Της κοντής ψωλής της φταίνε οι τρίχες

Χολέρα, πείνα μα κοιτάμε αλλού: Η Υεμένη του πηλού και των βασιλισσών

noreply@blogger.com (agapitos) — Wed, 22 Aug 2018 21:29:00 +0000

Υεμένη. Έχω ακόμα ένα βιβλίο που το κοίταζα παιδί κι ονειρευόμουν. 'Γεμενί' σημαίνει άγριος, μού είχαν πει.

Μια χώρα μαγική μυστηριώδης, χώρα παραμυθιών με τα δαντελωτά πολυόροφα σπίτια, άνδρες με το μαχαίρι στη ζώνη και μυθικές βασίλισσες.

Όχι πια.

Κλεπτοκρατία και σκουπιδότοπος ονομαζόταν τα τελευταία χρόνια, δρόμοι δίχως γυναίκες, σπίτια που κατέρρεαν και πλαστικές σακούλες πιο πολλές από πουλιά ή ψάρια.

Κι ύστερα ήρθε ο πόλεμος.

Μάρτιο του 2015 ξεκίνησε ο Εμφύλιος. Οι Σαουδάραβες βομβαρδίζουν με αμερικάνικες βόμβες, η έλλειψη νερού έφερε χολέρα. Σκελετωμένα βρέφη, παιδιά που τρέφονται στους σκουπιδότοπους. 17 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν την απόλυτη πείνα, το λιμό. Αλλά ο κόσμος στρέφει αλλού το πρόσωπο.

Σας φέρνω άρθρα και εικόνες πολέμου και καταστροφής με συνδέσμους για πιο πολλά. Και πιο κάτω, λίγες εικόνες από αυτά που χάνονται, αυτά που έτρεφαν τα όνειρά μου όταν γινόμουν δυνατή βασίλισσα και άγριος πολεμιστής που με το κοφτερό μαχαίρι στο ζωνάρι πολεμούσα για το δίκιο πάνω στο αραβικό άλογό μου.

thepressproject

Η Lockheed Martin ζήτησε «όμορφες φωτογραφίες» με τα όπλα της και το twitter απάντησε με Υεμένη

Μια από τις μεγαλύτερες κατασκευάστριες όπλων παγκοσμίως, η Lockheed Martin ζήτησε από τους χρήστες του twitter να στείλουν τις «καλύτερες φωτογραφίες από τα προϊόντα της». Εκατοντάδες χρήστες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα, στέλνοντας εικόνες φρίκης από τους βομβαρδισμούς στην Υεμένη, αναγκάζοντας την εταιρεία να σταματήσει την καμπάνια.

Οι φωτογραφίες που εστάλησαν μαζικά προς την εταιρεία απεικονίζουν κομμάτι μίας βόμβας, που κατασκευάζεται από την ίδια και χτύπησε σχολικό λεωφορεία στην Υεμένη, σκοτώντας δεκάδες παιδιά.

Ο βομβαρδισμός αυτός ήταν μόνο ένας από τους εκατοντάδες στους οποίους έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια ο διεθνής συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, που εξοπλίζεται με αμερικανικά όπλα. Άλλοι χρήστες επέλεξαν να στείλουν μια φωτογραφία του Associated Press, με παιδικές τσάντες στο έδαφος στο σημείο βομβαρδισμού στην πρωτεύουσα της Υεμένης, Σαναά.

Υπενθυμίζεται ότι 150.000 άνθρωποι πέθαναν από την πείνα πέρυσι στην Υεμένη, με ένα παιδί να χάνει τη ζωή του εξαιτίας του λιμού ή ιάσιμων ασθενειών κάθε δέκα λεπτά και ένα παιδί να πέφτει σε συνθήκες ακραίου υποσιτισμού κάθε δύο λεπτά. Η χώρα είναι αντιμέτωπη με τη χειρότερη επιδημία χολέρας που έχει καταγραφεί από τότε που υπάρχουν αρχεία, με πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους να έχουν προσβληθεί από την ασθένεια, ενώ παράλληλα μια άλλη επιδημία διφθερίτιδας «εξαπλώνεται σαν πυρκαγιά»,

Τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία έχουν εγκρίνει την πώληση όπλων στις χώρες του συνασπισμού και έχουν συνδράμει στον ανεφοδιασμό των αεροσκαφών τους. Ήδη από το 2016 Βρετανοί και Αμερικανοί αξιωματικοί βρίσκονται στα κέντρα ελέγχου των αεροπορικών επιδρομών στην Υεμένη, ενώ τον Ιούνιο η γαλλική εφημερίδα Le Figaro ανέφερε σε άρθρο της ότι υπάρχουν άνδρες των γαλλικών ειδικών δυνάμεων στην Υεμένη, προσφέροντας στήριξη στα στρατεύματα των Εμιράτων.

Πώς ξεκίνησε ο πόλεμος στην Υεμένη. Η ανθρωπιστική κρίση, οι θάνατοι, η πείνα και η χολέρα

Μία από τις φτωχότερες χώρες του αραβικού κόσμου, η Υεμένη, έχει υποστεί τα τελευταία χρόνια τις καταστροφικές συνέπειες ενός πολέμου ανάμεσα στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του Προέδρου Αμπντ Ραμπ Μανσούρ Χαντί και όσων έχουν συμμαχήσει με το επαναστατικό κίνημα των Χούτι.

Με τον πόλεμο να κλιμακώνεται διαρκώς τις τελευταίες εβδομάδες, η ανθρωπιστική κρίση στη χώρα λαμβάνει αδιανόητες διαστάσεις. Οι κάτοικοι έχουν έρθει αντιμέτωποι ακόμα και με τη χολέρα, και κινδυνεύουν πλέον, σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, από έναν από τους χειρότερους λιμούς των τελευταίων δεκαετιών.

Ήδη από τον Μάρτιο του 2015, περισσότεροι από 8.600 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή του και περίπου 49.000 έχουν τραυματιστεί κυρίως λόγω των αεροπορικών επιθέσεων πίσω από τις οποίες βρίσκεται μία αραβική συμμαχία με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, που υποστηρίζει τον πρόεδρο της χώρας. Πλέον όμως και έπειτα από τον αποκλεισμό στον οποίο προχώρησε στις 6 Νοεμβρίου η Σαουδική Αραβία η Υεμένη υποφέρει λόγω της έλλειψης τροφίμων και φαρμάκων.

Σήμερα η κατάσταση στη χώρα βαίνει διαρκώς επιδεινούμενη και τα πάντα μαρτυρούν την εξαθλίωση που έχουν υποστεί οι κάτοικοι. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αριθμός των ανθρώπων που χρήζουν ανθρωπιστικής βοήθειας έχει φτάσει ήδη τα 20 εκατομμύρια, γεγονός που έχει προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία όχι μόνο σε διεθνείς οργανισμούς, αλλά και σε χώρες της Δύσης, οι οποίες σιγά σιγά στρέφουν την προσοχή τους στη Μέση Ανατολή. huffingtonpost

Υεμένη: Η Χειρότερη Ανθρωπιστική Κρίση

Πόλεμος Στην Υεμένη: Η Χειρότερη Ανθρωπιστική Κρίση Μετά Τον Β΄ΠΠ
Σύμφωνα Με Τον ΟΗΕ

Περισσότερα από 20 εκατομμύρια ανθρώπους σε 4 χώρες -Υεμένη, Νότιο Σουδάν, Σομαλία, βορειοανατολική Νιγηρία- αντιμετωπίζουν την πείνα και τον λιμό, αναστατώνοντας την παγκόσμια κοινότητα με τα ολοένα και αυξανόμενα επίπεδα θανάτων και ασθενειών τα τελευταία 3 χρόνια. «Χωρίς συλλογική και συντονισμένη προσπάθεια οι άνθρωποι αυτοί θα λιμοκτονήσουν μέχρι θανάτου, και πολλοί περισσότεροι θα υποφέρουν και θα πεθάνουν από αρρώστιες» είπε ο Stephen O’ Brien, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για ανθρωπιστικές υποθέσεις. Πιο συγκεκριμένα, η Υεμένη διατρέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο, καθώς τα 2/3 του πληθυσμού -18.800.00 άνθρωποι- βρίσκονται κοντά στον θάνατο, και περισσότερα από 7.000.000 δεν ξέρουν πού θα βρουν το επόμενο γεύμα τους (UN,2018).

Το Χρονικό Της Κρίσης

Η Υεμένη -ως μία από τις φτωχότερες χώρες του αραβικού κόσμου- έχει υποστεί τις καταστροφικές συνέπειες ενός πολέμου ανάμεσα στην κυβέρνηση του Προέδρου, Abd Rabu Mansur Hadi, και όσων έχουν συμμαχήσει με το επαναστατικό κίνημα των Χούτι. Το ξέσπασμα των συγκρούσεων έλαβε μέρος ύστερα από μία αποτυχημένη πολιτική μετάβαση που θα βοηθούσε την Υεμένη να αποκτήσει σταθερότητα, έπειτα από μία εξέγερση που ανάγκασε τον επί χρόνια αυταρχικό Πρόεδρο της χώρας, Ali Abdullah Saleh, να παραδώσει την εξουσία στον Abd Rabu Mansur Hadi το 2011. Η παράδοση της εξουσίας δεν ευδοκίμησε, όπως ήταν αναμενόμενο, καθώς τα κρίσιμα προβλήματα παρέμειναν στο παρασκήνιο. Η Al-Qaeda, ως ένα αυτονομιστικό κίνημα στο Νότο, η θρησκευτική πίστη των στρατιωτικών στον Saleh, η διαφθορά και τα κοινωνικά προβλήματα -όπως η ανεργία και η επισιτιστική ανασφάλεια- αποτελούσαν μερικά από τα μείζονα προβλήματα που καλούταν να λύσει ο νέος πρόεδρος.

Αναφορικά με τους Χούτι, ξεκίνησαν σαν ένα νεανικό κίνημα που υποστήριζε στα δικαιώματα των σιιτών Ζαϊντι – ομάδα που αντιπροσώπευε το 1/5 του πληθυσμού της Υεμένης. Αρχικά σημείωσαν έντονες επιθέσεις κατά της προηγούμενης κυβέρνησης, ενώ στη συνέχεια εκμεταλλεύτηκαν την έλλειψη ισχύος του νέου προέδρου, με αποτέλεσμα να πάρουν υπό τον έλεγχό τους την επαρχία Saada και γειτονικές περιοχές αυτής. Οι Χούτι πέτυχαν την υποστήριξη όσων είχαν απογοητευθεί από την πολιτική μετάβαση στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων και των Σουνιτών. Τον Ιανουάριο του 2015 κλιμακώθηκαν οι ενέργειές τους, αφού περικύκλωσαν το προεδρικό μέγαρο και άλλα κύρια σημεία της Sana’a, ωσότου τελικά να την καταλάβουν. Οι βλέψεις τους ήταν να ελέγξουν ολόκληρη τη χώρα, ενώ παράλληλα ο Hadi αναγκάστηκε να φύγει στο εξωτερικό (ΒBC,2018). -àhttps://powerpolitics.eu/στριγγα-παρασκευη-5-05-18-ανθρωπινα-δικαιω/

imerodromos

Η βόμβα που σκότωσε 51 ανθρώπους στην Υεμένη ήταν αμερικανικής κατασκευής

Η βόμβα που σκότωσε 51 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και 40 παιδιά, όταν έπληξε ένα λεωφορείο στη βόρεια Υεμένη, σε αεροπορική επιδρομή που πραγματοποίησε ο συνασπισμός υπό τη σημαία της Σαουδικής Αραβίας, που μάχεται τους σιίτες αντάρτες Χούθι, ήταν αμερικανικής κατασκευής, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο CNN.

Με βάση την πηγή αυτή, η βόμβα είχε πουληθεί από τις ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία στο πλαίσιο μιας συμφωνίας που είχε επιτευχθεί μεταξύ του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Ριάντ.

Οι εικόνες που βιντεοσκοπήθηκαν μετά την επίθεση της 9ης Αυγούστου στη Σάαντα, το προπύργιο των ανταρτών, δείχνουν θραύσματα της οβίδας που φέρουν επάνω κάποια ψηφία. Από αυτά συνάγεται ότι επρόκειτο για μια βόμβα ακριβείας, κατευθυνόμενη με λέιζερ (LGB), Mark 82. Οι βόμβες αυτού του τύπου κατασκευάζονται από την αμερικανική εταιρεία Lockheed Martin, μετέδωσε το CNN επικαλούμενο ειδικούς στον τομέα των εξοπλισμών
Περισσοτερα για την Υεμενη εδω

ΟΧΙ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΝΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΕΝΟΥΣ

noreply@blogger.com (agapitos) — Fri, 18 May 2018 11:18:00 +0000

Καστράτοι: Από τις εκκλησίες, στη showbiz της εποχής τους

Σε ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια του μπαρόκ, γονείς απελπισμένοι από τη φτώχεια ευνούχιζαν τους γιους τους.

Η Eκκλησία απαγόρευε τις γυναικείες φωνές στις θολωτές αίθουσές της, αλλά απαιτούσε αγγελικές φωνές με τρομερό όγκο πνευμόνων, που θα ανέβαζαν τους πιστούς στους ουρανούς.

Στην Ιταλία, χιλιάδες νεαρά αγόρια πέθαιναν για χάρη της ομορφιάς της μουσικής ή έγιναν σούπερσταρς στις παγκόσμιες όπερες.

Οι πρώτοι καστράτοι

Στα μέσα του 16^ου αιώνα ξεκίνησαν να εμφανίζονται στην Ευρώπη οι πρώτοι καστράτοι προκαλώντας αμηχανία, που γρήγορα έγινε θαυμασμός. Πρόγονοί τους υπήρξαν οι ευνούχοι των μεσαιωνικών βασιλικών αυλών.

Το 1589 ο Πάπας Σίξτος Ε΄, τους ενέταξε στη χορωδία της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου, αναδιοργανώνοντάς την ειδικά για χάρη τους.

Σύντομα, οι καστράτοι υπερκέρασαν τα αγόρια, των οποίων οι φωνές «έσπαγαν» κατά την εφηβεία.

Καστράτοι ονομάζονταν οι άντρες ερμηνευτές της εκκλησιαστικής μουσικής και της όπερας,
που είχαν υποστεί ευνουχισμό κατά την παιδική ηλικία,
ώστε η φωνή τους να διατηρήσει την ικανότητα να αποδίδει πολύ υψηλές νότες.

Οι καστράτοι έχουν ταυτιστεί με τους πρωταγωνιστικούς ρόλους της αναγεννησιακής και της μπαρόκ μουσικής, δηλαδή μιας περιόδου που διήρκεσε από τον 16^ο έως τα τέλη του 18^ου αιώνα. Στη συνέχεια, πέρασαν σε δεύτερη μοίρα εξαιτίας αλλαγών στις τεχνοτροπίες της όπερας και της ηθικής απαξίωσης του ευνουχισμού.

Με τον ευνουχισμό
άλλαζε η ορμονική εξέλιξη

Κατά τη διάρκεια της εφηβείας και υπό την επίδραση των φυσιολογικών ορμονών της ανάπτυξης, ο λάρυγγας και οι φωνητικές χορδές του άνδρα μεγαλώνουν σημαντικά σε μέγεθος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η φωνή να βαθαίνει κατά περίπου μία οκτάβα.

Μέσω λοιπόν του ευνουχισμού φερέλπιδων αγοριών πριν μπουν στην εφηβεία, η φυσική ορμονική εξέλιξή τους ακυρωνόταν, οδηγώντας σε τραγουδιστές που διατηρούσαν φωνητικά το παιδικό ύψος και πλαστικότητα.

Παράλληλα, τα άκρα των οστών παρέμεναν ελαστικά λόγω έλλειψης τεστοστερόνης, με αποτέλεσμα ο θώρακας να μεγαλώνει περισσότερο από όσο ενός μέσου άνδρα ─ αυτό με τη σειρά του επέτρεπε στους πνεύμονες να χωρούν περισσότερο αέρα.

Συνδυάζοντας όλα τα παραπάνω με την κατάλληλη μουσική αγωγή, ένας καλός καστράτος μπορούσε άνετα να φτάσει τις οκτάβες και την πλαστικότητα μιας μέτζο-σοπράνο ή ακόμα και μιας σοπράνο.

Οι καστράτοι του Βυζαντίου

Στο Βυζάντιο οι καστράτοι εισήχθησαν πιθανά την εποχή του Αρκαδίου, του οποίου ο αρχιχορωδός ήταν ο ίδιος ευνούχος, και παρέμειναν μέχρι τουλάχιστον την Άλωση του 1204. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Καστράτοι έψελναν το Αλληλούια).

Στους επόμενους τρεις αιώνες δεν υπάρχουν ίχνη του φαινομένου, αν και πιστεύεται ότι είχε ευρεία εφαρμογή στην αραβοκρατούμενη Ισπανία.

Ο τελευταίος γνωστός καστράτος ήταν ο ιταλός Alessandro Moreschi
(αρχιχορωδός της Cappella Sistina), η φωνή του οποίου ηχογραφήθηκε το 1902.
Alessandro Moreschi, Castrato, Ave Maria

Καστράτοι, αστέρια της όπερας

Στην όπερα, αρχικά, τους ανέθεταν δευτερεύοντες ή γυναικείους ρόλους, όμως γύρω στο 1680 ξεκίνησε ο «χρυσός αιώνας» τους. Για εκατό περίπου χρόνια, οι περισσότεροι συνθέτες έγραφαν τους ανδρικούς πρωταγωνιστικούς ρόλους έχοντας κατά νου τις ικανότητές τους. Παραστάσεις που δεν συμπεριελάμβαναν γνωστούς καστράτους, θεωρούνταν αντιεμπορικές και καταδικασμένες σε αποτυχία.

Μόνο στις δεκαετίες 1720 και 1730, όταν ο κόσμος της όπερας είχε καταληφθεί από υστερία, υπολογίζεται ότι μέχρι και 4.000 αγόρια ηλικίας οκτώ έως δώδεκα ετών ευνουχίζονταν κάθε χρόνο μόνο στην Ιταλία. Κάποιοι απ' αυτούς ήταν γόνοι πλούσιων οικογενειών που ήθελαν να κάνουν μεγάλη καριέρα, αλλά οι περισσότεροι προέρχονταν από φτωχές τάξεις και ευνουχίζονταν με πρωτοβουλία των γονέων τους, με το όνειρο ότι θα ξέφευγαν από την ένδεια. Από οικογένειες με δέκα-δώδεκα παιδιά, ένα θυσιαζόταν με την ελπίδα να κάνει καριέρα και να σώσει και τους υπόλοιπους από την εξαθλίωση.

Η συντριπτική πλειοψηφία από αυτούς έμεινε στην αφάνεια, αρκούμενη ─στην καλύτερη των περιπτώσεων─ σε κάποιες συμμετοχές σε χορωδίες. Η επαγγελματική αποτυχία σήμαινε και κοινωνική περιθωριοποίηση. Οι λίγοι όμως που ξεχώρισαν, έγιναν διάσημοι σε πολλά μέρη της Δυτικής Ευρώπης προκαλώντας ντελίριο στις εμφανίσεις τους και κερδίζοντας τεράστια για την εποχή τους ποσά.

Το φαινόμενο με τις φωνές των καστράτων δεν ήταν διαδεδομένο στην προτεσταντική Γερμανία. Οι περισσότεροι το έβρισκαν κακόγουστο και απωθητικό και θεωρούσαν πως κανείς δεν θα το έκανε επί λουθηρανικών εδαφών.

Ο Farinelli, ένας από τους πιο διάσημους καστράτους του μπαρόκ.

Ένας από τους μεγαλύτερους καστράτους αστέρες του 18^ου αιώνα ήταν ο ιταλός Carlo Maria Michelangelo Nicola Broschi. Το καλλιτεχνικό του όνομα ήταν Farinelli. Το όνομά του έγινε θρύλος τόσο για την έκταση της φωνής του που έφτανε τις τρεισήμισι οκτάβες, όσο και για την ανδρόγυνη ομορφιά του.

Αν τότε υπήρχαν ντισκοτέκ, οι άνθρωποι θα γέμιζαν τις πίστες τους.

Αυτοί οι τραγουδιστές ήταν οι ποπ σταρς της εποχής τους.

Εκείνη την εποχή συνάρπαζαν το κοινό τους με το συνδυασμό της δύναμης μιας ενήλικης ανδρικής φωνής
και τις υψηλές νότες της γυναικείας.

Emmanuelle Haïm, σοπράνο και μαέστρος.

Σήμερα, οι άντρες τραγουδούν υψηλές νότες πέρα από το σύνηθες εύρος, όπως ο κόντρα τενόρος Philippe Jaroussky, που τον συνάρπασαν οι άριες των καστράτων, ειδικά εκείνες που κάποτε τραγούδησε ο Farinelli:

Από τις άριες του Farinelli που θα ήθελα να τραγουδήσω, θα πρέπει να απορρίψω κάποιες από την αρχή.

Kατ΄ εμέ, προχωρούν πολύ παραπέρα από το ανθρωπίνως εφικτό.

Philippe Jaroussky, κόντρα τενόρος.

Πώς γινόταν ο ευνουχισμός

Ο ευνουχισμός γινόταν με πολύ πρωτόγονα μέσα και συνήθως τον εκτελούσε ο κουρέας του χωριού κι όχι κάποιος γιατρός. Η μέθοδος δεν διέφερε πολύ από αυτή που χρησιμοποιούσαν στα άλογα.

Έδεναν τα αγόρια και χωρίς κανενός είδους αναισθητικό χρησιμοποιούσαν ένα σουγιά για να ανοίξουν το σάκο και να αφαιρέσουν τους όρχεις. Φαντασθείτε, όπως ανοίγετε με ένα σουγιά ένα καρύδι κι αφαιρείτε το περιεχόμενο, έτσι αφαιρούσαν τους όρχεις των αγοριών. Έκλειναν μετά το σάκο και καυτηρίαζαν την πληγή.

Όπως όταν ανοίγετε ένα καρύδι με σουγιά και αφαιρείτε το περιεχόμενο, έτσι γινόταν κι ο ευνουχισμός των αγοριών.

Οι καστράτοι του Handel

Τον 18^ο αιώνα, το σίγουρο στοίχημα ήταν ο Handel, ένα «καθαρόαιμο», που κατάφερνε ό,τι έβαζε στο μυαλό του. Ήθελε να γίνει ο βασιλιάς της όπερας στην Αγγλία και κατάφερε να κάνει τους άγγλους να λατρέψουν την όπερα. (Διαβάστε στην «Ελεύθερη Έρευνα»: Από το μπαρόκ, στο Champions League).

Η όπερα «Ο Ιούλιος Καίσαρας στην Αίγυπτο», μια από τις τριάντα που ο Handel συνέθεσε στο Λονδίνο, έγινε μεγάλη επιτυχία. Οι αριστοκράτες της πόλης λάτρεψαν τη μουσική της, την κλασική πλοκή της, ακόμα και τα ιταλικά, παρόλο που δεν μπορούσαν να καταλάβουν τίποτα. Κυρίως όμως, ξετρελάθηκαν με τους καστράτους.

Ο ευνουχισμός έδινε στους καστράτους καλύτερη αναπνοή και μικρότερες φωνητικές χορδές.
Μπορούσαν να πάρουν καλύτερη αναπνοή ακόμα και από μια γυναίκα. Αυτή ήταν η μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε μια σοπράνο κι έναν καστράτο.
Στην παραπάνω καρικατούρα εικονίζονται δύο καστράτοι σε σκηνή από όπερα του Handel.

Σαν τους σταρς
της σημερινής showbiz

Στο ξενοδοχείο Portobello του Λονδίνου, ένα από τα ξενοδοχεία των διάσημων εδώ και τριάντα χρόνια, έχουν μείνει τραγουδιστές, όπως ο George Michael, η Tina Turner, ο Alice Cooper που είχε τον κατοικίδιο βόα του μέσα στο μπάνιο και πιο πρόσφατα ο Johnny Depp και η Kate Moss, που γέμιζαν την μπανιέρα με σαμπάνια για να χαλαρώνουν.

Portobello στο Λονδίνο. Το ξενοδοχείο των διάσημων σταρς.

Αν αυτό το ξενοδοχείο υπήρχε πριν από τρακόσια χρόνια, θα ήταν γεμάτο από καστράτους, γιατί τον 18^ο αιώνα, οι καστράτοι ήταν σαν τους σημερινούς σταρς του Χόλιγουντ. Ήταν πλούσιοι, διάσημοι και, μερικές φορές, αλαζόνες και φαντασμένοι.

Οι ιστορίες των καστράτων θα μπορούσαν να γεμίσουν σελίδες και σελίδες των κουτσομπολίστικων περιοδικών.

Για παράδειγμα, ο Caffarelli. Ήταν είδωλο για τον κόσμο, πλούσιος και διάσημος και πάντα έβαζε έναν όρο: Απαιτούσε να ανεβαίνει στη σκηνή πάνω σε άλογο ανεξάρτητα από το θέμα της όπερας.

Ο Senesino, αγαπημένος του Handel, είχε ύψος 1,80 μ. και διέθετε εκρηκτική προσωπικότητα.

Ο Marchesi ήθελε πάντα να εμφανίζεται με ασπίδα, λόγχη και περικεφαλαία με κόκκινα και λευκά φτερά.

Παράλληλα, διαδιδόταν ανάμεσα στις κυρίες της υψηλής κοινωνίας, ότι οι καστράτοι ήταν φλογεροί εραστές, μια φήμη που οφειλόταν περισσότερο στη διασημότητά τους, παρά στις πραγματικές σεξουαλικές τους ικανότητες. Ίσως κάποιες γυναίκες να τους προτιμούσαν, επειδή με αυτούς δεν είχαν το φόβο να μείνουν έγκυες. Τους προτιμούσαν βέβαια, και ορισμένοι άντρες.

Για όλους τους καστράτους ίσχυαν αυτά, εκτός από τον Tenducci, ο οποίος ήταν γνωστός ως ο τραγουδιστής με τους τρεις όρχεις. Παντρεύτηκε και, μολονότι ευνουχισμένος, απέκτησε γιο. Προς έκπληξη όλων, καυχιόταν ότι είχε έναν κρυμμένο τρίτο όρχι.

Όμως, ο μεγαλύτερος καστράτος όλων των εποχών, όπως είπαμε, ήταν ο Farinelli. Όπου εμφανιζόταν, θριάμβευε. Στο Λονδίνο, κατά τη διάρκεια μιας παράστασης, μια γυναίκα φώναξε: «Ένας θεός, ένας Farinelli!».

Τελείωσε την καριέρα του στην αυλή της βασίλισσας της Ισπανίας, που τον προσέλαβε για να τραγουδά την ίδια άρια κάθε βράδυ στον Φίλιππο Β΄, πριν κοιμηθεί. Τα κατάφερε και, προφανώς, είχε καλές σχέσεις με τους βασιλείς.

Gaetano Guadagni, ένας καστράτος του 18^ου αιώνα.

Ο αμερικανός κόντρα τενόρος Anthony Roth Costanzo, ένας σημερινός «καστράτος».

Κόντρα τενόροι:
Οι σημερινοί «καστράτοι»

Βρισκόμαστε στον 21^ο αιώνα και δεν υπάρχουν καστράτοι πια, αλλά υπάρχουν οι κόντρα τενόροι. Η φωνή των καστράτων ήταν κάτι μεταξύ της φωνής παιδιού, γυναίκας και κόντρα τενόρου.

Η φωνή μου μοιάζει πιο πολύ με αυτή των καστράτων όταν τραγουδάω πολύ υψηλές νότες.
Κι αυτό, γιατί χρησιμοποιώ τον ίδιο μηχανισμό. Τη φωνή και το κεφάλι μου.

Philippe Jaroussky, κόντρα τενόρος.

Επίλογος

Η ιστορία των καστράτων είναι συναρπαστική.

Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε ότι υπήρχε μια εποχή, που για χάρη της τέχνης, για χάρη της μουσικής θυσιάσαμε χιλιάδες παιδιά;

Πως μπορέσαμε να στερήσουμε από κάποιον τη σωματική ακεραιότητα του;

Είναι κάτι, που σήμερα δεν μπορούμε ούτε καν να το φανταστούμε.
Πηγή

Ο ανυπόταχτος λαός της Αθήνας ματαιώνει την πολιτική επιστράτευση

noreply@blogger.com (agapitos) — Mon, 05 Mar 2018 12:39:00 +0000

Συντάκτης:

Δρ. Αριστομένης Ι. Συγγελάκης*

«Η τρελή μαχητικότητα αυτού του λαού κάθε μέρα γίνεται και πιο μεγάλη. Τι παράδειγμα πάθους για την ελευθερία δίνουν οι Έλληνες σ’ όλη την Ευρώπη και στη Γαλλία!». Απόσπασμα από το ημερολόγιο του Ροζέ Μιλλιέξ.
Στο δεύτερο μισό του 1942 η λαϊκή Αντίσταση απέναντι στον Άξονα, ένοπλη και μη, κάνει ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία της στην Ελλάδα επιφέροντας σοβαρά πλήγματα στους κατακτητές: η ανατίναξη, στις 20 Σεπτεμβρίου 1942, του κτιρίου της ΕΣΠΟ στο κέντρο της Αθήνας από την ΠΕΑΝ, γεγονός μοναδικό έως τότε στην κατεχόμενη Ευρώπη, που συντέλεσε στη ματαίωση της προσέλκυσης εθελοντών από την Ελλάδα για το Ανατολικό Μέτωπο· η ανατίναξη της στρατηγικής γέφυρας του Γοργοποτάμου από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, με τη συμμετοχή Άγγλων κομάντος ειδικών στις ανατινάξεις, μία κορυφαία αντιστασιακή πράξη, που επέφερε καίριο πλήγμα στο γόητρο του Άξονα αλλά και στην επιχειρησιακή δυνατότητα της στρατιάς του Ρόμμελ στη Βόρειο Αφρική· η διαδήλωση της 22ας Δεκεμβρίου 1942 με αίτημα επισιτιστικό και εναντίον της τρομοκρατίας του Άξονα, μία μαζική λαϊκή κινητοποίηση που καταπνίγηκε βίαια.
Τα παραπάνω αποτελούν μερικές από τις πιο σημαντικές αντιστασιακές πράξεις της περιόδου και σηματοδοτούν το πέρασμα από την «αυθόρμητη αντίσταση» στην «οργανωμένη αντίσταση», με κυρίαρχο το ρόλο του ΕΑΜ αλλά και εξελισσόμενη την «αφύπνιση των αστών», κατά την εύστοχη έκφραση του Σόλωνα Γρηγοριάδη.

Στις αρχές του 1943 ο ελληνικός λαός κλήθηκε να αντιμετωπίσει τη φοβερή απειλή της πολιτικής του επιστράτευσης από το Γ’ Ράιχ και την αποστολή του σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας στη Γερμανία. Η διαταγή, άλλωστε, του αντιστράτηγου Αλεξάντερ Λερ, στρατιωτικού διοικητή των γερμανικών στρατιωτικών δυνάμεων ΝΑ Ευρώπης της 30ης Ιανουαρίου 1943 δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνείας: «§ 1. … Κάθε κάτοικος της Ελλάδας ηλικίας από 16-45 χρόνων είναι υποχρεωμένος, όταν το απαιτήσουν οι συνθήκες, να αναλάβει δουλειά για γερμανικές ή ιταλικές υπηρεσίες που του υποδείχθηκε. Ανδρικές εργατικές δυνάμεις είναι υποχρεωμένες να εργαστούν κι έξω από τον μόνιμο τόπο κατοικίας τους, αν χρειαστεί συγκεντρωμένοι σε κοινότητες στρατοπέδευσης.»[1].
Η φοβερή αυτή διαταγή[2] ευλόγως προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση των κατοίκων της Αθήνας: την επομένη της δημοσίευσής της, στις 24 Φεβρουαρίου 1943, δεκάδες χιλιάδες πολίτες διαδηλώνουν στο κέντρο της Αθήνας και παρά τα δρακόντεια μέτρα και την ωμή βία των Ιταλών και Γερμανών κατακτητών, εισβάλλουν στην έδρα της κατοχικής «κυβέρνησης» και, τελικά, στο Υπουργείο Εργασίας όπου βάζουν φωτιά. Παρά τους νεκρούς και τους τραυματίες η 24η Φεβρουαρίου λαμβάνει το χαρακτήρα μίας επιτυχίας της Αντίστασης. Όμως ο κίνδυνος της επιστράτευσης παραμένει ακέραιος, παρά τις προσπάθειες της δωσιλογικής «κυβέρνησης» Τσολάκογλου να καθησυχάσει τον κόσμο.
Τις επόμενες μέρες η κατάσταση είναι εκρηκτική: η απεργία στην Τηλεφωνική Εταιρεία, η σύλληψη 200 απεργών από τους Γερμανούς αλλά και η ομαδική τους δραπέτευση, ο φόβος που διακατέχει τα κατοχικά στρατεύματα και τα υψηλά μέτρα προστασίας που λαμβάνουν είναι χαρακτηριστικά του κλίματος των ημερών. Στις 27 Φεβρουαρίου η κηδεία του Κωστή Παλαμά φλέγεται από τους πύρινους επικήδειους του Άγγελου Σικελιανού, του Σωτήρη Σκίπη και άλλων και μετατρέπεται σε μεγάλη συγκέντρωση εναντίον των κατακτητών.
Η λαϊκή κινητοποίηση εναντίον της επιστράτευσης κορυφώνεται με τη γενική απεργία και τη μεγαλειώδη διαδήλωση της 5ης Μαρτίου 1943. Είναι χαρακτηριστική η περιγραφή του Δημήτρη Ψαθά[3]: «Και φτάνει η μέρα. Ξεσπά η απεργία. Τράπεζες, δημόσια γραφεία, ταχυδρομεία, τηλεγραφεία, μαγαζιά – όλα κλειστά. Τρίζει τα δόντια η ψευτοκυβέρνηση: Οι απεργοί θα παταχθούν! Κι όταν ο Γκοτζαμάνης στρώνεται να γράψει το διάταγμα της απόλυσης των απεργών, δεν βρίσκει μια δακτυλογράφο να το δακτυλογραφήσει! Έρημο το υπουργείο του. Κι εκεί στο Εθνικό Τυπογραφείο δεν υπάρχει ένας εργάτης να το στοιχειοθετήσει! Τα εργοστάσια σταματημένα. Κι όλες οι επιχειρήσεις. Η κίνηση της πόλης έχει νεκρωθεί. Πλημμυρίζει η πόλη με παράνομο Τύπο. Μπρος, λαέ της Αθήνας! Μπρος, αδούλωτη Ελλάδα! Μπρος για τη μάχη των μαχών! Κι ας περιμένουνε στους δρόμους έτοιμα τα ντουφέκια. Τα μάθαμε αυτά. Άλλο από το να σκοτώσουν δεν μπορούν.».
Παρά το δριμύ ψύχος και την ωμή βία των κατοχικών δυνάμεων, που κατέπνιξαν στο αίμα τη διαδήλωση, το πλήθος είναι αδύνατο να συγκρατηθεί: εισέβαλε στο Υπουργείο Εργασίας και με απίστευτο μένος έκαψε τις λίστες με τα ονόματα 80.000 επίστρατων. Η «περίλαμπρη νίκη» της Αντίστασης ήταν γεγονός!
Χάρη στην παλλαϊκή κινητοποίηση, η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα στην Ευρώπη στην οποία ματαιώθηκε η πολιτική επιστράτευση! Σώθηκε, έτσι, από τα κάτεργα του Χίτλερ ο ανθός της νεολαίας μας, που αιμοδότησε την Εθνική μας Αντίσταση. Το επόμενο διάστημα και παρά την τρομοκρατία των Γερμανών και των συνεργατών τους, η Εθνική Αντίσταση και ιδίως το ΕΑΜ κλιμάκωσαν τη δράση τους συμβάλλοντας στη συντριβή του Άξονα και την απελευθέρωση της Ευρώπης και της ίδιας της Γερμανίας από το ναζιστικό – φασιστικό ζυγό, κάτι που ο Μανώλης Γλέζος καλεί τη σύγχρονη Γερμανία να μη λησμονεί!
Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά, τιμούμε την Εθνική μας Αντίσταση αγωνιζόμενοι, μαζί με Γερμανούς δημοκράτες, για Μνήμη, Δικαιοσύνη κι Αποζημίωση!

1 Martin Seckendorf, Η Ελλάδα κάτω από τον αγκυλωτό σταυρό, Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1991, ντοκουμέντο 64, σελ. 165.
2 Η διαταγή αυτή δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του δωσιλογικού κατοχικού καθεστώτος - εκτρώματος της «Ελληνικής Πολιτείας» τα ξημερώματα της 23ης Φεβρουαρίου 1943 και φέρει την εξής υπογραφή: «Δια του Διοικητή της Νοτιοανατολικής Ελλάδος, εντεταλμένου ταυτοχρόνως και με την αρχηγίαν του στρατού. Στρατηγός Σπάιντελ Φελντκομμαντάντ.».
3 Δ. Ψαθάς, Αντίσταση, Εκδόσεις Μαρία Ψαθά, Αθήνα 2002, σελ. 70-71 (πρωτοεκδόθηκε το 1944).
*Δρ. Αριστομένης Ι. Συγγελάκης, διδάσκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα.
Πηγή

Τα αρχαία αγάλματα δεν ήταν λευκά - Κάποτε ο Παρθενώνας είχε εκθαμβωτικά χρώματα

noreply@blogger.com (agapitos) — Thu, 25 Jan 2018 10:43:00 +0000

Τα αγάλματα μπορεί να ήταν εξοπλισμένα με ασπίδες και κράνη - μπρούντζος που λάμπει σαν χρυσός, σε αντίθεση με το θαμπό χρώμα που βλέπουμε σήμερα. (Πηγή: Μουσείο Καλών Τεχνών του Σαν Φρανσίσκο) Τα αρχαία αγάλματα δεν ήταν στην αρχή απλώς λευκό μάρμαρο, αλλά «μία έκρηξη χρώματος και φανταχτερής διακόσμησης», γράφει η Natalie Haynes στο BBC, τονίζοντας πως «αυτό δείχνει ότι έχουμε φανταστεί τον αρχαίο κόσμο λάθος». Ακολουθεί το άρθρο της με τίτλο «Όταν ο Παρθενώνας είχε εκθαμβωτικά χρώματα»: Όταν ο Βικτωριανός ζωγράφος Lawrence Alma-Tadema παρουσίασε για πρώτη φορά το έργο του «Ο Φειδίας δείχνει τη ζωφόρο του Παρθενώνα στους φίλους του», πρέπει να υπήρξε μία ευχάριστη «κυκλικότητα»: ένας ζωγράφος αποκαλύπτει με υπερηφάνεια τον νέο του πίνακα για έναν γλύπτη που αποκαλύπτει με υπερηφάνεια το νέο γλυπτό του. Ήταν το 1868 και στον σύγχρονο θεατή ο πίνακας φαίνεται αρκετά αθώος. Ο Φειδίας, ο γλύπτης με το μούσι, στέκεται μπροστά στη Ζωφόρο του Παρθενώνα -τους χαρακτήρες που απεικονίζονται σε αυτή, ανθρώπους αλλά και άλογα, θα μπορούσε να τους μελετήσει λεπτομερώς ο Alma-Tadema στο Βρετανικό Μουσείο. Αυθεντίες του 5ου αι. στην Αθήνα θαυμάζουν την εξαιρετική δουλειά του γλύπτη: την απεικόνιση των υφασμάτων, το απίστευτο βάθος (σε κάποια σημεία τέσσερα άλογα καλπάζουν το ένα δίπλα στο άλλο μόλις σε μία ή δύο ίντσες μαρμάρου). Οι θεατές μπορεί επίσης να παρατηρήσουν τα σκούρα, όμορφα χρώματα που «ζωντανεύουν» το γλυπτό. Ο Alma-Tadema έκανε μια τολμηρή δήλωση με αυτόν τον πίνακα: το χρώμα είχε χαθεί από τα γλυπτά όταν αυτά παρουσιάστηκαν στο Βρετανικό Μουσείο. Πάνω από δύο χιλιετίες καιρικών φαινομένων και πολέμου είχαν αποχρωματίσει και κάνει λευκό το μάρμαρο. Από τον 18ο αιώνα και μετά, πολλοί σημαντικοί ιστορικοί τέχνης προτιμούσαν έτσι τα πράγματα: κάποιοι όπως ο Johann Joachim Winckelmann -του οποίου το δίτομο βιβλίο ιστορίας της αρχαίας τέχνης εκδόθηκε το 1764- προτιμούσαν να φαντάζονται τα αρχαία γλυπτά ως μια μία μάζα πανέμορφου, λαμπερού λευκού.

Ο πίνακας του Λόρενς Άλμα-Ταντέμα "Ο Φειδίας δείχνει την ζωφόρο του Παρθενώνα σε φίλους" (1868) Ο Winckelmann ήταν ένας ιδιαίτερος θαυμαστής των ρωμαϊκών μαρμάρινων αντιγράφων των ελληνικών χάλκινων αγαλμάτων: οι Ρωμαίοι συχνά αντέγραφαν σε μάρμαρο τα ελληνικά πρωτότυπα. [...] Όταν, λοιπόν, ο Alma-Tadema ζωγράφισε τη ζωφόρο του Παρθενώνα και συμπεριέλαβε τη φανταστική εκδοχή του για το χαμένο χρώμα, διάλεγε μία πλευρά σε μία «μάχη» της ιστορίας της τέχνης που εξακολουθεί να μαίνεται μέχρι σήμερα. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι τώρα που αντιμετωπίζουν την ιδέα του ζωγραφισμένου μαρμάρου ή του χαλκού ως προσβολή στην εντύπωση που έχουν για το παρελθόν ως ένα λιτό, χωρίς στολίδια μέρος. Ωστόσο, η αρχαία τέχνη ήταν μία έκρηξη χρώματος και φανταχτερής διακόσμησης. Ο Φειδίας -ο πιο διάσημος γλύπτης της εποχής του- δημιούργησε επίσης ένα τεράστιο άγαλμα της Αθηνάς Παρθένου, για να τοποθετηθεί μέσα στον Παρθενώνα. Αν και το άγαλμα έχει καταστραφεί εδώ και πολύ καιρό, έχουμε την περιγραφή του στα γραπτά του αρχαίου ιστορικού, Παυσανία. Μας λέει ότι το άγαλμα ήταν χρυσελεφάντινο: καλυμμένο με χρυσό και ελεφαντόδοντο. Υπάρχει ένα σύγχρονο αντίγραφο του αγάλματος στο Nashville, από τον γλύπτη Alan LeQuire, που σίγουρα αποτυπώνει κάτι από το εντυπωσιακό πρωτότυπο. Ξεθωριασμένα με το πέρασμα του χρόνου Ακόμα και τα μπρούντζινα αγάλματα θα ήταν πολύ πιο λαμπερά, από ό,τι υποδηλώνει η σημερινή σκούρα καφέ εμφάνισή τους: ο μπρούντζος αποκτά μία επίστρωση με την πάροδο του χρόνου. Αυτό που βλέπουμε σαν ένα ομοιόμορφο πρασινωπό-καφέ κεφάλι θα ήταν κάποτε γυαλιστερό και πιο ανοιχτόχρωμο, σχεδόν χρυσό. Τα μαλλιά θα ήταν βαμμένα σκούρα και το δέρμα μπορεί να ήταν ζωγραφισμένο επίσης. Οι κόγχες των ματιών των αρχαίων αγαλμάτων είναι συχνά κενές, καθώς τα μάτια δημιουργούνταν ξεχωριστά και χάνονταν με το πέρασμα του χρόνου.

Η Βαρβάκειος Αθηνά, πιστό αντίγραφο μικρότερης κλίμακας του αρχικού χρυσελεφάντινου αγάλματος. Χρονολογείται στον 2ο με 3ο αιώνα μ.Χ. (Πηγή: Wikimedia Commons/Marsyas) Υπάρχει ένα θαυμάσιο ζευγάρι ελληνικών ματιών στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης, φτιαγμένο από μπρούντζο, μάρμαρο, χαλαζία και οψιδιανό. Οι μπρούντζινες βλεφαρίδες είναι ιδιαίτερα όμορφες, και ίσως λίγο ενοχλητικές.

Το Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης διαθέτει ένα υπέροχο ζεύγος ματιών από χαλκό, μάρμαρο, χαλαζία και οψιδιανό Αρχαιολόγοι μπόρεσαν να χρησιμοποιήσουν υπεριώδες φως για να «διαβάσουν» το χρώμα σε αγάλματα που δεν διατηρούν εμφανή σημάδια της διακόσμησής τους. Αν και δεν είναι πάντοτε δυνατό να προσδιοριστούν τα ακριβή χρώματα που είχαν χρησιμοποιηθεί, είναι συχνά πιο εύκολο να εντοπιστούν τα σχέδια που είχαν ζωγραφιστεί πάνω στην επιφάνεια ενός αγάλματος. Τα αγάλματα από τον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα είναι ένα τέλειο παράδειγμα. Τα αγάλματα από το δυτικό αέτωμα του ναού στεγάζονται τώρα στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου, όπου ο Γερμανός αρχαιολόγος Vinzenz Brinkmann τα εξέτασε υπό υπεριώδες φως. Το αέτωμα είχε στο κέντρο του την Αθηνά, με την περικεφαλαία της να βρίσκεται κάτω από το υψηλότερο σημείο της οροφής. Υπό το υπεριώδες φως, μπορούμε τελικά να δούμε την επαναλαμβανόμενη, γεωμετρική διακόσμηση στο σάλι της και το μπροστινό μέρος του μανδύα της. Περαιτέρω, στο κάτω μέρος της κεκλιμένης οροφής, βρισκόταν η φιγούρα ενός τοξότη (ίσως ο Πάρις, γιος του Πρίαμου της Τροίας). Στα χέρια και τα πόδια του, μπορούμε να δούμε τα ίχνη ενός μοτίβου διαμαντιών. Ο Brinkmann έχει αφιερώσει χρόνια αναπαριστώντας τη διακόσμηση με τα έντονα χρώματα σε αντίγραφα των αγαλμάτων που οι αρχαίοι Έλληνες θα είχαν παντού γύρω τους. Αυτός ο τοξότης είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά: ένα περίπλοκο σχέδιο μπλε, κόκκινων, κίτρινων και πράσινων διαμαντιών αλληλοσυνδέονται, για να δώσουν στον τοξότη περίτεχνες περικνημίδες και μανίκια. Η φαρέτρα του είναι διακοσμημένη με μία παρόμοια παλέτα χρωμάτων, αλλά με ένα ελαφρώς διαφορετικό σχέδιο, σχεδόν σαν φολίδες. Το τόξο είναι βαμμένο κόκκινο και χρυσό, ενώ ακόμη και τα βέλη είναι διακοσμημένα με κόκκινο χρώμα. Ο τοξότης είναι ένα από τα πιο ξεχωριστά κομμάτια στην έκθεση «Πολύχρωμοι Θεοί» του Brinkmann, η οποία έχει έχει κάνει τον γύρο του κόσμου τα τελευταία 15 χρόνια. «Ζωντανά» χρώματα Ο Brinkmann δεν είναι μόνος του στην προσπάθεια να επανεισάγει το χρώμα στην αρχαία γλυπτική. Το Μουσείο Κλασικής Αρχαιολογίας στο Κέιμπριτζ έχει επίσης προσπαθήσει να βάλει χρώματα στις αναδημιουργίες του αρχαίων αγαλμάτων με γύψο. Το πρωτότυπο (πλέον λευκό) άγαλμα «Πεπλοφόρος κόρη» -το άγαλμα μιας νεαρής κοπέλας που φοράει ένα μακρύ φόρεμα με ζώνη στη μέση- βρίσκεται στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα. Το φόρεμα στο αντίγραφο του Κέιμπριτζ είναι ζωγραφισμένο με έντονο κόκκινο χρώμα, με μπλε άκρες και διακοσμητικά από μπλε, πράσινο και λευκό. Έχει επίσης αποκτήσει πόδια, που έχουν χαθεί από την αρχική μαρμάρινη έκδοση, καθώς και ένα νέο αριστερό χέρι.

Καλλιτεχνική αναδημιουργία της πεπλοφόρου κόρης στα πλαίσια της έκθεσης «Πολύχρωμοι Θεοί». Το ίδιο το Μουσείο της Ακρόπολης προσφέρει επίσης και μια χρωματιστή επιλογή: ενθαρρύνει τους επισκέπτες της ιστοσελίδας του να διακοσμήσουν τις δικές τους εκδοχές του πέπλου, τους επιτρέπει να ερευνήσουν αρχαϊκά χρώματα και να δουν ποια ήταν διαθέσιμα στους ζωγράφους στον αρχαίο κόσμο.

Οι αρχαιολόγοι χρησιμοποιούν υπεριώδη ακτινοβολία για να ανιχνεύσουν τα χρώματα στα αγάλματα, Δεν είναι πάντα εφικτό να ταυτοποιηθούν τα ακριβή χρώματα αλλά τα σχέδια που κοσμούσαν τις επιφάνειες των αγαλμάτων είναι σχετικά εύκολο να αναγνωρισθούν. © Fine Arts Museum of San Francisco Επιπλέον, οι Έλληνες δεν ήταν οι μόνοι που είχαν ζωγραφισμένα αγάλματα: και οι Ρωμαίοι ήταν εξίσου ενθουσιασμένοι με το να «φωτίζουν» το μάρμαρο τους. Ο Paolo Liverani, από το Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας, δούλεψε ένα πρότζεκτ για την αναδημιουργία του αγάλματος του Αυγούστου της Πρίμα Πόρτα. Το άγαλμα του αυτοκράτορα ανακαλύφθηκε το 1863 και είχε ίχνη του χρώματος που το διακοσμούσε κάποτε. Ένα αντίγραφο του αγάλματος, με την πολυχρωμία του αποκατεστημένη (και, εν μέρει, όπως την φαντάστηκαν), βρίσκεται τώρα στο Μουσείο του Βατικανού. Η διακόσμηση έχει αλλάξει πάρα πολύ σε σχέση με την αρχαία Ελλάδα: το άγαλμα του Αυγούστου χρονολογείται περίπου στο 20 π.Χ. Το προστήθιο της πανοπλίας του Αυγούστου είναι διακοσμημένο όχι με γεωμετρικό σχέδιο, αλλά με φιγούρες. Ο μανδύας του είναι βαθύ κόκκινο, οι άκρες του χιτώνα του είναι έντονο κόκκινο και μπλε.

Ένα πρόπλασμα του αγάλματος του Αυγούστου της Πρίμα Πόρτα με την πολυχρωμία του αποκατεστημένη εκτίθεται σήμερα στο Μουσείο του Βατικανού. © Ashmolean Museum of Art and Archaeology, Oxford Και πιο νότια στην Ιταλία, έχουμε έναν από τους καλύτερα διατηρημένους χώρους από τον αρχαίο κόσμο. Το Ερκολάνο (Herculaneum), κοντά στην Πομπηία στον κόλπο της Νάπολης, θάφτηκε στην τέφρα όταν εξερράγη ο Βεζούβιος το 79 μ.Χ. Τα απομεινάρια της πόλης έχουν διατηρηθεί διαφορετικά από αυτά της Πομπηίας, επειδή οι δύο τοποθεσίες έχουν διαφορετική απόσταση από το ηφαίστειο. Η Πομπηία «χτυπήθηκε» με μεγαλύτερα κομμάτια βράχων, για παράδειγμα, που κατέστρεψαν τους τελευταίους ορόφους των κτιρίων της. Το Ερκολάνο εξακολουθεί να έχει ξύλινα αντικείμενα απανθρακωμένα στη θέση τους, τα οποία είχαν καεί στην Πομπηία. Το 2009, μια ομάδα επιστημόνων στο Σαουθάμπτον ξεκίνησε τη ψηφιακή αναπαράσταση ενός ζωγραφισμένου αγάλματος μίας τραυματισμένης Αμαζόνας που είχε βρεθεί στο Ερκολάνο. Ένα μέρος του προσώπου της πολεμίστριας είχε καταστραφεί, αλλά τα κόκκινα μαλλιά της, σγουρά με χωρίστρα στη μέση, ήταν ορατά. Το παγκόσμιο κοινό για την έκθεση «Πολύχρωμοι Θεοί» του Brinkmann έχει αποδείξει σίγουρα ότι υπάρχει μια προτίμηση για σύγχρονες αναπαραστάσεις της λαμπρότητας των αρχαίων αγαλμάτων. Πέρα από οτιδήποτε άλλο, μας υπενθυμίζει πόσο απέχουν οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες από εμάς, παρόλο που συχνά φαντάζουν τόσο οικείοι. Τα άσπρα μαρμάρινα αγάλματα ή οι κίονες που χτίσαμε ως φόρο τιμής στους αρχαίους λένε περισσότερα για εμάς -και τον τρόπο που επιλέγουμε να φανταζόμαστε τον αρχαίο κόσμο- απ ' ό,τι για τους ανθρώπους που έζησαν πριν από 2.000 ή περισσότερα χρόνια. Και ίσως η συζήτηση που είχε διχάσει τον κόσμο της τέχνης για 100 χρόνια, όταν ο Alma-Tadema ζωγράφιζε την δική του έκδοση του Παρθενώνα, μπορεί εν τέλει να παραμεριστεί. Έχοντας συνηθίσει να βλέπουμε τα άγαλμα της αρχαίας Ελλάδας και της Ρώμης σε αστραφτερό λευκό, μπορούμε να τα καταλάβουμε καλύτερα αν θυμόμαστε τα αρχικά τους χρώματα.
Πηγή:www.lifo.gr

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ ΠΕΡΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΣΙΩΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

noreply@blogger.com (agapitos) — Fri, 19 Jan 2018 22:50:00 +0000

του Κ.Ρουσίτη (από την Εργατική Εξουσία Σεπτέμβρης 2006)

Η γέννηση

Το σιωνιστικό κίνημα γεννήθηκε στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα στο κλίμα των αντισημιτικών πογκρόμ της τσαρικής Ρωσίας. Σε συζητήσεις διανοουμένων των εβραϊκών κοινοτήτων της Ευρώπης, έμπαινε το ζήτημα της ενοποίησης του εβραϊκού έθνους σε μια δική του πατρίδα. Σε αυτές τις συζητήσεις κοινωνικές απελευθερωτικές θεωρίες συνδυάζονταν με θρησκευτικό μυστικισμό και ρεαλιστική πολιτική. Διαμορφωτής και μεγάλος θεωρητικός του σιωνισμού καθιερώθηκε ο Χέρτσελ ο οποίος μάλιστα ιδρύει το 1896 την Παγκόσμια Σιωνιστική Οργάνωση για την προώθηση των σκοπών του. Το κομβικό στοιχείο του σιωνισμού είναι η εγκατάσταση των εβραίων στην «ιστορική τους πατρίδα», στη «Γη του Ισραήλ», όπου θα δημιουργήσουν ένα κράτος αποκλειστικά εβραϊκό. Φυσικά οι σιωνιστές ήξεραν πως τα εδάφη που διεκδικούσαν κατοικούνταν από συμπαγή αραβικό πληθυσμό. Συνεπώς, κάτι θα έπρεπε να γίνει με τους ανθρώπους που κατοικούσαν. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι σιωνιστές ηγέτες πρόκριναν τη λύση της εκκαθάρισης, της «μεταφοράς» τους εκτός συνόρων. Μάλιστα, όπως γίνεται πάντα, μια σειρά ψευτοϊδεολογήματα φτιάχτηκαν για να νομιμοποιήσουν αυτή την ταχτική. Ειπώθηκε ότι η γη της Παλαιστίνης ήταν σχεδόν ακατοίκητη, ότι οι άραβες ήταν νεώτεροι κάτοικοι, επομένως με λιγότερα «ιστορικά δικαιώματα», κλπ, κλπ.

Το κεντρικό ωστόσο επιχείρημα του σιωνισμού ήταν (και είναι) πως το νέο κράτος θα αποτελεί ένα ισχυρό ανάχωμα του «πολιτισμού» απέναντι στους «βάρβαρους» ασιάτες. Ένα κράτος που σύμφωνα με την διάσημη φράση του Χέρτσελ θα ήταν «ένας προμαχώνας της Ευρώπης απέναντι στην Ασία». Αυτό το δομικό στοιχείο του σιωνισμού ειπώθηκε σε τόσες παραλλαγές όσες και οι διάφορες συνιστώσες του. Γι αυτό και οι σιωνιστές προσπάθησαν από την αρχή μέχρι το τέλος να πετύχουν τους στόχους τους με τη συμμαχία και την βοήθεια κάποιας «Μεγάλης Δύναμης» της εποχής. Όλοι οι αντιδραστικοί ηγέτες της εποχής (από τον Τσάρο της Ρωσίας μέχρι Σουλτάνο) προσεγκίστηκαν για να ευνοήσουν το σιωνιστικό εγχείρημα. Ο Χέρτσελ για παράδειγμα γράφει στον αυτοκράτορα της Γερμανίας: «Αναμφίβολα, ο γρήγορος εποικισμός ενός ουδέτερου λαού στην Ανατολή, μπορεί να φανεί εξαιρετικά σημαντικός για την πολιτική της Γερμανίας στην Ανατολή. Για ποιο λαό πρόκειται; για έναν λαό που, σπρωγμένος από την πραγματικότητα, είναι αναγκασμένος να ενωθεί με τις γραμμές των επαναστατικών ομάδων». (σελ. 13)

Ήδη από το αρχικό αυτό στάδιο, διάφοροι διανοούμενοι προσπαθούν να δέσουν το σιωνιστικό αίτημα για εβραϊκό κράτος στην Παλαιστίνη με διάφορες σοσιαλιστικές ή αναρχικές ουτοπίες. Σε αυτό το έδαφος δημιουργήθηκε αυτό που αποκαλείται γενικά «αριστερός σιωνισμός». Πρόκειται για ένα εντελώς ετερογενές ρεύμα (και θα γίνεται ακόμη περισσότερο όσο περνά ο καιρός), που ευαγγελίζεται το συνδυασμό του σιωνιστικού ονείρου με κάποιου τύπου «κοινωνική απελευθέρωση». Το κοινό στοιχείο σε όλους τους αριστερούς σιωνιστές είναι πως αυτή η κοινωνική απελευθέρωση θα αφορά τον εβραϊκό λαό. Ο Μποροσόφ, εξέχων μορφή του αριστερού «σοσιαλίζοντος» σιωνισμού στα αρχικά αυτά στάδια, θέτει το θέμα ως εξής:: «Επομένως, οι εβραίοι έχουν ανάγκη από μια πατρίδα που θα έχει όσο το δυνατόν περιορισμένο «ξένο» πληθυσμό και όπου οι εβραίοι θα μπορούσαν να θέσουν τις αναγκαίες βάσεις μιας οικονομίας χωρίς να αντιμετωπίζουν τον ανταγωνισμό των ξένων. Σε αυτή τη χώρα ο εβραίος εργάτης θα έχει μια κανονική στρατηγική βάση για να διεξάγει τον ταξικό του αγώνα και να εκπληρώσει τον απελευθερωτικό του ρόλο». (σ. 19)

Στην Παλαιστίνη, που τότε ανήκει στην οθωμανική αυτοκρατορία, ζουν ελάχιστοι εβραίοι. Πολλοί περισσότεροι ζουν στις γύρω αραβικές και μεσογειακές χώρες. Ο συντριπτικός τους όγκος όμως βρίσκεται στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Στην κεντρική Ευρώπη, από τον 19 αι. και μετά τους προσφέρονται σχετικές δυνατότητες ένταξης και κοινωνικής ανέλιξης. Αντίθετα η κατάσταση είναι ασφυκτική στην ανατολική Ευρώπη και από εδώ κυρίως είναι που ο σιωνισμός αντλεί οπαδούς. Αρχικά ο σιωνισμός έχει ελάχιστη απήχηση στις διάφορες εβραϊκές κοινότητες. Οι εργάτες είναι γενικά προσανατολισμένοι σε σοσιαλιστικές θεωρίες. Η αστική τάξη από την άλλη ελάχιστα ενδιαφέρεται για περιπέτειες στη Μέση Ανατολή. Ο σιωνισμός βρίσκει κάποιους λίγους οπαδούς στα μεσαία στρώματα των εβραϊκών κοινοτήτων. Το ξέσπασμα των αντισημιτικών πογκρόμ στην Ρωσία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20 αι. οδηγεί στην μετανάστευση πάνω από 2 εκατ. εβραίους. Ενδεικτικό της απήχησης των σιωνιστικών ιδεών στις εβραϊκές κοινότητες, είναι πως λιγότεροι από 70 χιλ. από αυτούς θα κατευθυνθούν στην Παλαιστίνη ενώ οι υπόλοιποι θα επιλέξουν τη δυτική Ευρώπη ή τις ΗΠΑ.

Μπροστά στα πενιχρά αποτελέσματα, στο σιωνιστικό στρατόπεδο αναπτύσσονται σταδιακά δυο ταχτικές. Η μια επιμένει πως η εγκατάσταση στην Παλαιστίνη μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με τη στρατιωτική βοήθεια μιας μεγάλης δύναμης. Η δεύτερη πως μπορεί να επιβληθεί με τη σταδιακή αποίκηση της Παλαιστίνης και τη σταδιακή αποαραβοποίηση που σε ένα βάθος χρόνου θα αλλάξει ριζικά την παλαιστινιακή γη. Στην πραγματικότητα οι δυο αυτές ταχτικές έδρασαν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά. Πάντα ένα τμήμα της σιωνιστικής ηγεσίας προσπαθούσε να αποσπάσει συμμαχίες στο σιωνιστικό εγχείρημα, ενώ ένα άλλο οργάνωνε την εγκατάσταση στην Παλαιστίνη.

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος θα δώσει στο εβραϊκό ζήτημα νέα τροπή. Η Οθωμανική αυτοκρατορία συμμαχεί με τους Γερμανούς, η Αγγλία που κατέχει την Αίγυπτο και εποφθαλμιά τη Μέση Ανατολή στηρίζεται στη συμμαχία των αράβων εμίρηδων, αλλά υποστηρίζει παράλληλα και τα σιωνιστικά σχέδια προσδοκώντας στη συμμαχία των εβραίων. Από την άλλη οι σιωνιστές ποντάρουν στη συμμαχία με τη Μεγάλη Βρετανία θεωρώντας σωστά πως θα είναι ο μεγάλος παράγοντας στην μεταπολεμική Μέση Ανατολή. Δίπλα στους εβραίους που ζούσαν εκεί, έχουν προστεθεί και οι έποικοι όλων των προηγούμενων χρόνων και η εβραϊκή κοινότητα αριθμεί πια γύρω στις 130 χιλ. Προϊόν του πολέμου είναι η “δήλωση Μπαλφούρ” με την οποία η Βρετανία δεσμεύεται να επιτρέψει μετά τον πόλεμο –και στο βαθμό που νικήσει- την ελεύθερη εγκατάσταση των εβραίων στην Παλαιστίνη.

Η βρετανική εντολή

Οι ανακατατάξεις στο τέλος του πολέμου δημιούργησαν μια νέα κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Στη θέση των κτήσεων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας δημιουργούνται μια σειρά αραβικών κρατών, που ο αγγλικός ιμπεριαλισμός χαράζει τα σύνορά τους στο χάρτη με το χάρακα, εγκαθιστώντας στο καθένα και από μια δυναστεία υποτελών αράβων αρχόντων. Η Παλαιστίνη ανατίθεται υπό “Βρετανική Εντολή”.

Αντίθετα με το μύθο που θέλει τους βρετανούς να αντιστέκονται στον εβραϊκό εποικισμό, είναι η αδυναμία του σιωνισμού να πείσει τις εβραϊκές κοινότητες που είναι υπεύθυνη για τους χαμηλούς ρυθμούς εβραϊκής εγκατάστασης. Όπως και να έχει όμως, η εγκατάσταση είναι μεγαλύτερη από προπολεμικά και η εβραϊκή κοινότητα αρχίζει να παίρνει σάρκα και οστά. Ο βασικός κανόνας που επέβαλε ο σιωνισμός ήταν η διακοπή κάθε σχέσης με τον ντόπιο αραβικό πληθυσμό. Παράλληλα προσπαθεί να διατηρεί αγαστές σχέσεις με τους βρετανούς κυρίαρχους, παρά το γεγονός ότι τα συμφέροντά τους σε βάθος χρόνου συγκρούονται: Οι σιωνιστές δεν κρύβουν καθόλου πως θέλουν δικό τους κράτος στην Παλαιστίνη και οι Βρετανοί θέλουν να την κρατήσουν αποικία τους. Ολόκληρο αυτό το διάστημα υπήρχε ένταση στις σχέσεις των αράβων με τους νέους εποίκους και κατά καιρούς δημιουργούνται σοβαρά επεισόδια ανάμεσα στις δυο κοινότητες. Σοβαρότερο από αυτά η επίθεση αράβων και η σφαγή στον εβραϊκό οικισμό Τελ Χαΐ.

Αυτή την περίοδο αναδεικνύεται αυτός που θα γίνει ο πατέρας του κράτους του Ισραήλ και ο μεγαλύτερος ηγέτης του σιωνισμού, ο Μπέν Γκουριόν. Ο ίδιος δηλώνει αριστερός σιωνιστής και πολύ συχνά στους λόγους του ανακατεύει το σιωνισμό με τη σοσιαλδημοκρατία. Αυτός είναι ο υπεύθυνος για την σωματιακή οργάνωση των εβραίων σε αυτό που θα εξελιχθεί αργότερα στην Χιστραντούτ. Είναι ο οργανωτής και της ένοπλης ομάδας άμυνας της Χαγκάνα. Τέλος είναι ο οργανωτής του Εβραϊκού Πρακτορείου, της ανώτερης εβραϊκής αρχής στην Παλαιστίνη και πρόπλασμα της νέας κυβέρνησης. Θα ενώσει περίφημα τις δυο ταχτικές της σιωνιστικής εποίκησης. Το σλόγκαν του “στρέμμα το στρέμμα, κατσίκα την κατσίκα” θα γίνει ο άξονας δράσης των επόμενων χρόνων. “Συνειδητά ο σιωνισμός έχτισε μια κοινωνία ανεξάρτητη και παράλληλη με την αυτόχθονη αραβική κοινωνία. Έπρεπε να απομονωθεί, να ελαχιστοποιηθεί και στη συνέχεια να εξοντωθεί η αραβική κοινωνία για να επιτρέψει την ανάδυση μιας εβραϊκής κοινωνίας. […] Όλα τα μέσα ήταν καλά για να αποκλειστούν οι άραβες από τις θέσεις τους στην τοπική κοινωνία: από το να χρησιμοποιηθούν οι απεργίες για να αντικατασταθούν οι άραβες εργαζόμενοι από εβραίους στις δομές της βρετανικής εξουσίας και τις βιομηχανίες με ξένο κεφάλαιο, από το μποϋκοτάζ της αραβικής γεωργίας, ακόμα και την καταστροφή των προϊόντων της και τις επιθέσεις κατά εμπόρων” (σ. 27-28)

Απέναντι στους άγγλους ακολουθεί την πιο δουλική πολιτική. Προσαρμόζοντας το σλόγκαν του Χέρτσελ για την περίσταση, η Παλαιστάιν Ρηβιού γράφει το 1936: “Αν η Παλαιστίνη είναι αραβική αργά ή γρήγορα οι βρετανοί θα αναγκαστούν να την εγκαταλείψουν με τη βία. Παλαιστίνη με εβραϊκή πλειοψηφία θα είναι ένας σύμμαχος με τους Άγγλους”. (σ. 34)

Η στιγμή δεν είναι τυχαία. Το 36 ξεσπάει η αραβική εξέγερση ενάντια στην αγγλική κυριαρχία. Οι εβραίοι προσφέρουν αμέσως τα στρατιωτικά τους σώματα στην καταστολή της εξέγερσης. Επίσημα ο Μπεν Γκουριόν ζητά αυτοσυγκράτηση. Το πιο βρώμικο έργο της καταστολής θα φέρει σε πέρας η ένοπλη οργάνωση του δεξιού σιωνισμού, η Ιργκούν. Αλλά και οι αριστεροί σιωνιστές δεν υστερούν. Ο Φινκελστάιν αναφέρει πως ο βρετανός αξιωματικός Γουιντζέιτ “επιστράτευε τις ομάδες κρούσης από τους οικισμούς των εργατικών σιωνιστών, προκειμένου να πραγματοποιήσει “ανελέητες επιδρομές” σε αραβικά χωριά”. (σ. 229) Αντλώντας από το έργο της Σαπίρα (ιστορικό απολογητή του αριστερού σιωνισμού) συμπληρώνει επιπλέον πως “στους οικισμούς των Εργατικών η συμμετοχή σε κάποια από τις επιδρομές του Γουιντζέιτ εθεωρείτο ξεχωριστό προνόμιο”. (σ. 421)

Και όσο ο σιωνισμός βοηθά τους Βρετανούς να καταστείλουν την αραβική εξέγερση, η Ευρώπη ετοιμάζεται για τον β΄ παγκ. πόλεμο.

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Ασχέτως με όσα συμβαίνουν στην Παλαιστίνη, ο σιωνισμός, ολόκληρο το διάστημα του μεσοπολέμου, δεν συγκινεί τις εβραϊκές μάζες της Ευρώπης. Είναι χαρακτηριστικό πως παρά την άνοδο του αντισημιτισμού σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, οι εβραίοι προτιμούν να μεταναστεύσουν προς άλλες, περισσότερο ανεκτικές χώρες της Ευρώπης, ή της Αμερικής, παρά στην Παλαιστίνη. «Το σύνολο δεν ξεπέρασε τους 130.000 στην Παλαιστίνη, αριθμός ασήμαντος αν τον συγκρίνουμε με τα εκατομμύρια των εβραίων που μετανάστευσαν εκείνη την περίοδο σε όλο τον κόσμο».

Με την άνοδο του Χίτλερ στη Γερμανία το 33 και τη σταδιακή επιβολή των ναζιστών στην Αυστρία και την Τσεχία, εκατομμύρια εβραίων βρίσκονται πιασμένοι στην παγίδα του ναζιστικού ράϊχ. Καθώς για τους ναζί θεωρούνται «υπάνθρωποι» και «κατώτερη φυλή» αντιμετωπίζουν μια πρωτοφανή καταπίεση, που δεν έχει το προηγούμενό της σε καμιά αντισημιτική έξαρση του παρελθόντος. Μπροστά σε αυτή την αφόρητη κατάσταση, ένα πλήθος οργανώσεων (με πρωτοπορία βέβαια τις διάφορες εβραϊκές κοινότητες) προσπαθεί να συνδράμει τους εβραίους της Γερμανίας και κυρίως να τους βοηθήσει να εγκαταλείψουν το έδαφος του ράιχ και να εγκατασταθούν σε διάφορες χώρες. Η κίνηση αυτή έφτασε στο απόγειό της το 38 με μια πλατιά διεθνή σύσκεψη στο Εβιάν της Γαλλίας. Η παγκόσμια σιωνιστική οργάνωση αρνήθηκε να συμμετέχει, υποστηρίζοντας ότι η εγκατάσταση των Εβραίων σε άλλα κράτη θα υπονόμευε το όνειρο εγκατάστασης στην Παλαιστίνη. Σε κάθε περίπτωση, ο Χίτλερ βάζει τέλος σε αυτές τις συζητήσεις, αφού την επόμενη χρονιά κλείνει οριστικά τα σύνορα για τους εβραίους της Γερμανίας.

Ξεκινώντας ο πόλεμος, η θέση των εβραίων γίνεται αβάσταχτη, σε μια Ευρώπη που προελαύνουν τα ναζιστικά στρατεύματα. Η φρίκη των στρατοπέδων συγκέντρωσης μπαίνει σε εφαρμογή. Οι σιωνιστικές οργανώσεις αναδιπλώνονται στην Παλαιστίνη και στο μεγαλύτερό τους μέρος τάσσονται στο πλευρό των αγγλικών στρατευμάτων στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής. Με μια εξαίρεση, την Ιργκούν. ΄Ένα τμήμα αυτής της οργάνωσης προσπαθεί και καταφέρνει να έρθει σε επαφή με τους ναζιστές και τους προτείνει τη μεταφορά των εβραίων στην Παλαιστίνη με αντάλλαγμα μια στρατιωτική συμμαχία ενάντια στους Βρετανούς. Μπροστά σε αυτό το σχέδιο, η Ιργκούν εντείνει τις επιθέσεις της ενάντια στα βρετανικά στρατεύματα στην Παλαιστίνη με μια σειρά τρομοκρατικών ενεργειών με αποκορύφωμα τη δολοφονία του άγγλου αρμοστή για τη Μέση Ανατολή, λόρδου Μουν. Τα χτυπήματα προς τους βρετανούς δημιουργούν μια έκρυθμη κατάσταση ανάμεσα στη Χαγκάνα και την Ιργκούν. Όπως και να έχει, οι ναζί αρνούνται την πρόταση της Ιργκούν και λίγο αργότερα με τον ερχομό του Μπέγκιν το 43, που αναδεικνύεται σε ηγέτη της Ιργκούν, επιτυγχάνεται ένα μορατόριουμ: να σταματήσουν οι επιθέσεις στους άγγλους ως τη λήξη του πολέμου.

Μπορεί η στάση της Ιργκούν να είναι ακραία (αν και η Ιργκούν δεν ήταν καθόλου περιθωριακή οργάνωση, ο ίδιος ο Μπέγκιν θα γίνει αργότερα πρωθυπουργός του Ισραήλ) και η πρωτοβουλία της να μην εκφράζει το σύνολο του σιωνιστικού κινήματος. Όμως δεν είναι αντίθετη με το συνολικό του πνεύμα. Ο ίδιος ο Μπεν Γκουριόν είχε δηλώσει τα εξής για να τεκμηριώσει την άρνηση των σιωνιστών για εγκατάσταση των εβραίων της Γερμανίας στην υπόλοιπη Ευρώπη: «Αν ήξερα ότι ήταν δυνατό να σωθούν όλα τα παιδιά της Γερμανίας με τη μεταφορά τους στην Αγγλία, αλλά μόνο τα μισά από αυτά με τη μεταφορά τους στην Παλαιστίνη, εγώ θα επέλεγα το δεύτερο, επειδή υπολογίζουμε με βάση όχι μόνο εκείνα τα παιδιά, αλλά με την ιστορία του εβραϊκού λαού».

Το Ολοκαύτωμα

Είναι αλήθεια πως όσο διαρκούσε ο πόλεμος κανείς δεν μπορούσε να υποψιαστεί το μέγεθος της φρίκης που έριξε ο φασισμός τους εβραίους της Ευρώπης. Όταν μετά την ήττα της Γερμανίας αποκαλύφθηκε η φρίκη των στρατοπέδων εξόντωσης, η αλήθεια ξεπερνούσε κάθε φαντασία. Οι αφηγήσεις των επιζώντων συγκλόνισαν την ανθρωπότητα. Κανείς δεν ξέρει τον ακριβή αριθμό εβραίων που εξοντώθηκαν στα Άουσβιτς και στα Νταχάου, αλλά οπωσδήποτε ξεπερνούν τα 6 εκατομμύρια ανθρώπους. Η προστασία και η αποκατάσταση των επιζώντων θεωρήθηκε δικαίως σαν η ελάχιστη πράξη ανθρωπισμού. Αλλά να αποκατασταθούν που; Προφανώς να επιστρέψουν στις εστίες τους, εκεί που ζούσαν πριν τους αρπάξουν τα SS. Αλλά αυτό σε μια Ευρώπη που σωριάζεται σε ερείπια είναι σχετικό. Η μεταφορά τους στην Παλαιστίνη προβλήθηκε όχι μόνο σαν η μόνη ρεαλιστική λύση, αλλά και η μόνη δίκαιη.

Μια πτυχή που δεν έχει αναδειχθεί είναι η απροκάλυπτη ανακούφιση με την οποία υποδέχθηκαν οι ευρωπαϊκές αστικές τάξεις τη λύση του εβραϊκού ζητήματος με την ίδρυση ενός εβραϊκού κράτους στην Παλαιστίνη. Ακόμη και στις περιπτώσεις που δεν υπήρχε συμμετοχή στις διώξεις των εβραίων από τους ναζί (όχι πάντα) ακόμη και εκεί που είχαν αντιταχθεί σε αυτές (σπανιότερα), ακόμη και εκεί ενθαρρύνθηκε η λύση της Παλαιστίνης. Ο λόγος είναι προφανής. Όσοι από τους εβραίους είχαν επιζήσει των διώξεων είναι λογικό ότι επέστρεφαν στις εστίες τους, οι οποίες στο μεταξύ είχαν διαλυθεί, ή είχαν καταληφθεί. Περιουσίες είχαν αλλάξει χέρια, εβραϊκές κτήσεις είχαν καταπατηθεί. Σε κάθε περίπτωση υπήρχαν αρκετοί, συνήθως ντόπιοι συνεργαζόμενοι των ναζί αλλά όχι μόνο, που επωφελήθηκαν όταν ένα τμήμα της πόλης «άδειασε τη γωνιά». (Η Θεσσαλονίκη είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα. Από μια καθαρά εβραϊκή πόλη -60% του πληθυσμού της εβραίοι, όταν περιλήφθηκε στο ελληνικό κράτος- οι λίγοι που γύριζαν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης έβλεπαν τα σπίτια τους να έχουν καταληφθεί από χίτες και ταγματασφαλήτες, συχνά μάλιστα από την ίδια την ελληνική πολιτεία).

