ-ын гишүүд байсан, улс төрийн буюу СЕХ-д гомдсон шалтгаантай байсан ч үндсэн суурь нөхцөл нь АН-ыг 2 хувааж МАН-аас ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч У.Хүрэлсүхийг ялуулах эрх ашиг гэж харж байна.

ХОЁР: ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛЬ

МАН-аас У.Хүрэлсүх нэр дэвших нь тодорхой болоод байгаа бол Зөв хүн электорат эвслээс Датакомын тодотголтой Д.Энхбат нэр дэвшихээр болоод байна. Харин АН-аас С.Эрдэнэ нэр дэвших төлөвтэй байна. Нэр дэвшигчдийг эцэслэх, нэр дэвшигчид үнэмлэх олгох, нийтэд мэдээлэх ажлыг СЕХ тавдугаар дугаар сарын 24-ний өдөр зохион байгуулна.

Олон судлаачид энэ удаагийн ерөнхийлөгчийн сонгуулийг аль аль нэр дэвшигч 50+1 санал авч чадахгүй тул сонгуулийг 2 үе шаттай явагдана гэж бичиж байна. Миний бие үүнтэй мөн адли санал нийлж байгаа ба 2 дахь шатны санал хураалтаар У.Хүрэлсүхийг багадаа 65%-н саналаар ялалт байгуулна гэж бодож байна. Нарийн судалгаа хийгээгүй учраас баттай үр дүнг таамаглахад төвөгтэй байна.

Олон хүн Д.Энхбатыг хөдөө орон нутгийн иргэд мэдэхгүй гэж ярьж байна. Би бол Д.Энхбатыг Монголчууд мэддэг гэж бодож байна. Хөдөө орон нутгийнхан харин ч илүү их мэднэ гэж бодож байна. “Датакомын”, “Форумын”, “Иргэний хөдөлгөөний”, “УИХ-ын гишүүн асан” гээд олон тодотгол түүнд байна. “Форум” нэвтрүүлэг ч тухайн үед олон үзэгчтэй, рейтинг өндөртэй нэвтрүүлэг байсан.

ГУРАВ: ЦАР ТАХЛЫН НӨЛӨӨ

Цар тахлын нөлөөгөөр эдийн засаг, ААНБ-ууд, жижиг дунд үйлдвэрлэл, үйлчилгээ эрхлэгчид хүнд нөхцөлд ороод байна. Улсын төсөв 4.5 их наядын алдагдалтай гарлаа. МҮХАҮТ-ийн судалгаагаар нийт бизнес эрхлэгчдийн 27 хувь нь огт орлогогүй болсон, ажлын байр 68.9 мянгаар буурсан дүр зурагтай байна. Өргөн хэрэглээний хүнсний бараа бүтээгдэхүүний үнэ сүүлийн 1 жилд 19.8%-аар өссөн байна. Гол ачаа иргэдийн нуруун дээр ирэх учраас нийгмийн дунд давхарга бэхжихгүй нь. Цар тахал, хөл хорионы үеэр авсан оновчгүй арга хэмжээгээрээ дэлхийд сүүлж мушгиж байгааг ч онцлон тэмдэглүүштэй.

Цар тахалтай холбоотойгоор эмч, мэргэжилтнүүдийн 70 орчим хувьд нь сэтгэл гутрал илэрсэн судалгааг сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төвөөс хийсэн байна. Нийтийг хамарсан ийм хэмжээний вирусын тархалт болж байгаагүй манай улсын эмч нарын хувьд шинэ сорилт болж байна.

ДӨРӨВ: ХҮНСНИЙ ТАЛОН, НИЙГМЙИН ХАЛАМЖ

МУ-ын нийт иргэдийн 7.6 хувь хүнс тэжээлийн дэмжлэгт хамрагддаг. Тоогоор илэрхийлвэл 44 мянган өрхийн 244 мянган иргэн хүнсний дэмжлэг авдаг гэсэн үг. Үүнээс УБ-т 47 мянган иргэн амьдарч байгаагаас 29 мян вакцины эхний тунгаа хийлгээгүй, УБ хотын нийгмийн халамж авдаг 211 мянган иргэний 80 гаруй хувь нь вакциндаа хамрагдаагүй тухай Сангийн яамнаас мэдээллээ.

Коронавирусын эсрэг вакцин тариулах эсэх нь сайн дурын үндсэн дээр хийгдэж байгаа үйл ажиллагаа билээ. Вакцин хийлгээгүй хүмүүсийн цөөнгүй нь эрүүл мэндийн шалтгаантай, жирэмсэн, эсрэг заалттай хүмүүс байх магадлалтай.

Харин Сангийн сайд "Вакциндаа хамрагдаагүй иргэдийг хүнсний талон, нийгмийн халамжид хамруулахгүй байх" шийдвэр гаргасан нь амь зуулга болсон хоол хүнсээр нь барьцаалж, албадлагын арга хэмжээ авсан нь наад захын хүний эрхийн мэдрэмжгүй шийдвэр гэж социологич хүний хувьд үзэж байна.

Хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас дархлаажуулалтад хамрагдаагүй хүмүүсийг нийгмийн үйлчилгээ, халамжаас тусгаарлаж ялгаварлан гадуурхаж болохгүй. Энэ шийдвэр нь манай улсыг олон улсын хүний эрхийн байгууллагын өмнө хүнд байдалд оруулж байгаа учраас эргэн харахыг сануулж байна!

Социологич: Н.Батзориг

Социологич Н.Батзориг: "Нийгмийн хөгжлөө дагаж эрэгтэйлэг чанар ч өөрчлөгдсөн"

2021-03-03T01:35:00.002-08:00

Жендэрийн тэгш бус байдал нь биологийн өгөгдлийн ялгаанаас үүдэлтэй бус нийгмийн мөн чанартай байдаг. Энэ ялгаа нь нийгэм-эдийн засгийн тэгш бус байдлын суурь шалтгаан болдог юм. Энэ талаар Социологич Н.Батзоригтой ярилцлаа.
-Та өөрийгөө товч танилцуулаач. Яагаад социологич мэргэжлийг сонгох болсон бэ?

-Миний бие социологийн ухааны бакалаврын зэргийг 2008 онд, магистрын зэргийг 2017 онд хамгаалсан. Ерөнхийдөө МУИС-ийн бүтээгдэхүүн. Социологийн чиглэлээр арав гаруй жил ажиллаж байна. Энэ мэргэжлийг сонгосон шалтгаан нь энэ шинжлэх ухааны хүрээ, сонирхолтой байдалтай холбоотой. Маш өргөн судлах зүйлийн хүрээтэй учраас социологичид нарийн мэргэжлийн хуваарьт хуваагддаг. Хувь хүний өдөр тутмын амьдралаас эхлээд нийгмийн амьдралын загвар, бүтцийг олон аргаар судалдаг учраас нэн сонирхолтой шинжлэх ухаан гэж боддог.

-Өнөөгийн нийгэмд эрэгтэй хүнд жендэрийн ямар асуудлууд тулгарч байна вэ?

-Монгол эрэгтэйчүүдэд маш олон жендэрийн асуудлууд тулгарч байгааг ярьвал их урт ярилцлага болно. Социологийн шинжлэх ухаанд жендэрийг нийгмийн институт, бүтэц гэж үзэж онолын хувьд тайлбарладаг. Жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах тухай хуульд заасан долоон харилцаагаар задалж харвал боловсролын салбарт хөвгүүдийн сургууль завсардалт, эрүүл мэндийн салбарт эрэгтэйчүүдийн өвчлөл, нас баралт, гэр бүлийн харилцаанд жендэрт суурилсан хүчирхийлэл үйлдэгч нь эрэгтэйчүүд их. Дээрх бүх асуудалд жендэрийн буруу хэвшмэл ойлголт ихээхэн нөлөөлдөг. Тиймээс бид эхлээд буруу хэвшмэл ойлголтоо өөрчлөх шаардлагатай.

Монгол Улс боловсролтой, хөдөлмөрч эр хүний дутагдалд орсон нь үнэн.

-Хувьсаж буй нийгмийн хөгжилд Монгол хүн, тэр дундаа эрэгтэй хүний дүр, зан чанар хэрхэн зохицож байна вэ?

-Социологичид нийгмийн орчны хүчин зүйлс нь эрэгтэй, эмэгтэй хүнийг харилцан адилгүйгээр нийгэмшүүлдэг гэж үздэг. Өөрөө хэлбэл нийгмээс өгч байгаа дүр, үүрэг нь эрэгтэйчүүдийн сэтгэл зүй, нийгэмшилд эерэг, сөргөөр нөлөөлдөг гэсэн үг. Монгол эрчүүдийг үнэлэх үнэлэмж ч түүхэн явцад өөрчлөгдөж 20-р зуунаас өмнө дайчин, эрэмгий үнэлэмж өндөр байсан бол түүнээс хойш үед тайван, цэгцтэй, эд хэрэглэл сайтай эрчүүд нийгэмд дээгүүр байр суурийг эзлэх болсон байдаг.
Уламжлалт ойлголт эрэгтэй хүн хамаг хүнд хүчрийг хийж, тэжээгч, хамгаалагч, довтолгогч, удирдагч шинжээ хадгалж, үр удмаа үлдээх үүрэг хадгалагдсаар байгаа ч өнөөгийн эрх тэгш нийгэмд эрчүүд хэт өндөр үүрэг хариуцлага, дарамт ачаа үүрч, хэвшмэл дүрд багтах гэж өөрийгөө зовоох шаардлагагүй, өөрийнхөөрөө байж хүндлэл хүлээх боломж бүрдсэн гэж үзэж байна. Монгол эрэгтэйн нийгмийн дүр төрх, загвар тийм ч гэгээлэг биш байна. Өнөөгийн Монгол Улс гарцаагүй боловсролтой, хөдөлмөрч эр хүний дутагдалд орсон нь үнэн. Нийгмийн амьдралын дийлэнх үүргийг эмэгтэйчүүд гүйцэтгэж байна. Нэг үгээр хэлбэл манай нийгмийн хөгжилд эрэгтэйчүүдийн дүр, зан чанар зохицохгүй байна гэсэн үг. Боловсролоор дамжуулж үүнийг шийдэхээс өөр боломж байхгүй.

-Нийгмийн хөгжлөө дагаад уламжлал соёл, хандлага ч мөн хувьсаж шинэчлэгдэж байх ёстой. Гэтэл зарим нэг өөрчлөгдвөл зохих уламжлал, ойлголт цаг үеэ дагаад өөрчлөгдөхгүй байгаад л гол асуудал байна гэж ойлгох нь зөв үү?