Αυτοί οι πληθυσμοί, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο οδηγήθηκαν να εγκαταλείψουν την Ευρώπη και να καταφύγουν στο Ισραήλ. Η λύση της Παλαιστίνης δεν προέκυψε «αυθόρμητα» αλλά με τη συστηματική και εντατική δουλειά των σιωνιστών. Ο Άτζμον διαπιστώνει ότι «το ολοκαύτωμα και η βιομηχανική εκμετάλλευσή του από τα όργανα των σιωνιστών, άλλαξαν την τοποθέτηση του εβραϊκού κόσμου προς το σιωνισμό και το Ισραήλ. Το ολοκαύτωμα ήταν η μεγαλύτερη σιωνιστική νίκη». (Gilad Atzmon, 1)

Αυτό που αργότερα ονομάστηκε «βιομηχανία του ολοκαυτώματος» είναι η προσπάθεια των σιωνιστών να ερμηνεύσουν και να χρησιμοποιήσουν το φριχτό αυτό ιστορικό γεγονός προς όφελος τους. Τόσο ο όρος, όσο και η αποκάλυψη της σιωνιστικής εκμετάλλευσής του, είναι έργο κυρίως εβραίων αντισιωνιστών διανοουμένων. Μια περιεκτική περιγραφή δίνει ο Άτζμον στο παραπάνω άρθρο του:

«Η άποψή μου είναι ότι, σε ορισμένες στιγμές, το σιωνιστικό αφήγημα [για το ολοκάυτωμα] έχει ταιριάξει στις δυτικές κυρίαρχες απόψεις και τους πολιτικούς ιθύνοντες. […] Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο επίσημος σιωνιστικός απολογισμός του ολοκαυτώματος ταίριαξε στους νικητές αγγλοαμερικανικούς συμμάχους πολύ καλά. Μέσα στην απέραντη αποδοχή της τραγωδίας του εβραϊκού λαού, κανένας δεν βρήκε πραγματικά το χρόνο να συζητήσει λεπτομέρειες για τους δολοφονικούς βομβαρδισμούς των συμμάχων στις γερμανικές πόλεις και τους αθώους γερμανούς πολίτες. Σύμφωνα με το σιωνιστικό αφήγημα οι Αμερικανοί ήταν οι απελευθερωτές (που δεν είναι πραγματικά η αλήθεια: ήταν κυρίως οι Σοβιετικοί που ελευθέρωσαν τα ανατολικοευρωπαϊκά στρατόπεδα) και οι Γερμανοί ήταν οι δολοφόνοι. Μέσα στο σιωνιστικό αφήγημα του ολοκαυτώματος υπάρχει λίγος χώρος για να μιλήσει για τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Γιατί πρέπει; Δεν είναι το Άουσβιτς αρκετά φοβερό; Οι Αμερικανοί αντιπροσωπεύουν το τελευταίο καλό, όλο το υπόλοιπο είναι κακό (και κάποτε ακόμη και “άξονας του κακού”). (ο.π.)

Στην αποδόμηση του σιωνιστικού μύθου για το ολοκαύτωμα έχουν έρθει στην επιφάνεια τα τελευταία χρόνια εξαιρετικά αποκαλυπτικά ντοκουμέντα από εβραίους αντισιωνιστές για τον πραγματικό ρόλο της σιωνιστικής κίνησης στην Ευρώπη του ναζισμού. «Η ιστορία του σιωνισμού στην Ουγγαρία είναι οικτρή, ακόμη και προτού να εγκαθιδρυθεί το κράτος εποίκων στην Παλαιστίνη. Οι ξάδελφοί μου, που δεν ήταν σημαντικοί άνθρωποι, ήταν μεταξύ των ούγγρων εβραίων που επέζησαν του ολοκαυτώματος. Ένα σύμφωνο υπογράφηκε από τον Ρούντολφ Κάστνερ της Εβραϊκής Επιτροπής και του ναζιστή εξολοθρευτή Άιχμαν για τη διάσωσης αντιπροσωπείας το 1944, να δοθεί η άδεια σε 600 προεξέχοντες εβραίους να φύγουν σε αντάλλαγμα με τη σιωνιστική σιωπή για τη μοίρα των υπολοίπων. Ο Γκρήνβαλντ, ένας ούγγρος επιζών, αποκάλυψε τη διαπραγμάτευση και μηνύθηκε από την ισραηλινή κυβέρνηση, οι ηγέτες της οποίας τότε είχαν συντάξει τους όρους του σύμφωνου. Ο Γκρίνβαλντ κέρδισε. Το ισραηλινό δικαστήριο αποφάνθηκε πως “η θυσία της πλειοψηφίας των ουγγρικών Εβραίων, προκειμένου να διασωθούν οι προεξέχοντες (και να σταλούν για να αποικίσουν την Παλαιστίνη) ήταν το βασικό στοιχείο στη συμφωνία μεταξύ του Κάστνερ και των Ναζί. […] Πράγματι, τα μέλη της σιωνιστικής κίνησης συνεργάστηκαν ενεργά με το ναζισμό από την αρχή».

(Από την κριτική του Μίκαελ Στήβεν Σμίθ, στο βιβλίο «Ριζοσπάστες Ραβίνοι και Ειρηνοποιοί» του Σεθ Φάρμπερ).

Το αδιέξοδο της βρετανικής εντολής

Και ενώ η Ευρώπη βγαίνει από τις στάχτες του πολέμου, οι εβραίοι κατά κύματα στρέφονται προς την Παλαιστίνη. Η Βρετανία που ασκεί τη διοίκηση έρχεται αντιμέτωπη με τα αδιέξοδα της αποικιακής πολιτικής της. Σε προηγούμενα χρόνια έχει υποσχεθεί στους Εβραίους την εγκατάστασή τους στην Παλαιστίνη (δήλωση Μπαλφούρ). Ταυτόχρονα έχει υποσχεθεί στους άραβες την εθνική αυτοδιάθεσή τους και τη δημιουργία ενιαίου κράτους (συνθήκες α΄ παγκ. πολέμου). Στην πραγματικότητα, σκορπώντας ψεύτικες υποσχέσεις ενδιαφέρεται να κρατήσει την περιοχή κάτω από τον αποικιακό της έλεγχο. Η τυπική αυτή αγγλική πολιτική προσκρούει σε τρια εμπόδια: το πρώτο είναι η επιμονή των εβραίων για να ιδρύσουν το δικό τους κράτος, που πλέον έχει αποσπάσει τη διεθνή συναίνεση. Αυτό όμως προσκρούει στην αραβική άρνηση. Οι άραβες δεν μπορούσαν να δεχτούν το γεγονός πως οι εβραίοι που κατέχουν λιγότερο από το 10% της παλαιστινιακής γης επρόκειτο να καθιερωθούν ως η κυρίαρχη δύναμη του νέου κράτους και οι ίδιοι να μετατραπούν σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας ή να φύγουν. Το τρίτο και σπουδαιότερο εμπόδιο είναι η ίδια η αποσάθρωση της βρετανικής αυτοκρατορίας. Η Βρετανία βγαίνει νικήτρια από τον πόλεμο, αλλά ταυτόχρονα καταρρέει. Οικονομικά είναι διαλυμένη και αδυνατεί να κρατήσει τις αποικιακές τις κτήσεις. Ας θυμηθούμε πως εκείνη την περίοδο τα στρατεύματά της είναι σκορπισμένα από την Ελλάδα μέχρι το Αφγανιστάν και από την Αίγυπτο ως την Ινδία. Στρατεύματα που αδυνατεί πια να χρηματοδοτεί. Το μόνο που απομένει είναι να προσπαθεί με πολιτικά μέσα να κρατήσει τον έλεγχο της Παλαιστίνης. Αυτό σημαίνει μια αγωνιώδη ισορροπία ανάμεσα στις εβραϊκές και αραβικές αξιώσεις και ταυτόχρονα μια προσπάθεια να συγκρατήσει το εβραϊκό ρεύμα μετανάστευσης.

Η εβραϊκή κοινότητα από την άλλη οργανώνεται στην κατεύθυνση ίδρυσης ενός κράτους που θεωρεί πλέον ζήτημα χρόνου. Η εμμονή της Βρετανίας να θέσει όρια στην εβραϊκή μετανάστευση (επιτρέποντας την εγκατάσταση 4.000 εβραίων κάθε μήνα) είναι η αφορμή για το ξέσπασμα των εβραϊκών αντιδράσεων που εκδηλώνεται με περιορισμένα χτυπήματα ενάντια σε βρετανικές εγκαταστάσεις. Οι βρετανοί αντιδρούν συλλαμβάνοντας εκατοντάδες εβραίων και η σύγκρουση κλιμακώνεται. Το εντυπωσιακό χτύπημα έρχεται και πάλι από την Ιργκούν και τον Μπέγκιν. Στις 22 Ιουλίου του 1946 ανατινάζει το ξενοδοχείο Κίνγκ Ντέηβιντ, που στεγάζει τη βρετανική διοίκηση, αφήνοντας πάνω από 90 νεκρούς. Μέχρι το τέλος του 46 η Ιργκούν και οι βρετανοί έχουν εμπλακεί σε μια αιματηρή αντιπαράθεση.

Ο Μπεν Γκουριόν κρατάει μια στάση «ρεαλιστική» και ίσων αποστάσεων. Δημόσια, διαχωρίζεται από τις πρακτικές της Ιργκούν, αλλά καυτηριάζει σκληρά τη συμπεριφορά της Βρετανίας. Υπογείως, ενθαρρύνει τις επιθέσεις προσπαθώντας να τις χρησιμοποιήσει ως μέσο πίεσης στα διπλωματικά παζάρια του με τους νικητές του πολέμου.

Διπλωματία και όπλα

Το Γενάρη του 47 ξεκινάει η συνδιάσκεψη του Λονδίνου, η πρώτη απόπειρα να δοθεί μια διπλωματική λύση στο πρόβλημα. Αλλά η Βρετανία δεν είναι ο μόνος παίχτης στην Μέση Ανατολή.

Οι ΗΠΑ έχουν ταχθεί από την αρχή αποφασιστικά υπέρ της ίδρυσης του κράτους του Ισραήλ. Η σιωνιστική κίνηση στις ΗΠΑ είναι εξαιρετικά ισχυρή και σε θέση να επηρεάσει την πολιτική της Ουάσιγκτον. Ο ίδιος ο Τρούμαν δήλωσε πως δεν είναι δυνατόν να μην παίρνει υπόψη του τους χιλιάδες πολίτες των ΗΠΑ που αγωνιούν για το σιωνιστικό εγχείρημα. Ωστόσο, αυτή η ερμηνεία, αν και πραγματική, στέκεται μόνο στην επιφάνεια του ζητήματος. Στον κόσμο που διαμορφώνεται μετά τον β΄ παγκ. πόλεμο οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται πέρα από κάθε άλλο να πραγματοποιήσουν την νεοαποικιακή τους επέκταση και μάλιστα πατώντας πάνω στο πτώμα της καταρρέουσας βρετανικής αυτοκρατορίας. Μόνο η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ θα μπορούσε να τους επιτρέψει τη διείσδυση στη Μέση Ανατολή. Όπως θα φανεί παρακάτω το νέο κράτος δένεται με οργανικές σχέσεις με τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή.

Από την άλλη η ΕΣΣΔ ακολουθεί μια εξαιρετικά καιροσκοπική πολιτική. Η γραφειοκρατία του Κρεμλίνου βρίσκεται μετά τη νίκη της με έναν κόσμο στα πόδια της. Η πολιτική της καθορίζεται με γνώμονα όχι την προαγωγή της σοσιαλιστικής επανάστασης, αλλά τη διασφάλιση των προνομίων της με την επιδίωξη κάθε είδους απίθανης συμμαχίας με όποιες αστικές τάξεις μπορούσε να προσάψει. Θεωρεί, εντελώς ανόητα, πως μια συμμαχία με τους σιωνιστές θα εξασφαλίσει στο Κρεμλίνο ένα πιστό σύμμαχο στην περιοχή. Για αυτούς τους λόγους στηρίζει ένθερμα το σιωνιστικό εγχείρημα. Αν τώρα αυτό υπονόμευε την αραβική αντιαποικιακή κίνηση, αυτό αποτελούσε λεπτομέρεια. Ο Γκρομίκο στην ομιλία του στον ΟΗΕ το 48 προσποιείται τον έκπληκτο για την αραβική αντίσταση: “Η αντιπροσωπεία της ΕΣΣΔ δεν μπορεί να σιωπήσει, αλλά να εκδηλώσει την έκπληξή της για τη στάση των αραβικών χωρών στο παλαιστινιακό ζήτημα. Ιδιαίτερα μας εκπλήσσει το να βλέπουμε ότι αυτές οι χώρες ή τουλάχιστον μερικές από αυτές αποφάσισαν να λάβουν στρατιωτικά μέτρα με σκοπό να εξοντώσουν το εθνικό απελευθερωτικό κίνημα των Εβραίων”. Σύμφωνο με τις εντολές του Κρεμλίνου, το ΚΚ Παλαιστίνης μετονομάζεται σε μια μέρα σε ΚΚ της Γης του Ισραήλ.

Στους επόμενους μήνες όλες οι προσπάθειες γίνονται για να πειστεί η Βρετανία πως θα πρέπει να τα μαζέψει. Οι άγγλοι που αδυνατούν να στηρίξουν οικονομικά την κατοχή βλέπουν να περιθωριοποιούνται και πολιτικά, την ίδια στιγμή που στην Παλαιστίνη αντιμετωπίζουν τις επιθέσεις της Ιργκούν. Με ΗΠΑ και ΕΣΣΔ σύμφωνες στις 29 Νοέμβρη του 1947 υιοθετείται το ψήφισμα του ΟΗΕ που προβλέπει την ανεξαρτησία του κράτους του Ισραήλ και τη διχοτόμηση της Παλαιστίνης.

Η εγκατάσταση μιας αποικίας

Η αραβική αντίδραση όπως είναι αναμενόμενο είναι αρνητική σε κάθε παρόμοιο σχέδιο. Οι ηγέτες της αραβικής κοινότητας είναι αντιδραστικοί και σε μεγάλο βαθμό υποταγμένοι περισσότερο ή λιγότερο στους βρετανούς που τους ονόμασαν βασιλιάδες όταν χώριζαν τα κράτη στη Μέση Ανατολή το 1918. Αυτή η πραγματικότητα χρησιμοποιήθηκε σαν επιχείρημα για να χαρακτηριστεί συνολικά η αραβική αντίσταση σαν αντιδραστική, εμπνεόμενη από τυφλό αντισημιτισμό των αράβων. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο ψέμα από αυτό.

Πολλές εβραϊκές κοινότητες ζούσαν από αιώνες σε διάφορες αραβικές χώρες χωρίς ποτέ να έχουν ενοχληθεί. Για τον ισλαμισμό οι εβραίοι θεωρούνταν πάντα «προνομιακοί αλλόθρησκοι», αντίθετα με την «πολιτισμένη» χριστιανική Ευρώπη που για αιώνες απαγόρευε στους εβραίους να ζουν έξω από τα γκέτο και το ένα αντισημιτικό πογκρόμ διαδεχόταν το άλλο. Όταν οι εβραίοι διώκονταν από τη χριστιανική Ευρώπη έβρισκαν καταφύγιο πάντα στις μουσουλμανικές χώρες. Η αραβική αντίθεση στην ίδρυση του Ισραήλ δεν είχε καμιά σχέση ούτε με τη θρησκεία, ούτε με τον αντισημιτισμό.

Οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές θεωρούσαν τους εβραίους ευρωπαίους. Ανεπιθύμητους πολίτες μεν για τη χώρα τους (όπως και κάθε άλλο ευρωπαίο) αλλά οπωσδήποτε ανώτερους από τους «απολίτιστους» λαούς της Ασίας και της Αφρικής. Αυτές οι δυο ήπειροι υπάρχουν μόνο για να τις εκμεταλλεύεται η Ευρώπη. Οι εβραίοι -συμφωνούσαν όλοι οι ευρωπαίοι και ειδικά μετά το ολοκαύτωμα- έχουν δικαίωμα για ένα δικό τους κράτος. Αυτό είναι σίγουρο, αφού πρόκειται για έναν «ευρωπαϊκό λαό». Κανένας βέβαια δεν προσφέρθηκε να τους παραχωρήσει ένα τμήμα από το έδαφος της χώρας του για να ασκήσουν εκεί το δικαίωμά τους για ανεξάρτητο κράτος. Αντίθετα με μεγάλη ευκολία προσφέρονταν να τους παραχωρήσουν κτήσεις στις αποικίες. Η Αγγλία κατά καιρούς πρότεινε σαν χώρο ίδρυσης του ισραηλινού κράτους τμήμα της Αιγύπτου, ή της Ουγκάντας, η Γαλλία την Μαδαγασκάρη, οι ΗΠΑ τις Φιλιππίνες. Αυτές οι προτάσεις συζητούνταν αποκλειστικά με τους σιωνιστές ηγέτες. Κανείς δεν σκέφτηκε να ζητήσει τη γνώμη των μαύρων στην Ουγκάντα και τη Μαδαγασκάρη, ούτε των αράβων στην Αίγυπτο. Γιατί να κάνουν κάτι τέτοιο λοιπόν στην Παλαιστίνη;

Δεν ήταν παρά λίγα χρόνια που οι ίδιοι οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές χρησιμοποίησαν την εκδίωξη, την εξολόθρευση και την καθυπόταξη του ντόπιου πληθυσμού για να εγκατασταθούν οι ευρωπαίοι άποικοι. Έτσι επεκτάθηκαν οι ΗΠΑ δυτικά, έτσι εγκαταστάθηκαν οι βρετανοί στη Νότιο Αφρική, στην Αυστραλία, οι Γάλλοι στην Αλγερία, κλπ, κλπ. Αν τώρα σε κάθε περίπτωση υπήρχαν αρκετά εκατομμύρια αυτόχθονες νεκροί, αυτό ήταν το αντίτιμο του εκπολιτισμού. Πως είναι δυνατόν να αρνηθούν αυτόν το δικαίωμα σε έναν άλλο ευρωπαϊκό λαό, τους εβραίους, τους οποίους επιπλέον είχαν πολλούς λόγους να τους ξεφορτωθούν;

Στο τέλος μάλιστα του πολέμου η ιδέα των εκτοπίσεων είχε κερδίσει έδαφος ως μια «ρεαλιστική διευθέτηση». Στο Πότσνταμ το 1945 οι νικητές σύμμαχοι αποφάσισαν την αναγκαστική μεταφορά 13 εκατ. γερμανών από την Κεντρική Ευρώπη σε μια τραγωδία που κόστισε τη ζωή στα 2 εκατ. από αυτούς. Η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ συνδεόταν με τον εκτοπισμό των αράβων από την Παλαιστίνη. Οι μεν σιωνιστές το έθεταν ανοιχτά. Εντυπωσιακά ωμή είναι η δήλωση του δεξιού σιωνιστή Γιαμποτίνσκι: «Ο κόσμος έχει συνηθίσει στην ιδέα των μαζικών μεταναστεύσεων και σχεδόν τις έχει αποδεχτεί. Ο Χίτλερ μπορεί να μας είναι απεχθής, αλλά έχει συνηθίσει τον κόσμο σε αυτή την ιδέα». (σ. 24) Οι ευρωπαίοι κουνούσαν το κεφάλι συμφωνώντας. Ο βουλευτής του Εργατικού Κόμματος της Αγγλίας Γρόσσμαν θεωρώντας πως «οι άραβες είναι οι ιθαγενείς που θα πρέπει να υποχωρήσουν στην επέλαση της προόδου», ταυτίζεται με το σιωνιστικό εγχείρημα «που απελευθερώνει μια επαναστατική δυναμική στη Μέση Ανατολή».Ο Τσώρτσιλ πάλι ζητά την εκδίωξη των παλαιστινίων με τον κυνισμό που τον χαρακτηρίζει: «Δεν δέχομαι ότι έχει γίνει μια μεγάλη αδικία σε βάρος των ερυθροδέρμων της Αμερικής, των μαύρων της Αυστραλίας. Δεν δέχομαι ότι έχει γίνει μια αδικία σε βάρος αυτών των λαών, από το γεγονός ότι μια ισχυρότερη φυλή, μια φυλή ανωτέρου επιπέδου ή, σε κάθε περίπτωση, μια εξυπνότερη φυλή, για να το θέσουμε κατ’ αυτόν τον τρόπο, έχει έρθει και καταλάβει τον τόπο τους». (σ.420) Θέλει λοιπόν εξαιρετικό θράσος για να κατηγορούν οι ευρωπαίοι τους άραβες ότι αντιτάχθηκαν στον εβραϊκό εποικισμό επειδή «είναι αντισημίτες».

Θα πρέπει ωστόσο να θυμηθούμε ότι όλα αυτά λέγονται λίγους μήνες μόνο μετά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας. Αντίθετα με τον μύθο, οι ιμπεριαλιστικές δημοκρατίες δεν ενοχλήθηκαν καθόλου από το ρατσισμό του Χίτλερ. Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης είναι αγγλική εφεύρεση που πρωτοδοκιμάστηκε στην Αφρική, πριν την τελειοποιήσει η Γαλλία στην Ινδοκίνα. Σύμφωνα με την εξαιρετικά εύστοχη έκφραση του Μαντέλ, αυτό που δεν συγχώρεσαν οι δυτικοί ιμπεριαλιστές στον Χίτλερ, είναι πως εφάρμοσε μέσα στην Ευρώπη τις γενοκτονικές μεθόδους που οι ίδιοι εφάρμοζαν στον υπόλοιπο πλανήτη.

Οι άραβες βέβαια, αντίθετα με όσα πίστευε ο Τσώρτσιλ, δεν ήταν ηλίθιοι για να μην καταλαβαίνουν τη σημαίνει ίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Επιπλέον, σε αντίθεση με τους… «ερυθρόδερμους στην Αμερική» είχαν αναπτύξει και ισχυρή εθνική συνείδηση και αντιαποικιακή δράση. Η αραβική αφύπνιση θα συγκρουστεί με τον ιμπεριαλιστικό εποικισμό.

Η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ

Όσο κι αν υποτιμούσαν τους «σκουρόδερμους» άραβες, οι ιμπεριαλιστές δεν μπορούσαν να μην λάβουν υπόψην τους την αραβική αντίσταση σε αυτό το εγχείρημα. Η προσπάθεια να καμφθούν οι αραβικές αντιδράσεις στα διπλωματικά παζάρια απέτυχαν. Οι ιμπεριαλιστές, σε αντίθεση με τα σιωνιστικά αιτήματα, αναγκάστηκαν να κάνουν κάποιες παραχωρήσεις στους άραβες. Τελικά λοιπόν προκρίθηκε η λύση της διχοτόμησης της Παλαιστίνης σε εβραϊκή και αραβική, αντί της εξολοκλήρου παραχώρησής της στους σιωνιστές. Όμως, δεν πρέπει να υπάρχει καμιά αμφιβολία για τις προτιμήσεις. Το σχέδιο που υιοθέτησε ο ΟΗΕ παραχωρούσε στους εβραίους τα 2/3 της γης, αν και οι ίδιοι αποτελούσαν λιγότερο από το 1/3 του πληθυσμού και οι εποικισμοί τους δεν καταλάμβαναν πάνω από το 10% του εδάφους της.

Οι σιωνιστές αντέδρασαν σφόδρα σε αυτό τον διακανονισμό, αλλά δεν ακολούθησαν ενιαία ταχτική: Ο Μπεν Γκουριόν (που κυριάρχησε) θεωρούσε πως ένας τέτοιος συμβιβασμός θα έδινε μια επαρκή βάση, σε αντίθεση με τον Μπέγκιν που αρνούταν κάθε συμβιβασμό: Ο Μπεν Γκουριόν δήλωνε πως «αφότου γίνουμε μια ισχυρή δύναμη, ως συνέπεια της δημιουργίας ενός κράτους, θα καταργήσουμε το διαχωρισμό και θα επεκταθούμε σε όλη Παλαιστίνη.» Ο Μπέγκιν αντίθετα ότι: «ο χωρισμός της πατρίδας είναι παράνομος. Δεν θα αναγνωριστεί ποτέ. Η υπογραφή των οργάνων και των ατόμων σε μια συμφωνία διαχωρισμού είναι άκυρη. Δεν θα δεσμεύσει τον εβραϊκό λαό. Η Ιερουσαλήμ ήταν και θα είναι για πάντα η πρωτεύουσά μας. Το Ερέτζ Ισραήλ [σ.σ. η Γη του Ισραήλ] θα αποδοθεί στο λαό του Ισραήλ ολόκληρη. Και για πάντα.”(Noam Chomsky, “το μοιραίο τρίγωνο.”)

Ο Δαβίδ Μπεν Γκουριόν ανακηρύσσει την ανεξαρτησία του Ισραήλ στις 14 Μαΐου 1948, κάτω από την εικόνα του Χερτσλ οραματιστή του σύγχρονου εβραϊκού κράτους

Το ψήφισμα στις 29 Νοεμβρη 1947 για ανεξαρτησία του κράτους του Ισραήλ φανερώνει τις προθέσεις του ΟΗΕ, αλλά δεν εξασφαλίζει τη δύναμη που θα το επιβάλει. Οι βρετανοί είναι εντελώς ξεκάθαροι πως δεν θα μπορούν να βασιστούν στα βρετανικά όπλα. Ούτε την οικονομική δύναμη για κάτι τέτοιο είχαν, αλλά σε τελική ανάλυση ούτε και το συμφέρον να χρεωθούν αυτοί μόνοι τους το όλο εγχείρημα. Άλλωστε γιατί να διακινδυνεύσουν να διαλύσουν τις σχέσεις τους με τα πιστά αραβικά καθεστώτα της περιοχής για να εξυπηρετήσουν αυτούς που πριν λίγες μέρες μόνο τους αντιμετώπιζαν με βόμβες. Το κράτος αυτό θα πρέπει να το επιβάλει ο ίδιος ο σιωνισμός. Αυτό που μπορούν να κάνουν οι ιμπεριαλιστές είναι να τον εξοπλίσουν ως τα δόντια και να τον χρηματοδοτήσουν αδρά. Στο πρώτο σκέλος, στα όπλα, είναι η ΕΣΣΔ που για τους δικούς της λόγους θα διαθέσει τα περισσότερα, στο δεύτερο σκέλος στα χρήματα, οι ΗΠΑ. Όλοι ετούτοι οι διακανονισμοί δεν κράτησαν παρά λίγες μέρες. Αφού όλα κανονίστηκαν, το Δεκέμβριο του 1947, οι Βρετανοί ανήγγειλαν επίσημα ότι θα αποσύρονταν από την Παλαιστίνη μέχρι τις 15 Μαΐου του 1948.

Ο Πόλεμος του 48 και η εκδίωξη των αράβων

Η ανακοίνωση λειτούργησε σαν το πράσινο φως για τους σιωνιστές που ξεκίνησαν μια προμελετημένη εκστρατεία εκδίωξης του αραβικού πληθυσμού. Όσο διαρκούν τα διπλωματικά παζάρια για την τύχη της Παλαιστίνης, οι σιωνιστές προσπαθούν να δείχνουν διαλλακτικοί και σε κάθε δημόσια ομιλία τονίζουν την πρόθεσή τους να συνυπάρχουν με τους άραβες ειρηνικά. Υπόγεια και ανεπίσημα όμως έχει ξεκινήσει ένα σχέδιο προκλήσεων και διώξεων.

Οι στρατιωτικές ομάδες του Ισραήλ και ειδικά η Ιργκούν, και η Χαγκάνα σε αγαστή συνεργασία, κινήθηκαν εναντίον αραβικών χωριών με σκοπό την εκδίωξη των κατοίκων τους πέρα από τα σύνορα χρησιμοποιώντας την ωμή τρομοκρατία.

Οι επιθέσεις συστηματοποιούνται τον Μάρτιο, με βάση το » σχεδίο Ντάλεθ», που υιοθετεί η σιωνιστική ηγεσία. Ο Μάρτης και ο Απρίλης είναι οι μήνες των συστηματικών διώξεων. Μέσα στη σωρεία των εγκλημάτων το πιο ακραίο αποτελεί η σφαγή στο Ντείρ Γιασίν, στις 9 Απριλίου. Σε μια ξαφνική επιδρομή κομάντο σκοτώνονται όλοι ανεξαιρέτως οι κάτοικοι από βρέφη έως ηλικιωμένοι. Στόχος της ωμότητας ήταν να λειτουργήσει παραδειγματικά προς τα γύρω αραβικά χωριά. Η εκδίωξη των αράβων είναι συστηματική και αποτελεσματική: χωριά ολόκληρα εκκενώθηκαν από τον αραβικό τους πληθυσμό. «Ακόμα και χωριά που από παράδοση διατηρούσαν φιλικές σχέσεις με το Yishuv [την εβραϊκή κοινότητα] εκκενώθηκαν από τον πληθυσμό τους και καταστράφηκαν, όπως για παράδειγμα το Χουτζ, οι κάτοικοι του οποίου είχαν κρύψει άντρες της Χαγκάνα από ένα βρετανικό μπλόκο το 1946 και ο μουχτάρης του οποίου εκτελέστηκε από τον όχλο στη Γάζα λόγω της συνεργασίας του με τους Εβραίους». (σ. 160) Δίπλα στα χωριά εκκενώνεται και το μεγάλο λιμάνι της Παλαιστίνης, η Χάιφα.

Στις 14 Μαΐου 1948 ψηφίζεται στον ΟΗΕ η διακήρυξη ίδρυσης του κράτους του Ισραήλ. Την επόμενη, όπως είναι συμφωνημένο, ο βρετανός διοικητής αποχωρεί από την Παλαιστίνη από το λιμάνι της Χάιφας. Η αποχώρησή του γίνεται εν μέσω ισραηλινών όλμων που βομβαρδίζουν τις αραβικές συνοικίες. Από πίσω του ένα πλήθος αμάχων τον ακολουθεί στο λιμάνι και θερίζεται από τα ισραηλινά όπλα. Ο αραβικός πληθυσμός εγκαταλείπει τρέχοντας την πόλη. Οι ελάχιστοι που έμειναν στην πόλη συγκεντρώθηκαν (τι ειρωνεία!) σε γκέτο στο κέντρο της παλιάς πόλης.

Η αραβική ήττα

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η Αραβική Ένωση απαίτησε από τις χώρες μέλη της να στείλουν στρατεύματα στην Παλαιστίνη για να προστατέψουν τον αραβικό πληθυσμό, αμέσως μετά την αποχώρηση των Βρετανών. Η διαταγή προς τα στρατεύματα ήταν να εξασφαλίσουν μόνο τα τμήματα της Παλαιστίνης που δόθηκαν στους Άραβες στο πλαίσιο του σχεδίου διαχωρισμού. Στρατό θα αποστείλει η Αίγυπτος, η Συρία, το Ιράκ και η Ιορδανία.

Η σύγκριση ανάμεσα στα δυο στρατεύματα ήταν συντριπτική υπέρ του Ισραήλ. Αυτό οφείλεται καταρχήν στην μεγάλη του οπλική υπεροχή. Όλο το προηγούμενο διάστημα η εβραϊκή κοινότητα είχε γίνει αποδέκτης τεράστιας ποσότητας (αμερικάνικων και κυρίως σοβιετικών και τσέχικων) όπλων. Σε αντίθεση, οι αραβικές στρατιωτικές δυνάμεις είχαν ελάχιστο και απαρχαιωμένο οπλισμό. Σπουδαιότερος παράγοντας της εβραϊκής υπεροχής όμως ήταν άλλος. Οι σιωνιστές είχαν από την αρχή ένα ξεκάθαρο σχέδιο -την εκκαθάριση του κράτους από τους άραβες- και μία κεντρική διοίκηση αποφασισμένη να το επιβάλει. Από την άλλη, οι άραβες όχι μόνο δεν είχαν ενιαίο σχέδιο, αλλά κάθε στρατιωτική μονάδα λειτουργούσε με τα σχέδια (συχνά αλληλοσυγκρουόμενα) που εκπονούσε κάθε άραβας μονάρχης. Η μόνη στρατιωτικά αξιόλογη δύναμη από πλευράς αράβων, που σήκωσε σχεδόν εξολοκλήρου το βάρος της άμυνας, ήταν η Αραβική Λεγεώνα της Ιορδανίας, που ουσιαστικά πέτυχε να προστατεύσει την εκκαθάριση της παλιάς Ιερουσαλήμ και της γύρω περιοχής. Ο ιστορικός μύθος λέει πως το νεαρό Ισραήλ κατάφερε να συντρίψει τις ορδές των αραβικών χωρών. Στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε αξιόμαχος αραβικός στρατός να αντιμετωπίσει την επίθεση ενάντια στους Παλαιστίνιους.

Από την αμέσως επόμενη της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας οι σιωνιστές παρατούν κάθε αυτοσυγκράτηση. Επιπλέον τώρα έχουν το άλλοθι πως αντιμετωπίζουν την επίθεση των αραβικών κρατών. Στις 16 Μαίου ξεκινά η επίθεση στην (αραβική) Παλιά Ιερουσαλήμ και την ίδια μέρα οι εκστρατείες στην ανατολική και δυτική Γαλιλαία και νότια της Νεκράς θάλασσας. Τα αποτελέσματα των μαχών είναι συντριπτικά για τους άραβες και οι λίγες στρατιωτικές τους επιτυχίες είναι οι νίκες στη Λατρούν, κοντά στην Ιερουσαλήμ της Αραβικής Λεγεώνας και στη Τζενίν των Ιρακινών. Οι μάχες ωστόσο διεξάγονται λυσσαλέες. Μπροστά σε αυτή την κλιμάκωση ο ΟΗΕ ορίζει έναν ειδικό μεσολαβητή, τον Μπερναντότε, ο οποίος τελικά στις 11 Ιουνίου πετυχαίνει ανακωχή.

Την ανακωχή δέχονται με ανακούφιση και οι δυο στρατοί. Το Ισραήλ παρά τις επιτυχίες του είναι εξαντλημένο, αλλά ξέρει ότι ο χρόνος κυλάει υπέρ του. Όχι μόνο έχει επιβάλει τον έλεγχό του στο μεγαλύτερο μέρος των εδαφών που του παραχώρησε ο ΟΗΕ, αλλά κατά περιπτώσεις έχει προσθέσει και επιπλέον τμήματα. Επιπλέον, έχει εκδιώξει ήδη 300 – 400 χιλ. παλαιστινίους από τις εστίες τους. Ο Μπεν Γκουριόν εκμεταλλεύεται το χρόνο της ανακωχής και αναδιοργανώνει το ισραηλινό στρατόπεδο. Διαλύει όλες τις ομάδες σε έναν ενιαίο στρατό, οργανώνει την κεντρική του διοίκηση και «ντύνει στο χακί» όλους τους άνδρες από 17 ως 55 ετών και μεγάλο αριθμό γυναικών. Παράλληλα, (και ενάντια στους όρους της ανακωχής για προσωρινή διακοπή της μετανάστευσης) στο Ισραήλ φτάνουν κάθε μήνα 30 χιλ. νέοι μετανάστες που με την άφιξή τους ντύνονται στρατιώτες. Σε τέσσερις μήνες το Ισραήλ νοιώθει πως έχει ανασυνταχθεί για να εξαπολύσει έναν δεύτερο γύρο. Στις 17 του Οκτώβρη μια ομάδα της Ιρκγούν δολοφονεί τον απεσταλμένο του ΟΗΕ. Ο Μπεν Γκουριόν καταδικάζει μεν την δολοφονία και διατάσει έρευνες για τους ενόχους, αλλά την ίδια μέρα κι όλας ξεκινάει το νέο γύρο επίθεσης με μια αεροπορική επιδρομή στην Αίγυπτο. Η επίθεση στη πόλη Λίντα όπου με τα όπλα εξαναγκάζουν τους 30 χιλ κατοίκους της να την εγκαταλείψουν είναι μια από τις πρώτες πολεμικές πράξεις του νέου γύρου. Η αραβική αντίσταση καταρρέει σε δύο μήνες. Ενώ ο στρατός του Ισραήλ προελαύνει, η μία μετά την άλλη οι αραβικές χώρες αποσύρουν τους στρατούς της και κλείνουν ξεχωριστά ανακωχή, με αρχή την Αίγυπτο τον Ιανουάριο το 49 και τελευταία τη Συρία 6 μήνες μετά. Στο δεύτερο αυτό γύρο, το Ισραήλ κατέκτησε αρκετά εδάφη παραπάνω από αυτά που προέβλεπε το σχέδιο του ΟΗΕ. Κυρίως όμως πέτυχε να εκκαθαρίσει τη γη του από τον αραβικό πληθυσμό. Συνολικά, 800 – 900 χιλ. άραβες της Παλαιστίνης αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη γη τους.

Η εκδίωξη με τη συνενοχή του αριστερού σιωνισμού

Η εκδίωξη των αράβων της Παλαιστίνης ήταν ο αντικειμενικός στρατιωτικός στόχος από την πλευρά των σιωνιστών, παράλληλα με την κατάκτηση εδαφών. Οι πιο ακραίοι σιωνιστές το διαλαλούσαν ανοιχτά. Ο Μπεν Γουριόν και οι αριστεροί το αρνούνταν φανερά, αλλά το υλοποιούσαν κρυφά. Άλλωστε, όλοι κατά το παρελθόν είχαν εκφράσει σε ανύποπτο χρόνο την πίστη τους για την αναγκαιότητα της εκτόπισης.

Μιλώντας για τη σφαγή στην Νταουαγίμα ένας εβραίος στρατιώτης αφού περιγράφει με φρίκη τα εγκλήματα της ομάδας του καταλήγει: «Μορφωμένοι αξιωματικοί είχαν μετατραπεί σε κοινούς φονιάδες όχι πάνω στην έξαψη της μάχης, αλλά ακολουθώντας μεθοδευμένο σχέδιο εκδίωξης και καταστροφής. Όσο λιγότεροι άραβες απέμεναν, τόσο το καλύτερο. Η αρχή αυτή επισφράγγισε τις εκτοπίσεις και τις ωμότητες. (σ. 172)

Εκ των υστέρων φτιάχτηκε ο μύθος πως για κάποιους απροσδιόριστους λόγους οι άραβες εγκατέλειπαν τη γη τους μόνοι τους. Σήμερα, ο μύθος αυτός έχει καταρριφθεί σε μεγάλο βαθμό ακόμη και μέσα στο Ισραήλ. Αρκετοί ιστορικοί -ακόμη και απολογητές του σιωνισμού!- έχουν καταδείξει την έκταση των διωγμών. Η εκδίωξη των αράβων και η «εθνική καθαρότητα» του νέου κράτους ήταν ένας από τους κύριους άξονες των σιωνιστών κάθε απόχρωσης και όσο πλησίαζε η ώρα της εφαρμογής της πλήθαιναν οι ηγέτες που καλούσαν σε εκδίωξη των αράβων.

Αυτό που έχει σημασία είναι η συστράτευση του αριστερού σιωνισμού, τόσο στα σχέδια, όσο και στην εκτέλεση της εκτόπισης. Όλοι αυτοί που προσπάθησαν να ντύσουν τη ρατσιστική ουσία του σιωνισμού με «μαρξιστικά» κουρέλια, πρωτοστάτησαν στην εκδίωξη των αράβων. Στις αρχές του Μάη το Ενωμένο Εργατικό Κόμμα μπαίνει στην εβραϊκή κυβέρνηση. Λίγες μόλις βδομάδες μετά, τον Ιούλιο, προειδοποιούσεότι «οι ληστείες, οι δολοφονίες, οι εκτοπίσεις και οι βιασμοί σε βάρος των αράβων θα μπορούσαν να λάβουν τέτοιες διαστάσεις, που το κόμμα δεν θα μπορούσε να συμμετέχει σε κοινό σχηματισμό με τον Μπεν Γκουριόν». (σ 170) Ρητορική η απειλή. Την ίδια ακριβώς στιγμή που γίνονταν οι δηλώσεις, κορυφαία στελέχη του Εργ. Κομ. καθοδηγούσαν τις σημαντικότερες εκστρατείες εκδίωξης: Ο Αλλον στη Λίντα, ο Κάρμελ στη Δυτική Γαλιλαία, ο Γκαλίλι στην Ανατολική Γαλιλαία, ο Γιτζάκ Ράμπιν, από το κεντρικό επιτελείο.

Είναι πολύ χρήσιμο να θυμόμαστε πως πάντα οι αριστεροί σιωνιστές είναι που δεν δίστασαν μπροστά στη βρώμικη δουλειά, όταν θα έρθουμε να εξετάσουμε τη σημερινή κατάσταση. Άνθρωποι που θέλουν την ειρήνη, που απεχθάνονται τη βία, που στόχος τους είναι πάντα τα υψηλά ανθρωπιστικά ιδεώδη, που σπαράζονται από υπαρξιακά διλήμματα. Άνθρωποι που έπαιξαν και παίζουν διπλό ρόλο στο σιωνισμό: την ώρα που φέρνουν σε πέρας τη βρώμικη δουλειά, την ίδια στιγμή του προσδίδουν το αριστερό άλλοθι και την απενοχοποίηση. Ας συγκρατήσουμε αυτή τους την ιδιότητα, γιατί θα τη συναντήσουμε συχνά παρακάτω.

Η συμπεριφορά του αριστερού σιωνισμού σαν τον πολιτικό-ιδεολογικό εκφραστή της εβραϊκής εργατικής τάξης, δεν είναι άσχετη με τις διαδικασίες ενσωμάτωσης αυτής της τάξης στο σιωνιστικό οικοδόμημα. Ένα από τα βασικά επιτεύγματα του σιωνισμού είναι ο δηλητηριασμός της συνείδησης της εργατικής τάξης του Ισραήλ, δουλειά που ανατέθηκε εξολοκλήρου στους αριστερούς σιωνιστές. Καθόλου δεν πρέπει να μας εκπλήσσει η χρήση για αυτή τη δουλειά μιας μαρξίζουσας, σοσιαλίζουσας ή και αναρχίζουσας ορολογίας. Αν σκεφτεί κανείς πως σε μεγάλο τους ποσοστό οι εβραίοι εργάτες ήταν άνθρωποι που είχαν επιζήσει από τα ναζιστικά στρατόπεδα της φρίκης, το έργο αυτό αποκτά τιτάνιες διαστάσεις. Ο Άτζμον, στο άρθρο του ΧΧΧΧΧΧΧ, το περιγράφει ως εξής: «Ήταν το 1948, ακριβώς τρία έτη μετά από την απελευθέρωση του Άουσβιτς, όταν ο σιωνισμός μετασχηματίστηκε από μια εθνικιστική ρατσιστική φιλοσοφία σε μια δολοφονική πραγματικότητα. Ήταν ακριβώς τρία έτη μετά από την απελευθέρωση του Άουσβιτς όταν αποδείχθηκε υπεράνω κάθε αμφιβολίας ότι ο σιωνισμός εσωτερικοποίησε κατάλληλα την πιο ευθεία ναζιστική τακτική, τη φιλοσοφία και τα προστάγματα. Αμέσως μετά το 1948 οι ισραηλινοί νομοθέτες ασχολούνταν με τον καθορισμό των ρατσιστικών νόμων που δεν ήταν καθόλου διαφορετικοί από τους νόμους της Νυρεμβέργης. Αμέσως μετά το 1948, οι IDF (σ.σ. ο ισραηλινός στρατός) μαζί με τις παραστρατιωτικές ομάδες ασκούσε ναζιστική στρατηγική και ταχτικές φυλετικής κάθαρσης. […] Το σύγχρονο Ισραήλ είναι μια σαφής αναζωογόνηση του ευρωπαϊκού εβραϊκού γκέτο».

Τα γεγονότα του 48 ίσως εγείρουν ερωτήματα για την ανθρώπινη φύση, αλλά μια τέτοια προσέγγιση θα μας απομάκρυνε από την πραγματική ουσία του θέματος. Και αυτή είναι δυστυχώς πολύ απλή: το πιο επιθετικό κομμάτι της εβραϊκής αστικής τάξης, ο σιωνισμός, χτίζει ένα νέο αστικό κράτος σε βάρος ενός λαού αυτοχθόνων. Για αυτό το σκοπό χρησιμοποιεί τα εργαλεία που χρησιμοποίησε κάθε άλλη ιμπεριαλιστική αστική τάξη: τα όπλα. Τα έντυσε με τα ίδια ιδεολογήματα που έντυσε ανάλογα εγχειρήματα και κάθε άλλη αστική τάξη: τον εθνικισμό και το ρατσισμό. Το πέτυχε αποσπώντας τη συναίνεση της εργατικής της τάξης με τον ίδιο τρόπο που το κάνει και κάθε άλλη αστική τάξη: δηλητηριάζοντάς της τη συνείδηση με τον εθνικισμό και το ρατσισμό με τη βοήθεια των ρεφορμιστών. Αν αποδεικνύεται κάτι από όλα αυτά, είναι πως οι εβραίοι καπιταλιστές, οι εβραίοι εργάτες και τελικά συνολικά ο εβραϊκός λαός δεν διαφέρει σε τίποτα από οποιονδήποτε άλλο λαό του πλανήτη.

Η οικοδόμηση του σιωνιστικού κράτους και η εβραϊκή εργατική τάξη

Μετά την ειρήνη του 49 και την εκτόπιση των αράβων, οι σιωνιστές αφοσιώθηκαν στην οικοδόμηση της εβραϊκής κοινωνίας. Ο Μπεν Γκουριόν ήταν ο ηγέτης και σε αυτό το στάδιο, όπως και στο προηγούμενο. Η φράση του για την «οικοδόμηση μιας εβραϊκής κοινωνίας μόνο από Εβραίους, από τα θεμέλια ως τη στέγη»έγινε το επίσημο σλόγκαν για τα επόμενα χρόνια.

Στους νόμους του νέου κράτους αποκρυσταλλώνεται αυτή η πρόθεση. Απαγορεύεται η επιστροφή των εκδιωχθέντων, ενώ οποιοσδήποτε εβραίος του πλανήτη θέλει να μεταναστέψει στη χώρα, αυτόματα αποκτά τα δικαιώματα του πολίτη. Από το 47 ως το 59 ο εβραϊκός πληθυσμός του Ισραήλ τριπλασιάζεται. Δίπλα στην εισροή των μεταναστών κορυφώνεται και η εισροή χρημάτων. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για τις εισφορές των εβραϊκών κοινοτήτων, αλλά για μια πηγή πολύ μεγαλύτερη, τις ΗΠΑ.

Μιλώντας για «κατασκευή εβραϊκής κοινωνίας» μιλάμε πρώτα απ’ όλα για «κατασκευή εβραϊκής εργατικής τάξης», όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει ο Βαρτσάφσκι. Το εβραϊκό κράτος δεν κληρονόμησε, ή μετασχημάτισε έναν προηγούμενο τρόπο παραγωγής. Εμφυτεύτηκε σε μια γη και τον οικοδόμησε από την αρχή. Με την εκδίωξη των αράβων όμως εξέλειψαν και τα εργατικά χέρια. Η εργατική τάξη, θα έπρεπε να δημιουργηθεί από την αρχή και να είναι εβραϊκή.

Το κομβικό σημείο εδώ είναι πως θα πρέπει η εργατική τάξη αυτή να έχει ένα εξαιρετικά υψηλό βιοτικό επίπεδο, πολύ υψηλότερο από αυτό των αράβων εργατών γύρω της και να αισθάνεται την ανάγκη να το υπερασπίσει από αυτούς. Στο Ισραήλ οικοδομήθηκε ένα ασύγκριτο «κράτος πρόνοιας». Οι παραχωρήσεις στους εργαζόμενους ήταν υπερβολικά υψηλές. Και όχι μόνο. Στο επίπεδο των κιμπούτς και των εποικισμών αφέθηκε -ή ενθαρρύνθηκε κι όλας- χώρος για «σοσιαλίζοντα» πειράματα. Στην πραγματικότητα, εργατική τάξη, εργάτες γης μικροϊδιοκτήτες, μέλη κιμπούτς, συγχωνεύτηκαν σε ένα ενιαίο στρώμα και μάλιστα καλοαμοιβόμενο. Για να είναι ελεγχόμενη και συντονισμένη αυτή η διαδικασία, δεν μπορούσε να αφεθεί σε κάθε καπιταλιστή, αλλά ελεγχόταν απευθείας από το κράτος. Σε αυτή την πρώτη φάση, η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων ανήκει στο κράτος.

Αν δεχτούμε ότι στα οργανωτικά σχήματα αποκρυσταλλώνεται η ζώσα πραγματικότητα, οι εργατικοί θεσμοί στο Ισραήλ είναι ενδεικτικοί της θέσης της εργατικής του τάξης. Η Χιστραντούτ (δημιουργία και αυτή του Μπεν Γκουριόν και στην οποία αποκλειόταν η είσοδο των αράβων) δεν είναι μόνο η ΓΣΕΕ του Ισραήλ. Συμπεριλαμβάνει όλα τα προηγούμενα στρώματα (εργάτες, μικροϊδιοκτήτες, κιμπουτσιανούς, αγρότες, ανώτερους υπάλληλους) σε μια ενιαία συνδικαλιστική οργάνωση. Αλλά επιπλέον είναι και… εργοδότης, και μάλιστα ο μεγαλύτερος εργοδότης μετά το κράτος, «μια απέραντη οικονομική αυτοκρατορία που περιλαμβάνει τις μεγαλύτερες βιομηχανικές επιχειρήσεις της χώρας, κατασκευαστικές εταιρίες, ασφαλιστικές εταιρίες, μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες, που απασχολούν περισσότερο από το 1/4 του οικονομικά ενεργού πληθυσμού του Ισραήλ». (σ. 42) Οι επιχειρήσεις της Χιστραντούτ είναι προφανώς καπιταλιστικές, ωστόσο με τη μια ή την άλλη μορφή «μετοχής» μετέχει σε αυτές το σύνολο των μελών της, δηλαδή το όλοι οι εργαζόμενοι εβραίοι.

Εφόσον ο καπιταλισμός στηρίζει την ύπαρξή του στην απόσπαση της εργατικής υπεραξίας, καθένας μπορεί να καταλάβει κανείς τα όρια ενός τέτοιου εγχειρήματος. Για να το πούμε αλλιώς, δεν έχει ο καπιταλισμός, όσο ανεπτυγμένος και αν είναι την ικανότητα να εξαγοράσει και μάλιστα τόσο ακριβά την εργατική του τάξη. Ένα τέτοιο κράτος δεν είναι δυνατόν να σταθεί για πολύ καιρό, εκτός κι αν έχει ανακαλύψει “κάποια μηχανή που να παράγει χρήματα”. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει. Η ισραηλινή κοινωνία έγινε πραγματικότητα αποκλειστικά με τα εμβάσματα από τον ιμπεριαλισμό.

Από το 1949 οικοδομείται μια «τεχνητή οικονομία» μια οικονομία επιδοτούμενη από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Αυτή η μορφή σχέσης ανάμεσα στον ιμπεριαλισμό και ένα νέο κράτος είναι άνευ προηγουμένου. Ο ιμπεριαλισμός χρηματοδοτεί εξολοκλήρου τα διαρκή ελλείμματα με αντάλλαγμα και μόνο την ύπαρξη αυτού του κράτους χωροφύλακα στα πλευρά της αραβικής ανατολής. Σύμφωνα με την εξαιρετική περιγραφή του Βαρσάφσκι «θυμίζει περισσότερο τη συντήρηση ενός στρατεύματος, στόχος του οποίου είναι να υπερασπίσει τα συμφέροντα που είναι πραγματικά και πολύ σημαντικότερα από τα ποσά που ξοδεύονται για τη συντήρησή του». Ενδεικτικά μόνο να αναφέρουμε, ότι η νομοθεσία των ΗΠΑ φοροαπαλλάσσει τις κάθε είδους εισφορές που προορίζονται για το Ισραήλ. Εδώ που τα λέμε, έρχεται πολύ φθηνότερα στις ΗΠΑ η ύπαρξη αυτού του κράτους παρά η συντήρηση ενός στρατεύματος εκατομμυρίων οπλιτών στην περιοχή, ακόμη και σε καθαρά νούμερα, χωρίς να συνυπολογιστεί το πολιτικό κόστος και όφελος.

Αυτή η εντελώς ειδική σχέση με τον ιμπεριαλισμό καθορίζει και τις εσωτερικές σχέσεις της κοινωνίας του Ισραήλ. Για να χρησιμοποιήσουμε ξανά τον Βαρσάβσκι: «γι αυτό η εβραϊκή εργατική τάξη είναι όχι μόνο το αποτέλεσμα του σιωνισμού, αλλά παραμένει άρρηκτα δεμένη με αυτόν. […] Ο εβραίος εργάτης έχει μια διπλή φύση, από τη μια, μη κατέχοντας μέσα παραγωγής, είναι αναγκασμένος να πουλάει την εργατική του δύναμη, άρα τον εκμεταλλεύεται η αστική «του» τάξη, από την άλλη αποτελεί τμήμα και εξαρτάται από τη διαδικασία του σιωνιστικού εποικισμού. Αυτή η διπλή φύση χαρακτηρίζει την εβραϊκή εργατική τάξη όσο κι αν αλλάζει ανάλογα με την εξέλιξη του καπιταλισμού και του σιωνιστικού κράτους.» (σ. 41)

Ο πόλεμος του 67 και η ταπείνωση του 73

Με τον πόλεμο του 67 ο σιωνισμός φτάνει στο απόγειό του. Το Ισραηλινό κράτος όχι μόνο έχει σταθεροποιηθεί, αλλά με τον τρόπο που περιγράψαμε πάρα πάνω έχει πετύχει μια απρόσκοπτη ανάπτυξη. Παρά τη γενική φιλολογία για την ανάγκη άμυνας του από τα αραβικά κράτη, το Ισραήλ ήθελε τον πόλεμο του 67 περισσότερο από οτιδήποτε άλλο και προετοιμαζόταν γι αυτόν από πολλά χρόνια. Δυο λόγοι συνέβαλαν στην απόφασή του αυτή, που και οι δυο απορρέουν από την ίδια του τη σιωνιστική φύση. Ο πρώτος είναι η ανάγκη εκπλήρωσης του πάγια διακηρυγμένου στόχου για εβραϊκή Παλαιστίνη και όχι απλά για ένα τμήμα της. Ακόμη και με τα εδάφη που κατέλαβαν το 48, οι σιωνιστές ηγέτες διατείνονταν πως επρόκειτο για μια αρχή και όχι για τον τελικό στόχο. Η “Γη του Ισραήλ”, όπως έχει κατ επανάληψη περιγραφεί στα έργα τους, περιλαμβάνει ολόκληρη τη γη δυτικά του Ιορδάνη, το νότιο Λίβανο μέχρι τον ποταμό Λιτάνι, τη νότια κοιλάδα Μπεκάα, το Γκολάν και το Σινά. Η στρατιωτική υπεροπλία και η οικονομική ανάπτυξη που πέτυχε στο μεσοδιάστημα, δημιουργούσαν την πεποίθηση πως τώρα πρέπει να γίνει το δεύτερο βήμα. Η είσοδος του Μπέγκιν στην κυβέρνηση το 67 υπογραμμίζει αυτή τη στροφή. Ο δεύτερος λόγος είναι οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την ειδική σχέση με τον ιμπεριαλισμό και υπαγορεύουν μια στρατιωτική δράση αναχώματος ενάντια στην αραβική αφύπνιση. Την εποχή εκείνη έχουμε την άνοδο του Νάσερ στην Αίγυπτο και την ορμητική αναγέννηση ενός αντιιμπεριαλιστικού «παναραβισμού». Σε αυτή την τροχιά θα μπει και η Συρία, αλλά και το Ιράκ με το κίνημα του Καρίμ. Είναι η ώρα το Ισραήλ να επιστρέψει με έργα τα χρήματα που εισέπραττε. Ή, για να το πούμε χρησιμοποιώντας ξανά μια έκφραση του Βαρσάφσκι: «για το Ισραήλ είναι ζωτικής σημασίας το να τεθεί υπό την υπηρεσία του ιμπεριαλισμού εναντίον της αραβικής επανάστασης».

Ο αστραπιαίος πόλεμος του 67, “ο πόλεμος των έξι ημερών” αποτέλεσε το απόγειο του σιωνισμού. Κατάφερε με εξαιρετική ευκολία να διαλύσει τα αραβικά στρατεύματα και να υπερδιπλασιάσει τα εδάφη του. Κατέλαβε τη λωρίδα της Γάζας, ολόκληρη τη Δυτική Όχθη, τα υψώματα του Γκολάν και τη χερσόνησο του Σινά. Με αυτό τον τρόπο όμως έβαλε ξανά στους κόλπους του έναν μεγάλο αριθμό αραβικού παλαιστινιακού πληθυσμού.

Η αλαζονεία του νικητή κάνουν το Ισραήλ να αγνοεί επιδεικτικά ολόκληρη την «διεθνή κοινότητα». Αγνοεί μια σειρά ψηφίσματα του ΟΗΕ που ζητά να εγκαταλείψει τα εδάφη που κατέκτησε. Οι ΗΠΑ βάζοντας βέτο στο συμβούλιο ασφαλείας εμποδίζουν τις κυρώσεις εναντίον του. Αγνοεί επιδεικτικά όλες τις προσπάθειες των αραβικών χωρών για όποια διπλωματική διευθέτηση.

Με τη νίκη του 67 εβραϊκή κοινωνία εκφυλίζεται σε αφάνταστο βαθμό. Διάφοροι αριστεροί σιωνιστές παρατηρούν με θλίψη πως το «πνεύμα των πρώτων εποίκων» αντικαταστάθηκε από τη ρήση «να πλουτίσουμε». Μια γενιά ολόκληρη χτίζεται με άξονα την καταστολή των νέων αραβικών πληθυσμών και τις φαντασιώσεις παντοδυναμίας. Έχει ειπωθεί πως στο πρόσωπο του Σαρόν αντανακλούνται οι διάφορες φάσεις του σιωνισμού. Διακρίθηκε στις εκδιώξεις αράβων το 48 και ο Μπεν Γκουριόν τον μνημονεύει σαν τον «αγαπημένο του Αριτ». Είναι η εποχή λοιπόν που ο Σαρόν κορδώνεται πως το Ισραήλ θα μπορούσε να επιβάλει την τάξη από το Μαρόκο ως τα σύνορα της Τουρκίας.

Αυτό το κλίμα ευφορίας θα κλονιστεί απότομα. Η επίθεση της Αιγύπτου τον Οκτώβρη του 1973 είναι η αραβική απάντηση στον εξευτελισμό των «έξι ημερών». Στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το Ισραήλ θα αναγκαστεί να επιστρέψει το Σινά και τα υψώματα του Γκολάν. Την ψυχρολουσία στην εβραϊκή κοινωνία θα ακολουθήσει μια κυβερνητική κρίση. Το αποτέλεσμα του κλονισμού είναι πως το Ισραήλ, εγκαταλείποντας τις φαντασιώσεις παντοδυναμίας, αναγκάζεται να κλείσει αυτό το δεύτερο κύκλο εδαφικής ανάπτυξης κατέχοντας τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη και μάλιστα να επεξεργαστεί ένα σχέδιο διαχείρισης αυτών των εδαφών απέναντι σε μια διεθνή κοινότητα που του αρνείται το δικαίωμα να τα ενσωματώσει. (Μόνο η απόλυτη στήριξη των ΗΠΑ που ασκο0ύν βέτο σε κάθε ψήφισμα του ΟΗΕ εναντίον του Ισραήλ είναι ο λόγος που το σιωνιστικό κράτος αψηφεί προκλητικά όλα αυτά τα χρόνια τις αποφάσεις του ΟΗΕ για αποχώρησή του από τα κατεχόμενα). Σε αντίθεση με την πρώτη περίοδο, στα νέα κατακτημένα εδάφη, δεν θα ακολουθήσει το μοντέλο της εκδίωξης του αραβικού πληθυσμού, αλλά αυτό του Απαρτχάϊντ.

Ο Φίνκελστάιν θεωρεί πως ο λόγος που το Ισραήλ δεν προχώρησε στην εκδίωξη, είναι πως αυτές οι πρακτικές ήταν αδύνατες στο νέο διεθνές περιβάλλον. Ήδη ο ΟΗΕ με ψήφισμά του το 49 απαγόρευε κάθε εκδίωξη πληθυσμού από κατακτημένα εδάφη. Σίγουρα, άλλο ήταν το κλίμα την επομένη του παγκοσμίου πολέμου και άλλο τη δεκαετία του 70. Ο βασικός λόγος όμως είναι εσωτερικός, της ίδιας της ισραηλινής κοινωνίας. Αυτό το ειδικό κράτος που συντηρείται με τα ιμπεριαλιστικά επιδόματα, ακόμη και ως εξαιρετικό γεγονός δεν μπορεί να υπάρχει επ’ άπειρον χωρίς τριγμούς. Η οικονομία κλονίζεται σοβαρά, την ίδια στιγμή που η ήττα του 73 κλονίζει και την εσωτερική εμπιστοσύνη στη σιωνιστική παντοδυναμία. Τελικά, ένας καπιταλιστικός σχηματισμός, δίπλα στα εμβάσματα, χρειάζεται να καρπώνεται και την υπεραξία μιας εργατικής τάξης. Ή θα έπρεπε η εβραϊκή εργατική τάξη να ξεχάσει τα προνόμιά της, ή θα έπρεπε να υπάρχει δίπλα της μια άλλη εργατική τάξη, διπλά εκμεταλλευόμενη. Και αυτό ακριβώς έγινε. Η λύση του απαρτχάιντ ήταν για το σιωνισμό μονόδρομος. Οι άραβες παλαιστίνιοι αποτέλεσαν το φτηνό εργατικό δυναμικό για την ανόρθωση του σιωνιστικού κράτους.

Όσλο, η θεσμοθέτηση του απαρτχάϊντ

Για όποιον έχει έστω τη στοιχειώδη πληροφόρηση για όσα συμβαίνουν στην Παλαιστίνη είναι γνωστή η κατάσταση στην οποία είναι αναγκασμένοι να ζουν οι άραβες παλαιστίνιοι στα κατεχόμενα. Όλα τα προηγούμενα χρόνια η διαρκής παλαιστινιακή αντίσταση, που με τα διάφορα σκαμπανεβάσματά της διαρκεί ουσιαστικά μετά την προσφυγιά του 48, θέτει διαρκώς σε αμφισβήτηση τους σιωνιστικούς σχεδιασμούς. Η «τελική» διευθέτηση των εδαφών που το Ισραήλ κατέχει από το 67 ήρθε με τη συνθηκολόγηση της παλαιστινιακής ηγεσίας του Αραφάτ και της Φατάχ και αποκρυσταλώθηκε στις δυο συμφωνίες του Όσλο. Αξίζει να σημειώσουμε πως εμπνευστής της λύσης ήταν ένας από τους αστέρες του αριστερού σιωνισμού, ο Αλλον, ο ίδιος που στα νιάτα του οργάνωσε την εκδίωξη των παλαιστινίων από τη Λίντα και πλέον στέλεχος του Εργατικού Κόμματος. Το σχέδιο του προέβλεπε τον εγκλεισμό των παλαιστινίων της Δυτ. Όχθης σε οριοθετημένες περιοχές, όπου θα εφαρμοζόταν το καθεστώς των Μπαντουστάν, αντιγραφή του καθεστώτος που εφάρμοσε η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής απέναντι στους μαύρους κατοίκους της χώρας.

Με το Όσλο υποτίθεται ότι ιδρύεται στα Κατεχόμενα το ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος. Αυτό που στην πραγματικότητα όμως ορίζει η συνθήκη είναι η θεσμοθέτηση ενός καθεστώς Απαρτχάιντ για τη Γάζα και κάποια τμήματα της Δυτικής Όχθης. Η συνθήκη προβλέπει την άμεση αποχώρηση του Ισραηλ από το 30% του εδάφους σε πρώτη φάση και τη σταδιακή αποχώρηση από αδιευκρίνιστο αριθμό ακόμη εδαφών, τα οποία θα βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο της Παλαιστινιακής Αρχής και θα αποτελούν το παλαιστινιακό κράτος. Το κράτος αυτό θα βρίσκεται συνεχώς κάτω από τον στρατιωτικό, πολιτικό, νομικό και οικονομικό έλεγχο του Τελ Αβιβ. Μια σειρά λεπτομέρειες της συνθήκης διευκρινίζουν κάθε πτυχή αυτής της επαίσχυντης εξάρτησης. Χαρακτηριστικό για το καθεστώτος του Όσλο είναι η κατανομή των φυσικών πόρων της περιοχής. Έτσι, οι 250 χιλ εβραίοι δικαιούνται το 80% των υδάτινων πόρων της περιοχής, ενώ τα 2 εκατ. παλαιστίνιοι το 20%. Όταν τα στεγνά νούμερα μεταφέρονται στην καθημερινότητα, αυτή η κατανομή σημαίνει πως οι παλαιστίνιοι περιμένουν τον ερχομό της υδροφόρας για να γεμίσουν τα δοχεία, ενώ πιθανόν είναι σε οπτική επαφή με τον εβραϊκό οικισμό που το νερό χρησιμοποιείται για να γεμίζει τις πισίνες και να ποτίζει το γκαζόν. Γιατί, τελικά, στην πραγματικότητα το Ισραήλ αρνήθηκε να εφαρμόσει τις υποχρεώσεις που αναλάμβανε υπογράφοντας αυτή την κατάπτυστη συνθήκη.

Οι σιωνιστές αποχώρισαν από κάποιες σκόρπιες περιοχές της Δυτικής Όχθης που όλες μαζί δεν ξεπερνάν το 18% του εδάφους της. Ταυτόχρονα, το Τελ Αβίβ επιδοτώντας πλούσια την εποίκηση, αύξησε την εβραϊκή παρουσία στο υπόλοιπο της Δυτ. Όχθης από 250 χιλ σε 400 χιλ. Τα «παλαιστινιακά εδάφη» είναι μικροί θύλακες, απομονωμένοι μεταξύ τους, περιφραγμένοι με συρματοπλέγματα και φρουρούμενοι από τον ισραηλινό στρατό. Όσοι παλαιστίνιοι ζουν σε αυτά είναι αναγκασμένοι να περνούν καθημερινά από τους εξευτελισμούς στα τσεκ πόιντ, ενώ οι εβραίοι προβλέπεται να μπαινοβγαίνουν χωρίς κανένα έλεγχο. Και καθώς η διαλυμένη οικονομία των «παλαιστινιακών» εδαφών προσφέρει ελάχιστες θέσεις εργασίας, οι παλαιστίνιοι είναι αναγκασμένοι καθημερινά να περνάν τα συρματοπλέγματα για να πάνε στη δουλειά τους στο ισραηλίτικο τμήμα, για να αμειφθούν για την εργασία τους με το 1/3 του μισθού του εβραίου εργαζόμενου.

Αυτή η κατάσταση, που έχει περιγραφεί εξαντλητικά από πλήθος διαφορετικών πηγών, δεν διαμορφώθηκε στο Όσλο, αλλά αμέσως μετά την κατάληψη του 67. Στο Όσλο απλώς θεσμοθετήθηκε. Για να γίνει αυτό, ήταν απαραίτητη η συναίνεση της παλαιστινιακής ηγεσίας, που θα εγγυούταν απέναντι στο Ισραήλ την υποταγή των παλαιστινιακών μαζών σε αυτή την κατάσταση. Δεν είναι δυνατόν να επεκταθούμε εδώ στη συνθηκολόγηση του Αραφάτ, άλλωστε έχουμε κατά καιρούς αναφερθεί διεξοδικά σε αυτό το θέμα. Εδώ θα επισημάνουμε μόνο πως η συγκατάθεση της παλαιστινιακής ηγεσίας στο απαρτχάιντ, επιδείνωσε την ήδη αβάσταχτη θέση του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε τους όρους που οδήγησαν σήμερα στον παραγκωνισμό της Φατάχ και την ανάδυση στην εξουσία της Χαμάς.

Εκτός όμως από τους παλαιστίνιους των κατεχομένων, τη δύναμη του σιωνισμού δοκίμασαν από το 67 ως σήμερα και οι Παλαιστίνιοι εκτός κατεχομένων και ειδικά με τις τρεις εισβολές στο νότιο Λίβανο. Η γενοκτονική επίθεση στους παλαιστινιακούς καταυλισμούς της Σάμπρα και τη Σατίλα που οργάνωσε ο Σαρόν, αποτελούν το αποκορύφωμα σε αυτή την αλυσίδα διωγμών.

Η παλαιστινιακή αντίσταση

Δεν είναι για να απορεί λοιπόν κανείς από που αντλεί η παλαιστινιακή αντίσταση τα καύσιμά της, αυτά που τροφοδοτούν μια φλόγα που καίει τόσα χρόνια άσβεστη παρά τη διαρκή καταστολή. Μια αντίσταση που αντί να σβήσει μετά τη συνθηκολόγηση της ιστορικής ηγεσίας του παλαιστινιακού λαού και του Αραφάτ, βρήκε άλλα οργανωτικά σχήματα και εμπιστεύτηκε νέες ηγεσίες για να συνεχίσει να μάχεται ακόμη πιο δυνατά, απαντώντας στο απαρτχάιντ του Όσλο με τη δεύτερη ιντιφάντα. Αν αναφερόμαστε εδώ στην παλαιστινιακή αντίσταση, είναι για να δούμε της επιπτώσεις της στην κοινωνία του Ισραήλ.

Για να καταλάβουμε αυτό που συμβαίνει στο Ισραήλ σήμερα, θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας πως από το 70 και μετά ο εβραϊκός πληθυσμός βρίσκεται διαρκώς με το χέρι στη σκανδάλη για να αντιμετωπίζει τη διαρκή και δίκαιη αντίθεση και να καταστέλλει τις αντιδράσεις του πληθυσμού που κρατά αιχμάλωτο. Γενιές εβραίων του Ισραήλ έχουν διαμορφωθεί και ζήσει σε αυτή την κατάσταση. Και φυσικά συμβαίνει το προφανές: όσο πιο απελπισμένα ανυποχώρητη γίνεται η παλαιστινιακή αντίσταση, όσο πιο λυσσασμένη και απάνθρωπη γίνεται η σιωνιστική καταστολή, τόσο προκύπτουν ρωγμές στο σιωνιστικό κράτος.

Στη διαδικασία καταστολής της παλαιστινιακής αντίστασης δομήθηκε μια άλλη ηθική. Ακόμη και μιλώντας με τους όρους και το λεξιλόγιο του σιωνισμού, ακόμη και τότε έχει χαθεί κάθε τι που θα μπορούσε να περιγραφεί σαν κάποιου είδους ηθικός φραγμός. Οι μαρτυρίες για την καταστολή στη Τζενίν, όχι από μαρξιστές, αλλά από τις πλέον επίσημες οργανώσεις του παγκόσμιου καπιταλισμού (τις επιτροπές του ΟΗΕ, τον ερυθρό σταυρό, τα κάθε λογής παρατηρητήρια) είναι τόσες πολλές και γνωστές που δεν έχει νόημα καμιά παράθεση των φρικαλεοτήτων. Αλλά δεν μπορούν να περιγράψουν το μέγεθος της ηθικής κατάπτωσης. Ο Φίνκελστάιν παραθέτει το εξής απόσπασμα: “Για την καταστολή της παλαιστινιακής αντίστασης, ένας ανώτερος ισραηλινός αξιωματικός συμβούλευσε στις αρχές του 2002 το στρατό «να αναλύσει και να πάρει μαθήματα από τον τρόπο με τον οποίο ο γερμανικός στρατός είχε πολεμήσει στο γκέτο της Βαρσοβίας». Κρίνοντας από το ισραηλινό μακελειό στη Δυτική Όχθη που κορυφώθηκε με την επιχείρηση «Αμυντική Ασπίδα» […] φαίνεται πως ο ισραηλινός στρατός ακολούθησε τη συμβουλή του αξιωματικού”. (σ. 38) Όταν στο προηγούμενο φύλλο γράφαμε για την ηρωική αντίσταση των εβραίων στο γκέτο της Βαρσοβίας ενάντια στους ναζί, είχαμε υπόψη φυσικά τη σύγκριση με τα κατεχόμενα. Σίγουρα προκαλεί ανατριχίλα η σύγκριση αυτή να ακούγεται από τα χείλη ισραηλινού αξιωματικού, πιο αποκαλυπτικό όμως της εξαχρείωσης είναι ότι η καταστολή από τα SS του εβραϊκού γκέτο βαφτίζεται από τα χείλη του «πόλεμος του γερμανικού στρατού».

Η απίστευτη αυτή εξαχρείωση προκάλεσε ένα ρήγμα μέσα στο σιωνισμό. Στο όνομα του ανθρωπισμού, πολλοί διανοητές του αριστερού σιωνισμού διαμαρτυρήθηκαν για τις ακρότητες. Ένα μειοψηφικό, αλλά υπαρκτό και δραστήριο τμήμα μέσα στον ίδιο τον ισραηλινό στρατό αρνήθηκε να αναλάβει τα καθήκοντα της καταστολής. Καρπός αυτής της ρήξης ήταν το ισραηλινό Κίνημα Ειρήνης. Ένα μεγάλο ρεύμα (όχι πλειοψηφικό φυσικά) μέσα στην εβραϊκή κοινωνία ορθώθηκε ενάντια στις φρικαλεότητες της σιωνιστικής καταστολής. Σε αυτή την ετερόκλιτη σύνθεση κυριάρχησε ο πασιφισμός και τον τόνο έδινε το πιο ανθρωπιστικό κομμάτι των αριστερών σιωνιστών. Ένα κίνημα, που ήταν ικανό να αντισταθεί στις ωμότητες, όχι όμως και στις αιτίες που τις προκαλούσαν.

Το κίνημα ειρήνης σιωνισμός και αριστερά

Η Ελευθεροτυπία στις 28/4/2002 φιλοξενεί τις δηλώσεις του Πέρετς Κιντρόν, κορυφαίο στέλεχος του Κινήματος Ειρήνης. Συγκεκριμένα του ζητήθηκε να ερμηνεύσει το γεγονός πως η δήλωση των 52 στρατιωτών που αρνήθηκαν να πολεμήσουν στα κατεχόμενα στηρίζει την άρνησή τους στα σιωνιστικά ιδεώδη. Λέει λοιπόν ο Κίτρον: “Δεν πρόκειται να βρει κανείς δυο ανθρώπους που να συμφωνούν στον ορισμό του Σιωνισμού. Για πολλούς καλούς ανθρώπους εδώ πέρα, το ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει ζωντανό, (α) επειδή θεωρούν ότι η ύπαρξη του Ισραήλ απειλείται, και (β) επειδή του προσδίδουν ιδεολογική διάσταση, μένοντας προσκολλημένοι στα ιδεώδη της σιωνιστικής Αριστεράς που έλπιζε όχι απλά να οικοδομήσει ένα κράτος, αλλά ένα «ιδανικό» κράτος δικαιοσύνης, διαφωτισμού, προόδου κ.λπ. […]. Στην Yesh Gvul [=Υπάρχει Όριο] έχουμε «σιωνιστές», «αντισιωνιστές» και «μετα-σιωνιστές», οτιδήποτε κι αν σημαίνει κάθε ένα απ’ αυτά. Από πρακτική άποψη, αυτό σημαίνει ότι με όποιον τρόπο και να αποκαλεί καθένας τον εαυτό του, όλοι μας είμαστε αντίθετοι στην Κατοχή, παλεύουμε για κοινωνική δικαιοσύνη κ.ο.κ.»