-Тийм. XX зуунаас эхлэн эмэгтэйчүүдийн дүр төрх, загвар өөрчлөгдөж тэжээгчийн үүргийг давхар гүйцэтгэж эхэлсэн зэргээр нийгмийн хөгжлөө дагаад эмэгтэйчүүдийн үүрэг, дүр эрэгтэйчүүдийнхийг бодвол харьцангуй өөрчлөгдсөн. Гэтэл өнөөгийн эрэгтэйчүүдийн нийгэм, гэр бүлд эзлэх байр суурь, биеэ авч явж буй байдал нь нийгмийн хөгжлөө даган өөрчлөгдөхгүй байгаа нь зөрчилдөөн үүсгэж байна. Улмаар энэ зөрчилдөөн нь эрэгтэй, эмэгтэй хүний аль алинд нь нийгэм, сэтгэлзүйн дарамт учруулж, тэдний харилцаанд сөргөөр нөлөөлдөг үр дагавартай.

-Боловсрол дахь жендэрийн тэгш бус байдал нь хөдөлмөрийн зах зээл дахь тэгш бус байдлын суурь болдог байх

-Социологид хөдөлмөрийн зах зээлийн сегрегаци гэсэн ойлголт байдаг. Энэ нь мэргэжил сонголт, дээд боловсролын боловсон хүчин бэлтгэлт, эдийн засгийн нэг салбарын хөгжил зэргээс шалтгаалж хөдөлмөрийн зах зээлд ялгаа, зааг бий болох үзэгдлийг тайлбарладаг. Манайд сүүлийн үед энэ үзэгдэл их бий болж, хөдөлмөрийн зах зээлд жендэрийн ялгавартай байдал бий болоод байна.

Эцэг эхчүүдийн дунд техник, мэргэжлийн боловсролын талаарх хэвшмэл ойлголт хадгалагдсаар байна. Нийт элсэгчдийн 20 хувь нь мэргэжил сонголтод эцэг эх нөлөөлдөг гэж хариулсан судалгаа бий. МСҮТ төгсөгчдөд мэргэжлийн үнэмлэх биш бакалаврын диплом олгодог болсон нь энэ салбарын нэр хүндэд эергээр нөлөөлсөн ч нийгэм, хүмүүнлэг, анагаах ухааны чиглэлээр эмэгтэйчүүд, ХАА, ойн аж ахуй, загас агнуур, техник технологи, байгалийн ухааны чиглэлээр эрэгтэйчүүд түлхүү суралцсаар байна. Тиймээс эцэг эхчүүдийн жендэрийн хэвшмэл хандлага, ЕБС-ийн сурагчид, ИДС, коллежийн элсэгчдийн мэргэжил сонголтод уламжлалт ойлголтууд давамгайлж байгаад мэргэжлийн байгууллагууд анхаарч дэмжлэг үзүүлэх шаардлагатай.

-Эрэгтэй, эмэгтэй хүний хийх ёстой ажил, үүрэг байгалиасаа л тодорхой байдаг мэтээр ярьдаг. Гэтэл хүн гэр бүл, нийгэмшлээс л гол төлөв дүр, зан чанар, хүмүүжлээ олж авдаг гэдэг. Үүнийг бүгд ойлгох нь хувь хүн болон нийгмийн харилцаанд яаж эергээр нөлөөлөх боломжтой вэ?

-Энэ асуудлыг жендэрийн харилцааг тайлбарладаг социологийн онолын хандлагууд болон дунд түвшний онолууд өөр өөрсдийн өнцгөөс тайлбарладаг. Мэдээж байгалиасаа эрэгтэй хүн, эмэгтэй хүн хийх ёстой ажил үүрэг гэж байхгүй. Эрэгтэй, эмэгтэй хүний гэр бүлд гүйцэтгэх хөдөлмөрийн хуваарийн уламжлалт ойлголт одоо ч манайд, эмэгтэйчүүд, эрэгтэйчүүдэд байсаар байгаа нь гол саад мөн. Энэ нь гэр бүл салалтад нөлөөлж байх боломжтой. Тиймээс гэр бүлд өрхийн гишүүн бүр эрх тэгш байх, харилцан адил байх зарчмыг хүн бүр мэддэг, ойлгодог, суралцдаг байх нь хамгийн чухал. Энэ нь мэдээж боловсролын системд сууж өгсөн байх ёстой.

-Орчин үед яг ямар эр хүнийг ЖИНХЭНЭ ЭР ХҮН гэж тодорхойлох нь зөв бэ? Ер нь эр хүний дүрийг хэрхэн шинээр тодорхойлж болох вэ?

-Орчин үед “ЖИНХЭНЭ ЭР ХҮН” гэж ялгаатай талуудыг хүлээн зөвшөөрдөг, аливаад эрх тэгш ханддаг, ялгаварлан гадуурхдаггүй, нөөцийг тэгш, хүртээмжтэй хуваарилдаг, хөгжил, боломжийг олгодог, олон ургалч байдлыг эрхэмлэдэг, харилцаанд ул суурьтай ханддаг хүнийг хэлэх болов уу.

Ярилцсанд баярлалаа.

Ярилцсан Б.Анхзаяа

Малчин өрхийн нийгэм, эдийн засгийн суурь судалгаа, 2017 он

2020-04-07T19:13:00.001-07:00

Швейцарийн хөгжлийн агентлаг (ШХА)-ийн 2017-2021 онд Монгол Улстай хамтран ажиллах стратегид тусгагдсан Хөдөө аж ахуй, хүнсний аюулгүй байдалд чиглэсэн зорилтууд, түүн дотроо Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд (НА/МЭМ)-ийн нэгдсэн төслийн үйл ажиллагааг төлөвлөх, хэрэгжүүлэх, хэрэгжилтийн үр дүн, үр нөлөөг үнэлж дүгнэх Мониторинг үнэлгээ (МҮ)-ний ажлын хүрээнд төслийн суурь үнэлгээ буюу Малчин өрхийн олон хэмжээст ядуурлын үнэлгээ (МӨОХЯҮ)-г Малчин өрхийн нийгэм, эдийн засгийн суурь судалгаа (МӨНЭЗС)-ны мэдээлэлд үндэслэн тооцсон болно.

Энэхүү суурь судалгаа, үнэлгээний ажлыг судалгаа, зөвлөх үйлчилгээний Эм Эм Си Жи (MMCG) ХХК гүйцэтгэж, судалгаа-үнэлгээний тайланг боловсруулсан.

НА/МЭМ-ийн нэгдсэн төслийн ерөнхий зорилго нь бэлчээрийн тогтвортой менежмент, малын гаралтай бүтээгдэхүүний маркетинг, малын эрүүл мэндийг сайжруулах чиглэлээр гарсан үр дүн, амжилтуудыг өргөжүүлэн нэвтрүүлэх явдал юм. МӨНЭЗС-ны мэдээлэл цуглуулалтыг судалгааны олон улсын ёс зүйн стандарт болох ESOMAR-ын код болон Маркетинг, олон нийтийн санаа бодол, нийгмийн судалгаа, үйлчилгээний (ISO 20252:2012) стандартын дагуу Монгол Улсын нийт малчин өрхийг төлөөлүүлэн 9 аймгийн (Архангай, Баянхонгор, Төв, Хөвсгөл, Өмнөговь, Өвөрхангай, Завхан, Ховд, Дорнод) 15 суманд 2017 оны 7-9 дүгээр сард хийж гүйцэтгэв.

Тус тайланд дурьдагдаж буй судалгааны үр дүнг нийт малчин өрхийн тоонд тархаан тооцсон бөгөөд энд дурдагдаж буй малчин өрхийн нийгэм, эдийн засаг, малчин өрхийн бэлчээр ашиглалт, аюулгүй байдал, улс төрийн боломж, аюулгүй байдал, малын эрүүл мэндийн асуудал нь судалгаанд хамрагдсан малчдын ойлголт, мэдлэг, хандлага, туршлага дээр шууд үндэслэгдсэн гэдгийг анхаарна уу.

Дэлгэрэнгүй тайланг ЭНДЭЭС үзнэ үү!

Монголын нэхмэлийн салбарын ЖДҮ-үүдийн ногоон санхүүгийн зах зээлийн эрэлтийн судалгаа

2020-03-19T20:57:00.001-07:00

“Монголын нэхмэлийн салбарын жижиг, дунд үйлдвэрүүдийн ногоон санхүүгийн зах зээлийн эрэлтийн судалгаа” нь Европын Холбооны SWITCH Asia II хөтөлбөрийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлж буй “Монголын нэхмэлийн салбарын байгальд ээлтэй тогтвортой үйлдвэрлэл ба эко тэмдэг” төслийн бүрэлдэхүүн судалгаануудын нэг юм. Тус төслийг AVSF Олон улсын байгууллага нь Монголын Тогтвортой Санхүүгийн Холбоо (ТоС), Монголын Ноос Ноолуурын Холбоо (МННХ) болон бусад байгууллагуудтай хамтран хэрэгжүүлж байна.

Судалгааны үр дүнгээс сонирхуулвал:

Ярилцлага судалгаанд хамрагдсан, идэвхтэй үйл ажиллагаатай 17 үйлдвэрт 2019 оны 10-р сарын байдлаар нийт 24.5 тэрбум төгрөгийн ногоон санхүүгийн эрэлт байна.
Нийт нэхмэлийн салбарын ЖДҮ-ийн ногоон санхүүгийн эрэлт бодит төсөөллөөр 250 тэрбум төгрөг, харин зорилтот төсөөллөөр 576 орчим тэрбум төгрөг байна гэж тооцоолов.
Монголын нэхмэлийн салбарын ногоон санхүүгийн нийлүүлэлтийг нэхмэлийн салбарын ААН-үүд авах боломжтой, ногоон зээлийн бүтээгдэхүүнүүдийн нийт боломжит эх үүсвэрээр 75 тэрбум төгрөг гэж тодорхойлов.

Дэлгэрэнгүй үр дүнг ЭНДЭЭС үзнэ үү!

Улаанбаатар хотын ахуйн хог хаягдлын бүтцийн судалгаа

2020-02-11T17:32:00.003-08:00

Судалгааны тайланг ЭНДЭЭС үзнэ үү!

ИРГЭД ЗӨВЛӨЛДӨХ САНАЛ АСУУЛГААР ДАМЖУУЛАН БОДЛОГО БОЛОВСРУУЛАХАД ОРОЛЦОЖ БАЙНА

2019-12-19T00:15:00.000-08:00

УИХ-ын Тамгын газар, Швейцарын хөгжлийн агентлаг, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр хамтран 2013-2016 онд хэрэгжүүлсэн "Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын чадавхыг бэхжүүлэх нь" төслийн дараагийн үе шат болох "Монгол Улс дахь Төлөөллийн байгууллагыг бэхжүүлэх нь" /2017-2020/ төсөл хэрэгжиж байгаа билээ. Уг төслийн дэмжлэгтэй “Хэнтий аймгийн ИТХ-ын шийдвэр гаргах үйл ажиллагаанд зөвлөлдөх санал асуулгын арга зүйг нэвтрүүлэх” төслийг 2018-2019 онд хэрэгжүүлсэн юм. Төслийн хүрээнд “Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын хуучин оршуулгын газрыг дахин төлөвлөх” талаар явуулсан зөвлөлдөх санал асуулгын судалгааг үндэсний судалгааны Эм Эм Си Жи ХХК 2019 онд хийж гүйцэтгэлээ.
“Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын 2 дугаар багт байрлах хуучин оршуулгын газрыг дахин төлөвлөх” асуудлаар иргэдийн дуу хоолойг сонсож, орон нутгийн удирдлага, бодлого боловсруулагчдад хүргэх зорилготойгоор судалгааны ажил хийгдсэн.
“Зөвлөлдөх санал асуулга” гэж юу вэ? Зөвлөлдөх санал асуулгын тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.1-д “Нийтийн ашиг сонирхлыг хөндсөн асуудлаар шийдвэр гаргахын өмнө болон түүнийг хэрэгжүүлж, сахин мөрдөж байгаа байдлын талаар тохиолдлын зарчмаар түүвэрлэн сонгосон иргэдээс тусгай бэлтгэсэн асуултаар санал авах замаар иргэдийг төрийн үйл хэрэгт оролцуулах цогц үйл ажиллагаа” гэж тодорхойлсон байдаг.
Зөвлөлдөх санал асуулгыг АНУ-ын Стэнфордын их сургуулийн дэргэдэх Зөвлөлдөх ардчиллын төв (Center for Deliberative Democracy), түүний тэргүүн доктор, профессор Жеймс С.Фишкиний боловсруулсан “Зөвлөлдөх санал асуулга” (Deliberative Polling)-ын арга зүйд үндэслэн хэрэгжүүлсэн.

Зөвлөлдөх санал асуулгыг зохион байгуулсан арга зүй, дараалал

Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын төвийн 5 багийн 213 иргэнийг урьдчилсан судалгаанд хамруулсан. Түүврийн хэмжээг багаар болон нас, хүйсээр нарийвчлан гаргаж түүврийн төлөөлөх чадварыг сайжруулсан. Хуучин оршуулгын газар нь Хэрлэн сумын 2 дугаар багт байрладаг учраас Булаг багаас 100 иргэнийг судалгаанд хамруулсан.

Зөвлөлдөх санал асуулгын аргын гол санаа нь тухайн хэлэлцэх асуудлын хүрээнд олон талт, төвийг сахисан, судалгаа тоо мэдээлэлд үндэслэсэн мэдээлэл өгч хэлэлцүүлэхэд оршиж байгаа юм. Оролцож ажилласан бүх байгууллага, хүмүүсийн зүгээс уг асуудалд ихээхэн ач холбогдол өгч, зөв зүйтэй чухал асуудлыг хөндөж тавьсан байна гэж үзэж, идэвхтэй хамтран ажиллаж, мэдээлэл судалгааг гаргаж өгсөн.

“Зөвлөлдөх хэлэлцүүлэг”-т нийт 50 иргэнийг урьснаас 32 иргэн оролцож, 64%-ийн ирцтэйгээр иргэд зөвлөлдөх санал асуулгын хэлэлцүүлэгт оролцсон. “Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын 2 дугаар багт байрлах хуучин оршуулгын газрыг дахин төлөвлөх” асуудлаар уригдан ирсэн иргэдийг 5 бүлэгт хуваан бүлгийн хэлэлцүүлгийг зохион байгуулсан. Бүлгийн хэлэлцүүлэг бүрийг нэг модератор удирдан явуулсан бөгөөд оршуулгын газрыг дахин төлөвлөхтэй холбоотойгоор үүсэж болох давуу, сул талууд, шийдвэрлэх асуудлыг илүү нарийн тодруулж, бүлгээрээ нэгдсэн нэг шийдлийг гарган, уригдсан аймгийн болон сумын холбогдох албан тушаалтнуудаас зарим тодруулгыг авсан. Дахин судалгаа авахдаа оролцогчдыг үлдээхгүй байх үүднээс судлаач нар судалгаанд хамрагдсан оролцогчдын мандатын ард стикер нааж, гарах хаалганд тэмдэглэгээг шалган гаргах байдлаар ажилласан. Хэлэлцүүлэгт оролцсон 32 иргэнээс хоёрдох шатны судалгааг бүрэн авсан.

Зөвлөлдөх санал асуулгын нэг дэх болон хоёр дахь шатны дүнг тоон болон бусад үзүүлэлтээр харьцуулан гаргасан дүгнэлтийг зөвлөлдөх санал асуулгын үр дүнгийн тайланд тусгана. (Зөвлөлдөх санал асуулгын тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1 дэх заалт)

Хэнтий аймгийн ИТХ-ийн шийдвэр гаргах үйл ажиллагаанд зөвлөлдөх санал асуулгын арга зүйг нэвтрүүлэх ажлын эхлэл болгож энэ удаа Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын 2 дугаар багийн нутаг дэвсгэрт 10.4 га талбайг эзлэн оршиж буй хуучин оршуулгын газрыг хэрхэн дахин төлөвлөх, Хэрлэн сумын хувьд оршуулгын үйл ажиллагааг цаашид хэрхэн шийдвэрлэх асуудлыг сонгон авч хэлэлцүүлэг зохион байгуулсан юм. Зөвлөлдөх санал асуулгын тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 6.1.3-д “хот, суурин газрын хэсэгчилсэн төлөвлөлт /нийтийн эзэмшлийн цэцэрлэгт хүрээлэн, ногоон байгууламж/”-ийн асуудлыг шийдвэрлэхэд зөвлөлдөх санал асуулгыг заавал явуулна гэж заасан байдаг.

Энэхүү зөвлөлдөх санал асуулгын гол санаа нь иргэдэд тухайн асуудлын талаар олон талт тэнцвэртэй мэдээллийг өгсний үндсэн дээр тэднээр хэлэлцүүлэн асуудлыг шийдвэрлэж байгаад оршиж байгаа юм.

Оршуулгын уламжлалт булж оршуулах хэлбэрийг иргэд зөв гэж үзэж байна.

Нийт дүнгээр харвал нэгдүгээр шатны судалгаанд оролцогчдын 55 хувь нь газрын хэвлийд булж оршуулахыг зөв зүйтэй гэсэн бол 43 хувь нь чандарлаж оршуулахыг зөв зүйтэй хэмээн хариулжээ. Хоёрдугаар шатны судалгаанд энэ хувь 7 орчим өссөн бол чандарлаж оршуулах хэлбэр 9 хувиар буурчээ. Чандарлаж оршуулахыг 23-30 насны иргэдийн 30.8 хувь, далд оршуулахыг 31-40 насны иргэдийн 29.1 хувь нь дэмжсэн бол ил тавихыг 41-50 насны иргэдийн 60 хувь нь дэмжсэн байлаа.

Чандарлах зан үйлийг дэмжсэн байдал

Хэрлэн сумын 2-р багийн 65 настай эмэгтэй:

“Миний хувьд яваандаа чандарлах нь зөв гэж бодож байна. Миний эргэн тойронд байгаа хүмүүс хот руу очиж чандарлуулаад ирж байна. Одоогийн байдлаар хүмүүс чандарлахыг зөвөөр хүлээж авдаг болсон. Манай аав, ээж хоёрыг нас барсны дараа чандарлуулсан. Өөрсдөө чандарлаарай гэж захисан. Манай аймаг байгаа бололцоондоо тулгуурлаад эндээ дахин нэмж хүн оршуулуулахгүй, оршуулгын газраа тохижуулах нь дээр. Харин цаашдаа бол чандарлах нь зүйтэй.”

Оршуулгын үйл ажиллагаа болбол ЗДТГ болон ламд хандана.

Нэгдүгээр шатны судалгаанд оролцогчдын 44 хувь нь сумынхаа ЗДТГ-т хандах бол 30.5 хувь нь лам болон шашны байгууллагад хандана гэж хариулжээ. 4 хувь нь оршуулга болбол хэнд хандахаа мэдэхгүй гэсэн нь 31-40 насныхан түлхүү байна. Хоёрдугаар шатны судалгаанд оролцогчдын 50 хувь нь ламд хандана гэсэн эхний шатны дүнгээс 20 хувиар өсжээ. ЗДТГ-т хандах иргэд 3 хувиар буурсан бол нэгдсэн эмнэлэгт хандах иргэд 18 хувиар буурсан дүнтэй байна.

Талийгаачдыг ихэвчлэн далд хэлбэрээр Чавгын толгойд оршуулж байна.

Судалгаанд оролцогч иргэний гэр бүлийн хэн нэгэн гишүүн, ойр дотны хүмүүсээс нас барсан тохиолдол 1992 оноос хойш түгээмэл гарсан байгаа нь харагдлаа. 48 хувьд нь 1992 оноос өмнө хэн нэгэн хүн нас барсан байсан бол 76 хувь нь 1992 оноос хойш өрхийн гишүүдээс хэн нэг нь нас барсан тохиолдол гарч байсан гэж хариулжээ.

1992 оноос өмнө Хэрлэн сумын хуучин оршуулга болон төрсөн газар нь буюу Хэрлэн сумаас өөр хот, аймаг, суманд оршуулж байсан бол 1992 оноос хойш 65 хувь нь аймгийн төвөөс 7 км-ийн зайд орших Улаанбаатар хот руу явдаг замын зүүн талд Чавгын толгой гэдэг газар оршуулсан байна.

Газрын хэвлийд булж оршуулсан байдал 1992 оноос өмнө болон хойно 3 хувийн өсөлттэй байна. Мөн 1992 оноос хойш ил тавьсан тохиолдол байхгүй байгаа бол чандарласан тохиолдол хоёр хувиар өссөн үзүүлэлттэй байв.

Судалгаанд оролцогчдын 52.5 хувь нь буюу хоёр хүн тутмын нэг нь ганц ч удаа эргэж очоогүй байгаа бол 4 хүн тутмын нэг нь 3 жилдээ нэг удаа очиж эргэдэг байна. Энэ нь сондгой жил 3 болон 5 жилийн дараа эргэж очдог албан бус ёс заншилтай холбоотой гэж үзэж болно.