Πράγματι, σε αυτό το κίνημα συναντήθηκαν αριστεροί σιωνιστές και αντισιωνιστές. Κάτι τέτοιο δεν απόρρεε μόνο από τα πραγματικά γεγονότα στα κατεχόμενα, αλλά κυρίως από το διάχυτο πολιτικό κλίμα της εποχής και τις κυρίαρχες απόψεις στην αριστερά των ιμπεριαλιστικών μητροπόλεων. Οι κάθε είδους θεωρίες ανασυνθέσεων προωθούσαν τις οσμώσεις πέρα από τις «ιδεολογικές αγκυλώσεις». Μάλιστα, αυτό το κίνημα συναντήθηκε και συμπορεύτηκε και με ένα τμήμα των παλαιστινίων, που για τον ένα ή τον άλλο λόγο επιζητούσαν κάποιου είδους ανακωχή και ειρήνη, ακόμη και κάτω από τους όρους του απαρτχάιντ. Πέρα όμως από τις προθέσεις του καθενός που συμμετείχε, κατά ειρωνικό τρόπο το ίδιο το όνομα της οργάνωσης φανερώνει και τη δυναμική της. Τελικά, όντως «Υπάρχει Όριο» στο πόσο μπορεί να προχωρήσει μια αμφισβήτηση στην ισραηλινή πολιτική, στο βαθμό που δεν έρχεται πολιτικά σε ρήξη με τη σιωνιστική του ουσία.

Όντως καλούσε το Ισραήλ να σεβαστεί τις συμφωνίες ειρήνης, αλλά ποιας ειρήνης; Του Όσλο και της θεσμοθέτησης του απαρτχάιντ! Όντως υποστήριζε το δικαίωμα των παλαιστινίων για δικό τους κράτος, αλλά πιο κράτος; Του Μπαντουστάν της Δυτικής Όχθης και της Γάζας. Όντως υποστήριζαν την παλαιστινιακή αντίσταση, αρκεί να ήταν «μη βίαιη». Εννοείται ότι «τρομοκρατικές πράξεις» σαν τις επιθέσεις αυτοκτονίας όχι μόνο καταδικάζονται απερίφραστα, αλλά θεωρούνται το ίδιο συνυπεύθυνες με τη δράση του ισραηλινού στρατού για την «παράλογη βία» που έχει ξεσπάσει.

Η Τίκβα Χόνιγκ – Παρνάς, σε συνέντευξή της στο τροτσκιστικό περιοδικό Ιμπρεκόρ, λέει για αυτό το κίνημα: «Αυτό που στο Ισραήλ αποκαλείται κατά λάθος «Αριστερά», αφορά μόνο αυτό το μέρος του εβραϊκού πληθυσμού που επιδιώκει μια «πολιτική λύση» της παλαιστινιακό-ισραηλινής σύγκρουσης, με ορισμένες «παραχωρήσεις» όπως η «υποχώρηση στα σύνορα του 67» και η δημιουργία ενός «παλαιστινιακού κράτους».. Οι περισσότεροι από αυτούς υπερασπίζουν το Όσλο, παραβλέποντας ότι ήταν μια λύση Μπαντουστάν… Το στρατόπεδο ειρήνης αποτελείται στην πλειοψηφία του από μέλη σιωνιστικών μεσαίων στρωμάτων, που ο αγώνας τους για το «τέλος της κατοχής» και την εγκαθίδρυση παλαιστινιακού κράτους -αν και υπάρχουν πολλές διαφορετικές ιδέες γι αυτό- είναι εντελώς αποκομμένος από τη γενική κατάσταση». (σ. 106)

Το επόμενο γύρισμα της περιόδου θα μας δείξει και την κατάληξη αυτού του κινήματος. Αλλά πριν δούμε την κατάληξή του, ας έχουμε από τώρα κατά νου τις ευθύνες ενός μεγάλου κομματιού της αριστεράς. Την στιγμή που παρουσιάζεται ρήγμα στο σιωνισμό, η κυρίαρχη πρακτική μιας φορουματζίδικης αριστεράς, δεν είναι να βοηθήσει αυτόν τον κόσμο να σπάσει από το σιωνιστικό δηλητήριο, αλλά να γλύψει τις αυταπάτες του, να οσμωθεί μαζί του μέσα σε ένα πασιφιστικό πανηγύρι. Έχει λοιπόν πολύ σοβαρή ευθύνη για την κατάληξη του Κινήματος Ειρήνης.

Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας

Και το επόμενο γύρισμα ήρθε με τον πόλεμο «κατά της τρομοκρατίας». Το περιθώρια για ανθρωπιστικές ευαισθησίες περιορίζονται όταν η ισλαμική αντίσταση στον ιμπεριαλισμό αναγορεύεται στον Νο 1 εχθρό του πλανήτη. Οι ισλαμικές μάζες, όχι μόνο στην Παλαιστίνη, αλλά σε ολόκληρο των πλανήτη βρίσκονται μέσω των διάφορων οργανώσεών τους σε ανοιχτή αντιπαράθεση με την ιμπεριαλιστική κατοχή και εκμετάλλευση της Μέσης Ανατολής. Σε αυτές τις συνθήκες το σιωνιστικό κράτος καλείται να πραγματώσει το ρόλο του, την ύπαρξή του: το προκεχωρημένο στρατιωτικό φυλάκιο του ιμπεριαλισμού στην περιοχή, ένα κράτος – στρατός σε καιρό επίθεσης.

Τα σιωνιστικά επιτελεία σε απόλυτη συνεργασία με τον ιμπεριαλισμό σχεδιάζουν το χάρτη της Νέας Μέσης Ανατολής. Πόλεμο ενάντια στο Ιράκ, στη Συρία, στο Ιράν. Διάλυση της δύναμης της Χεζμπολάχ στο Λίβανο. Πλήθος ιμπεριαλιστικών στρατευμάτων στην περιοχή που θα εγγυούνται την ιμπεριαλιστική ειρήνη.

Η απόλυτη σύνδεση του Ισραήλ με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό ανοίγει το δρόμο για μια τρίτη και οριστική επέκτασή του σε ολόκληρη της Ερέτς Ισραέλ.

Στην πράξη αυτό σημαίνει καταρχήν την εκδίωξη των αράβων παλαιστινίων από τα κατεχόμενα και το Ισραήλ συνολικά. Οι φωνές που μιλάνε για την ανάγκη μιας νέας μετακίνησης, πληθαίνουν όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Μετά την νίκη της Χαμάς ο εκτοπισμός των παλαιστινίων προβάλλεται σαν η μόνη ρεαλιστική διέξοδο για την “ειρήνη”, αφού έχουν αποτύχει όλες οι προσπάθειες συνεννόησης.

Κατά δεύτερον σημαίνει την ευκαιρία για την εδαφική επέκταση του Ισραήλ. Πολλοί είδαν τους ισοπεδωτικούς βομβαρδισμούς στο νότιο Λίβανο σαν μια πράξη βαρβαρότητας του ισραηλινού στρατού. Λίγοι διαπίστωσαν πως αυτή η βαρβαρότητα εξυπηρετούσε το σχέδιο για εκδίωξη των κατοίκων του Λιβάνου βόρεια του ποταμού Λιτάνι και την κατάληψη της έρημης γης αρχικά από τον ισραηλινό στρατό και στη συνέχεια από τους ισραηλίτες εποίκους.

Οι σιωνιστές σε απόλυτη συμμαχία με τον ιμπεριαλισμό μπροστά σε αυτό τον νέο πόλεμο βυθίζουν την περιοχή σε μια χωρίς προηγούμενο βαρβαρότητα. Αν για ένα προηγούμενο διάστημα οι πιο ευαίσθητοι αριστεροί σιωνιστές μπορούσαν να ευαγγελίζονται μια ειρήνη ανάμεσα σε ένα σιωνιστικό Ισραήλ και τον καταπιεσμένο παλαιστινιακό λαό, η όξυνση του πολέμου δεν αφήνει παρόμοια περιθώρια. Ο αγώνας του Ισραήλ ενάντια στους άραβες είναι αγώνας για την ίδια του την ύπαρξη.

Συνθηκολόγηση και αντίσταση

Ο Άμος Οζ σε πρόσφατα άρθρα του έκανε λόγο για «αναπόφευκτες» εθνικές εκκαθαρίσεις. Ο Γιεχόσουα, ακόμη πιο τολμηρός, προπαγανδίζει ανοιχτά τη λύση της μεταφοράς. Οι δυο τους, μαζί με τον Γκρόσμαν, αποτελούσαν την πνευματική ηγεσία «αυτού που κατά λάθος ονομάζεται αριστερά στο Ισραήλ». Και οι τρεις υποστήριξαν το δίκαιο της επέμβασης στο Λίβανο. Και οι τρεις ξανά, σαν μια ψυχή, μετά τις ήττες του ισραηλινού στρατού από τη Χεζμπολάχ, ζήτησαν το τέλος του πολέμου, όχι για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά γιατί δεν τον θεωρούσαν αποτελεσματικό. Όταν από μια τραγική ειρωνεία της τύχης, την προηγούμενη της εκεχειρίας σκοτώθηκε ο γιος του Γκρόσμαν, όλα τα δυτικά ΜΜΕ, έσπευσαν να θρηνήσουν τη δυστυχία του «μεγάλου φιλειρηνιστή». Ο επιφανέστερος των «νέων ιστορικών», ο Μπόρις, (ο ίδιος για τον οποίο το 2002 ο Ιός έλεγε πως «χρειάστηκε η έλευση μιας σειράς “νέων ιστορικών” για να πληροφορηθούμε ότι σχεδιασμοί [της εθνοκάθαρσης του 48] εκπορεύτηκαν και από τους “σοσιαλιστές σιωνιστές” με πρώτο και καλύτερο τον “πατέρα της ισραηλινής ανεξαρτησίας”, Δαβίδ Μπεν Γκουριόν) δήλωνε κατά καιρούς πως μέμφεται τον Μπεν Γκουριόν που «άφησε τη δουλειά στη μέση».

Ο Βαρσάβσκι, σε συνέντευξή του στο τέλος της επίθεσης στο Λίβανο που παραχώρησε στο Μανιφέστο και αναδημοσιεύει η Εποχή είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικός για τις σημερινές αντιστάσεις στο Ισραήλ σήμερα:«Και σήμερα το αντιπολεμικό κίνημα είναι δραστήριο, αλλά δυστυχώς είναι πολύ μειοψηφικό και δεν κατορθώνει να επιβάλλει την ηγεμονία του. Το περισσότερο που μπορεί να κινητοποιήσει είναι 5-6.000 άτομα. Στο εσωτερικό του, υπάρχουν δυνάμεις της αριστεράς ή της άκρας αριστεράς. Στην πλειονότητα τους πρόκειται για άτομα κάτω των 25 χρονών. Είναι όσοι τα τελευταία χρόνια κινήθηκαν κατά της κατοχής, που δεν πίστεψαν την προπαγάνδα σύμφωνα με την οποία η ειρηνευτική διαδικασία απέτυχε λόγω της “παλαιστινιακής τρομοκρατίας” […] Αλλά μεταξύ αυτής της γενιάς και της δικιάς μου, τη γενιά των αγωνιστών που είπαν όχι στον πόλεμο στο Λίβανο το ’82, μεσολαβεί ένα χάσμα γενεών. Το αντιπολεμικό κίνημα, που είχε κατορθώσει ν’ ακουστεί πραγματικά η φωνή του το ’82 και το ’88, στην πρώτη ιντιφάντα, σήμερα στο μεγαλύτερο μέρος του στηρίζει επίσημα την πολιτική της κυβέρνησης: υποστηρίζει αυτόν που θεωρεί σαν πόλεμο για την άμυνα της πατρίδας. Αρχής γενομένης από την 11 Σεπτέμβρη, ακόμα και αυτή η συντριπτική πλειοψηφία της μετριοπαθούς αριστεράς αυτή που εσείς αποκαλείται κεντροαριστερά, πιστεύει ότι υπάρχει ένας πολιτισμός που απειλείται από τους βάρβαρους και πρέπει να τον υποστηρίξουμε. Πιστεύει ότι είναι η εμπροσθοφυλακή του πολιτισμού που βρίσκεται στο κέντρο του αραβικού κόσμου, το τελευταίο κάστρο ανάμεσα στη βαρβαρότητα».

Κλείνοντας τον κύκλο των υπαρξιακών διλημμάτων ο αριστερός σιωνισμός ξαναγυρνάει από εκεί που άρχισε, από εκεί που ποτέ δεν έφυγε: να υπερασπίζει το κάστρο του (ιμπεριαλιστικού) πολιτισμού ενάντια στην βαρβαρότητα (της εξέγερσης). Αυτό που διαχωρίζει το κίνημα που ηγούνταν «αυτοί που εσείς αποκαλείται κεντροαριστερά» με στο σημερινό κίνημα αντίστασης στο Ισραήλ είναι η άρνησή του να υποταχθεί στο σιωνισμό. Αγωνιστές που κράτησαν ψηλά τη σημαία κόντρα στο ρεύμα, άνθρωποι που όπως ο Βαρσάβσκι έχουν το σθένος να προχωρήσουν πέρα από την «καταδίκη της βίας από όπου κι αν προέρχεται». Στην ερώτηση του Μανιφέστο «μα δεν βλέπεται ότι υπάρχει μια στάση που σιγοντάρει αυτό το γεγονός [σ.σ. τη βία], από κάποια τμήματα του ριζοσπαστικού ισλαμισμού;» αυτός απαντάει: «Όχι, δεν πιστεύω ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Ακούω με ιδιαίτερη προσοχή τις ομιλίες του Νασράλα και διαπιστώνω ότι χαρακτηρίζονται από ηρεμία και μεγάλο αίσθημα ευθύνης: το τελείως αντίθετο από αυτό που γίνεται στη Δύση που ισχυρίζεται ότι είναι το προμαχώνας πολιτισμού ενώ από τους πόρους της δεν αποπνέει παρά μια φονταμενταλιστική ρητορική».

Δίπλα στην αντισιωνιστική αριστερά δημιουργείται και ένα άλλο ρεύμα που αντιπαλεύει το σιωνισμό από άλλη οπτική. Εκκινούμενο από θρησκευτικές ή φιλοσοφικές θέσεις αντιμάχεται το σιωνισμό διαβλέποντας πως υποθηκεύει μακροπρόθεσμα τον μέλλον του εβραϊσμού συνολικά. Πως συντείνει στην αναζωπύρωση του αντισημιτισμού και διαφθείρει την ίδια την ιδέα του εβραϊκού έθνους και πολιτισμού. Πράγματι, ένα τμήμα των εβραίων του Ισραήλ δυσανασχετεί να ζει σε ένα κλίμα στρατοπέδου σε διαρκή επιφυλακή με το δάχτυλο στη σκανδάλη και το φόβο των κατιούσα και των κομάντο αυτοκτονίας.

Έχουμε την αίσθηση ότι η κρίση που δημιούργησε η ήττα στο Λίβανο, θα πολλαπλασιάσει τα αδιέξοδα του σιωνισμού που δημιουργεί το ανυποχώρητο της παλαιστινιακής αντίστασης και η πάλη των αράβων σε όλη τη Μέση Ανατολή. Αυτή η πόλωση φαίνεται πως οδηγεί στο ξεκαθάρισμα μέσα στις γραμμές του αντιπολεμικού κινήματος. Και ετούτο αποτελεί την μεγαλύτερη ελπίδα για το δυνάμωμα του επαναστατικού μαρξισμού, τη μοναδική ελπίδα, στη γη της Παλαιστίνης.

Η καταστροφή του κράτους του Ισραήλ

Η ιστορική θέση της πλειοψηφίας των τροτσκιστών για την Μέση Ανατολή είναι η καταστροφή του σιωνιστικού κράτους του Ισραήλ και η δημιουργία ενός ενιαίου παλαιστινιακού κράτους, όπου άραβες και εβραίοι θα ζουν χωρίς φυλετικές ή θρησκευτικές διακρίσεις.

Γνώμονάς μας δεν είναι η επικράτηση μιας ιμπεριαλιστικής ειρήνης στην περιοχή, αλλά τα συμφέροντα των πιο εργατών και των φτωχών στρωμάτων της κοινωνίας. Και αυτά προωθούνται μέσα από την καταστροφή του σιωνιστικού κράτους.

Ο πρώτος λόγος αφορά συνολικά στο ξεδίπλωμα της ταξικής πάλης στην περιοχή. Ένα κράτος – στρατός, που επιβιώνει μόνο με τις επιδοτήσεις του ιμπεριαλισμού θα είναι πάντα εμπόδιο σε κάθε προσπάθεια απελευθέρωσης των λαών της ευρύτερης περιοχής. Αυτός άλλωστε ήταν και είναι ο ρόλος του. Ο δεύτερος αφορά το δίκαιο αγώνα των αράβων παλαιστινίων. Η ύπαρξη αυτού του κράτους καταδικάζει έναν λαό στον ξεριζωμό στο απαρτχάιντ και στην εξαθλίωση. Ο τρίτος λόγος αφορά στη διάλυση των οργανικών δεσμών που δένουν την εβραϊκή εργατική τάξη με την αστική της τάξη και το κράτος της, σαν τον πρώτο και απαραίτητο όρο για την δική της απελευθέρωση.

Η κάμψη της παλαιστινιακής αντίστασης, η συνθηκολόγηση της ιστορικής ηγεσίας του Αραφάτ και της Φατάχ, η όξυνση της πόλωσης στην εποχή του πολέμου κατά της τρομοκρατίας, αλλά και η επιλογή μιας μεγάλης μερίδας της ευρωπαϊκής αριστεράς στο φλέρτ με την κεντροαριστερά είναι οι λόγοι που διάφορες οργανώσεις της επαναστατικής αριστεράς αθέτησαν ανοιχτά ή ντροπαλά το σύνθημα της καταστροφής του κράτους του Ισραήλ, αντικαθιστώντας το με πιο “ρεαλιστικά” όπως η επιστροφή στα σύνορα του 67. Η αφίσα που καλούσε στην πρώτη συντονισμένη διαδήλωση ενάντια στην επίθεση στο Λίβανο, υπενθύμιζε πως οι περισσότεροι έλληνες αριστεροί ζητούν… επιστροφή στα σύνορα του 67! Μάλιστα, επικαλούνται γι αυτό την ίδια τη θέληση των παλαιστινίων. Τι ειρωνεία! Τέσσερις μέρες αργότερα η Ελευθεροτυπία δημοσίευε στα ψιλά μια δημοσκόπηση μεταξύ των παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, όπου το 52% ζητούσε από τη Χαμάς να μην εγκαταλείψει τη θέση της για καταστροφή του κράτους του Ισραήλ, δηλαδή ένα ποσοστό σαφώς μεγαλύτερο από αυτό που έλαβε στις εκλογές από τη συγκεκριμένη περιοχή.

Ο στόχος των κομμουνιστών στην περιοχή δεν καθορίζεται από τις συγκυριακές ή όχι προτιμήσεις τμημάτων του παλαιστινιακού λαού ή της κατά καιρούς ηγεσίας του. Η μόνη πρόταση που εξυπηρετεί τα ταξικά συμφέροντα και τη σοσιαλιστική προοπτική είναι στην κοινή πάλη των διεθνιστών εβραίων αριστερών σε ενιαίο μέτωπο δράσης με τον ένοπλο αγώνα της παλαιστινιακής αντίστασης με στόχο την καταστροφή του σιωνιστικού εποικοδομήματος.

Επίλογος

Σε ολόκληρο αυτό το αφιέρωμα επιλέξαμε συνειδητά να χρησιμοποιήσουμε πηγές αποκλειστικά εβραϊκές. Αυτό για να δείξουμε πως υπάρχουν -φυσικά- μέσα στον εβραϊκό λαό φωνές που αντιστέκονται στη σιωνιστική φρίκη. Με την ίδια λογική, αντί για επίλογο θα κλείσουμε αυτό το αφιέρωμα με δυο αποσπάσματα από το έργο δυο μεγάλων εβραίων διανοητών. Ο πρώτος είναι ο Βαρσάβσκι, κάτοικος της Ιερουσαλήμ, παλαίμαχος αγωνιστής της άκρας αριστεράς και στέλεχος του αντιπολεμικού κινήματος.

«Η πολιτική του [του κράτους του Ισραήλ] μπορεί να είναι άλλοτε πιο μετριοπαθής, άλλοτε πιο επιθετική -ανάλογα με την αντικειμενική πραγματικότητα- όμως το τέρας που γέννησε ο σιωνισμός στην Αραβική Ανατολή δεν μπορεί να αλλάξει τη φύση του γιατί αλλιώς θα εξαφανιστεί. Το κράτος του Ισραήλ δεν είναι δυνατόν να θέσει τέρμα στην επιθετικότητά του απέναντι στον παλαιστινιακό λαό για τον επιπλέον λόγο ότι δεν μπορεί να διακόψει τη συμμαχία του με τα ιμπεριαλιστικά και αντιδραστικά καθεστώτα. Τα καθεστώτα αυτά είναι για το σιωνιστικό κράτος η ίδια η ουσία του, ο λόγος της ύπαρξής του».

Το δεύτερο απόσπασμα ανήκει στον Φινκελστάιν, εβραίο πανεπιστημιακό, κάτοικο των ΗΠΑ, εξαιρετικό ιστορικό και ανειρήνευτο πολέμιο του σιωνισμού. Την πάλη του ενάντια στον σιωνισμό την θεωρεί, όπως ο ίδιος λέει, εκτός των άλλων και καθήκον απέναντι στους γονείς, που και οι δυο επέζησαν από το γκέτο της Βαρσοβίας και το Άουσβιτς.

«Το Ισραήλ είναι ένα παράνομο κράτος που ιδρύθηκε στη βάση ιστορικών ανακριβειών, που διέπεται από ανήθικες, ρατσιστικές αρχές και συντηρείται μέσω της εγκληματικής χρήσης ωμής στρατιωτικής βίας. Ο βασικός λόγος για τη χρονίζουσα αντιπαλότητα στην Μέση Ανατολή δεν εντοπίζεται στην πολιτική που ακολουθεί η εκάστοτε σιωνιστική ηγεσία, αλλά στην ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ αυτή καθεαυτή. Οι συγκρούσεις στην περιοχή ποτέ δεν θα καταλαγιάσουν όσο το Ισραήλ συνεχίζει να υπάρχει με τη σημερινή του μορφή. […] Συνεπώς γίνεται αντιληπτό ότι η δημιουργία παλαιστινιακού κράτους στο πνεύμα των Συμφωνιών δεν αποτελεί βιώσιμη λύση και η Χαμάς, η Ισλαμική Τζιχάντ και οι άλλες παλαιστινιακές αντιστασιακές οργανώσεις ορθώς πράττουν και δεν τις αποδέχονται. Φαίνεται λοιπόν πως ο πρόεδρος του Ιράν Αχμαντινετζάντ έχει δίκιο. Μόνο μια λύση υπάρχει για την Μέση Ανατολή και αυτή είναι η εξαφάνιση του Ισραήλ από τον χάρτη, είτε μέσω μιας αντίστροφης εβραϊκής μετανάστευσης προς την Αμερική ή την Ευρώπη, ή μέσα από την στρατιωτική ήττα και ολοκληρωτική καταστροφή του. Μόνο τότε οι εγγενείς αιτίες της σύγκρουσης στην Μέση Ανατολή θα εξαλειφθούν και η ειρήνη θα επικρατήσει στην περιοχή» .

Όσο για τους ίδιους τους εβραίους ίσως θα πρέπει να εμπνευστούν από το έργο που ο Ισαάκ Ντώυτσερ έγραψε μετά τον πόλεμο των 6 ημερών: “Ελπίζω ότι μαζί με άλλα έθνη, οι εβραίοι θα μάθουν τελικά -ή μάλλον θα επανακτήσουν τη συνείδηση- για την ανεπάρκεια του έθνους κράτους, και ότι θα βρουν τον δρόμο τους πίσω στην ηθική και πολιτική κληρονομιά που η μεγαλοφυΐα των εβραίων, που έχουν υπερβεί των εβραϊσμό (Σπινόζα, Μαρξ, Λούξεμπουργκ, Χάινε, Φρόυντ, Αϊνστάιν, Τρότσκι) μας έχει αφήσει – το μήνυμα της καθολικής ανθρώπινης χειραφέτησης”. (Ισαάκ Ντόυτσερ, «Ο μη-εβραϊκός Εβραίος» σελ. 41)

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εργατική Εξουσία Νο93, Σεπτέμβρης 2006 και στην ιστοσελίδα του Κομμουνιστικού Συνδέσμου με τον τίτλο «Σιωνισμός: Η σοσιαλιστική προοπτική στην Παλαιστίνη περνά από την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ»

Πηγή

ΟΙ ΛΑΟΙ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ PDF

noreply@blogger.com (agapitos) — Fri, 19 Jan 2018 22:39:00 +0000

*Τα Βαλκάνια ονομάστηκαν «πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης». Και οι Ευρωπαίοι αυτή τη στιγμή δίνουν περισσότερη σημασία στην πυρίτιδα που υπάρχει εδώ παρά στο όνομα της πυριτιδαποθήκης. Τα ονόματα δεν κάνουν ζημιά, παρά μόνο σ’ αυτούς που τα χάνουν και δεν έχουν να εμπορευτούν τίποτα άλλο εκτός από ονόματα. Που, όσο πιο ένδοξα είναι, τόσο πιο καλή τιμή πιάνουν στη μαύρη αγορά των ονομάτων. Τα Σκόπια θέλουν το όνομα Μακεδονία, για τον ίδιο λόγο που δεν τους το δίνουμε εμείς. Ξέρουν πως θα μπορούσαν να το εμπορευτούν, όπως εμείς εμπορευόμαστε το ένδοξο όνομα Ελλάδα, που αν δεν το είχαμε κανείς δεν θα μας δάνειζε, τέτοιοι αχαΐρευτοι που είμαστε. Το όνομα μας είναι η τραπεζική μας εγγύηση.
Λέμε: δώστε κάτι στον αόμματο! Μη βλέπετε που είναι ανάπηρος. Οι πρόγονοί του όμως, είχαν κάτι μάτια, να! Διαπερνούσαν τα ουράνια και έφταναν εκεί που βρίσκονταν κρυμμένες από κάθε βέβηλο βλέμμα αδαούς και ηλιθίου οι Ιδέες του Πλάτωνα.
Βασίλης Ραφαηλίδης
(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Β.Ραφαηλίδης – Μακεδονία είναι οι Μακεδόνες

Είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς την ιστορία των λαών της Βαλκανικής

Είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς την ιστορία των λαών της Βαλκανικής, αν ήδη δεν έχει κατανοήσει την ιστορία των Μακεδόνων, του σπουδαιότερου λαού των Βαλκανίων.
Άλλωστε, χωρίς τους Δωριείς Μακεδόνες είναι βέβαιο πως σήμερα δεν θα υπήρχε ίχνος ελληνικού πολιτισμού στη γεωγραφική περιοχή που λέγεται Ελλάδα.
Διότι ο ελληνικός πολιτισμός, αφού έκανε το γύρο του τότε γνωστού κόσμου με τους επιγόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, επέστρεψε στην κοιτίδα του όχι ακριβώς ως ελληνικός, δηλαδή ιωνικός, αλλά ως ελληνιστικός.

Ήδη η γραμματολογική διαφορά ανάμεσα στις καταλήξεις -ικός (ελληνικός) και -ιστικός (ελληνιστικός) δηλώνει από μόνη της τη σημαντική διαφοροποίηση που υπέστη ο ελληνικός πολιτισμός της κλασικής περιόδου, αυτός δηλαδή που διαμορφώθηκε κατά κύριο λόγο απ’ το ένα από τα τέσσερα ελληνικά φύλα, τους Ίωνες της Μικράς Ασίας και τους ομοφύλους τους της Αττικής.

Αν, λοιπόν, ο ελληνικός πολιτισμός διά των Μακεδόνων «περιόδευσε» τουλάχιστον στο μισό του τότε γνωστού κόσμου και επηρέασε ένα μεγάλο πλήθος λαών πολύ απομακρυσμένων απ’ τη Μακεδονία, είναι φυσικό να επηρέασε ακόμα περισσότερο λαούς βαρβαρικούς, εγκαταστημένους κοντά στη Μακεδονία.

Όπως και νάναι πάντως, ο ελληνικός και ο ελληνιστικός πολιτισμός δεν είναι το ίδιο πράγμα. Για να γίνει κατανοητή η διαφορά ανάμεσα στον ελληνικό και τον ελληνιστικό πολιτισμό, πρέπει κατ’ αρχήν να επισημάνουμε τη γραμματολογική διαφορά ανάμεσα στις καταλήξεις -ικός και -ιστικός, που και οι δυο αφορούν επίθετα. Όμως, τα επίθετα με κατάληξη σε -ιστικός, παράγονται από ρήματα σε -ίζω, και τα ρήματα σε -ίζω δηλώνουν πράξη επηρεασμού. Αντίθετα, στην ελληνική γλώσσα η κατάληξη -ικός (ανδρικός, παιδικός, στρατιωτικός κ.λπ.) δηλώνει ιδιότητα. Έτσι, ελληνικό είναι αυτό που προσιδιάζει στους Έλληνες, που είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των Ελλήνων, που είναι ίδιον των Ελλήνων και κανενός άλλου λαού. Ενώ η κατάληξη -ιστικός, που υπάρχει σε επίθετα παραγόμενα από ρήματα σε -ίζω δηλώνει σχέση.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, ελληνιστικό είναι κάτι που έχει καταγωγική σχέση με την Ελλάδα, το άμεσα εξαρτώμενο απ’ την Ελλάδα, χωρίς την οποία δεν θα ήταν δυνατό να υπάρξει. Που, όμως, δεν είναι ευθέως εξαρτημένο απ’ την Ελλάδα, δεν είναι, θα λέγαμε, πρωτογενώς ελληνικό.

Η σχέση ημών των Νεοελλήνων με το (αρχαίο) ελληνικό ήθος και τον (αρχαίο) ελληνικό πολιτισμό δεν είναι ευθέως ελληνική, είναι ελληνιστική. Όχι μόνο γιατί ο ελληνικός πολιτισμός επέστρεψε στην κοιτίδα του (παραλλαγμένος) διά του χριστιανισμού, που δεν είναι τυπικά ελληνική αλλά ανατολίτικη πολιτιστική παράμετρος, αλλά και διότι ο χρόνος και οι αλλαγές που αυτός συνεπάγεται μας απομάκρυναν κατ’ ανάγκην απ’ την αρχική έννοια Έλλην.

Ο σημερινός νεοελληνικός πολιτισμός, λοιπόν, είναι ελληνιστικός με μια έννοια πολλαπλή: Εξαιτίας μιας θρησκείας που εισήχθη στην Ελλάδα και τροποποίησε τα ήθη και την ηθική της, εξαιτίας μιας γλώσσας που δεν είναι η (αρχική) ελληνική, αλλά μια απλοποιημένη παραλλαγή της, αυτή που δημιούργησαν οι Αλεξανδρινοί γραμματοδιδάσκαλοι με τρόπον τέτοιο, που να γίνεται εύκολα κατανοητή και από βαρβάρους, και κυρίως εξαιτίας της δυναμικής της ιστορίας, που συνεχώς τροποποιεί τις κοινωνικές παραμέτρους και τα πολιτιστικά δεδομένα.

Άλλωστε, κανένας απόγονος δεν είναι κατ’ ανάγκην όμοιος με τον πρόγονο. Ο γιος ενός έξυπνου και πολιτισμένου πατέρα μπορεί κάλλιστα να είναι και βλαξ και απολίτιστος.
Γιατί, λοιπόν, να μη συμβαίνει το ίδιο και με τους λαούς, όπου τα πράγματα είναι απ’ τη φύση τους ακόμα πιο χαοτικά και ακατάστατα, ακόμα πιο τυχαία απ’ όσο στη μείξη των χρωμοσωμάτων;
Πάλι καλά, να λες, που διατηρούμε κάποια ελληνιστικά ίχνη, πράγμα που το οφείλουμε στους Μακεδόνες.
Που σήμερα είναι το ένα πέμπτο του συνόλου των Ελλήνων. Και τούτο χάρη στους πρόσφυγες που αποτελούν το 45% του σημερινού πληθυσμού της Μακεδονίας.
Πράγμα που σημαίνει πως χωρίς τους Έλληνες που ήρθαν απ’ τη Μικρά Ασία και τον Πόντο ανάμεσα στο 1910 και 1925 (σύνολο 1.221.849 ψυχές) ιδέα δεν έχω αν η Μακεδονία θα ήταν δυνατό να είναι σήμερα ελληνική.
Είπαμε, τις εθνότητες και συνεπώς τα στηριγμένα σ’ αυτές εθνικά αλλά και πολυεθνικά κράτη τα δημιουργούν οι άνθρωποι και όχι τα εδάφη.

Ας δούμε, λοιπόν, τους Μακεδόνες από πιο κοντά. Το αξίζουν και με το παραπάνω.
Και οπωσδήποτε παραπάνω απ’ ότι θα το άξιζαν, ας πούμε οι Πελοποννήσιοι, οι μόνιμοι δυνάστες των υπολοίπων Ελλήνων απ’ το 1830 που υπάρχει νεοελληνικό κράτος και μέχρι σήμερα αδιαλείπτως.
Άλλωστε, το είπαμε ήδη, η ιστορία των λαών της Βαλκανικής χωρίς τους Μακεδόνες δεν θα είχε το νόημα που έχει σήμερα. Από δω, και συγκεκριμένα από την πόλη του Φιλίππου, τη Φιλιππούπολη, ξεκινάει εκείνη η τρομερή χριστιανική αίρεση των βογόμιλων, που για πέντε αιώνες θα φέρει τα πάνω κάτω στη Βαλκανική κυρίως αλλά και σ’ ολόκληρη τη βυζαντινή επικράτεια. Μιλήσαμε ήδη για τους βογόμιλους και το ρόλο τους στον κάρα πολύ ιδιόρρυθμο εξισλαμισμό, κυρίως των κατοίκων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Αλλά και των Ελλήνων της νότιας Μακεδονίας, των Βαλαάδων (ή Βαλαλάδων), που τους χαρακτηρίζουν ελληνόφωνους Τούρκους, ενώ είναι μάλλον εξισλαμισθέντες Έλληνες, μερικοί μόνο απ’ τις πολλές χιλιάδες εξισλαμισθέντων Ελλήνων, που μόνο η ελληνική μωρία θα ήταν δυνατό να τους χαρίσει στους Τούρκους, για μόνο το λόγο πως εξισλαμίστηκαν.

Τα πρώτα έγκυρα ντοκουμέντα για την ιστορία των Μακεδόνων χρονολογούνται από τον 7ο π.Χ. αιώνα, τότε που ο πρώτος Μακεδόνας βασιλιάς, ο Περδίκκας Α', ιδρύει το κράτος των Μακεδόνων υποτάσσοντας τους Παίονες, τους Βοττιαίους, τους Ηδώνες, τους Εορδαίους, τους Ιλλυριούς και πάρα πολλούς άλλους μικρότερους προμακεδονικούς, ας τους πούμε έτσι, λαούς, που θα αφομοιωθούν με τους Μακεδόνες για να δώσουν το πρώτο υπολογίσιμο εθνολογικό κράμα σε μια περιοχή που δε σταμάτησε ποτέ να αναμειγνύει τις πάμπολλες λαότητες που έζησαν στο πλούσιο έδαφος της.

Όμως, η κυρίως ιστορική περίοδος των Μακεδόνων αρχίζει τον 4ο π.Χ. αιώνα με τον βασιλιά Αλέξανδρο Α' τον Φιλέλληνα (498-454 π.Χ.).
Πολύ απασχόλησε τους ιστορικούς ο χαρακτηρισμός Φιλέλλην. Αλλά μπέρδεψε μόνο όσους αντιλαμβάνονται την ιστορία σαν μια διαδοχή υιών καταγομένων από τον ίδιο πατέρα, και όχι σαν μια διαδοχή πολιτισμών.
Το γεγονός πως οι Μακεδόνες είναι Δωριείς, δε σημαίνει απολύτως τίποτα από πολιτιστικής απόψεως.
Σε σχέση με τους πρωτοπόρους Ίωνες, οι Δωριείς Μακεδόνες, όπως και όλοι οι Δωριείς, εκπολιτίζονται πάρα πολύ πιο αργά. Όχι μόνο γιατί τους χωρίζουν χίλια χρόνια από την λεγάμενη «κάθοδο των Αχαιών» και των Ιώνων που κατεβαίνουν σχεδόν μαζί με τους Αιολείς και τους Αχαιούς απ’ το Βορρά, αλλά και διότι βρίσκονται αρκετά μακριά απ’ το λίκνο του ελληνικού πολιτισμού, την Ιωνία (τα παράλια της Μικράς Ασίας) καθώς και απ’ την απέναντι Αττική, που κατοικείται από Ίωνες.

Άλλωστε, πολλοί Αθηναίοι, με προεξάρχοντα τον φανατικό αντιμακεδόνα Δημοσθένη, δεν αναγνωρίζουν τους Μακεδόνες σαν Έλληνες.
Όχι γιατί δεν είναι Έλληνες εκ καταγωγής (οι αρχαίοι Έλληνες μισούν θανάσιμα την καταγωγική αιματολογία και θα έσκαγαν στα γέλια αν μας άκουγαν να αιματολογούμε εθνολογικά) αλλά διότι δεν είναι ακόμα τόσο πολιτισμένοι, όσο οι νότιοι Έλληνες.

Ας μη μας διαφεύγει πως για τους αρχαίους Έλληνες, Έλληνες είναι οι της ελληνικής παιδείας μετέχοντες.
Για τους Νεοέλληνες όμως, κυρίως Έλληνες είναι, πρώτον αυτοί που δεν υπήρξαν ποτέ κομμουνιστές ή φιλοκομμουνιστές, δεύτερον αυτοί που παν συχνά στην εκκλησία,
τρίτον αυτοί που αγαπούν τα στρατιωτικά θούρια,
τέταρτον αυτοί που αγαπούν τους εκ στρατιωτικών δικτάτορες, πέμπτον αυτοί που έχουν κουμπάρο βουλευτή,
έκτον αυτοί που κλέβουν συχνά το δημόσιο ταμείο,
έβδομον αυτοί που φωνάζουν «ζήτω η Ελλάς» τρεις φορές την ημέρα,
όγδοον αυτοί που δεν κοιμούνται όταν ακούν τους ρήτορες κατά τις δυο εθνικές επετείους,
ένατον αυτοί που έχουν πιστοποιητικό από τον αιματολόγο που βεβαιώνει πως το αίμα τους είναι γνησίως ελληνικό,
και δέκατον και τελευταίον αυτοί που πιστεύουν πως το «όνομά μας είναι η ψυχή μας» τη στιγμή που όλοι μας ξέρουμε πως το καλό κρασί δεν το κάνει η ετικέτα, αλλά τ’ αμπέλι.

Η Μακεδονία επί Φιλίππου Β' του Μακεδόνος

Όπως και νάναι, οι εξ αίματος Έλληνες Μακεδόνες (άντε, να σας κάνουμε το χατίρι, εσάς τους αιμοβόρους, που αν δε δείτε αίματα δεν ηρεμείτε) ολοκληρώνουν τον σταδιακό (πολιτιστικό) εξελληνισμό τους κατά τον 4ο αιώνα π.Χ.. Επί Περδίκκα Β' (438-413) και επί Αρχελάου (413-399) αρχίζει πλέον να μη γίνεται διάκριση, από πολιτιστικής απόψεως, ανάμεσα στους βόρειους και τους νότιους Έλληνες.
Πάντως, ο εξαιρετικά φιλόδοξος Φίλιππος Β' (359-336), αφού τσαλαπάτησε όλους τους μνηστήρες του θρόνου, κατέβηκε κατά κάτω και υπέταξε στην εξουσία του όλους τους νότιους Έλληνες. Για να τους ενώσει, λεν οι εθνοκάπηλοι.
Τρίχες.
Απλώς τους κατάχτησε, έτσι απλά και καθαρά, αδιαφορώντας πλήρως για το αν είναι αδέρφια ή ξαδέρφια ή ό,τι άλλο εν πάση περιπτώσει.
Καινούργια εδάφη για την επικράτειά του ήθελε ο άνθρωπος, και τα πήρε.
Και στρατιώτες για την εκστρατεία του κατά των Περσών που ετοίμαζε. Και τους πήρε (ο γιος του Αλέξανδρος).

Κι έτσι αρχίζουν από τότε τα διλήμματα: Να πάρεις το μέρος των βορείων ή των νοτίων;
Σκέτος αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος μοιάζει το πράγμα. Πάντως εγώ, αν και βόρειος (Μακεδών) παίρνω σταθερά το μέρος των νοτίων Ιώνων, γιατί αυτοί είναι οι δημιουργοί του ελληνικού πολιτισμού της κλασικής περιόδου.
Πάντως, ο γιος του Φίλιππου Β', Αλέξανδρος, ο επονομασθείς ορθότατα Μέγας (356-323), δίνει μια γερή σπρωξιά στον ελληνικό πολιτισμό (των Ιώνων, το ξαναλέω) και τον μετατρέπει σε ελληνιστικό.

Όμως, το 148 π.Χ., μόνο 175 χρόνια μετά το θάνατο του Αλέξανδρου, όλα καταρρέουν και η Μακεδονία γίνεται ρωμαϊκή επαρχία.
Το 395 μ.Χ., με το χωρισμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σε Δυτική (Ρώμη) και Ανατολική (Βυζάντιο), μετά από 543 χρόνια ρωμαϊκής κυριαρχίας που αφήνει ανεξίτηλα ίχνη, η Μακεδονία περιέρχεται στη δικαιοδοσία του ανατολικού αυτοκράτορα Αρκάδιου, και σύντομα γίνεται το σημαντικότερο τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Η Θεσσαλονίκη θα γνωρίσει λαμπρές ημέρες δόξης ως συμπρωτεύουσα δίπλα στην πρωτεύουσα. Την Κωνσταντινούπολη, να εξηγούμαστε.
Γιατί η Θεσσαλονίκη ως συμπρωτεύουσα δίπλα στην πρωτεύουσα Αθήνα είναι μια συμπρωτεύουσα της πλάκας, όπως ακριβώς και η πρωτεύουσα (πόλη) της Ελλάδας, που σίγουρα είναι δευτερεύουσα κοντά στην πάντα όμορφη και πάντα «θηλυκιά» Θεσσαλονίκη.

Η Μακεδονία ανήκει στο θέμα (βυζαντινή διοικητική περιφέρεια) του Ιλλυρικού μαζί με την Ιλλυρία και την Δακία (αντιστοιχεί προς τη σημερινή Ρουμανία αλλά περιλαμβάνει και τμήμα της νότιας Ρωσίας).
Οι Βυζαντινοί όπως και οι Ρωμαίοι, απ’ την Ιλλυρία (παράλια της σημερινής Αλβανίας και Γιουγκοσλαβίας) πηδούν κατ’ ευθείαν στη Δακία και δεν κάνουν λόγο για τη μεσολαβούσα Μοισία (σημερινή Βουλγαρία αλλά και μέρος της Σερβίας προς τα Σκόπια) που ορθότατα την αντιμετωπίζουν ως Μακεδονία τώρα πλέον.

Ήδη πριν απ’ την εμφάνιση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, στην περιοχή του κατοπινού θέματος του Ιλλυρικού έχουν εγκατασταθεί από πολύ παλιά και Γότθοι (αρχαίοι Γερμανοί, ας τους πούμε έτσι), αλλά και θύννοι (Μογγόλοι) τον 5ο και τον 6ο αιώνα, και Άβαροι (πάλι Μογγόλοι) τον 6ο και τον 7ο αιώνα.
Όλοι αυτοί θ’ αφήσουν τα χνάρια τους στην περιοχή.

Όλοι αυτοί θα ανακατωθούν με τους Σλάβους, που τον 6ο αιώνα ολοκληρώνουν την μακραίωνη διείσδυσή τους στην περιοχή όπου γυροφέρνουν ως νομάδες από πολύ νωρίτερα, για να συναποτελέσουν τελικά όλοι μαζί τους νοτιότερους απ’ τους Νότιους Σλάβους.
Που κατά ένα σημαντικό ποσοστό, εκτός από Σλάβοι είναι Γερμανοί και Μογγόλοι.
Και Έλληνες.
Και Βλάχοι.
Και Αλβανοί.
Στα Βαλκάνια είναι αδύνατο να ξεχωρίσουν οι εθνότητες και οι πολιτισμοί.
Το μόνο ενοποιητικό εθνολογικό δεδομένο των βαλκανικών λαών είναι η ορθοδοξία.

Τον 7ο αιώνα εμφανίζονται στην περιοχή και οι Βούλγαροι και τα πράγματα μπλέκουν ακόμα περισσότερο.
Επί ενάμιση αιώνα οι δυναμικοί Βούλγαροι θα κάνουν τα πάντα άνω κάτω στη περιοχή του Ιλλυρικού και μέχρι την Κωνσταντινούπολη.
Μέχρι που να γνωρίσουν την πρώτη τους σοβαρή ήττα από τον Λέοντα Ε' τον Αρμένιο (είναι πράγματι Αρμένιος) το 814.

Το 891 αρχίζουν οι επιδρομές των Αράβων στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Το 911 οι πανίσχυροι αυτή την εποχή Άραβες μπαίνουν στη Θεσσαλονίκη και τη ρημάζουν. Ακολουθούν οι εισβολές των Πετσενέγων (Μογγόλοι κι αυτοί) των Κουμάνων (Μογγόλοι κι αυτοί), των Φράγκων και των Νορμανδών (Βίκινγκς).
Στο μεταξύ, τον 8ο αιώνα έχουν ήδη προωθηθεί και έχουν ήδη εγκατασταθεί στη Μακεδονία οι Βλάχοι, δηλαδή η εθνολογική πανσπερμία των εκλατινισθέντων επαγγελματιών στρατιωτών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, οι εγκαταστημένοι κάποτε ως φρουροί στα σύνορα της αυτοκρατορίας.
Τώρα που δεν έχουν να φυλάξουν τίποτα, αρχίζουν να περιφέρονται δώθε κείθε για να φτιάξουν τελικά κράτος στη Ρουμανία μαζί με τους αρχαίους Λάκες, ενώ άλλες ομάδες Βλάχων προωθούνται απ’ τη Μακεδονία στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία.

Από το βιβλίο του Βασίλη Ραφαηλίδη «Οι λαοί των Βαλκανίων»:

Β. Ραφαηλίδης, Λαοί των Βαλκανίων.pdf

https://fr.scribd.com/…/%CE%92-%CE%A1%CE%B1%CF%86%CE%B1%CE%…

Κτηνοτρόφοι και κτηνοτροφία στον ορεινό χώρο (Δίκτη, Μενοίκειο, Νεμέρτζικα)

noreply@blogger.com (agapitos) — Thu, 13 Jul 2017 22:02:00 +0000

Οι ανθρώπινες κοινωνίες χαρακτηρίζονται από μεγάλη προσαρμοστικότητα στο φυσικό περιβάλλον, ενώ αξιοποιούν όλους τους διαθέσιμους πόρους, προκειμένου να προμηθευτούν τα αναγκαία για την επιβίωσή τους. Με άλλα λόγια, οι οικονομίες και οι κοινωνίες προσαρμόζονται στους γεωγραφικούς και οικολογικούς όρους, που τους έχουν τεθεί εξαρχής.

Παράλληλα όμως, επιδρούν ουσιαστικά στο περιβάλλον, μεταβάλλοντας και μετασχηματίζοντας το φυσικό χώρο, ώστε να μετατρέπεται σε τόπο. Μερικές φορές όμως, αυτή η επίδραση αποδεικνύεται καταστροφική.

Σήμερα, αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο το γεγονός ότι οι ορεινές περιοχές αποτελούν ένα εύθραυστο περιβάλλον, όπου η ανθρώπινη παρέμβαση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό εκφυλισμό των εδαφικών πόρων, με τη μορφή φαινομένων όπως αυτών της διάβρωσης, των κατολισθήσεων, της μεταφοράς ιλύος μέσω των ποταμών, καθώς και της απώλειας της ευφορίας του εδάφους. Τα προβλήματα αυτά οδήγησαν πολλούς επιστήμονες να μελετήσουν συγκριτικά διάφορες ορεινές περιοχές στον κόσμο. Τις τελευταίες δεκαετίες, η συγκριτική μελέτη του ορεινού χώρου περιλαμβάνει συνήθως θέματα που σχετίζονται με την καταγραφή του πληθυσμού(τη δημογραφία), την εθνολογία, την οικονομία και τις οικολογικές μεταβολές.

Η Ελλάδα, ως μεσογειακή χώρα χαρακτηρίζεται από γεωγραφικές αντιθέσεις, οι οποίες και διαμορφώνουν την πολιτισμική της φυσιογνωμία, όπως λέει χαρακτηριστικά ο Braudel. Από τη μία υπάρχουν οι ορεινές εκτάσεις, ενώ από την άλλη η θάλασσα με τα διάσπαρτα νησιά της. Η Ελλάδα μπορεί δικαίως να θεωρηθεί ορεινή χώρα, καθώς σε ένα μεγάλο ποσοστό αποτελείται από βουνά, ενώ σε ένα μικρότερο από πεδινές εκτάσεις.

Ποιο όμως είναι το είδος της οικονομίας που μπορεί να χαρακτηρίσει ένα ορεινό χώρο; Είναι γεγονός ότι οι ίδιες οι γεωργικές εργασίες κατανέμονται αναλόγως με το υψόμετρο της εκάστοτε περιοχής, ενώ και οι μορφές της κτηνοτροφίας (στατική, σταβλισμένη μεταβατική/ημινομαδική, κοπαδιάρικη κ.λπ.) κατανέμονται με τον ίδιο τρόπο. Περαιτέρω παράγοντες, όπως η βλάστηση, το είδος των δασών, το βραχώδες ή όχι έδαφος, τα υψίπεδα και τα οροπέδια, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό και τη μορφή της κτηνοτροφίας. Αυτό ισχύει πάντα σε συνάρτηση με την ύπαρξη πεδινών εκτάσεων κοντά στα βουνά για το ξεχείμασμα των ζώων. Εάν αυτό δεν συμβαίνει, τότε αναγκαστικά τα κοπάδια πρέπει να μετακινούνται σε μεγαλύτερες αποστάσεις, υπό μορφή ημινομαδικής κτηνοτροφίας μεγάλων αποστάσεων.

Το θέμα που θα μας απασχολήσει σε αυτό το κείμενο είναι η διαμόρφωση της κτηνοτροφίας του ορεινού χώρου, στον οποίο θα επικρατούν διαφορετικές συνθήκες. Και τούτο, παρά τις δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος, καθώς εκτός από τις ενδεχόμενες, επιμέρους εθνογραφικές ή άλλες μελέτες που εξετάζουν συγκεκριμένες κοινότητες, δεν υπάρχουν ευρύτερες μελέτες πάνω στο θέμα των ορεινών χώρων, με αφετηρία ένα κοινό σημείο αναφοράς. Η εργασία αυτή στηρίζεται κυρίως σε υλικό προερχόμενο από προσωπική επιτόπια εθνογραφική έρευνα και επιπλέον σε αδημοσίευτες και δημοσιευμένες εργασίες, αναφερόμενες τόσο στον ελληνικό όσο και στον εκτός Ελλάδας χώρο.

Η έρευνα για τη Δίκτη έγινε τον Οκτώβριο του 2003 και τον Ιούνιο του 2006 στον Άγιο Γεώργιο του οροπεδίου Λασιθίου, ενώ αυτή για τη Μερόπη -μία μεγάλης διάρκειας εθνογραφική έρευνα- πραγματοποιήθηκε κατά διαστήματα, από το 1993 έως το 2004, στο χωριό Κεφαλόβρυσο Πωγωνίου. Τέλος, για το Μενοίκειο, η έρευνα που ήταν συγκεκριμένη και αφορούσε στις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, κυρίως τις πέτρινες στρογγυλές καλύβες των κτηνοτροφών, πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2005 στο Χιονοχώρι.

Οι συγκεκριμένοι υπό εξέταση ορεινοί χώροι

Δίκτη ή Λασιθιώτικα βουνά: Έτσι καλείται το ορεινό πεταλοειδές σύμπλεγμα της ανατολικής Κρήτης που υψώνεται ανάμεσα στους νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου και το οποίο συγκροτεί τα απόκρημνα όρη του Λασιθίου. Στην αρχαιότητα ονομαζόταν και Αργαίον, Αιγαίον όρος, Αιγιδόκιον ή Αιγός όρος, επειδή στις πλαγιές του βοσκούσαν πολλές αίγες. Στα αρχαία χρόνια ήταν σκεπασμένο από πυκνά δάση, επομένως, ετυμολογικά, η περιοχή πήρε το όνομα Λασίθι από το λάσιος, που στην αρχαιότητα σήμαινε «πυκνός», «δασώδης».

Η Δίκτη, που βρίσκεται στην επαρχία Λασιθίου, αποτελείτο κέντρο από το οποίο εκτείνονται οι ψηλές οροσειρές στις γύρω επαρχίες -πεδιάδας, Μονοφατσίου, Βιάννου, Ιεράπετρας, Σητείας και Μεραμβέλλου οι οποίες χωρίζονται μεταξύ τους με κοιλάδες και ποτάμια. Έτσι, η Δίκτη συγκροτεί ένα πολύπλοκο σύμπλεγμα κορυφών, κοιλάδων και υψιπέδων, αποτελούμενο από διαφορετικά υψόμετρα που κυμαίνονται από 123 μ. (Σπίνα Λόγγα) έως 2.155 μ. (Αφέντης Χριστός). Ο νότιος όγκος της Δίκτης, τα κυρίως Λασιθιώτικα βουνά, περιβάλλει με πολλές κορυφές το οροπέδιο του Λασιθίου, δηλαδή όλη την επαρχία μήκους 9-10 χλμ. και πλάτους 5-6 χλμ., που συγκοινωνεί με τις γΰρω επαρχίες με πολλές και δύσβατες διαβάσεις. Το οροπέδιο είναι μία από τις μεγαλύτερες πεδιάδες της Κρήτης, ενώ το ύψος του κυμαίνεται μεταξύ 866-900 μ. και το εμβαδόν του περίπου μεταξύ 110-120 τ.χλμ. Διαιρείται δε, σε δύο παραφυάδες που αποτελούν ξεχωριστά τμήματα: της Δίκτης του Αφέντη Χριστού και της Σελένας.

Κατά την προϊστορική εποχή, το οροπέδιο αυτό ήταν λίμνη. Η διάβρωση όμως που προκάλεσαν τα νερά σχημάτισε μια υπόγεια καταβόθρα που σήμερα λέγεται Χώνος και στη συνέχεια ξεχύθηκαν προς τη θάλασσα. Τα νερά βγαίνουν ξανά στην επιφάνεια στη θέση Φλέγες. Το οροπέδιο διασχίζεται από ένα χείμαρρο, το Μεγάλο Ποταμό, ο οποίος πολλές φορές προκαλεί σημαντικές ζημιές στις καλλιέργειες.

Οι ψηλότερες κορυφές των διακλαδώσεων στις άλλες επαρχίες είναι η Σελένα (1.585 μ.), ο Θύλακας (558 μ.) προς το Μεραμβέλλο, ο Αφέντης (1.383 μ.) προς την Πεδιάδα Ηρακλείου, ο Αφέντης Καβουσής (1.472 μ.), ο Μέμπρωνας (1.011 μ.), το Ρωμανάτι (948 μ.), ο Δρυζές (831μ.), το Μήδι (558 μ.), το Λαμνώνι (820 μ.), μεταξύ Ιεράπετρας και Σητείας, ο Κοφινάς (αρχ. Αστερούσια 1.250 μ.), ο παράλιος όγκος της Μεσσαράς, η Πλατειά κορυφή (1.485 μ.) προς την Ιεράπετρα, καθώς και πολλές άλλες. Κατ’ επέκταση, η ονομασία Δίκτη περιλαμβάνει και τα όρη της Σητείας.

Όπως ανέφερα, η Δίκτη παραμένει έως σήμερα ένα από τα πιο δασωμένα βουνά της Κρήτης. Περιλαμβάνει δασικές εκτάσεις κυπαρισσιών, τραχείας πεύκης και πουρναριών, καθώς και πολλά σπάνια και ενδημικά είδη λουλουδιών, μεταξύ των οποίων και ο δίκταμνος. Στη Δίκτη (Δικταίο Άντρο) γεννήθηκε, σύμφωνα με το μύθο, ο Δίας και εκεί τον γαλούχησε η αίγα Αμάλθεια, επειδή στο όρος έβρισκαν τροφή πολλοί αίγαγροι.

Μενοίκειο όρος ή Μποζ Νταγ (Γκρίζο Βουνό): Όρος της ανατολικής Μακεδονίας, το οποίο βρίσκεται μεταξύ των νομών Δράμας και Σερρών. Αρχίζει από τα Όρη της Βροντούς, εκτείνεται νοτιοανατολικά, στα όρια των δύο νομών, ενώ οι απολήξεις του πλησιάζουν τον ποταμό Αγγίτη. Το μήκος του είναι περίπου 25 χλμ. Ειδικότερα, το όρος Μενοίκειο αποτελεί τη νότια διακλάδωση-απόληξη του όρους Όρβηλου και των ορέων της Βροντούς, καθώς υψώνεται βορειοανατολικά της πόλης των Σερρών και καταπίπτει προς τις πόλεις Νέα Ζίχνη, Αλιστράτη και Προσοτσάνη. Έχει γενική διεύθυνση βορειοδυτική-νοτιοανατολική. Το Μενοίκειο, που βρίσκεται στα όρια των Νομών

Δράμας και Σερρών, διαχωρίζεται από το όρος Φαλακρό με τη Διάβαση Καλοσκοπίου. Η υψηλότερη κορυφή του Μενοίκειου, με υψόμετρο 1.963 μ. βρίσκεται στο νομό Σερρών και ονομάζεται Καραγκιόζ Γκιόλ (Δρόμος του Μαυρομάτη). Άλλες σημαντικές κορυφές του είναι ο Κοΰσκουρας (1.623 μ.) και τέσσερις ανώνυμες κορυφές, με ύψος 1.567 μ., 1.453 μ.,1.203 μ. και 1.000 μ. Η ορεινή έκτασή του χαρακτηρίζεται από χωροσταθμικές καμπύλες των 200-1.920 μ., ενώ το μέσο υπερθαλάσσιο ύψος, στη μεγαλύτερη έκταση, φτάνει τα 1.400 μ.

Το έδαφος του Μενοίκειου είναι γενικά αβαθές (16-30 εκατ.) και η έκταση του βοσκότοπου είναι 49.280 στρέμματα. Από γεωλογικής άποψης, υπερέχουν τα ασβεστολιθικά πετρώματα. Σε μικρό μόνο τμήμα, στις νότιες κλιτύες,και κυρίως κάτω από το χωριό Χιονοχώρι, υπάρχουν και πυριτικά πετρώματα. Οι αποστάσεις από το Χιονοχώρι έως τη θέση Ρουστάκα είναι16 χλμ., ενώ έως τη θέση Χάνια 20 χλμ.

Λόγω της γεωλογικής δομής του εδάφους, παρατηρείται απουσία επιφανειακά ρεόντων υδάτων σχεδόν σε όλη την έκταση. Έτσι, οι βροχοπτώσεις καταλήγουν είτε σε υπόγειες απορροές είτε σε απορροές υπό την επιφάνεια. Επιπλέον, η ασβεστολιθική σύσταση των πετρωμάτων συντελεί στην κατακόρυφη κίνηση των υδάτων και της εμφάνισής τους σε χαμηλότερα σημεία (χαράδρες). Ως συνέπεια των παραπάνω συνθηκών, πηγαία ύδατα παρατηρούνται σε ορισμένα μόνο σημεία και προέρχονται από υδρομαστεύσεις. Τα νερά δεν φτάνουν για την κάλυψη των αναγκών των ζώων. Γι’ αυτό πραγματοποιούνται τρεις υδρομαστεύσεις από πηγαία ύδατα σε δεξαμενές και τέσσερις ομβρολεκάνες που οδηγούν σε δεξαμενές.

Το Μενοίκειο είναι σε πολλές περιοχές, ιδίως τις χαμηλότερες, πυκνά δασωμένο. Στην υψηλότερη περιοχή όπου σχηματίζεται ένα είδος οροπεδίου, υπάρχει χαμηλή βλάστηση. Ειδικότερα, το δάσος αποτελείται από δενδρώδη βλάστηση (μαύρη πεύκη, οξιά, οστριά, γαύρο) θαμνώδη (πουρνάρι, κέδρο, φράξο, λεπτοκαρυά) και ποώδη (μολόχα, γαϊδουράγκαθο, φτέρη, τριφύλλι, βάτο, τσάι, αγριοτριαντάφυλλα κ.ά).

Μερόπη ή Νεμέρτζικα (Ντούσκο): Οροσειρά της Ηπείρου, παρά τα σύνορα Ελλάδας και Αλβανίας, με πολλές διακλαδώσεις. Ένα μέρος της βρίσκεται στο αλβανικό έδαφος, με υψόμετρο που φτάνει στα 2.198 και 1.852 μ. (ανώνυμες κορυφές). Προς το Νότο, εισέρχεται στο νομό Ιωαννίνων, όπου πλησιάζει την Τύμφη. Η οροσειρά της Μερόπης σταματάει στον Αώο ποταμό, πέρα από τη δεξιά όχθη του οποίου αρχίζει η μεγάλη οροσειρά της Πίνδου, η μεγαλύτερη της χώρας. Η Μερόπη είναι γνωστή και με την ονομασία Μπιτσικόπουλο. Ειδικότερα, το ελληνικό μέρος χωρίζεται σε δύο τμήματα, στα βορειοδυτικά τον Μακρύκαμπο (Μπόζοβο) με υψόμετρο 1.672 μ., κοντά στα σύνορα με την Αλβανία, ενώ στα βορειονατολικά το Μπιτσικόπουλο με υψόμετρο 2.207 μ. Το τμήμα αυτό, όπως το βλέπει κανείς ερχόμενος από τα Γιάννενα, μοιάζει με την Κοιμωμένη του Χαλεπά.

Στη Μερόπη, από την ελληνική πλευρά, βρίσκεται το χωριό Κεφαλόβρυσο (Μετζιτιέ), ενώ από την αλβανική το χωριό Κλεισούρα. Μεγάλο μέρος του τελευταίου καλύπτεται από δάση, κυρίως όμορφα δάση βελανιδιάς, από όπου και η ονομασία Ντούσκο (αλβανική λέξη). Υπάρχουν όμως πολλά ακόμη είδη δένδρων και θαμνοειδών, όπως γραβή, πλατύγραβος, λιπαθιά, φράξος, σφεντάμι, γκρεπούνι (είδος δρυός), κέδρος, πλάτανος, δρυς (είδος μικρής βελανιδιάς), κρανιά, βσύζια (αφροξυλιές), αγριοκυδωνιές, αγριοκαστανιές, αγριοφουντουκιές, αγριαχλαδιές (γκορτσές).

Στη Μερόπη μπορεί κανείς να βρει και πολλών ειδών φυτά, όπως τσάι, τρεντελίνα (είδος τριφυλλιού), πιλώνιο (επίσημη ονομασία άψινθος), τούφα (χόρτο που τρώνε τα ζώα), αγριοκολοκυθιά (την τρώνε τα ζώα και κάνουν κίτρινο γάλα με πολλά λιπαρά), τάρταρο (είδος αγκαθιού), αμάραντος κ.ά.

Στην περιοχή δεν υπάρχουν υδάτινα ρεύματα, αλλά πολλοί χείμαρροι. Πηγές συναντάμε σε τρία σημεία: Στα Μπαλάματα, στο Κόκκινο (ονομάζεται έτσι από το κοκκινόχωμα), όπου βρίσκονται και τα ερείπια της Παλιόχωρας, και στο Μπιτσικόπουλο. Επειδή όμως για τις κτηνοτροφικές ανάγκες χρειαζόταν περισσότερο νερό, οι ντόπιοι κατασκεύαζαν «λούτσες», στις οποίες συγκεντρωνόταν το νερό της βροχής, όπως π.χ., η «Λούτσα του Μπέη στο Μπιτσικόπουλο κ.ά.

Οικονομικές δραστηριότητες: Η κτηνοτροφία

Δίκτη: Πρόκειται να αναφερθούμε στο χωριό Άγιος Γεώργιος του οροπεδίου Λασιθίου, το οποίο είναι οργανωμένο με μεικτή οικονομία. Το χωριό αυτό διαμορφώθηκε από δύο οικισμούς, γι’ αυτό υπάρχουν και οι δύο ενορίες του Αγίου Δημητρίου και του Αγίου Γεωργίου, από όπου και το όνομα. Είναι κτισμένο σε υψόμετρο 840 μ. και το 1991 είχε 781 κατοίκους. Το 1951 γνώρισε τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή του ανάπτυξη, με 1.312 κατοίκους. Από τότε, όμως, λόγω της αστυφιλίας και της αγροτικής εξόδου, ο πληθυσμός μειώθηκε. Οι κάτοικοί του εγκαταστάθηκαν στις παραθαλάσσιες περιοχές, όπου διέθεταν μετόχια (χειμαδιά), καθώς και στο Ηράκλειο, όπου ασχολούνταν με άλλες εργασίες, (π.χ., τουρισμό), στην Αθήνα, στον Πειραιά κ.α.

Η οικονομία του χωριού Άγιος Γεώργιος -και γενικά των χωριών του οροπεδίου- ήταν και παραμένει μεικτή, με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη τη γεωργία. Ενδεικτικά αναφέρουμε κυρίως την παραγωγή πατάτας και οσπρίων (φασολιών). Είναι τόσο μεγάλη η παραγωγή τη πατάτας, ώστε πολλοί ταΐζουν με αυτές και τα ζώα τους. Η καλλιέργεια -ανάλογα με την έκταση που διέθετε ο ιδιοκτήτης- γινόταν με αμειψισπορά, εναλλασσόμενη δηλαδή καλλιέργεια σιτηρών και άλλων προϊόντων, συνήθως οσπρίων, όπως φασόλια, φάβα, φακές και κουκιά, προκειμένου να εμπλουτίζεται το έδαφος με άζωτο, ενώ σπανιότερα χρησιμοποιούσαν τη μέθοδο της αγρανάπαυσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα θερισμένα χωράφια παραχωρούνταν με ενοίκιο στους κτηνοτρόφους, ώστε να βοσκήσουν τα ζώα και να κοπρίσουν τη γη. Παλαιότερα, αυτό γινόταν συστηματικότερα και έπειτα από καθορισμένες συμφωνίες. Σήμερα, όμως, τα πράγματα έχουν κάπως αλλάξει.

Η ελαιοκαλλιέργεια δεν ήταν εφικτή στο οροπέδιο, λόγω του υψόμετρου. Όλοι όμως διέθεταν μεγάλο αριθμό ελαιόδενδρων στα πεδινά χειμαδιά (μετόχια). Υπήρχαν οικογένειες που διέθεταν έως και 1.500 ελαιόδενδρα και έκαναν παραγωγή 5-6 τόνους λάδι το χρόνο. Οι κτηνοτρόφοι όργωναν τα ελαιοχώραφα το χειμώνα, όταν διαχείμαζαν με τα ζώα τους, ενώ συγκέντρωναν τον καρπό όταν κατέβαιναν στα χειμαδιά, το φθινόπωρο. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η γεωργοκτηνοτροφική οικονομία των κατοίκων του οροπεδίου Λασιθίου ήταν εμπορευματική. Εμπορεύονταν το κρέας, το τυρί, το γάλα, το λάδι, τις πατάτες και άλλα γεωργικά προϊόντα.

Η γεωργία θεωρείτο και θεωρείται η σημαντικότερη οικονομική δραστηριότητα του Αγίου Γεωργίου -και γενικότερα του οροπεδίου-, ενώ νοικοκύρης ήταν αυτός που είχε άφθονη γη και μεγάλη παραγωγή. Εδώ παρατηρείται μια σημαντική διαφορά σε σχέση με το σύστημα αξιών της ορεινής περιοχής Ρεθύμνου (Ψηλορείτη) και Χανίων (Λευκά Όρη). Παρ’ όλ’ αυτά, ο μέσος κλήρος είναι μικρός. Κυμαίνεται από 10 έως 15 στρέμματα, ενώ σπάνια κανείς έχει 50 στρέμματα. Πολλοί όμως είναι εκείνοι που διαθέτουν μεγάλες εκτάσεις βοσκότοπων. Σήμερα, στα πατατοχώραφα εργάζονται κατά την περίοδο της συγκομιδής και Αλβανοί εργάτες, οι οποίοι όμως, σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες, ζητούν πολύ υψηλό μεροκάματο, με αποτέλεσμα, λόγω της χαμηλής τιμής της πατάτας στην αγορά, να μην τους μένει τίποτα. Κέρδος έχουν μόνο εάν τη διαθέσουν οι ίδιοι στις λαϊκές αγορές και όχι μέσω των εμπόρων.

Σήμερα, πάντως, η γεωργία έχει εκμηχανιστεί σε μεγάλο ποσοστό. Γίνεται χρήση τρακτέρ για το όργωμα, καθώς και άλλων μηχανών για τη σπορά και τη συγκομιδή. Στην πατατοκαλλιέργεια, για παράδειγμα, εκτός από τους Αλβανούς που χρησιμοποιούνται στο μάζεμα, υπάρχουν και ειδικές μηχανές, οι οποίες μαζεύουν τις πατάτες, τις κοσκινίζουν για να φύγει το χώμα και τις βάζουν στα σακιά. Άλλες μηχανές σπέρνουν τον πατατόσπορο συμμετρικά στα χωράφια. Παλαιότερα, η εργασία αυτή γινόταν από τις γυναίκες.

Ο άλλος δυναμικός πόλος της οικονομίας ήταν και παραμένει η κτηνοτροφία των αιγοπροπροβάτων, που διαθέτουν σε μεγάλο αριθμό οι Λασιθιώτες του οροπεδίου και ειδικότερα του χωριού Άγιος Γεώργιος. Μερικοί είχαν και συνεχίζουν να έχουν κοπάδια με περισσότερα από 1.000 ζώα. Η κτηνοτροφία τους στηρίζεται στον τροπαλισμό, δηλαδή είναι μεταβατική (transhumance). Οι κτηνοτρόφοι μετακινούνταν με τα ζώα σε τρεις φάσεις. Το χειμώνα κατέβαιναν στα χειμαδιά που τα ενοίκιαζαν από τα μοναστήρια ή ήταν ιδιωτικά (μετόχια). Αυτά βρίσκονταν στις βόρειες περιοχές της Κρήτης, όπως η Χερσόνησος, η Ανάληψη, το Καλοχώρι, τα Αγριανά, η Επισκοπή το Σγουροκέφαλο κ.α. Στη νότια πλευρά ήταν τα Φαβριανά κ.ά. Σε ό,τι αφορά τα χειμερινά βοσκοτόπια, τα πράγματα ήταν κάπως ευκολότερα παλαιότερα, σήμερα όμως, λόγω της ελαιοκαλλιέργειας και της κηποκαλλιέργειας που συνηθίζονται εκεί, τα διαθέσιμα λιβάδια έχουν μειωθεί. Παρατηρούνται συχνά συγκρούσεις μεταξύ καλλιεργητών και κτηνοτροφών, γιατί τα ζώα μπαίνουν στους κήπους και κάνουν ζημιές. Οι κτηνοτρόφοι τιμωρούνται σύμφωνα με το νόμο «Περί αδεσποσίας». Γι’ αυτό το λόγο πλέον, το χειμώνα χρησιμοποιούνται και ζωοτροφές (τριφύλλι, καλαμπόκι κ.λπ.) αγορασμένες από το εμπόριο. Στις μέρες μας, τα ζώα μεταφέρονται με φορτηγά, όπως συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Την άνοιξη, κατά το μήνα Απρίλιο, τα ζώα μεταφέρονταν στα ορεινά της Δίκτης, όπου υπήρχαν οι λεγόμενοι «συρμοί», βοσκότοποι όπου δικαίωμα βοσκής των ζώων τους είχαν μόνο ορισμένα σόγια. Εκεί βρίσκονταν τα μητάτα με τα μαντριά και τα τυροκομεία. Από τον Ιούλιο έως το Σεπτέμβριο, όσοι είχαν τη δυνατότητα κατέβαζαν τα ζώα στην περιφέρεια των χωριών του οροπεδίου, όπου είχαν θεριστεί τα χωράφια, εκεί δηλαδή όπου υπήρχαν ιδιόκτητες ή ενοικιασμένες εκτάσεις, φυτεμένες με χασίλια ή ειδικές καλλιέργειες για ζωοτροφές. Όσοι είχαν δικά τους κτήματα, έβαζαν τα ζώα τους στα θερισμένα χωράφια, ενώ όσοι δεν είχαν, ενοίκιαζαν την καλαμιά στα χωράφια από άλλους, που δεν είχαν πολλά ζώα. Τέλος, τα μεγάλα κοπάδια τα κατέβαζαν το Νοέμβριο στα χειμαδιά. Αυτοί που είχαν λίγα ζώα, τα κρατούσαν όλο το χρόνο στο οροπέδιο. Τσελιγκάτα δεν υπήρχαν, όπως στην κυρίως Ελλάδα. Συνεργασία (πατούλια, ορτακιά) των κτηνοτροφών (αδελφών κ.λπ.) για την τυροκόμηση γινόταν παλαιότερα, το καλοκαίρι, που λιγόστευε το γάλα. Αυτό όμως συμβαίνει πλέον σπάνια, καθώς το γάλα, αφού τοποθετηθεί σε ψύκτες, μεταφέρεται με βαρέλια, βυτιοφόρα και άλλα μέσα κατευθείαν στην αγορά και στα οργανωμένα τυροκοκομεία. Σημειώνω ότι και η ράτσα των ζώων έχει «βελτιωθεί». Παλαιότερα, οι κτηνοτρόφοι είχαν τα λεγάμενα «λασιθιωτάκια», μικρόσωμα πρόβατα, τώρα όμως έχουν μεγαλόσωμα πρόβατα, κατάλληλα για κρεατοπαραγωγή και γαλακτοπαραγωγή.

Οι ντόπιοι υποστηρίζουν ότι παλαιότερα οι οικογένειες είχαν κοπάδια με λιγότερα ζώα (π.χ., 100,150, 200). Αυτό συνέβαινε γιατί όλα τα χωράφια τα έσπερναν για δικές τους ανάγκες και δεν υπήρχε μεγάλο περιθώριο για ζωοτροφές και βοσκοτόπια. Σήμερα όμως, η σιταροκαλλιέργεια και γενικότερα η καλλιέργεια των δημητριακών έχει περιοριστεί. Η γεωργία έχει στραφεί κυρίως στα κηπευτικά, στις περιοχές όπου υπάρχει νερό, ενώ τα ξηρικά χωράφια έχουν μετατραπεί σε βοσκότοπους. Πρέπει να αναφερθεί, άλλωστε, ότι στο οροπέδιο υπήρχε άφθονο νερό γι’ αυτές τις καλλιέργειες. Παλαιότερα μάλιστα, υπήρχαν στην πεδιάδα εκατοντάδες ανεμόμυλοι για την άντληση του νερού από τα πηγάδια, καθ’ όλη την έκταση του οροπεδίου, γεγονός που αποτελούσε και την τουριστική «ατραξιόν» της περιοχής. Επιπλέον, καλλιεργούνταν και τα χωράφια στις πλαγιές της Δίκτης, υψομέτρου έως και 1.400 μ., σε ειδικά κτισμένες πεζούλες.

Συνήθως οι περισσότερες οικογένειες διέθεταν μέχρι 100 στρέμματα ιδιόκτητο θερινό βοσκότοπο, ενώ σπανιότερα 200 στρέμματα. Αν οι βοσκότοποι δεν επαρκούσαν, ενοίκιαζαν ή έδιναν στα ζώα ζωοτροφές. Σήμερα, λόγω της επιδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και της ανάπτυξης της κτηνοτροφίας, πολλοί κτηνοτρόφοι χρησιμοποιούν τα ξένα χωράφια χωρίς την άδεια ή χωρίς να έχει προηγηθεί συμφωνία με τον ιδιοκτήτη, ενώ μερικές φορές τα περιφράσσουν. Αυτό γίνεται συχνά, χωρίς να καταβάλλουν νόμιμο ενοίκιο για βοσκή σε χρήματα ή είδος (ζώα, τυρί, μαλλί κ.λπ.).

Μενοίκειο: Στον ορεινό χώρο του Μενοίκειου σημαντική ήταν και είναι η κτηνοτροφία, η οποία παλαιότερα ήταν εκτατική, ενώ μετά το 1950 περισσότερο στατική. Υπήρχαν μεγάλα κοπάδια αιγοπροβάτων, βούβαλων και αλόγων. Η νομαδική και ημινομαδική κτηνοτροφία στηριζόταν και εδώ στον τροπαλισμό. Οι βλαχοποιμένες, δηλαδή κυρίως οι Σαρακατσάνοι και οι Βλάχοι, ανέβαιναν το καλοκαίρι στα ορεινά βοσκοτόπια και το χειμώνα κατέβαιναν στα πεδινά. Ήταν οργανωμένοι σε τσελιγκάτα, παρ’ όλο που κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, οι κτηνοτροφικές επιχειρήσεις ήταν άμεσα εξαρτημένες από τους λεγάμενους Αρβανίτες μπέηδες της περιοχής, οι οποίοι διέθεταν τους βοσκότοπους. Τα τσελιγκάτα ήταν κοινοπραξίες μικρών κτηνοτροφών υπό την αρχηγία ενός μεγάλου κτηνοτρόφου, του τσέλιγκα, που αναλάμβανε και το ρίσκο ενοικίασης των βοσκότοπων.

Έπειτα από το Β' Παγκόσμιο πόλεμο, η παραγωγή βούβαλων περιορίστηκε και οι κτηνοτρόφοι στράφηκαν περισσότερο στην εκτροφή αγελάδων για το γάλα και το κρέας. Η αγελαδοτροφία αποτελεί έως σήμερα σημαντική οικονομική δραστηριότητα. Στα ορεινά όμως, μπορεί να δει κανείς και κοπάδια αγελάδες ελεύθερες, χωρίς την άμεση επίβλεψη των βουκόλων ή κάποιο άλλου είδους εκμετάλλευση, παρά μόνο την επιδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε όλη την έκταση του νομού Σερρών, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας για το έτος 1979, εκτρέφονταν 92.000 βοοειδή, 174.000 πρόβατα, 97.000 γίδια, 24.200 χοίροι, 11.650 ίπποι-ημίονοι-όνοι, 700 βουβάλια, ενώ παράγονταν 8.543 τόνοι βοδινού κρέατος, 1.706 τόνοι πρόβειου, 848 τόνοι γίδινου και 2.888 τόνοι χοιρινού. Παράγονταν επίσης 51.000 τόνοι γάλα αγελάδας, 124.000 τόνοι πρόβειο, 95.00 τόνοι γίδινο και 612 τόνοι γάλα βούβαλων.

Ειδικότερα στο Μενοίκειο Όρος, μεγάλη κτηνοτροφική δραστηριότητα επέδειξαν οι Βλαχόφωνοι ημινομάδες κτηνοτρόφοι του Χιονοχωρίου (πρ. Καρλίκιοϊ) και οι κάτοικοι του χωριού που βρίσκεται χαμηλότερα, της Οινούσας (πρ. Δερβέσιανη), όπου έχουν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια και πολλοί κάτοικοι του Χιονοχωρίου. Άλλωστε, μέχρι πρόσφατα, διοικητικά η Οινούσα ήταν οικισμός της Κοινότητας Χιονοχωριού. Το Χιονοχώρι είναι κτισμένο σε υψόμετρο 660 μ. και το 1991 είχε μόνο 82 κατοίκους. Ο μεγαλύτερος πληθυσμός του χωριού ήταν το 1940, με 413 κατοίκους. Από τότε, λόγω της αγροτικής εξόδου και των ανώμαλων πολιτικών καταστάσεων (πολέμων κ.λπ.), οι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στις Σέρρες και σε χαμηλότερα μέρη, όπως η Οινούσα, η οποία είναι κτισμένη σε υψόμετρο 130 μ. και το 1991 είχε 487 κατοίκους.

Οι εν λόγω Βλάχοι προέρχονταν από την Ήπειρο (κυρίως από τα χωριά Αβδέλα, Συράκο, Γράμμουστα, Μότσα κ.λπ.) της Πίνδου και έφυγαν κυνηγημένοι από τον Αλή Πασά, την περίοδο μεταξύ 1780 και 1800. Αφού πέρασαν τον Αλιάκμονα, έφτασαν αρχικά στην περιοχή της Θεσσαλονίκης και από εκεί εγκαταστάθηκαν στα Άνω Πορρόια Σερρών. Κατόπιν στον Λαϊλιά της Βροντούς, όπου υπάρχουν ερειπωμένα κτίσματα σε υψόμετρο 1.500 μ., -γεγονός που επιβεβαιώνει την άποψη ότι οι Βλάχικοι οικισμοί κτίζονται πάντα σε υψόμετρο πάνω από 1.000 μ. - και τέλος στο Χιονοχώρι, χωριό που εγκατέλειψαν οι σλαβόφωνοι κάτοικοί του. Στην περιοχή όμως είχαν εγκατασταθεί και ελληνόφωνοι νομάδες κτηνοτρόφοι, δηλαδή Σαρακατσάνοι, επίσης διωγμένοι από τον Αλή Πασά από τις αρχές του 19ου αιώνα και έπειτα.

Στο Μενοίκειο, λόγω της φυσιολογίας του βουνού, της ουσιαστικής απουσίας δασών στις υψηλότερες περιοχές και του ομαλού εδάφους, ενδεικνυόταν η προβατοτροφία, Η φύση του εδάφους και της βλάστησης στο υψίπεδο είναι τέτοια, ώστε οι κτηνοτρόφοι λόγω της ομοιομορφίας του τοπίου, προκειμένου να αναγνωρίζουν την περιοχή τα βοσκοτόπια, κατασκεύαζαν μικρές στήλες με σωρούς από πέτρες. Η κτηνοτροφία εξάλλου των βούβαλων, η οποία παλαιότερα ήταν ευρύτερα διαδεδομένη στο βορειοελλαδικό χώρο, διευκολυνόταν στη συγκεκριμένη περιοχή και από τις πεδιάδες και τα υψίπεδα, καθώς και από το νερό που αφθονούσε στη λεκάνη του Στρυμόνα. Είναι γνωστή η συνήθεια αυτού του ζώου να μπαίνει στο νερό. Επίσης, οι πεδιάδες και τα υψίπεδα ήταν κατάλληλα για τις αγελάδες. Σημειώνω ότι τα βουβάλια και οι αγελάδες, εκτός από το όργωμα, χρησιμοποιούνταν επίσης για την έλξη των μεταφορικών μέσων.

Η ορεινή περιοχή του Μενοίκειου είναι γνωστή για τα πέτρινα στρογγυλά τυροκομεία, παρόμοια με τους κούμους της ορεινής κεντρικής και δυτικής Κρήτης (Ψηλορείτη ή Ίδη και Λευκά Όρη), τα οποία βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο (τα παρουσίασα λεπτομερώς σε σχετική εισήγησή μου σε Διεθνές Συνέδριο στις Σέρρες τον Απρίλιο του 2006). Αναφέρω την πέτρινη στρογγυλή καλύβα της θέσης «Γκρέκο Καλύβα» (υψόμετρο 1.200 μ.), ίσως γιατί κάποια περίοδο τη χρησιμοποιούσαν Σαρακατσάνοι κτηνοτρόφοι. Η εν λόγω καλύβα βρίσκεται σε απόσταση 6 χλμ. περίπου από το Χιονοχώρι, κοντά στο δρόμο (ανεβαίνοντας αριστερά), ενώ οι μεγάλες πέτρινες στρογγυλές καλύβες στις θέσεις Καραμάνδρα (υψόμετρο 1.700 μ.), Ρουστάκα (υψόμετρο 1.600 μ.) και Καρδασίμου στο οροπέδιο. Υπάρχουν όμως και άλλες πρόχειρες πέτρινες στρογγυλές καλύβες μεταξύ Καραμάνδρας και Ρουστάκας, καθώς και μερικά υπανέμια (μικρά πέτρινα στρογγυλά κτίσματα που προστατεύουν τους βοσκούς από τον αέρα, τα οποία στην περιοχή ονομάζουν οντζικλίκια.

Τα κτίσματα προορίζονταν αρχικά για κτηνοτροφική χρήση. Από το 1960 όμως, έπειτα από τις αλλαγές στην κτηνοτροφική οικονομία (οργανωμένα τυροκομεία κ.λπ.) πέρασαν στην αχρησία. Το γάλα μεταφερόταν πλέον στα τυροκομεία. Ωστόσο, ορισμένα από αυτά, κυρίως στην περιοχής της Βροντούς, συνέχιζαν να χρησιμοποιούνται για άλλες ανάγκες. Έτσι εξηγείται η ύπαρξη του αλωνιού στην περιοχή Κουρί, καθώς και τα πατατοχώραφα στο θέση Κουτέλι. Ήταν δηλαδή καλύβες για την εκεί παραμονή των καλλιεργητών. Χρησίμευαν όμως και ως καταφύγια των κυνηγών και των άλλων εργαζομένων στην ύπαιθρο. Αυτό ίσχυε περισσότερο για τις πέτρινες καλύβες στα ημιορεινά και πιο πεδινά μέρη, παρά για το υψίπεδο του Μενοίκειου, όπου λόγω του υψόμετρου και της φύσης του εδάφους η καλλιέργεια σιτηρών και άλλων σχετικών προϊόντων δεν ήταν δυνατή.

Τα πρόβατα συγκεντρώνονταν στα μαντριά και αρμέγονταν. Εισέρχονταν από τις μικρές πόρτες που υπήρχαν περιμετρικά, στις πλευρές, και εξέρχονταν από τις απέναντι μικρές πόρτες. Σε κάθε πόρτα κάθονταν σε ειδικά καθίσματα (βλαχ. σκάμνου) δύο αρμεχτές. Το γάλα το έριχναν σε μεγάλα ξύλινα βαρέλια τα τάλαρου, όπου οι άνδρες το κτυπούσαν και έβγαζαν το βούτυρο. Το ξινόγαλα που έμενε το έχαναν μυζήθρα (γκίζα ή ούρδα στην τοπική διάλεκτο). Οι γυναίκες δεν ανέβαιναν στα μαντριά ούτε ασχολούνταν με τα κοπάδια. Το βούτυρο κατόπιν το μετέφεραν στα διπλανά τετράγωνα κτίσματα και το έκαναν κασέρι. Η μάνδρα στα βλάχικα λεγόταν κοντάρου και ο χώρος αρμέγματος, όπως και αλλού, στρούγκα, ενώ το τυροκομείο, κεσάρε. Οι καλύβες αυτές στο σλαβικό ιδίωμα των ντόπιων λέγονται κολίμπε. Τα τυριά αποθηκεύονταν στα βοηθητικά κτίρια/αποθήκες και το φθινόπωρο οι κτηνοτρόφοι τα κατέβαζαν στην πόλη και τα πωλούσαν στους εμπόρους.

Δεδομένου ότι μέχρι σήμερα στην περιοχή ασχολούνται με τη ημινομαδική/μεταβατική κτηνοτροφία ελληνόφωνοι (κυρίως Σαρακατσάνοι), βλαχόφωνοι και σλαβόφωνοι, είναι φανερό πόσο δύσκολο είναι οι κατασκευές αυτές να αποδοθούν σε συγκεκριμένη ομάδα. Η μορφολογία πάντως της εγκατάστασης (με τη στρογγυλή καλύβα και την αντίστοιχη τετράγωνη δίπλα -πάντα κατασκευασμένη από χόρτα-, που χρησίμευε ως αποθήκη) συναντάται εξίσου και στους Σαρακατσάνους αλλά και στους Αρβανιτόβλαχους, οι οποίοι όμως ως ομάδα δεν εμφανίζονται σήμερα στην περιοχή. Ονόματα κτηνοτροφών που αναφέρονται είναι τα: Κιρκινέζος, Λεβέντης (Βλάχος αλλά όχι από το Χιονοχώρι), Σερέτης (Βλάχος από το Χιονοχώρι) κ.ά.

Μερόπη: Ο ορεινός χώρος της Μερόπης είναι ο τόπος της οικονομικής δραστηριότητας, (κτηνοτροφίας) των Αρβανιτόβλαχων κατοίκων του χωριού Κεφαλόβρυσου (πρ. Μετζιτιέ) Πωγωνίου, το οποίο είναι κτισμένο στους πρόποδες του βουνού. Το Κεφαλόβρυσο είναι κτισμένο σέ υψόμετρο 650 μ. Την παλαιό ονομασία του (Μετζιτιέ) την οφείλει, σύμφωνα με την παράδοση, στο σουλτάνο Αβδούλ Μετζίτ, ο οποίος διέθεσε το χώρο για να χτιστεί το χωριό, μεταφέροντας τους κατοίκους από την Παλιόχωρα (της οποίας τα ερείπια βρίσκονται σε υψόμετρο 1.000 μ. περίπου) στη Νεμέρτσικα. Αυτό συνέβη μετά την εξόντωση του Αλή Πασά από τους Τούρκους, με τον οποίο οι ντόπιοι Αρβανιτόβλαχοι είχαν πολύ στενές σχέσεις. Το μέτρο αυτό απέβλεπε στον άμεσο έλεγχό τους από τις τουρκικές αρχές, γιατί ήταν πάντα ανήσυχα και επαναστατικά στοιχεία. Το 1991 το Κεφαλόβρυσο είχε 1.122 μόνιμους κατοίκους, ενώ το 1940, ο πληθυσμός του ήταν 1.463 κάτοικοι. Μεγάλο μέρος των κατοίκων μετοίκισε μετά το 1960 στη Γερμανία, ενώ πολλοί άλλοι εγκαταστάθηκαν στα Γιάννενα, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Οι Βλάχοι του Κεφαλόβρυσου είναι ημινομάδες κτηνοτρόφοι μεγάλων αποστάσεων. Η μετακίνηση (τροπαλισμός) τους είναι του τύπου transhumance inverse (αντίστροφος ημινομαδισμός), γιατί το σημείο αφετηρίας τους είναι το χωριό Κεφαλόβρυσο (Μετζιτιέ). Στο χωριό έπεφτε χιόνι το χειμώνα και τα ζώα έπρεπε να κατέβουν κάτω στα χειμαδιά (αρίον). Έφταναν έτσι μέχρι την Αυλώνα και το Μούρσι της Αλβανίας. Έπειτα όμως από το κλείσιμο των συνόρων κατά το Β' Παγκόσμιο πόλεμο και τον Εμφύλιο, περιορίστηκαν (μειώνοντας παράλληλα και τα ζώα τους) στην περιοχή της ελληνικής Ηπείρου, και κυρίως στις περιοχές γύρω από τη Σαγιάδα, το Ασπροκλήσι, τη Λουρίδα κ.α.

Η οικονομία τους μέχρι το 1960 στηριζόταν σχεδόν αποκλειστικά στην κτηνοτροφία των προβάτων. Αναφέρεται ότι την περίοδο της ακμής του, πριν από το 1940, το χωριό διέθετε 80.000-100.000 ζώα, κυρίως πρόβατα, γιατί ελάχιστοι τότε είχαν γίδια, ενώ τώρα υπολογίζονται γύρω στα 25.000, κυρίως γιδοπρόβατα. Από αυτά, τα 7.500 βρίσκονται γύρω από το χωριό, ενώ τα υπόλοιπα είναι διασκορπισμένα σε μεγάλο υψόμετρο στη Νεμέρτσικα, στο Γράμμο, ακόμα και την Πίνδο, και χαμηλά στα άλλα χωριά του Πωγωνίου (Βήσσανη, Κακόλακκο, Δελβινάκι, Δρυμάδες, Βασιλικό, Πωγωνιανή, Δολό κ.α.), όπου οι Βλάχοι αναζητούσαν βοσκότοπους.

Ένας τόσο μεγάλος αριθμός ζώων είχε ανάγκη, όπως ήταν φυσικό, από μία μεγαλύτερη έκταση που θα περιλάμβανε όχι μόνο τη σημερινή ελληνική περιοχή της Ηπείρου, αλλά και τη Βόρειο Ήπειρο (νότια Αλβανία). Στο χωριό υπήρχε κοινοτικός βοσκότοπος που τον χρησιμοποιούσαν και συνεχίζουν να τον χρησιμοποιούν όλοι. Εκεί βοσκουσαν τα ζώα της κοινότητας, όμως ο χώρος μόλις που επαρκουσε για 6.000 ζώα. Η κοινότητα, επειδή δεν είχε άλλα έσοδα επέβαλλε ένα μικρό φόρο, ανάλογα με τα κεφάλια των ζώων. Πλήρωναν 18,20 ή ακόμη 25 δρχ. το κεφάλι, ανάλογα με την περίοδο, τη δεκαετία του 1970, πέρα από το όριο των δεκαπέντε ζώων, το οποίο ήταν και συνεχίζει να είναι δωρεάν. Από το 2000, ο φόρος κατά κεφάλι αυξήθηκε σε 120 δρχ. για τη μικρή κτηνοτροφία και σε 240 δρχ. για τη μεγάλη. Σήμερα, γι’ αυτό το λόγο, παρέχεται οικονομική ενίσχυση από τη Νομαρχία. Συνήθως, υστέρα από το θερισμό, όπως και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, οι ντόπιοι άφηναν τα ζώα ελεύθερα στους περιορισμένους αγρούς που διέθεταν. Έλεγαν χαρακτηριστικά: «Αλάσεμ άγκρε ελεύτερα». Για τους βοσκότοπους που χρησιμοποιούν, υποστηρίζουν ότι αρχικά δεν ήταν κοινοτικοί, αλλά ότι ανήκαν σε έναν ορισμένο αριθμό οικογενειών (μελετιών).

Τα μαντριά με τα ζώα είναι διασκορπισμένα γύρω από το χωριό, καθώς και σε όλη την περιοχή της Νεμέρτσικας, μέχρι την αλπική ζώνη σε κάποια απόσταση το ένα από το άλλο. Συνήθως οι κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις των συγγενών (ξαδέλφων κ.λπ.) βρίσκονται κοντά ή μία στην άλλη. Η εγκατάσταση περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα: Καλύβα ή οικίσκο για τον τσοπάνο, στρούγκες για το άρμεγμα, στάλο για να δροσίζονται τα ζώα το μεσημέρι, τυροκομείο (μπατζαριό), ενώ τριγύρω υπάρχουν σκόρπιες οι αλατισιές (σερίνιε στα βλάχικα), δηλαδή οι πλατιές πέτρες όπου οι κτηνοτρόφοι ρίχνουν το αλάτι για να τρώνε τα ζώα. Παλαιότερα οι στρούγκες ήταν κατασκευασμένες από πέτρες και βάτα. Σήμερα όμως, κατά κανόνα, είναι φτιαγμένες με παλούκια και σύρμα. Οι στρούγκες των προβάτων είναι διαφορετικές, μεγαλύτερες από εκείνες των γιδιών. Τελευταία, ο δήμος έχει αναλάβει να τους προμηθεύει με λυόμενα ξύλινα σπιτάκια στο βουνό. Οι κτηνοτρόφοι επισημαίνουν τις ευκολίες που υπάρχουν σήμερα στην κατασκευή των μαντριών. Εκείνη την εποχή, έπρεπε να κόψουν ξύλα (παλούκια) στο δάσος, ενώ σήμερα υπάρχουν τα καδρόνια, οι τσίγκοι κ.λπ.

Σημειώνω πάντως ότι μαντριά υπήρχαν μέσα στο χωριό έως το 1920-1930, γεγονός που υποδηλώνει ότι το χωριό εξελίχθηκε με πύκνωση από παλαιότερες πρόχειρες εγκαταστάσεις, θα έλεγα κατούνες, εφόσον κάθε μαχαλάς αποτελεί και ένα γένος (μελιέτι). Άλλωστε, σε φωτογραφίες του 1900 διακρίνονται καθαρά οι καλύβες, αλλά και ο τσάρκος για τα νεογέννητα ζώα. Σήμερα, είτε μέσα είτε κοντά στο χωριό, στις παρυφές (εύκολη πρόσβαση με σύντομη πεζοπορία), εκτρέφουν ζώα μόνο οι Γραμμοζαίοι, οι Μαναίοι και οι Ποριχαίοι. Τα τελευταία χρόνια, τα περισσότερα ζώα βρίσκονται μακριά, σε περιοχές έξω από το χωριό, εκτός από τα 5-6 οικόσιτα (μπραβάρια) που διατηρούσε πάντα κάθε οικογένεια ή τα μικρά κοπάδια 10-20 ζώων.

Πριν από το 1960, οι κτηνοτρόφοι του Κεφαλόβρυσου ήταν οργανωμένοι σε τσελιγκάτα ή στάνες (τονρέση στο τοπικό βλάχικο ιδίωμα, από τη λατινική λέξη turn, δηλαδή ομάδα, συν την κατάληξη -έστι που δηλώνει τόπο). Με τον όρο αυτόν εννοούμε, όπως ήδη ανέφερα, την ομάδα συνεργασίας περισσότερων κτηνοτροφών, οι οποίοι, ένωναν τα κοπάδια τους υπό την αρχηγία ενός ισχυρού και πλούσιου ιδιοκτήτη, του τσέλιγκα ή αρχιτσέλιγκα, ο οποίος διέθετε τα περισσότερα ζώα. Τούτο γινόταν, γιατί ο μεγάλος αυτός κτηνοτρόφος μπορούσε να νοικιάσει ευκολότερα βοσκότοπους (λιβάδια) στα χειμαδιά από τις κοινότητες και από τους ιδιοκτήτες, που ήταν συνήθως Τουρκαλβανοί μπέηδες και αγάδες από την Κονίσπολη. Ήταν προτιμότερο να συνεργάζονται, αφού στην πράξη ήταν αδύνατον οι μικροί κτηνοτρόφοι να ανταγωνιστούν επιτυχώς τους μεγάλους στη διεκδίκηση των βοσκότοπων. Ενοίκιαζαν τα λιβάδια συνήθως για ένα εξάμηνο (στην καλύτερη περίπτωση για δύο χρόνια), ενώ οι πληρωμές γίνονταν τότε με το σκληρό νόμισμα της εποχής, τα «ναπολεόνια». Οι πληροφορίες αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι όι βοσκότοποι ήταν ακριβοί και συχνά οι τσέλιγκες και οι άλλοι κτηνοτρόφοι έπεφταν έξω στους υπολογισμούς τους για τη δυνατότητα του λιβαδιού να συντηρήσει έναν ορισμένο αριθμό ζώων. Αυτό είχε ως συνέπεια οι κτηνοτρόφοι να βγαίνουν χρεωμένοι αρκετά συχνά. Τότε οι μπέηδες τους έπαιρναν τα ζώα, λέγοντάς τους μάλιστα ότι «Από δήμαρχοι κατέληξαν κλητήρες».

Παλαιότερα τυροκομούσαν στο ίδιο το βουνό, όπου υπήρχε ειδική εγκατάσταση γι’ αυτή τη δουλειά, το μπατζαριό, κατασκευασμένο από χόρτα και κλαδιά. Αυτό γίνεται και σήμερα, μερικές φορές το καλοκαίρι. Οι κτηνοτρόφοι φτιάχνουν κεφαλοτύρι και μυζήθρα, ενώ βγάζουν και το φρέσκο βούτυρο και το ξινόγαλο, χτυπώντας το γάλα σε ειδικό ξύλινο δοχείο, την τρουμπολίτσα. Από το 1950 και πέρα δημιουργήθηκαν οργανωμένα τυροκομεία με πρώτο εκείνο του Αλέκου Πότση. Ακολούθησαν ο Μήτσος Πορίχης, ο Δημήτρης Γραμμόζης κ.ά. Σήμερα, σε όλες τις περιοχές που ανέφερα, το μεγαλύτερο μέρος της γάλακτοπαραγωγής μεταφέρεται με σύγχρονα μέσα στην αγορά και στα σύγχρονα τυροκομεία.

Οικολογία και προσαρμογή

Γενικά, από οικολογικής απόψεως, η κτηνοτροφική ημινομαδική/μεταβατική οικονομία βρισκόταν και βρίσκεται σε αμοιβαία αλληλεπίδραση με το φυσικό περιβάλλον, τις γεωργικές κοινότητες, τους δημογραφικούς παράγοντες και τους πληθυσμούς των ζώων. Από ορισμένους μελετητές είχε θεωρηθεί ότι η πτηνοτροφία αυτής της μορφής αποτελούσε ένα παρωχημένο σύστημα, όμως παρ’ όλ’ αυτά, απεδείχθη βιώσιμο είτε στράφηκε στην αγορά είτε παρέμεινε στην αυτοκατανάλωση.

Ουσιαστικά, η εκτατική πτηνοτροφία (νομαδική/ημινομαδική και μεταβατική) αντιμετώπισε τρεις μεγάλες απειλές: Η πρώτη σημειώθηκε στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, με τη μεγάλη αγροτική μεταρρύθμιση, την απαλλοτρίωση των τσιφλιπιών και την αναδιανομή της γης. Και αυτό, γιατί η μεγάλη κτηνοτροφία (τσελιγκάτα) βρισκόταν σε αλληλεξάρτηση, στηριζόταν δηλαδή στην ύπαρξη της μεγάλης γαιοκτησίας (τσιφλίκια) στα πεδινά, όπου οι κτηνοτρόφοι είχαν τα χειμαδιά τους. Στο εξής, έπρεπε να έρχονται σε συνεννόηση με τους μιπροϊδιοπτήτες και να επιστρατεύουν φιλικές σχέσεις (πατρωνίες, κουμπαριές π.λπ.) -γεγονός πολύ πιο δύσκολο-, προκειμένου να μπορούν να νοικιάζουν τα θερισμένα χωράφια. Γι’ αυτό το λόγο, τα τσελιγκάτα αρχίζουν να διασπώνται και να περιορίζονται.

Η δεύτερη και η μεγαλύτερη απειλή ξεκίνησε τις τελευταίες δεκαετίες με την εντατικοποίηση της γεωργίας και τη μετατροπή των καλλιεργειών των δημητριακών σε μικροϊδιοπτησίες, κηποπαλλιέργειες, αμπελοκαλλιέργειες, και δεντροκαλλιέργειες (ελαιόδεντρα, εσπεριδοειδή π.λπ.). Σημαντικό ρόλο σε αυτή την κατεύθυνση έπαιξαν και οι γεωτρήσεις για την αναζήτηση νερού. Το πρόβλημα λύθηκε με τη μεγαλύτερη σε έκταση χρήση ζωοτροφών, που με τη σειρά της προϋποθέτει και τις ανάλογες εμπορενματικές καλλιέργειες, αλλά και μια σημαντική επιβάρυνση στο κόστος παραγωγής στην κτηνοτροφία.

Η τελευταία δοκιμασία αυτού του κλάδου της οικονομίας επήλθε με την εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση που πραγματοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια, καθώς και τη στροφή σε άλλα επαγγέλματα (υπηρεσίες π.λπ.). Τότε διαλύονται και τα τελευταία τσελιγκάτα. Οι ορεινές κοινότητες συρρικνώνονται πληθυσμιακά και αυτό φαίνεται από τις ανεστραμμένες δημογραφικές πυραμίδες ηλικιών στον ορεινό χώρο. Επειδή όμως η ζήτηση πρωτεϊνών και η κατανάλωση κρέατος αυξήθηκαν λόγω της ανόδου του βιοτικού επιπέδου και της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών, η Ευρωπαϊκή Ένωση με τις επιδοτήσεις ενίσχυσε τους κτηνοτρόφους, ώστε να διατηρήσουν την απασχόλησή τους. Σημαντικό ρόλο σε αυτό έπαιξε και είσοδος των μεταναστών (κυρίως Αλβανών), οι οποίοι σε πολλές περιοχές εργάζονται ως τσοπάνοι. Διαφορετικά, υπήρχε κίνδυνος να χαθούν ολοσχερώς οι παραδοσιακοί τρόποι εκμετάλλευσης του χώρου, που στηρίζονταν σε μια πολύχρονη γνώση και εμπειρία, η οποία, μεταξύ των άλλων, συντελούσε στη διατήρηση και την αναπαραγωγή ποικίλων κοινωνικών και οικοσυστημικών ενοτήτων. Γι’ αυτό το λόγο, έχουν σχεδιαστεί από το κράτος ειδικές μελέτες, ενώ έχουν προταθεί σχετικά αναπτυξιακά προγράμματα (κατασκευή κτηνοτροφικών δρόμων, υδροδεξαμενών για πότισμα κ.λπ.), που έχουν υλοποιηθεί εν μέρει.

Ο ειδικός όρος για τη μελέτη της γεωργοκτηνοτροφικής οικονομίας των ορεινών χώρων προέρχεται από τη γερμανική λέξη Alpwirschaft, επειδή οι πρώτες μελέτες που έγιναν αφορούσαν στις Άλπεις, και συγκεκριμένα την περιοχή της γερμανόφωνης Ελβετίας. Η μελέτη όμως του ορεινού χώρου δεν μπορεί να εννοηθεί, όπως έγινε φανερό, χωρίς την παράλληλη εξέταση του πεδινού χώρου. Γι’ αυτό θεωρείται πιο κατάλληλη η μελέτη των κάθετων ζωνών. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να διευκρινιστεί περισσότερο πώς οι πληθυσμοί προσαρμόζονται στο ορεινό περιβάλλον. Ένας επιπλέον λόγος είναι ότι κατ’ αυτό τον τρόπο μπορεί να μελετηθεί καλύτερα ο βαθμός αυτάρκειας των πληθυσμών, η ανεπαρκής ή όχι πρόσληψη θερμίδων, καθώς και η πλήρης απασχόληση ή υποαπασχόληση τους (οικονομικά και οικολογικά όρια).

Κατά τον Guillet, μία εξειδικευμένη οικονομική στρατηγική αυξάνει το ρίσκο, ενώ μία σύνθετη/μεικτή στρατηγική το μειώνει. Επιπλέον, ο ίδιος θεωρεί τη γεωργία και την κτηνοτροφία στους ορεινούς χώρους εξαιρετικά ριψοκίνδυνες. Αυτό οφείλεται σε πολλούς λόγους, κυρίως φυσικές/καιρικές καταστροφές, ασθένειες ζώων κ.λπ. Ιδιαίτερα για τους κτηνοτρόφους, μπορώ να αναφέρω πολλά παραδείγματα από την προσωπική εθνογραφική έρευνά μου στο Κεφαλόβρυσο, όπου σημειώθηκαν σημαντικές απώλειες στα κοπάδια. Μεγαλοτσελιγκάδες έχασαν από στιγμή σε στιγμή όλο το κοπάδι τους και έμειναν χωρίς κανένα ζώο. Δεν είναι τυχαίο ότι η κτηνοτρόφοι αποκαλούν την περιουσία τους σε ζώα «τίπουτας» και οι γεωργοί λένε ότι «Τα ζώα είναι δροσιά και η γη τράπεζα». Η δροσιά χάνεται το πρωί μόλις βγει ο ήλιος. Έτσι εξηγείται, γιατί οι κτηνοτρόφοι είναι πολύ δεισιδαίμονες σε ό,τι αφορά το κοπάδι (βασκανία κ.λπ.). Παρ’ όλ’ αυτά, στην κτηνοτροφική κοινωνία υπήρχαν δικλείδες ασφαλείας στις συγκεκριμένες περιπτώσεις. Οι άλλοι κτηνοτρόφοι της κοινότητας ή της στάνης έπρεπε να συνδράμουν τον ατυχήσαντα με την προσφορά τουλάχιστον ενός ζώου.

Μία άλλη διάσταση που απασχολεί τους μελετητές είναι η καταστροφή των ορεινών λιβαδιών από την υπερβόσκηση, λόγω μεγαλύτερου αριθμού ζώων, με συνέπεια τη διάβρωση του εδάφους. Θα αναφερθώ στη δική μας περίπτωση και στην καταστροφή του δάσους του πρίνου από τα γίδια, όχι μόνο γιατί τα ζώα τρώνε τα κλαδιά και τον καρπό (βελανίδια), με αποτέλεσμα το φυτό να μην μπορεί να αναπαραχθεί. Από εκεί και η γνωστή απαγόρευση της αιγοτροφίας στην Αττική, κατά τη δικτατορία του Μεταξά (πρβ. και το σχετικό «Ό,τι κάνει ή γίδα στο πουρνάρι, το κάνει το πουρνάρι στο τομάρι της» γιατί τα βελανίδια χρησιμοποιούνταν στη βυρσοδεψία). Το θέμα αυτό θεωρείται συζητήσιμο, γιατί υπάρχουν και αντίθετες απόψεις στη βιβλιογραφία, όπως του Guillet, ο οποίος υποστηρίζει ότι πολλές φορές αποτέλεσμα της υπερβόσκησης είναι το δυνάμωμα της βλάστησης, το οποίο μπορεί όμως να αποδειχθεί ανθυγιεινό και πολύ βλαβερό για τα ζώα. Αυτό συμβαίνει γιατί η διάβρωση παρατηρείται μόνο σε επικλινή εδάφη, ενώ σε επίπεδα (οροπέδια κ.λπ.) αυτό δεν ισχύει. Αντίθετα, λόγω της υπερβόσκησης, εκεί μπορούν να επικρατήσουν (ρυτά που δεν καταναλώνονται από τα ζώα, τα οποία ενδεχομένως είναι βλαβερά (αφάνες κ.ά.). Ιδανική θεωρείται η ήπια βόσκηση, ενώ επιζήμια, η υπερβόσκηση και η υποβόσκηση. Εξάλλου, αυτό προϋποθέτει αδυναμία του κτηνοτρόφου να ελέγξει την αύξηση του κοπαδιού του και τον πολλαπλασιασμό των ζώων του κάτι όμως που δεν έχει αποδειχθεί. Ο έλεγχος επιτυγχάνεται είτε με φυσικό τρόπο (κακή διατροφή των ζώων σε περίπτωση υπερβόσκησης και επομένως μειωμένη αναπαραγωγή, μη αναμενόμενη ξηρασία, επιζωοτία, άλλες ασθένειες, λύκοι κ.λπ.) είτε με τεχνικό/πολιτισμικό (κατανάλωση μεγάλου αριθμού ζώων στις μεγάλες γιορτές, στα πανηγύρια και στους γόμους, πωλήσεις κ.ά.), όπως θα δείξω παρακάτω.

Άλλωστε, ως απάντηση στην υπερβόσκηση μπορεί ακριβώς να θεωρηθεί η εναλλάξ μετακίνηση στα ορεινά και τα πεδινά, η οποία εκτός από την πρακτική της σημασία αποβαίνει τελικά και σημαντικός ιδεολογικός παράγοντας (πρβ. την «κοινωνική μεταβατικότητα» ή social transhumance ανθρώπων της πόλης, καταγόμενων από ορεινές κοινότητες, οι οποίοι δεν είναι πλέον κτηνοτρόφοι, αλλά ανεβαίνουν εθιμικά το θέρος στο βουνό, δηλαδή ό,τι θα ονομάζαμε ειδικό habitus). Το βουνό γι’ αυτούς είναι «η ιδεολογική πατρίδα» τους.

Το ζήτημα της αύξησης των ζώων, σε συνδυασμό με την υπερβόσκηση αλλά και τη ρύπανση του περιβάλλοντος (περισσότερο στη στατική και σταβλική κτηνοτροφία) έχει απασχολήσει τους μελετητές. Το ερώτημα είναι γιατί οι κτηνοτρόφοι επιθυμούν να πολλαπλασιάσουν τα ζώα τους πέρα από τα πλαίσια των αναγκών τους και της οικογενειακής τους αυτάρκειας, με κίνδυνο να δημιουργούνται δυσκολίες; Ας θυμηθούμε την ευχή των δικών μας κτηνοτροφών να «χιλιάσουν τα πρόβατα», για να τους καλούν «τσέλιγκες», οι οποίοι να βγουν εθιμικά στις ράχες να τα «διαλαλήσουν», να πουν δηλαδή ότι απέκτησαν χίλια πρόβατα. Θα μπορούσαν ενδεχομένως να πουλήσουν τα επιπλέον ζώα και να καταθέσουν στην τράπεζα το εισόδημα. Η έρευνα έδειξε ότι ο πολλαπλασιασμός και η διατήρηση των ζώων, όπως μας λέει McPeak, θεωρείται ένας τρόπος αυτασφάλισης, έναντι του γνωστού κυκλικού φαινομένου της άνθησης/χρεωκοπίας (boom and bust cycle) που παρατηρείται στην κτηνοτροφία. Πρόκειται δηλαδή για την απώλεια και τη μείωση του κοπαδιού, για πολλούς λόγους. Από χρηματοοικονομικής άποψης, τα χρήματα στη τράπεζα δεν αποδίδουν το ίδιο με το κοπάδι (και τις γέννες), ενώ και στην περίπτωση που οι κτηνοτρόφοι θα ήθελαν να αυξήσουν τα ζώα τους με αγορές, υπάρχει η αντίληψη ότι αυτά που διατίθενται στη αγορά δεν είναι πάντα καλής ποιότητας.

Σήμερα οι κτηνοτρόφοι προγραμματίζουν χρονικά τις γέννες, ώστε να υπάρχει μεγάλη παραγωγή αρνιών τις περιόδους των Χριστουγέννων και του Πάσχα, κατά τις οποίες παρατηρείται αυξημένη κατανάλωση. Κατ’ αυτό τον τρόπο, μειώνεται η πίεση στο βοσκότοπο την περίοδο του χειμώνα και της άνοιξης, που οι κτηνοτρόφοι ετοιμάζονται να ανέβουν στα ορεινά -ή θερινά αντίστοιχα- βοσκοτόπια. Αυτό παρατηρείται γενικά σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στα υπόλοιπα Βαλκάνια. Ειδικότερα, μεγάλη κατανάλωση αρνιών γίνεται και στα καλοκαιρινά πανηγύρια της Παναγίας (Δεκαπενταύγουστο), της Αγίας Παρασκευής και του Προφήτη Ηλία, γιορτές πολύ σημαντικές για τους κτηνοτρόφους (Βλάχους κ.ά.). Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι και οι γάμοι των κτηνοτροφών γίνονται το καλοκαίρι, προς το τέλος του καλοκαιριού, πριν κατέβουν στα χειμαδιά. Με τη μεγάλη κατανάλωση κρέατος μειώνεται ο αριθμός των ζώων που πρέπει να μεταφερθούν στα πεδινά βοσκοτόπια. Στο Κεφαλόβρυσο ιδιαίτερα, οι περισσότεροι γάμοι γίνονταν και συνεχίζουν να γίνονται τον Ιούλιο, το δεύτερο μισό του Αυγούστου και το Σεπτέμβριο. Η κατανάλωση κρέατος ήταν πολύ μεγάλη, εάν σκεφτεί κανείς ότι κάθε συγγενής ήταν υποχρεωμένος να φέρει στο γάμο δώρο (κανίσκι) ένα αρνί. Έτσι, καταναλωνόταν τεράστιος αριθμός ζώων. Στο οροπέδιο, εξάλλου, μεγάλος κτηνοτρόφος με πληροφόρησε ότι στο γάμο του γιου του έσφαξε 140 ζώα. Σε άλλη περίπτωση από το οροπέδιο, δύο αδελφοί είχαν το χειμώνα 2.000 ζώα και το καλοκαίρι 1.700. Τα υπόλοιπα πωλήθηκαν ή καταναλώθηκαν.

Υπάρχουν όμως και άλλες παράμετροι που καθορίζουν επιμέρους πρακτικές και οικονομικές στρατηγικές, οι οποίες συνδέονται με το φυσικό περιβάλλον, όπως για παράδειγμα, η αναλογία βοσκότοπων και καλλιεργήσιμων εδαφών. Αυτή είναι γνωστή στους γεωγράφους ως σχέση ager (συνολική έκταση αρόσιμων γαιών) και saltus (συνολική έκταση βοσκοτόπων και δασών), η οποία καθορίζει τη μορφή του αγροτικού συστήματος και του τοπίου. Αναφέρω παραδείγματα: Το έδαφος της Ηπείρου παρουσιάζει αξιοσημείωτη δυσαναλογία μεταξύ της γεωργικής γης, των βοσκότοπων και των δασών. Με λίγα λόγια, στην Ήπειρο το σύνολο της έκτασης των αγρών είναι δυσανάλογα μικρότερο από το αντίστοιχο σύνολο της έκτασης των βοσκότοπων και των δασών. Ειδικότερα, τα ορεινά εδάφη έχουν έκταση 4.426 τ.χλμ. (88,7%), τα ημιορεινά 401 τ.χλμ. (8%) και τα πεδινά 162 τ.χλμ. (3,3%), ενώ το μέσο σταθμικό υψόμετρο του νομού Ιωαννίνων είναι 628 μ. Για το νομό αυτό, η μοναδική πεδινή περιοχή είναι 150.000 στρέμματα γύρω από τα Γιάννενα. Το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει με το νομό Σερρών. Οι ορεινές περιοχές είναι 765 τ.χλμ. (19,3%), οι ημιορεινές 1.348 τ.χλμ. (33,8 %) και οι πεδινές 1.870 τ.χλμ. (48,9 %), ενώ η λεκάνη του Στρυμόνα είναι 770 τ.χλμ.

Είναι ευνόητο ότι στο νομό Ιωαννίνων μπορεί να διατηρηθεί μεγάλος αριθμός ζώων στα ορεινά, αλλά το πρόβλημα παρουσιάζεται το χειμώνα, όταν τα χειμαδιά δεν επαρκούν και οι κτηνοτρόφοι πρέπει να μετακινούνται για μεγάλες αποστάσεις (ημινομαδισμός μεγάλων αποστάσεων). Αντίθετα, στο νομό Σερρών οι χειμερινοί βοσκότοποι εκτείνονται -λόγω του πεδινού εδάφους- και σε κοντινές αποστάσεις. Έχουμε, λοιπόν, ημινομαδισμό μικρών αποστάσεων.

Στο Λασίθι τα πράγματα είναι ακόμα πιο σύνθετα λόγω της ποικιλομορφίας του φυσικού χώρου και ιδιαίτερα του οροπεδίου (έκταση 110 τ.χλμ., στα οποία μπορούν να προστεθούν και οι καλλιέργειες σε πεζούλες στις πλαγιές της Δίκτης). Η έκταση του ager εδώ αυξάνεται με τις καλλιέργειες στα πεδινά και ιδιαίτερα την ελαιοκαλλιέργεια. Η αναγκαστική πάντως κάθοδος των ζώων το χειμώνα στα παράλια της Κρήτης, όπου οι πεδινές εκτάσεις είναι και εκεί περιορισμένες, (αλλά και μη διαθέσιμες στο σύνολό τους τα τελευταία χρόνια), υποχρεώνει τους κτηνοτρόφους να τα τρέφουν, όπως ανέφερα, με ζωοτροφές (τριφύλλι, καλαμπόκι κ.λπ.).

Με οποιονδήποτε όμως τρόπο και να υπολογιστούν οι βοσκότοποι και τα ζώα, οι δυνατότητες (βοσκοϊκανότητα) ενός λιβαδιού είναι περιορισμένες. Έχει υπολογιστεί ότι χρειάζονται 2,5 στρέμματα χειμερινού βοσκότοπου για κάθε ζώο. Εάν γίνει υπέρβαση αυτού του ορίου, τα ζώα υποσιτίζονται. Τότε είναι απαραίτητες οι ζωοτροφές. Σχετικά με αυτό, υπολογίζεται ότι ένα πρόβατο χρειάζεται ένα κιλό καρπό και ένα κιλό σανό ή τριφύλλι την ημέρα.

Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα εντατικοποίησης της γεωργίας με τη λίπανση των ορεινών καλλιεργήσιμων εδαφών από τα κοπάδια, με αποτέλεσμα την παράλληλη ενίσχυση της βοσκοϊκανότητας των θερισμένων χωραφιών, την περίοδο μεταξύ Ιουλίου-Σεπτεμβρίου, που τα ζώα δεν έχουν κατεβεί ακόμα στα χειμαδιά. Η περίπτωση αυτή φυσικά ισχύει μόνο για το οροπέδιο, όπου η οικονομία είναι σύνθετη, γεωργοκτηνοτροφική, αλλά όχι και για το Μενοίκειο ή τη Μερόπη. Εκεί οι κτηνοτρόφοι κατέβαιναν σε χειμαδιά στους αγρούς, κατά τη περίοδο της αγρανάπαυσης. Οι αγροί όμως -κατά κανόνα- ήταν ξένη ιδιοκτησία.

Σημασία για την αυτάρκεια του πληθυσμού έχει και το είδος των ζώων που αποτελούν τα κοπάδια (πρόβατα, γίδια, αγελάδες). Οι Βλάχοι του Κεφαλόβρυσου, για παράδειγμα, παλαιότερα προτιμούσαν τα πρόβατα, τα οποία ήταν περισσότερο παραγωγικά, γιατί το γάλα τους είναι καλύτερο (έχει περισσότερες θερμίδες, πρωτεΐνες και λίπος) και ακριβότερο στην τιμή, καθώς επίσης για το μαλλί τους. Από τους υπολογισμούς που έχουν κάνει ειδικοί, δέκα προβατίνες είναι επαρκείς για τη συντήρηση ενός ατόμου, ενώ αντίθετα για τον ίδιο σκοπό χρειάζονται είκοσι γίδες. Τα πρόβατα όμως χρειάζονται περισσότερη φροντίδα. Αυτά άλλωστε είναι πιο ευαίσθητα στο κρύο, ενώ τα γίδια μπορούν να βγουν έξω και με χιόνια και να βρουν, όπως λένε, «Ξύλο για να φάνε». Σημαντικός όμως παράγοντας για τη διατήρηση προβάτων είναι και η φύση του εδάφους, που είναι ομαλό, ελάχιστα βραχώδες (αστοιβιές, βάτοι κ.λπ., ενώ απουσιάζουν οι ακανθώδεις θάμνοι), καθώς και της χαμηλής βλάστησης. Σημειώνω ότι με τη μεταφορά των ζώων στα ορεινά, η γαλακτοφορία τους παρατεινόταν τουλάχιστον για ένα μήνα, αντίθετα με ότι συνέβαινε υπό φυσιολογικές συνθήκες.

Η στενή σχέση των ανθρώπων αυτών με τα ζώα χαρακτηρίζεται από το λεγόμενο «σύνδρομο της ζωομανίας», που χαρακτηρίζει όλους τους κτηνοτρόφους. Το κοπάδι είναι μια κοινωνία ζώων οργανωμένη από τον άνθρωπο, η οποία βασίζεται στην αρχή ότι τα ζώα έχουν ορισμένες συνήθειες, όπως για παράδειγμα, να ακολουθούν έναν αρχηγό και να μετακινούνται ανάλογα με τις εποχές (κρύο, ζέστη), αναζητώντας χόρτο για βοσκή. Ο κανόνας στην οργάνωση του κοπαδιού για οικονομική εκμετάλλευση, συνίσταται στο να κρατούν οι κτηνοτρόφοι τα θηλυκά για αναπαραγωγή και γαλακτοπαραγωγή, ενώ από τα αρσενικά, να κρατούν μόνο όσα θα χρησιμεύσουν για το ζευγάρωμα (βαρβάτα, κριάρι ή τράγος) και για αρχηγοί του κοπαδιού (γκεσέμια). Τα υπόλοιπα πωλούνται στους κρεοπώλες.

Το κοπάδι μπορεί να χωριστεί στα γαλακτοφόρα, στα στείρα, στα νεογέννητα κ.λπ. Στο κοπάδι αναλογεί ένα κριάρι ή τραγί για κάθε είκοσι ζώα. Επομένως, σε ένα κοπάδι 200 ζώων αναλογούν 10 κριάρια, σε κοπάδι 500 ζώων 50 κριάρια, κ.ο.κ. Τα γκεσέμια (οδηγοί του κοπαδιού) επίσης αντιστοιχούσαν ανάλογα με το κοπάδι. Για παράδειγμα, στο Κεφαλόβρυσο, ο Βασίλης (Ράπος) Μεντής σε κοπάδι 700-800 είχε δεκαπέντε γκεσέμια. Για την εξυπηρέτηση, εξάλλου, ενός κοπαδιού 400 ζώων χρειάζονται τουλάχιστον δύο ενήλικες άνδρες.

Σε ευρύτερες ομάδες συνεργασίας, όπως τα τσελιγκάτα, είναι απαραίτητη η επιστράτευση και άλλων συγγενών, καθώς και ξένων, προκειμένου να δημιουργηθεί μια βιώσιμη οικονομική μονάδα. Οι συγγενείς δεν ανήκουν πάντα στην πατροπλευρική ομάδα του τσέλιγκα. Μπορούν να συμμετέχουν και γαμπροί, καθώς και ανιψιοί, καταγόμενοι από αδελφές. Παρ’ όλα αυτά, το τσελιγκάτο δεν είναι απόλυτα ένα «συγγένεια» (parentele), γιατί συμμετέχουν και ξένοι. Η ανάγκη συνεργασίας, που εξαρτάται από το είδος των ζώων του κοπαδιού (πρόβατα, γίδια), οδήγησε ορισμένους μελετητές να υποστηρίξουν -γενικεύοντας- (κατά την άποψη μου λανθασμένα), ότι το σύστημα που εφαρμόζουν οι κτηνοτρόφοι του ορεινού χώρου είναι πάντα το αμφιπλευρικό. Στις δικές μας περιπτώσεις όμως, αυτό δεν ισχύει, καθώς και στις τρεις περιπτώσεις έχουμε πατρογραμμικές ομάδες με διαφορετικούς βαθμούς συνοχής. Πιο συνεκτικές είναι οι πατρογραμμικές ομάδες συγγένειας (μελέτια) των Αρβανιτόβλαχων του Κεφαλόβρυσου, όπου η υπάρχει το έθιμο της βεντέτας καθώς και η εξωγαμία του γένους (απαγόρευση γάμου σε απεριόριστο βαθμό μέσα στην ομάδα επωνύμου). Πατρογραμμικές, αν και ενδογαμικές, θεωρούνται και οι ομάδες συγγένειας των Κρητών στο οροπέδιο του Λασιθίου, αλλά και των Βλάχων στις Σέρρες.

Ένα άλλο θέμα είναι ο ανταγωνισμός των ομάδων συγγένειας που επικρατεί για τους βοσκότοπους. Το ζήτημα των συγκρούσεων και κατ’ επέκταση των αιματηρών αντεκδικήσεων έχει εξετάσει με μεγάλη προσοχή ο Collier, ο οποίος διατύπωσε και τη θεωρία του «καμπύλου μοντέλου», υποστηρίζοντας ότι ανάλογα με την πίεση που δέχεται η γη, εξίσου αναλόγως διαμορφώνονται, λόγω του ανταγωνισμού, και οι ομάδες συγγένειας. Ο Collier θεωρεί ότι σε χαμηλή πίεση το σύστημα μπορεί να είναι αμφιπλευρικό, ενώ σε υψηλή μονογραμμικό. Επιπλέον -σε αυτή την περίπτωση-, μπορεί να είναι πατρογραμμικό, ενώ όταν υπάρχει παρά πολύ μεγάλη πίεση (με κίνδυνο διάσπασης της κοινότητας/κοινωνίας), επανέρχεται στο αμφιπλευρικό.

Είναι γεγονός ότι στον ορεινό χώρο της Δίκτης και του Μενοίκειου έχουμε μέσες πιέσεις. Έτσι, τα πατρογραμμικά συστήματα εκεί είναι πιο χαλαρά, σε αντίθεση με τη Μερόπη, λόγω του αριθμού των ζώων των Αρνανιτόβλαχων. Και στις τρεις περιοχές όμως, έχουμε ζωοκλοπές (μεταξύ των άλλων και ως στρατηγική διεύρυνσης των βοσκότοπων και απόκτησης γης ορισμένων κοινοτήτων) και απαγωγές γυναικών, ως ιδιαίτερες μορφές παραβατικότητας, οι οποίες ενδημούν κατά κανόνα στις κτηνοτροφικές κοινωνίες. Ενδιαφέρουσα θα ήταν η σύγκριση με την κεντρική και δυτική Κρήτη (Ρέθυμνο, Χανιά), όπου ο ανεξέλεγκτος ανταγωνισμός για τους βοσκότοπους έχει οδηγήσει πολλές φορές τις σχέσεις των πατρογραμμικών ομάδων συγγένειας (σογιών) σε τραγική κατάσταση.

Πρέπει να σημειώσω, πάντως, ότι τα προβλήματα, τα οποία προαναφέρθηκαν, στις σχέσεις μεταξύ των ιδιοκτητών χωραφιών του οροπεδίου και κτηνοτροφών αυξάνουν συνεχώς και δεν γνωρίζω εάν με τον πολλαπλασιασμό των ζώων, λόγω των επιδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουμε και εδώ παρόμοια εξέλιξη με εκείνη στην κεντρική και δυτική Κρήτη.

Παρ’ όλ’ αυτά, κλείνοντας, δεν μπορούμε να γενικεύσουμε, θεωρώντας ότι οι κτηνοτρόφοι δεν συνεργάζονταν καθόλου μεταξύ τους πέρα από τα τσελιγκάτα και τις πρόσκαιρες κοινοπραξίες το καλοκαίρι (πατούλιες, ορτακιές, σμίξιμο κ.λπ.). Υπήρχαν εργασίες, όπως η κουρά (κούρος) των ζώων, όπου χρειάζονταν πολλά χέρια. Τότε συγκεντρώνονταν πάνω από 20 άτομα και συνεργάζονταν με αμοιβαιότητα (δανεικά) συγγενείς, κουμπάροι, φίλοι και γείτονες, χωρίς να τους χωρίζουν διαφορές Η κουρά ήταν ένα μικρό πανηγύρι. Έσφαζαν μάλιστα και ζώα, τα έψηναν και έπιναν κρασί, τσικουδιά κ.λπ. Η συνεργασία αυτού του είδους, η οποία ανάγεται σε προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής (κοινοτικό κ.λπ.), συναντάται σε κοινωνίες που στηρίζονται σε σχέσεις μικρής εμπορευματοποίησης και όχι σε πλήρη εκχρηματισμό της οικονομίας, δηλαδή σε κοινωνίες που βρίσκονται, όπως μας λέει ο Guillet, σε συνθήκες περιφερειακού καπιταλισμού.

Ελευθέριος Π. Αλεξάκης
Δρ. εθνολόγος, τέως διευθυντής ερευνών στο Κέντρο Ερευνών Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών.
Κτηνοτρόφοι και κτηνοτροφία στον ορεινό χώρο
δημοσιευμένο στο: Ορεινός χώρος και δάση
Επιμέλεια: Ηλίας Ευθυμιόπουλους, Μιχάλης Μοδινός
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ (ΔΙΠΕ)
ΑΘΗΝΑ 2007
πηγή: academia.edu

Βιβλιογραφία
Agraval Arun and Vasant K. Saberval, 2004, “Wither South Asian pastoralism? An Introduction”. Nomadic Peoples 8/2: 36-54.
Allbaugh L.G.,1953, Crete. A Case Study of an Underdeveloped Area. Princeton University Press (μτφρ. Εκδόσεις Τροχαλία).
Αλεξάκης Ε. Π., 2005, «Τα τσελιγκάτα και οι μετακινήσεις των Αρβανιτόβλαχων κτηνοτροφών της Ηπείρου», Γεωγραφίες 5:114-134.
Αλεξάκης Ε. Π., 2006, «Η συγγένεια από γυναίκες σε μια πατρογραμμική κοινωνία. Η περίπτωση του οροπεδίου Λασιθίου Κρήτης», Πρακτικά Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου (Χανιά, Οκτώβριος 2006), (υπό έκδοση).
Αλεξάκης Ε. Π., 2007, «Μητάτα, κατούνες, μετόχια. Οικονομία και οργάνωση του χώρου στην Κρήτη», Ευ. Γρ. Αυδίκος (επιμ), Κρήτη:Λαϊκός πολιτισμός. Τοπικότητες: αντιστάσεις, μεταβολές, συνθέσεις. «Ταξιδευτής», Αθήνα.
Braudel F., 1991, Η Μεσόγειος και ο μεσογειακός κόσμος την εποχή του Φιλίππου Β' της Ισπανίας. Μορφωτικό Τδρυμα Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος.
Βλαχοχρήστος Κων/νος, 1977, Τα βιομηχανικά δάση της Ηπείρου. Υπουργείο Συντονισμού κ.λπ. Ιωάννινα.
Brush Stephen Β., 1976, “Introduction: Cultural Adaption to Mountain Village”, Human Ecology: An Inerdisciplinary Journal 4/2:125-33
Chang Claudia, 1993, “Pastoral transhumance in Southern Balkans as Social Ideology. Ethnoarcheological research in Norhern Greece”, American Anthropologist 95: 687-703.
Collier G.A., 1975, Fields of the Tzotzil. The ecolological bases of tradition in highlands Chiapas. University of Texas Press. Austin and London.
Crapanzano Vincent, 2003, “Pastured Landscapes”, Current Anthropology 44/1: 136-137.
Γάτσιος Δ. A., 2002, Κτηνοτροφών άνοδος και κάθοδος. Σύνδεσμος Συρρακιωτών Ιωαννίνων/Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων. Ιωάννινα.
Ελλάδα 2000. Γεωγραφία-Πατριδογνωσία. Η Ελλάδα κατά διαμερίσματα - Άτλαντας. Ηλεκτρονική έκδοση Junior Ε.Π/Ε. Αθήνα.
Guillet D., 1980, “Reciprocal labor and peripheral capitalism in the Central Andes”, Ethnology 19:151-67.
Guillet D., 1983, “Towards a cultural ecology of mountains. The Central Andes and the Himalayas compared”, Current Anthropology 24/5: 564.
Herzfeld M., 1983, “Reciprocal animal theft in Crete, At the intercessions of Ideologies”, στο Production Pastorale et Societe no 13: 47-54.
Herzfeld Μ.,1985, “Agency, Speech and Bride-Theft in a Cretan Mountain Village”, Anthropology 9: 25-44.
Κασσωτάκης M., 1967, Οροπέδιο Λασιθίου (χειρ. συλλ. στο Σπουδαστήριο Λαογραφίας Πανεπιστημίου Αθηνών αρ. 108).
Κούβαρης Λεωνίδας I., 1964, κ.ά., Νέα εικονογραφημένη γεωγραφία - Άτλας της Ελλάδος. Εκδόσεις Αφοί Σπυρόπουλοι και Κ. Κουνδουρέας, Αθήναι.
Kreutzmann Hermann, 2004, “Pastoral practices and their transformation in the north Karakoran”, Nomadic Peoples 8/2: 54-89.
McPeak John, 2005, “Individual and collective rationality in pastoral production: evidence from northern Kenya”, Human Ecology: An Inerdisciplinary Journal 33/2:171-198.
MacVeyn Colleen, 2004, “Himalayan herding is alive and well: the economics of pastoralism in the Langtang Valley”, Nomadic Peoples 8/2:107-125.
Μαυρακάκης Γιάννης, 1985, Λαογραφικά Κρήτης. Τα ποιμενικά. Ιστορικές Εκδόσεις. Στέφανος Βασιλόπουλος, Αθήνα.
Μουτσιος Γ., 1998, Τα πανοχώρια της Μονργκάνας. Γιάννενα.
Νικολακάκης Γ., 1988, «Η κτηνοτροφία στο ορεινό συγκρότημα του Ψηλορείτη στην Κρήτη. Διαπιστώσεις και προβλήματα», Πρακτικό. Συνεδρίου: Κτηνοτροφία στο Αιγαίο. Μυτιλήνη: 209-0218.
Nikolakakis Georges, 1981, Le plateau de Lassithi en Crete. Contribution a V etude des structures economiques et socials. These de doctorat de 3e cycle,sous la direction de M. le professeur Paul-Henri Stahl. Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales. Παρίσι (πολυγραφημένη).
Νιτσιάκος Βασίλης, 1997, «Τσιφλίκι και τσελιγκάτο: η συμπληρωματικότητα δυο κοινωνικοοικονομικών σχηματισμών», σταΛαογραφικά Ετερόκλητα. Οδυσσέας, Αθήνα: 88-95.
Νιτσιάκος Βασίλης, 1998, Νομός Ιωαννίνων. Σύγχρονη πολιτισμική γεωγραφία. Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ιωαννίνων.
Παπαδογιάννης Μ. Α., 1984, «Οι ρίζες της ζωοκλοπής στην Κρήτη», Κρητική Εστία 35: τεύχ. 222-226, 302-303,
Pitt-Rivers, 1989, “Marriage par rapt”, στο συλλογικό J. Peristiany, Marie-Elizabeth Handman (επιμ.), Leprix de T alliance en Mediterranee, CNRS, Παρίσι.
Πολίτης-Στεργίου Βαγγέλης, 2000, «Ερευνητικές προσεγγίσεις του ορεινού χώρου στις κοινωνικές επιστήμες. Από τον 18ο στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα», στο συλλογικό Β. Νιτσιάκος - X. Κασίμης (επιμ.), Ο Ορεινός Χώρος της Βαλκανικής. Συγκρότηση και Μετασχηματισμοί. Πλέθρον-Δήμος Κόνιτσας, σ. 23-33.
Rae Allan Ν. and Anna Strutt, 2001, “Livestock production and environment: some of growth and trade liberalisation’, New Zealnd Economic Papers 35/2: 176-195.
Σπανάκης Στ. Γ., 1984, Συμβολή στην ιστορία τονΛασιθίον κατά την Βενετοκρατία. Β' έκδοση. Εκδόσεις Σηφάκης, Ηράκλειο Κρήτη.
Συράκης Δ., 1925, «Η νομαδική κτηνοτροφία εν Ελλάδι», Γεωργικόν Δελτίον της Ελληνικής Γεωργικής Εταιρείας 12/169: 651-777.
Τσαντηρόπουλος Α., 200, Η βεντέτα στη σύγχρονη ορεινή κεντρική Κρήτη. Πλέθρον, Αθήνα.
Τσίπηρας Κώστας, 1993, Στα ελληνικά βουνά. Τόμ. β'. Νέα Σύνορα - Λιβάνης
Watrous Livingston V. 1982, Lasithi. A History of Settlement in Highland Plain in Crete. Hesperia Supllement XVIII.
Φανουριάκης K. Γ., 1911,Άγιος ΓεώργιοςΛασιθίου (χειρ. συλλ. στο Σπουδαστήριο Λαογραφίας Πανεπιστημίου Αθηνών, αρ. 1235).
Vincent Laios, 1980, “Peasent Animal Husbandry: A Dialectic Model of Thechno-Environmental Integration in Agropastoral Societies”, Ethnology 19: 387-403.
Wehausen John, 1999, “Rapid extinction of mountain sheep populations revisited”, Conservation Biology 13/2: 378-385.

Πηγή

Η πρώτη βιογραφία του ηγέτη και αγωνιστή Αρη Βελουχιώτη

noreply@blogger.com (agapitos) — Sun, 12 Feb 2017 21:17:00 +0000

Ηρωικός αγωνιστής, απόστολος μιας νέας Φιλικής

Ο Άρης Βελουχιώτης, ο κατά κόσμος Θανάσης Κλάρας, ο ανιδιοτελής αγωνιστής του ελληνικού λαού, που με τις οδηγίες του, την ιδεολογική του κατάρτιση, την πειθαρχία του οδήγησε τον ΕΛΑΣ στην εποποιία της εθνικής αντίστασης.

Παρακάτω δείτε, συνοπτικά, πως ο συναγωνιστής του Πάνος Λαγδάς παρουσιάζει την πρώτη βιογραφία που γράφτηκε για τον Αρη Βελουχιώτη (Πάνος Λαγδάς, Άρης Βελουχιώτης, Ο πρώτος του αγώνα, (Βιογραφία 1905-1945) Τόμοι 2 Εκδόσεις ΚΥΨΕΛΗ Αθήνα 1964). Διαβάστε ένα συνοπτικό οδοιπορικό της ζωής και της δράσης του Άρη Βελουχιώτη, στο τέλος του αφιερώματος υπάρχει και ένα αναλυτικό χρονολόγιο για να έχουμε καλύτερη αντίληψη των γεγονότων.

Της Ελένης Νικολαϊδου

ΣΤΙΓΜΕΣ ΚΑΙ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΑΡΗ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗ

Πριν ξεκινήσουμε τις αναφορές σε στιγμές και γεγονότα να πούμε ότι ο Πάνος Λαγδάς μέχρι ο Βελουχιώτης ανέβει στο βουνό για να δημιουργήσει αντάρτικο στρατό τον αποκαλεί με το πραγματικό του όνομα Θανάση Κλάρα, μετά τον αποκαλεί Άρη Βελουχιώτη. Εμείς εδώ κατ΄ οικονομία θα τον αποκαλούμε Άρη Βελουχιώτη.

Πριν ακόμη αρχίσει τον πρόλογο του βιβλίου ο Πάνος Λαγδάς αφιερώνει το πρώτο κείμενο στο θάνατο του Άρη Βελουχιώτη.

Το λυρικό του ύφος κάνει σαφές στον αναγνώστη ότι ο συγγραφέας θαυμάζει και τιμά τον Άρη Βελουχιώτη.

Φράσεις όπως «απίστευτη είδηση», «μαύρο σύννεφο», «βουβό θρήνο», «δοξασμένος πρωτοκαπετάνιος» κ.ά. προδιαθέτουν τον αναγνώστη ότι θα διαβάσει τη βιογραφία του Μεγάλου Άρη Βελουχιώτη.

Αυτή είναι η πεποίθηση του Λαγδά.

Το πιο τραγικό, το πιο σημαντικό αλλά και κομβικό σημείο για τη φυσιογνωμία του Άρη Βελουχιώτη είναι ο τρόπος του θανάτου του.

Για τον Πάνο Λαγδά δεν χωρά αμφιβολία ότι με το θάνατό του, την αυτοκτονία του, ο Άρης αποδεικνύει την πίστη του στο κόμμα, την υποταγή του. Σ΄ ένα κόμμα που, κατά τον Λαγδά, δεν του συμπαραστάθηκε όσο άξιζε στη μνήμη και την προσφορά του.

Στέκεται κριτικά απέναντι στο ΚΚΕ για να μην πουμε ότι ευθαρσώς «του είχε διαφύγει η αλήθεια» για να χρησιμοποιήσουμε φράση του ίδιου.

Ο Νίκος Ζαχαριάδης στέκεται έξω από τη σκιά του ΚΚΕ. Εκτιμάται διαφορετικά. Φαίνεται ότι ο Άρης Βελουχιώτης του έτρεφε μεγάλη εκτίμηση και εμπιστοσύνη και πληγώθηκε όταν ο Ζαχαριάδης τον αποκήρυξε. Για τον Πάνο Λαγδά ο Άρης Βελουχιώτης εγκαταλήφθηκε από το κόμμα του αν και πουθενά στις πρώτες σελίδες δεν φαίνεται γιατί ο Άρης έμεινε μόνος του με τα παλληκάρια του στα βουνά. Αυτό ο αναγνώστης θα το καταλάβει από τις τελευταίες σελίδες του βιβλίου.

Ο Άρης χτυπημένος από φίλους και εχθρούς παίρνει την απόφαση να αυτοκτονήσει, στη θέση Φάγγο, έξω από το χωριό Μεσούντα, κοντά στην Άρτα, στη δυτική όχθη του Αχελώου στις 6 το απόγευμα, της 16ης Ιούνη 1945, ο Άρης αυτοκτονεί, τον ακολουθεί ο Τζαβέλλας.

ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΑΡΗ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗ

Ο Πάνος Λαγδάς μιλάει για την καταγωγή της οικογένειας του Θανάση Κλάρα –όπως ήταν το κανονικό του όνομα- και ουσιαστικά αυτό που τονίζει είναι ότι ο Άρης Βελουχιώτης είναι απόγονος ηρωικών Ελλήνων. Άρα, τι πιο φυσικό γι αυτόν! Και μάλιστα έγινε και καλύτερος, έγινε αρχηγός. Η αφήγησή του βασίζεται και σε υποθέσεις π.χ. πως θα ένιωθαν οι γονείς του όταν θα τον έβλεπαν με τη στολή.

Ο πατέρας του Άρη Βελουχιώτη, ο Δημήτρης Κλάρας ήταν ενεργός δημοκράτης και φυσικά τον επηρέασε όπως τον επηρέασαν και οι ήρωες του ΄21. Ο δε θάνατός του σχετίζεται με τους θανάτους των ηρώων του ΄21.

Για την παιδική και νεανική του ηλικία ο Πάνος Λαγδάς διηγείται ύμνους για το παιδί Θανάση Κλάρα του οποίου το αγαπημένο του μάθημα ήταν η ιστορία.

Στη Γεωπονική σχολή πήγε σε ηλικία 15 ετών όπου εκεί ωρίμασε και άρχισε να διαβάζει.

ΛΑΪΚΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά ο Άρης, σε ηλικία 19 ετών, αποφασίζει να κατέβει στην Αθήνα για να γνωρίσει προοδευτικούς ανθρώπους και να ζήσει από κοντά τα προβλήματα της μεγάλης πόλης.

Γνωρίζεται με τον Τάκη Φίτσο, σπουδαία πολιτική φυσιογνωμία, ο οποίος τον επηρέασε και τον βοήθησε να δικτυωθεί.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΓΚΑΛΙΚΗ ΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΞΙΚΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ

Το κεφάλαιο αυτό το ξεκινάει με μία ιστορική αναδρομή της πολιτικής κατάστασης.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη του Πάνου Λαγδά ότι ο Αρης Βελουχιώτης παρήγαγε δική του γραμμή και τη δική του γραμμή εφάρμοζε. Υπάρχει μάλιστα απόλυτη ταύτιση του Άρη με το ΚΚΕ γιατί ο πρώτος ήταν γνήσιος αγωνιστής, πιστός στο κόμμα του, είχε αρχές και ατρόμητος αντιμετώπισε τα βασανιστήρια.

Το 1925 στέλνεται στο Καλπάκι «ως επικίνδυνος κομμουνιστής».

Για την περίοδο που ήταν στη Νεολαία και στο Κόμμα ο Πάνος Λαγδάς σημειώνει ότι για τους Κλάρα, Φίτσο και Βιτσώρη «παίρνω το μέρος των φτωχών» σήμαινε θεληματική φτώχια που τους ανάγκασε και τους οδήγησε αρκετές βραδιές να κοιμηθούνε στρωματσάδα σε εφημερίδες στο Λυκαβηττό.

Για το παρατσούκλι του Άρη «Μιζέριας» αναφέρει ότι αυτό το όνομα σημαίνει ο φτωχός που ζει στη δυστυχία και παράλληλα είχε μία υποδειγματική τάξη και καθαριότητα.

Κάποια περίοδο δούλεψε στο Σοσιαλιστικό Βιβλιοπωλείο όπου διάβαζε Μαρξ, Λένιν, Στάλιν, Κροπότκιν, Κλαούζεβιτς. Τονίζει ότι θεωρητικά ήταν εξοπλισμένος, δεν ήταν ακτιβιστής. Διάβαζε μάλιστα πολύ τον Κλαούζεβιτς, το έργο του «Περί του πολέμου».

Ο Πάνος Λαγδάς στέκεται στο Ιδιώνυμο[1] του Βενιζέλου και στις τρεις συλλήψεις του Άρη. Με το ιδιώνυμο ο Άρης Βελουχιώτης καταδικάστηκε σε 45 ημέρες φυλάκιση το 1929. Ενάμισυ χρόνο καταδικάστηκε στις 24/11/1930 (πρόκειται για τους λεγόμενους καταδικασθέντες του φτηνού ψωμιού).Το 1931 μειώθηκε η ποινή του και αφέθηκε ελεύθερος και καταδικάστηκε τέσσερα χρόνια το 1936.

Στη συνέχεια τονίζεται ο ρόλος του Άρη Βελουχιώτη στο Ενωτικό Συνέδριο. Ήταν υπεύθυνος της περιφρούρησης του συνεδρίου που έγινε στις 3 Φλεβάρη 1929 στο θέατρο «Απόλλων». Το συνέδριο συγκλήθηκε από το Πενταμελές Γραφείο που βγήκε από την Πανελλαδική Συνδιάσκεψη των εργατικών σωματείων που αποκλείστηκαν από τη Γενική Συνομοσπονδία.

Συμμετείχαν 289 αντιπρόσωποι και 150 εργατικές οργανώσεις. Τα σοβαρά επεισόδια ανέδειξαν την οργανωτικότητα και την αφοσίωση του Άρη Βελουχιώτη.

Από την ΟΚΝΕ στις γραμμές του ΚΚΕ

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά ο Άρης ανέλαβε το καθήκον μαζί με άλλους δύο συντρόφους για την οργάνωση των δραπετεύσεων. Τονίζει την ανάγκη του Άρη Βελουχιώτη να διδάξει στους συντρόφους του την «αλληλεγγύη δίχως όρια». Βοήθησε το Νίκο Ζαχαριάδη να αποδράσει το 1929 από τις φυλακές της Παλιάς Στρατώνας που βρίσκονταν στην πλατεία Μοναστηρακίου. Σε αυτό το σημείο ο Πάνος Λαγδάς γίνεται δηκτικός τονίζοντας ότι αν δεν ήταν ο Άρης να βοηθήσει να αποδράσει, ο Νίκος Ζαχαριάδης ίσως δεν θα γινόταν Γενικός Γραμματέας κι αυτός τον ξεπλήρωσε με την αποκήρυξή του και την ειρωνεία για το «Μιζέριας».

Στο «Ριζοσπάστη»

Στη συνέχεια τον βρίσκουμε να δουλεύει ως συντάκτης και αρχισυντάκτης στο Ριζοσπάστη. Ο Λαγδάς μας λέει ότι ο ίδιος ζούσε τα γεγονότα που έγραφε. Συμμετείχε σε εκδηλώσεις, διαδηλώσεις κ.λπ. Σημειώνει μάλιστα ένα χαρακτηριστικό περιστατικό που δείχνει το χαρακτήρα του Άρη. Ως συντάκτης του Ριζοσπάστη παρακολουθούσε σύσκεψη τσαγκαράδων που οργάνωναν την απεργία τους. 22 Μάη 1930 εισβάλουν είκοσι «πολιτικοφρονούντες» και τους σαπίζουν στο ξύλο. Ο Άρης Βελουχιώτης

έφαγε τόσο ξύλο που έγινε «πτώμα» και φυσικά φυλακίστηκε. Πάλι όμως σε αυτό το γεγονός είχε μπήκε επικεφαλής. Καταδικάστηκε σε δύο μήνες φυλάκιση και κλείσιμο στις πιο βαριές φυλακές του Ιτζεδίν της Κρήτης. Ο Λαγδάς λέει χαρακτηριστικά «Το «μάθημα» που πήγανε να δώσουνε στον Κλάρα φυσικά δεν «έπιασε»!»

Η ανιδιοτέλειά του φαίνεται όχι μόνο από τη λιτή ζωή του, τρεφόταν με ψωμί, τσάι ή και τίποτα, αλλά και από την πράξη του να δίνει το «μισθό» του πίσω στο Ριζοσπάστη.

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά καμία ανάπαυλα… για τον Άρη, αγώνες ασταμάτητοι στην Αθήνα, στις επαρχίες, παντού. Το σκηνικό της ζωής του ήταν δράση-συλλήψεις- φυλακές – εξορία – δραπετεύσεις – αποστολές στην επαρχία.

Βρισκόταν από συζητήσεις του συνδικάτου επισιτισμού μέχρι το κίνημα των σπουδαστών, φοιτητών, τους μεταλλωρύχους στο Λαύριο και τους τροχιοδρομικούς στην Αθήνα. Συλλαμβάνεται πολλές φορές και δεχόταν συχνά επιθέσεις.

Ο Πάνος Λαγδάς παίρνει θέση για όσους ισχυρίζονταν ότι η καθοδήγηση του ΚΚΕ δεν αξιοποίησε ένα στέλεχος όπως ο Άρης Βελουχιώτης και ότι ανήκε στα «στελέχη μιας πλάγιας επαφής». Λέει, λοιπόν, ότι καταρχάς ο Άρης Βελουχιώτης δεν επεδίωκε με τίποτα αξιώματα και από την άλλη το ΚΚΕ τον αξιοποίησε όπως η θέση του στο Ριζοσπάστη, σε μυστικές αποστολές, αναγνωρίζοντας μεν το εύρος του όμως οι περισσότερες αναθέσεις θα έπρεπε να παρεμείνουν μυστικές και συνωμοτικές.

Κρίνει μάλιστα ότι η στάση του στις φράξιες Χαϊτά («δεξιά») και Θέου («αριστερή») ήταν η σωστή. Εδώ ο Πάνος Λαγδάς δεν αναφέρει περισσότερα για τις φράξιες αυτές.

Επίσης εξηγεί από που και γιατί πήγαζε ο πυρετός της δράσης και για την ανωτερότητα που έδειξε ο Άρης όταν ο βασανιστής του στη Μυτιλήνη έγινε σύντροφός του στον ΕΛΑΣ.

ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΣ

Με το καθεστώς της 4ης Αυγούστου το χτύπημα που δέχτηκε το ΚΚΕ ήταν σοβαρό.

Παρανομία, συλλήψεις, φυλακές

Τον Ιούλιο του 1939 ο Άρης Βελουχιώτης υποβάλλει δήλωση. Σε αυτό το γεγονός ο Πάνος Λαγδάς στέκεται με ιδιαίτερη σοβαρότητα και ασκεί απροκάλυπτα κριτική σε αυτούς που φταίνε. Ίσως είναι και η μόνη φορά που ασκεί κριτική και στον Άρη. Η πρώτη και μοναδική αρνητική κριτική του Πάνου Λαγδά στον Άρη. Η πράξη του έβλαψε τον ίδιο αλλά και τον αγώνα για τα συμφέροντα του ελληνικού λαού και της πατρίδας.