Хуучин оршуулгыг дахин төлөвлөх нь МАШ ИХ ХЭРЭГТЭЙ.

Барууны орнуудын зөвлөлдөх санал асуулгын хуудсанд тухайн асуудлын талаар 0-10 хүртэлх тоогоор илэрхийлж ач холбогдол, байр суурийг нь тодорхойлдог аргачлал бий. 2 дугаар багийн хуучин оршуулгын газрыг дахин төлөвлөх, засварлах асуудлаар 0-10 хүртэлх хэмжээсээр үнэлүүлэхэд хэлэлцүүлгийн өмнө 60 хувь нь, хэлэлцүүлгийн дараа 94 хувь нь маш их хэрэгтэй гэсэн үнэлгээ өгчээ. Ач холбогдлын үнэлгээ 30 гаруй хувиар өссөн нь хуучин оршуулгын газрыг зайлшгүй засаж тохижуулах тулгамдсан байдал, үндэслэлийг тараах материалд сайтар тусгаж, хэлэлцүүлгээр дэлгэрэнгүй авч үзсэн нь нөлөөлсөн байх талтай. (Ач холбогдлын үнэлгээний дундаж нь 8.75-аас 9.78 хүртэл өссөн.)

Иргэд хуучин оршуулгын газрыг ТОХИЖУУЛАХ шийдлийг дэмжлээ.

Зөвлөлдөх санал асуулгыг тухайн асуудлын эрэмбэ, түүнийг шийдвэрлэх арга зам, гаргах шийдвэрийн талаар иргэдтэй зөвлөлдөх зорилгоор зохион байгуулдаг. (Зөвлөлдөх санал асуулгын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх заалт) Үүний хүрээнд бид 2 дугаар багийн нутаг дэвсгэрийн хуучин оршуулгын газрыг хэрхэн оновчтой шийдвэрлэх талаар доорх гурван шийдлийг санал болгосон юм.

Урьдчилсан судалгаанд оролцогчдын 44 хувь нь “Чандарлах төв байгуулан хуучин оршуулгуудыг мэргэжлийн байгууллагаар гаргуулж чандарлан, чандрыг нь бунханд байрлуулан жижиг талбайд гэрэлт хөшөө босгон тохижуулж, газрыг нь чөлөөлөх” шийдлийг илүүтэй дэмжсэн байна. Харин хэлэлцүүлгийн дараа явуулсан санал асуулгад оролцогчдын 78 хувь нь хуучин оршуулгын газрыг дахин төлөвлөхдөө засаж тохижуулах хувилбарыг сонгожээ.

Одоогийнх шигээ газрын хэвлийд булж далд оршуулах оршуулгын үйл ажиллагааны хэлбэр хэлэлцүүлгийн өмнө болон хойно төдийлөн өөрчлөлтгүй байгаа бол чандарлах хэлбэр хэлэлцүүлгийн өмнө 51 хувьтай байсан бол хэлэлцүүлгийн дараа 35 хувь болж 16 хувиар буурсан байна. Мөн хэлэлцүүлгийн дараа хэлж мэдэхгүй болон бусад хэлбэрүүдийг сонгох нь нэмэгдсэн байгаа нь тараах материалтай уншиж танилцаад өөр санааг олж авсан, эсвэл эргэлзэхэд хүрсэн байж болох юм.

Оршуулгын дахин төлөвлөлтийн талаарх сэтгэгдэл

Хэрлэн сумын 2-р багийн иргэн 43 настай эрэгтэй:

“Миний хувьд оршуулгын газрыг тохижуулахыг дэмжиж байгаа. Хэчнээн нүүлгэсэн ч гэсэн хүний биеэс гарсан муу муухай юм нь газартаа байсаар л байна. Хашааг нь сайхан цэвэрлээд дотор талыг нь цэцэрлэгжүүлээд өгвөл болно. Мал амьтан л орохгүй бол тэр чинь сайхан засаж янзалсан хэвээрээ байна. Ахин ухаж төнхөнө гэвэл хүмүүс ихээхэн дургүйцэх байх. Манай Монголчуудын хувьд хэзээ ч чандарлаж шатааж байгаагүй. Дээр үеэсээ л газар шороондоо эргээд шингэж үлддэг байсан. Гадаадуудыг дуурайгаад яах вэ дээ.”

Оршуулгыг үе шаттай нүүлгэх талаар

Хэрлэн сумын 4-р багийн иргэн 31 настай эмэгтэй:

“Хуучин оршуулгын газар хүн тавихаа болиод удаж байгаа. Гэтэл газар өмчлөх хуулиараа угаасаа тийшээ газар өгөөд эхэлчихсэн. Та нар болохоор тэрийг тохижуулаад л мод тариад л зүлэг тариад жил болгон төсөв тавиулаад хүн манаад байж байх ёстой гэж хэлээд байна. Миний бодлоор хөшөөн дээр нь хүмүүсийн нэр нь он сар өдөртэйгөө байгаа. Нэгдсэн судалгаануудыг нь хийж эхний ээлждээ хашаажуулах хэрэгтэй. Яагаад гэвэл нүүлгэхэд санхүүгийн асуудлаас эхлээд олон асуудал тулгарна. Тэгэхээр үе шаттайгаар нүүлгэн шилжүүлэх хэрэгтэй. Нэгэнт эргэж тойрохоо больсон хүмүүс гэж байгаа. Тэр шарилуудыг нь нүүлгэн шилжүүлдэг юм уу эсвэл чандарлах хэрэгтэй. Заавал тэр хэсгийг нүүлгэлээ гээд тэнд айл оруулах ёстой юм биш. Тэнд бурхан шашны газар байлгаж болно. Аль болох үе шаттайгаар тэр хэсгийг багасгах хэрэгтэй.”

Оршуулгын үйл ажиллагааг зохицуулах ЖУРАМ хэрэгтэй.

Хэрлэн сумын хэмжээнд одоогийн байдлаар оршуулгын үйл ажиллагааг зохицуулсан нэгдсэн журам байхгүй байна. Иймээс иргэдээс журам бий болгох шаардлагатай эсэхийг тодруулахад хэлэлцүүлгийн өмнө судалгаанд оролцогчдын 91 хувь нь, хэлэлцүүлгийн дараа бүх иргэд 100 хувь шаардлагатай гэж үзсэн юм. Энэ нь иргэд нэгдсэн зохион байгуулалтгүй оршуулгын газрын үйл ажиллагааны талаар мэдээлэлтэй болсны дараа ийм журам заавал байх ёстойг ойлгосон гэж үзэж болохоор байна.

Дахин төлөвлөлтөд иргэдийн оролцоо

Хэрлэн сумын 2-р багийн иргэн 26 настай эрэгтэй:

“Дахин төлөвлөж, засварлахад орон нутгийн иргэдийг оролцуулах нь зүйтэй. Тэд маань сэтгэлээсээ хийнэ. Мэдээж ухаж төнхөөд байхгүй.”

Иргэдийн үзэл бодол ҮНЭ ЦЭНТЭЙ.

Зөвлөлдөх ардчиллын суурь нь ардчилал, төр засгийн үйл ажиллагааны талаарх иргэдийн бодол, ойлголт, харах өнцөг юм. Үүнийг хэмжихийн тулд дараах 4 бодомжоор жишээ болгон иргэдийн санал нийлэх, эс нийлэх төлөвийг судалсан. Нэгдүгээрт “Бидэн шиг хүмүүс юу бодож байгаа гэдгийг төрийн албан хаагчид их анхаардаг” гэсэн бодомжтой хэлэлцүүлгийн өмнө 31.5 хувь нь зарим талаараа санал нийлэхгүй, 28.2 хувь нь зарим талаараа санал нийлж байна гэсэн бол хэлэлцүүлгийн дараа зарим талаараа санал нийлэхгүй хувь 9 хувь хүртэл буурч, зарим талаараа санал нийлэх хувь 19 хувиар өсжээ. Бусад бодомжуудтай зөвлөлдөх хэлэлцүүлгийн өмнө болон хойно 40-50 хувьтай санал нийлж байна.

Зөвлөлдөх хэлэлцүүлэгт оролцох сонирхол өндөр байв.

Зөвлөлдөх санал асуулгыг иргэд, олон нийтэд тулгамдсан асуудлын талаар мэдлэг, мэдээлэл өгөх зорилгоор зохион байгуулдаг. (Зөвлөлдөх санал асуулгын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх заалт)

Хэрлэн сумын хуучин оршуулгын газрыг хэрхэн шийдвэрлэх талаарх хэлэлцүүлэгт оролцох боломжтой гэдгээ илэрхийлсэн иргэдийн эзлэх хувь өндөр байлаа. Нийт судалгаанд оролцогчдын 62 хувь нь энэ асуудлаар зохион байгуулах хэлэлцүүлэгт оролцож, өөрийн санал хүсэлтийг илэрхийлнэ хэмээн хариулжээ. Оролцох боломжтой иргэдийн ихэнх нь 23-40 насны залуучууд болон 41-50 насны хүмүүс байсан бол оролцох боломжгүй гэж хариулсан нь өсвөр насныхан болон 50-аас дээш насны ахмад настнууд байна. Жендерийн хувьд авч үзвэл эрэгтэйчүүд илүүтэй оролцох сонирхолтой байлаа.

Иргэдийн 58 хувь нь хэрэгжиж буй төслүүд, хийгдэж байгаа ажлын мэдээллийг сонирхдог.

Судалгаанд оролцогчдын 51 хувь нь хэрэгжиж буй төслүүд, хийгдэж буй үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээ, мэдээллийг сонирхож байгаа нь эерэг үр дүн боловч нөгөө талаар гүнзгий түвшний нарийн мэдээллийг сонирхохгүй байгаа нь харагдаж байна. Мэдээ мэдээллийг сонирхдоггүй хүмүүс судалгаанд оролцогчдын 42 хувийг эзэлж байгаа нь орон нутгийн түвшинд хангалтгүй үзүүлэлт юм.

18-22 насныхны 38.5 хувь нь хэрэгжиж буй төслүүд, хийгдэж буй ажилтай холбоотой мэдээ, мэдээллийг нэг их сонирхдоггүй гэсэн бол бусад насныхан энэ талаарх мэдээллийг ерөнхийдөө сонирхдог байна.

Зөвлөлдөх хэлэлцүүлэг өндөр ач холбогдолтой.

Зөвлөлдөх санал асуулгын хэлэлцүүлэгт сонгогдож оролцсон иргэд хэлэлцүүлгийг ерөнхийд нь маш их ач холбогдолтой үйл ажиллагаа болсон гэж үнэлсэн. Хэлэлцүүлгийн үйл явцыг бүхэлд нь ач холбогдолтой гэж 100 хувь, бүлгийн хэлэлцүүлэгт оролцсоныгоо мөн 100 хувь ач холбогдолтой гэж үнэлжээ. Хэлэлцүүлгийн төгсгөлийн нэгдсэн хуралдааныг 94 хувь нь ач холбогдолтой гэж үнэлсэн ба энэ нь хэлэлцүүлэгт сонгогдсон оролцсон иргэдийн идэвх оролцоо өндөр, санал шүүмж ихтэй байсантай холбоотой гэж үзэж болох юм.

Хэсэг бүрд явагдах хэлэлцүүлгийг хөтлөх бэлтгэгдсэн хөтлөгч нь тухайн хэсгийн оролцогчид мэдээллийг бүрэн хүргэж, оролцогчийн тэгш оролцоог хангах үүргийг хариуцна. (Зөвлөлдөх санал асуулгын тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлийн 11.10.4 дэх заалт)

Зөвлөлдөх хэлэлцүүлгийг ерөнхийд нь өндөр ач холбогдолтой гэж дүгнэсэн бол бүлгийн хэлэлцүүлгийн үйл явц болон модератортой холбоотой асуудлууд дээр мөн өндөр үнэлгээг өгсөн байна. Модератор хүн бүрийг хэлэлцүүлэгт оролцох боломжийг бүрдүүлсэн, бүлгийн хэлэлцүүлгээр чухал асуудлыг ярилцаж хэлэлцсэн болон бүлгийн хэлэлцүүлгийн оролцогчид бие биеийнхээ үзэл бодлыг хүндэтгэж байсан гэсэн бодомж, мэдэгдлүүдтэй оролцогчид 97-100 хувь санал нийлж байсан юм. Харин бүлгийн цөөн хэдэн гишүүн хэлэлцүүлэгт голлон оролцсон гэдэгтэй 56.2 хувь нь буюу дийлэнх нь санал нийлэхгүй байсан бол 27.5 хувь нь санал нийлсэн байна.

Оролцогчид хэлэлцүүлгийн тараах материалыг сайтар уншжээ.

Зөвлөлдөх санал асуулгын хоёрдугаар шатанд хэлэлцүүлэгт оролцохоор сонгогдсон иргэдэд тухайн асуудлын талаар тараах материал, мэдээлэл хүргэдэг ба уг асуудлын талаар мэдээлэлтэй болон мэдээлэлгүй үедээ судалгаанд хэрхэн хариулсан талаарх өөрчлөлтийг танддаг билээ. Хэлэлцүүлэгт оролцсон иргэдийн 65.6 хувь нь танилцуулгыг бүрэн уншиж танилцсан байгаа нь иргэдийн орон нутгийн шийдвэр гаргах үйл ажиллагаанд оролцох сонирхол, идэвх өндөр байгааг харуулж байна.

Тараах танилцуулга материалын мэдээллийн тэнцвэрт байдлыг үнэлүүлэхэд 63 хувь нь тэнцвэртэй, 31 хувь нь маш тэнцвэртэй, нийт 94 хувь нь тэнцвэртэй, нэг байр суурийг чухалчлаагүй хэмээн үзсэн.

НУТГИЙН ӨӨРӨӨ УДИРДАХ БАЙГУУЛЛАГА ДАХЬ ИРГЭДИЙН ОРОЛЦОО НЭМЭГДСЭЭР...

2019-11-29T00:04:00.000-08:00

Үндэсний судалгааны Эм Эм Си Жи ХХК нь "НУТГИЙН ӨӨРӨӨ УДИРДАХ БАЙГУУЛЛАГЫН ТАЛААРХ ИРГЭДИЙН ХАНДЛАГЫН СУУРЬ ТҮВШИН ТОГТООХ СУДАЛГАА"-г улсын хэмжээнд хоёр дахь удаагаа явууллаа.

Нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллагыг иргэд хэрхэн ойлгож, итгэл үзүүлж, үйл ажиллагаанд нь хэр идэвхтэй оролцдог болохыг тодруулах зорилгоор энэхүү судалгааг хийж гүйцэтгэсэн. Уг судалгаа нь энэ чиглэлээр үндэсний хэмжээнд хийгдсэн анхны судалгаа байснаараа онцлогтой юм.

Орон нутгийн төсвийг өөрсдөө захиран зарцуулдаг болсон, Иргэний танхимтай болсон, иргэд төсөл бичээд жижиг дунд үйлдвэрийн зээлд хамрагдах болсон зэрэг олон зүйлээс хамаарч сүүлийн жилүүдэд иргэдийн оролцоо өсөх хандлагатай болсон. Гэхдээ нутгийн удирдлагын шийдвэр гаргах ажиллагаанд залуучуудын оролцоо маш муу байгааг иргэд, ИТХ-ын төлөөлөгчдийн аль аль нь тэмдэглэх байна.

Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын шийдвэр гаргах ажиллагаанд иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлснээр төлөөлөгч, Засаг дарга нар иргэдтэй ойр дотно ажиллах боломж нэмэгдэх, гарсан шийдвэрүүд бодитой, үр дүнтэй байх, иргэдийн идэвх нэмэгдэх, иргэдийн аж амьдрал сайжрах эерэг нөлөөтэй бол хэт жижиг асуудлаар шийдвэр гаргах, шийдвэр гаргах явц удаашрах, хэт улс төржсөнөөс болж хагарал үүсэх сул талтай хэмээн иргэд үзжээ.

ИРГЭД БАГ, ХОРООНЫ ЗАСАГ ДАРГАД НЭР ДЭВШҮҮЛЭХ ХУРАЛ БОЛОН ОРОЛЦОХ ОРОЛЦОО, ИДЭВХ МУУ БАЙНА.

2019-11-28T00:03:00.000-08:00

Үндсэн хуулийн институци болох аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, баг, хорооны иргэдийн Нийтийн Хурал нь тухайн орон нутгийн Засаг даргыг сонгоход чухал үүрэг гүйцэтгэж, орон нутгийн гүйцэтгэх засаглалын үйл ажиллагаа буюу орон нутгийн төсвийн гүйцэтгэл, төрийн үйлчилгээнд хяналт тавих, нутгийн иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах, иргэдээс гарсан саналыг орон нутгийн бодлого, төсөв, төлөвлөлтөд шударгаар тусгах, үйлчилгээний талаарх гомдлыг хүлээн авч шийдвэрлүүлэх, төр засаг болон нутгийн удирдлагын үйл ажиллагааны талаар мэдээлэл хүргэх зэргээр иргэдийг төлөөлөх үүрэгтэй, иргэдийн хувьд хамгийн ойр дөт байх учиртай байгууллага юм.

Баг хорооны Засаг даргад нэр дэвшүүлэх ИНХ-д оролцох иргэдийн оролцооны хувьд нийслэл хотын иргэд орон нутгийн иргэдээс 40 орчим хувиар бага байгаа нь хурлын талаар мэдээлэл авч чаддаггүйтэй холбоотой байна. Харин иргэдийн дийлэнх нь баг/хорооны Засаг дарга болон түүний бие төлөөлөгчөөс хурлын товын мэдээлэл авдаг байна.

Баг хорооны Засаг даргад нэр дэвшүүлэх хуралд оролцсон иргэдийн дийлэнх нь 2014 онд ИНХ-д ядаж 1 удаа оролцсон байна. Орон нутгийн иргэд нийслэлийн иргэдтэй харьцуулахад ИНХ-д оролцох давтамж өндөр байна. Иргэд ИНХ-д оролцох оролцоо муу байгаа учраас хурлаар хэлэлцдэг асуудлын талаарх ойлголт, мэдлэг мөн тааруу байна.

ИНХ-аар хамгийн их давтамжтай хэлэлцдэг асуудалд Улаанбаатар хотын хувьд тохижилт, тэр дундаа хог хаягдал, золбин нохой, худаг усны асуудал хэмээн нэрлэсэн бол Орон нутгийн хөгжлийн сангийн талаар иргэдийн ойлголт тааруу байна. Харин орон нутгийн иргэд ИТХ-ын үйл ажиллагааны тайлан, орон нутгийн хөгжлийн сангийн талаарх хэлэлцдэг хуралд ихэвчлэн оролцдог байна. Залуучууд баг хорооны ИНХ-д оролцдоггүй байдал энэ талаарх мэдээллээс улам хоцорч, мэдлэггүй болоход хүргэж байна.

Цаашид ИНХ-д оролцох төлөвийг харахад өмнө нь хуралд оролцож байгаагүй иргэдийн тал хувь нь цаашид ИНХ-д оролцоно байгаа нь энэхүү судалгааны явцад ИНХ-ын талаар багагүй мэдээлэл өгсний үр дүн гэж үзэж болохоор байна. Иргэдэд ИНХ-ын талаарх мэдээллийг хэвлэмэл материалаар тараахаас илүү утас, мессеж, гудамжинд байрлуулсан зараар хүргэх нь хүртээмжтэй байх ч насны онцлогт тохирох сувгаар хурлын товыг хүргэвэл бүх насныхныг хамруулах боломжтой хэмээн иргэд үзэж байна.

ИРГЭДИЙН НУТГИЙН ӨӨРӨӨ УДИРДАХ БАЙГУУЛЛАГА, ТӨЛӨӨЛЛИЙН АРДЧИЛЛЫН ТАЛААРХ ОЙЛГОЛТ, МЭДЛЭГ, МЭДЭЭЛЭЛ МАШ МУУ БАЙНА

2019-11-27T23:59:00.000-08:00

Нийт иргэдийн нутгийн өөрөө удирдах байгууллага, төлөөллийн ардчиллын талаарх ойлголт, мэдлэг, мэдээлэл маш муу байна. Нийт иргэдийн талаас илүү хувь нь ИТХ-ын талаар огт ойлголтгүй, Улаанбаатар хотын иргэдийн 30 гаруй хувь, хөдөөгийн иргэдийн 70 гаруй хувь нь ийм байгууллага байдаг эсэхийг ч мэдэхгүй байна. Тэр тусмаа ИТХ нь нийслэл ба дүүрэг, аймаг ба сум гэсэн шатлалтай талаар ойлголт бүр ч дутмаг байв.