Αποδυνάμωσε τη θέση του στο ΚΚΕ και έτσι δεν μπόρεσε να επιβάλει τη γραμμή του που στο κάτω κάτω ήταν και του λαού η γραμμή- δηλαδή συνέχιση του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και της αποφασιστικής αντιμετώπισης των επεμβάσεων του ξένου παράγοντα, δηλαδή των Άγγλων.

Άρα η δήλωσή του είχε σχέση με την τύχη της πατρίδας.

Η δήλωση

Το 1945 το ΚΚΕ και δη ο Νίκος Ζαχαριάδης –πάντα σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά- προβάλλει τη δήλωση εκ των υστέρων και μετά την κατοχή.

Η γραμμή του ΚΚΕ στην κατοχή ήταν αντιφατική και λαθεμένη και ο Άρης Βελουχιώτης

είχε αντιταχθεί σε αυτή.

Ο Πάνος Λαγδάς κάνει τρεις υποθέσεις.

Α) Έδωσε την εντολή για δήλωση ο Νίκος Ζαχαριάδης; Μάλλον απίθανο λέει ο Λαγδάς, χωρίς να το αποκλείει παρακάτω.

Β) Λύγισε ο Άρης στα βασανιστήρια; Το 1945 άρθρο με τίτλο «Η προδοσία του Βελουχιώτη» προκλήθηκε από το Νίκο Ζαχαριάδη. Το 1962 το ΚΚΕ αποκατέστησε το όνομά του και τη μνήμη του. Ο Πάνος Λαγδάς τονίζει την ποιοτική διαφορά που είχε η δήλωσή του ότι δεν έδωσε ονόματα, πληροφορίες κ.λπ. και ότι η ασφάλεια εξακολουθούσε να τον υποπτεύεται.

Γ) Ο Πάνος Λαγδάς πιστεύει ότι ο Άρης Βελουχιώτης έκανε συνειδητά δήλωση για να βγει και να βοηθήσει το κόμμα του.

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά –εδώ κάνει μία χρονική υπέρβαση- ο Νίκος Ζαχαριάδης ούτε που κάθησε να τον ακούσει.

Εμμέσως πλην σαφώς κατηγορεί το Νίκο Ζαχαριάδη ότι έδωσε γραμμή τα έντυπα να τον αποκαλούν «ντροπιασμένο», «αποστάτη» κ.λπ.. Επίσης ολοκάθαρα ρίχνει σκιές στην απόφαση του Νίκου Ζαχαριάδη να τον αποκηρύξει και ο Άρης Βελουχιώτης

με αυτοθυσία εκτέλεσε την εντολή, αυτοκτόνησε!!! Τι φοβόταν ο Νίκος Ζαχαριάδης για τις καταγγελίες του Άρη Βελουχιώτη; Για τα σφάλματα της ηγεσίας του ΚΚΕ;

Μήπως ο Άρης Βελουχιώτης πήρε μαζί του και κάποιο μυστικό για εντολή δήλωσης; Αυτή είναι μια βαριά υπόνοια που διατυπώνει ο Πάνος Λαγδάς και δεν αφήνει περιθώριο παρερμηνείας των λόγων του, λέει αυτό ακριβώς.

Ο Άρης Βελουχιώτης «έσβησε» τη δήλωση με τον ηρωικό αγώνα του.

Ήθελε να προλάβει λάθη.

Για τον Άρη Βελουχιώτη καμία θυσία δεν ήταν μεγάλη για το καλό του κόμματος.

Ο αγώνας δεν σταματάει

Ο Πάνος Λαγδάς μας πληροφορεί ότι ο Άρης Βελουχιώτης -μόλις βγήκε από τη φυλακή της Κέρκυρας- φτιάχνει μικροοργάνωση. Δεν μας λέει βέβαια πως τον αντιμετώπισε το ΚΚΕ μετά τη δήλωση που όμως βρισκόταν σε διάλυση. Έφτιαξε δική του συνωμοτική οργάνωση, δικό του τυπογραφείο κατά των εξωμοτών του ΚΚΕ, ενάντια στη διάλυση του κόμματος που επεδίωκε ο Μανιαδάκης. Κατάφερε να ξεσκεπάσει τους πράκτορες και την προδοτική «Προσωρινή Διοίκηση». Η όλη δράση του βοήθησε το κόμμα όταν γύρισαν οι εξόριστοι που δραπέτευσαν το 1941.

Μέσα στις άλλες δραστηριότητές του ήταν και να απελευθερωσει το Νίκο Ζαχαριάδη που είχε μεταφερθεί φυλακισμένος στην Αθήνα.

Μόλις κηρύχτηκε ο πόλεμος ο ΑΒ παρουσιάζεται αμέσως. Με την κατάρρευση του μετώπου προπαγανδίζει τη συνέχιση του πολέμου. Ο πόλεμος συνεχίζεται! Πρέπει να συνεχιστεί με το όπλο στο χέρι!

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Ο Πάνος Λαγδάς ξεκινάει με μία εισαγωγή στην αντίσταση και την ίδρυση του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ.

Στο δεύτερο τόμο ξεκινάει με ένα γεγονός που έγινε την Κυριακή, 7 Ιούνη 1942. Ο Άρης με τους πρώτους αντάρτες κάνει την πρώτη του δημόσια εμφάνιση στη Δομνίστα. Το ήθος των ανταρτών, η συμπεριφορά του Άρη μας προδιαθέτουν για τον Άρη, είναι στοιχεία δηλωτικά για την προσωπικότητά του.

ΛΙΓΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΠΡΙΝ – Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ

Και αφού έκανε τη χρονική υπέρβαση ο Πάνος Λαγδάς ξεκινάει τη διήγηση για την προετοιμασία μήνες πριν την εμφάνιση στη Δομνίστα.

Η πρώτη έκθεση στην ΚΕ του ΚΚΕ

Αφήνει αιχμές για την εκτίμηση της Κ.Ε. για το αν μπορούσε να αναπτυχθεί αντάρτικο.

Παίρνει την εντολή

«Επιτέλους! Την πήραμε!» είπε ο Αρης Βελουχιώτης στον Χατζηπαναγιώτη. Ο Αρης Βελουχιώτης είχε πάει στην Αθήνα το Γενάρη του 1942 στην 8η ολομέλεια. Η φράση αυτή μπαίνει για να δηλώσει για άλλη μια φορά πόσο πιστός ήταν στο κόμμα και πως δεν θα έκανε ποτέ κάτι αν δεν έπαιρνε εντολή!!! Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά ο Άρης κατεβαίνει στην Αθήνα για να πιέσει για το αντάρτικο.

Τα σχέδια του Άρη για την οργάνωση του ΕΛΑΣ ήταν να υπάρχει τριμελής διοίκηση (Στρατιωτικός, Καπετάνιος και Πολιτικός). Εισήγαγε την προσφώνηση «συναγωνιστής» και τον όρκο των ανταρτών.

Στις 14 Μαΐου 1942 έγινε η ιστορική σύσκεψη των στελεχών της περιφερειακής οργάνωσης της Λαμίας του ΚΚΕ. Στη σύσκεψη αυτή –σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά- εισηγητής ήταν ο Άρης Βελουχιώτης και πάρθηκαν όλα τα μέτρα για την άμεση έξοδο στα βουνά της Ρούμελης ανταρτοομάδων του ΕΛΑΣ. Σε αυτή τη σύσκεψη συμμετείχε και ο Γιαταγάνας.

ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΟΜΝΙΣΤΑ

Ο Πάνος Λαγδάς αναφέρει τα πρώτα βήματα του αντάρτικου. Σε όποια νύξη των ανταρτών να πάρουν τρόφιμα και παπούτσια από τους χωρικούς ο Αρης Βελουχιώτης ήταν κάθετα αντίθετος. Αναφέρει το μεγαλοτσιφλικά Μαραθέα που ήταν συνεργάτης των Ιταλών, στυγνός εκμεταλλευτής των κολλήγων τον οποίο οι αντάρτες κύκλωσαν στο σπίτι του και τον σκότωσαν.

Ο Άρης δεν δεχόταν να παίρνει οτιδήποτε από τους χωρικούς και για αυτό αποφάσισε να βγάλει σφραγίδα του ΕΛΑΣ και να δίνει αποδείξεις.

Ο ΑΡΗΣ ΣΤΗ ΓΚΙΩΝΑ

Αφού αφηγείται διάφορα γεγονότα και τη μάχη της Ρικάς, τη μάχη στο Κρίκελλο, την άφιξη των Άγγλων στην Ευρυτανία, στέκεται κριτικά στην λιποταξία του Αθου Ρουμελιώτη. Ο Πάνος Λαγδάς σημειώνει ότι ο Άθως Ρουμελιώτης φέρθηκε με φιλοδοξία και στο τέλος λιποτάχτησε. Είναι λάθος όσοι ισχυρίζονται ότι οφείλεται στο ότι στο όργανο της Κ.Ε. του ΕΛΑΣ στην Αθήνα «Ο απελευθερωτής» ο Άθως ονομαζόταν αρχηγός του αντάρτικου της Ρούμελης. Ισχυρίζονται δηλαδή κάποιοι –χωρίς να τους αναφέρει- ότι προβλήθηκε στον «Απελευθερωτή» ο Άθως ως αντίβαρο του Άρη. Ο ίδιος ο Άθως αργότερα ισχυρίστηκε ότι τις θέσεις αυτές του τις είχαν υποβάλει μερικά στελέχη της Ευρυτανίας και ο ίδιος ο Ιωαννίδης που τότε ήταν στο Π.Γ. της ΚΕ του ΚΚΕ. Τίποτε όμως από όλα αυτά δεν είναι αληθινό υποστηρίζει ο Πάνος Λαγδάς. Το αποδεικνύει και η μετέπειτα στάση της πολιτικής οργάνωσης της Ευρυτανίας όσο και η κατάληξη του Άθου.

25 ΝΟΕΜΒΡΗ 1942: ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΣ

Ο Πάνος Λαγδάς λέει ότι όσοι ισχυρίζονται ότι ο Αρης Βελουχιώτης δεν ήθελε να συμμετάσχει στην ανατίναξη της γέφυρας, εξυπηρετούν άλλους σκοπούς. Προσπαθεί να εξηγήσει γιατί τα επιχειρήματά τους είναι σαθρά.

Δεν δέχεται με τίποτα ούτε τις υπόνοιες κάποιων ότι οι αντάρτες δεν ήθελαν να συμμετάσχουν στο Γοργοπόταμο. Αντίθετα θα είχαν κάθε λόγο να πουν όχι από την αγενή συμπεριφορά των Εγγλέζων.

Χρήσιμη αναδρομή

Σύμφωνα με το Λαγδά ο Άρης Βελουχιώτης δεν έπεσε στην παγίδα των Άγγλων να αποχωρήσει από το σχεδιασμό της ανατίναξης για να τον εκθέσουν και να δικαιολογήσουν τη μη συνεργασία μαζί του. Οι Άγγλοι σκόπιμα κωλλυσιεργούσαν για να φύγει ο ΕΛΑΣ και ο Άρης. Οι Άγγλοι δέχτηκαν τον ΕΛΑΣ επειδή είδαν ότι οι δυνάμεις του Ζέρβα ήταν ανεπαρκείς.

Τα παραλειπόμενα της έκρηξης

Πολλά είναι τα παραδείγματα δειλίας ανταρτών του ΕΔΕΣ. Επίσης το Λονδίνο (ΒBC) όπως και οι εφημερίδες δεν έκαναν καμία αναφορά στον Άρη Βελουχιώτη ή στον ΕΛΑΣ παρά μόνο στο Ναπολέοντα Ζέρβα και τον ΕΔΕΣ

ΜΕΤΑ ΤΟ ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟ

Αναδιοργάνωση

Ο Πάνος Λαγδάς επιμένει ότι ο Αρης Βελουχιώτης είχε ζητήσει ο ίδιος κάποιον για πολιτική καθοδήγηση. Και ήρθε ο Τάσος Λευτεριάς. Όσοι τον κατακρίνουν κάνουν λάθος ότι δεν πληροφορούσε την Κ.Ε. για τις κινησεις του. Από την Κολοκυθιά κιόλας, όταν έκανε το χωρισμό των Αρχηγείων είχε ζητήσει αποστολή «πολιτικού». Ο Θωμάς έχει μιλήσει πολλές φορές γι αυτό. Άλλωστε και στο ίδιο το ΚΚΕ και στο ΕΑΜ υπήρχαν διαφορετικές γνώμες για την ταχτική που έπρεπε να ακολουθήσει το αντάρτικο. Και για τους επικριτές ο Λαγδάς λέει «ότι μερικοί, ανεξάρτητα από τη θέση που κρατούσαν στις εθνικολαπελευθερωτικές οργανώσεις δεν έβλεπαν με συμπάθεια το ανέβασμα της επιρροής του Άρη, τη δόξα που κέρδιζε με το σπαθί του».

ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά η Κ.Ε. ζήτησε από τον Άρη να κατέβει στην Αθήνα. Πρώτα όμως θα έκανε την εμφάνισή του στο Ξηρόμερο και το Βάλτο, θα συναντούσε το Ζέρβα και μετά.

«Δεν βγήκαμε στο βουνό να φάμε το ψωμί σας…»

Σε αυτό το σημείο της αφήγησης ο Πάνος Λαγδάς αποφασίζει να βάλει τα πράγματα στη θέση τους απαντώντας σε όσους προσπαθούν να βάλουν την ηρωική μορφή του Αρη Βελουχιώτη. Συγκεκριμένα λέει «έχουν πολλοί πολλές φορές κατηγορήσει τον Άρη για σκληρότητα. Μερικοί που μάλιστα παρουσιάζονται για «αντικειμενικοί» τον παρουσιάζουν ούτε λίγο, ούτε πολύ για παρανοϊκό που μπορούσε να κάνει, μέσα στους θυμούς του, το μεγαλύτερο κακό και, σε στιγμές κατευνασμού και γαλήνης, να κλάψει με πικρό δάκρυ γιατί τσαλακώθηκαν τα βελούδινα φτερά μιας πεταλούδας που μεθυσμένη από το φως τρελλοπετάει εδώ κι εκεί. Αυτοί δεν κατάλαβαν ή δεν θέλησαν να καταλάβουν την προσωπικότητα του Άρη. Τη δίκαιη οργή την ερμηνεύουν «παθολογική σκληρότητα». Την αποφασιστικότητα, την επιμονή για την επιτυχία, του σκοπού, την ερμηνεύουν «στενοκεφαλιά». Την ευαισθησία του λαϊκού ηγέτη στον πόνο του ανθρώπου, στο στραπατσάρισμα της λίγης ομορφιάς που στολίζει τη δύσκολη ζωή των ανθρώπων, σαν μιαν άλλη ακραία παθολογική κατάσταση».

Η μάχη (18/12/1942)

Σε αυτό το σημείο ο Πάνος Λαγδάς στην περιγραφή της πρώτης ουσιαστικά μεγάλης μάχης του ΕΛΑΣ με τους κατακτητές όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη, βρίσκει ευκαιρία να ξεκαθαρίσει την διοικητική διάρθρωση του ΕΛΑΣ την οποία επέκριναν οι εχθροί της. Πιο συγκεκριμένα λέει: «Η διοίκηση ήταν συλλογική… δηλαδή δεν υπήρχε σε κάθε τμήμα ο στρατιωτικός διοικητής του μόνο, αλλά και ένας άλλος συνδιοικητής, ο καπετάνιος. Έγκλημα καθοσιώσεως ήταν αυτό! όταν εκείνοι που θέλουν να δικαιολογήσουν την απραξία τους –το λιγότερο- είναι αξιωματικοί, μιλούν με ιερή αγανάκτηση γι αυτό το σχήμα. Οι καπετάνιοι του ΕΛΑΣ –καμάρια του λαού, εκφραστές των πόθων του, ιστορικές μορφές που αντικαθρεφτίστηκε στο πρόσωπό τους, η λεβεντιά του λαού και οι πλούσιες εθνικές παραδόσεις του στον αδιάκοπο αγώνα για την ελευθερία – χαρακτηρίστηκαν σαν όντα που τοποθετήθηκαν δίπλα στους αξιωματικούς για να τους εκμηδενίσουν, να τους εμποδίσουν να κάνουν το καθήκον τους». Αποτέλεσμα; Αθρόα προσέλευση ανδρών για κατάταξη στον ΕΛΑΣ.

Στις 27/12/1942 γίνεται σύσκεψη 15μελούς αρχηγείου και αποφασίζεται να συναντηθούν οπωσδήποτε με το Ζέρβα. Ο Άρης, ο Λευτεριάς, ο Μπελής και ο Παπακουμπούρας έφτασαν στο μοναστήρι της Ροβέλιστας.

Ο Ζέρβας επιμένει να πάρει μέρος στη συζήτηση και ο Κρις.

Ο Άρης από τον κίνδυνο να ματαιωθεί η συζήτηση δέχτηκε να είναι και ο Κρις παρατηρητής. Στις 3 Γενάρη 1943 η αντιπροσωπεία του ΕΛΑΣ επιστρέφει από τη Ροβέλιστα.

25 ΜΑΗ 1942-ΑΡΧΕΣ ΓΕΝΑΡΗ 1943

Φαίνεται ότι ο Πάνος Λαγδάς δίνει μεγάλη σημασία στην κάθοδο του Άρη στην Αθήνα γι αυτό πριν αναφερθεί σε αυτό κάνει μία αναδρομή. Τι γίνεται στην Ευρώπη. Τι γίνεται στην Ελλάδα, το φαινόμενο του λιμού.

Ο ΕΛΑΣ στις πόλεις

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά από το 1941 ο Άρης είχε δημιουργήσει με άλλους συνεργάτες του τη «Φανέλλα του Αντάρτη» η οποία αργότερα ενσωματώθηκε στην «Εθνική Αντίσταση». Τέλος, το 1942 σε όλη την Ελλάδα, επαρχία και πόλεις, δρούσαν 6.000 αντάρτες.

Το ταξίδι του Κρις στην Αθήνα

Ο Κρις πήγε να συναντήσει την «Επιτροπή των Συνταγματαρχών», οι τέσσερις κρύφτηκαν, οι άλλοι 2 τον συνάντησαν αλλά είχαν ελάχιστες γνώσεις και ενημέρωση για το αντάρτικο. Στις 2/2/1943 ο Κρις κινδύνεψε να πιαστεί από τους Ιταλούς οπότε κατέφυγε αναγκαστικά στο ΕΑΜ.

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά, τον είχε βοηθήσει ο Αντρέας Τζήμας (ο Σαμαρινιώτης, είναι η πρώτη φορά που αναφέρει τον Τζήμα ο Λαγδάς). Εκεί, λοιπόν, συζήτησε με τους Σιάντο, Τζήμα και Τσιριμώκο. Έπειτα το ΕΑΜ τον φυγάδευσε στο Ζέρβα.

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΑΡΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Γιατί τον κάλεσαν

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά το κάλεσμα του Άρη στην Αθήνα ήταν τουλάχιστον άστοχο γιατί διέτρεχε κίνδυνο να ανακαλυφθεί, να συλληφθεί.

Ποιος ήταν ο λόγος του καλέσματος;

Το ΚΚΕ είχε κακή εντύπωση για τον Άρη Βελουχιώτη γιατί υπήρχαν κομματικά στελέχη που προσπάθησαν να τον μειώσουν. Ο Μανιάτης, γραμματέας της περιφερειακής επιτροπής δεν έκανε τίποτα άλλο παρά να προσπαθεί να βρει «κουσούρια» στον Άρη. Έτσι τον κατηγόρησαν για το Μαραθέα και την «ομηρία» των νέων. Και κάποιοι φίλοι του Τσιριμώκου μεγαλοποίησαν καταστάσεις. Τον κατηγόρησαν μέχρι και για τα γένια του. Έτσι ο Άρης Βελουχιώτης κατέβηκε στην Αθήνα κατηγορούμενος

Ο Πάνος Λαγδάς λέει ότι «κανένας δεν ισχυρίζεται ότι ο Άρης ήταν αλάθητος. Ότι ήταν άγγελος χωρίς φτερά, που έπεσε από τους ουρανούς στη Ρούμελη και όλα τα έκανε τέλεια. Γνήσιος Έλληνας, Ρουμελιώτης βέρος, είχε όλα τα χαρακτηριστικά της καταγωγής του».

Η πορεία προς την Αθήνα

Κατεβαίνοντας προς την Αθήνα ο Άρης δουλεύει για την οργάνωση του ΕΛΑΣ. Συνάντησε τους Αγουριδαίους, που λήστευαν την περιοχή, έστησε ανταρτοδικείο, σκότωσε 5. Στη συνέχεια ντύθηκε παπάς, αυτός και ο Πελοπίδας, μαζί τους ήταν ο Λέων και ο Γαρδικιώτης. Ο Τζαβέλλας με την ομάδα ασφαλείας έμεινε στη Λιάτανη.

Στην Αθήνα

Ο Πάνος Λαγδάς ισχυρίζεται ότι είναι λάθος όσοι λένε ότι η Κ.Ε τον κατέκρινε που κατέβηκε με ένοπλη ομάδα στην Αττική.

Η συνάντηση του Άρη με την ηγεσία

Στις αρχικές συσκέψεις πήραν μέρος ο Σιάντος, ο Ιωαννίδης, ο Δανιηλίδης (υπεύθυνος Κ.Ε. για τον ΕΛΑΣ), ο Τζήμας και ο Μανιάτης. Η κριτική που του έγινε ήταν αυστηρή και τίποτα καλό δεν προμηνυόταν για τη θέση του Άρη.

Ο Άρης όμως με τα επιχειρήματά του έκανε σκόνη τις κατηγορίες.

Ο Λαγδάς πιστεύει ότι εκείνες τις μέρες ο Άρης έδωσε τη μεγαλύτερη μάχη στη μέχρι τότε ζωή του και την κέρδισε.

Και το κόμμα αποφάσισε να αποκαταστήσει τον αγωνιστή Άρη Βελουχιώτη κάτι που τον συγκίνησε βαθιά.

Ο Αντρέας Τζήμας (υπεύθυνος για το αντάρτικο στο ΠΓ) επικρότησε εκεί μπροστά τη μαχητική στάση του Άρη απέναντι στο Ζέρβα και στους Άγγλους.

Του ανατέθηκε η ουσιαστική αρχηγία (σαν καπετάνιος) του αντάρτικου όλης της Στερεάς.

Σύσκεψη πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας

Ανάμεσα στις αποφάσεις που πάρθηκαν ήταν: «Την αποστολή του ο ΕΛΑΣ θα τη διατηρούσε και μετά την απελευθέρωση για να αποτρέψει την επιβολή ενός νέου ζυγού πάνω στον ελληνικό λαό από τους άσπονδους φίλους του». Επίσης αποφασίστηκε η συγκρότηση νέου Αρχηγείου Στερεάς. Μαζί τους θα πήγαινε και ο Αντρέας Τζήμας, παλιός γνώριμος συνεργάτης του Άρη όταν ήταν γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής Θράκης του ΚΚΕ.

Επιστροφή στο βουνό

Ο Λαγδάς αναφέρει ότι μαζί με τον Άρη και τους συντρόφους του πήγαίνει και ο Τζήμας ο οποίος εντυπωσιάζεται από τη λατρεία που έχουν στον Άρη Βελουχιώτη οι αντάρτες του.

ΓΕΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΛΟΚΥΘΙΑΣ

Η εκτέλεση των Γερμανών

Έγιναν μια σειρά από επιχειρήσεις που είχαν σαν αποτέλεσμα να βρίσκονται στην Κολοκυθιά 30 Γερμανοί αιχμάλωτοι.

Και σε αυτό το σημείο ο Πάνος Λαγδάς ρίχνει φως σε ένα σημείο της αντάρτικης δράσης στο οποίο μερικοί επιμένουν ότι ο Άρης ήταν παρανοϊκός. Η εκτέλεση των Γερμανών έγινε ύστερα από εντολή του αρχηγείου της Στερεάς. Δεν έπεσαν θύματα της «μανίας» του Άρη. Απλώς εκτελέστηκαν με απόφαση του Αρχηγείου Στερεάς.

Ο ΑΡΗΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ

Ο αφοπλισμός του Ψαρρού

Ο Πάνος Λαγδάς λέει ότι κακώς χρεώνουν τον αφοπλισμό του Ψαρρού στον Άρη. Και δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι τον 10 του1943 τον Τζήμα τον αντικατέστησε ο Γ. Σιάντος ο οποίος ως γραμματέας μεταχειρίστηκε πολλές φορές την ιδιότητά του στη συνεργασία του με τον Άρη όχι κατά τον τρόπο που έπρεπε.

Ο στρατηγός Σαράφης γίνεται ο νέος στρατηγός του ΕΛΑΣ και ο Τζήμας γίνεται ο νέος εκπρόσωπος του ΕΑΜ στο Γενικό Στρατηγείο.

Στις 3-4/2/1944 γίνεται η ανακωχή μεταξύ ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ. Τα αποτελέσματα σύμφωνα με τον Λαγδά ήταν:

1.αποκήρυξη της κυβέρνησης Ράλλη και των Ταγμάτων Ασφαλείας

2.δήλωση του Ν.Ζέρβα με την οποία αποκήρυσσε ορισμένα μέλη του ΕΔΕΣ που συνεργάζονταν με τους κατακτητές

3.συνέχιση της παρουσίας του ΕΔΕΣ

Σύμφωνα με τον Λαγδά ο Άρης είχε ταχθεί υπέρ της διάλυσης του ΕΔΕΣ. Υποστήριζε ότι ο Ζέρβας θα έκανε μεγάλο κακό. Σε γράμματά του προς την Κ.Ε. ανέλυε τις αποφάσεις του αυτές και την καλούσε να ξεκαθαρίσει τη θέση της. Τόνιζε ότι δεν μπορούμε να παίζουμε, ότι δεν είναι σωστό ο ΕΛΑΣ να παθαίνει τόσες ζημιές να μην μπορεί να αφοσιωθεί αποκλειστικά με το χτύπημα του εχθρού, να απασχολείται κάθε λίγο και λιγάκι με τι προκλήσεις του Ζέρβα και η ηγεσία να παίρνει εναντίον το Ζέρβα τα μέτρα που έπρεπε. Ο Λαγδάς τονίζει ότι όταν η Κ.Ε. πήρε απόφαση και διέταξε να γίνει ανακωχή, δεν ρώτησε τον Άρη, τον καπετάνιο του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ, τον πιο αρμόδιο γι αυτό το ζήτημα. Η Κ.Ε. πήρε την απόφαση πίσω από την πλάτη του Άρη. Κι αυτός την χαρακτήρισε όπως έπρεπε. Πειθάρχησε, όπως πειθαρχούσε πάντα, στην απόφαση αυτή. Όμως είχε αντιρρήσεις και τις είπε με θάρρος.

Ο ΑΡΗΣ ΣΤΟ ΜΟΡΙΑ

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά ο Σιάντος, όπως το συνήθιζε, έριξε στον Άρη Βελουχιώτη το βάρος για ό,τι έγινε με το 5/42 και τον Ψαρρό.

Η εντολή να πάει ο Άρης στο Μοριά δεν δόθηκε μόνο γιατί ήταν ο πιο ικανός. Υπήρχε και άλλος λόγος, σύμφωνα με το Λαγδά για την απομάκρυνση του Βελουχιώτη. Ο Σιάντος ήθελε να τον απομακρύνει από το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ. Λένε ότι ο Σιάντος έδειχνε μια αντιπάθεια για το Βελουχιώτη. Ίσως. Αλλά η αιτία δεν είναι ανεξήγητη. Πάντα σύμφωνα με το Λαγδά η πολιτική που ακολουθούσε ο Σιάντος και η Κ.Ε. του ΚΚΕ στη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα δεν είχε σαφήνεια. Παράπαιε…. Ο Άρης ήταν ρεαλιστής. Και φυσικά ανέπτυσσε την αντίθεσή του. Αυτό όπως υποστηρίζει ο Λαγδάς δεν ήταν ευχάριστο στο Σιάντο, τον εμπνευστή της πολιτικής που ακολουθιόταν. Γι αυτό έκανε ό,τι μπορούσε για να μειώσει τον Άρη. Έπαιρνε αποφάσεις –όπως για την ανακωχή με το Ζέρβα χωρίς να τον ενημερώσει. Βασικά ο Σιάντος δεν τον ήθελε στο Γενικό Στρατηγείο.

Ο Άρης έκανε το καθήκον του στο Μοριά, είχαμε μάχες στην Καλαμάτα, το Μελιγαλά, τους Γαργαλιάνους, τον Πύργο, τον Αχλαδόκαμπο

ΛΙΒΑΝΟΣ - ΓΚΑΖΕΡΤΑ

Η συμφωνία του Λιβάνου

Ο Πάνος Λαγδάς ασκεί σκληρή κριτική στην ηγεσία του ΚΚΕ. «Ισχυρίστηκε η ηγεσία του εθνικοαπελευθερωτικού κινηματος ότι έκαμε τις θυσίες και τις υποχωρησεις για να εξασφαλίσει την εθνική ενότητα. Πρόκειται για το πιο αδύνατο επιχείρημα που μπορούσε να προβληθεί σα δικαιολογία. Γιατί η συμφωνία του Λιβάνου όχι μόνο δεν αποκαθιστούσε την εθνική ενότητα, αλλά παραχωρούσε στην ελάχιστη μειοψηφία, στους απόντες, στους συνεργάτες των Γερμανών, στους δηλωμένους εχθρούς του λαού τη δυνατότητα να πάρουν στα χέρια τους τη διακυβέρνηση της χώρας και τους εξασφάλιζε τα μέσα να σφυρηλατήσουν τη διάσπαση που μόνο αυτούς και όχι το λαό θα ωφελούσε.

Ποια ήταν η στάση του Άρη; «Τώρα το ένα μας πόδι είναι στον τάφο».

Το σύμφωνο Γκαζέρτας

Ο Λαγδάς λέει ότι ο Άρης διαφώνησε με τη συμφωνία του Λιβάνου, τη χαρακτήρισε σαν υποχώρηση και υποταγή. Και οι αντιδράσεις του δεν ήταν καθόλου χλιαρές. Βέβαια, δεν τράβηξε το αυτόματο να γκρεμίσει το αεροπλάνο που έφευγε όπως το φανταζόταν ο λαός. Όμως ήταν τέτοιες που η ηγεσία φοβήθηκε ότι μπορούσε και να την χτυπήσει. Ήταν μία από τις αιτίες που τον έστειλαν στο Μοριά.

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά με το σύμφωνο της Γκαζέρτας η εθνική αντίσταση, η Ελλάδα και η μεταπελευθερωτική τύχη της παραδόθηκαν δεμένες χειροπόδαρα στους Άγγλους και στην αντίδραση.

Λένε ότι ο Άρης ήταν αντίθετος στην εθνική ενότητα. Ο Πάνος Λαγδάς ισχυρίζεται ότι αυτό δεν είναι αλήθεια. Την εθνική ενότητα την ήθελε και με το παραπάνω. Την ήθελε αλλά όχι σε βάρος του εθνικού αγώνα, του λαϊκού κινήματος. Την ήθελε τέτοια που να εξηπηρετεί τα συμφέροντα του λαού, να εκφράζει τους πόθους του, την ήθελε με εκείνους που αγωνίζονταν για τα συμφέροντα του λαού, για το χτύπημα των κατακτητών. Και συνεχίζει ο Λαγδάς λέγοντας ότι η πολιτική της ηγεσίας δεν εξυπηρετούσε τα εθνικά συμφέροντα, όταν έβανε την εθνική ενότητα σαν αυτοσκοπό ή εθνική ενότητα «αντί πάσης θυσίας». Δεν μπορούσε να δεχτεί τέτοιες θέσεις. Ούτε μπορούσε να ανεχθεί τα καμώματα που παρουσιάστηκαν στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Είπε ξεκάθαρα τη γνώμη του και όταν ήταν εκεί και όταν πολεμούσε μαζί με τους αντάρτες του Μοριά τους Γερμανούς και τους ταγματασφαλίτες.

Δεκέμβρης 1944

Μπροστά στην επιμονή της ηγεσίας να εφαρμόσει την τόσο επικίνδυνη πολιτική της ο Άρης αποφάσισε τη σύσκεψη της Λαμίας. Τον επετίμησαν γι αυτές τις απόψεις και τις ενέργειές του. Μέσα στα μέτρα που πρότεινε ο Άρης ήταν ο αφοπλισμός όλων των αντιπάλων προς τον ΕΛΑΣ δυνάμεων. Ο Άρης έστειλε σχέδιο για έγκαιρη προώθηση προς την Αθήνα, αλλά αγνοήθηκε από την ηγεσία που συνέχισε την πολιτική της αυταπάτης. Η ηγεσία με την έναρξη των γεγονότων του Δεκέμβρη διώχνει από την Αθήνα τον Άρη και τον στέλνει στην Ήπειρο. Άλλο σοβαρό λάθος της ηγεσίας –κατά το Λαγδά- ήταν που δεν αποφάσισε να χρησιμοποιήσει για τις μάχες μονάδες του αντάρτικου τακτικού στρατού του ΕΛΑΣ αλλά εφεδροελασίτες της Αθήνας που δεν αποτελούσαν κανονικά στρατιωτικά τμήματα. Καθυστερημένα η ηγεσία ζήτησε τη βοήθεια του Άρη, όταν πια είχαν κριθεί τα πράγματα στην Αθήνα. Ο Άρης έτρεξε στην Αθήνα και έξω από΄τη Θήβα βρήκε τις δυνάμεις που υποχωρούσαν καθώς και την ΚΕ του ΕΛΑΣ. Μίλησε σκληρά και προσβλητικά στους Σιάντο, Ιωαννίδη, Μάντακα, Χατζημιχάλη. Ανοιχτά και μπροστά σε όλους τους είπε:

- και ο τελευταίος υποδεκανέας του ελληνικού στρατού θα διεξήγαγε καλύτερα τη μάχη!

Και ο Σιάντος μουδιασμένος του απάντησε:

-Τώρα να δούμε τι θα κάνουμε….

Ο Άρης οργάνωσε την υποχώρηση και επέβαλε την πειθαρχία.

Ο Άρης και η Βάρκιζα

Γιατί ο Άρης υπέγραψε τη συμφωνία; Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά ήξερε ότι ήταν λάθος αλλά ήταν και ρεαλιστής. Δεν θα έδινε δικαίωμα στην αντίδραση να λέει ότι η ηγεσία της εθνικής αντίστασης δεν σέβεται την υπογραφή της και δεν τηρεί τις συμφωνίες. Έπρεπε να την υπογράψει. Διακρινόταν πάντα για την κομματικότητά του και την πειθαρχία του.

Μάλιστα ζήτησε να περάσει με εμπειροπόλεμους καπετάνιους, αξιωματικούς και αντάρτες στις λαϊκές δημοκρατίες. Υπέβαλε και κατάλογο. Ο Σιάντος έσβησε όμως το όνομα του Άρη από τον κατάλογο.

Ο Λαγδάς μας λέει ότι τότε ο Άρης πήγε στη Λαμία να βρει το Φίτσο και με τον Τζαβέλλα και άλλους πήγε σε μία κομματική σύσκεψη στελεχών της Λαμίας. Τους εξήγησε πως πήγαιναν τα πράγματα μετά τη Βάρκιζα.

Ο ίδιος ο Πάνος Λαγδάς παραδέχεται ότι η ανίχνευση της αλήθειας για τα γεγονότα αυτά είναι δύσκολη.

Ο Άρης έχει πάρει την απόφασή του να συνεχίσει τον πόλεμο. Ο Λαγδάς, διευκρινίζει, ότι ο Άρης δεν έκανε αντάρτικο, απλά συνέχισε την αντίσταση του λαού στις νέες συνθήκες για την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας του και της ολοκλήρωσης της ελευθερίας.

Ο Άρης δεν προχώρησε άσκεφτα ούτε χωρίς ένα σαφή προσανατολισμό. Στη Λευκάδα της Φθιώτιδας έγραψε μια προκήρυξη που ανήγγελνε τη δημιουργία του Μετώπου Εθνικής Ανεξαρτησίας (ΜΕΑ).

Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά η ηγεσία του ΚΚΕ ανησύχησε. Ήρθαν σε επαφή μαζί του ο Ν. Πλουμπίδης και Ζήσης Ζωγράφος. Του μετέφεραν την απάντηση της Κ.Ε.. Ναι μπορούσε να πάει σε όποια Λαϊκή Δημοκρατία ήθελε. Θα του έστελναν το φύλλο πορείας. Ο Άρης δέχτηκε.

Ο Άρης κράτησε μαζί του είκοσι αντάρτες. Και τράβηξε το δρόμο για τις βαλκανικές χώρες. Όσο όμως και αν περίμενε το φύλλο πορείας αυτό δεν ερχόταν, μια είχε εξαφανιστεί ο γραμματέας της Π.Ε., άλλος δήλωνε άγνοια, πιθανόν στην Κόνιτσα να υπήρχε το δελτίο. Αλλά και εκεί ο γραμματέας όχι μόνο δεν είχε τίποτα να δώσει αλλά ήταν και αυστηρός μαζί του. Οι δε κομματικές οργανώσεις κρατούσαν εχθρική στάση απέναντί του. Για το Λαγδά υπήρχε εντολή από το κόμμα για απομόνωση του Άρη. Φτάνει στην Καστοριά όπου αιφνιδιάζονται από 300 άντρες Άγγλους και Έλληνες προφανώς.

Μπαίνει στην Άλβανία όπου κανείς δεν ήξερε τίποτα. Έψαξε να βρει τον Τζήμα αλλά αυτός ήταν στο Βελιγράδι. Στην Αλβανία δεν μπορούσε να ησυχάσει όταν ήξερε τι έκαναν οι Άγγλοι στην πατρίδα του. Σύμφωνα με τον Πάνο Λαγδά ο Άρης κάλεσε σε συνέλευση την ομάδα του και τους είπε ότι ήθελε να γυρίσει. Οι άλλοι είπαν όχι. Επέμενε όμως ο Άρης να πεθάνει στην πατρίδα του, οι σύντροφοί του δήλωσαν ότι θα τον ακολουθήσουν. Ο Πάνος Λαγδάς ξεκαθαρίζει –χωρίς να χωρά αμφιβολία στα λόγια του- ότι δεν ήταν πείσμα η επιθυμία του για γυρισμό, ήθελε να παλέψει τη γραμμή του. Ήξερε ότι ο Νίκος Ζαχαριάδης θα επιστρέψει στην Ελλάδα. Του είχε εμπιστοσύνη. Του έστειλε γράμμα μέσω του γραμματέα των Τρικάλων αλλά αυτός δεν το έστειλε ποτέ. Έστειλε και δεύτερο που σύμφωνα με το Λαγδά είναι πιθανό να το έλαβε. Έστειλε και άνθρωπο της εμπιστοσύνης του να συναντήσει το Νίκο Ζαχαριάδη. Και ενώ είχαν συμφωνήσει να πάρει ο Νίκος Ζαχαριάδης γραπτά τις απόψεις του Άρη, η Κ.Ε. επιτροπή αποφάσισε την αποκήρυξή του χωρίς να διαβάσει ο Νίκος Ζαχαριάδης τις θέσεις του Άρη.

Ήταν 11 Ιουνίου 1945, ημέρα Δευτέρα, που πάρθηκε η απόφαση αυτή του Π.Γ. ερήμην του Άρη, χωρίς ο Ζαχαριάδης να διαβάσει τις απόψεις του ή να επικοινωνήσει μαζί του.

Στις 12 Ιουνίου 1945 η αποκήρυξη δημοσιεύτηκε στο Ριζοσπάστη.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με όσα αφηγείται ο Πάνος Λαγδάς, ο Άρης μένει κοντά στα Τρίκαλα γιατί περιμένει απάντηση του Νίκου Ζαχαριάδη. Στο Λιάσκοβο (Πετρωτό) τους επιτίθενται. Υποψιάζεται προδοσία. Απομακρύνονται από το Λιάσκοβο. Θέλουν να φτάσουν στη Ρούμελη.

Ένας αχτιδικός της περιοχής προσπαθεί να τους δείξει τον κατάλληλο δρόμο. Πέφτουν σε ενέδρα και υποψιάζονται τον αχτιδικό.

Στην ενέδρα ο Άρης με την ομάδα του αποκόπτονται από τους υπόλοιπους.

Κάποια στιγμή λέει ο Άρης στο Θάνο ότι δεν αντέχει άλλο και θα σκοτωθεί. Τότε ο Θάνος του παίρνει το όπλο το βράδυ. Το πρωί ο Άρης πείραξε το Θάνο.

Δύο εαμίτες τσελιγκάδες έφτασαν για βοήθειά τους. Τότε ο ένας του έδειξε το Ριζοσπάστη που είχε την αποκήρυξη

Το χτύπημα ήταν τρομερό.

Δεν ήταν η αποκήρυξη που τον σκότωσε ήταν η τελευταία σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει.

Σύμφωνα με το Λαγδά ο Άρης διαπίστωνε ότι η ηγεσία με το Νίκο Ζαχαριάδη συνέχιζε να ακολουθεί τον ίδιο λαθεμένο δρόμο. Η ηγεσία τον πολεμούσε και χρησιμοποιούσε εναντίον του κάθε μέσο. Ο Άρης ήταν όμως παιδί του κόμματος και του λαού μας. Μεγάλωσε ανατράφηκε, αντρώθηκε μέσα στο κόμμα, πολεμώντας και αγωνιζόμενος για την επικράτηση των ιδανικών που ευαγγελιζόταν το κόμμα του για λεύτερη και ευτυχισμένη Ελλάδα. Μια τέτοια σύγκρουση ήταν αδύνατο να τη σηκώσει. Έπρεπε….

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

1905: 27/8: Γεννήθηκε ο Θανάσης Κλάρας

1924 26/11-3/12: Μετονομάστηκε το ΣΕΚΕ σε ΚΚΕ από το 3ο έκτακτο συνέδριο

1924: Ο Θανάσης Κλάρας είναι ήδη οργανωμένο μέλος

1925: Ο Θανάσης Κλαρας πηγαίνει στο στρατό

1925-1926: Η δικτατορία του Παγκάλου

1926 07/11: Εκλογές, ΚΚΕ 4,38%, 41.982 ψήφους, 10 βουλευτές, κατέβηκε ως Ενιαίο Μέτωπο Εργατών-Αγροτών-Προσφύγων

1927: Ο Θανάσης Κλάρας απολύεται από το στρατό

1928: 4ο Συνέδριο ΚΚΕ

1928: Εκλογές, ΚΚΕ 1,41%

1929: Εντάσσεται στη Γαύδο

1929: Παγκόσμια οικονομική κρίση

1929-1931: Φραξιονιστική πάλη στο ΚΚΕ

1929-1932: Κυβέρνηση Βενιζέλου. Ιδιώνυμο, 11.400 συλλήψεις, 2.130 καταδίκες, 1.890 χρόνια φυλακή, 764 χρόνια εξορίας, 1.390 κακοποιήθηκαν, 96 στο Καλπάκι

1931: Ο Θανάσης Κλάρας εξορίζεται στη Γαύδο

1932: Ξανά στη Γαύδο εξορία, και την ίδια χρονιά πηγαίνει στη Μυτιλήνη

1934: Ελεύθερος στην Αθήνα, μετά τη σύλληψή του την ίδια χρονιά, οργάνωσε μεγάλη δραπέτευση το Μάη από τις φυλακές της Αίγινας

1936 τέλη συλλαμβάνεται από την ασφάλεια του Μανιαδάκη και φυλακίζεται στην Αίγινα

1936: 6ο Συνέδριο του ΚΚΕ

1937: Από την Αίγινα στέλνεται στην Αθήνα να δικαστεί και δραπετεύει

1937: Το ΚΚΕ τον στέλνει στη Μακεδονία, εντοπίζεται στη Δράμα, συλλαμβάνεται , στέλνεται στην Αίγινα και καταδικάζεται σε 4 χρόνια φυλακή (απόφ.6.512 31/3/1938)

1939 6ος: Τον στέλνουνε στην Κέρκυρα

1939 αρχές: Με εντολή του Νίκου Ζαχαριάδη και δύο στελεχών του ΚΚΕ βγήκε από την Κέρκυρα με δήλωση ο Μιχαηλίδης

1939: Υπογράφει τη δήλωση

1941 20-31/5: Η μάχη της Κρήτης

1941 31/5: Μανώλης Γλέζος, Λάκης Σάντας

1941 27/9: Ιδρύεται το ΕΑΜ

1941 28-29/9: 2.000 εξεγερμένοι στο νομό Δράμας εναντίον των Βουλγάρων πνίγηκε στο αίμα

1941 7ος: 6η Ολομέλεια Κ.Ε. του ΚΚΕ κάλεσε στη συγκρότηση εθνικού απελευθερωτικού μετώπου

1941 τέλη Απρίλη: Καταστροφή πολεμικού υλικού του Εμπέδου Μηχανικού Αθηνών

1941 12ος: Ιδρύεται η Κ.Ε. του ΕΛΑΣ

1942 14/5: Σύσκεψη στελεχών στη Λαμία με εισηγήτη τον Άρη Βελουχιώτη

1942 23/5: Ξημερώματα στον Σπερχειό, συγκροτείται η πρώτη ομάδα του ΕΛΑΣ

1942 25/5: 15 ένοπλοι κάνουν την εμφάνισή τους στη Γραμμένη Οξυά και τα άλλα βουνά της Ρούμελης

1942 27/5: Ο Θανάσης Κλάρας γίνεται Άρης Βελουχιώτης

1942 9/7: Το χτύπημα του Μαραθέα

1942 9/8: Η συμπλοκή στο Χαζομπλή (νεκροί οι γερο Λέβας και ο Λαρίσης)

1942 9/9: Η μάχη της Ρίκας

1942 29/10: Η μάχη στο Κρίκελλο

1942 25/11: Γοργοπόταμος

1942 4/12: Στο χωριό Κλειτσό συντάχθηκε ο πρώτος κώδικας αυτοδιοίκησης, λαϊκής δικαιοσύνης και αγροτικής ασφάλειας

1942 18/12: Η μάχη του Μικρού Χωριού

1942 22/12: συγκρούσεις έξω από το υπουργείο Εργασίας το οποίο "καταλήφθηκε", ο πρώτος νεκρός φοιτητής Μήτσος Κωνσταντινίδης και αργότερα ο φοιτητής της Ιατρικής Γεώργιος Φίλης (Βασίλης)

1942 27/12: Σύσκεψη 15μελούς Αρχηγείου όπου αποφάσισαν να συναντηθούν οπωσδήποτε με το Ζέρβα Ν.

1942 29/12: ΟΙ αντάρτες φτάνουν στη Μεγαλόχαρη όπου είχε το στρατηγείο του ο Ν.Ζέρβας

1942: ΑΘΗΝΑ. Κινητοποιήσεις των υπαλλήλων και των μισθωτών (16 Ιούνη και Αύγουστο), απεργία πείνας αναπήρων που κράτησε 9 μέρες. Απεργία προσωπικού νοσοκομείων (3-11/8). 8ήμερη (11-19/9) παλλαϊκή κινητοποίηση στην οποία πήραν μέρος οι τροχιοδρομικοί, οι υπάλληλοι της Εταιρίας Λιπασμάτων, υφαντουργοί, εργάτες της ΟΥΛΕΝ, εργάτες του εργοστασίου του ΦΙΞ και του ηλεκτρικού εργοστασίου, ανθρακωρύχοι Καλογρέζας, δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλληλοι οργανισμών Δημοσίου Δικαίου, τραπεζικοί, υπάλληλοι Τηλεφωνικής Εταιρίας, προσωπικό νοσοκομείων, δικηγόροι, επαγγελματίες κ.λπ.

1942: Τελευταίο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου η ΙΙ Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ

1943 14/1: Κατεβαίνει ο Έντυ στην Αθήνα

1943 24/2: 100 χιλιάδες διαδηλωτές για τη ματαίωση της πολιτικής επιστράτευσης

1943 9/3: Φεύγουν από την Αθήνα ο Άρης Βελουχιώτης, ο Πελοπίδας, ο Αν.Τζίμας και οι υπόλοιποι

1943 10/4: Συνέλευση ανταρτών της Ρούμελης στην Κολοκυθιά

1943 9/10-1944 4/2: Σύγκρουση ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ

1944 3-4/2: Ανακωχή μεταξύ ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ

1944 11/4: Σχηματίστηκε η ΠΕΕΑ

1944 16/5: Ανοικτό γράμμα του Άρη προς το λαό της Πελοποννήσου

1944 10/8: Η μάχη του Βουρλιά, Λακωνία

1944 8/9: Η μάχη της Καλαμάτας με τα τάγματα ασφαλείας

1944 26/9: Το σύμφωνο της Γκαζέρτα

1944 14/10: Ο Άρης πίσω στη Ρούμελη μετά από 5 1/2 μήνες στο Μοριά

1945 12/2: Η συμφωνία της Βάρκιζας

1945 5-10/4: Η 11η ολομέλεια της Κ.Ε. του ΚΚΕ διάγραψε και αποκήρυξε τον Άρη

1945 12/6: Δημοσιεύεται η αποκήρυξη του Άρη στο Ριζοσπάστη

1945 16/6: Θάνατος Άρη Βελουχιώτη

[1] Στις 25 Ιούλη 1929 ψηφίστηκε στη Βουλή ο νόμος 4229 ο γνωστός και ως «Ιδιώνυμο» σύμφωνα με αυτόν το νόμο λοιπόν, οι κομμουνιστικές ιδέες ήθελαν την ανατροπή του κοινωνικού καθεστώτος και αυτό σήμαινε έξι μήνες φυλάκιση και ένα έως δύο χρόνια εξορία.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.alfavita.gr/apopsin/%CE%B7-%CF%80%CF%81%CF%8E%CF%84%CE%B7-%CE%B2%CE%B9%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B7%CE%B3%CE%AD%CF%84%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%BD%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE-%CE%B1%CF%81%CE%B7-%CE%B2%CE%B5%CE%BB%CE%BF%CF%85%CF%87%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7#ixzz4YVX7dpX5
Follow us: @alfavita on Twitter | alfavita.gr on Facebook

Ένας γενναίος Οθωμανός ιεροδικαστής που θυσιάστηκε για τους Ρωμιούς

noreply@blogger.com (agapitos) — Fri, 10 Feb 2017 21:45:00 +0000

Η Ελλάδα έχει χρέος να τον τιμήσει]

του Αναγνώστη Λασκαράτου
Στα τελευταίαχρόνια της οθωμανικής Κατοχής στο Ρωμέικο, ο θεσμός του Σεϊχουλισλάμη («Σεϊχ Ουλ Ισλάμ») είχε ήδη αναβαθμισθεί, ήταν το τρίτο σημαντικό πρόσωπο της αυτοκρατορίας μετά τον Σουλτάνο και το Μεγάλο Βεζύρη. Ασφαλώς δεν ήταν Χαλίφης της Βαγδάτης, ούτε Πάπας της Ρώμης, ποτέ και πουθενά δε ευδοκίμησε ένα ισχυρό θρησκευτικό αξίωμα δίπλα σε ένα πανίσχυρο κοσμικό, το δεύτερο ακρωτηρίαζε το πρώτο. Ήταν η κεφαλή αυτών που αποτελούσαν την τάξη των Ουλεμάδων, δηλαδή των «σοφών ανθρώπων» που γνώριζαν άριστα το μουσουλμανικό δίκαιο, μπορούσαν να διοριστούν ιεροδικαστές και η περιουσία τους ήταν απαραβίαστη. Ο Σειχουλισλάμης διοριζόταν απ’ευθείας από τον Σουλτάνο, ζούσε διακριτικά, δεν είχε την αίγλη ενός πατριάρχη, ήταν περίπου άγνωστος ή μάλλον αδιάφορος στους δυτικούς, εμφανιζόταν όμως στις μεγάλες κρατικές τελετές στο πλευρό του Βεζύρη. Δεν βρισκόταν ούτε κοντά στο λαό, δεν είχε δικό του μηχανισμό εξουσίας, ήταν ανακτορικός αξιωματούχος. Η ύψιστη κρατική ευθύνη του ήταν η έκδοση γνωμοδότησης περί του αν μια αμφιλεγόμενη πράξη ή πρόθεση του Σουλτάνου ήταν σύμφωνη ή μη με το Κοράνι. Με μία έννοια λοιπόν μπορούσε να προσβάλει τον ίδιο το Σουλτάνο, όμως δεν ήταν καθόλου βέβαιο πως δεν θα είχε την τύχη του πατριάρχη που συγκρούστηκε με τον αυτοκράτορα ή το πιθανότερο και χειρότερη. Αυτό έκανε τους Σεϊχουλισλάμηδες πολύ προσεκτικούς. Έτσι όταν ο Μωάμεθ ο πορθητής ζήτησε φετφά για να εκτελέσει τον ορθόδοξο δεσπότη (βασιλιά) της Βοσνίας Στεφάν Τομάσεβιτς το 1463, κατά σαφή παράβαση του Κορανίου που δεν το επέτρεπε, αφού ο βασιλιάς είχε παραδοθεί, ο φετφάς δόθηκε από τον Μολλά Χουσρέφ και το κεφάλι του Στέφανου έπεσε. Αντίθετα ο Άραβας Σουλτάνος Σαλαντίν σεβάστηκε την Ιερουσαλήμ όταν παραδόθηκε ειρηνικά και άφησε τον Λατίνο πατριάρχη της Ηράκλειο να φύγει με του θησαυρούς του. Όπως πάντα και παντού, όλα είναι και θέμα χαρακτήρα του ηγεμόνα. O προκάτοχός του Χουσρέφ είχε απαλλάξει τον Πορθητή από το αμάρτημα της δολοφονίας των αρσενικών αδελφών του, ετεροθαλών και μη, την ώρα της διαδοχής. Τα λέω αυτά ως ενδεικτικά του πόσο (αναγκαστικά ) καλόβολοι ήταν οι Σειχουλισλάμηδες απέναντι στη σουλτανική βούληση και για να δείξω το ασύνηθες της γενναιότητας του δικού μας ήρωα, που ήξερε πως είχε απέναντί του έναν μεταρρυθμιστή ηγεμόνα που δεκάρα δεν έδινε για το τι λέει το Κοράνι. Η οικονομική αμοιβή των Σεϊχουλισλάμηδων βεβαίως μεγάλωνε όσο αναβαθμίζονταν συν τω χρόνω με την εξέλιξη της αυτοκρατορίας. Στο «Λόγοι εκκλησιαστικοί εκφωνηθέντες εν τη Γραικική Εκκλησία της Οδησσού κατά το αωκα’-αωκβ’ έτος/υπό Ο. Κ.Ο.» (Οικονόμου Κωνσταντίνου Οικονόμου) …φιλοτίμω δαπάνη Ιωάννου Π. Βόζου του Πελοποννησίου, Υποναυάρχου και Ιππέως Ρωσσικού (αωλγ’/=1833), διαβάζουμε πως ενώ μέχρι το 1513 «το σιτηρέσιον τού Σεϊχούλ- Ισλάμ, και τών δύω Καζιασκέριδων ήσαν από 30 έως 150, άσπρων την ημέρα, τουτέστι 450, γρόσια κατ’ έτος, τώρα το εισόδημα του μεν πρώτου Νομοκράτορος υπερβαίνει το μιλλιόνιον…». Όπως και να είχε το πράγμα όμως η μοίρα του θεσμού ήταν τελικά κακή. Δεν είχε μέσα του το σπέρμα της μακροβιότητας. Ο τελευταίος Σειχουλισλάμης Μεντενί Μεχμέτ Νουρί κηρύχθηκε έκπτωτος το 1922 από τον Ατατούρκ, πέντε χρόνια μετά πήγε να βρει τον Προφήτη του και αυτή η παλαιική γραφικότητα εξέλιπε. Ο Κεμάλ δεν ξέχασε τον φετφά που είχε εκδώσει εναντίον του ο Σεϊχ Ουλ Ισλάμ καλώντας τους πιστούς σε ιερό πόλεμο (Ξενοφών Στρατηγός «Η Ελλάς εν Μικρά Ασία»).

Τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821 και τα αντίποινα που εφάρμοσε ο Σουλτάνος κατά του πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ και κατά μελών της πατριαρχικής Συνόδου, παρά τον αφορισμό της Επανάστασης είναι γνωστά. Πολύ λιγότερο γνωστός είναι ο ηρωισμός και η εντιμότητα του Σεϊχουλισλάμη Χατζή Χαλίλ Εφέντη, που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς τη μοναδικότητα του γεγονότος και τις περίπου προδιαγεγραμμένες κακές συνέπειές του για τον πρωταγωνιστή τους.

Ο Αχμέτ Τσεβντέτ πασά (1822-1895), ένας κορυφαίος, θεωρούμενος «εθνικός», Τούρκος ιστορικός, που χρησιμοποίησε και δυτικές πηγές, στη 12τομη ιστορία του που εκδόθηκε από το 1854 (1ος τόμος) έως το 1884: Ahmet Cevdet Paşa: «Tarih-i Cevdet» (Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μεταξύ των ετών 1774-1825), δίνει ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες. Από εκεί και από άλλες, ελληνικές πηγές, έχουν αντλήσει οι Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, («Απόφαση γενικής σφαγής και αποσόβησή της», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τομ.ΙΒ, Εκδοτική Αθηνών-1975, σελ.33-34) και Σπυρίδων Λουκάτος («Και Τούρκοι στο πλευρό των Ελλήνων», από ‘Το άγνωστο 21’, ‘Ε’ ‘Ιστορικά’, τ.23, 23 Μαρτίου 2000, σελ.16-17). Επίσης ο Βρετανός πρέσβης στην Ιστανμπούλ (1820-1825), λόρδος Percy Smythe, 6οςυποκόμης του Στράνγκφορντ, συλλέκτης (ή απαγωγέας) έργων ελληνικής γλυπτικής, έχει καταγράψει κάποια σχετικά περιστατικά, που τα σημειώνουν και μεταγενέστεροι Βρετανοί ιστορικοί.

Τον Φλεβάρη του 1821 φήμες για σφαγή Τούρκων εμπόρων στη Μολδοβλαχία προκάλεσαν διαδήλωση φανατικών ισλαμιστών στην Πόλη. Ο τότε Σουλτάνος Μαχμούτ ο Β΄ ήταν συνειδητός εκσυγχρονιστής και ορμητικός στις αποφάσεις του. Ο θρύλος τον θέλει γιό χαμένης Γαλλίδας ευγενούς, πάντως θεωρείται πιθανός γιός Χριστιανής του χαρεμιού. Ήταν δυτικόφιλος, ήθελε να μεταρρυθμίσει τους μεσαιωνικούς κρατικούς μηχανισμούς και να χτυπήσει τη σκουριασμένη κακοδιοίκηση. Ίδρυσε κοσμικά σχολεία, εξουδετέρωσε την πειρατεία στο Αιγαίο, χτύπησε τη ληστεία στην ύπαιθρο και οργάνωσε υπουργικό συμβούλιο κατά τα δυτικά ειωθότα. Είναι αυτός που στα 1826 εξόντωσε τους Γενίτσαρους, θεωρώντας τους σωστά, ανασχετικό μηχανισμό στην πρόοδο. Ο Διονύσιος Κόκκινος, («Η Ἑλληνική Ἐπανάστασις», Αθήνα, 1956, τομ. Α’), θεωρεί, σωστά νομίζω, πως πίστευε, με όσα έκανε, ότι οι Ρωμιοί του όφειλαν ευγνωμοσύνη και πως εξεπλάγη πολύ δυσάρεστα από τις πληροφορίες για επαναστατικές κινήσεις τους. Φυσικά ένιωσε σφοδρά απειλούμενος και βαριά προδομένος, γιατί είχε πολλά μέτωπα, εξωτερικά και εσωτερικά, ανοιχτά. Ο σεϊχουλισλάμης Χατζή Χαλήλ καταγόταν από μεγάλη, πολύ πιστή στο Ισλάμ, οικογένεια. Αυτή η καταγωγή και η προσωπική του φήμη ως ευσεβούς τον έφεραν στη υψηλή θέση του. Είχε ξεκινήσει την καριέρα του ως στρατιωτικός. Αναμφίβολα ήταν συντηρητικός άνθρωπος, όχι οπαδός των δυτικότροπων μεταρρυθμίσεων, αλλά πιστός στο Σουλτάνο. Δεν θα μπορούσε και να μην είναι. Όλα όμως δείχνουν πως μέσα σε μια εξουσιαστική Κόλαση που περιέβαλε ασφυκτικά τα πάντα, αγωνιζόταν να κρατήσει άγρυπνη τη συνείδησή του, όπως την υπαγόρευε η καλή του προαίρεση και η πίστη του. Άδικο να υποτιμάμε τις ηθικές αρχές και την αγαθή συνείδηση μερικών θρησκευόμενων, που επειδή αυτών η πίστη είναι ειλικρινής, τους οπλίζει με ισχυρές ηθικές αντοχές. Όταν λοιπόν ακούστηκαν στην Πόλη τα μαντάτα για το ξέσπασμα της επανάστασης, που είδαμε πιο πάνω, ο Μαχμούτ, παρορμητικά, ακούγοντας και τη γνώμη φανατικών κληρικών, πήρε τη απόφαση εξόντωσης των Χριστιανών κατοίκων της Πόλης. Για να υλοποιηθεί όμως μια τόσο φοβερή πράξη χρειαζόταν η θετική γνωμοδότηση και η σχετική εγκύκλιος (φετφάς ή φάτουα) του αρμόδιου Χατζή Χαλίλ. Ο ύπατος ιεροδικαστής προσπάθησε να αγοράσει χρόνο, βασιζόμενος στο ότι το Κοράνι δεν επέτρεπε τη σφαγή αθώων. Είναι φανερό ότι όχι μόνο η ανθρωπιστική του συνείδησή του, αλλά και η ευθύνη του ως ερμηνευτή του ιερού βιβλίου συνέπιπταν. Άρχισε λοιπόν να διερευνά τυχόν σχέσεις του πατριάρχη με το κίνημα του Υψηλάντη, γεγονός που δεν του προέκυπτε, όπως τον διαβεβαίωνε και ο ιατροφιλόσοφος αρχιμανδρίτης Διονύσιος Πύρρος ο Θετταλός, με τον οποίο συζήτησε το πρόβλημα. Τα ίδια τον διαβεβαίωσε και ο πατριάρχης Γρηγόριος, που μαζί με τον Ιεροσολύμων Πολύκαρπο, την ενδημούσα Σύνοδο και τους παρεπιδημούντες και σχολάζοντες Αρχιερείς, προχώρησε στον αφορισμό της Επανάστασης, ώστε νε εξευμενίσει το Σουλτάνο. Με την ευκαιρία νομίζω πως για πολλά μπορεί κανείς να κατηγορήσει τον σιμωνιακό αλλαξοπατριάρχη Γρηγόριο τον Ε΄, εχθρό της Γαλλικής Επανάστασης, της Δημοκρατίας, της Δύσης και του Διαφωτισμού, αλλά όχι τόσο για τον αφορισμό, που πράγματι μπορούμε να τον δούμε ως απόπειρα όχι μόνο προσωπικής διάσωσης αλλά και αποφυγής μιας γενικής σφαγής. Νομίζω επίσης πως είμαστε υποχρεωμένοι να σεβαστούμε το τραγικό του τέλος, όσο κι αν πήγε γυρεύοντας αγοράζοντας το αξίωμά του τρεις φορές (1797, 1806 και 1818). Στις 8 του Μάρτη λοιπόν ο Σουλτάνος καλεί για σύσκεψη τον Μεγάλο Βεζύρη, τον Σεϊχουλισλάμη, τον αρχηγό των Γενιτσάρων και τον αρχιγραμματέας του Διβανίου («υπουργικού» συμβουλίου) Χαλέτ Εφέντη. Ο τελευταίος, ένας πολύ σκληρός αξιωματούχος, ασκούσε πάνω του ισχυρή επιρροή. Είχε διατελέσει πρέσβης στο Παρίσι (1803-1806), ο πέμπτος που στάλθηκε ποτέ, από το 1565 (πρώτος ο Xατζή Μουράτ, εκτός αν συναριθμήσουμε μια αντιπροσωπεία Γενίτσαρων το 1533), μετά από μεγάλα χρονικά διαλείμματα. Η Γαλλία όμως είχε από το 1535 αδιάλειπτα πρέσβη στην Υψηλή Πύλη. Την, όχι τόσο συνήθη, πρεσβεία στο Παρίσι, μπορούμε να τη δούμε ως δείγμα των δυτικών ανοιγμάτων του Μαχμούτ Β΄. Στο γνωστό πίνακα του Νταβίντ απεικονίζεται σε κάποια γωνιά να παρίσταται στην ματαιόδοξη στέψη του Ναπολέοντα ως αυτοκράτορα στα 1804 στην Παναγία των Παρισίων, από τον ίδιο τον Πάπα. Ο Σουλτάνος τους ανακοινώνει την απόφασή του για γενική σφαγή, ο Βεζύρης έντρομος δεν τολμάει να φέρει αντίρρηση, ο Γενιτσάρ αγάς υπακούει δουλικά, ο Χαλέτ συμφωνεί, όμως ο Χατζή Χαλίλ, που πιστεύει στην αθωότητα του πατριάρχη και των Ρωμιών της Πόλης, ζητάει προθεσμία να μελετήσει τις ενοχές των Ρωμιών και ξεθαρρεμένος τότε ο Βεζύρης συμφωνεί. Φεύγοντας από το παλάτι ο θρησκευτικός ηγέτης μαλώνει άγρια με τον αρχιγραμματέα του Διβανίου, κατηγορώντας τον ότι αυτός έφερε με τη σκληρότητα και με τα λάθη του τα πράγματα στην εξέγερση. Ο Χαλέτ, όμως είχε αποφασίσει να κινηθεί σταθερά προς την κατεύθυνση εφαρμογής της αρχικής απόφασης του Σουλτάνου για σφαγή των Ρωμιών της Πόλης, ως συνένοχων της ελληνικής Επανάστασης, μήπως και γλυτώσει μέσα στην αναμπουμπούλα, αφού μετά από κάθε ανταρσία, κάποιοι κρατικοί αξιωματούχοι έχαναν το κεφάλι τους. Είχε κάθε λόγο λοιπόν να διαβάλει τον Χατζή Χαλίλ στο Σουλτάνο, ώστε να στρέψει προς τα εκεί την οργή του.

Ο ανασφαλής κοσμικός μονάρχης, που έβλεπε το έργο του να κινδυνεύει, με πληγωμένο εγωισμό, οργισμένος που ο θρησκευτικός υπάλληλός του στεκόταν εμπόδιο στην απόφασή του, καθαίρεσε τον Χατζή Χαλίλ από την θέση του και τον εξόρισε άλλοι λένε στη Λήμνο, άλλοι στην Προύσα. Πριν αναχωρήσει όμως τον βασάνισαν και υπέκυψε στα τραύματά του, αφήνοντας έτσι την τελευταία του πνοή στην Προποντίδα, όπου τον καταπόντισαν. Ο διάδοχος του, ο περσικής καταγωγής Γιασιντζιζάντε Αμπντουλβαζάαμπ εφέντης (Yasincizade Abdülvehhap Efendi-εικ.2) που κράτησε τη θέση του για έναν χρόνο (1821-1822) για να επανακάμψει μετά από μεσολάβηση τριών βραχύβιων στο αξίωμα διαδόχων του, για μια ακόμη πενταετία (1828-1833), υποχρεώθηκε

Castellan, Antoine-Laurent. Moeurs, usages, costumes des Othomans, et abrégé de leur histoire; par A. L. Castellan, auteur de Lettres sur la Morée et sur Constantinople; Six vol. In-18… vol. VI, Paris, Nepveu, 1812

να εκδώσει φετφά που προέβλεπε την τιμωρία ακόμη και των ύποπτων για συνενοχή. Ο Σουλτάνος τελικά, μετά από ψυχραιμότερες σκέψεις προσποιήθηκε μεγαλοψυχία και εφάρμοσε το φετφά με επιείκια (τραγική ειρωνεία είναι ασφαλώς η δικαίωση του εκτελεσμένου αξιωματούχου του), εφ’όσον οι Ρωμιοί υποτίθεται πως απέκρουσαν κάθε επαναστατική ιδέα, στρεφόμενος μόνο κατά Ρωμιών αξιωματούχων, μητροπολιτών κλπ. Ο Χαλέτ όμως δεν έσωσε το τομάρι του. Ένα χρόνο μετά εξορίστηκε, στραγγαλίστηκε και μετά το πτώμα του αποκεφαλίστηκε. Η θυσία του Σεϊχουλισλάμη δεν είχε όμως πάει χαμένη, σώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι.

Ο Δημήτρης Καμπούρογλου είχε προτείνει να δοθεί το όνομα του Χαλίλ σε δρόμο της Αθήνας. Νομίζω πως αυτό θα ήταν κάτι αλλά λίγο. Ο Χατζή Χαλίλ πρέπει να τιμηθεί με άγαλμα σε κεντρική περιοχή της πρωτεύουσας και η ιστορία του να μπει στα σχολικά βιβλία. Είναι το ελάχιστο και το αυτονόητο αυτό. Για να αντιληφθούμε το ηθικό μέγεθος, ας ανατρέξουμε στην ιστορία της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ο πατριάρχης της Νέας Ρώμης ήταν κεντρικό πρόσωπο, πολύ ισχυρό, απείρως σημαντικότερο, ιστορικότερο και πολύ πιο μέσα στα πράγματα του Κράτους, από ότι ο Σεϊχουλισλάμης για την οθωμανική αυτοκρατορία. Όσο κι αν ψάξετε δεν θα βρείτε έναν από αυτό τον άθλιο συρφετό παλιανθρώπων, που να έχει καταδικάσει τις σφαγές όχι αλλόθρησκων και υποτελών, αλλά Χριστιανών υπηκόων της αυτοκρατορίας. Χιλιάδες άμαχοι σφάχτηκαν στη Θεσσαλονίκη από τον άγιο Θεοδόσιο, άλλοι τόσοι στην Κωνσταντινούπολη από τον Ιουστινιανό, Παυλικανοί κάηκαν ζωντανοί στον Ιππόδρομο, εθνικοί, «αιρετικοί» και Εβραίοι κατακρεουργήθηκαν, αυτοκράτορες εκτελέστηκαν από τους διαδόχους τους με φρικτά βασανιστήρια, αυτοκράτειρες δολοφόνησαν ή τύφλωσαν γιούς, συζύγους και χιλιάδες αθώους, οι πατριάρχες αν δεν πλειοδοτούσαν και ευλογούσαν έμεναν σιωπηλοί, ανοίγοντας μόνο το στόμα τους για να πιάσει κάποια αυτοκρατορική ερωμένη ή τις μπερμπαντιές κάποιου αυτοκράτορα κι αυτό για να εκβιάσουν συνήθως τη νομιμοποίηση της ερωτοδουλειάς, έχοντας στο μυαλό τους άλλες αντιπαροχές είτε στο δόγμα είτε στα προνόμια της Εκκλησίας. Εκεί γύρω κινιόντουσαν οι «ηθικές» τους ευαισθησίες. Ο Σεϊχουλισλάμης δεν είχε οπαδούς, δεν εκπροσωπούσε κάποια δυναστική μερίδα όπως συνηθέστατα συνέβαινε με τους πατριάρχες που συσπείρωναν γύρω τους κόσμο στις δογματικές έριδες περί την όνου σκιάν, η εκτέλεσή του ίσως δεν μαθεύτηκε ευρύτερα και λίγοι θα τον έκλαψαν.

Η θυσία του δυστυχώς δεν σημαίνει ούτε σήμερα τίποτα στην Τουρκία, το σχετικό λήμμα της wikipedia στην τουρκική (Hacı Halil Efendi) περιμένει, άδειο, καθόλου κολακευτικό αυτό για όλους, περιμένοντας ακόμη αυτόν που θα το γράψει. Ελπίζω να βρεθούν τουρκομαθείς Ρωμιοί να το πράξουν, είναι οφειλόμενο χρέος και είναι δείγμα της αχαριστίας και του μεγέθους της ηθικής αναλγησίας της πατριαρχικής αυλής πως κανείς δεν το έχει κάνει. Προς τιμήν του, τον μνημονεύει ένας ξεχωριστός ιερωμένος, ο αρχιμανδρίτης π.Φιλόθεος Φάρος, στο εξαιρετικό βιβλίο του «Η Εκκλησία ως σκάνδαλο και ως σωτηρία» (Αρμός-2002). Ευτυχώς γιατί η κρατική Εκκλησία, που τάχα κόπτεται για τα παθήματα των Ρωμιών από το Δοβλέτι και όφειλε να τον είχε αναδείξει, δεν θέλει να τον ξέρει, για ευνόητους λόγους. Νομίζω πως τώρα που ο συρφετός της ακροδεξιάς, μητροπολίτες-ιερείς-καλόγεροι, Νεοναζιστές και γενικά άνθρωποι που εμπορεύονται το φόβο και το μίσος προσπαθούν να φανατίσουν την πλέμπα κατά των δυστυχισμένων μουσουλμάνων προσφύγων (το 1922 ήταν Χριστιανοί), το θαυμάσιο παράδειγμα του υποδειγματικού Σεϊχουλισλάμη, πρέπει να ακουστεί δυνατά.

Πηγή

17 Ιουνίου 1953: Η λύση

noreply@blogger.com (agapitos) — Fri, 10 Feb 2017 21:07:00 +0000

Στις 17 Ιουνίου 1953 ανατολικογερμανοί εργάτες του κλάδου των κατασκευών, οι οικοδόμοι, ας πούμε, που απεργούσαν για μείωση του ύψους της παραγωγής, βρήκαν συμπαράσταση από πολλούς άλλους ανατολικοβερολινέζους. Ως το μεσημέρι το αίτημά τους είχε μεταλλαχτεί: παραίτηση της κυβέρνησης και ως το απόγευμα συγκεντρώσεις συμπαράστασης εκτυλίσσονταν σε περίπου 500 πόλεις και κωμοπόλεις της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Τους αντιμετώπισαν με πάσα βιαιότητα περί τους 8.000 ανατολικογερμανοί αστυνομικοί επικουρούμενοι από 20.000 σοβιετικούς στρατιώτες.

Σ’αυτά τα γεγονότα αφιέρωσε ο Μπρεχτ το ολιγόστιχο αλλά μεστό ποίημα «Η λύση». Σ’ αυτά τα γεγονότα αναφερόταν και το τραγούδι των Alphaville Summer_in_Berlin, που ήταν απογορευμένο ως το 1990 στην Ανατολική Γερμανία.

Η λύση

Μετά από την εξέγερση της 17ης Ιουνίου

Ο γραμματέας της Ένωσης Λογοτεχνών

Έβαλε να μοιράσουν φυλλάδια στην λεωφόρο Στάλιν

Που έγραφαν ότι ο λαός

Είχε πλέον απωλέσει την εμπιστοσύνην της κυβερνήσεως

Και ότι μπορούσε να την επανακτήσει μόνον

Διπλασιάζοντας την εργασία. Μα δεν θα ήταν

Ευκολότερο σε αυτή την περίπτωση, η κυβέρνηση

Να διαλύσει τον λαό, και

Να εκλέξει άλλον;

Die Lösung

Nach dem Aufstand des 17. Juni

Ließ der Sekretär des Schriftstellerverbands

In der Stalinallee Flugblätter verteilen

Auf denen zu lesen war, daß das Volk

Das Vertrauen der Regierung verscherzt habe

Und es nur durch verdoppelte Arbeit

zurückerobern könne. Wäre es da

Nicht doch einfacher, die Regierung

Löste das Volk auf und

Wählte ein anderes?

Λεωφόρος Στάλιν, 15 Μαϊου 1953.

Όσα ειρωνικά επισημαίνει ο Μπρεχτ για την κυβέρνηση της Λαοκρατικής Γερμανίας, δεν θα μπορούσαν να ισχύουν και για την χώρα μας, το καλοκαίρι του 2012; Ελπίζω μόνον να μη έχουμε το ισοδύναμο των σοβιετικών στρατιωτικών που έβαλαν σε τάξη έναν απείθαρχο λαό για λογαριασμό μιας πειθαρχημένης κυβέρνησης.

Ο αυταρχισμός είναι αυταρχισμός, όπως κι αν ονομάζει ο ίδιος τον εαυτό του, έτσι δεν είναι;

Η κατάσταση στην Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας (Deutsche Demokratische Republik, DDR-ΛΔΓ) ήταν δύσκολη ήδη από την ανακήρυξή της στις 7 Οκτωβρίου 1949. Εκτός από την φυγή πολλών πολιτών προς το δυτικό τμήμα της Γερμανίας, που βρισκόταν υπό αμερικανικό, αγγλικό και
γαλλικό έλεγχο, οι οικονομικοί στόχοι της ήταν δυσανάλογα υψηλοί, το εμπορικό της ισοζύγιο με τις «αδελφές χώρες» του ανατολικού μπλοκ ελλειμματικό, και η σοβιετική υποστήριξη προς την ηγεσία της χώρας διόλου ομόθυμη.Τον Ιούλιο του 1952, οι ηγέτες της χώρας ανακοίνωσαν την είσοδό της στην φάση «της οικοδόμησης του σοσιαλισμού». Έτσι, αυξήθηκαν οι περιορισμοί στην δράση των εκκλησιών, στην ιδιωτική οικονομική πρωτοβουλία και στην ελευθερία της έκφρασης των διανοούμενων.Με την όξυνση του Ψυχρού Πολέμου, εντείνεται ο έλεγχος των δυτικών συνόρων. Ωστόσο, το Βερολίνο, χωρισμένο σε 4 τομείς κατοχής (αμερικανικό, αγγλικό, γαλλικό και σοβιετικό), παραμένει μια περιοχή ελεύθερης διακίνησης προσώπων, και όχι μόνον. Τον Ιανουάριο του 1953, ο Βάλτερ Ούλμπριχ (Walter Ulbricht) εξασφαλίζει την συμφωνία του Στάλιν επί της αρχή, για την ανάπτυξη μιας αστυνομικής δύναμης από Ανατολικογερμανούς και έργο τον καλύτερο έλεγχο του ανατολικού τμήματος του Βερολίνου, που βρίσκεται υπό σοβιετική κατοχή. Στις 10 και 11 Ιανουαρίου 1953, οι Σοβιετικοί κλείνουν ορισμένα περάσματα στο Βερολίνο. Στην αρχή Φεβρουαρίου, επιβάλλουν περιορισμούς στην κυκλοφορία.

Στον σοβιετικό τομέα του Βερολίνου είχε την έδρα της η κυβέρνηση της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Οι τρεις δυτικοί τομείς απάρτιζαν το Δυτικό Βερολίνο.

Οι τομείς υπό αμερικανική, αγγλική και γαλλική κατοχή απάρτισαν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ενώ ο τομέας υπό σοβιετική κατοχή την Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας. Το Βερολίνο βρισκόταν στην ΛΔΓ, και αυτό παρομοίως διαιρεμένο.

Μετά από τον θάνατο του Στάλιν, στις 5 Μαρτίου 1953, ο αρχηγός του Υπουργείου Εσωτερικών (και της κρατικής αστυνομίας) της ΕΣΣΔ, Λαβρέντι Μπέρια, ανακοινώνει αμνήστευση περίπου 1.000.000 σοβιετικών πολιτικών κρατουμένωνΗ στάση της σοβιετικής ηγεσίας γίνεται αμφίσημη και αντιφατική. Μετά βίας ανανεώνεται η υποστήριξη προς την ΛΔΓ, και η κριτική των Σοβιετικών προς τους Ανατολικογερμανούς είναι συχνά οξεία. Ο Μπέρια είναι από τους οξύτερους επικριτές: απειλεί την ανατολικογερμανική ηγεσία του Ούλμπριχτ (Walter Ulbricht) με διακοπή της υποστήριξης από την ΕΣΣΔ, αν δεν φιλελευθεροποιηθεί το καθεστώς της ΛΔΓ, και πολύ περισσότερο αν αυτό σκληρύνει. Στην 13η ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, SED-ΕΣΚΓ), στις 12 και 13 Μαΐου 1953, ο Ούλμπριχτ παραμερίζει τον αντίπαλό του στην ηγεσία του κόμματος Φραντς Ντάλεμ (Franz Dahlem) κατηγορώντας τον για «πολιτική τυφλότητα έναντι της δράσης των πρακτόρων του ιμπεριαλισμού» και εξασφαλίζει την πλειοψηφία στην πρότασή του για αύξηση κατά 10% στις «νόρμες εργασίας», δηλαδή την αύξηση του έργου χωρίς αύξηση του μισθού.Στην αρχή του Ιουνίου, πρώτα ο Ούλμπριχτ, αργότερα και το Πολιτικό Γραφείο του ΕΣΚΓ, δέχονται πιέσεις από τις πολιτικές αρχές της χώρας για φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος. Στις 11 Ιουνίου 1953 το Πολιτικό Γραφείο αναγνωρίζει δημοσίως ότι «στο παρελθόν έγινε μια σειρά λαθών», αλλά δεν υποχωρεί στις νόρμες παραγωγικότητας. Φήμες στην ΛΔΓ φέρουν τον Ούλμπριχτ να έχει υποστεί αυστηρή κριτική από τις σοβιετικές αρχές. Κάποιοι μάλιστα ψυθιρίζουν ότι ο διόλου δημοφιλής Ούλμπριχτ θα αντικατασταθεί…Την ίδια περίοδο ξεσπούν μια σειρά εργατικών κινητοποιήσεων στην γειτονική Τσεχοσλοβακία, ιδίως στην πολεμική βιομηχανία Σκόντα. Οι απεργοί διαδηλωτές καίνε πορτρέτα του Στάλιν και του Κλέμεντ Γκότβαλντ, ανεμίζουν την αμερικανική σημαία. Γίνονται πολλές συλλήψεις.

Η απόφαση να αυξηθούν οι νόρμες παραγωγικότητας ελήφθη ενόσω η χώρα βίωνε μια μεγάλη οικονομική κρίση. Στο πλαίσιο του ανταγωνισμού των στρατιωτικών εξοπλισμών στον οποίον επιδιδόταν η ηγεσία της Σοβιετικής Ένωσης, η ηγεσία της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας είχε αυξήσει εμμέσως ή αμέσως τις δαπάνες για στρατιωτικές δαπάνες στο 11% του εθνικού προϋπολογισμού για το 1952. Αθροίζοντας σε αυτό το 11% τις πολεμικές αποζημιώσεις για τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, το σύνολο τέτοιων εκροών ανερχόταν στο 20% του εθνικού προϋπολογισμού. Η οικονομική πολιτική του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας προέτασσε την ανάπτυξη της βαριάς βιομηχανίας έναντι της παραγωγής τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών. Ο συνδυασμός των δύο προηγούμενων δαπανών εθεωρείτο ανελαστικός, έτσι παρατεινόταν η ανεπάρκεια ανεφοδιασμού του κοινού με αγαθά. Κατά την περίοδο της αιχμής, διακοπτόταν η τροφοδοσία σε ηλεκτρικό ρεύμα προς επιλεγμένα εργοστάσια και δημόσια κτίρια από το σούρουπο και ως την αυγή της επόμενης ημέρας. Στα προηγούμενα πρέπει να αθροίσουμε και την δραματική αύξηση της εξόδου πολλών, ιδίως επιστημόνων στο πρώτο μισό του 1953, καθώς και την αύξηση των διώξεων σε βάρος των πλέον δραστήριων μελών της προτεσταντικής εκκλησία;: συλλήψεις μελών της Χριστιανικής Ένωσης Νέων (Junge Gemeinde), νεαρών παστόρων (π.χ. των Γιοχάνες Χάμελ και Φριτς Χόφμαν (Johannes Hamel, Fritz Hoffmann)), κλείσιμο των εκκλησιαστικών εντευκτηρίων, αποβολές μαθητών, κλπ.

—– *** —–

Σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση να αυξηθούν οι νόρμες παραγωγής ή με την διατύπωση των δυτικών ΜΜΕ «περισσότερη εργασία για τον ίδιο μισθό», έγινε αισθητή από πολλούς ως ανοιχτή πρόκληση, που θα οδηγούσε σε χειροτέρευση του επιπέδου ζωής. Η Κεντρική Επιτροπή αποφάσισε να αντιμετωπίσει τις οικονομικές δυσκολίες με ένα πακέτο αλλαγών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν υψηλότεροι φόροι, αυξημένες τιμές, και — το σημαντικότερα — αύξηση του πλάνου παραγωγικότητας κατά 10%. Αυτές οι αλλαγές τέθηκαν σε ισχύ την 30ή Ιουνίου 1953, στα εξηκοστά γενέθλια του Ούλμπριχ. Προηγουμένως τα μέτρα είχαν διατυπωθεί ως πρόταση προς τα συνδικάτα, στην πραγματικότητα όμως ήταν εντολές για τις κρατικές επιχειρήσεις (volkseigene Betriebe). Αν οι εργαζόμενοι δεν έφταναν τις νέες νόρμες παραγωγής, θα είχαν μείωση τιμών. Εντέλει, εγκρίθηκαν σε συνελεύσεις των συνδικάτων στις 13 και 14 Μαΐου 1953, και επικυρώθηκαν από το υπουργικό συμβούλιο στις 28 Μαΐου.Στις αρχές Ιουνίου, η σοβιετική κυβέρνηση άρχισε να ανησυχεί από αναφορές για κοινωνική αναταραχή, και ο Ούλμπριχ κλήθηκε στην Μόσχα. Ο Γκεόργκι Μαλένκοφ τον προειδοποίησε ότι, αν οι σχετικές πολιτικές αποφάσεις δεν άλλαζαν, θα υπήρχαν καταστροφικές επιπτώσεις στην κοινωνία.Στις 16 Ιουνίου 1953, 300 οικοδόμοι στο ανατολικό Βερολίνο άρχισαν απεργία, όταν οι προϊστάμενοί τους τους ανακοίνωσαν περικοπή μισθού αν δεν έπιαναν τις νέες νόρμες παραγωγής.

Τρίτος από αριστερά ο Βλαντιμίρ Σεμιόνοβιτς Σεμιόνοφ

Ο αριθμός των απεργών άρχισε να διογκώνεται, και υπήρξε πρόσκληση σε διαδηλώσεις για την επομένη. Ο ραδιοσταθμός του δυτικού Βερολίνου, που είχε την έδρα του στον αμερικανικό τομέα, μετέδωσε τις ειδήσεις και συνέβαλε στην κινητοποίηση και άλλων εργαζομένων σε άλλες περιοχές της ανατολικής Γερμανίας.Την νύχτα της 16ης και το πρωί της 17ης Ιουνίου 1953, τα νέα για την κινητοποίηση εργαζομένων στο ανατολικό Βερολίνο μεταδόθηκαν από το δυτικό ραδιόφωνο και από στόμα σε στόμα σε όλη της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας (ΛΔΓ). Ενώ ομάδες εργαζομένων κινούνταν προς το κέντρο του Βερολίνου το πρωί της 17ης Ιουνίου, έβρισκαν μπροστά τους δυνάμεις ασφαλείας της ΛΔΓ, αρχικά της Στρατωνισμένης Λαϊκής Αστυνομίας (Kasernierte Volkspolizei, KVP-ΣΛΑ), οι οποίες πάντως μη έχοντας ακριβείς οδηγίες, αρχικά δεν παρενέβαιναν. Οι αστυνομικοί, μαζί με μέλη του ΕΣΚΓ και στελέχη της Ελεύθερης Γερμανικής Νεολαίας (Freie Deutsche Jugend, FDJ-ΕΓΝ) προσπάθησαν – χωρίς αποτέλεσμα – να πείσουν τους εγαζόμενους να επιστρέψουν στις δουλειές και στα σπίτια τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις η αστυνομία προσπάθησε να διαλύσει τους διαδηλωτές, αλλά αναγκάστηκε γρήγορα να αναδιπλωθεί. Εντωμεταξύ, σοβιετικά στρατεύματα άρχισαν να κινούνται από τα περίχωρα του Βερολίνου προς την πόλη.Από όλες τις γειτονιές του Βερολίνου και από τα προάστια, μικρές ή μεγάλες ομάδες Γερμανών άρχισαν να συρρέουν στο κέντρο, πολλοί με το τραμ και το μετρό. Καθώς ο αριθμός των διαδηλωτών ολοένα αύξαινε, ένα αίσθημα αλληλεγγύης άρχισε να διαπερνά το πλήθος. Όπως και την προηγούμενη ημέρα, αυτοκίνητα με μεγάφωνα και ποδηλάτες άρχισαν να βοηθούν την επικοινωνία των ομάδων διαδηλωτών που πεζοί πορεύονταν από τις πιο απομακρυσμένες γειτονιές προς το κέντρο. Σε αυτοσχέδια πλακάτ και αφίσες οι διαδηλωτές ζητούσαν περικοπή στις νόρμες παραγωγής, μείωση τιμών, απελευθέρωση των κρατουμένων που είχαν συλληφθεί την προηγούμενη ημέρα, ακόμη και εκλογές σε ολόκληρη την Γερμανία.Ως τις 9 το πρωί, περίπου 25.000 άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί εμπρός από το Μέγαρο του Υπουργικού Συμβουλίου, και δεκάδες χιλιάδες βρίσκονταν καθ’ οδόν προς το κέντρο. Μεταξύ 10 και 11 π.μ., περίπου 80-100 διαδηλωτές είχαν μπει στο κυβερνητικό κτίριο, φανερώνοντας ότι τα περίπου 500 μέλη της ΣΛΑ και της Κρατικής Ασφαλείας δεν ήταν επαρκής δύναμη για την αναχαίτιση των διαδηλωτών. Μόνον η εμφάνιση των σοβιετικών τροχοφόρων, και αργότερα των αρμάτων μάχης, φάνηκε ότι μπορούσε να αποτρέψει την πλήρη κατάληψη της έδρας της κυβέρνησης. Σε μία ώρα οι σοβιετικοί στρατιώτες είχαν εκκενώσει και είχαν δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας γύρω από την έδρα της κυβέρνησης. Ωστόσο, οι συμπλοκές ανάμεσα σε διαδηλωτές και στις σοβιετικές δυνάμεις, εξακολούθησαν όλο το απόγευμα και το βράδυ της 17ης Ιουνίου. Αυτόπτες μάρτυρε ανέφεραν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι Σοβιετικοί άνοιξαν πυρ.Τα αρχικά αιτήματα των διαδηλωτών, όπως η επάνοδος στις προηγούμενες χαμηλότερες νόρμες παραγωγικότητας, μετατράπηκαν σε πολιτικά αιτήματα. Στελέχη του ΕΣΚΓ βγήκαν στους δρόμους και άρχισαν να διαξιφίζονται, να στήνουν πηγαδάκια, με μικρές ομάδες ανθρώπων που υιοθετούσαν τα αιτήματα των διαδηλωτών. Εντέλει, οι εργαζόμενοι ζήτησαν την παραίτηση της ανατολικογερμανικής κυβέρνησης. Η κυβέρνηση από την πλευρά της αποφάσισε να καταστείλει την εξέγερση, και στράφηκε στην Σοβιετική Ένωση με το αίτημα της στρατιωτικής βοήθειας. Συνολικά, περί τους 20.000 σοβιετικοί στρατιώτες, και 8.000 μέλη της ΣΛΑ χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο της εξέγερση στην χώραΣο Βερολίνο, οι μεγαλύτερες συγκρούσεις έγιναν κατά μήκος της Λεωφόρου Υπό τας Φιλύρας, ανάμεσα στην Πύλη του Βρανδεμβούργου και την Πλατεία Μαρξ-Ένγκελς , όπου Σοβιετικοί και ΣΛΑ άνοιξαν πυρ, και γύρω από την Πλατεία Πότσνταμ, όπου υπήρξαν θύματα.

Αγνοούμε αν και πόσοι σκοτώθηκαν από αυτά τα πυρά, ή πόσοι καταδικάστηκαν σε θάνατο μετά την καταστολή, πάντως ο αριθμός τους, κατά τους διαδηλωτές, κυμαίνεται από 55 ως 127. Πηγές της τότε Δυτικής Γερμανίας ανέβαζαν τους νεκρούς σς 513, εκ των οποίων 116 ήταν «αξιωματούχοι του καθεστώτος του ΕΣΚΓ», 106 καταδικάστηκαν σε ποινή θανάτου και εκτελέστηκαν, 1.838 τραυματίστηκαν, και 5.100 συνελήφθησαν (1.200 από τους οποίους καταδικάστηκαν αργότερα σε ποινές φυλάκισης ως και 5 ετών). Λέγεται, επίσης, ότι 17 με 18 σοβιετικοί στρατιώτες εκτελέστηκαν επί τόπου, επειδή αρνήθηκαν να πυροβολήσουν γερμανούς διαδηλωτές, αλλά αυτοί οι αριθμοί χρειάζονται επιβεβαίωση, καθώς δόθηκαν στην δημοσιότητα στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Η ανατολικογερμανική ηγεσία, κινητοποιήθηκε από τις 10 π.μ. της 17ης Ιουνίου: τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου του ΕΣΚΓ συναντήθηκα στο Ανάκτορο της Ενότητας. Περί τις 10:30 π.μ. ο σοβιετικός πρεσβευτής Σεμιόνοφ, ανήσυχος για την αυξανόμενη ένταση στο κέντρο, τους υπέδειξε να μετακινηθούν στο αρχηγείο των σοβιετικών στο Κάρλσχορστ, από όπου έφυγαν για τις σημαντικότερες πόλεις της ΛΔΓ, για να παρατηρήσουν από κοντά την κατάσταση και για να συμβάλουν στη διασφάλιση του ελέγχου της ΛΔΓ. Οι Ούλμπριχ, Γκρότεβολ, Τσάισερ και Χέρνσταντ παρέμειναν στο αρχηγείο της Ύπατης Σοβιετικής Επιτροπής. Σύμφωνα με τις αναμνήσεις του Ρούντολφ Χέρνσταντ, σε κάποια στιγμή ο Σεμιόνοφ μιλώντας τους για το πού βρίσκεται η κατάσταση, τους είπε «Ο ραδιοσταθμός του Αμερικανικού Τομέα μεταδίδει ότι δεν υπάρχει πλέον κυβέρνηση στην ΛΔΓ», για να προσθέσει σε λίγο «Εντάξει, είναι σχεδόν αλήθεια».

Ο Ούλμπριχτ (δεξιά) με τον Νικήτα Χρουστσόφ το 1963 (Φωτ.: Wikipedia)

Το Πολιτικό Γραφείο δεν συνεδρίασε πριν από τις 20 Ιουνίου στην έδρα του στο Βερολίνο. Στην απογευματινή συνεδρίαση εκείνης της ημέρας τα μέλη του αντάλλαξαν εντυπώσεις από τα γεγονότα, όπως τα είχαν ζήσει στις διάφορες πόλεις όπου βρέθηκαν. Στα πρακτικά καταχωρήθηκε ότι «Ενόψει των επίμονων προσπαθειών που καταβάλλου φασίστες προβοκάτορες και της νοοτροπίας του περίμενε-και-βλέπουμε που υιοθέτησε μέρος του πληθυσμού, το Πολιτικό Γραφείο δεν θεωρεί επωφελή την άρση του στρατιωτικού νόμου». Η ηγεσία βιάστηκε να δηλώσει, ωστόσο, ότι «η απόφαση ήταν προνόμιο των υπεύθυνων σοβιετικών αρχών» και ότι «υπέρτερα διεθνή ενδιαφέροντα ενδέχεται να οδηγήσουν σε άρση του στρατιωτικού νόμου το συντομότερο δυνατόν». Το Πολιτικό Γραφείο συνειδητοποιώντας ότι η κήρυξη στρατιωτικού νόμου στην ΛΔΓ έφερνε τους Σοβιετικούς σε δύσκολη θέση στην διεθνή σκηνή, αποφάσισε να ζητήσει από την Μόσχα να μη άρει άμεσα «τα μέτρα εκείνα που εμποδίζουν την είσοδο φασιστών συμμοριών από το Δυτικό Βερολίνο», αν και όταν έπαυε η ισχύς του στρατιωτικού νόμου. Τέλος, το Πολιτικό Γραφείο — και εδώ φαίνεται ότι κατανόησε τους σημαντικότερους λόγους της εξέγερσης — ανακοίνωσε πρόσθετα μέτρα για την αύξηση της διαθεσιμότητας καταναλωτικών αγαθών, την αύξηση των σχετικών πρώτων υλών, και της αύξηση της παραγωγής ειδών διατροφής σε χαμηλές τιμές. Δεν υποχώρησε, όμως, από τις θέσεις του για την αύξηση στις νόρμες παραγωγικότητας

Πηγή

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΙΩΝΙΣΤΙΚΟ – ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ : ΤΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΤΗΣ ΧΑΑΒΑΡΑ (HAAVARA AGREEMENT)

noreply@blogger.com (agapitos) — Sun, 01 Jan 2017 22:42:00 +0000

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΙΓΝΙΑ ΜΕ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥΣ ΣΙΩΝΙΣΤΕΣ ΑΡΧΙΦΑΣΙΣΤΕΣ ΕΙΣ ΒΑΡΟΣ ΤΟΥ ΕΒΡΑΪΚΟΥ ΛΑΟΥ (ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΚΙΑΝ ΤΟΥ ΑΙΜΟΔΙΨΗ ΣΙΩΝΙΣΤΗ ''ΘΕΟΥ'' ΙΕΧΩΒΑ)

ΜΕΡΟΣ Α’

«ΙΛΙΑΔΑ» : Η ΩΡΑΙΑ ΕΛΕΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΟ ΔΕΡΑΣ

Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, με την επίδραση της Ρατσιστικής Αντιεβραϊκής Προπαγάνδας που κορυφώθηκε στα Πανεπιστήμια, εμφανίστηκε διόγκωση του Αντισημιτισμού στη Γερμανία. Από το 1921, η Ένωση Γερμανών Φοιτητών, «The Deutscher Hochschulring», απέκλειε τους Εβραίους από μέλη της.

Μέχρι οι μπυραρίες να γίνουν κατ’ αποκλειστικότητα Φυλετικές, επέτρεπαν την είσοδο στους Εβραίους που είχαν προσηλυτιστεί στον Χριστιανισμό. Ο αποκλεισμός των Εβραίων από τις μπυραρίες αμφισβητήθηκε από την τότε Κυβέρνηση και η Κοινωνική Διαμάχη οδήγησε σε Δημοψήφισμα, στο οποίο το 76% των φοιτητών ψήφισαν υπέρ του αποκλεισμού … !!!!

Ταυτόχρονα οι Ναζιστικές εφημερίδες έκαναν λόγο για Μποϊκοτάζ εναντίον των εβραϊκών επιχειρήσεων, μια πρακτική κατά των Εβραίων που εξαπλώθηκε για να φτάσει να γίνει το σύνηθες χαρακτηριστικό της γερμανικής Πολιτικής στις Διοικητικές Περιφέρειες την δεκαετία του 1920, μέχρι του σημείου που τα Δεξιά Γερμανικά Κόμματα να αποκλείουν την συμμετοχή των Εβραίων.

Από το 1931 οι Μελανοχίτωνες τραμπούκοι των SA, που εκείνη την περίοδο ξεπερνούσαν σε μέλη τα τρία εκατομμύρια, ήταν επιφορτισμένοι να συγκρούονται στους ταραγμένους δρόμους των γερμανικών πόλεων με Κομμουνιστές, Σοσιαλδημοκράτες, Συνδικαλιστές κλπ, και απαγόρευαν την είσοδο σε εβραϊκά καταστήματα, σπάζοντας τα παράθυρα και τις πόρτες και απειλώντας συστηματικά τους Εβραίους ιδιοκτήτες καταστημάτων.

Τα Χριστούγεννα του 1932 , η κεντρική υπηρεσία του Ναζιστικού Κόμματος οργάνωσε ένα Πανεθνικό Αντιεβραϊκό Μποϊκοτάζ.

Επιπλέον , οι γερμανικές επιχειρήσεις και ιδιαίτερα οι μεγάλοι οργανισμοί , όπως Τράπεζες , Ασφαλιστικές Εταιρείες και Βιομηχανικές Επιχειρήσεις όπως η Siemens πχ, αρνούνταν να προσλαμβάνουν Εβραίους .

Πολλά ξενοδοχεία , εστιατόρια και καφετέριες απαγόρευαν την είσοδο σε Εβραίους.

Σε απάντηση οι Εβραίοι κήρυξαν Μποϊκοτάζ κατά των γερμανικών προϊόντων τον Μάρτιο του 1933 τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Το πρωτοσέλιδο της λονδρέζικης εφημερίδας Daily Express στις 24 Μαρτίου 1933 κυκλοφόρησε με τον τίτλο «J U D E A D E C L A R E S W A R O N G E R M A N Y», Η ΙΟΥΔΑΙΑ ΚΗΡΥΞΕ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ, «ΕΒΡΑΙΟΙ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΕΝΩΘΕΙΤΕ», «ΜΠΟΫΚΟΤΑΖ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ», θέματα που αναπτύσσονταν στα κύρια άρθρα που συνεχίστηκαν και στην δεύτερη σελίδα:
Μαζικές διαδηλώσεις σε Λονδίνο , Νέα Υόρκη, Παρίσι , Βαρσοβία.
Οι Ισραηλίτες όλου του κόσμου ενώνονται για να δηλώσουν έναν οικονομικό και δημοσιονομικό πόλεμο ενάντια στη Γερμανία.
Δέκα τέσσερα εκατομμύρια Εβραίοι, διασκορπισμένοι σε όλο τον κόσμο, ενώνονται μαζί σαν ένας άνθρωπος, για να κηρύξουν τον Πόλεμο στις γερμανικές διώξεις των ομοθρήσκων τους, και για να σταθούν στο πλευρό των εξακοσίων χιλιάδων Εβραίων της Γερμανίας, οι οποίοι τρομοκρατούνται από τον Χιτλερικό Αντισημιτισμό και να υποχρεώσουν την Φασιστική Γερμανία να θέσει τέρμα στην εκστρατεία βίας και καταστολής που στρέφεται κατά της Εβραϊκής Κοινότητας.

Την 1η Απριλίου του 1933, οι Ναζί πραγματοποίησαν την πρώτη Πανεθνική, Προγραμματισμένη Δράση τους εναντίον των Εβραίων : Ένα Μποϊκοτάζ με στόχο εβραϊκές επιχειρήσεις και επαγγελματίες , σε απάντηση στο εβραϊκό Μποϊκοτάζ των γερμανικών προϊόντων .

Έξω από το πολυκατάστημα Tietz στο Βερολίνο την 1η Απριλίου 1933.

Στο παρασκήνιο από τον Μάρτιο του 1933 ο Πολωνός Σιωνιστής Εβραίος Σαμ Κοέν εκπροσώπησε τα Σιωνιστικά Συμφέροντα σε άμεσες διαπραγματεύσεις με τους Ναζί.
Από τον Μάιο του 1933 άρχισε να λειτουργεί η Σιωνιστική επιχείρηση φύτευσης εσπεριδοειδών, Hanotea, ο πραγματικός σκοπός της οποίας ήταν η μεταφορά Γερμανο-Εβραϊκών Κεφαλαίων από την Γερμανία στην Παλαιστίνη με την ταυτόχρονη μετανάστευση των Γερμανών Εβραίων στην Παλαιστίνη, με την βοήθεια της Φασιστικής Χιτλερικής Γερμανικής Κυβέρνησης.

Η εταιρεία Hanotea έπαιρνε χρήματα από τους υποψήφιους μετανάστες με τα οποία αγόραζε γερμανικά προϊόντα τα οποία έστελνε στην Παλαιστίνη μαζί με τους μετανάστες. Στην Παλαιστίνη, οι έμποροι εισαγωγείς αγόραζαν τα γερμανικά προϊόντα από τους μετανάστες και με αυτόν τον τρόπο οι Γερμανο-Εβραίοι μετανάστες είχαν ρευστοποιημένα τα περιουσιακά στοιχεία που είχαν κάποτε στην Γερμανία.

Η ρύθμιση αυτή μέσω της εταιρείας Hanotea λειτούργησε με επιτυχία και άνοιξε τον δρόμο για την μετέπειτα συμφωνία μεταφοράς Haavara (Haavara Agreement).

Aliyah Bet ("παράνομη" μετανάστευση) το πλοίο "Parita," μετέφερε 850 Εβραίους πρόσφυγες και όταν προσάραξε σε μια αμμουδιά στα ανοικτά των ακτών του Τελ Αβίβ, οι Βρετανοί συνέλαβαν τους επιβάτες και τους έκλεισαν στο στρατόπεδο κράτησης Atlit. Παλαιστίνη, 21 Αυγ. 1939

Η συμφωνία Haavara – THE HAAVARA AGREEMENT

Η «HAAVARA» , ήταν μια εταιρεία για τη μεταφορά της Εβραϊκής Ιδιοκτησίας από τη Ναζιστική Γερμανία στην Παλαιστίνη . Η εταιρεία «Εμπιστοσύνη και Μεταφορά, Office Haavara Ltd», ιδρύθηκε στο Τελ Αβίβ, μετά από Συμφωνία με τη Γερμανική Κυβέρνηση του Χίτλερ, στις 25 Αυγούστου του 1933, προκειμένου να διευκολυνθεί η μετανάστευση των Εβραίων στην Παλαιστίνη, επιτρέποντας τη μεταφορά των Κεφαλαίων - Περιουσιών τους με τη μορφή Γερμανικών Εξαγωγών αγαθών .

Τα ποσά που έπρεπε να μεταφερθούν πληρώθηκαν από τους υποψήφιους μετανάστες στο λογαριασμό μιας Εβραϊκής Εταιρείας για λογαριασμό τρίτων (PALTREU - Palestina Treuhandstelle zur Beratung deutscher Juden - Παλαιστίνη γραφείο εμπιστοσύνης για τη διαβούλευση των Γερμανών Εβραίων) στη Γερμανία και χρησιμοποιούνταν για την αγορά αγαθών, τα οποία η Haavara στη συνέχεια πωλούσε στην Παλαιστίνη .

Τα έσοδα καταβλήθηκαν στους μετανάστες που ζούσαν στην Παλαιστίνη σε παλαιστινιακό Νόμισμα. Η συναλλαγματική ισοτιμία ρυθμιζόταν από καιρό σε καιρό από την Haavara σύμφωνα με την επιβάρυνση εξαιτίας της επιβολής επιδότησης που χορήγησε η Haavara πριμοδοτώντας τους Παλαιστίνιους εισαγωγείς , για να αντισταθμίσει την επιδείνωση της αξίας του γερμανικού μάρκου , έτσι ώστε τα γερμανικά αγαθά να μπορούν να ανταγωνιστούν με άλλες εισαγωγές .

Κατά συνέπεια, η επακόλουθη επιβάρυνση που βάραινε τους μετανάστες , αυξήθηκε από 6 % το 1934 σε 50% το 1938 . Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της μεταφοράς, 1.000 παλαιστινιακές Λίρες (τότε 4.990 δολάρια ) το πλήρωνε κάθε Εβραίος απαραίτητα, για να εξασφαλίσει ένα Πιστοποιητικό μετανάστευσης «Κεφαλαίου», επιβαλλόμενου υποχρεωτικά από την Βρετανική Διοίκηση.

Η μεταφορά , η οποία αποδυνάμωσε το Μποϊκοτάζ των γερμανικών προϊόντων που εκδηλώθηκε από πολλές εβραϊκές οργανώσεις σε όλο τον κόσμο, συνάντησε την έντονη αντίθεση . Η διαμάχη διευθετήθηκε στο Σιωνιστικό Συνέδριο της Λουκέρνης το 1935, το οποίο αποφάσισε με Συντριπτική Πλειοψηφία Υπέρ της μεταφοράς και τοποθέτησε την εταιρεία Haavara υπό την εποπτεία του Εβραϊκού Πρακτορείου .

Η συμφωνία Haavara έδωσε τη δυνατότητα σε κάθε Εβραίο να μεταναστεύσει από τη Γερμανία με όλα σχεδόν τα υπάρχοντα και την προσωπική του περιουσία, με την προϋπόθεση ότι οι Εβραίοι θα έπρεπε πρώτα να καταθέσουν όλα τα περιουσιακά στοιχεία τους σε μία από τις δύο Εβραϊκής Ιδιοκτησίας Τράπεζες στη Ναζιστική Γερμανία, οι οποίες είχαν Υποκαταστήματα στο Τελ Αβίβ και στην Ιερουσαλήμ.

Τα γερμανικά κεφάλαια των δύο αυτών Εβραϊκών Πιστωτικών Ιδρυμάτων. ήταν εγγυημένα από την Κυβέρνηση του 3^ου Ράιχ. Ακόμη και μετά τον Πόλεμο αυτά τα περιουσιακά στοιχεία ήταν στην απόλυτη διάθεση των Εβραίων ιδιοκτήτων ή των αντιπροσώπων τους. Αν ένας Εβραίος δεν επιθυμούσε να μεταναστεύσει αμέσως θα μπορούσε παρ όλα αυτά να μεταφέρει όλα τα προσωπικά περιουσιακά του στοιχεία στη Παλαιστίνη, όπου θα διασφαλίζονταν από έναν διαχειριστή, όσο ο ίδιος παρέμενε στη Γερμανία για αόριστο χρόνο , πάντα όμως με τελικό στόχο τη μετανάστευση του. Όλο αυτό το διάστημα , η προσωπική του περιουσία ήταν ασφαλής εκτός της Γερμανίας.

Γερμανοί Εβραίοι, που αναγκάστηκαν λόγω συνθηκών να μεταναστεύσουν, περιμένοντας στο γραφείο του Hilfsverein der Deutschen Juden (Οργανισμός ανακούφιση των Γερμανών Εβραίων). Στον τοίχο είναι ένας χάρτης της Νότιας Αμερικής και ένα σημάδι για μετανάστευση προς την Παλαιστίνη. Βερολίνο, Γερμανία, 1935.

- YIVO Ινστιτούτο για την εβραϊκή έρευνα, Νέα Υόρκη

Ακόμη και οι φτωχότεροι Εβραίοι που δε διέθεταν 1.000 λίρες Αγγλίας ήταν σε θέση να μεταναστεύσουν στην Παλαιστίνη με πιστώσεις που παρέχονταν μέσω της Haavara. Οι Βρετανικές Αρχές γενικά απαιτούσαν σαν ελάχιστο περιουσιακό στοιχείο για κάθε μετανάστη στην Παλαιστίνη το ποσό των 1.000 λιρών , στη περίπτωση που δεν διέθετε το αποκαλούμενο πιστοποιητικό του εργαζομένου.

Μόνο ένας περιορισμένος αριθμός από αυτά τα πιστοποιητικά ήταν διαθέσιμα και εκδόθηκαν μόνο για άτομα με ειδικές δεξιότητες εργασίας. Επιπλέον, οι Εβραίοι που μετανάστευσαν στην Παλαιστίνη είχαν εξαιρεθεί από το λεγόμενο «φόρο πτήσης Ράιχ», τον οποίο όλοι οι Γερμανοί που μετανάστευαν έπρεπε να πληρώσουν . Παρ ΄όλα αυτά οι εβραϊκές εταιρείες οι οποίες διοργάνωναν τις μεταφορές χρέωναν τους μετανάστες με ένα σταθερό ποσοστό επί του συνόλου των περιουσιακών τους στοιχείων.

Γερμανοεβραίοι στο Βερολίνο πριν ξεκινήσει η απάνθρωπη Οδύσσεια τους.

Η συνολική μεταφορά ανήλθε σε 8.100.000 LP ( παλαιστινιακές Λίρες, τότε 40.419.000 δολάρια ), συμπεριλαμβανομένων LP 2.600.000 (τότε $ 13.774.000 ) που παρασχέθηκαν από τη γερμανική Reichsbank σε συντονισμό με την εταιρεία Haavara.
Διαμέσου της εταιρείας Haavara μεταβιβάστηκαν τα περιουσιακά στοιχεία των Γερμανο-εβραίων, ρευστοποιημένα, αξίας πάνω από 6.000.000 λίρες Αγγλίας, τα οποία όχι μόνο σώθηκαν αλλά και αποτέλεσαν την «μαγιά» πάνω στην οποία χτίστηκε η οικονομία του Κράτους του Ισραήλ στα Παλαιστινιακά Εδάφη.

Η Συμφωνία μεταφοράς Haavara ήταν ένας σημαντικός παράγοντας σύμφωνα με τον οποίο κατέστη δυνατή η μετανάστευση των περίπου 60.000 Γερμανών Εβραίων στην Παλαιστίνη κατά τα έτη 1933 έως 1939 , και μαζί με τα χρήματα που επενδύονταν από τους ίδιους τους μετανάστες , στην παροχή κινήτρων για την επέκταση των γεωργικών διακανονισμών και τη γενική οικονομική ανάπτυξη .

Η Haavara συνέχισε να λειτουργεί μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και παρά τις προσπάθειες μερικών στελεχών του Ναζιστικού Κόμματος να σταματήσει ή να περιορίσει τις δραστηριότητές της, ο Χίτλερ συνέχισε να την υποστηρίζει μέχρι το 1939.

Μετά την εισβολή στην Πολωνία και την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου το 1939, η πρακτική συνέχιση της συμφωνίας Haavara έγινε αδύνατη.
Το 1940 η ομάδα Σιωνιστών «Λεχί» συναντήθηκε με τον επικεφαλή του τμήματος Μέσης Ανατολής του υπουργείου Εξωτερικών , Werner Otto von Hentig , ο οποίος υποστήριξε την πολιτική της συγκέντρωσης Εβραίων στην Παλαιστίνη, οι οποίοι του πρότειναν άμεση στρατιωτική συνεργασία με τους Ναζί προκειμένου να συνεχιστεί η μεταφορά των Εβραίων της Ευρώπης στην Παλαιστίνη.

Ομάδα Εβραίων εποίκων στον Εβραϊκό οικισμό στην ανατολική πλευρά της Θάλασσας της Γαλιλαίας,Ein Gev (Ain Geb), στην Παλαιστίνη. 1934-1939.

The Transfer Agreement: The Dramatic Story of the Pact Between the Third Reich and Jewish Palestine

Σύμφωνα με τον Εβραίο συγγραφέα Edwin Black και στο βιβλίο του «Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ», ο αριθμός των Εβραίων που τελικά μεταφέρθηκαν είναι 55.οοο και το χρηματικό ποσό ανέρχεται σε 100.000.000 δολάρια ΗΠΑ.

Η τελευταία παράγραφος του βιβλίου του καταλήγει με τη δήλωση ότι η συνεχιζόμενη οικονομική σχέση μεταξύ της Εβραϊκής Κοινότητας της Παλαιστίνης και της Εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας ήταν «ένας απαραίτητος παράγοντας για τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ ».

Σύμφωνα με άλλα στοιχεία αμέσως μετά τη Νύχτα των κρυστάλλων , ο Χίτλερ διέταξε τη δημιουργία ενός κεντρικού φορέα για την οργάνωση της μετανάστευσης το ταχύτερο δυνατόν, των Εβραίων από τη Γερμανία .

Ο Göring δημιούργησε τη Κεντρική Υπηρεσία του Ράιχ για την Εβραϊκή Μετανάστευση ("Reichszentrale fuer die juedische Auswanderung") με υπεύθυνο το Reinhard Heydrich . Η υπηρεσία αυτή συντόνισε τα διάφορα Κυβερνητικά Τμήματα που είχαν εμπλακεί με την εβραϊκή μετανάστευση.

Απλοποίησε τις επίσημες διαδικασίες για την εβραϊκή μετανάστευση, αλλά η εργασία της συναντούσε εμπόδια από την απροθυμία όλων σχεδόν των χωρών να δεχτούν Εβραίους. Η μόνη χώρα στην οποία οι Εβραίοι θα μπορούσαν να μεταναστεύσουν ακόμα εύκολα ήταν η Παλαιστίνη, υπό την προϋπόθεση, ότι ο καθένας από αυτούς διέθετε χίλιες λίρες στερλίνες , σύμφωνα με τις εκεί απαιτήσεις των βρετανικών αρχών . Παρά τους ευνοϊκούς όρους της συμφωνίας Haavara ή της Σύμβασης Μεταβίβασης, μόνο λίγοι Γερμανοεβραίοι εξέφρασαν επιθυμία να μεταναστεύσουν στην Παλαιστίνη.

Εκείνες τις ημέρες η Παλαιστίνη βρισκόταν στην αρχή της ανάπτυξής της. Ήταν ακόμα μια αγροτική χώρα με πολύ μικρή βιομηχανία.
Μόνο μετά την άφιξη χιλιάδων Γερμανών Εβραίων με τα κεφάλαια και την πείρα τους άρχισε πραγματικά εκεί η βιομηχανική ανάπτυξη . Κατά κανόνα οι Εβραίοι της Γερμανίας γενικά απασχολούνταν με το εμπόριο, τη βιομηχανία ή τα ελεύθερα επαγγέλματα. Γι αυτούς οι ευκαιρίες στην Παλαιστίνη ήταν ελάχιστες ή μηδαμινές. Για παράδειγμα, την δεκαετία του 1930 δεν υπήρχε ουσιαστικά, καμία οικονομική δομή στην Παλαιστίνη.

Δεν υπήρχε η αγορά χρήματος, ούτε χρηματιστήριο, ούτε επενδυτική πίστη. Πώς θα μπορούσαν οι επιχειρηματίες να λειτουργούν σε ένα τέτοιο περιβάλλον; Επειδή ήταν τόσο λίγοι οι Εβραίοι που ήθελαν να μεταναστεύσουν στην Παλαιστίνη, έγιναν ιδιαίτερες προσπάθειες για να ανοίξουν οι πόρτες άλλων χωρών, αλλά αυτό αποδείχθηκε πολύ δύσκολο.

Τα Έθνη που ευημερούσαν δεν ήθελαν Εβραίους μετανάστες και οι φτωχές χώρες δεν προσέλκυαν το ενδιαφέρον τους. Το καλοκαίρι του 1938 συστάθηκε μια Διακυβερνητική Επιτροπή Προσφύγων από τον αμερικανικό δικηγόρο George Rublee που έγινε και πρόεδρος σ’ αυτήν. Τον Ιανουάριο του 1939 (δηλαδή, μετά τη Νύχτα των κρυστάλλων ), ο Rublee και η γερμανική κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνία με την οποία όλοι οι Γερμανοεβραίοι θα μπορούσαν να μεταναστεύουν στη χώρα της επιλογής τους. Το ενδιαφέρον είναι, ότι ο πατέρας ενός μελλοντικού Αμερικανού προέδρου και ο πατέρας ενός μελλοντικού Γερμανού Προέδρου ήταν αυτοί που σχεδόν τορπίλισαν αυτή τη συμφωνία: ο Josäph Kennedy, ο Πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Βρετανία, και ο Ernst von Weizsaecker, ο Υφυπουργός του Γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών και πατέρας ενός από τους προέδρους της μετα ναζιστικής Γερμανικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας.

Ο Αδόλφος Χίτλερ παρενέβη προσωπικά στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων και για να σωθεί η συμφωνία ανέθεσε στον Πρόεδρο της Reichsbank Hjalmar Schacht να μεταβεί στο Λονδίνο και να διαπραγματευτεί με τον Rublee.

Ο Rublee αργότερα την αποκάλεσε «συγκλονιστική συμφωνία» και ήταν πράγματι συγκλονιστική «στα χαρτιά».
Ειδικές ρυθμίσεις μεταξύ της Διακυβερνητικής Επιτροπής και των Κυβερνήσεων των διαφόρων χωρών θα εγγυόντουσαν την οικονομική ασφάλεια των Εβραίων μεταναστών .
Στρατόπεδα κατάρτισης θα δημιουργούνταν για να προετοιμάσουν τους μετανάστες Εβραίους πάνω στις νέες θέσεις εργασίας στις μελλοντικές πατρίδες τους.
Οι Εβραίοι που είχαν ηλικία μεγαλύτερη από τα 45 χρόνια θα μπορούσαν είτε να μεταναστεύσουν είτε να παραμείνουν στη Γερμανία.
Εάν αποφάσιζαν να παραμείνουν , θα απαλλάσσονταν από διακρίσεις και περιορισμούς.
Θα ήταν σε θέση να ζουν και να εργάζονται οπουδήποτε θέλουν.
Η κοινωνική τους ασφάλιση θα ήταν εγγυημένη από την κυβέρνηση του Ράιχ, στο βαθμό που ίσχυε και για κάθε Γερμανό πολίτη.
Όπως αργότερα επεσήμανε ο Rublee δεν υπήρξαν ουσιαστικά επεισόδια εναντίον των Εβραίων κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της υπογραφής της συμφωνίας και το ξέσπασμα του πολέμου, τον Σεπτέμβριο του 1939.

Η Κεντρική Υπηρεσία του Ράιχ για την εβραϊκή μετανάστευση, η οποία διοργανώθηκε λίγο μετά τη Νύχτα των κρυστάλλων, βασίστηκε στις διατάξεις του σχεδίου Rublee. Παράλληλα ιδρύθηκε μια εβραϊκή οργάνωση , η Ένωση των Εβραίων του Ράιχ στη Γερμανία ("Reichsvereinigung der Juden in Deutschland"). Έργο της ήταν να συμβουλεύει τους Εβραίους για όλα τα ζητήματα της μετανάστευσης και να ενεργεί για λογαριασμό των Εβραίων με το Κεντρικό Γραφείο του Ράιχ. Οι δύο οργανισμοί συνεργάστηκαν στενά για τη διευκόλυνση της μετανάστευσης των Εβραίων όσο το δυνατόν περισσότερο. Επιπλέον, τα SS και ορισμένες άλλες Εθνικοσοσιαλιστικές οργανώσεις συνεργάστηκαν με Σιωνιστικές οργανώσεις για τη διευκόλυνση της μετανάστευσης των Εβραίων.

Οι Εβραϊκές ομάδες εκτίμησαν πολύ τη συνεργασία των SS. Για παράδειγμα, τα SS δημιούργησαν κέντρα κατάρτισης όπου οι μελλοντικοί

μετανάστες Εβραίοι διδάχτηκαν νέες δεξιότητες και επαγγέλματα που θα τους προετοίμαζαν να αντιμετωπίσουν τις νέες ζωές τους. Με τη βοήθεια της συμφωνίας μεταφοράς Haavara και του σχεδίου Rublee, εκατοντάδες χιλιάδες Εβραίοι μετανάστευσαν από την Ευρώπη προς την Παλαιστίνη. Τον Σεπτέμβριο του 1940 το εβραϊκό πρακτορείο ειδήσεων στην Παλαιστίνη, "Palcor," ανέφερε ότι 500.000Eβραίοι μετανάστες είχαν ήδη φθάσει από το γερμανικό Ράιχ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Αυστρίας, της Σουδητίας, Βοημίας, Μοραβίας και Πολωνοκρατούμενης Γερμανίας.

Hebrew Technical Institute. Apprentices working in the workshops. Haifa, Palestine. 1920-1933.Εβραϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο. Οι μαθητευόμενοι εργάζονται στα εργαστήρια. Χάιφα, Παλαιστίνη. 1920-1933.

Ο Kurt Tuhler, ένας από τους ηγέτες της γερμανικής Σιωνιστικής Ομοσπονδίας , έπεισε τον Baron vonLeopold Mildenstein των SS για να γράψει φιλοσιωνιστικό άρθρο σε εβραϊκή εφημερίδα. Ο Baron vonLeopold Mildenstein συμφώνησε με την προϋπόθεση ότι πρώτα θα επισκεφθεί την Παλαιστίνη. Δύο μήνες μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία 30 Ιανουαρίου 1933, οι δύο άντρες πήγαν στην Παλαιστίνη.

Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από το βρετανικό περιοδικό History today No. 1, 1980. Στη δημοσίευσή του συγκεκριμένα λέει :

«Το 1933 ένας αξιωματικός SS ο Baron von Leopold Mildenstein και ένας εκπρόσωπος της Σιωνιστικής Ομοσπονδίας της Γερμανίας Kurt Tuhler έκαναν ένα κοινό ταξίδι έξι μηνών στην Παλαιστίνη για να μελετήσουν «την σιωνιστική ανάπτυξη επί τόπου». Ο Baron von Leopold Mildenstein έμεινε στην Παλαιστίνη για έξι μήνες.

Μετά την επιστροφή από το ταξίδι του , ο Baron von Leopold Mildenstein έγραψε ένα άρθρο – Ύμνο υπέρ του Σιωνιστικού εποικισμού της Παλαιστίνης. Μέχρι που έπεισε και τον Goebbels να βάλλει μια λεπτομερή έκθεση σχετικά με την σιωνιστική αποικία.

Συνολικά ο Mildenstein έγραψε μια σειρά από δώδεκα άρθρα, στην Der Angriff, την εφημερίδα τουGoebbels, που ήταν το κύριο όργανο της ναζιστικής προπαγάνδας, με τον τίτλο «The Nazi goes toPalestine».

Στη μνήμη αυτής της αποστολής ο Goebbels έφτιαξε ένα μετάλλιο, στη μία πλευρά του οποίου ήταν ο αγκυλωτός σταυρός και από την άλλη το Σιωνιστικό Αστέρι και η επιγραφή : «The Nazi goes toPalestine».

Ο ίδιος εξέφρασε τον ειλικρινή θαυμασμό του για το « πρωτοποριακό πνεύμα και τα επιτεύγματα των Εβραίων εποίκων ».

Σύμφωνα με τον ίδιο, " είναι απαραίτητο να υποστηριχθεί πλήρως ο Σιωνισμός , για να βοηθηθεί τόσο ο Εβραϊκός λαός όσο και όλος ο Κόσμος . "
Προφανώς , προκειμένου να διαιωνίσουν τη μνήμη ενός κοινού ταξιδιού, ενός Ναζί μαζί με ένα Σιωνιστή , το Der Angriff που ήταν το κύριο όργανο της ναζιστικής προπαγάνδας, κυκλοφόρησε αυτό το μετάλλιο, στο οποίο όπως βλέπουμε Συμβάλλονται επαμφοτερίζοντα η Σβάστικα με το Αστέρι του Δαβίδ.»"

Σε συνέντευξη που έδωσε μετά τον πόλεμο , ο πρώην επικεφαλής της Σιωνιστικής Ομοσπονδίας της Γερμανίας Hans Fridental είπε :
" Η Γκεστάπο έκανε τα πάντα σε εκείνες τις ημέρες για να εξασφαλιστεί η μετανάστευση , ιδιαίτερα στην Παλαιστίνη . Συχνά λαμβάναμε τη βοήθειά τους όταν χρειαζόμασταν κάτι από τις άλλες εξουσίες που σχετίζονται με τη μετανάστευση ».

Ο Joseph Burg στο The Toronto Star ( 31 του Μάρτη 1988 ) έγραψε :

" Ο Σιωνισμός ήθελε να θυσιάσει όλους τους Εβραίους της Ευρώπης στο Σιωνιστικό Κράτος. Όλα έγιναν για τη δημιουργία του Κράτους του Ισραήλ, και αυτό ήταν δυνατό μόνο με τη βοήθεια του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου . Η Wall Street και μεγάλοι Εβραίοι τραπεζίτες βοήθησαν την Πολεμική προσπάθεια και από τις Δύο Πλευρές . "

Τον Φεβρουάριο του 1950 , ο Robert Williams, αξιωματικός της υπηρεσίας πληροφοριών του στρατού των Η.Π.Α κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δημοσίευσε ένα άρθρο στην εφημερίδα TheWilliams Intelligence Summary για «την Συνωμοσία του Jace Warburg εναντίον του χριστιανικού κόσμου». Ανέφερε ότι η χήρα του στρατηγού Λούντεντορφ αφηγήθηκε τους λόγους για τους οποίους ο σύζυγός της απομακρύνθηκε από τον Χίτλερ .

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι στις αρχές του καλοκαιριού του 1929 ο James Warburg έκανε μια συμφωνία με την Οικονομική Κοινότητα της Αμερικής , με την επιδίωξη να επιτύχουν τον αποκλειστικό έλεγχο επί της Γερμανίας πυροδοτώντας την έναρξη της «Εθνικοσοσιαλιστικής επανάστασης» εκεί .

Το έργο του Warburg ήταν να βρει έναν κατάλληλο άνθρωπο στη Γερμανία , και ήρθε σε επαφή με τον Αδόλφο Χίτλερ, ο οποίος αργότερα, μέχρι τις 30 του Ιανουαρίου 1932, έλαβε από αυτόν ποσό ύψους 27 εκατομμυρίων δολαρίων και στη συνέχεια ένα άλλο 7.000.000 δολαρίων, τα οποία του έδωσαν τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει την κίνηση του.

Στο βιβλίο τους οι Webster Tarpley και Anton Chaitkin «Τζορτζ Μπους : μη εξουσιοδοτημένη βιογραφία», στο δεύτερο κεφάλαιο που ονομάζεται «Project Χίτλερ» αναφέρουν ότι ο Εβραίος τραπεζίτης Max Warburg, στις 27 Μαρτίου 1933 έγραψε στους Αμερικανούς χορηγούς του ότι «η κυβέρνηση του Χίτλερ ωφελεί την Γερμανία».

Έτσι, ο ίδιος, μεταξύ άλλων, αναφέρει :

"Κατά τους τελευταίους μήνες, τα πράγματα πηγαίνουν πολύ καλύτερα από ό,τι περιμέναμε ...
Αλλά υποφέρουμε εξαιτίας της προπαγάνδας κατά της Γερμανίας, που προκαλείται από ορισμένες δυσάρεστες συνθήκες . Αυτά τα περιστατικά αποτελούν φυσική συνέπεια της προεκλογικής εκστρατείας υψηλής έντασης, για τα οποία υπερέβαλαν πάρα πολύ στον ξένο Τύπο .
Η κυβέρνηση είναι σταθερά προσηλωμένη στην εξασφάλιση της δημόσιας ειρήνης και της τάξης στη Γερμανία και είμαι απόλυτα βέβαιος ότι από αυτή την άποψη δεν υπάρχει λόγος να ανησυχείτε".

Αυτή ήταν μια σφραγίδα της έγκρισης για τον Χίτλερ, που δίνεται από έναν από τους πιο διάσημους Εβραίους .

Στις 29 Μαρτίου του 1933, δηλαδή , δύο ημέρες μετά την επιστολή αυτή , ο γιος του Max Warburg , Erich, έστειλε ένα τηλεγράφημα στον ξάδελφό του, Frederick Warburg, ο οποίος ήταν ο διευθυντής της σιδηροδρομικής εταιρείας Gariman . Ζήτησε από τον Frederick να «χρησιμοποιήσει την επιρροή του» για να σταματήσει η Αντί - Ναζιστική δραστηριότητα στην Αμερική, συμπεριλαμβανομένων των «τρομακτικών» ειδήσεων και της εχθρικής προπαγάνδας στον ξένο τύπο, μαζικές συγκεντρώσεις , κλπ.
Ο Frederick έσπευσε να απαντήσει και σε τηλεγράφημα προς τον Erich είπε :

«Δεν είναι Αρμόδιες Ομάδες εδώ που απαιτούν ένα Μποϊκοτάρισμα των γερμανικών προϊόντων , αλλά μόνο Συγκεκριμένα Άτομα.»

Στις 31 Μαρτίου 1933, η Αμερικανική Εβραϊκή Επιτροπή, που ελεγχόταν από τον Warburg και η μασονική στοά B'nai B'rith, που σε μεγάλο βαθμό επηρεαζόταν από το περιβάλλον του Εβραίου επιχειρηματία και εκδότη της εφημερίδας The New York Times, Arthur Ochs Sulzberger, δημοσίευσαν στην The New York Times μια επίσημη κοινή δήλωση των δύο οργανισμών, η οποία συνέστηνε «να μην ενθαρρύνεται κανένα μποϊκοτάζ κατά της Γερμανίας » , και έδινε επίσης συμβουλές για να «μην υποστηρίζουν παρόμοιες κινητοποιήσεις και να μην προβαίνουν σε άλλες παρόμοιες μορφές προπαγάνδας».

Η Αμερικανική Εβραϊκή Επιτροπή και η B'nai B'rith συνέχισαν αυτήν την σκληρή γραμμή καταστολής ενάντια σε όλες τις επιθέσεις κατά του Χίτλερ σε όλη τη δεκαετία του '30, εθελοτυφλώντας για τον αγώνα που ξεκίνησε από πολλούς Εβραίους και Αντιφασίστες .

Οι Σιωνιστές τραπεζίτες Ρότσιλντ και Warburg παρεμπόδιζαν, όχι μόνο την εμφάνιση οποιασδήποτε πληροφορίας σχετικά με το πώς ο Χίτλερ, χρησιμοποιώντας στο στρατό του Φασίστες Κακοποιούς, τρομοκρατούσε τους Γερμανούς, που ήθελαν να εμποδίσουν την εκλογή του το 1933, αλλά ήταν και οι Κύριοι Χρηματοδότες και υποστηρικτές της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία .

Το περιοδικό Time Magazine στο τεύχος του την 2^α Ιανουαρίου 1939 ανακήρυξε τον Αδόλφο Χίτλερ «Άνθρωπο της Χρονιάς» για το έτος 1938.

Η Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία ελέγχεται μέχρι και σήμερα από τους Rothschilds, αντάμειψε τον Χίτλερ για τη εισβολή στην Πράγα, παρέχοντάς του τα τσέχικα αποθέματα χρυσού που είχαν αποθηκευτεί στο Λονδίνο .

Στις 28 Αυγούστου 1937 ένας από του τελευταίους Καγκελάριους της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, οHeinrich Bruening , απέστειλε την ακόλουθη επιστολή προς τον Winston Churchill :

«Δεν μου αρέσει και δεν θέλω, για προφανείς λόγους , να αποκαλυφθεί η πληροφορία ότι τον Οκτώβριο του 1928 οι Μεγαλύτεροι και πιο Τακτικοί Χρηματοδότες για το Ναζιστικό Κόμμα ήταν τα Κύρια Στελέχη των Δύο Μεγαλύτερων Τραπεζών του Βερολίνου, και οι δύο Εβραίοι, ένας από τους οποίους είναι ο γνωστός Σιωνιστής Ηγέτης της Εβραϊκής Θρησκείας στη Γερμανία».

Τα έγγραφα του Bruening αποθηκεύονται τώρα στο Syracuse University (ΗΠΑ , New York ), συμπεριλαμβανομένου και αυτού, με τον Τσώρτσιλ , το οποίο αντιγράφηκε διά χειρός από τον Βρετανό συγγραφέα David Irving, ο οποίος εργάστηκε για την βιογραφία του Βρετανού πολιτικού, WinstonChurchill .

Στην επιστολή του προς τον Daniel Longwell στις 7 Φεβρουαρίου 1948 ο Bruening έγραψε ότι τα τάγματα SA και τα SS, πριν από το 1933, ήταν κυρίως εξοπλισμένα με περίστροφα και πολυβόλα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ . Και αυτή η επιστολή έχει τώρα αποθηκευτεί, στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστήμιου της Κολούμπια .

Από τα Πρακτικά Δικών της Νυρεμβέργης, τόμος 1, κεφάλαιο VIII, προκύπτει ότι μία σειρά από τραπεζίτες, βιομηχάνους, εφοπλιστές, πράκτορες μυστικών υπηρεσιών και πολυεθνικές χρηματοδότησαν-προώθησαν-συνεργάστηκαν με τον Αδόλφο Χίτλερ!

Τραπεζίτες:

1. H Union Banking Corp. – UBC της γνωστής οικογένειας των Thyssen και Harriman ξέπλενε χρήματα των Ναζί. Για την δημιουργία της συμμετείχαν η Τράπεζα του Αugust Thyssen με αρχηγείο στο Βερολίνο, και η Τράπεζα Βορ Χάντελ (Ολλανδία) που ανήκε στην Harriman & Co. Η Harriman & Co δημιουργήθηκε από τον αυτοκράτορα των σιδηροδρόμων William Averell Harriman και τον Prescott Bush ορίζοντας ως πρόεδρο τον τραπεζίτη Max Warburg. Οι Χάριμαν –Τίσεν, με την UBC, ήταν από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του ναζιστικού καθεστώτος. Πρόεδρος της UBC ήταν ο Πρέσκοτ Μπους. O τέως πρόεδρος των ΗΠΑ, όπως και ο πατέρας του (πρώην διευθυντής της CIA, αντιπρόεδρος, και πρόεδρος) έφτασαν στα υψηλότερα πολιτικά αξιώματα των ΗΠΑ χάρη στην συμβολή του πρόγονού τους Πρέσκοτ Μπους. Μαζί του συνεργάστηκε και η οικογένεια Ντάλες όπου του παρείχαν νομική υποστήριξη αλλά και διαπλοκή. Διαπλοκή μέσω της Wall Street με την συμμετοχή της οικογένειας Βάρμπουργκ και του μεγιστάνα πρόεδρου της Γερμανικής Κοινοπραξίας Χάλυβα, Κλαρενς Ντίλον. Διαπλοκή μέσω των μυστικών υπηρεσιών αφού ήταν οι ιδρυτές της CIA. Η Οικογένεια Thyssen επισήμως εντάχθηκε στο Ναζιστικό Κόμμα το 1931, ενώ επί ιδρύσεως του κόμματος «δώρισε» 25.000 USD. Η UBC έγινε το μυστικό κανάλι που προστάτευε το Ναζιστικό κεφάλαιο που διέφευγε από την Γερμανία προς τις ΗΠΑ διαμέσου της Ολλανδίας.

2. Η αμερικανική τράπεζα Kuhn, Loeb&Co., επικεφαλής της οποίας, ήταν ο αδελφός του Max Warburg, Felix Warburg

3. Μέσα από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Αποθεματικής Τράπεζας των ΗΠΑ πάνω από 30 εκατ USD κατευθύνθηκαν προς το «Ταμείο του Χίτλερ». Ο Paul Warburg θεωρείται ο εμπνευστής της (ιδιωτικής) Ομοσπονδιακής Αποθεματικής Τράπεζας των ΗΠΑ!!!

4. H γνωστή προσφάτως και σκανδαλωδώς πτωχευμένη τράπεζα των αδελφών Lehman είχε κάνει τεράστιες επενδύσεις μέσω δανείων στην Ναζιστική Γερμανία.

5. Η ελβετική «Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών» που χρηματοδότησε τον Χίτλερ.

6. Η Deutsche Bank που χρηματοδότησε τη δημιουργία και λειτουργία των ναζιστικών φούρνων του Άουσβιτς αλλά και τον προσηλυτισμό των νέων στο ναζισμό.

7. Η τράπεζα Chase Manhattan την οποία εκπροσωπούσε ο John McCloy (ταυτόχρονα ήταν και νομικός εκπρόσωπος εταιρειών συμφερόντων Ροκφέλερ). Ο McCloy ως Ύπατος Αρμοστής των ΗΠΑ στη Γερμανία μετά τον πόλεμο, φρόντισε να παραγραφούν τα αδικήματα των στελεχών των εταιρειών δυτικών συμφερόντων και δεν τιμωρήθηκε ούτε ο ίδιος, όπως ήταν φυσικό, για τις σχέσεις του με τον ναζισμό. O McCloy ήταν από το 1947 ο πρόεδρος και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Βιομήχανοι:

1. Στις 26 Γενάρη 1934, σε ομιλία του, ο Κρουπ, επικεφαλής της γνωστής πολυεθνικής και των Γερμανών βιομηχάνων είπε: «Ο εθνικοσοσιαλισμός απελευθέρωσε τον Γερμανό εργάτη από τη μέγγενη ενός δόγματος (σ.σ. του κομμουνιστικού δόγματος) που ήταν βασικά εχθρικό τόσο για τον εργοδότη όσο και για τον εργαζόμενο. Ο Αδόλφος Χίτλερ επέστρεψε τον εργάτη στο έθνος του. Τον μετέτρεψε σε πειθαρχημένο στρατιώτη της εργασίας και συνεπώς σύντροφο μας (σ.σ. σύντροφο των βιομηχάνων)»! Ο ίδιος κύριος, ο κύριος Κρουπ, ένα χρόνο νωρίτερα, στη μυστική σύσκεψη της 20ής Φλεβάρη 1933, ήταν ένας εκ των παρευρισκομένων βιομηχάνων, τραπεζιτών κτλ. που έδωσαν στους παριστάμενους Χίτλερ και Γκέρινγκ την τελική τους έγκριση για την κατάληψη της εξουσίας από τους Ναζί. Ο «κύριος» Κρουπ το 1940 παρέλαβε από τα χέρια του Χίτλερ το χρυσό παράσημο του ναζιστικού κράτους. Η σημερινή Κρουπ είναι αυτή στην οποία οι κυβερνήσεις της Ελλάδας έχουν ξεπουλήσει τα ναυπηγεία της χώρας. Μόνο από ένα εργοστάσιο της «Κρουπ», της σημερινής «Κρουπ» με τις 670 θυγατρικές σε όλο τον κόσμο, από το εργοστάσιο που ξέχασαν να βομβαρδίσουν οι Αμερικάνοι στο Έσσεν, οι ναζί χρηματοδοτήθηκαν μέχρι το 1945 με το ασύλληπτο για την εποχή ποσό των 4.738.446 μάρκων.

2. Η εταιρεία I.G. Farben (Interessen – Gemeinschaft Farbenindustrie Aktiengesellschaft), το τεραστίων διαστάσεων βιομηχανικό συγκρότημα της οποίας κατασκευάστηκε από κρατούμενους του Άουσβιτς. Περισσότεροι από 25.000 άνθρωποι πέθαναν στη διάρκεια της κατασκευής του. Στη Φάρμπεν δούλευαν 85.000 κρατούμενοι των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Η Φάρμπεν κατασκεύασε το Κυκλώνιο Β. Ήταν το αέριο που χρησιμοποιήθηκε για την εξόντωση χιλιάδων ανθρώπων στα κρεματόρια. Δείτε την κοινοπραξία του βασικού πυλώνα χρηματοδότησης του Χίτλερ: AGFA (Aktien-Gesellschaft für Anilin-Fabrikation), με έδρα το Βερολίνο, Cassella (Leopold Cassella & Co.) με έδρα τη Φρανκφούρτη, BASF (Badische Anilin und Soda Fabrik), με έδρα το Λούντβιχσχάφεν, Bayer, με έδρα το Λεβερκούζεν (η γνωστή φαρμακοβιομηχανία), Farbwerke Hoechst (σήμερα γνωστή ως Sanofi-Aventis, μετά την κατάργηση του εμπορικού ονόματος Hoechst ), με έδρα τη Φρανκφούρτη-Χέξτ (Frankfurt-Höchst), Chemische Werke Hüls, με έδρα το Μαρλ (Marl) (Προσχώρησε το 1938, μετά την ίδρυσή της), Chemische Fabrik Kalle, με έδρα το Βισμπάντεν-Μπίμπριχ (Wiesbaden-Biebrich).

3. Οι εταιρείες Kuhlmann (Γαλλία), Imperial Chemical Industries(γνωστότερης σαν ICI) της Βρετανίας, Standard Oil (NJ), DuPont και Dow Chemical των ΗΠΑ συνεργάζονται ΑΜΕΣΑ με την Φάρμπεν! Το 1928,ο Herry Ford (General Motors) και η American Standart Oil Company (Rockfellers) συγχωνεύτηκαν μετην IG FARBEN. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, υπήρχαν πάνω από 100 αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες είχαν θυγατρικές και συνεργάζονταν με τη ναζιστική Γερμανία.

4. Η General Motors στα εργοστάσια της οποίας κατασκευάστηκαν χιλιάδες θωρακισμένα αυτοκίνητα, φορτηγά και τανκς για τον γερμανικό στρατό. «Ό,τι συμφέρει την General Motors συμφέρει την Αμερική», έλεγε ο Αϊζενχάουερ. Το αμερικανικό κράτος αποζημίωσε με 33 εκατ. δολάρια την General Motors για τις ζημιές που υπέστησαν τα εργοστάσια της σε Γερμανία και Αυστρία στον πόλεμο.

5. Το 1/3 των φορτηγών της Βέρμαχτ το κατασκεύασε η αμερικανική πολυεθνική «Ford». Οι μισοί «εργαζόμενοι» της εταιρείας ήταν σκλάβοι από στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ο πρόεδρος της «Ford», ο «κύριος» Ford, το 1938 γιόρτασε τα 75α γενέθλιά του παραλαμβάνοντας από τους Γερμανούς πρόξενους στο Ντιτρόιτ το μετάλλιο του Μεγάλου Σταυρού της Γερμανικής Τάξης του Αετού.

6. Οι 25 από τους μεγαλύτερους βιομηχάνους της Γερμανίας το 1933 τροφοδότησαν το αποκαλούμενο και «Ταμείο του Χίτλερ» με το αστρονομικό για την εποχή ποσό των 3 εκατ. μάρκων. Ήταν στις εκλογές του '33 που οι Ναζί πήραν το 44% των ψήφων. Στα εργοστάσια αυτών καταδικάστηκαν σε υποχρεωτική εργασία οι κρατούμενοι από το Μαουτχάουζεν.

7. Η Standard Oil (η σημερινή Exxon-Mobil), συμφερόντων Ροκφέλερ, στη διάρκεια του πολέμου, προμήθευε με καύσιμα και τον Άξονα… Τα Γερμανικά αεροπλάνα δεν μπορούσαν να πετάξουν αν δεν τους προμήθευε ο Rockefeler μέσω της Standard Oil ένα ειδικό πρόσθετο στο καύσιμο… Ο μεγάλος βομβαρδισμός του Λονδίνου δεν θα είχε επιτευχθεί αν η Standard Oil δεν πουλούσε αυτό το πρόσθετο έναντι 20 εκατ. USD.

8. Η ΙΒΜ, ο πρόεδρος της οποίας, Τ. Γουώτσον, τιμήθηκε προσωπικά από τον Αδόλφο Χίτλερ, για τις «υπηρεσίες» του στο Γ' Ράιχ με το μετάλλιο του Μεγάλου Σταυρού της Γερμανικής Τάξης του Αετού το 1937.

9. Η Siemens που με πρόταση και χρηματοδότηση του επικεφαλής της στην Αθήνα, συγκροτήθηκαν τα Τάγματα Ασφαλείας το 1943.

10. Η ΙΤΤ (η σημερινή ΑΤ&Τ) και η General Electric, για την μηχανοργάνωση των στρατοπέδων συγκέντρωσης.

ΜΕΡΟΣ Β’

«ΟΔΥΣΣΕΙΑ» : ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΣΕΙΡΗΝΕΣ ΤΙΣ ΣΥΜΛΗΓΑΔΕΣ ΤΗΝ ΣΚΥΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΑΡΥΒΔΗ

Διάφοροι παράγοντες καθόρισαν την μεταναστευτική ροή των Εβραίων από τη Γερμανία . Σε αυτούς τους παράγοντες περιλαμβάνονται ο βαθμός των πιέσεων, αποκλεισμού από την δημόσια ζωή-ταπεινώσεων-εξευτελισμών-φυλακίσεων-δολοφονιών, που ασκούνταν για τον εξανδραποδισμό των μελών της εβραϊκής κοινότητας στη Γερμανία και την προθυμία των άλλων χωρών να υποδεχτούν Εβραίους μετανάστες . Ωστόσο , εν όψει της αύξησης της κρατικής ναζιστικής καταστολής και εξαιτίας του φυσικού ενστίκτου επιβίωσης διαλέγοντας την ζωή από τα καθημερινά ψυχολογικά και σωματικά βασανιστήρια από τα τάγματα SA, πολλοί Εβραίοι έφυγαν από την Γερμανία . Μέχρι τον Οκτώβριο του 1941, η ναζιστική γερμανική πολιτική ενθάρρυνε επίσημα την εβραϊκή μετανάστευση . Σταδιακά , όμως , οι Ναζί προσπάθησαν να στερήσουν από τους Εβραίους που διέφευγαν από τη Γερμανία την περιουσία τους , επιβάλλοντας όλο και πιο βαρύ φόρο μετανάστευσης και περιορίζοντας το ποσό των χρημάτων που θα μπορούσαν να μεταφερθούν στο εξωτερικό από τις γερμανικές τράπεζες .

Τον Ιανουάριο του 1933 υπήρχαν περίπου 523.000 Εβραίοι στη Γερμανία , αριθμός που αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1 τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού της χώρας . Ο εβραϊκός πληθυσμός κατοικούσε κυρίως στις αστικές περιοχές και περίπου το ένα τρίτο των Γερμανών Εβραίων ζούσαν στο Βερολίνο. Η αρχική αντίδραση των Γερμανών Εβραίων στην εξαγορασμένη κατάληψη της εξουσίας από τους Ναζί ήταν ένα σημαντικό κύμα μετανάστευσης ( 37.000-38.000 ), προς τις γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες Γαλλία , Βέλγιο , Ολλανδία, Δανία , Τσεχοσλοβακία και Ελβετία. Οι περισσότεροι από αυτούς τους πρόσφυγες αργότερα πιάστηκαν από τους Ναζί μετά την κατάκτηση της δυτικής Ευρώπης τον Μάιο του 1940. Οι Γερμανοί Εβραίοι που ήταν πολιτικοποιημένοι και άρα σίγουροι στόχοι ήταν από τους πρώτους που μετανάστευσαν. Άλλα μέτρα που ώθησαν τους Γερμανούς Εβραίους να μεταναστεύσουν στα πρώτα χρόνια της βασιλείας των Ναζί ήταν η απόλυση των Εβραίων από τη δημόσια διοίκηση και το ναζιστικό μποϊκοτάζ των ιδιόκτητων εβραϊκών καταστημάτων .

Κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ετών σημειώθηκε μείωση του αριθμού των μεταναστών . Η τάση αυτή μπορεί εν μέρει να οφειλόταν στη» σταθεροποίηση» της εγχώριας πολιτικής κατάστασης , αλλά επίσης προκλήθηκε από την ταυτόχρονα αυστηρή εφαρμογή των αμερικανικών περιορισμών μετανάστευσης, καθώς και από την αυξανόμενη απροθυμία των άλλων ευρωπαϊκών χωρών και των αποικιών της Βρετανικής Κοινοπολιτείας να αποδεχθούν επιπλέον Εβραίους πρόσφυγες .

Παρά το πέρασμα των Νόμων της Νυρεμβέργης τον Σεπτέμβριο του 1935 και στα μετέπειτα 400 συναφή διατάγματα που στερούσαν από τους Γερμανούς Εβραίους τα ατομικά, πολιτικά, νομικά και κοινωνικά τους δικαιώματα, η δυνατότητα των Εβραίων να μεταναστεύουν διατηρήθηκε με τον ένα ή τον άλλον τρόπο σταθερή.

Τα γεγονότα του 1938 προκάλεσαν μια δραματική αύξηση της μετανάστευσης των Εβραίων. Η προσάρτηση της Αυστρίας τον Μάρτιο από τους Ναζί, η αύξηση των προσωπικών επιθέσεων κατά των Εβραίων κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού , το εθνικό πογκρόμ της « Νύχτας των Κρυστάλλων » τον Νοέμβριο και η επακόλουθη κατάσχεση της εβραϊκής ιδιοκτησίας, όλα αυτά τα γεγονότα προκάλεσαν πλημμύρα αιτήσεων θεώρησης μετανάστευσης. Παρά το γεγονός ότι η εύρεση ενός προορισμού αποδείχθηκε δύσκολη, περίπου 36.000 Εβραίοι από τη Γερμανία και την Αυστρία το 1938 και 77.000 το 1939 μετανάστευσαν.

Η ξαφνική πλημμύρα των μεταναστών δημιούργησε ένα σημαντικό πρόβλημα με τους πρόσφυγες. Ο Πρόεδρος Franklin D. Roosevelt συγκάλεσε διάσκεψη στην πόλη Εβιάν, στη Γαλλία, τον Ιούλιο του 1938. Παρά την συμμετοχή εκπροσώπων από 32 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας, του Καναδά και της Αυστραλίας, μόνο η Δομινικανή Δημοκρατία συμφώνησε να δεχθεί επιπλέον πρόσφυγες . Τα δεινά των Γερμανών - Εβραίων προσφύγων, οι οποίοι διώκονταν τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό σαν ανεπιθύμητοι και κάτω από αδιάκοπο καθεστώς εκβιασμών, καταδεικνύεται επίσης από το ταξίδι του «Σαιντ Λούις ».

Κατά τη διάρκεια του 1938-1939 , σε ένα πρόγραμμα που είναι γνωστό ως το Kindertransport , το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνώρισε 10.000 ασυνόδευτα παιδιά των Εβραίων σε επείγουσα βάση .
Το 1939 πρώτη φορά οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δήλωσαν ότι συμπληρώθηκε η συνδυασμένη γερμανο- αυστριακή ποσόστωση υποδοχής Εβραίων προσφύγων. Ωστόσο , το όριο αυτό δεν θα μπορούσε ούτε στο ελάχιστο να καλύψει την ζήτηση αφού μέχρι το τέλος του Ιουνίου του 1939, 309.000 Εβραίοι από την Γερμανία, την Αυστρία και την Τσεχοσλοβακία είχαν υποβάλλει αίτηση για τις διαθέσιμες στο πλαίσιο της ποσόστωσης 27.000 άδειες εισόδου στις ΗΠΑ .