ИТХ-ын талаар тодорхой мэдлэгтэй иргэдийн хувьд ард иргэдийн төлөөлөл болж сонгогдсон төлөөллийн байгууллага, тэдний санал хүсэлтийг авч холбогдох газруудад уламжлан шийдвэрлэж өгдөг байгууллага, төр ба иргэдийг холбох гүүр гэсэн ерөнхий ойлголтыг нийтлэг дурдсан боловч иргэдийн дунд хууль баталдаг, үйлчилгээ үзүүлдэг, улс төрийн оролцоог нэмэгдүүлдэг байгууллага гэх мэт УИХ, гүйцэтгэх засаглал, улс төрийн намуудын үүрэгтэй андуурсан ташаа ойлголтыг нэрлэх нь цөөнгүй байна.
Иргэдийн тал хувь нь иргэдтэй тогтмол холбоотой ажиллаж, тэдний өргөдөл, санал гомдлыг зохих журмын дагуу шийдвэрлэх эрх бүхий байгууллага хэмээн ИТХ-ын үндсэн үйл ажиллагаа, чиг үүргийг нэрлэж байна. ИТХ-ын гаргасан шийдвэрийг нэрлүүлэхэд нүдэн дээр хийгдэж буй бүтээн байгуулалт, амьдралд нь нөлөөлж буй тогтоол, шийдвэрүүдийг нэрлэж байв.

Тухайн шатны ИТХ нь орон нутагт хуваарилагдсан төсвийг хуваарилж, зарцуулалтад хяналт тавьдаг болохыг иргэдийн маш цөөн хувь нь мэдэж байна. Харин ИТХ-ын төлөөлөгчид орон нутгийн төсвийг батлах, Орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгийг хуваарилах, төсвийн гүйцэтгэлд хяналт тавих, бодлогын баримт бичиг батлах гэх мэт шийдвэрүүдийг нийтлэг дурдаж байв. Иргэдийн цөөн хувь нь ИТХ-ыг ажил хийдэггүй цалин авдаг хүмүүс байдаг, мөнгө иддэг байгууллага гэх мэт сөрөг ойлголттой байлаа. Нийслэлийн иргэдэд ийм сөрөг ойлголт орон нутгийн иргэдийнх өндөр байна.

ИТХ-ын үйл ажиллагаанд “маш сайн” хэмээн үнэлгээ өгсөн иргэд ил тод, нээлттэй болсон, хийсэн ажил нь нүдэнд харагдаж, амьдралд нөлөөлж байгаа, олон нийтэд мэдээлэл сайн өгдөг гэсэн шалтгааныг дурдсан бол “маш муу” хэмээн үнэлгээ өгсөн иргэд иргэдтэйгээ уулздаггүй, мэдээлэл өгдөггүй, иргэдийн амьдралыг бодитой сайжруулах зүйл хийдэггүй гэсэн шалтгааныг дурдсан байна.

Иргэдийн өөрсдийн сонгосон ИТХ-ын төлөөлөгчөө мэдэхгүй байна.

Судалгаанд оролцогчдын 1/3 нь өөрийн тойргоос аймаг/ нийслэлийн ИТХ-д сонгогдсон төлөөлөгч хэмээн нэрлэснээс 15.8% төлөөлөгчдөө зөв нэрлэжээ. Төлөөлөгчөө зөв нэрлэж буй хувь орон нутагт нийслэлээс даруй 5 дахин өндөр байлаа.

Сум дүүргийн төлөөлөгчдөө зөв нэрлэсэн хувь аймаг/ нийслэлийнхээс арай өндөр байв. Ийнхүү төлөөлөгчдөө сайн мэдэхгүй байгаа нь нэгдүгээрт тухайн аймаг, сум, дүүргийн хүн амын тоо, нягтралаас ихээхэн хамаарч байна. Нийслэл хотын сонгуулийн тойргийн хэмжээ орон нутагтай харьцангуй маш том байдаг учраас нэг төлөөлөгч төрөл бүрийн бүлгийн санаа бодлыг төлөөлөх боломжгүй, түүнд иргэдтэй харьцахад захиргааны анхан шатны байгууллагын тусламж шаардлагатай болдог. Энэ байдал судалгааны дүнгээр батлагдсан бөгөөд иргэд асуудал тулгарах, санал гомдол гарсан тохиолдолд ИТХ-ын төлөөлөгч гэхээсээ баг/хорооны Засаг даргад илүүтэй байна.

2012 оны орон нутгийн сонгуулиас хойш 2 жил гаруй хугацаа өнгөрч байхад иргэдийн 10% нь л өөрийн тойргоос сонгогдсон төлөөлөгчтэй ямар нэгэн асуудал, санал, хүсэлт тавьж холбогджээ. Харин төлөөлөгчтэйгөө холбогдоход, биечлэн уулзахад ямар нэгэн хүндрэл бэрхшээл учирдаггүй хэмээн иргэдийн дийлэнх нь үзжээ. Жирийн иргэд гэлтгүй судалгааны багийнхан нийслэлийн болон орон нутгийн төлөөлөгчдийг аль баг/хороог төлөөлж буй талаарх мэдээллийг олж авахад тун хүндрэлтэй байсан юм.

СОНГУУЛИЙН ИДЭВХ, СОНГУУЛИЙН ТОГТОЛЦООНЫ ТАЛААРХ ИРГЭДИЙН ОЙЛГОЛТ, МЭДЛЭГ, МЭДЭЭЛЭЛ МУУ БАЙНА

2019-11-26T23:37:00.000-08:00

Сонгуулийн хууль болон сонгуулийн тогтолцоо нь орон нутгийн төлөөллийн чанарт ихээхэн нөлөөтэй байдаг. Сонгуулийн тухайн тогтолцоо том намуудад давуу байдал олгох эсвэл тодорхой бүлгүүдийг гадна үлдээх эсвэл намуудын эрх мэдлийн шатлалыг дэмжсэн хэлбэртэй байж болдог. Иймд сонгуулийн тогтолцооны талаар иргэд тодорхой ойлголттой байх нь чухал ач холбогдолтой. Одоогийн сонгуулийн тогтолцооны талаарх иргэдийн ойлголт, мэдлэг, мэдээлэл маш тааруу байгаа нь судалгаанд оролцсон 5 хүн тутмын 1 нь орон нутгийн сонгуулийн холимог тогтолцоо оновчтой эсэх талаар ямар нэгэн санал бодол хэлж мэдэхгүй байгаагаас харагдаж байна.

Иргэдийн тал хувь нь сонгуулийн холимог тогтолцоог оновчтой бус гэж үзэж байна. Иргэдийн 57% нь тойргоос сонгогдсон ИТХ-ын төлөөлөгчид тэднийг төлөөлж чадна гэж үзэж байгаа бол 27% нь жагсаалтаар сонгогдсон төлөөлөгчид тэднийг төлөөлж чадна гэж үзэж байна. Энэ дүнг хот, хөдөөгөөр ялган авч үзвэл УБ хотын иргэдийн 48.8%, хөдөөгийн иргэдийн 62.6% тойргоос сонгогдсон төлөөлөгчдөд итгэл үзүүлж байна.

Сонгуулийн ирц нь тухайн институцэд иргэдээс үзүүлж буй итгэлийг илэрхийлэх нэг үзүүлэлт юм. Иргэд, ялангуяа Улаанбаатар хотын иргэд орон нутгийн сонгуульд УИХ-ын сонгуулиас бага ач холбогдол өгч байна.

Орон нутгийн сонгуулийн ирц муу байгаа шалтгааныг УИХ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуультай харьцуулахад төсөв хөрөнгө бага байдгийн улмаас мэдээлэл муу хүрдэг, хүйтний улиралд өвлийн бэлтгэл гэх мэт их ажлын үеэр явагддаг, өмнө нь сонгууль болсон учраас залхсан байдаг, ерөнхийдөө иргэдийн төрд итгэх итгэл буурсан зэрэгтэй холбон тайлбарлаж байлаа.

Иргэдийн 90 гаруй хувь нь 2016 оны сонгуульд оролцоно. ИТХ иргэдийн хувьд ямар ач холбогдолтой байгууллага болох, төлөөлөгч ямар үүрэгтэй байдаг, өдөр тутмын амьдралтай холбоотой асуудал тулгарвал хэнд хандаж шийдвэрлүүлэх талаар иргэдийн мэдлэг ерөнхийдөө хомс байна. Иргэд сонгосон төлөөлөгчөөр дамжуулан шийдвэр гаргахад оролцох, үзэл бодлоо илэрхийлэх гэхээсээ илүү 4 жилд 1 удаа сонгуульд оролцоно гэсэн байдлаар хандах нь элбэг байна.

УУРХАЙН НӨЛӨӨЛЛИЙН БҮСЭД АМЬДАРЧ БУЙ ИРГЭД ЭРХЭЭ ХАМГААЛАХ БОЛОМЖОО ЭРЭЛХИЙЛЖ БАЙНА

2019-11-11T00:08:00.000-08:00

Нээлттэй Нийгэм Форум ба Дэлхийн нөөцийн хүрээлэнтэй хамтран “Иргэдийн байгаль орчны мэдээлэл авах эрхийг баталгаажуулах нь” төслийг 2013 оноос эхлэн хэрэгжүүлж байгаа бил. Төслийн эхний үе шатуудыг Туул голын эрэг дагуух Төв аймгийн Заамар сум, түүний Хайлааст баг, Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 13-р хороо буюу Туул тосгон, Шувуун фабрик ба зэргэлдээх 12 дугаар хороо буюу Биокомбинатын нутаг дэвсгэрийн байгаль орчны нөхцөл байдал, тэнд амьдарч байгаа иргэд, оршин суугчдын эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийн асуудлаар хэрэгжүүлсэн.

Энэхүү төслийн үнэлгээний судалгааг үндэсний судалгаа, зөвлөх үйлчилгээний Эм Эм Си Жи ХХК 2019 онд хийж гүйцэтгэсэн юм. Төслийн багийнхантай 2019 оны 11 дүгээр сарын 4-5-ны хооронд төсөл хэрэгжсэн газруудад ажилласан тэмдэглэлээсээ хуваалцаж байна.