Μέχρι το Σεπτέμβριο του 1939, περίπου 282.000 Εβραίοι είχαν εγκαταλείψει τη Γερμανία και 117.000 την ναζιστοκρατούμενη Αυστρία . Από αυτούς, περίπου 95.000 μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, 60.000 στην Παλαιστίνη, 40.000 στη Μεγάλη Βρετανία, και περίπου 75.000 στην Κεντρική και Νότια Αμερική , οι περισσότεροι από τους οποίους εγκαταστάθηκαν στην Αργεντινή, την Βραζιλία, την Χιλή και την Βολιβία. Περισσότεροι από 18.000 Εβραίοι γλύτωσαν από το γερμανικό Ράιχ βρίσκοντας καταφύγιο στην Σαγκάη την οποία είχε αποσπάσει η Ιαπωνία από την κατοχή της Κίνας .

Στο τέλος του 1939 , περίπου 202.000 Εβραίοι παρέμειναν στη Γερμανία και 57.000 στη ναζιστοκρατούμενη Αυστρία, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν ηλικιωμένοι.
Μέχρι τον Οκτώβριο του 1941, που η μετανάστευση των Εβραίων επίσημα απαγορεύτηκε, ο αριθμός των Εβραίων στη Γερμανία είχε μειωθεί σε 163.000, οι οποίοι δολοφονήθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα και τα γκέτο κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος .

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ST . LOUIS

Στις 13 Μαΐου του 1939, η γερμανική γραμμή του Ατλαντικού, St. Louis απέπλευσε από το Αμβούργο της Γερμανίας, για την Αβάνα στην Κούβα. Στο ταξίδι ήταν 938 επιβάτες, ένας από τους οποίους δεν ήταν πρόσφυγας . Σχεδόν όλοι οι Εβραίοι προσπάθησαν να ξεφύγουν από το Τρίτο Ράιχ . Οι περισσότεροι ήταν Γερμανοί πολίτες, κάποιοι ήταν από την Ανατολική Ευρώπη και ορισμένοι ήταν επίσημα χαρακτηρισμένοι ως « απάτριδες ».

Η πλειοψηφία των Εβραίων επιβατών είχαν υποβάλει αίτηση για τη χορήγηση θεώρησης εισόδου (βίζα) στις ΗΠΑ, και είχαν προγραμματίσει να μείνουν στην Κούβα μόνο μέχρι να μπορούν να εισέλθουν στις Ηνωμένες Πολιτείες . Αλλά από τη στιγμή που το Σεντ Λούις απέπλευσε, υπήρχαν ενδείξεις ότι οι πολιτικές συνθήκες στην Κούβα μπορούσαν να εμποδίσουν την αποβίβαση των επιβατών. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ στην Ουάσινγκτον , το προξενείο των ΗΠΑ στην Αβάνα , ορισμένες εβραϊκές οργανώσεις και φορείς των προσφύγων είχαν όλοι επίγνωση της κατάστασης . Οι ίδιοι οι επιβάτες δεν είχαν ενημερωθεί. Οι περισσότεροι αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην Ευρώπη .

Από τη «Νύχτα των κρυστάλλων », ευρύτερα γνωστή ως " Night of Broken Glass ", το ναζιστικό πογκρόμ κατά των Γερμανών Εβραίων της 9 - 10 Νοεμβρίου 1938, η γερμανική κυβέρνηση ζήτησε να επιταχυνθεί ο ρυθμός της αναγκαστικής μετανάστευσης των Εβραίων. Το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Προπαγάνδας ήλπιζε να εκμεταλλευτεί την απροθυμία των άλλων εθνών να δώσουν άσυλο στον μεγάλο αριθμό των Εβραίων προσφύγων, για να δικαιολογήσει τις στοχευμένες διώξεις κατά των Εβραίων και τις πολιτικές του ναζιστικού καθεστώτος, τόσο στην εγχώρια αγορά της Γερμανίας όσο και σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Οι ιδιοκτήτες του Σαιντ Λούις , το Hamburg- Amerika Line, ήξερε πριν ακόμη το πλοίο αποπλεύσει ότι οι επιβάτες του δεν μπορούσαν να αποβιβαστούν στην Κούβα . Οι επιβάτες, οι οποίοι κατείχαν πιστοποιητικά αποβίβασης και τις θεωρήσεις διέλευσης που εκδίδονται από τον Κουβανό Γενικό Διευθυντή της Μετανάστευσης , δεν ήξεραν ότι ο Πρόεδρος της Κούβας Federico Laredo Bru είχε εκδώσει ένα διάταγμα μόλις μια εβδομάδα πριν το πλοίο αποπλεύσει που ακύρωσε όλα τα πιστοποιητικά αποβίβασης που εκδόθηκαν πρόσφατα . Για να εισέλθει κάποιος στην Κούβα ήταν απαραίτητη γραπτή άδεια από τους Κουβανούς Υφυπουργούς Κράτους και Εργασίας και την καταβολή ενός ομολόγου αξίας πεντακοσίων δολαρίων $ 500. Από την καταβολή των πεντακοσίων δολαρίων απαλλάσσονταν οι τουρίστες προς τις ΗΠΑ.

Το ταξίδι του Σαιντ Λούις προσέλκυσε την προσοχή πάρα πολλών μέσων ενημέρωσης . Πριν ακόμη το πλοίο αποπλεύσει από το Αμβούργο, δεξιές εφημερίδες της Κούβας αποδοκίμασαν την επικείμενη άφιξή του και απαίτησαν από την κουβανική κυβέρνηση να σταματήσει την αποδοχή Εβραίων προσφύγων . Πράγματι, οι επιβάτες έπεσαν θύματα της πικρής φαγωμάρας που διεξαγόταν στο εσωτερικό της κουβανικής κυβέρνησης . Ο Γενικός Διευθυντής του γραφείου μετανάστευσης της Κούβας, Manuel Benitez Gonzalez , υποβλήθηκε σε εξονυχιστικό δημόσιο έλεγχο για την παράνομη πώληση των πιστοποιητικών αποβίβασης . Κατ’ επάγγελμα πωλούσε τα εν λόγω έγγραφα για $ 150 ή περισσότερο και , σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ΗΠΑ , είχε συσσωρεύσει μια προσωπική περιουσία των $ 500.000 έως $ 1.000.000 . Αν και ήταν προστατευόμενος του Κουβανού Αρχηγού του Στρατού ( και μελλοντικού προέδρου ) Μπατίστα , ο Manuel Benitez Gonzalez αδικαιολόγητα πλούτιζε μέσω της διαφθοράς και της κατάχρησης της εξουσίας του αξιώματός του και τροφοδότησε με τόση δυσαρέσκεια την κουβανική κυβέρνηση γύρω από το πρόσωπό του όση αρκούσε για να επιφέρει την παραίτησή του .

Περισσότερο και από τα χρήματα , ο πραγματικός αγώνας στην Κούβα γινόταν για την αναρρίχηση σε αξιώματα σχετιζόμενα με διαπλεκόμενα συμφέροντα που προϋπέθεταν χρηματισμό και την εσωτερική πάλη για την εξουσία. Όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αμερική γενικότερα, η Κούβα αγωνίστηκε να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της Μεγάλης Ύφεσης . Πολλοί Κουβανοί αγανάκτησαν με τον σχετικά μεγάλο αριθμό προσφύγων, συμπεριλαμβανομένων των 2.500 Εβραίων, τους οποίους η κυβέρνηση είχε ήδη υποδεχθεί στη χώρα, επειδή ανταγωνίζονταν για τις λιγοστές θέσεις εργασίας .

Η εχθρότητα προς τους μετανάστες τροφοδοτούνταν τόσο από τον αντισημιτισμό όσο και από την ξενοφοβία . Και οι δύο παράγοντες, της ναζιστικής Γερμανίας και τα φασίζοντα δεξιά κινήματα ιθαγενών κατέκριναν στις δημοσιεύσεις τους και στις διαδηλώσεις τους την υποδοχή των Εβραίων μεταναστών, υποστηρίζοντας ότι οι εισερχόμενοι Εβραίοι ήταν κομμουνιστές . Δύο από τις εφημερίδες, η «Diario de la Marina», ιδιοκτησία της οικογένειας Rivero και η «Avance» , ιδιοκτησία της οικογένειας Zayas, είχαν υποστηρίξει τον Ισπανό Φασίστα ηγέτη Φράνκο, ο οποίος, μετά από τον τριετή εμφύλιο πόλεμο, είχε μόλις ανατρέψει την Ισπανική Δημοκρατική Κυβέρνηση την άνοιξη του 1939 με τη βοήθεια της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας . Οι αναφορές σχετικά με την επικείμενη άφιξη των Εβραίων προσφύγων τροφοδότησε μεγάλη αντισημιτική διαδήλωση στην Αβάνα, στις 8 Μαΐου, πέντε ημέρες πριν το πλοίο Σαιντ Λούις αποπλεύσει από το Αμβούργο. Η συγκέντρωση, η μεγαλύτερη αντισημιτική διαδήλωση στην ιστορία της Κούβας, χρηματοδοτήθηκε από τον Grau San Martin , πρώην πρόεδρο της Κούβας . Ο εκπρόσωπος του Grau, Primitivo Rodriguez κάλεσε τους Κουβανούς να « πολεμήσουν τους Ιουδαίους μέχρι που και ο τελευταίος Εβραίος να πεταχτεί έξω από την Κούβα» . Η εκδήλωση συγκέντρωσε 40.000 θεατές. Χιλιάδες περισσότεροι άκουγαν από το ραδιόφωνο.

Όταν το πλοίο St. Louis έφτασε στο λιμάνι της Αβάνας , στις 27 Μαΐου , η κουβανική κυβέρνηση ενέκρινε την αποβίβαση 28 επιβατών: 22 από αυτούς ήταν Εβραίοι και είχαν έγκυρες θεωρήσεις των ΗΠΑ. Από τους υπόλοιπους 6, οι 4 ήταν Ισπανοί και οι 2 Κουβανοί πολίτες και είχαν έγκυρα έγγραφα εισόδου. Επιπλέον ένας επιβάτης, μετά την αποτυχημένη απόπειρα να αυτοκτονήσει, μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο στην Αβάνα . Από τους υπόλοιπους 908 επιβάτες (ένας επιβάτης είχε πεθάνει από φυσικά αίτια καθ 'οδόν ) - συμπεριλαμβανομένου ενός μη πρόσφυγα , Ούγγρου Εβραίου επιχειρηματία ο οποίος περίμενε να του δοθεί θεώρηση εισόδου στην Κούβα και διέθετε μόνο την θεώρηση διέλευσης από την Κούβα που εκδίδονταν από τον υπόδικο Gonzales, οι 743 Εβραίοι επιβάτες περίμεναν να λάβουν την βίζα των ΗΠΑ . Η κουβανική κυβέρνηση αρνήθηκε να τους δεχθεί ή να τους επιτρέψει να αποβιβαστούν από το πλοίο .

Μετά την άρνηση της Κούβας εισόδου στους Εβραίους επιβάτες του πλοίου Σαιντ Λούις, ο τύπος σε όλη την Ευρώπη και την Αμερική, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, έκανε γνωστή την ιστορία σε εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. Αν και οι αμερικανικές εφημερίδες απεικόνιζαν γενικά τα δεινά των επιβατών με μεγάλη συμπάθεια, μόνο λίγοι δημοσιογράφοι και συντάκτες πρότειναν ότι οι πρόσφυγες πρέπει να γίνουν δεκτοί στις Ηνωμένες Πολιτείες .

Στις 28 Μαΐου, μια μέρα μετά που το Σαιντ Λούις ελλιμενίστηκε στην Αβάνα, ο Lawrence Berenson, δικηγόρος που εκπροσωπούσε την Εβραϊκή Κοινή Επιτροπή Διανομής ( JDC ) με έδρα τις ΗΠΑ, έφθασε στην Κούβα για να διαπραγματευθεί εξ ονόματος των επιβατών του Σαιντ Λούις . Ο πρώην πρόεδρος του Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κούβα, Μπέρενσον είχε εκτενή επιχειρηματική εμπειρία στην Κούβα. Συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Bru, αλλά δεν κατάφερε να τον πείσει να δεχθεί τους επιβάτες στην Κούβα . Στις 2 Ιουνίου, ο Bru διέταξε το πλοίο να απομακρυνθεί από τα χωρικά ύδατα της Κούβας. Παρ 'όλα αυτά, οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν, καθώς το Σαιντ Λούις έπλεε αργά προς το Μαϊάμι . Ο Bru προσφέρθηκε να δεχθεί τους επιβάτες, αν η JDC Jewish Joint Distribution Committee κατέθετε ένα ομόλογο αξίας τετρακοσίων πενήντα τριών χιλιάδων πεντακοσίων δολαρίων$ 453,500 ( $ 500 ανά επιβάτη ). Ο Berenson έκανε μια αντιπροσφορά, αλλά ο Bru απέρριψε την πρόταση και διέκοψε τις διαπραγματεύσεις .

Το Σαιντ Λιούις έπλεε τόσο κοντά στη Φλόριντα που οι Εβραίοι επιβάτες έβλεπαν τα φώτα του Μαϊάμι. Ορισμένοι επιβάτες στο Σαιντ Λούις προσπάθησαν με τον ασύρματο του πλοίου να επικοινωνήσουν με τον Πρόεδρο Franklin D. Roosevelt ζητώντας καταφύγιο. Ο Roosevelt δεν απάντησε ποτέ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και ο Λευκός Οίκος είχαν αποφασίσει να μην λάβουν έκτακτα μέτρα για να επιτρέψουν στους πρόσφυγες να εισέλθουν στις Ηνωμένες Πολιτείες . Ένα τηλεγράφημα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στάλθηκε σε έναν επιβάτη το οποίο δήλωσε ότι οι επιβάτες πρέπει να « περιμένουν την σειρά τους στη λίστα αναμονής και να πληρούν τις προϋποθέσεις για την απόκτηση των θεωρήσεων μετανάστευσης για να γίνουν αποδεκτοί στις Ηνωμένες Πολιτείες». Διπλωμάτες των ΗΠΑ στην Αβάνα παρενέβησαν για μια ακόμη φορά προκειμένου η Κυβέρνηση της Κούβας να δεχθεί τους Εβραίους επιβάτες σε μια «ανθρωπιστική» βάση, αλλά χωρίς επιτυχία .

Στην Μεταναστευτική και Εθνικιστική Πράξη του 1924 των ΗΠΑ καθορίζονται οι ποσοστώσεις και περιορίζεται αυστηρά ο αριθμός των μεταναστών που θα μπορούσαν να γίνουν δεκτοί στις Ηνωμένες Πολιτείες κάθε χρόνο.
Το 1939 , η ετήσια ποσόστωση της συνδυασμένης μετανάστευσης γερμανο- αυστριακής προέλευσης ήταν 27.370 και οι θέσεις καλύφθηκαν αμέσως. Στην πραγματικότητα, υπήρχε μια λίστα αναμονής τουλάχιστον αρκετών χρόνων.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα μπορούσαν μόνο να χορηγήσουν θεώρηση για τους επιβάτες του πλοίουSt. Louis, στερώντας την πολυπόθητη βίζα από τους χιλιάδες Γερμανούς Εβραίους που ήδη ήταν πιο ψηλά στη λίστα αναμονής .
Η κοινή γνώμη στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, αν και φαινομενικά έτρεφε συμπάθεια για τα δεινά των προσφύγων και επέκρινε τις πολιτικές του ναζιστικού καθεστώτος του Χίτλερ, συνέχισε να υποστηρίζει τους περιορισμούς μετανάστευσης .
Η Μεγάλη Ύφεση είχε αφήσει εκατομμύρια ανθρώπους στις Ηνωμένες Πολιτείες άνεργους και οι Αμερικανοί πολίτες φοβόντουσαν τον ανταγωνισμό για τις λιγοστές διαθέσιμες θέσεις εργασίας .
Επίσης τροφοδότησε τον αντισημιτισμό, την ξενοφοβία, τον πρωτογονισμό και τον απομονωτισμό.
Μια δημοσκόπηση του περιοδικού Fortune σε αυτό το χρονικό διάστημα έδειξε ότι το 83 τοις εκατό των Αμερικανών αντιτίθενται στην χαλάρωση των περιορισμών σχετικά με τη μετανάστευση.
Ο Πρόεδρος Ρούσβελτ θα μπορούσε να εκδώσει μια «executive order», εκτελεστική εντολή προκειμένου να δεχθεί τους Εβραίους πρόσφυγες του πλοίου Σεντ Λούις, αλλά αυτή η γενική εχθρότητα προς τους μετανάστες, τα κέρδη από την πολιτική του απομονωτισμού που προπαγάνδισαν οι Ρεπουμπλικάνοι του Κογκρέσου και επικράτησαν στις εκλογές του 1938 και το προσεκτικό ζύγισμα του Ρούσβελτ, ο οποίος θα έβαζε υποψηφιότητα για μια άνευ προηγουμένου τρίτη θητεία ως πρόεδρος, ήταν μεταξύ των πολιτικών σκοπιμοτήτων που αντιστρατεύονταν στη λήψη μιας τέτοιας εξαιρετικής απόφασης ενάντια στο λαϊκό έρεισμα.

Ο Roosevelt δεν ήταν μόνος στην απροθυμία του να αμφισβητήσει τη διάθεση του έθνους, για το θέμα της μετανάστευσης.
Τρεις μήνες πριν τον απόπλου του St . Louis, ηγέτες του Κογκρέσου και των δύο παρατάξεων των ΗΠΑ απέρριψαν στην επιτροπή ένα νομοσχέδιο που υποστηρίχτηκε από τον Γερουσιαστή Robert Wagner ( DN.Y. ) και από τον Εκπρόσωπο Edith Rogers ( R-Mass. ). Αυτό το νομοσχέδιο θα επέτρεπε την αποδοχή 20.000 παιδιών Εβραίων από τη Γερμανία πάνω από την υφιστάμενη ποσόστωση .

Δύο μικρότερα πλοία που μετέφεραν Εβραίους πρόσφυγες κατέπλευσαν στην Κούβα τον Μάιο του 1939. Το γαλλικό πλοίο , η Φλάνδρα , με 104 επιβάτες και το βρετανικό σκάφος Orduña, με 72 επιβάτες. Όπως και με το Σεντ Λούις , στα πλοία αυτά δεν δόθηκε άδεια να δέσουν στην Κούβα.
Η Flandre επέστρεψε πίσω στην αφετηρία της στη Γαλλία, ενώ η Orduña περιπλανήθηκε σε διάφορα λιμάνια των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Οι επιβάτες του αποβιβάστηκαν τελικά στις ΗΠΑ- στην ελεγχόμενη Ζώνη της Διώρυγας του Παναμά. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής αποδέχθηκαν τελικά τους περισσότερους από τους 72 Εβραίους πρόσφυγες.

Μετά την άρνηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ να επιτρέψουν στους επιβάτες να αποβιβαστούν, το Σαιντ Λούις έπλευσε πίσω στην Ευρώπη στις 6 Ιουνίου 1939.
Οι επιβάτες όμως δεν επέστρεψαν στη Γερμανία.
Εβραϊκές οργανώσεις και κυρίως η Jewish Joint Distribution Committee, διαπραγματεύτηκαν με τέσσερις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την εξασφάλιση θεώρησης εισόδου για τους επιβάτες :
η Μεγάλη Βρετανία πήρε 288 επιβάτες
η Ολλανδία υποδέχθηκε 181 επιβάτες
το Βέλγιο πήρε 214 επιβάτες
Και 224 επιβάτες βρήκαν τουλάχιστον προσωρινό καταφύγιο στη Γαλλία.

Από τους 288 επιβάτες που έγιναν δεκτοί από τη Μεγάλη Βρετανία, όλοι έζησαν πολλά χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εκτός από έναν, ο οποίος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια αεροπορικής επιδρομής το 1940.
Από τους 619 επιβάτες, οι οποίοι επέστρεψαν στην Ευρώπη, 87 Εβραίοι πρόσφυγες (ποσοστό 14%) κατάφεραν να μεταναστεύσουν πριν από τη γερμανική εισβολή της Δυτικής Ευρώπης τον Μάιο του 1940.
Οι 532 Εβραίοι επιβάτες του Σεντ Λούις παγιδεύτηκαν όταν η Γερμανία κατέλαβε τη Δυτική Ευρώπη .
Ακριβώς πάνω από το μισό, 278 επέζησαν του Ολοκαυτώματος.
254 έχασαν τη ζωή τους :
84 που κατέφυγαν στο Βέλγιο
84 που είχαν βρει καταφύγιο στην Ολλανδία , και
86 που είχαν εισαχθεί στη Γαλλία .

ΜΕΡΟΣ Γ’

«ΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑ»:

Ο ΔΟΚΤΟΡ ΣΑΧΤ ΚΑΙ ΟΙ ΛΟΙΠΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟ-ΑΝΤΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΙ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΕΣ

Όταν στις 30 Ιανουαρίου 1933 ο Αδόλφος Χίτλερ διορίζεται καγκελάριος της Γερμανίας, μία από τις πρώτες του ενέργειες ήταν να επαναφέρει τον Χιάλμαρ Σαχτ ( Horace Greely Hjalmar Schacht, 1877 - 1970) στην προεδρία της Κεντρικής Τράπεζας Reichsbank στις 17 Μαρτίου 1933, θέση που διατήρησε μέχρι και τις 20 Ιανουαρίου 1939, ακόμη και ταυτόχρονα με τα καθήκοντά του ως Υπουργός Οικονομικών από το 1934 μέχρι το 1937 στην κυβέρνηση του Χίτλερ.
Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου ο Σαχτ υπηρέτησε ως οικονομικός σύμβουλος του Τραπεζικού Επιτρόπου του κατεχόμενου Βελγίου την περίοδο 1914 - 15 στρατηγού φον Λουμ (General von Lumm), ο οποίος τον απέλυσε όταν ανακάλυψε ότι ο Σαχτ είχε χρησιμοποιήσει την "Dresdner Bank", τον προηγούμενο εργοδότη του, για να διοχετεύσει 500 εκ. βελγικά φράγκα σε ομόλογα ως πληρωμή των γερμανικών απαιτήσεων.
Το 1916 διορίστηκε διευθυντής της Γερμανικής Εθνικής Τράπεζας, όπως είχε ονομαστεί το τραπεζικό ίδρυμα που προέκυψε από τη συγχώνευση της "Darmstädter" και της "Nationalbank (Danatbank)".
Το 1923 ο Σαχτ διορίστηκε επίτροπος συναλλάγματος και από τη θέση αυτή διαδραμάτισε κυρίαρχο ρόλο στη σταθεροποίηση του καλπάζοντος πληθωρισμού εκείνης της περιόδου, δημιουργώντας το "Rentenmark" (όρος που θα μπορούσε να αποδοθεί ως "μάρκο εξασφάλισης χρέους"), το οποίο είχε ως υποστήριξη, αντί του χρυσού, εθνικά κτήματα και βιομηχανικές εγκαταστάσεις με ισοτιμία 1 τρισεκατομμύριο παλαιά μάρκα έναντι ενός Rentenmark. Το νέο νόμισμα έγινε αποδεκτό από τους πολίτες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα λόγω του αντικρίσματος που προσέφερε και περιόρισε σημαντικότατα τον πληθωρισμό της χώρας. Τον Δεκέμβριο του 1923 ο Σαχτ αποκλήθηκε "σωτήρας του μάρκου" και, μολονότι η αρχική του υποψηφιότητα είχε απορριφθεί λόγω του παραπτώματός του το 1915, τελικά η ενέργειά του αυτή του απέφερε την προεδρία της Κεντρικής Τράπεζας, θέση στην οποία παρέμεινε ως το 1930. Από τη θέση αυτή διαπραγματεύτηκε σθεναρά τις δανειακές υποχρεώσεις της Γερμανίας και το 1929 συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις της κατάρτισης του "Νέου Σχεδίου", ενός προγράμματος για την αναδιάρθρωση των γερμανικών αποζημιώσεων. Επιστρέφοντας από τη σύνοδο των διαπραγματεύσεων έσπευσε να απαρνηθεί το Σχέδιο, για να μην έρθει σε σύγκρουση με τους συντρόφους του εθνικιστές. Μετά τη Διάσκεψη της Χάγης το 1930 παραιτήθηκε από την θέση του και κατηγόρησε ανοικτά την γερμανική κυβέρνηση για τη συνέχιση της καταβολής αποζημιώσεων, εκδίδοντας ένα φυλλάδιο με τίτλο "Το τέλος των Επανορθώσεων" (1931) και δημοσιεύοντας ανάλογα άρθρα. Τον Οκτώβριο του 1931 διαδραμάτισε σοβαρό ρόλο στο σχηματισμό του "Μετώπου του Χάρτσμπουργκ", ένα χαλαρό συνασπισμό μεταξύ βιομηχάνων, συντηρητικών εθνικιστών και του Χίτλερ, ενώ το 1932 συνέστησε στον τότε Πρόεδρο της δημοκρατίας Πάουλ φον Χίντενμπουργκ να ονομάσει καγκελάριο τον Χίτλερ.

Ο Σαχτ το 1934 έγινε επί τιμή μέλος του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος. Στην υπουργική θέση θήτευσε ως το 1937. Ως Υπουργός Οικονομικών ήταν υπεύθυνος για τα προγράμματα εξάλειψης της ανεργίας αλλά και του επανεξοπλισμού της Γερμανίας κατά παράβασιν της Συνθήκης των Βερσαλλιών. Ωστόσο, ο Χέρμαν Γκαίρινγκ είχε αυτοδιοριστεί γενικός εποπτεύων της οικονομίας και σύντομα οι δύο άνδρες ήρθαν σε σύγκρουση, η οποία οδήγησε τελικά στην παραίτηση του Σαχτ από τη θέση του Υπουργού, κατ' απαίτηση του Γκέρινγκ, και αντικαταστάθηκε από τον Βάλτερ Φουνκ (Walther Funk). Καθώς αντιτάχθηκε και στο πρόγραμμα επανεξοπλισμών, μαζί με τον επίτροπο τιμών Δρα. Καρλ Γκέρντελερ, λόγω των υπέρογκων δαπανών που απαιτούσε και οι οποίες πίστευε ότι θα επέφεραν πληθωρισμό, συνέταξε ένα υπόμνημα με το οποίο εξέφραζε την αντίθεσή του. Ως συνέπεια αυτού του υπομνήματος, αποπέμφθηκε και από τη θέση του Προέδρου της Ράιχσμπανκ το 1939.

Ύστερα από την απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ στις 20 Ιουλίου 1944, ο Σαχτ συνελήφθη κατ' εντολή του Χίτλερ εξαιτίας του γεγονότος ότι ο Σαχτ είχε επαφές με τους αντιχιτλερικούς κύκλους ήδη από το 1934 κυρίως λόγω των σχέσεών του με τον Γκέρντελερ, ενώ συναντιόταν τακτικά και με τον Χανς Γκισέβιους (Hans Gisevius), επίσης ενεργό μέλος των αντιχιτλερικών κινήσεων.
Ωστόσο είχε παραμείνει αμέτοχος σε όλες τις ενέργειες των αντιστασιακών ήδη από το 1941. Ο Σαχτ παρέμεινε φυλακισμένος αρχικά στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Ράβενσμπρικ και στη συνέχεια στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Φλόσενμπεργκ για να μεταφερθεί τελικά στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Νταχάου. Λίγο πριν τη λήξη του Πολέμου, κατά το τέλος Απριλίου του 1945 μεταφέρθηκε στο Τιρόλο μαζί με άλλους 140 επώνυμους κρατουμένους από την SS και εγκαταλείφθηκαν εκεί.
Ο Σαχτ συνελήφθη από τους Συμμάχους στο Νίντεντορφ του νότιου Τιρόλου και παραπέμφθηκε να δικαστεί στη Δίκη της Νυρεμβέργης, όπου αθωώθηκε και, το 1946, αφέθηκε ελεύθερος, παρά το γεγονός ότι οι Σοβιετικοί επιθυμούσαν την καταδίκη του ισχυριζόμενοι ότι ήταν ο οικονομικός κινητήριος μοχλός της Ναζιστικής Γερμανίας. Ο Σαχτ αντέτεινε τον εγκλεισμό του στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και, υποστηριζόμενος από τους Βρετανούς, τελικά αθωώθηκε από όλες τις κατηγορίες.

Το 1948 και το 1950 διώχθηκε από γερμανικά δικαστήρια αποναζιστικοποίησης. Αρχικά καταδικάστηκε (1948) σε οκτώ χρόνια καταναγκαστικής εργασίας, αλλά τελικά αφέθηκε ελεύθερος, ενώ το 1950 αθωώθηκε.
Το 1953, ίδρυσε δική του τράπεζα στο Ντίσελντορφ, την Deutsche Außenhandelsbank Schacht & Co.
Διετέλεσε, επίσης, οικονομικός σύμβουλος αρκετών χωρών.
Παρέμεινε διευθυντής της Τράπεζας ως το 1963, οπότε αποσύρθηκε από την ενεργό δράση.

Η ίδρυση και λειτουργία της τράπεζας αυτής από τον Σαχτ είχε έμμεσο αποτέλεσμα την δημιουργία του ομοσπονδιακού γερμανικού νόμου "περί προστασίας της προσωπικότητος":
Σε περιοδικό της εποχής δημοσιεύτηκε άρθρο σχετικό με την τράπεζα και τον ιδρυτή της Σαχτ, στο οποίο αναφέρονταν αρκετά ψευδή στοιχεία.
Ο Σαχτ αρχικά ζήτησε από το περιοδικό, μέσω του δικηγόρου του, να δημοσιεύσει σχετική επανόρθωση, αλλά το περιοδικό αντ' αυτού δημοσίευσε την επιστολή του δικηγόρου στη στήλη "Επιστολές αναγνωστών", εμφανίζοντάς τον να ενεργεί για λογαριασμό του, ως απλός αναγνώστης, και όχι ως εντολοδόχος του Σαχτ.
Ο δικηγόρος τότε κατέφυγε προσωπικά στο τοπικό δικαστήριο, κατηγορώντας το περιοδικό για παραβίαση της προσωπικότητάς του και του πελάτη του. Το δικαστήριο έκρινε ένοχο το περιοδικό τόσο από αστική όσο και από ποινική άποψη. Το περιοδικό κατέθεσε έφεση και το Εφετείο (Oberlandesgericht) έκρινε ότι δεν υπήρχε ποινική ευθύνη, υπήρχε όμως αστική. Το ομοσπονδιακό δικαστήριο (Bundesgerichtshof, BGH) αποφάνθηκε τελικά ότι στην προκειμένη περίπτωση ήταν άσχετο αν ο εναγόμενος ήταν ή όχι ένοχος εγκλήματος: Η προσωπικότητα του ενάγοντος είχε θιγεί και το δικαίωμα της προσωπικότητας ήταν αναφαίρετο σε οποιονδήποτε, σύμφωνα με το Σύνταγμα.
Ο Σαχτ απεβίωσε στο Μόναχο στις 3 Ιουνίου 1970.

Ο Hjalmar Schacht σε στάση προσοχής (κέντρο) με τον Adolf Hitler το 1936.

Ο Hitler με τον Πρόεδρο της Τράπεζας του Ράιχ (Reichsbank) και μετέπειτα Υπουργό ΟικονομικώνHjalmar Schacht στις 5 Μαϊου 1934.

Ο Hjalmar Schacht, ο Υπουργός Οικονομικών του Hitler σε συνάντηση με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Franklin Delano Roosevelt το 1936.

Hjalmar Schacht, Hoover, and R. Hugh Wilson

Ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ Γερμανός Χέρμπερτ Χούβερ (31ος πρόεδρος των ΗΠΑ,1929-1933), ο υπουργός Οικονομικών Hjalmar Schacht, και ο Αμερικανός πρέσβης R. Hugh Wilson.
Η αφορμή ήταν μια δεξίωση γιατον Hoover στο Carl-Schurz-Haus, στο Βερολίνο στις 8 Μαρτίου 1938.

http://www.corbisimages.com/stock-photo/rights-managed/AU002801/hjalmar-schacht-hoover-and-r-hugh-wilson\

Η Βασιλική οικογένεια της Μεγάλης Βρετανίας συνέβαλε στη δημιουργία του ναζιστικού καθεστώτος του Χίτλερ. Οι Βρετανοί άρχισαν κρυφά την χρηματοδότηση του Εθνικού Σοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος, μέσω των στενών επαφών μεταξύ του Βρετανού Λόρδου Norman Montagu(Montagu Collet Norman, 1st Baron Norman )και του προέδρου της Τράπεζας του Γερμανικού Ράιχ (Reichsbank) Hjalmar Schacht, ο οποίος είχε την υποστήριξη όλων των μεγάλων βιομηχάνων στη Γερμανία. Τα μέλη της πλουσιότερης τάξης της βρετανικής κοινωνίας που ταυτόχρονα έχαιραν της υποστήριξης του Στέμματος και απολάμβαναν τα προνόμια των βασιλικών τίτλων και τιμών τα οποία ταυτόχρονα τους προστάτευαν, κρυφά υποστήριξαν τον Χίτλερ, συμπεριλαμβανομένων του Βρετανού Πρωθυπουργού Neville Chamberlain, που έμεινε αλησμόνητος κυρίως για την φράση «Ειρήνη για την εποχή μας» στις 30 Σεπτεμβρίου 1938 από την ομιλία του σχετικά με τη συμφωνία του Μονάχου και την αγγλο-γερμανική δήλωση, του Βρετανού μεγιστάνα του Τύπου Lord Beaverbrook , του Διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας Montagu Norman και κυρίως του βασιλιά Edward VIII.

Το απόλυτο σχέδιο ήταν να εμπλακούν οι Γερμανοί φασίστες σε ένα αιματηρό αδιέξοδο με την κομμουνιστική Ρωσία, ενώ οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί να εδραιώνουν την κυριαρχία τους στο κόσμο, ειδικά στη Μέση Ανατολή, όπου βρίσκεται το κύριο μέρος των αποθεμάτων του πετρελαίου.
Μόλις ο Χίτλερ πήρε την εξουσία , ο Λόρδος Norman Montagu και η Τράπεζα της Αγγλίας χρηματοδότησαν το ναζιστικό καθεστώς του Χίτλερ με άφθονα κεφάλαια και μάλιστα ο Βρετανός τραπεζίτης επισκέφτηκε τον Χίτλερ τον Μάιο του 1934.

Οι Edward VIII και Wallis Simpson, ο Duke(δούκας) και η Duchess(δούκισσα) με τον Adolf Hitler, στο εξοχικό του Χίτλερ στο Obersalzberg στην Βαυαρία το 1937.

Η Βασίλισσα Ελίζαμπεθ ήρθε στην εξουσία, επειδή ο θείος της, Βασιλιάς Edward VIII, ήταν υποστηρικτής των Ναζί.
Η αλήθεια είναι ότι δεν εγκατέλειψε το στέμμα του για την αγάπη, αλλά γιατί οι Βρετανοί δεν μπορούσαν να έχουν Βασιλιά, που υποστήριξε απροκάλυπτα την αυξανόμενη ναζιστική απειλή.

Ο Edward κατά την διάρκεια επιθεώρησης διμοιρίας των SS με τον Robert Ley το 1937. Ο Robert Ley (15 Φεβρουαρίου 1890 - 25 Oκτωβρίου 1945) ήταν Ναζί πολιτικός και επικεφαλής του Γερμανικού Εργατικού Μετώπου από το 1933 μέχρι το 1945 όταν αυτοκτόνησε εν αναμονή της δίκης της Νυρεμβέργης για τα εγκλήματα πολέμου.

Οι Hjalmar Schacht της Reichsbank ( αριστερά) και Montagu Norman της Τράπεζας της Αγγλίας ( δεξιά) τον Μάιο του 1934.

Πηγή

Ο ινδιανος Μαντελα.

noreply@blogger.com (agapitos) — Sun, 01 Jan 2017 22:31:00 +0000

Juliette Georgiades

Σφαγή του Πληγωμένου Γονάτου
Η Σφαγή του Πληγωμένου Γονάτου συνέβη στις 29 Δεκεμβρίου του 1890, κοντά στο Ρυάκι του Πληγωμένου Γονάτου (Λακότα: Čhaŋkpé Ópi Wakpála) στο στρατόπεδο Pine Ridge στην αμερικάνικη πολιτεία Νότια Ντακότα.Η Σφαγή της φυλής των Ινδιάνων Σιού απο το 7ο αμερικάνικο ιππικό, με την εντολή του ταγματάρχη Σάμιουελ Γουίτσαϊντ και στρατηγό τον Νέλσον Α. Μάιλς.

''Αίτια''
Οι Σιού άρχισαν να υποστηρίζουν όλο και περισσότερο τη θρησκεία του χορού των φαντασμάτων, αισθανόμενοι ότι με αυτό τον τρόπο θα επαναφέρονταν οι πρόγονοί τους που σκοτώθηκαν από τους λευκούς.
Ο στρατηγός Νέλσον Α. Μάιλς ένιωσε απειλή για μια ινδιάνικη εξέγερση και συγκέντρωσε στρατό αποτελούμενο από περισσότερους από 5.000 στρατιώτες, για να περιορίσει τους Ινδιάνους της περιοχής.Σκότωσαν τον Καθιστό Ταύρο, στις 15 Δεκεμβρίου του 1890. Το ιππικό απέτρεψε άλλους 350 ανθρώπους (120 άνδρες και 230 γυναίκες και παιδιά) να διαφύγουν στο Νότο, στον καταυλισμό Pin Ridge και τους εσφαξε

...''Στις 29 Νοεµβρίου, το ξηµέρωµα, έγινε το κακό: ο Τσίβινγκτον µπούκαρε στο χωριό από τρία σηµεία· µας την πέσανε εφτακόσοι, µπορεί κι οχτακόσοι, καβαλάρηδες· οι «εθελοντές του Κολοράντο». Τι ήσανε αυτοί, ιδέα δεν έχω. Και µολονότι ξέραµε ότι ο Τσίνβιγκτον ετοιµαζόταν να µας ξεκληρίσει, οι λευκοί µάς έπιασαν στον ύπνο· µερικοί �οι νεότεροι- είχανε βγει κιόλας για κυνήγι· άλλοι τήραγαν την ανατολή αγουροξυπνηµένοι.
Οι άντρες του Τσίβινγκτον είχανε όψη αγριεµένη και ξεµαλλιασµένη· «Θα σας λιανίσουµε!», ούρλιαζαν, «θα σας πάρουµε το σκαλπ, θα σας παλουκώσουµε, κοκκινοσατανάδες!» Εγώ, µες στο ποδοβολητό και στο κοµφούζιο, έτρεξα πίσω απ� τα βράχια, ξάπλωσα µπρούµυτα κι ανάσαινα αργά µέσα-έξω· ούτε την αρραβωνιαστικιά µου σκέφτηκα, ούτε το Μακρινό Σύννεφο που ήτονε και κάπως αλαφροΐσκιωτο· ψιθύριζα από µέσα µου «άµα γλιτώσω, θα γυρίσω στην παλιά πατρίδα... άµα...»· δε φοβόµουνα µονάχα τα τουφέκια και τα µαχαίρια, φοβόµουνα και τα φίδια έτσι που �µουνα ξαπλωτός· τους κροταλίες, τους σκορπιούς...
Αχ, οι παππούδες µου ήρθανε στην Αµερική για να βρούνε την τύχη τους, όχι για να τηνε χάσουνε: φύγαν απ� την Ευρώπη µια χρονιά που ο χειµώνας εκεί ήτονε βαρύς και χαλάσαν τα χωράφια: θα µ� άρεζε να γυρίσω εκεί πέρα και ν� ανοίξω µπακάλικο, χωρίς οπλοπωλείο· µπακάλικο µε σακιά γεµάτα ωραία πράµατα και λιχουδιές. Και χωρίς τον µπαρµπα-Πόσνερ να µου ρίχνει σφαλιάρες. Λιγοθύµησα· απ� το σαµατά των αλόγων κι απ� τα βόλια που σφύριζαν· όταν συνήρθα, βρέθηκα καταµεσής στη µάχη:

σκοτωµένοι ολόγυρα, καταµατωµένοι, κι εγώ λουφαγµένος σα πτώµα µε τα χέρια στ� αυτιά για να µην ακούω τις κραυγές �όχι τόσο τις πολεµικές -γιαχού-γιαχού και ιιιιι- αλλά περσότερο τα ουρλιαχτά, τις σκουξιές της αγωνίας και τους µισοτελειωµένους θρήνους των σφαγµένων. Δεν ξέρω πώς γλίτωσα· πώς δεν µε κάναν κοµµατάκια οι άντρες του Τσίβινγκτον: όταν σήκωσα το κεφάλι, είχε βραδιάσει και στο φεγγαρόφωτο λάµπαν τα ξεδαρµένα κουφάρια· στο χώµα κείτονταν πόδια χωρίς σώµα· κεφάλια χωρίς µάτια· κρα

Είδα τον αρχηγό Λευκή Αντιλόπη ακρωτηριασµένο δίπλα σ� ένα σωρό �σα λόφο- ψιλοκοµµένα πτώµατα γυναικών και παιδιών · την αρραβωνιαστικιά µου δεν την είδα, ούτε ζωντανή, ούτε πεθαµένη · άρα, σκέφτοµαι µε το µυαλό µου, τη βιάσανε και τη σφάξανε όπως τις άλλες Ινδιάνες

νία χωρίς δέρµα και µαλλιά. Οι καβαλάρηδες του Κολοράντο είχανε αποχωρήσει στολίζοντας τα καπέλα και τις σέλες τους µ� ανθρώπινα µέλη· µέλη απόκρυφα: πολύ φριχτή αυτή η πράξη, ευτυχώς που δεν την είδα µε τα µάτια µου· όπως είπα, είχα χώσει τη µούρη µου στο χώµα κι έκαµα τον ψόφιο.

Έτσι πέρασα ολάκερη τη µέρα και την κρύα νύχτα π� ακολούθησε.

Τι είδα µε τα µάτια µου: είδα τον αρχηγό Λευκή Αντιλόπη ακρωτηριασµένο δίπλα σ� ένα σωρό �σα λόφο- ψιλοκοµµένα πτώµατα γυναικών και παιδιών· την αρραβωνιαστικιά µου δεν την είδα, ούτε ζωντανή, ούτε πεθαµένη· άρα, σκέφτοµαι µε το µυαλό µου, τη βιάσανε και τη σφάξανε όπως τις άλλες Ινδιάνες.
Μετρήσαµε 163 νεκρούς· καµιά σαρανταριά από δαύτους ήσανε γερόντια· όλοι οι Ινδιάνοι αρχηγοί που �θελαν ειρήνη µε τους λευκούς εξολοθρεύτηκαν. Εχτός απ� το Μαυροτσούκαλο: τονε βρήκαµε σκυµµένο πάνω απ� τη γυναίκα του που έβγαινε η ψυχή της. Αν βγήκε τελικά, ή αν συνέφερε, δεν έχω ιδέα.

Τις πρώτες µέρες µετά το µακελειό στο Σαντ Κρικ, ο Τζον Τσίβινγκτον δοξάστηκε· αργότερα όµως, ένας λοχαγός, ο Σάιλας Σουλ, που �χε αρνηθεί να υπακούσει στις διαταγές του, τονε κατάγγειλε στο στρατό: είπε ότι οι εθελοντές του Κολοράντο όχι µόνο είχανε σφάξει αµάχους αλλά είχανε βιάσει γυναίκες και παιδιά, είχανε κρεµάσει κοµµένα χέρια στα κοντάρια των σηµαιών κι είχανε κάνει επίδειξη ινδιάνικων σπλάχνων στα σαλούν.
Περίµενα ότι θα τονε διώξουνε απ� το στρατό, ή ότι θα του ξηλώσουνε τα γαλόνια του συνταγµατάρχη· αλλά τίποτις δεν έγινε: ο Τσίβινγκτον µετακόµισε στη Νεµπράσκα· αργότερα µάθαµε πως γύρισε στην πατρίδα του, το Οχάιο, για να γενεί αγρότης· τέλος, µας ξανακουβαλήθηκε στο Ντένβερ σα βοηθός σερίφη. Στο µεταξύ, εγώ έγινα δαχτυλοδειχτούµενος: επειδής «προσχώρησα», είπαν, «στους ιθαγενείς»· επειδής παντρεύτηκα ερυθρόδερµη (µα, δεν πρόλαβα!), κι άλλαξα τ� όνοµά µου σε «Μακρινό Σύννεφο»· ψέµα! Μακρινό Σύννεφο λέγανε το φίλο µου που ψαρεύαµε µαζί στο ρυάκι. ..
''{ }
http://www.tanea.gr/news/nsin/article/4587367/?iid=2
====================
https://athens.indymedia.org/post/53177/
Πολιτικός κρατούμενος Σιού στις ΗΠΑ

από απο ΛΕ ΜΟΝΤ 22/12/2002

Λεονάρ Πελτιέ: Πολιτικός κρατούμενος Σιού στις ΗΠΑ Του JEAN-MARC BERTET*
Από το 1977, ο Λεονάρ Πελτιέ, Ινδιάνος, μέλος των φυλών Σιού, είναι φυλακισμένος στο σωφρονιστήριο του Λίβενγουορθ στο Κάνσας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Είναι 58 ετών (γραφτηκε το 2002) και εκτίει διπλή ποινή ισοβίων, κατηγορούμενος για τη δολοφονία δύο πρακτόρων του FBI.

Το 1996 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον είχε διαβεβαιώσει τις ινδιάνικες μειονότητες ότι «δεν θα ξεχάσω τον Λεονάρ». Στο τέλος όμως του 2000, μετά την εκλογή του Τζορτζ Μπους, οι ελπίδες για προεδρική χάρη εξανεμίστηκαν. Διακηρύσσει την αθωότητά του εδώ και είκοσι πέντε χρόνια.

Οι συνήγοροί του υποστηρίζουν ότι υπήρξε θύμα πολιτικής δίκης και «παραδειγματικής» καταδίκης, ενώ δεν υπάρχει καμιά απόδειξη για την ενοχή του.

Παρά τη διεθνή κινητοποίηση των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των φίλων των Ινδιάνων της Αμερικής, ο Πελτιέ παραμένει φυλακισμένος και η περίπτωσή του άγνωστη, σχεδόν, στο ευρύ κοινό.

Το να μιλά κανείς για του Ινδιάνους της Βόρειας Αμερικής παραπέμπει συχνά σε στερεότυπα: φτερά, βίσονες, τίπι, κ.λπ... Σήμερα, τρεις χιλιάδες περίπου Ινδιάνοι ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιζώντας της γενοκτονίας που διαπράχθηκε από τους αποίκους και τον αμερικανικό στρατό το 19ο αιώνα.

Η πραγματικότητα της καθημερινής τους ζωής απέχει πολύ από κάθε φολκλορικό κλισέ. Η πλειονότητα των λαών αυτών βιώνει οικονομικές δυσκολίες και κοινωνικά προβλήματα που οφείλονται στην απώλεια της ταυτότηας, πράγμα που προκάλεσε την έντονη παρουσία του φαινομένου του αλκοολισμού σε πολλές φυλές.

Παρά τις αρνητικές πλευρές, οι Ινδιάνοι παραμένουν οι διασωθέντες της ιστορίας.
Εδώ και τριάντα χρόνια, παρουσιάστηκε μια πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική ανανέωση στις διάφορες φυλές και στις προστατευόμενες περιοχές των Ινδιάνων. Με τους συνεχείς τους αγώνες, οι ξεχασμένοι της Αμερικής πέτυχαν μια κάποια βελτίωση της μοίρας τους.
Οι μάχες τους εκφράζονται καθημερινά στα κοινοτικά κέντρα των μεγάλων πόλεων ή ακόμα και στο εσωτερικό των προστατευόμενων περιοχών, μακριά από τα φώτα της επικαιρότητας, πράγμα που συμβάλλει στη λησμονιά του αγώνα τους.
Παλεύουν για την αναγνώριση των πολιτισμών τους, των γλωσσών τους, της ταυτότητάς τους. Οι μάχες αυτές είχαν συχνά βίαιη κατάληξη.
Αρχικά, φυσικά, το 19ο αιώνα, όταν αποπειράθηκαν να διαφυλάξουν τα εδάφη τους. Κυρίως οι Σιού, ένας από τους ισχυρότερους λαούς της Βορείου Αμερικής, οι οποίοι είχαν έρθει σε επαφή με τους Ευρωπαίους από το 1660 μέσω των γάλλων κατακτητών.
Οι τελευταίοι μάλιστα αναμείχθηκαν πολύ με τους Ινδιάνους: αυτό εξηγεί την παρουσία πολλών γαλλικών πατρωνύμων, εκ των οποίων και το όνομα Λεονάρ Πελτιέ.
Από το 1854, οι Σιού μπήκαν σε διαμάχη με τον αμερικανικό στρατό και επιχείρησαν να εμποδίσουν την προέλαση των αποίκων. Για τα επόμενα είκοσι πέντε χρόνια, υπό την καθοδήγηση μυθικών αρχηγών όπως ο Καθιστός Ταύρος, το Κόκκινο Σύννεφο και το Τρελό Αλογο, αντιστάθηκαν βίαια στο στρατό, προκαλώντας του την περιβόητη ήττα του Λιτλ Μπιγκ Χορν, το 1876, κατά τη διάρκεια της οποίας ο στρατηγός Κάστερ σκοτώθηκε.
Μετά το θάνατο του Τρελού Αλόγου το 1877, την καθοριστική υποταγή του Κόκκινου Αλόγου και τη δολοφονία του Καθιστού Ταύρου το 1890, η σφαγή του Τραυματισμένου Γονάτου το Δεκέμβρη του ίδιου έτους έβαλε τέλος στην αντίσταση των Σιού. «Κυβερνήσεις»

Μαντρωμένοι στις προστατευόμενες περιοχές της βόρειας και νότιας Ντακότα, οι Σιού γνώρισαν τον εξευτελισμό, τη μιζέρια, αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στον πολιτισμό των Αμερικανών και να στερηθούν την ιδιοκτησία τους.

Το πνεύμα, όμως, της αντίστασης συνέχιζε να ζει μέσα τους.
Το 1934, ένας νέος νόμος, ο οποίος παρουσιάστηκε ως ευνοϊκότερος, δημιούργησε «κυβερνήσεις των φυλών» εκλεγμένες από τους Ινδιάνους.
Στην πραγματικότητα, οι «κυβερνήσεις» αυτές δεν αντιπροσώπευαν τις πραγματικές προσδοκίες των Σιού.
Στη δεκαετία του '50, πολλοί Ινδιάνοι εξαναγκάστηκαν να φύγουν για να εγκατασταθούν στις πόλεις. Κυρίως νέοι τους οποίους ενέπνευσε η πολιτική αμφισβήτηση της εποχής (Μαύροι Πάνθηρες, Πορτορικανοί, Τσικάνος, αντιδρώντες στον πόλεμο του Βιετνάμ...) και οι οποίοι δημιούργησαν, το 1968, το δικό τους διεκδικητικό κίνημα, το Αμερικανικό Ινδιάνικο Κίνημα (ΑΙΜ).
Σύμφωνα με το μοντέλο του κινήματος των αστικών δικαιωμάτων των μαύρων, το ΑΙΜ γνώρισε πολύ γρήγορα αξιοσημείωτη άνθηση.
Ο Λεονάρ Πελτιέ εντάχθηκε γρήγορα στο κίνημα (1).
Αναμείχθηκε σε στρατιωτικές ενέργειες, συμμετείχε στον αγώνα ενάντια στον αλκοολισμό, στη διανομή τροφίμων και βοηθειών, στη δημιουργία προγραμμάτων αυτάρκειας, στη διατήρηση των παραδοσιακών θρησκευτικών δραστηριοτήτων και υποστήριξε την αναγέννηση των αυτόχθονων γλωσσών.
Το ΑΙΜ προσπαθεί να εφιστήσει την προσοχή στις δραματικές συνθήκες ζωής των Ινδιάνων με θεαματικές, όχι όμως βίαιες, δραστηριότητες. Ο Πελτιέ συμμετείχε το 1970 στην κατάληψη του Φορτ Λότον όπου συνάντησε τους σημαντικότερους ηγέτες του κινήματος: τους Ντένις Μπανκς και Ράσελ Μινς.
Το 1972, οργάνωσε την πορεία για τις παραβιασμένες συνθήκες, η οποία κατέληξε στην κατάληψη του γραφείου ινδιάνικων σχέσεων στην Ουάσιγκτον και είχε πρωτόγνωρη απήχηση στα μέσα ενημέρωσης.
Στο εξής, το ΑΙΜ θεωρείται από το FBI «ανατρεπτική» οργάνωση και οι αρχηγοί του «εχθροί». Η διοίκηση του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον εφάρμοσε τότε το πρόγραμμα εσωτερικής αντικατασκοπίας Cointelpro για να διεισδύσει και να αποσταθεροποιήσει τις λεγόμενες «ανατρεπτικές» οργανώσεις, εκ των οποίων και το ΑΙΜ. Το Νοέμβρη του 1972, αφού κατηγορήθηκε για επίθεση ενάντια σε πράκτορες του FBI, ο Λεονάρ Πελτιέ φυλακίστηκε για έξι μήνες, πριν αθωωθεί, επειδή η υπόθεση στήθηκε περίτεχνα για να τον ενοχοποιήσουν.
Ηδη από τότε. Παράλληλα, το FBI ευνόησε την εκλογή στην προεδρία του φυλετικού συμβουλίου του Πάιν Ριτζ (η εμβληματική προστατευόμενη περιοχή των Σιού) του Ρίτσαρντ «Ντικ» Ουίλσον, ενός συνεργάτη του που εκλέχθηκε με λιγότερο από το 20% των εγγεγραμμένων...

Αυτός, λοιπόν, είχε ως αποστολή να επαναφέρει την τάξη στην περιοχή αυτή που θεωρείται ως το ιερό των «ταραχοποιών». Με μυστικά κεφάλαια, ο Ουίλσον δημιούργησε μια πολιτοφυλακή, τους Γκουν Σκουάντς (Φύλακες του Εθνους των Ογκλάλα). Για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στις βιαιότητες των Γκουν Σκουάντς, οι Σιού, βοηθούμενοι από στρατευμένα μέλη του ΑΙΜ, κατέλαβαν το Φεβρουάριο του 1973 το ιστορικό χωριό του Τραυματισμένου Γονάτου. Ο Λεονάρ Πελτιέ συμμετείχε στην κατάληψη. Οι αρχές πολιορκούσαν το χωριό επί τρεις μήνες, διστάζοντας να επιτεθούν, σκοτώνοντας όμως δύο Σιού. Το Μάη του 1973, οι πολιορκημένοι παραδόθηκαν αφού απαίτησαν να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τις παραβιασμένες συνθήκες και τις συνθήκες ζωής των Ινδιάνων.
Για τους επόμενους μήνες, ο Ντικ Ουίλσον και οι Γκουν του είναι εξουσιοδοτημένοι εν λευκώ να τα βάλουν με τους αντιδρούντες.
Ενα κύμα τρομοκρατίας έπνιξε το Πάιν Ριτζ: 80 στρατευμένοι δολοφονήθηκαν από το Νοέμβρη έως και το τέλος του 1975... Απέναντι στα εγκλήματα της πολιτοφυλακής, οι παλιοί καλούν το ΑΙΜ σε βοήθεια. Οπαδοί του, εκ των οποίων και ο Λεονάρ Πελτιέ, παρεμβαίνουν και κατορθώνουν να επιβραδύνουν κατά πολύ την καταστολή των Γκουν.
Εγκαθίστανται στην ιδιοκτησία μιας φιλικής οικογένειας, κοντά στο χωριό του Ογκαλά, στην προστατευόμενη περιοχή του Πάιν Ριτζ. Η σύγκρουση Ενα πρωινό του Ιουνίου του 1975, η ιδιοκτησία βρίσκεται περικυκλωμένη από Γκουν, πράκτορες του FBI και πλήθος αστυνομικών. Γύρω στις 11.30, δύο ομοσπονδιακοί πράκτορες, ο Ρόναλντ Γουίλιαμ και ο Τζακ Κούλερ, διεισδύουν στην ιδιοκτησία κυνηγώντας έναν νεαρό Σιού, τον Τζίμι Ιγκλ. Από τη στιγμή εκείνη, οι μαρτυρίες είναι συγκεχυμένες: φαίνεται ότι οι πράκτορες πυροβόλησαν το όχημα που οδηγούσε ο Ιγκλ.
Θεωρώντας ότι ήταν παρέμβαση των Γκουν, τα μέλητου ΑΙΜ ανταπαντούν. Οι δυνάμεις της αστυνομίας και οι Γκουν περνούν στην επίθεση. Παντού πυροβολισμοί.
Δύο μέλη του ΑΙΜ επιχειρούν να πλησιάσουν τους Γουίλιαμ και Κούλερ για να τους αφοπλίσουν.
Τους βρίσκουν ήδη νεκρούς... Τα μέλη του ΑΙΜ αποφασίζουν να ξεφύγουν και, πέρα από κάθε προσδοκία, το καταφέρνουν. Μόνο ένα νεαρός Σιού, ο Τζόε Σουντζ Κιλράιτ, σκοτώνεται.
Ο Λεονάρ Πελτιέ διαβεβαίωνε συνέχεια ότι είχε μείνει κοντά στο σπίτι και παραδέχθηκε ότι πυροβόλησε, αλλά δεν είχε ποτέ στοχεύσει τους Γουίλιαμ και Κούλερ. Επειτα από την ανταλλαγή πυρών, μια γιγάντια καμπάνια στα μέσα ενημέρωσης επιχειρεί να προσδώσει εγκληματικό χαρακτήρα στο ινδιάνικο κίνημα. Η καταστολή εφαρμόζεται σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές. Τέσσερα εντάλματα σύλληψης εκδόθηκαν για τους Τζίμι Ιγκλ, Τζίνο Μπάτλερ, Μπομπ Ρομπιντό και Λεονάρ Πελτιέ. Οι Μπάτλερ και Ρομπιντό συνελήφθησαν γρήγορα. Ο Πελτιέ κατέφυγε στον Καναδά. Οι Μπάτλερ και Ρομπιντό δικάστηκαν στην Αϊόβα. Ενα λαϊκό σώμα ενόρκων τους αθώωσε, προκαλώντας την οργή των αρχών που επικέντρωσαν τότε τις προσπάθειές τους ενάντια στον Λεονάρ Πελτιέ, μοναδικό κατηγορούμενο της διπλής δολοφονίας και τον οποίο το FBI κατόρθωσε να εκδώσει. Η δίκη του Η δίκη του έγινε στην πόλη του Φάργκο (βόρεια Ντακότα), περιοχή κτηνοτρόφων εχθρικών απέναντι στους Ινδιάνους.
Το σώμα των ενόρκων αποτελείτο εξάλλου αποκλειστικά από εκπροσώπους αυτής της κοινωνικής τάξης.
Ξεκίνησε μια καμπάνια παραπληροφόρησης. Μιλούσαν για απειλές τρομοκρατικών ενεργειών ή ένοπλων επιθέσεων μελών του ΑΙΜ για την απελευθέρωση του Πελτιέ...
Οι ένορκοι, βυθισμένοι στη γενική παράνοια, μεταφέρθηκαν με θωρακισμένο φορτηγό και απομονώθηκαν σε ασφαλές μέρος...
Ο δικαστής αποφάσισε ότι όλες οι μαρτυρίες της υπεράσπισης σχετικές με το κλίμα τρόμου της εποχής ήταν μη αποδεκτές, όπως και όλες όσες μπορούν να ενοχοποιήσουν το FBI ή τους Γκουν.
Δεν ήθελε να γίνει ξανά λόγος για τα στοιχεία που επέτρεψαν την αθώωση των Μπάτλερ και Ρομπιντό.
Αντίθετα, δεν απέρριψε τις μαρτυρίες ορισμένων πρακτόρων, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι είδαν τον Πελτιέ να πυροβολεί με ένα όπλο AR15 ενάντια στους Γουίλιαμ και Κούλερ. Ενας άλλος πράκτορας διαβεβαίωσε ότι αναγνώρισε τον Πελτιέ χάρη στη διόπτρα του όπλου του.
Οι δικηγόροι του Πελτιέ απέδειξαν ότι ήταν αδύνατο να αναγνωριστεί οποιοσδήποτε από το σημείο όπου βρισκόταν ο συγκεκριμένος πράκτορας. Ο δικαστής δεν δέχθηκε καμία ένσταση της υπεράσπισης. Και πάνω σε βάσεις καθ' όλα ασαφείς καταδίκασε τον Λεονάρ Πελτιέ δις ισόβια. Ο Πελτιέ έκανε ένσταση, το εφετείο όμως επιβεβαίωσε την ποινή. Το 1981, νέα έγγραφα επέτρεψαν να αρχίσει καινούρια σειρά ενστάσεων. Ενας ειδικός επιβεβαίωσε στο δικαστήριο ότι το όπλο AR15 που χρησιμοποιήθηκε για να κατηγορηθεί ο Πελτιέ δεν μπορούσε να είναι το όπλο με το οποίο σκοτώθηκαν οι δύο πράκτορες, καθώς οι κάλυκες απ' τις σφαίρες δεν αντιστοιχούσαν σ' αυτό.
Στην απόφασή του της 22ας Σεπτεμβρίου 1986, το εφετείο κατάληξε ότι η βαλλιστική έκθεση που παρουσιάστηκε κατά την ακροαματική διαδικασία ήταν «ύποπτη» και δήλωσε ότι η νέα αυτή απόδειξη δημιουργούσε απλώς τη «δυνατότητα» και όχι την «πιθανότητα» να έχει σκοτώσει ο Πελτιέ τους δύο πράκτορες και, τέλος, παραδέχθηκε ότι το γεγονός αυτό «μπορούσε να είχε αλλάξει την ετυμηγορία της πρώτης δίκης».
Επικύρωσε όμως την ποινή! Το ανώτατο δικαστήριο, το 1987, αρνήθηκε να αποφανθεί για την υπόθεση. Το 1993, η επιτροπή απελευθέρωσης με εγγύηση αρνήθηκε σχετικό αίτημα. Το 1995, κατά τη διάρκεια νέας ακρόασης, ο Πελτιέ εκπροσωπήθηκε από τον Ράμσεϊ Κλαρκ, πρώην υπουργό Δικαιοσύνης.
Ο εισαγγελέας παραδέχθηκε ότι «δεν υπάρχει καμιά απόδειξη ενάντια στον Λεονάρ Πελτιέ»! Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση «ποτέ δεν τον κατηγόρησε πραγματικά για άμεση δολοφονία» και ότι, σε περίπτωση νέας δίκης, «η δικαιοσύνη δεν θα μπορούσε να τον καταδικάσει ξανά».
Πάραυτα, το Συμβούλιο Απελευθέρωσης υπό όρους εκτίμησε ότι δεν μπορούσε να τον απελευθερώσει, επειδή ο Πελτιέ συνέχιζε να διακηρύσσει την αθωότητά του, πράγμα που «δεν ήταν συμβατό με την απόφαση των ενόρκων».
Εμενε μόνο η προεδρική χάρη. Το 1996 ο Κλίντον διαβεβαίωσε: «Δεν θα ξεχάσω τον Λεονάρ», στο τέλος όμως του 2000, μετά την εκλογή του Τζορτζ Μπους, δεν έκανε τίποτα. Καθώς ο Μπους δεν είναι φίλος των ινδιάνικων μειονοτήτων, η ελπίδα. Αξιοπρέπεια Η κοινή γνώμη με την υποστήριξη του εθνικού Κογκρέσου των Ινδιάνων της Αμερικής, το εθνικό Συμβούλιο των Εκκλησιών, η Διεθνής Αμνηστία και προσωπικότητες όπως ο υποδιοικητής Μάρκος, ο Νέλσον Μαντέλα, ο αιδεσιμότατος Ντέσμοντ Τούτου, ο Ριγκομπέρτα Μεντσού, ο δαλάι λάμα, όπως επίσης και δεκάδες χιλιάδες πολίτες στον κόσμο, αγωνίζονται για την αναθεώρηση της δίκης (2). Επειδή φαίνεται όλο και περισσότερο ότι το πραγματικό έγκλημα του Λεονάρ Πελτιέ -«Κρατούμενος των ΗΠΑ 89637-132»- είναι ότι είναι Ινδιάνος και είχε άδικο να υπερασπιστεί τα στοιχειώδη δικαιώματα των αυτόχθονων αυτών λαών με τους οποίους η Αμερική δεν έχει ακόμα τακτοποιήσει το ιστορικό της χρέος(3).
Πολλοί εθνολόγοι και φίλοι των Ινδιάνων συντάσσονται με τη μάχη αυτή (4), τη μάχη της κλεμμένης αξιοπρέπειας ενός ανθρώπου εξαιτίας της πολιτικής του στράτευσης και της εθνικής του καταγωγής. (1) Βλ. Leonard Peltier, Ecrits de prison. Le combat d' un Indien (προοίμιο από την Danielle Mitterand, πρόλογος από τον Ramsey Clark), Albin Michel, Παρίσι, 2000. Ενα καταπληκτικό θεατρικό έργο, Ma vie est ma Danse du Soleil, γράφτηκε από αυτό το βιβλίο.
Οι εκδόσεις Albin Michel αποφάσισαν να καταβάλουν το σύνολο των κερδών από την πώληση του βιβλίου στην Επιτροπή Υπεράσπισης του Leonard Peltier (LPCD), προκειμένου να υποστηρίξουν την καμπάνια για την απελευθέρωσή του. (2) Υπάρχει μια διεθνής Επιτροπή Υπεράσπισης του Leonard Peltier: Leonard Peltier Defense Committtee (LPDC). Διεύθυνση: LPDC-International Office, Ρο Box 583, Lawrence, Kansas 66044, Ηνωμένες Πολιτείες. E-mail: lpdc@freepeltier.org (3) Ο Michael Apted γύρισε δύο ταινίες σχετικά με την υπόθεση Peltier: το ντοκιμαντέρ Incident at Oglala και την ταινία με τίτλο Thunderheart με τους Val Kilmer, Graham Green και Sam Sheppard.(4) Στη Γαλλία, η Επιτροπή Υποστήριξης στους Ινδιάνους της Αμερικής (CSIA) 21 ter, rue Voltaire, 75011 Παρίσι (τηλ.: 0033143730580 web site: www.csia-nitassinan.org ) και η Επιτροπή Υπεράσπισης του Leonard Peltier, υπό τη διεύθυνση του Sylvain Duez (site: www.freepeltier.org) παρέχουν τις πληροφορίες σχετικά με τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν για την υποστήριξη του Peltier. LE-MONDE - 22/12/2002
=================
http://www.imerodromos.gr/peltier/
Ο «Ινδιάνος Μαντέλα», 38 χρόνια πίσω από τα κάγκελα
• 29 Ιουλιου 2014
Οι Ηνωμένες Πολιτείες – θέλοντας και μη – τίμησαν εις τας δυσμάς του βίου του τον, δικαιωμένο πια από την Ιστορία, ηγέτη του αγώνα εναντίον του απαρτχάιντ, Νέλσον Μαντέλα. Στην κηδεία του Νοτιοαφρικανού ηγέτη, τον οποίο τις προηγούμενες δεκαετίες αποκαλούσαν «δολοφόνο» και «τρομοκράτη», παραβρέθηκε σύμπασα η ηγεσία του πλανήτη μηδέ της αμερικανικής εξαιρουμένης. Η «μεγαλοψυχία» της Ουάσιγκτον όμως σταμάτησε εδώ. Γιατί απέναντι στον «Ινδιάνο Μαντέλα» έχει επιδείξει το σκληρότερο πρόσωπο της.

Ο Λέοναρντ Πελτιέ (Leonard Peltier), Ινδιάνος Σιού Τσιπέγουα με λίγες σταγόνες γαλλικό αίμα, γεννημένος το 1944, ηγετικό στέλεχος του αγώνα για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων ΑΙΜ (American Indian Movement), βρίσκεται στις φυλακές από το 1977, προφυλακισμένος από τις 18 Δεκεμβρίου του 1976, καταδικασμένος για δύο φόνους ομοσπονδιακών πρακτόρων μετά από μια αμφισβητούμενης αμεροληψίας δίκη, στην οποία «παραβιάστηκαν πάνω από 20 συνταγματικές διατάξεις».

Το ΑΙΜ δημιουργήθηκε το 1968 για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των Ινδιάνων. Αυτοοργανώθηκε σε αντιδιαστολή προς το διαβλητό «Γραφείο Ινδιάνικων Υποθέσεων» των γραφειοκρατών της Ουάσιγκτον και το διεφθαρμένο«Συμβούλιο των Φυλών»..

Στις 11 Μαρτίου 1973 το ΑΙΜ ανακήρυξε ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ . Οι ηγέτες των Oglala Σιου της Νότιας Ντακότα, ακολούθησαν με ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της δικής τους φυλής, βασιζόμενοι στη συνθήκη Fort Lamarie* του 1868.
Ο-στρατηγός-Γουίλιαμ-Σέρμαν-με-εκπροσώπους-των-Ινδιάνικων-φυλών-κατά-την-υπογραφή-της-συνθήκης-του-Fort-Lamarie.

Ο-στρατηγός-Γουίλιαμ-Σέρμαν-με-εκπροσώπους-των-Ινδιάνικων-φυλών-κατά-την-υπογραφή-της-συνθήκης-του-Fort-Lamarie.

Προχώρησαν σε εκλογή προσωρινής κυβέρνησης με έδρα το «Πληγωμένο Γόνατο» (Wounded Knee), τόπο με μεγάλη ιστορική φόρτιση. Στο «Πληγωμένο Γόνατο» στις 29 Δεκεμβρίου του 1890 είχαν σφαγιαστεί εκατοντάδες άοπλοι Σιού από το 7ο Σύνταγμα Ιππικού των ΗΠΑ

Η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήταν αστραπιαία με αποτέλεσμα να εισβάλει ο αμερικανικός στρατός στη Νότια Ντακότα και να σκοτώσει 60 Ινδιάνους. Την ίδια εποχή μπήκαν στον ινδιάνικο καταυλισμό Πάιν Ριτζ (PineRidge)150 πράκτορες του FBIπυροβολώντας, για να συλλάβουν έναν κλέφτη παπουτσιών (!).
Από την εισβολή ομοσπονδιακών δυνάμεων στο Pine Ridge της Νότιας Ντακότας πριν 40 χρόνια.

Από την εισβολή ομοσπονδιακών δυνάμεων στο Pine Ridge της Νότιας Ντακότας πριν 40 χρόνια.

Στις 26 Ιουνίου 1975, οι Ινδιάνοι ανταπέδωσαν τα πυρά και σκότωσαν δύο Ομοσπονδιακούς, τους Jack Coler και Ronald Williams. Για τον φόνο ενός Ινδιάνου ουδείς κατηγορήθηκε. Για τους φόνους των δύο πρακτόρων κατηγορήθηκαν αρχικά 4 άτομα αλλά τελικά «επελέγη» να καθίσει στο σκαμνί ο Λέοναρντ Πελτιέ. Καταδικάστηκε σε δις ισόβια με τεκμήρια που χαρακτηρίστηκαν κατασκευασμένα (Διεθνής Αμνηστία) και με μάρτυρες που αργότερα αποκάλυψαν πως εξαναγκάστηκαν από το FBI να ψευδομαρτυρήσουν. Οι κάλυκες δεν ταίριαζαν καν με το όπλο του Πελτιέ.

Μετά την ψήφιση της «Πράξης για την Ελευθερία της Πληροφόρησης» είδαν το φως της δημοσιότητας 12.000 σελίδες απορρήτων εγγράφων που δεν είχαν προσκομιστεί στη δίκη, μέσα από τα οποία φαινόταν πως η παραστρατιωτική επιχείρηση του FBI στον ινδιάνικο καταυλισμό είχε προσχεδιαστεί 2 μήνες πριν …κλαπούν τα παπούτσια.

Η έσχατη γραμμή αμύνης του FBI εναντίον της αναψηλάφησης εστιάζεται, σύμφωνα με αξιωματούχους του, στο ότι «δεν μπορεί η υπηρεσία να περάσει μία τέτοια διαδικασία που θα βλάψει ακόμα περισσότερο το κύρος της».
Από τα επεισόδια στο Pine Ridge της Νότιας Ντακότας πριν 40 χρόνια.

Από τα επεισόδια στο Pine Ridge της Νότιας Ντακότας πριν 40 χρόνια.

Ο ίδιος ο Πελτιέ δίνει με επιστολή την ερμηνεία για την ενοχοποίηση του: «Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση επιθυμεί την ομολογία μου για να δώσει νομική κάλυψη σε μια αποτυχημένη επιχείρηση, η οποία – αν διαλευκανθεί – θα ανοίξει την πόρτα για μια έρευνα που θα αποκαλύψει τον ρόλο των ΗΠΑ στην εκπαίδευση και τον εξοπλισμό παρακρατικών ομάδων που είχαν σκοπό να καταστείλουν ένα άμεσα δημοκρατικό κίνημα στο Πάιν Ριτζ και να εγκαθιδρύσουν μια δικτατορία ανδρεικέλων για τους Ινδιάνους».

Ο «φυσικός δικαστής» του Πελτιέ, ο ΜακΜάνους αντικαταστάθηκε από τον δικαστή Μπένσον ο οποίος είχε ένα πλούσιο «παλμαρέ» σε καταδίκες Ινδιάνων και επιπροσθέτως ήταν ιδιοκτήτης μιας τεράστιας έκτασης γης που είχε καταπατήσει και αρπάξει από Ινδιάνους, πράξεις για τις οποίες ουδέποτε τιμωρήθηκε.

Παρόλα τα χαλκευμένα στοιχεία του FBI, το ζήτημα δεν είναι νομικό αλλά κυρίως πολιτικό. Εχουν υπερασπιστεί τον Πελτιέ οι Νέλσον Μαντέλα, Ντέσμοντ Τούτου, Δαλάι Λάμα, κομαντάντε Μάρκος, Νόαμ Τσόμσκι, Έβο Μοράλες , οι Ζαπατίστας, ο Καναδός υπουργός Δικαιοσύνης και θεσμικά όργανα όπως τοΕυρωκοινοβούλιο, η βελγική και ιταλική Βουλή, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η Διεθνής Αμνηστίακ.κ.α.

Ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ στο ντοκιμαντέρ του «Επεισόδιο στην Oglala» (1992) αφηγείται την ιστορία τουΠελτιέ. «Έχω την αίσθηση πως δεν είχε μια δίκαια δίκη» δήλωσε στον Τύπο ο ηθοποιός και σκηνοθέτης όταν τον επισκέφθηκε στη φυλακή.

Ο Μάρλον Μπράντο όταν τιμήθηκε με το βραβείο Όσκαρ (1973) αρνήθηκε να παραλάβει αυτοπροσώπως (έστειλε μιαν Απάτσι στη θέση του), διαμαρτυρόμενος για την καταπίεση των Ινδιάνων στις ΗΠΑ: «Για 200 χρόνια, λέμε στον αυτόχθονα αμερικανικό λαό που αγωνίζεται για τη γη του, για τη ζωή του, για την οικογένειά του και για το δικαίωμά του στην ελευθερία: «Πέταξτε τα όπλα, φίλοι μου, και τότε θα ζουμε δίπλα-δίπλα. Μόνο καταθέτοντας τα όπλα σας, φίλοι μου, μπορούμε να μιλήσουμε για ειρήνη και ότι μπορούμε να θέσουμε τις βάσεις για μια συμφωνία που θα σας ωφελήσει». Αλλά όταν κατέθεσαν τα όπλα τους, δολοφονήθηκαν. Εμείς τους είπαμε ψέματα. Εμείς κλέψαμε τη γη τους. Υπογράφουμε δόλιες συμφωνίες που ονομάζονται «συνθήκες», αλλά ποτέ δεν τηρήθηκαν. Έχουμε μετατρέψει σε επαίτες τους αρχαιότερους κατοίκους της αμερικανικής ηπείρου.Και με τον πιο διεστραμμένο τρόπο προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε την Ιστορία. Κάναμε λάθος. Δεν ήταν δικαίωμά μας και δεν έχουμε ενεργήσει δίκαια».