“Иргэдийн байгаль орчны мэдээлэл авах эрхийг баталгаажуулах нь” төсөл орон нутгийн иргэдийн оролцоонд тулгуурласан төрийн бус байгууллага байгуулахад дэмжиж, хуулийн хүрээнд байгаль орчны талаар мэдээлэл олж авах, аюулгүй орчинд амьдрах эрхээ баталгаажуулах, нийтийн эрх ашгийг нэхэмжлэн хамгаалах чиглэлд дэмжин ажиллаж байгаа юм. Улаанбаатар хотын Хан-Уул дүүргийн 13-р хороо буюу Туул тосгон, Шувуун фабрик ба зэргэлдээх 12 дугаар хороо буюу Биокомбинат, хил залгаа Төв аймгийн Алтанбулаг сумдын суурьшлын бүсэд хайрга дайргын үйлдвэрлэл эрхлэх зөвшөөрлийг аль шатанд, ямар албан тушаалтан олгож буй, ингэхдээ бүсийн тухайн оршин суугчдаас санал авсан эсэх, нэгэнт олборлолт эхэлсэн компаниудын үйл ажиллагааны улмаас иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрх зөрчигдөж буй асуудлаар ажиллаж, Туул голын сав дагуу хууль бус олборлолт явуулж байсан 96 тусгай зөвшөөрлийг цуцлуулж, УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хорооноос Туул голыг хамгаалахтай холбоотой 03, 05 тоот тогтоол гаргуулж, хэрэгжилтийг хангуулахад анхаарч энэ хүрээнд Засгийн газарт 31 үүрэг даалгаврыг хүргүүлсэн. Түүнчлэн иргэдийн оролцоонд тулгуурлан байгуулсан төрийн бус байгууллагууд стратегийн өмгөөлөл хийж, “Боржигоны тал” ХХК-ны Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан үнэлгээний тайланг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийг Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхэд гаргаад байна.

Харин Төв аймгийн Заамар сумын хувьд Засгийн газраас 2017 онд зарласан Алт-2 хөтөлбөрийн хүрээнд орон нутгийн тусгай хамгаалалттай газарт олгосон 21,169.58 га талбайг хуулийн хүрээнд тэмцэл хийсний дүнд 15,541.08 болгосон. Шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж, Нийтийн эрх ашгийн өмгөөлөл явуулсны үр дүнд талбайн хэмжээг 3964 га болгож багасгаад байна. 2018 оны 4 сараас хойш 3964 га талбайг цуцлуулахаар Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхэд дахин нэхэмжлэл гарган ажиллаж байгаа юм. Түүнчлэн Засгийн газрын шийдвэрээр бичил уурхай эрхлэгчдийн нөхөрлөлийн бүлгүүд компаниудын техникийн болон биологийн нөхөн сэргээлт хийсэн газруудад олборлолт хийсээр байгааг орон нутгийн ТББ-ууд бүртгэлжүүлэн, хариуцлагажуулах чиглэлд ажиллаж байна.

2018 оноос төслийн хамрах хүрээ өргөжиж дээрх орон нутгуудаас гадна байгаль орчны хувьд онцгой ач холбогдолтой бүс нутгууд, мөн “Төлсөн авснаа нийтэл” эвслийн гишүүн байгууллагуудын үйл ажиллагаа явуулж буй зарим аймаг, сумдыг хамруулж эхэлсэн байна. Үүнд Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сум багтаж байгаа юм. Энэ суманд өнөөдрийн байдлаар ашигт малтмалын 33 лиценз олгогджээ. Үүний дотроос Хятадын 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай “АДАЭ” компани жоншны олборлолт эхлүүлсэн байна. Тус компани олборлолтын төслийнхөө Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээг хийхдээ багийн иргэдийн саналыг авалгүй, 13 хүний гарын үсгийг хуурамчаар бүрдүүлсэн төдийгүй өнөөг хүртэл ус ашиглах зөвшөөрөл авалгүйгээр эрх мэдэлтнүүдтэй тохиролцож хууль бус үйл ажиллагаа явуулж байгаа гэсэн гомдлыг Эрдэнэцагаан сумынхан хэлж байна. Мөн Эрдэнэцагаан сумын 3 дугаар багийн нутгаар Бичигтийн хилийн боомт хүртэлх “Петрочайна Дачин Тамсаг” компанийн тээвэрлэлт 200-аад км дайрч өнгөрөхдөө ихээхэн хэмжээний тоосжилт үүсгэдэг нь тээврийн зам дагуух малчин өрхүүдийн амьдралд шууд нөлөөлж буй талаар ярьж байна. Тээвэрлэлтийн замыг уул ухаж, сул шороогоор нь засдаг бөгөөд зарим гол, горхины эх дээр шороо асгаж, замаа тэгшилдэг нь малчдын ундны ус ширгэхэд хүргэдэг байна. Иймд нутгийн иргэд дээрх компаниудын үйл ажиллагааны улмаас зөрчигдөж буй эрхээ хамгаалж, тэмцэх боломжууд эрэлхийлж байгаа тухайгаа ярьсан юм.

Иргэдийн байгаль орчны талаар мэдээлэл авах эрхийг баталгаажуулах төсөл нь иргэдийн мэдээлэл авах эрхээр дамжуулан тэдний орчны эрүүл мэндийг сайжруулах зорилготой. Иймд төслийн хүрээнд компаниудыг мэдээллээ нээлттэй болгох, шийдвэр гаргах явцад иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн нөлөөллийн тодорхой ажлууд зохион байгуулахад дэмжлэг үзүүлэх зорилготой уулзалт, сургалтуудыг Дэлхийн нөөцийн хүрээлэнгийн мэргэжилтэн Элизабет Мосс болон ННФ хамтран зохион байгуулсаар байна. Энэхүү уулзалт, сургалтуудын үр дүнд орон нутгийн иргэдийн саналыг сонсож, цаашдын төлөвлөгөөндөө тусгах юм.

"ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ ДУУ ХООЛОЙ -2" СУДАЛГААНЫ ТАЙЛАН

2019-10-09T22:21:00.000-07:00

Боловсролын орчин дахь шударга байдлын асуудал нь нийгэм дэх тэгш шударга байдлыг хангахад чиглэсэн хүчин чармайлт, үнэт зүйлсийг хөндөж буй онцгой анхаарал хандуулах сэдэв юм. Өсвөр насныхны тэгш гараа, боломжийн талаарх ойлголт, байр суурийг сонсох нь шударга байдлыг дэмжих, сайжруулахад чухал ач холбогдолтой тул Хүүхдийг Ивээх Сан нь өсвөр үеийнхний төлөөлөл болон Транспаренси Интернэйшнл байгууллагатай хамтран “Өсвөр үеийнхний дуу хоолой – 2: Шударга ёс, авлига, ашиг сонирхлын зөрчил” судалгааг 2017-2018 онд хийж гүйцэтгэжээ.

Тус судалгаанд нийслэл Улаанбаатар хот болон Архангай, Өвөрхангай, Дорнод, Сэлэнгэ, Төв, Говьсүмбэр аймгийн ерөнхий боловсролын сургуулиудын 6, 8, 10-р ангийн нийт 2,191 сурагчид, мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн сургуулийн сурагчид оролцсон байна.

Судалгааны дэлгэрэнгүй үр дүнг ЭНДЭЭС харна уу!

Эх сурвалж: https://resourcecentre.savethechildren.net

МЭДЭЭЛЭЛ, ХАРИЛЦАА ХОЛБООНЫ САЛБАРЫН ХЭРЭГЛЭГЧИЙН СЭТГЭЛ ХАНАМЖИЙН СУДАЛГАА

2019-10-08T21:56:00.001-07:00

2018 онд Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны (ХХЗХ) захиалгаар Үндэсний судалгаа, зөвлөх үйлчилгээний Эм Эм Си Жи ХХК-ийн хийж гүйцэтгэсэн "Мэдээлэл, харилцаа холбооны салбарын хэрэглэгчийн сэтгэл ханамжийн суурь судалгаа"-ны үр дүнг блогоороо дамжуулан уншигчиддаа хүргэж байна.

Final satisfaction report_crc 2019.03.21 from crc.gov.mn crc

ШУДАРГА БАЙДЛЫН ҮНЭЛГЭЭ - 2018

2019-10-07T22:05:00.000-07:00

“Эс Ай Си Эй” ХХК нь Авлигатай тэмцэх газрын (АТГ) захиалгаар “ШУДАРГА БАЙДЛЫН ҮНЭЛГЭЭНИЙ СУДАЛГАА”-г улсын хэмжээнд 2018 оны 9 дүгээр сарын 10- аас 11 дүгээр сарын 30-ны хооронд хийж гүйцэтгэсэн байна. Үнэлгээний мэдээлэл цуглуулалтын ажилд хот, хөдөөд нийт 48 судлаач 84 хоногийн хугацаанд ажилласан байна.

Судалгааны дэлгэрэнгүй тайланг ЭНДЭЭС үзнэ үү!

Эх сурвалж: www.iaac.mn

ТЕЛЕВИЗ ҮЗЭЛТИЙН СУДАЛГАА 2018

2019-10-06T22:28:00.000-07:00

Максима медиа ХХК нь “Телевиз Үзэлтийн судалгааны нэгдсэн тайлан”-г сүүлийн 5 жил тогтмол танилцуулж ирсэн бөгөөд 2018 оны үр дүнг шинэ өнгө төрх, шинэ агуулга, илүү их мэдээлэлтэйгээр танилцуулсан байна.

Судалгааны дэлгэрэнгүй үр дүнг ЭНДЭЭС үзнэ үү!

Эх сурвалж: https://www.maxima.mn

СЭТГҮҮЛЧ, ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЛИЙН САЛБАРЫН АЖИЛТНУУДЫН ХӨДӨЛМӨРИЙН НӨХЦӨЛ БАЙДЛЫН СУДАЛГАА

2019-10-05T22:50:00.000-07:00

Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарт ажиллагсдын хөдөлмөрийн нөхцөл байдлын талаарх суурь мэдээлэл бүрдүүлж, тус салбарын ажилтнуудын Үйлдвэрчний эвлэлийн талаарх ойлголт, хандлагыг тодруулах зорилготой хийгдсэн нэгэн судалгааг танилцуулж байна. Уг судалгааны ажлыг ХБНГУ-ын Фридрих-Эбертийн Сангийн захиалгаар Хэвлэлийн Хүрээлэн ТББ гүйцэтгэжээ.

Судалгааны дэлгэрэнгүйг ЭНДЭЭС үзнэ үү!

Эх сурвалж: https://www.fes.de/bibliothek/

"Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалыг системийн загвар ашиглан шинжилж дүрслэх нь" судалгааны тайлан

2019-04-25T01:57:00.004-07:00

"Залуу судлаачдыг дэмжих сан" ТББ-ын санаачлагаар "ТУС солюшн" ХХК-тай хамтран 7 сарын хугацаанд "Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалыг системийн загвар ашиглан шинжилж дүрслэх нь" судалгааг салбар салбарын 9 судлаачын оролцоотойгоор амжилттай хийж гүйцэтгэлээ. Үүнд миний бие үндсэн хуулийн оролцогч тал болох Нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын бүлгийг хариуцаж судалгаа хийсэн юм.

Энэхүү судалгааны арга зүй нь системийн шинжилгээ болон баримт бичгийн шинжилгээний (контент анализ) арга байсан ба судалгааны хамрах хүрээ нь үндсэн хууль болон үндсэн хуульчилсан хуулиуд, тусгай хуулиудаар хязгаарлагдсан.

Судалгааны зорилго:

Монгол улсын Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлэх нийгмийн тогтолцоонд системийн шинжилгээ хийх замаар нийгэмд гажуудал үүсгэж буй суурь шалтгаануудыг тодорхойлж, Үндсэн хуулиар тодорхойлсон зорилгыг хэрэгжүүлэх чадвартай нийгмийн тогтолцооны тухай олон нийтийн ойлголтыг нэгтгэхэд дөхөм болохуйц загварын дүрслэл боловсруулах.

Судалгааны зорилт:

1. Монгол улсын Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлэх нийгмийн тогтолцоонд системийн шинжилгээ хийж нийгмийн гажуудал үүсгэж буй суурь шалтгааныг тогтоох.

2. Үндсэн хуулиар тодорхойлсон зорилгыг хэрэгжүүлэх чадвартай нийгмийн тогтолцооны тухай олон нийтийн ойлголтыг нэгтгэхэд дөхөм болохуйц загварын дүрслэл боловсруулах

Практик ач холбогдол:

1. Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалыг хэрэгжүүлэхэд үүссэн гажуудлын суурь шалтгааныг тогтоосноор түүнийг арилгах арга замуудыг тодорхойлох боломж бүрдэнэ.

2. Үндсэн хуулиар тодорхойлсон зорилгыг хэрэгжүүлэх чадвартай нийгмийн тогтолцооны загварын дүрслэлийг бий болгосноор уг зорилгыг хэрэгжүүлэгч оролцогч талуудын ойлголтыг нэгтгэх үр дүнтэй хэрэгсэл бий болно.

3. Үндсэн хуулиар тодорхойлсон зорилгыг хэрэгжүүлэх чадвартай нийгмийн тогтолцооны тухай нэгдмэл ойлголтыг бий болгосноор Үндсэн хуулиар тодорхойлсон нийгмийн эрхэм зорилгод итгэх олон нийтийн итгэл нэмэгдэнэ.

Судалгааны шинэлэг тал:

Үндсэн хуулийн эрх зүйн орчинд системийн загвар ашиглан шинжилгээ хийж үзэж байгаад оршино.

Судалгааны дэлгэрэнгүй тайлантай ЭНД ДАРЖ танилцана уу!

Г.Түмэннаст "Нийтийн сайн сайхан байдлын төр"

2019-03-18T01:39:00.002-07:00

ҮНДЭСНИЙ ТЭРГҮҮЛЭГЧ СУДАЛГААНЫ КОМПАНИД УРЬЖ БАЙНА

2019-03-10T19:52:00.003-07:00

ТӨРИЙН БАЙГУУЛАЛТЫН ЭКСПЕРТИЙН ЗӨВЛӨЛД УРЬЖ БАЙНА.

2019-03-04T20:07:00.001-08:00

Төрийн байгуулалтын экспертийн зөвлөл нь төрийн байгууллын чиглэлээр судалгаа хийдэг институт, судалгааны байгууллагын судлаач, шинжээчид болон бие даасан бодлогын судалгааны судлаачдаас бүрдэх төрийн байгуулал, засаглалын хэлбэр болон төрийн удирдлагын чиглэлээрх мэргэжлийн зөвлөх баг юм.

Энэхүү зөвлөх баг нь Монгол Улсын төрийн байгуулалтай холбоотой тодорхой нэг сэдвийг сонгон авч шинжлэх ухааны суурь судалгаанд тулгуурлан бодлогын судалгаа, иж бүрэн зөвлөмжийг жил бүр боловсруулах зорилготой бөгөөд 2017 оноос эхлүүлсэн уг төсөлд энэ ажлыг эрхлэх судлаачдыг Конрад-Аденауэр-Сангаас дэмжин МУИС-ийн Улс төр судлалын тэнхимээс нээлттэй зарлаж хоёр байгууллагын хамтарсан зөвлөхүүдийн баг сэдвээ дэвшүүлсэн судлаачдаас сонгон шалгаруулж "Үр нөлөө бүхий нутгийн удирдлагын тогтолцоо" сэдвээр хийгдэж, 2018 онд "Монгол Улсын төрийн байгуулал дахь засаглалын институтын талаарх судалгаа” сэдвээр бодлогын судалгааг боловсруулан гаргасан билээ.

2019 оны төрийн байгуулалтын экспертийн зөвлөлийн гишүүний сонгон шалгаруулалтыг эхлүүлэхээр шийдвэрлэж байгаа бөгөөд эрхэм таныг урьж байна.

СУДАЛГААНЫ ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛ:

- Хууль тогтоох байгууллага

- Гүйцэтгэх засаглал

- Шүүх эрх мэдэл

- Үндсэн хуулийн зохицуулалт

БҮРДҮҮЛЭХ МАТЕРИАЛ:

- Хүснэгтэлсэн намтар (CV)

- Мэргэжлийн зөвлөх багт орж ажиллах үндэслэлийг тань тодорхойлсон хүсэлт (1 нүүрт багтаана уу)

Бүрдүүлэх материалыг нэгтгэн kasexpertenpanel@gmail.com хаягаар илгээнэ үү.

Сонгон шалгаруулалтын материал хүлээн авах хугацаа дуусгавар болох:

2019 оны 03-р сарын 05-ны 23:59 цаг

Шалгаруулалт нь (гуравдугаар сарын эхний долоо хоногт) хоёр үе шаттай байх бөгөөд эхний шат онлайн өргөдлийн материалд үндэслэн явагдаж, хоёр дахь шат ярилцлагын хэлбэрээр явагдана.

МОНГОЛ ДАХЬ КОНРАД-АДЕНАУЭР-САН

УТАС: 976 11 319135/36

“Агаарын бохирдлыг бууруулах нийгмийн тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажилд хамтран ажиллахыг урьж байна.

2019-03-03T02:14:00.000-08:00

“Агаарын бохирдлыг бууруулах нийгмийн тогтолцооны жишиг загвар боловсруулах нь” судалгааны ажилд хамтран ажиллахыг урьж байна.

Судалгааны зорилго:

Судалгаа нь нийгмийн тогтолцоонд системийн шинжилгээ хийх замаар агаарын бохирдлыг бууруулах тогтолцооны жишиг загварын дүрслэл боловсруулах зорилготой бөгөөд 3 сарын - 20-оос 6 сарын 20-ны хооронд үргэлжилнэ.

Тавигдах шаардлага:

7 хоногт 1 удаа ажлын уулзалтанд оролцох боломжтой байх.
Эрдмийн зэрэг цолтой
Системийн онол, системийн сэтгэлгээний талаар сонирхдог
Хувийн зохион байгуулалт сайтай, багаар ажиллах чадвартай
Агаарын бохирдлын чиглэлээр судалгааны ажил хийж байсан бол давуу тал болно.

Бүрдүүлэх материал:

Судалгааны ажилд оролцох хүсэлтэй судлаачид info@youngresearcher.org хаягаар CV, бүтээлийн жагсаалт, холбогдох мэдээллээ 2019 оны 3 сарын 15-ны өдрийн дотор ирүүлнэ үү.

Энэ чиглэлээр өмнө нь хийж гүйцэтгэсэн судалгааны ажлын талаар ЭНДЭЭС мэдээлэл авна уу!

“Залуу судлаачдыг дэмжих сан” ТББ

Веб сайт: www.youngresearcher.org

Утас: 99800220, 88025422

ШУА-ийн Философийн хүрээлэнд ЭША авна

2019-02-17T17:25:00.002-08:00

Авлигын талаарх олон нийтийн ойлголт мэдлэг тогтоох судалгаа 2018

2018-09-17T01:40:00.002-07:00

Азийн сан, Сант Марал сантай хамтран Авлигын Талаарх Олон Нийтийн Ойлголт, Мэдлэг тогтоох (SPEAK) 19 дэх удаагийн судалгааг нийслэл Улаанбаатар хот болон аймаг, сумдыг хамруулан үндэсний хэмжээнд хийж гүйцэтгэжээ. Судалгаагаар авлигын цар хүрээ, олон нийтийн ойлголт, төсөөлөл, тэдгээрт гарч буй өөрчлөлт, өрхийн түвшиний авлигын тохиолдол, төр засгаас авлигын эсрэг хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний талаарх мэдээллийг цуглуулж, ил болгохыг зорьсон байна.

Энэхүү судалгааг Канадын Гадаад Хэргийн Яамны санхүүжилтээр Азийн сангийн хэрэгжүүлж буй "Ардчилсан оролцоотойгоор төрийн албанд сайн засаглал, ил тод байдлыг бэхжүүлэх нь" төслийн (STEPS) хүрээнд явуулсан аж.

ТАЙЛАНГ ТАТАЖ АВАХ

ЖЕНДЭРТ СУУРИЛСАН ХҮЧИРХИЙЛЛИЙН СУДАЛГААНЫ ТАЙЛАН - 2017

2018-06-14T00:41:00.003-07:00

Монгол дахь НҮБ-ын Хүн амын сан, Үндэсний статистикийн хороо хамтран 2017 онд жендэрт суурилсан хүчирхийллийн тархалтын судалгааг улс орон даяар анх удаа зохион байгуулсан байна. Судалгаагаар Монголд эмэгтэйчүүдийн эсрэг үйлдэгдэж буй хүчирхийллийн хэлбэр, тархалт, шалтгаан, үр дагаврыг тодорхойлж, Тогтвортой хөгжлийн зорилтууд, тэр дундаа жендэрийн тэгш байдлыг хангах 5 дугаар зорилтын шалгуур үзүүлэлт, үр дүнг тооцох, олон улсын түвшинд харьцуулагдахуйц чанарын болон тоон мэдээлэл цуглуулсан аж.

Мөн Монгол дахь жендэрт суурилсан хүчирхийллийн талаар тоон болон чанарын цогц мэдээлэлтэй болж, энэ чиглэлийн үйлчилгээг сайжруулж, нийгэм дэх хандлага, байдлыг өөрчлөх ухуулга нөлөөлөл хийхэд судалгааны дүнг ашиглах, бодлого боловсруулагч, шийдвэр гаргагч болон хэрэглэгч нарт танилцуулах, цаашид хамтран ажиллах, бодлогын зөвлөмж боловсруулах зорилготой хийсэн байна. Судалгаанд 15-64 насны 7300 эмэгтэйг хамруулжээ.

Тайланг ҮЗЭХ

Залуучуудын хөгжлийн хөтөлбөрийн менежер ажилд авна

2018-06-11T18:20:00.003-07:00