Η Διεθνής Αμνηστία στις 23 Ιουνίου του 1995 κατήγγειλε προς τον Τύπο τη «διάτρητη νομική διαδικασία που οδήγησε στην καταδίκη του Λέοναρντ Πελτιέ» και ζήτησε την επανάληψη της δίκης. Από τους προέδρους Κλίντον, Μπους και Ομπάμα, ο πρώτος και ο τρίτος εξέτασαν το ενδεχόμενο αναψηλάφησης αλλά προσέκρουσαν ακόμη και σε διαδηλώσεις ανδρών του FBI. Για τον δεύτερο, ούτε λόγος να γίνεται…

Πέρυσι, στις 28 Ιουλίου ο συνήγορός του υπέβαλε αίτηση αποφυλάκισης υπό όρους η οποία απορρίφθηκε τον Αύγουστο του 2013. Στις 12 Σεπτεμβρίου η επιτροπή υπεράσπισης του Πελτιέ υπέβαλε αίτημα απονομής χάριτος στον Ομπάμα, δεδομένου πως δεν έχει δικαίωμα να κάνει νέα αίτηση αναψηλάφησης πριν από τον Ιούλιο του 2024. Βεβαίως η «Δύση» διαρρηγνύει τα ιμάτια της εάν πρόκειται για τις «Pussy Riot» ενώ κάνει πως λησμονεί πως ο …επικατάρατος Πούτιν αποφυλάκισε τον φοροφυγάδα Χοντορκόφσκι και άλλους ολιγάρχες. Για τον Λέοναρντ Πελτιέ η αμερικανική υπερδύναμη δεν έχει περίσσευμα ανθρωπιστικής ευαισθησίας…

Ο Πελτιέ έχει προταθεί 6 φορές για το βραβείο Νόμπελ και ο ίδιος χαρακτηρίζει τον εαυτό του πολιτικό κρατούμενο. Και όμως ο «Ινδιάνος Μαντέλα» θα αποφυλακιστεί το 2040 όταν πλέον θα είναι 96 ετών ή – το πιθανότερο – νεκρός.

Σε έναν κόσμο όπου, από την Ουκρανία μέχρι την Παλαιστίνη, άμαχοι σφαγιάζονται, ίσως – θα πει κάποιος – η απελευθέρωση ενός γηραιού και άρρωστου Ινδιάνου δεν είναι προτεραιότητα για τη «χώρα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Ναι, αν δεν σχετιζόταν με μια συνεχιζόμενη γενοκτονία: Οι «αυτόχθονες Αμερικανοί» (βλέπε Ινδιάνοι) έχουν ανεργία 65%, αλκοολισμό 35%, θνησιμότητα λόγω φυματίωσης και άλλων μολυσματικών ασθενειών 300% υψηλότερη από τον μέσο όρο των ΗΠΑ ενώ έχουν χρόνο φυλάκισης 700% υψηλότερο από τις άλλες εθνοτικές ομάδες.

………………………………………(*) Συνθήκη που υπέγραψε ο στρατηγός Σέρμαν με τους αρχηγούς των Ινδιάνικων φυλών με την οποία εγγυάτο στους Λακότα την ιδιοκτησία των «Μαύρων Λόφων» και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και κυνηγιού στη Νότια Ντακότα, στο Γουαϊόμινγκ και τη Μοντάνα.

Η ελληνική οικονομία στο εκτελεστικό απόσπασμα

noreply@blogger.com (agapitos) — Sun, 01 Jan 2017 22:25:00 +0000

Του Βασίλη Παζόπουλου*

Στο προηγούμενο άρθρο παρουσιάσαμε στοιχεία από την παγκόσμια οικονομική ιστορία, όπου φαίνεται πως η επίτευξη του στόχου για πρωτογενή πλεονάσματα του 3,5% επί μία δεκαετία, είναι πρακτικά αδύνατο να πραγματοποιηθεί.

Μόλις 3 χώρες έχουν επιτύχει κάτι τέτοιο, εκμεταλλευόμενες ειδικές συνθήκες οι οποίες δεν υφίστανται σήμερα.

Για να αποδείξουμε το αδιέξοδο που βρισκόμαστε, θα προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα.

Θα κάνουμε την υπόθεση πως τελικά γίνεται το θαύμα και οι οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας θα εκτοξευτούν, επιτυγχάνοντας αυτόν τον τόσο φιλόδοξο στόχο.

Υποθέσεις εργασίας

Παρουσιάζουμε 3 διαφορετικά σενάρια, δίνοντας έμφαση στην απλότητα για να γίνουν εύκολα κατανοητά :

Και στις 3 περιπτώσεις ξεκινάμε αισιόδοξα, πως το ΑΕΠ του 2018 θα καταφέρει να ανέρθει στα 180 δις.

Σενάριο Α

Μικρή αύξηση στο ΑΕΠ σε όλη την επόμενη δεκαετία, της τάξης του 1%.

Ο παρακάτω πίνακας στην πρώτη στήλη δείχνει τα έτη, ξεκινώντας από το 2018.
Στην δεύτερη τους τόκους που είναι υποχρεωμένο να δώσει το ελληνικό κράτος ανά χρονιά. Μόνο τους τόκους.
Στην τρίτη στήλη το ΑΕΠ ανά χρόνο, αυξανόμενο με 1% που υπολογίζουμε στο σενάριο μας
Στην τέταρτη τα πρωτογενή πλεονάσματα που προκύπτουν με βάση το ΑΕΠ της κάθε χρονιάς

Το συμπέρασμα που βγαίνει αν επικρατήσει αυτό το σενάριο, το θηριώδες πρωτογενές πλεόνασμα που θα χρησιμεύει για την αποπληρωμή του χρέους, καλύπτει μόλις τα 66 από τα 112 δισεκατομμύρια που απαιτούνται για την πληρωμή ΜΟΝΟ των τόκων !

Σενάριο Β

Εξαιρετικά αισιόδοξη αύξηση στο ΑΕΠ σε όλη την επόμενη δεκαετία, της τάξης του 5% κάθε χρόνο.

Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, πάλι δεν αρκούνε τα ετήσια πρωτογενή πλεονάσματα του 3,5% να καλύψουν τους τόκους.

Μαζεύονται 79 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ απαιτούνται ΜΟΝΟ για τόκους 112!

Το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Σενάριο Γ

Εξωπραγματική και πέρα από κάθε φαντασία, ετήσια αύξηση στο ΑΕΠ σε όλη την επόμενη δεκαετία, της τάξης του 12%

Για να πραγματοποιηθεί αυτό σε σενάριο δεν αρκεί να δουλεύουμε σαν Κινέζοι, με οργάνωση Γερμανίας, τράπεζες Ελβετίας και φυσικούς πόρους Βραζιλίας. Θα πρέπει να βγάζουμε διεθνώς ανταγωνιστικά, υψηλής πρόσθετης αξίας προϊόντα, που θα έκαναν τις πιο καινοτόμες επιχειρήσεις της Silicon Valley στην Καλιφόρνια να σκάσουν από την ζήλια τους.

Και όμως!
Ούτε με αυτό το απίθανο σενάριο που θα το ζήλευε και ο πιο ευφάνταστος σεναριογράφος του Bollywood καταφέρνει η Ελλάδα να ξεπληρώνει μέρος του κεφαλαίου που χρωστάει.

Με το ζόρι θα καλυφθούν ΜΟΝΟ οι τόκοι. Από τα 112 δισεκατομμύρια που απαιτούνται, μαζεύονται μόλις τα 110.

Συμπέρασμα

Κανείς δεν αμφιβάλλει πως η ελληνική οικονομία έχει δομικά προβλήματα. Για να λυθούν χρειάζονται βαθιές μεταρρυθμίσεις και πάνω από όλα αλλαγή νοοτροπίας.

Όταν ωστόσο αναφέρεται πως το χρέος δεν έχει σημασία, πως το μοναδικό πρόβλημα είναι η πρόοδος των μεταρρυθμίσεων, πρόκειται για ένα αυθαίρετο συμπέρασμα που κακοποιεί βάναυσα την πραγματικότητα των αριθμών.

Επιπλέον θα πρέπει να υπολογίσουμε ένα εξαιρετικά σημαντικό δεδομένο που διαφοροποιεί την ελληνική περίπτωση:
Σε αντίθεση με τις άλλες χώρες, το ελληνικό χρέος βρίσκεται στο σύνολο του στο εξωτερικό. Αυτό σημαίνει πως όλα τα χρήματα που απαιτούνται για την αποπληρωμή του χρέους δραπετεύουν έξω από την χώρα.

Η μαύρη τρύπα του χρέους αποστραγγίζει την οικονομία από πολύτιμους πόρους. Όχι μόνο καθιστώντας άπιαστο όνειρο την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, αλλά οδηγεί σε μια αυτοτροφοδοτούμενη ύφεση

Σαν τις ταινίες κινουμένων σχεδίων, στην σκηνή που η συμπαθής φιγούρα βαδίζει αμέριμνη και χαμογελαστή προς τον γκρεμό, περνάει το έδαφος και περπατάει στον αέρα. Μέχρι που κάποια στιγμή κοιτάει έντρομη προς τα κάτω και διαπιστώνει πως η βαρύτητα θα την σπρώξει στο κενό

Πραγματικά αναρωτιέμαι αν οι άνθρωποι της ελληνικής αντιπροσωπείας αναφέρουν αυτά τα επιχειρήματα.

Και αν ναι, τι στο καλό τους απαντάνε όταν επιμένουν πως το χρέος είναι βιώσιμο

Σε τι ακριβώς βασίζουν την αισιοδοξία τους;

(1) Τα στοιχεία για τους τόκους έχουν αντληθεί από πίνακα του ΟΔΔΗΧ από απάντηση επερώτησης στην Βουλή τον Μάρτη του 2014

* Ο Βασίλης Παζόπουλος είναι οικονομολόγος, χρηματιστηριακός αναλυτής, συγγραφέας του βιβλίου Επενδυτές χωρίς Σύνορα (www.ependytes.com).

Wiki Loves Earth στην εκπομπή ΣΕ ΔΙ@ΔΡΑΣΗ στο Πρώτο Πρόγραμμα

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 11 Jun 2016 13:33:00 +0000

Η «άλλη» 21η Απριλίου – Η Μαραθώνια πορεία Ειρήνης της 21/4/1963 και ο Γρηγόρης Λαμπράκης

noreply@blogger.com (agapitos) — Mon, 18 Apr 2016 08:58:00 +0000

Αν η 21η Απριλίου έχει συνδυαστεί – και σωστά – με τη μαύρη επέτειο του πραξικοπήματος του 1967, λίγα χρόνια πριν το 1963 ήταν μια κορυφαία ημέρα για το κίνημα ειρήνης, αφού ο βουλευτής της ΕΔΑ Γρηγόρης Λαμπράκης, έσπασε την αστυνομοκρατία και πραγματοποίησε τη Μαραθώνια πορεία ειρήνης.

Αναδημοσιεύουμε από το βιβλίο «Εργατικές Ιστορίες – Συνεντεύξεις με πρωταγωνιστές του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα από το 1920 έωςτο 1967″ (εκδόσεις BUX, 1998, συγγραφέας Νάσος Μπράτσος, ISBN: 960-7939-00-X), τη συνέντευξη του Παντελή Γούτη, συνοδοιπόρου του Γρηγόρη Λαμπράκη, στη Μαραθώνια πορεία ειρήνης του 1963. Το βιβλίο έχει εξαντληθεί και σε όσα αντίτυπα ενδεχομένως έχουν απομείνει σε βιβλιοπωλεία, υπάρχει τυπογραφικό λάθος στην ημερομηνία της πορείας, αντί της σωστής ημερομηνίας που είναι 21/4/1963.

Π. Γούτης: «Με τον Λαμπράκη γνωριστήκαμε τη δεκαετία του 1930 στον Πειραϊκό Σύνδεσμο. Οι δυο μας και ο αδελφός μου ήμασταν συναθλητές και αναπτύξαμε μια φιλία η οποία επεκτάθηκε και πέραν

των αθλητικών χώρων. Όλοι οι αθλητές ήταν από φτωχές οικογένειες και έκαναν βαριές δουλειές για να ζήσουν, π.χ. ο αδελφός μου δούλευε στα καράβια.

Ο Λαμπράκης είχε ενεργό ανάμιξη στο κίνημα ειρήνης και μάλιστα είχε πάρει μέρος στον Παγκόσμιο Μαραθώνιο Ειρήνης που είχε γίνει στην Αγγλία, στο Λονδίνο.Εκεί κράταγε το ίδιο πανό που κράτησε αργότερα στην πορεία από τον Τύμβο του Μαραθώνα.
Να πάμε, όμως, λίγο στην Κατοχή, όπου οι αθλητές με επικεφαλής τον Λαμπράκη πήγαν στον κατοχικό «πρωθυπουργό» Τσολάκογλου και απαίτησαν συσσίτιο, παίρνοντας τελικά ένα φτωχό συσσίτιο σούπας με καλαμποκάλευρο και σταφίδες. Οι αθλητές μπήκαν από τους πρώτους στο ΕΑΜ.Συνεδρίαζαν μέσα στα αποδυτήρια του σταδίου και ο αδελφός μου, ο Κώστας, με έπαιρνε και κράταγα τσίλιες, γι’ αυτό το θυμάμαι καλά. Μέναμε τότε στην Κοκκινιά και ο αδελφός μου ήταν γραμματέας του ΕΑΜ. Ο Λαμπράκης ερχόταν σπίτι για ξεκούραση, γιατί εκεί ήταν ελεύθερη περιοχή.
Aκούγαμε το δελτίο του BBC γιατί είχα κάνει ένα κόλπο στο σφραγισμένο ραδιόφωνο και ερχόταν ένας ΕΠΟΝιτάκος με το ποδήλατο και ένα χωνί και έπαιρνε το δελτίο.
Είχαμε κάνει σκαλοπάτια από μπετόν, κούφια και κρύβαμε όπλα. Ο Λαμπράκης μας έφερνε φάρμακα από το νοσοκομείο της Έλενας όπου δούλευε και τα διοχετεύαμε στους αντάρτες. Ο αδερφός μου που ήταν ριψοκίνδυνος, είχε πιάσει επαφή με Ιταλούς φαντάρους κομμουνιστές. Σε βλέπανε στο δρόμο και σου έκαναν με το παούτσι ένα σφυροδρέπανο στο χώμα. Αυτοί μας έστελναν μέχρι και όπλα.

Mε την απελευθέρωση και μετά τα Δεκεμβριανά, οι παρακρατικοί που στην Κατοχή ήταν συνεργάτες των Γερμανών, εξοπλίστηκαν από τους Άγγλους. Ο Λαμπράκης συνελήφθη, αλλά λόγω του ότι ήταν επώνυμος και σαν αθλητής (σημαιοφόρος της εθνικής ομάδας) και σαν γιατρός που συχνά βοηθούσε δωρεάν φτωχό κόσμο, τον άφησαν γρήγορα. Το 1961 εκλέχτηκε βουλευτής της ΕΔΑ. Ήταν τέτοιο παλικάρι, που όταν ένας βουλευτής ονόματι Παπαδόπουλος που στην κατοχή ήταν συνεργάτης των γερμανών, χειροδίκησε εις βάρος ενός αντιπολιτευόμενου βουλευτή, ο Λαμπράκης τον άρπαξε και του έριξε ένα χαστούκι που τον παραμόρφωσε. Την άλλη μέρα ήταν μεγάλο θέμα στις εφημερίδες και μας έκανε περήφανους μέσα στο κλίμα τρομοκρατίας.
Άνοιξε ιατρείο στον Πειραιά και όχι μόνο δεν έπαιρνε λεφτά, αλλά έδινε χρήματα στους φτωχούς για να αγοράζουν φάρμακα. Ο Λαμπράκης ήταν αντιπρόεδρος της πανελλήνιας επιτροπής ειρήνης και είχε πάει στο Λονδίνο (Απρίλης 1963) για τη μαραθώνια πορεία ειρήνης, εκεί είχε μία έντονη λογομαχία με τη βασίλισσα Φρειδερίκη που συνάντησε στα μαγαζιά, με αφορμή την άρνησή της να δεχτεί τη σύζυγο του φυλακισμένου ηγέτη της ΟΕΝΟ, Αμπατιέλου, η οποία είχε αγγλικό διαβατήριο.

η αθλητική ΕΠΟΝ στην Κατοχή στο Παναθηναϊκό Στάδιο, με τη συμμετοχή του Γ. Λαμπράκη, όρθιος ο Ηλ. Μισαηλίδης, ενώ διακρίνονται και οι βαλκανιονίκες Φραγκουδάκης, Βερκόπουλος, Σακελλαρίου, Λαμπράκης και άλλοι.

Να πάμε τώρα στην περιβόητη μαραθώνια πορεία του Λαμπράκη.
Είχαν έρθει στην Αθήνα κορυφαία στελέχη του παγκόσμιου κινήματος ειρήνης, όπως ο πρόεδρος του Μπέρναρντ Ράσσελ, από την Κύπρο ο Ανθίας Τεύκρος, λογοτέχνης και πρόεδρος του εκεί κινήματος ειρήνης, αλλά και πολλοί άλλοι από άλλες χώρες.
Ο Καραμανλής, όχι μόνο απαγορεύει την πορεία, αλλά απελαύνει τις ξένες αντιπροσωπείες. Φτιάχνει μάλιστα και τα πρώτα ΜΑΤ της εποχής και αρχίζει τα μπλόκα από την Αγία Παρασκευή μέχρι το Μαραθώνα.
Τα γραφεία της επιτροπής ειρήνης ήταν Ασκληπιού και Ακαδημίας. Ξύπνησα νύχτα και πέρασα το πρώτο μπλόκο που βρήκα στο Γ’ νεκροταφείο, θα ήταν 4 – 5 το πρωί. Το είχν εκεί για να μην μπορέσει να πάει κόσμος από την περιοχή.
Επειδή ήμουν ηλεκτρολόγος και με ήξεραν, τους κορόιδεψα ότι πάω για δουλειά στην Αθήνα. Εκεί είδα τους παρακρατικούς να σπάνε τα γραφεία της επιτροπής ειρήνης.
Μπήκα στο λεωφορείο και ο εισπράκτορας μου είπε ότι μέχρι την Αγία Παρασκευή που ήταν το τέρμα, υπήρχαν ήδη δύο μπλόκα, ένα στους Αμπελόκηπους και ένα στο Πεντάγωνο.

O Π. Γούτης φιλάει το Γ. Λαμπράκη κατά τη διάρκεια της Μαραθώνιας πορείας

Κατέβηκα πριν το μπλόκο και το παρέκαμψα και το ίδιο έκανα και με το δεύτερο.
Στην Αγία Παρασκευή ήταν ζούγκλα με τη χωροφυλακή να κυνηγάει με μεγάλα γκλόμπς όσους ειρηνοδρόμους είχαν φτάσει μέχρι εκεί. Ο κόσμος για να σωθεί έμπαινε σε σπίτια και σε καφενεία.
Πήγαινα από στενά και με μεγάλη προφύλαξη, γιατί έκαναν και περιπολίες με τζιπ και μοτοσυκλέτες. Πέρασα από μία τρύπα στο συρματόπλεγμα της περιοχής του στρατιωτικού ασυρμάτου της περιοχής. Μέσα από αμπέλια και χωράφια προχωρούσα και έβλεπα κίνηση στο δρόμο από αστυνομία.
Όταν ησύχασαν λίγο τα πράγματα πήρα το λεωφορείο βγαίνοντας στο δρόμο και είπα ου εισπράκτορα να με αφήσει πριν το μπλόκο της Ραφήνας, το οποίο το παρέκαμψα μέσα από χωράφια. Από εκεί και πέρα είχε αραιώσει η επιτήρηση και αρχίζω να τρέχω, ήμουν και παλιός αθλητής.
Είχα όμως χάσει τον προσανατολισμό μου και ρώτησα έναν τσοπάνο που ήταν ρουφιάνος και είδα ότι έστειλε το γιό του προς τη Ραφήνα. Λίγο μετά ήρθε ένα τζιπ της χωροφυλακής και αρχίζει να με ψάχνει, όμως κρύφτηκα μέσα σε ένα χαντάκι. Βλέπω λίγο μετά ένα πολιτικό αμάξι, εφημερίδας ήταν με δημοσιογράφους μέσα και αρχίζω να φωνάζω «αίσχος τι πράγματα είναι αυτά, ζούμε μια νέα κατοχή, δεινοπάθησε να έρθω μέχρι εδώ».
Βγάζει ένας το κεφάλι του από το παράθυρο του αυτοκινήτου και μου λέει «έρχεται ο Λαμπράκης».
Κοιτάζω στον ορίζοντα της ασφάλτου να εμφανίζεται σιγά – σιγά το κεφάλι του και μετά να ξεπροβάλλει το σώμα του.
Πήγα κοντά του, αγκαλιαστήκαμε και συνεχίσαμε ενώ πίσω ερχόταν η γυναίκα του με το αμάξι. Μου είπε να μπω σε αυτό γιατί θα με λιάνιζε η χωροφυλακή, επειδή εγώ δεν ήμουν βουλευτής. Αρνήθηκα. Λίγο πιο πίσω ερχόταν ένας νέος ο Μαμμωνάς, που κράταγε μία αφίσα για την ειρήνη. Λίγο μετά βγάλαμε το πανό που το είχε στο αμάξι. Λόγω του αέρα περάσαμε δύο βεργούλες στο πανό. Συνέχεια μοτοσυκλετιστές της χωροφυλακής μας έφερναν βόλτα και ειδοποιούσαν το αρχηγείο τους, ότι ο Λαμπράκης πραγματοποιεί πορεία με ελάχιστους φανατικούς οπαδούς του. Στην πορεία είχε προστεθεί και ο Παπαδόπουλος. Έκανα 20 χρόνια να μιλήσω γι αυτά, γιατί είχα ασχοληθεί με τα συνδικαλιστικά των ηλεκτρολόγων.
Ο Μαμμωνάς είχε πατέρα εργολάβο και δεξιό και τον είχε φύλακα σε μία οικοδομή τους, αν προσέξεις καλά τις φωτογραφίες φαίνονται οι ασβέστες στα ρούχα του και τις αρβύλες του. Μου είπε ότι αν τον δει σε καμιά φωτογραφία ο πατέρας του θα τον σπάσει στο ξύλο.
Ο Παπαδόπουλος δούλευε νυχτερινή βάρδια στα δημόσια σφαγεία της Ραφήνας. Έχω ακούσει σενάρια ότι δήθεν αυτοί οι δύο γνωρίζονταν και ξεκίνησαν μαζί, αλλά δεν είναι αλήθεια, παρ΄ ότι έχουν γραφτεί πολλές φορές.
Ο Λαμπράκης ανοίγει το διασκελισμό και μου λέει «πάμε με τέμπο», ενώ οι χωροφύλακες μας ρίχνουν καυσαέρια από τις εξατμίσεις για να μας μπαφιάσουν.
Από μακριά βλέπουμε στη διασταύρωση της Ραφήνας παρακρατικούς και χωροφύλακες μαζί με ανώτατους αξιωματικούς.
Έπεσαν σαν λυσσασμένοι να πάρουν το πανό από τον Λαμπράκη, ο οποίος ανθίσταται και είναι τόσο άντρακλας που δεν τον κάνουν καλά, ενώ οι αξιωματικοί παρακολουθούν με ικανοποίηση. Υπάρχει μία βιντεοκασσέτα με τα γεγονότα, ήταν κινηματογραφικό υλικό του BBC, πρέπει να πω ότι οι χωροφύλακες κατέστρεψαν αρκετά υλικά δημοσιογράφων.
Η σύζυγος του Λαμπράκη, η Ρούλα, διαμαρτυρήθηκε ύστερα από δικιά μου προτροπή και λίγο μετά σταμάτησαν την επίθεση. Του φώναζαν ότι σαν βουλευτής μπορείς να περάσεις, όχι όμως σαν ειρηνοδρόμος, άσε το πανό και πέρνα, θα σου το στείλουμε μετά, με τη γυναίκα σου, του το είπαν σε φιλικό τόνο αυτό. Περνάει και ζητάει να του περάσουν μία αφίσα.
Να πω ότι μετά το μπλόκο υπήρχαν ορισμένοι από αυτούς που τους είχαν σταματήσει για να μην βαδίσουν μαζί του.
Στο αμάξι του είχε αφίσες και η γυναίκα του που ήταν μέσα έδωσε με τρόπο δύο από αυτές σε ένα νεαρό που τις πέρασε.

Ο Π. Γούτης δείχνει φωτογραφίες από τη Μαραθώνια πορεία ειρήνης

Φτάσαμε στο Χαρβάτι, όπου υπήρχε ένα μνημείο για 54 εκτελεσμένους από τους Γερμανούς. Θελήσαμε να βάλουμε λουλούδια, έκοψα μερικά και βάλαμε ένα μπουκέτο στη βάση του σταυρού, σταθήκαμε προσοχή και ψάλαμε το «πέσατε θύματα αδέρφια εσείς».
Ήμασταν πια μετά το μπλόκο και όταν πήγαμε να ξεκινήσουμε, ένας χωροφύλακας με τις αρβύλες του πάτησε και έλιωσε τα λουλούδια.
Λίγο πιο κάτω έγινε μία επίθεση από τους χωροφύλακες στους δημοσιογράφους και πολλές φωτογραφικές μηχανές καταστράφηκαν και δημοσιογράφοι χτυπήθηκαν. Κοντά στο Γέρακα, βλέπουμε να έχουν βάλει κάθετα στο δρόμο μία κλούβα. Εκεί του ρίχτηκαν και τον πήραν στην κλούβα και έφυγαν. Η γυναίκα του η Ρούλα με πήρε στο αμάξι και πήγαμε στην «Αυγή» και τους ενημερώσαμε.
Η Ρούλα ήταν κόρη ανωτέρου αξιωματικού σε σύνταξη και δεν την πείραζε εύκολα η χωροφυλακή. Μία μέρα μετά μου τηλεφώνησε ο Λαμπράκης. Μου είπε ότι επειδή ήταν βουλευτής και δεν μπορούσαν να τον βάλουν φυλακή, τον γύριζαν με το αμάξι όλη νύχτα και τον άφησαν το πρωί. Με φώναξε στο ιατρείο (και σπίτι του) Ηπείρου και Πατησίων, τα είπαμε και μου έδωσε και μία φωτογραφία από την πορεία, από αυτές που δεν καταστράφηκαν από τους χωροφύλακες.
Λόγω μιας εγχείρησης δεν τον ακολούθησα στη Θεσσαλονίκη που με είχε προσκαλέσει να πάω μαζί του. Εκεί τον δολοφόνησαν οι παρακρατικοί. Μετά ιδρύθηκε η νεολαία Λαμπράκη και στην Κοκκινιά μου έδωσαν την ταυτότητα με τον αριθμό ένα».

Δήλωση του Μιχάλη Περιστεράκη, τότε προέδρου της κίνησης Μπέρναρντ Ράσελ και ακολούθως της Αδέσμευτης Κίνησης Ειρήνης, που επίσης περιέχεται στο βιβλίο:
«Δεν υπήρχε πνευματικός άνθρωπος που να μην είχε δηλώσει συμμετοχή σε εκείνη την πορεία, αναφέρω χαρακτηριστικά τη Μελίνα Μερκούρη, τον Θεοδωράκη, τον Αλεξανδράκη, τον Μποσταντζόγλου, κ.α.
Η πορεία από το Μαραθώνα στην Αθήνα απαγορεύτηκε, η οργανωτική επιτροπή του συνδέσμου Μπέρναρντ Ράσελ και όλων των φορέων που συμμετείχαν στην οργάνωση της πρώτης Μαραθώνιας πορείας ειρήνης, αποφάσισε να κάνει την πορεία αντίστροφα. Να ξεκινήσει από την Αθήνα και να πάει στο Μαραθώνα. Χιλιάδες λαού από μονοπάτια, από βουνά, προσπαθούσε να φτάσει στο Μαραθώνα.
Η πρώτη οργανωμένη ομάδα, με το σύνδεσμο Ράσελ, τον Πάτρικ Ποτλ, τον Ανδρέα Λεντάκη, το Μίκη Θεοδωράκη, το Νίκο Κιάο, προσπαθήσαμε να ξεκινήσουμε από τη στέγη πατρίδος στους Αμπελόκηπους, κάναμε μία πορεία δύο χιλιάδες άτομα.
Επενέβησαν τα ΜΑΤ, ξυλοκόπησαν αγρίως τους οδοιπόρους της ειρήνης, τους φόρτωσαν σε καμιόνια και τους πήγαν σε στρατόπεδα.
Ο Λαμπράκης ξεκίνησε από ένα εξοχικό του και με τη δύναμή του και την αποφασιστικότητά του, έσπασε τα μπλόκα και έφτασε στο Μαραθώνα».
Πηγή

«Η ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΕΟΚΑ» ΤΟΥ ΓΡΙΒΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΓΛΩΝ ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΩΝ.

noreply@blogger.com (agapitos) — Tue, 23 Feb 2016 12:34:00 +0000

ΡΑΝΙΑ ΛΗΜΝΙΟΥ

Η Κύπρος αποτελούσε για τη Δύση σταυροδρόμι στη διακίνηση των πετρελαίων, ανάχωμα στην επέκταση του κομμουνισμού στην περιοχή και κέντρο ελέγχου των μηχανισμών καταστολής των απελευθερωτικών κινημάτων στη Μέση Ανατολή και την Αφρική"
Αυτή η στρατηγική, στενά συναρτημένη με την εδραίωση στο νησί του καπιταλισμού, που βρισκόταν σε πλήρη ανάπτυξη, προδιέγραψε την τύχη της Κύπρου και την πορεία του κυπριακού ζητήματος μέχρι τις μέρες μας.
Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η στρατηγική δεν μπορούσε να υλοποιηθεί παρά σε σχέση με δύο παράγοντες:
Ο πρώτος ήταν η δημιουργία ενός ισχυρού αντίβαρου προς το ΑΚΕΛ, το οποίο, μέχρι τα μέσα του Β Παγκόσμιου Πολέμου και λίγο μετά, ήταν η μόνη οργανωμένη πολιτική δύναμη στην Κύπρο και μάλιστα κυρίαρχη. Αυτόν το ρόλο της ανατροπής του συσχετισμού των πολιτικών δυνάμεων ανέλαβαν να παίξουν το πιο αντιδραστικό τμήμα της επίσημης κυπριακής εκκλησίας, το Κυπριακό Εθνικό Κόμμα (ΚΕΚ) και η ΕΟΚΑ.
Ο δεύτερος παράγοντας ήταν η χρησιμοποίηση, ως μοχλού στα σχέδια κυριαρχίας του ιμπεριαλισμού, της τουρκοκυπριακής μειονότητας, γεγονός που προϋπέθετε την εφαρμογή της πολιτικής του "διαίρει και βασίλευε", δηλαδή την προετοιμασία και οργάνωση της σύγκρουσης των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, που μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1940 ζούσαν αδελφωμένες.

Γρίβας - "Χ"
Το 1943 οι Εγγλέζοι προώθησαν τη συνένωση όλων των αντιΕΑΜικών οργανώσεων, ανάμεσά τους και η γερμανόφιλη Ακροδεξιά "Χ" (Χίτες) του αντισυνταγματάρχη Γεωργίου Γρίβα, προετοιμάζοντας από τότε την εξόντωση του ΕΑΜ.
Στη διάρκεια της Κατοχής δρούσε συνωμοτικά για λογαριασμό των κατοχικών αρχών ενάντια στο ΕΑΜ - ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ, αλλά ταυτόχρονα δούλευε και για λογαριασμό των Αγγλων κάνοντας την ίδια αντιΕΑΜική - αντικομμουνιστική δουλιά. Να σημειωθεί ότι το επίσημο ελληνικό κράτος ανακήρυξε τη "Χ" αντιστασιακή οργάνωση κατά των Γερμανών, μόνο μετά τον εμφύλιο πόλεμο, στα 1951, μαζί με όλους τους δοσιλόγους τους οποίους προηγουμένως είχε χρησιμοποιήσει για να καταπνίξει το ΕΑΜικό και κομμουνιστικό κίνημα της χώρας.
Μετά την απελευθέρωση, η "Χ" βρέθηκε έτοιμη να αναλάβει ακόμη πιο μαζική αντικομμουνιστική - αντιΕΑΜική δράση. Στα Τάγματα Εθνοφυλακής, που ίδρυσαν οι Εγγλέζοι, η "Χ" προσέφερε εκατοντάδες εθνοφύλακες, τους περισσότερους από τους οποίους τους "προμήθευε" το Λαϊκό Κόμμα, ενώ διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στη "λευκή τρομοκρατία" που ακολούθησε τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Η αρχή της δεκαετίας του 1950 βρίσκει τον Γρίβα με πολλές φιλοδοξίες ανικανοποίητες. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή πρόβαλε η ιστορική ευκαιρία που αναζητούσε......"Ενωσις και μόνον ένωσις"
Σ' αυτό το σύνθημα, της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, προσπάθησαν τόσο η επίσημη κυπριακή εκκλησία όσο και το ΚΕΚ να συσπειρώσουν τον κυπριακό λαό.
Ως αποτέλεσμα αυτής της θέσης αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στη Συμβουλευτική Συνέλευση (Διασκεπτική), στην οποία "συμμετείχαν το ΑΚΕΛ, εκπρόσωποι των Τουρκοκυπρίων, η Παράταξη Εθνικής Συνεργασίας υπό τον Ιωάννη Κληρίδη και ορισμένες προσωπικότητες της Δεξιάς"
Στο μεταξύ στο ΑΚΕΛ κολλήθηκε η ρετσινιά της προδοσίας, διότι αρνείτο να συμπράξει στην πολιτική της ένωσης...
Σε συνέχεια το ΑΚΕΛ άλλαξε γραμμή, κατόπιν συνεννοήσεων με το ΚΚΕ, και υιοθέτησε αυτή της ένωσης με την Ελλάδα. Ηταν η στιγμή που ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα βρισκόταν στο φόρτε του και μια ενδεχόμενη νίκη του ΔΣΕ, με ταυτόχρονη έναρξη ένοπλου αγώνα από το ΑΚΕΛ, θα σήμαινε και διευκόλυνση του κυπριακού αγώνα για απαλλαγή από την εγγλέζικη αποικιοκρατία. Το σύνθημα που προβλήθηκε ήταν: "Να φύγουν οι Αγγλοι! Ζήτω η Ενωση!".
Στο μεταξύ είχε δημιουργηθεί το Εθναρχικό Συμβούλιο (Εθναρχία) με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της εκκλησίας της Κύπρου. Επικεφαλής της Εθναρχίας τέθηκε ο τότε μητροπολίτης Κιτίου Μακάριος, ο μετέπειτα Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Εθναρχία διαπίστωσε ότι άρχισε να χάνει την πρωτοβουλία του αγώνα από το ΑΚΕΛ και γενικά την Αριστερά. Γι' αυτό και προχώρησε στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, αποκλείοντας ταυτόχρονα το ΑΚΕΛ από τον κοινό ενωτικό αγώνα, παρά τις προτάσεις του. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η εκκλησία, το 95% των Ελλήνων, που είχαν δικαίωμα ψήφου, τάχθηκε υπέρ της ένωσης.
Η πολιτική της ένωσης οδήγησε στην αντίθεση μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Ηδη είχε δημιουργηθεί το πρώτο τουρκοκυπριακό κόμμα, υπό τον Φαζίλ Κιουτσούκ, με τον τίτλο: "Η Κύπρος είναι τουρκική". Στο μεταξύ είχε τελειώσει και ο εμφύλιος με την ήττα του ΔΣΕ.
Μέσα σ' αυτές τις συνθήκες ο Γρίβας καλείται στην Κύπρο από τον Μακάριο, για να αναλάβει την οργάνωση στρατιωτικής δράσης με σκοπό την ένωση. Ο Μακάριος, από τον καιρό που ήταν διάκονος, έβλεπε με συμπάθεια την αντικομμουνιστική δράση του Γρίβα. Μάλιστα, είχε αρθρογραφήσει στα προπαγανδιστικά έντυπα της "Χ"... Ενώ το 1949 είχε επισκεφθεί το Βίτσι και συνεχάρη τις στρατιωτικές μονάδες, που μάχονταν κατά των κομμουνιστών!
Ιδρύεται η ΕΟΚΑ
Ο Μακάριος ήταν επιφυλακτικός στη διεξαγωγή ένοπλου αγώνα, βλέποντας και την απροθυμία της ελληνικής κυβέρνησης να τον συνδράμει. Ωστόσο, συμφώνησε με τη δημιουργία μιας πολιτικής και μιας στρατιωτικής επιτροπής, στις οποίες θα προήδρευε ο ίδιος και κατά τη διάρκεια της απουσίας του ο Γεώργιος Στράτος, υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση του Κ. Τσαλδάρη.
Ο Γρίβας συμφώνησε. Συμφώνησε επίσης ότι οδηγίες θα έπαιρνε μόνο από τον Μακάριο, ο οποίος θα είχε και τον τελευταίο λόγο σε κάθε θέμα.
Σε σύσκεψη που έγινε στην Αθήνα (10 Μάρτη 1953), στο σπίτι του καθηγητή της θεολογίας Γεράσιμου Κονιδάρη, δόθηκε ο όρκος για την Ενωση, παρουσία του Μακάριου.
Στα πρότυπα της "Χ", με στελέχη της "Χ" και με οπλισμό της "Χ", η ΕΟΚΑ είχε δημιουργηθεί, αρχικά με την ονομασία ΕΜΑΚ. Με την οικονομική ενίσχυση του Μακάριου και με τη συνδρομή του ναυάρχου Αλ. Σακελλαρίου ομάδα στελεχών της "Χ" άρχισε να στέλνει οπλισμό στην Κύπρο.
"Στις 26 Οκτωβρίου 1954 ο Γρίβας, συνοδευόμενος από τον Σωκράτη Λοϊζίδη, αναχώρησε από τον Πειραιά με το πλοίο της γραμμής για τη Ρόδο. Εκεί τους παρέλαβε η Πίκα Σισμάνη, η οποία εργαζόταν στο τοπικό γραφείο του ΕΟΤ. Ηταν επίσης επικεφαλής της μασονικής στοάς Ρόδου. Ο Γρίβας συνάντησε τον Φραγκίσκο Χάρη, ανταποκριτή της φιλοβασιλικής εφημερίδας "Εθνικός Κήρυκας". Ο Χάρης του σύστησε τον διευθυντή του λιμεναρχείου Ρόδου Δημήτριο Μακρή. Τα τρία αυτά πρόσωπα αποτέλεσαν το κλιμάκιο της Ρόδου, το οποίο συνδέθηκε, μέσω του Γαζουλέα, με τον λιμενάρχη Πειραιά Ν. Σταμπουλή. Στη Ρόδο ο Γρίβας συνδέθηκε επίσης με τον σκληροπυρηνικό χίτη Νότη Πετροπουλέα, τον οποίο είχε επιλέξει ως σύμβουλό του"
Τι ήταν η ΕΟΚΑ;
Η δύναμή της, παρά τα αντιθέτως διαδιδόμενα, ποτέ δεν ξεπέρασε τα 300 άτομα, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν μαθητές γυμνασίου. Και βέβαια ήταν δεδομένος ο βαθύς αντικομμουνισμός της, ενώ δεν είχε την παραμικρή πρόθεση για παλλαϊκό ξεσηκωμό κατά των Αγγλων. Οι κομμουνιστές και οι Τουρκοκύπριοι, που αποτελούσαν πάνω από το 50% του κυπριακού λαού, θεωρήθηκαν εξαρχής εχθροί της ΕΟΚΑ."Η ιδεολογία που εκπροσωπούσε ο Γρίβας θεωρούσε τους κομμουνιστές, κατά πρώτο λόγο, και τους Τούρκους, κατά δεύτερο, μεγαλύτερους εχθρούς από τους Αγγλους"
Προκύπτουν, επίσης, μια σειρά ερωτηματικά.
1)Ενώ η ΕΟΚΑ υποτίθεται ότι στρέφονταν κατά των Αγγλων, όλες οι σημαντικές πρωτοβουλίες για απελευθερωτικό αγώνα εκδηλώθηκαν στην Αθήνα από πρώην συνεργάτες των Αγγλων!
2)Ο βασιλιάς Παύλος, που στηριζόταν από τους Αγγλους, ενημερωνόταν από τον Γρίβα για την ΕΟΚΑ.
Ενώ επίσημη πολιτική του Λαϊκού Κόμματος (Τσαλδάρης) ήταν να προστατευτούν ως κόρη οφθαλμού οι σχέσεις Ελλάδας - Αγγλίας, ο Γ. Στράτος, υπουργός του Τσαλδάρη, οργάνωνε τη δράση της ΕΟΚΑ, την ίδια στιγμή που είχε επιφυλάξεις ακόμα και για ένα απλό διάβημα, που θα ζητούσε αυτοδιάθεση της Κύπρου, από φόβο μήπως μια τέτοια ενέργεια παρεμπόδιζε την είσοδο της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ!
Ρόλο στην όλη υπόθεση έπαιξε και ο μεγαλοβιομήχανος Μποδοσάκης, που τροφοδοτούσε την ΕΟΚΑ με οπλισμό, αν και οι σχέσεις του με την Αγγλία ήσαν άριστες...
Η σχέση του Μποδοσάκη με τους Αγγλους δεν περιορίστηκε μόνο στην περίοδο εκείνη, αλλά είχε και συνέχεια. Οταν το 1963 ο Μακάριος άρχισε να συγκρούεται με τη Δύση, η Αγγλία άρχισε να προωθεί τον Γεώργιο Γρίβα ως διάδοχό του. Οι Αγγλοι έδωσαν τη συγκατάθεσή τους στην κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου να στείλει στην Κύπρο τον Γρίβα ως επικεφαλής της ελληνικής μεραρχίας. Ο Γρίβας χρησιμοποιήθηκε ως αντίβαρο στην παντοδυναμία του Μακαρίου. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση της λύσης Γρίβα διαδραμάτισε τότε ο Μποδοσάκης
Επομένως η ΕΟΚΑ ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ελεγχόμενη από τους Αγγλους... Και γενικά οι Αγγλοι ήσαν πλήρως ενημερωμένοι για τη δράση της ΕΟΚΑ. Ομως έδειξαν τέτοια απάθεια και ανοχή, που προκάλεσε την έκπληξη ακόμα και ερευνητών που ασχολήθηκαν με την ΕΟΚΑ. Ενας από τους λόγους που οι Αγγλοι ευνοούσαν την εκδήλωση του κινήματος στην Κύπρο ήταν για να υποθάλψουν τον τουρκικό εθνικισμό και να περάσουν στην τουρκική κοινή γνώμη το μήνυμα ότι η Ελλάδα ετοιμαζόταν να προσαρτήσει την Κύπρο.
Σε ανακοίνωσή του το ΑΚΕΛ, μετά την 1 Απρίλη 1955, έκανε λόγο για προβοκάτσια που "κρύβεται κάτω από τον μανδύα της εθνικής δράσης". Παρόμοια ήταν και η τοποθέτηση του Ν. Ζαχαριάδη.
Πολύκαρπος Γιωρκάτζης
Μετά το τέλος της δράσης της ΕΟΚΑ εθεωρείτο ο υπ' αριθμόν ένα αγωνιστής. Η φήμη του οφείλετο κυρίως στις τρεις αποδράσεις του από τις φυλακές. Κι ωστόσο: Η μαχητική δράση του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη ήταν ελάχιστη και οι αποδράσεις του έγιναν σε συνεννόηση με τους Αγγλους, που ήταν πράκτοράς τους. Δολοφονήθηκε το 1970 από Ελλαδίτες αξιωματικούς.
Πριν ο Γρίβας ανοίξει μέτωπο με τους Αγγλους, αποφάσισε να δολοφονήσει Ελληνες αστυνομικούς που υπηρετούσαν το καθεστώς. Σύντομα στα υποψήφια θύματα συμπεριλήφθηκαν και Τούρκοι αστυνομικοί. Οι ειδικές ομάδες κρούσης που συγκρότησε (το εκτελεστικό απόσπασμα), καθοδηγούντο από τον Γιωρκάτζη. Συμμετείχαν σ' αυτές παιδιά από τα κατηχητικά σχολεία, στα οποία διδασκόταν ότι η συμμετοχή στον αγώνα αποτελούσε εισιτήριο για τον Παράδεισο!! Στο εκτελεστικό συμμετείχε και ο Μιχ. Καραολής.
Ο Γιωρκάτζης και ο Καραολής, μαζί με άλλους, πιάστηκαν για τη δολοφονία αστυνομικού και προσήχθησαν σε δίκη. Ως από... μηχανής θεός, ωστόσο, εμφανίστηκε στο δικαστήριο ο Ραούφ Ντενκτάς, δικηγόρος του Στέμματος, ο οποίος απέσυρε τις κατηγορίες και ο Γιωρκάτζης αφέθηκε ελεύθερος! Τα πρακτικά αυτής της δίκης εξακολουθούν και σήμερα να είναι απόρρητα!!
Ακολούθησε η δίκη του Καραολή, τον οποίο ο Ντενκτάς απέφυγε να συνδέσει με την υπόθεση Γιωρκάτζη, ενώ υπήρχε πλήθος τέτοιων στοιχείων. Ο Καραολής καταδικάστηκε σε θάνατο και απαγχονίστηκε, αν και αποδεδειγμένα ο φόνος αστυνομικού δεν είχε γίνει απ' αυτόν. Βεβαίως ο Καραολής δεν ήταν εντελώς αθώος... Ωστόσο λειτούργησαν τα δύο μέτρα και δύο σταθμά...
Στην υπηρεσία των Αγγλων πέρασαν και νέα στελέχη της ΕΟΚΑ
Την ίδια τύχη είχε και ο Γρηγόρης Αυξεντίου, από τους πιο υπολογίσιμους αγωνιστές. Ηταν κι αυτός προδομένος από τους ανθρώπους της ΕΟΚΑ . Το κρησφύγετο, στο οποίο βρισκόταν, περιλούστηκε με βενζίνη και τον έκαψαν ζωντανό. Αν και το λογικό ήταν να τον θέλουν ζωντανό, φαίνεται πως οι Αγγλοι τον ήθελαν νεκρό. Ισως γιατί γνώριζε πολλά...
Προς τη διχοτόμηση
Ο δρόμος για τη διχοτόμηση της Κύπρου είχε ανοίξει. Στο πλαίσιο της πολιτικής του "ελεύθερου κόσμου" να αναχαιτίσει τον κομμουνιστικό κίνδυνο, η Αγγλία κάλεσε στις 30 Ιουνίου 1955 την Ελλάδα και την Τουρκία σε τριμερή διάσκεψη στο Λονδίνο, για να συζητήσουν "διά θέματα πολιτικής και άμυνας της Ανατολικής Μεσογείου, περιλαμβανομένης και της Κύπρου" .Με αυτό τον τρόπο το Κυπριακό γινόταν πρόβλημα ελληνοτουρκικής διένεξης υπό την αιγίδα της Αγγλίας... Τα περί ένωσης πήγαν περίπατο, αφού χρησίμευσαν στην προώθηση των αγγλικών ιμπεριαλιστικών σχεδίων, αλλά και των ΗΠΑ, που στην πορεία αναμείχθηκαν στο Κυπριακό και το καθοδήγησαν. Από τότε - και στα χρόνια που ακολούθησαν - η ιστορία του Κυπριακού σημαδεύεται από μηχανορραφίες, ίντριγκες, εκβιασμούς, δολοφονίες, δολοφονικές απόπειρες και απειλές. Ετσι κύλησαν τα γεγονότα μέχρι που το 1974 συντελέστηκε αυτό που επί χρόνια προετοιμαζόταν.
Σήμερα η Κύπρος έχει πια διχοτομηθεί στην πράξη. Απομένει η νομική κάλυψη της διχοτόμησης, που κι αυτή προωθείται και μέσω της ενταξιακής διαδικασίας στην ΕΕ.
Ομως αυτό το θέμα τέθηκε από το 1956. Η αγγλική κυβέρνηση συζήτησε το ενδεχόμενο να διχοτομηθεί η Κύπρος τον Ιούλιο του παραπάνω χρόνου. Μάλιστα το υπουργείο Εξωτερικών της Αγγλίας ετοίμασε χάρτη σχεδίου διχοτόμησης, το οποίο προέβλεπε κάθετη διχοτόμηση της Κύπρου ,ενώ παράλληλα προετοίμασε τρεις ακόμη παραλλαγές με το σημείο που θα διέσχιζε η διαχωριστική γραμμή
Ομως ο δρόμος προς την επιβολή της διχοτόμησης έπρεπε να περάσει από μια σειρά φάσεις. Οι συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου ήταν ένα αποφασιστικό βήμα προς τη διχοτόμηση της Κύπρου.
"Ετσι, άρχισε να επαληθεύεται η πρόβλεψη του Νιχάτ Ερίμ (Τούρκου συνταγματολόγου), ότι, από τη στιγμή που θα άνοιγε το θέμα των διεκδικήσεων της Ελλάδας και της Τουρκίας επί της Κύπρου, δε θα μπορούσε να υπάρξει άλλη κατάληξη από τη διχοτόμηση" .
Η τακτική της ΕΟΚΑ όξυνε τον εθνικισμό της διπλανής όχθης. Δημιουργήθηκαν στρατιωτικές και άλλες τουρκοκυπριακές οργανώσεις υπό την καθοδήγηση Τούρκων αξιωματικών που μεταφέρθηκαν στην Κύπρο. Οι αιματηρές συγκρούσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων έγιναν καθημερινό φαινόμενο.
"Τα χαράματα της 30ής Μαρτίου 1956 οι Αγγλοι τοποθέτησαν τα πρώτα συρματοπλέγματα, διαχωρίζοντας την ελληνική και τουρκική συνοικία της Λευκωσίας"
Κρίνεται η τύχη της ΕΟΚΑ
Οι συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου έκριναν την τύχη και της ΕΟΚΑ. Ο Γρίβας τελικά τις αποδέχθηκε, η ΕΟΚΑ αμνηστεύτηκε και ο ίδιος επέστρεψε στην Αθήνα με τιμές ήρωα. Η υποδοχή που του επιφυλάχτηκε ήταν μια σκηνοθετημένη παράσταση, που μεταξύ των άλλων αποσκοπούσε να κρύψει το αίσχος των συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου.
Οι τιμές που ακολούθησαν προς το πρόσωπό του και ο θρύλος που δημιουργήθηκε γύρω από την ΕΟΚΑ, "σκέπασαν" τη δράση του Γρίβα ως αρχηγού της "Χ". Τώρα πια ο Γρίβας σχεδίαζε να πολιτευτεί στην Ελλάδα...Κι ενώ αποδέχθηκε τις συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου, μετά από λίγους μήνες στράφηκε κατά των συμφωνιών, φιλοδοξώντας να αντικαταστήσει τον Κ. Καραμανλή στην πρωθυπουργία.
Παράλληλα με τη δημιουργία πολιτικού οργανισμού, δοκίμασε να οργανώσει κίνηση μέσα στον ελληνικό στρατό. "Ο πυρήνας των μελών της κίνησης Γρίβα αποτελείτο από πρώην Χίτες. Μεταξύ αυτών ήταν και ο λοχαγός Αρης Μπουλούκος, που ήταν μέλος της "Χ"" .Η κίνηση αποκαλύφθηκε και άρχισε η αποστρατεία 700 λοχαγών. Ο Μπουλούκος, ωστόσο, δεν αποστρατεύθηκε. Αμέσως μετά από μια συνάντηση που είχε με τον μετέπειτα δικτάτορα Δημ. Ιωαννίδη, ή "Τάκη" όπως τον έλεγε, "οι διώξεις αυτές ξαφνικά σταμάτησαν" .Τελικά η πολιτική κίνηση Γρίβα εξελίχθηκε σε φιάσκο.
Και πάλι ο Γιωρκάτζης...
Μετά τη διάλυση της ΕΟΚΑ μια σειρά στελέχη της επάνδρωσαν τον κρατικό μηχανισμό της Κύπρου. Ανάμεσά τους και ο περιβόητος Γιωρκάτζης, που διορίστηκε από τον Μακάριο υπουργός Εργασίας και αργότερα Εσωτερικών.
Στον Γιωρκάτζη οι μυστικές υπηρεσίες του ιμπεριαλισμού ανέθεσαν την ευθύνη για την αντικομμουνιστική εκστρατεία στην Κύπρο. Ο Γιωρκάτζης χρηματοδοτείτο από τη CIA για να ενισχύει αντικομμουνιστικά έντυπα και οργανώσεις, καθώς και την αντιδραστική συνδικαλιστική εργατική συνομοσπονδία ΣΕΚ, που είχε επαφή με την αμερικανική ALF - CIO και με τη "Διεθνή Συνομοσπονδία Ελεύθερων Συνδικάτων". Στόχος η αποδυνάμωση της ΠΕΟ, της οποίας βασική δύναμη ήταν το ΑΚΕΛ.
Ταυτόχρονα συντάχθηκαν κατάλογοι προγραφών με στελέχη και μέλη του ΑΚΕΛ. Οι δολοφονίες τους και γενικά η τρομοκρατία κατά των αριστερών μπήκαν στην ημερήσια διάταξη
Λαγοδόντης - Σαμψών...
Πριν την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας ο Γιωρκάτζης δημιούργησε ανεπίσημη υπηρεσία πληροφοριών, που επικεφαλής της ήταν ο Γιώργος Λαγοδόντης, διπλός πράκτορας, αρχινονός της νύχτας και της απολύτου εμπιστοσύνης του Γρίβα και του Κύπριου επιχειρηματία Σωκρ. Ηλιάδη. Ο Λαγοδόντης έγινε αρχηγός της αστυνομίας της Κύπρου.
Η υπηρεσία παρακολουθούσε επί 24ώρου βάσεως τα στελέχη του ΑΚΕΛ και της ΠΕΟ. "Στις 10 Μαρτίου 1962, στη διάρκεια του 10ου Συνεδρίου του ΑΚΕΛ, ανακαλύφθηκε καλώδιο που συνέδεε το μικρόφωνο του βήματος του συνεδρίου με υπερσύγχρονες συσκευές παρακολούθησης, σε δωμάτιο στη στέγη του θεάτρου" .
Οι αντικομμουνιστικές οργανώσεις ξεφύτρωναν σαν μανιτάρια. Πληρωμένοι φονιάδες, όπως ο Ν. Σαμψών,που επίσης υπήρξε στέλεχος (εκτελεστής) της ΕΟΚΑ, ηγούντο αυτών των οργανώσεων. Αντικομμουνιστές, λήσταρχοι και υπόκοσμος, μέσα από ύποπτες συγκρούσεις, αλλά και σε μεταξύ τους στενή διαπλοκή, και με την καθοδήγηση των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ και της Αγγλίας, καθώς και με την άμεση ανάμειξη των ελληνικών και τουρκικών υπηρεσιών, έπαιζαν το παιχνίδι τους στην πλάτη του κυπριακού λαού, της ανεξαρτησίας του και της ακεραιότητας της Κύπρου. Ηταν η περίοδος που η αστική τάξη της Κύπρου πάσχιζε να προσαρμόσει την κυριαρχία της στις νέες συνθήκες που δημιουργούσε η ανακήρυξη της Κύπρου σε "ανεξάρτητη" Δημοκρατία. Και που οι διάφορες μερίδες της συγκρούονταν, για τα ποια θα έχει το πάνω χέρι στην άσκηση της εξουσίας.

Πηγή

«Εμφύλια Πάθη»: Μια (όχι τόσο) νέα αφήγηση για τη δεκαετία του 1940

noreply@blogger.com (agapitos) — Fri, 19 Feb 2016 12:40:00 +0000

Για το βιβλίο των Στ. Καλύβα-Ν. Μαραντζίδη

του Πολυμέρη Βόγλη

Άμαχοι στην ύπαιθρο, 1947 (Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, από τον τόμο του Μ. Κατσίγερα «Ελλάδας 20ός αιώνας» εκδ. Ποταμός)

O Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος, που για δεκαετίες αποτελούσε θέμα-ταμπού, βρίσκεται, εδώ και αρκετά χρόνια στο επίκεντρο της επιστημονικής αλλά και της ευρύτερης δημόσιας συζήτησης. Καμπή σε αυτήν τη στροφή στη μελέτη του Εμφυλίου αποτέλεσε το 1999, όταν διοργανώθηκαν μια σειρά συνέδρια με αφορμή τα πενήντα χρόνια από τη λήξη του Εμφυλίου. Αυτή η στροφή συνδυάστηκε με μια ιστοριογραφική διαμάχη που διεξήχθη και στη δημόσια σφαίρα με αποτέλεσμα την ανανέωση του γενικότερου ενδιαφέροντος για την επίμαχη δεκαετία. Όλα αυτά τα χρόνια εκδόθηκαν μια σειρά νέες μελέτες, έγινε ένα πλήθος συνεδρίων, ανοίχθηκαν νέα πεδία έρευνας και συζήτησης και πολλοί νέοι ερευνητές στράφηκαν στη μελέτη του Εμφυλίου. Όλα αυτά είναι αναμφίβολα καταρχήν θετικά, καθώς, εξαιτίας τους, σήμερα, τόσο ο Εμφύλιος όσο και γενικότερα η δεκαετία του 1940 αποτελούν μια από τις περισσότερο μελετημένες περιόδους της ελληνικής ιστορίας. Ένα ερώτημα, ωστόσο, που τίθεται είναι κατά πόσον ανανεώθηκε η οπτική μέσα από την οποία μελετάται η νέα περίοδος ή –για να το θέσω διαφορετικά– εάν τέθηκαν νέα και διαφορετικά ερωτήματα.

Θα σταθώ, στο άρθρο αυτό, σε ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε τους τελευταίους μήνες, και όχι μόνο έχει σημειώσει μεγάλη εκδοτική επιτυχία, αλλά και συμπυκνώνει μια οπτική που βρέθηκε στο επίκεντρο της διαμάχης: τα Εμφύλια Πάθη. 23 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Εμφύλιο των Στάθη Καλύβα και Νίκου Μαραντζίδη (εκδ. Μεταίχμιο).

Καταρχάς, για τους ιστορικούς και για όσους γενικότερα ασχολούνται με τη δεκαετία του 1940, το βιβλίο δεν έρχεται να προσθέσει νέες γνώσεις και στοιχεία. Πολλά από αυτά τα οποία παρουσιάζονται σε αυτό, μπορεί κανείς να τα διαβάσει στο βιβλίο του Ν. Μαραντζίδη Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας, 1946-1949 (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2010), στο συλλογικό πόνημα Εμείς οι Έλληνες. Πολεμική Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας (εκδ. Σκάι, 2008), καθώς και σε επιφυλλίδες που κατά καιρούς οι δύο πολιτικοί επιστήμονες έχουν δημοσιεύσει. Αυτό δεν αποτελεί, βέβαια, πρόβλημα. Οι ίδιοι οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι το βιβλίο δεν αποτελεί μια ακαδημαϊκή μονογραφία, αλλά απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό. Το πρόβλημα είναι ότι το βιβλίο των Σ. Καλύβα και Ν. Μαραντζίδη δείχνει πως, παρά τον πλούτο της έρευνας των τελευταίων ετών, αναπαράγει παλαιά ερωτήματα και προσεγγίσεις.

Μια νέα οπτική;

Το ερώτημα που διατρέχει βιβλίο των Σ. Καλύβα και Ν. Μαραντζίδη, αλλά δεν τίθεται, είναι: Ποιος και γιατί προκάλεσε τον Εμφύλιο. Η απάντηση, ωστόσο, υπάρχει: η Αριστερά, η οποία ήθελε να πάρει την εξουσία με τη βία. Γι’ αυτό το λόγο το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και το ΚΚΕ αποτυπώνονται στο βιβλίο με τα πιο μελανά χρώματα και ο ρόλος τους στις πολιτικές εξελίξεις παρουσιάζεται καταστροφικός. Ήθελαν, σε πρώτη φάση, να κυριαρχήσουν στην κατεχόμενη Ελλάδα με την πειθώ και συχνότερα με τη βία, ώστε στη συνέχεια να καταλάβουν την εξουσία με νόμιμο τρόπο ή, εάν αυτό δεν ήταν δυνατόν, με τη βία. Η μαζικότητα της συμμετοχής στο ΕΑΜ οφείλεται στο ότι επέβαλε το «μονοπώλιο της ισχύος του» και «πολλοί έγιναν μέλη του είτε προσδοκώντας οφέλη ή από φόβο» (σ. 162) Τα «οφέλη» δεν διευκρινίζεται ποια θα ήταν: Μήπως οι χιλιάδες άνδρες και γυναίκες προσχώρησαν στο ΕΑΜ επειδή ήθελαν περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη και να ξεφύγουν από την ενδημική φτώχεια που μάστιζε την πλειονότητα του πληθυσμού στην ύπαιθρο και τις πόλεις εκείνη την εποχή; Αλλά, κατά τους συγγραφείς, το βασικό όπλο κυριαρχίας του ΕΑΜ ήταν η βία και ο φόβος γι’ αυτό και μας προειδοποιούν ότι «όποιος υπερασπίζεται το εαμικό κράτος, ακόμα κι αν έχει καλές προθέσεις (sic), στην ουσία υπερασπίζεται τον ολοκληρωτισμό εν τη γενέσει του» (σ. 274).

Η βία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ κατά των Ελλήνων αντιπάλων του πρωταγωνιστεί στις σελίδες του βιβλίου. Κανένας, νομίζω, δεν αμφισβητεί ότι υπήρξαν πολλές και αιματηρές εμφύλιες συγκρούσεις στη διάρκεια της Κατοχής. Διαβάζοντας όμως τα Εμφύλια Πάθη ο αναγνώστης αποκομίζει την εντύπωση ότι δεν επρόκειτο περί εμφυλίων συγκρούσεων, που διαδραματίζονταν στο πλαίσιο της Κατοχής, αλλά περί ενός μονόπλευρου εμφυλίου πολέμου του ΕΛΑΣ κατά των αντιπάλων του. Έτσι διαβάζει μια αναλυτική καταγραφή, που υπερβαίνει τις τρεις σελίδες (σ. 200-203) για τις επιθέσεις του ΕΛΑΣ κατά των αντιπάλων του στη Μακεδονία, αλλά τίποτα για τις επιθέσεις που δέχτηκε ο ΕΛΑΣ. Όσο εντυπωσιακό και εάν φαίνεται, οι συγγραφείς αποσιωπούν τη δράση των Ταγμάτων Ασφαλείας, της Ειδικής Ασφάλειας, του Εθνικού Αγροτικού Συνδέσμου Αντικομμουνιστικής Δράσεως ή των ομάδων του Σούμπερτ, του Δάγκουλα, του Κυλινδρέα, του Βήχου, του Πούλου κ.ά. Δεν θα διαβάσει για τη συμμετοχή τους όχι μόνο σε κοινές επιχειρήσεις όλων αυτών με τους Ναζί κατά του ΕΛΑΣ αλλά ούτε για τη συμμετοχή τους στα γερμανικά αντίποινα κατά αμάχων (Πύργοι, Μεσόβουνο, Βλάστη, Γιαννιτσά, Χορτιάτης, κ.ά.) και στα διαβόητα μπλόκα που αιματοκύλισαν την Αθήνα το καλοκαίρι του 1944. Η αναφορά τους είναι απαραίτητη, όχι βέβαια για λόγους «ισορροπίας» αλλά για να γίνει αντιληπτή τόσο η αλληλεξάρτηση της βίας των Γερμανών και των Ελλήνων συνεργατών, και κατά συνέπεια η σχέση εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και εμφύλιας σύγκρουσης όσο και η κλιμάκωση της εμφύλιας βίας μετά την απελευθέρωση της χώρας.

Καλά, θα διερωτηθεί ο αναγνώστης, μόνο κατά των Ελλήνων πολεμούσε το ΕΑΜ; Και η Αντίσταση, ο αγώνας κατά των κατακτητών; Η Αντίσταση απασχολεί τους συγγραφείς μόνο σε μία από τις 23 ερωτήσεις που απαρτίζουν το βιβλίο. Άλλωστε, κατά τους συγγραφείς, η συνεισφορά της Αντίστασης ήταν αξιόλογη μόνο σε συμβολικό επίπεδο, ενώ ο ένοπλος αγώνας για την απελευθέρωση της χώρας αποτιμάται αρνητικά αφού «πολλές ζημιές στις υποδομές προκλήθηκαν από την ίδια την Αντίσταση […] ενίσχυσε τη συνεργασία με τους κατακτητές […] υπονόμευσε την πολιτική και οικονομική ανόρθωση της χώρας και δηλητηρίασε την πολιτική ζωή για δεκαετίες» (σ. 130-131). Χρειάζεται, άραγε, εδώ, να υπενθυμίσουμε ότι πολλά σαμποτάζ έγιναν μετά από εντολή των Βρετανών συμμάχων; Ή τις πυρπολήσεις και τη λεηλασία χωριών, τα αντίποινα από τους Ναζί αλλά και τις εκτεταμένες καταστροφές σε λιμάνια, γέφυρες, σιδηροδρομικές γραμμές, κλπ. που τα γερμανικά στρατεύματα προκάλεσαν κατά την αποχώρησή τους; Ή, το πιο σημαντικό, η Αντίσταση με την κινητοποίηση χιλιάδων απλών ανθρώπων στις πόλεις και την ύπαιθρο, με την καλλιέργεια του πατριωτισμού, της αλληλεγγύης και του οράματος της κοινωνικής δικαιοσύνης, υπερασπίστηκε την ελληνική κοινωνία απέναντι στη βία της κατοχικής εξουσίας. Αλλά αυτά για τους συγγραφείς δεν είναι αξιομνημόνευτα, καθώς δεν εμπίπτουν στο πλαίσιο της εμφύλιας βίας. Εκ των υστέρων, λοιπόν, φαίνεται ότι η Αντίσταση μάλλον έβλαψε παρά ωφέλησε τη χώρα· με άλλα λόγια, θα ήταν προτιμότερο η ελληνική κοινωνία να μην είχε πάρει τα όπλα ενάντια στους κατακτητές και να είχε υποκύψει στην κατοχική εξουσία.

Οι «καλοί»

Για την άλλη πλευρά, τους πάσης φύσεως αντιπάλους του ΕΜΑ-ΕΛΑΣ, οι συγγραφείς επιφυλάσσουν μια σαφέστατα ευνοϊκότερη αντιμετώπιση καθώς έσωσαν την Ελλάδα από τον ολοκληρωτισμό. Μέσα από ευφάνταστες διατυπώσεις και ευφημισμούς επιδιώκεται να αμβλυνθεί η αρνητική επίδραση που άσκησαν στις εξελίξεις της δεκαετίας του 1940 και τον εμφύλιο πόλεμο. Αυτό περιλαμβάνει και έναν από τους πιο αρνητικούς πρωταγωνιστές της δεκαετίας, το Στέμμα. Πληροφορούμαστε ότι ο Γεώργιος «δεν ήταν αμέτοχος» στην επιβολή της μεταξικής δικτατορίας, ενώ αργότερα «συνέχισε εξόριστος τον αγώνα εναντίον του Άξονα» και έκανε «κινήσεις εθνικής ενότητας», οι οποίες δυστυχώς προσέκρουσαν στη δυσπιστία προς το πρόσωπό του (σ. 77). Οι Βρετανοί πιστώνονται δύο πράγματα. Πρώτον, τον ένοπλο εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Οι συγγραφείς, αβάσιμα ισχυρίζονται, ότι χωρίς βρετανική βοήθεια «είναι αμφίβολο αν ο ένοπλος αντιστασιακός αγώνας θα είχε πάρει τις διαστάσεις που πήρε» (σ. 131), ενώ είναι γνωστό από πολλές μελέτες ότι η στρατιωτική βοήθεια προς τους αντάρτες ήταν περιορισμένη και ότι, τουλάχιστον για τον ΕΛΑΣ, πολύ πιο σημαντική για την ανάπτυξή του ήταν η παράδοση του ιταλικού οπλισμού. Δεύτερον, τη διάσωση του καθεστώτος. Η στρατιωτική επέμβαση των Βρετανών στα Δεκεμβριανά βαφτίζεται «ενεργή εμπλοκή των Βρετανών στο ελληνικό έδαφος» (σ. 364) και ο κυρίαρχος ρόλος τους στην ελληνική πολιτική ζωή μετονομάζεται σε «έντονη δραστηριότητα για το σχηματισμό κεντρο-αριστερής κυβέρνησης». Με ανάλογο τρόπο η αμερικανική επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας και η επιβολή καθεστώτος περιορισμένης εθνικής κυριαρχίας ονομάζεται «συστηματική πίεση» και «στενή επιτήρηση» (σ. 380, 383). Γενικότερα, οι συγγραφείς πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ μεταπολεμικά δεν ήθελαν να γίνουν παγκόσμια ηγεμονική δύναμη αλλά απλά να βοηθήσουν κράτη, όπως η Ελλάδα, «προκειμένου να μπορέσουν να αντισταθούν στον σοβιετικό επεκτατισμό» (σ. 382)

Οι συγγραφείς δικαιολογούν και τις παραστρατιωτικές ομάδες που είχαν εξαπολύσει τη «λευκή τρομοκρατία» κατά της Αριστεράς ισχυριζόμενοι ότι «απόκτησαν ημιεπίσημη αναγνώριση προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα οι οπλισμένοι κομμουνιστές στην ύπαιθρο» — ασχέτως εάν το 1945 δεν υπήρχαν ένοπλες αριστερές ομάδες. Ακόμα και η ευνοϊκή μεταχείριση των ταγματασφαλιτών μετά την Απελευθέρωση δικαιολογείται, γιατί το κράτος, διαβάζουμε, δεν είχε «ούτε την πολυτέλεια αλλά ούτε και την επιθυμία να σπαταλήσει ανθρώπινους πόρους που του ήταν απαραίτητοι» (σ. 183). Το ερώτημα, βέβαια, τι κράτος οικοδομήθηκε μεταπολεμικά με τους ένοπλους συνεργάτες των Γερμανών ώστε να του είναι «απαραίτητοι» δεν τίθεται. Για τους συγγραφείς, τα πάντα μπορούν να δικαιολογηθούν στη λογική της αντιμετώπισης της διαρκούς κομμουνιστικής απειλής, που αναγορεύεται, εν τέλει, σε βασικό άξονα της ιστορικής και πολιτικής τους προσέγγισης τους. Άλλωστε, το βασικό επιχείρημά τους είναι ότι το ΚΚΕ σε καμιά στιγμή μετά την Απελευθέρωση δεν εγκατέλειψε τον στόχο της βίαιης κατάληψης της εξουσίας: αναζητούσε απλώς μια δικαιολογία για να περάσει στην στρατιωτική σύγκρουση και όταν εξασφάλισε τη βοήθεια από τους «ξένους συντρόφους» (για να υιοθετήσω την ορολογία των συγγραφέων), «έγινε δυνατή η κήρυξη του Εμφυλίου από την πλευρά του ΚΚΕ» (σ. 439). Αυτό το ερμηνευτικό σχήμα είναι αρκετά παλαιό και πολύ φτωχό, ιδιαίτερα εάν λάβει κανείς υπόψη την άνθηση της ιστορικής έρευνας των τελευταίων ετών, για την κατανόηση ενός τόσο σύνθετου ιστορικού φαινομένου, όπως οι εμφύλιοι πόλεμοι γενικά και ο ελληνικός Εμφύλιος συγκριμένα.

Η συμβολή των «Εμφυλίων Παθών»

Εάν τα Εμφύλια Πάθη προσθέτουν στην ιστοριογραφία κάτι καινούργιο, αυτό είναι η διαιρετική τομή που εισάγουν ανάμεσα στους «αριστερούς ιστορικούς» και … τους «ιστορικούς». Τόσο στο κείμενο όσο και στα βιβλιογραφικά σημειώματα, που κλείνουν τα επιμέρους κεφάλαια, οι μελετητές της δεκαετίας του 1940 χωρίζονται ανάμεσα σε «ιστορικούς» (που προσδιορίζονται ως «οξυδερκείς», με «σημαντικό έργο», «βιβλία αναφοράς», «εξαιρετικές μελέτες» κλπ.) και σε «αριστερούς ιστορικούς» ή σε ιστορικούς με «αριστερή οπτική». Με βάση αυτή τη διαιρετική τομή οι «αριστεροί ιστορικοί» είναι κακοί ιστορικοί, οι οποίοι δεν κάνουν επιστημονική έρευνα, δεν τεκμηριώνουν την επιχειρηματολογία τους και είναι μεροληπτικοί. Ως γνωστόν, μόνον οι αριστερές πολιτικές ιδέες έχουν την ικανότητα να επηρεάζουν τη σκέψη και την κρίση των ιστορικών. Έτσι, εμμέσως αλλά σαφέστατα, οι ίδιοι οι συγγραφείς αναβιβάζουν εαυτόν –και όσους συμμερίζονται τις απόψεις τους—σε (ουδέτερους, κανονικούς, πραγματικούς κ.ο.κ.) επιστήμονες, σε αντίθεση με τους (αριστερούς) ψευδοεπιστήμονες.

Η διάκριση μεταξύ «ιστορικών» και «αριστερών ιστορικών» μπορεί να αναδίδει άρωμα περασμένων εποχών αλλά είναι δηλωτική της οπτικής μέσα από την οποία οι Στ. Καλύβας και Ν. Μαραντζίδης προσεγγίζουν τη επίμαχη δεκαετία αλλά και της συμβολής του βιβλίου τους στη δημόσια ιστορία. Αυτή η συμβολή δεν είναι αμελητέα: η δεξιά παράταξη έχει μια (όχι τόσο) νέα αφήγηση για τη δεκαετία του 1940.

Ο Πολυμέρης Βόγλης διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και καταφέρνει να συνδυάζει αμφότερες ιδιότητες: είναι και «αριστερός ιστορικός» (σ. 64) και «ιστορικός» (σ. 478)

Για τα «Εμφύλια Πάθη» του Στ. Καλύβα και του Μαραντζίδη στις «Αναγνώσεις» της Αυγής έχει δημοσιευθεί, λίγο παλιότερα, η κριτική του Πέτρου-Ιωσήφ Στανγκανέλη «Η σύγχρονη ιστοριολογία του ακραίου κέντρου».

Πηγή

O τελευταίος πολιτικός λόγος του Άρη Βελουχιώτη

noreply@blogger.com (agapitos) — Thu, 04 Feb 2016 00:08:00 +0000

Toν Μάιο του 1945 είχαν συγκεντρωθεί αρκετοί καταδιωκόμενοι αγωνιστές του ΕΛΑΣ στο χωριό Μελισσουργοί κοντά στην Άρτα. Ήταν αγωνιστές από ολόκληρο τον νομό και έμεναν σε φιλικά σπίτια του χωριού, σε ανθρώπους φίλους ή μέλη του ΕΑΜ.

Εκείνες τις ημέρες έφθασε στο χωριό ο Βαγγέλης Γκονέζος, δάσκαλος και αξιωματικός του ΕΛΑΣ κρατώντας μπερέτα και αυτόματο. Η παρουσία του προκάλεσε εντύπωση αφού σχεδόν όλος ο οπλισμός του ΕΛΑΣ είχε παραδοθεί με τη συνθήκη της Βάρκιζας. Ο Γκονέζος φορούσε σύμφωνα με μαρτυρίες δίκοχο με το σήμα "ΕΛΑΣ Ν.", δηλαδή Νέος ΕΛΑΣ. Ο Γκονέζος πήρε επαφή από το ΚΚΕ και το ΕΑΜ και ανακοίνωσε ότι σε λίγες ημέρες στο χωριό θα έρχονταν ο Άρης Βελουχιώτης και τμήμα του.

Ο ερχομός του Γκονέζου, στενού συντρόφου και προσωπικού φίλου του Άρη άνοιξε ένα μεγάλο κύκλο συζητήσεων. Τα πολιτικά και στρατιωτικά στελέχη του χωριού αποφάσισαν να αποφεύγονται οι πολλές συζητήσεις μαζί του. Υπήρχε έντονος φόβος ρήγματος ανάμεσα στους διωκόμενους αγωνιστές και την ομάδα του Άρη και κίνδυνος διαρροής αγωνιστών στο τμήμα του. Οι ανησυχίες των στελεχών αυτών δεν ήταν αβάσιμες ούτε στηρίζονταν σε κάποια προσωπική αντιπάθεια. Πριν μερικές ημέρες, στην Άρτα και τα Γιάννενα είχαν κυκλοφορήσει προκηρύξεις που ανέγραφαν τις νέες θέσεις του Άρη και του "Νέου ΕΛΑΣ".

Μερικές ημέρες μετά, παρατηρήθηκε από την πλατεία του χωριού, ένα μικρό στρατιωτικό τμήμα να κατευθύνεται προς τους Μελισουργούς. Έρχονταν από την κορυφή "Σταυρός" που έχει υψόμετρο 2000μ. περίπου. Αστραπιαία διαδόθηκε ο ερχομός του Άρη σε όλο το χωριό.

Αμέσως οι τοπικές οργανώσεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ συνεδρίασαν και αποφάσισαν να χωρίσουν τη δύναμη του τοπικού ΕΛΑΣ σε μικρές ομάδες και να πιάσουν θέσεις έξω από το χωριό. Ορίστηκαν και σύνδεσμοι. Ο διορισμένος πρόεδρος της κοινότητας έδωσε εντολή να ετοιμαστεί συσσίτιο για το τμήμα του Άρη. Οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, απομακρύνθηκαν αμέσως μόλις το τμήμα του Άρη μπήκε στο χωριό. Οι διαθέσεις του Άρη δεν είχαν εκδηλωθεί ακόμα προς τους αγωνιστές που τυπικά τηρούσαν τη συνθήκη της Βάρκιζας. Στη στάση τους αυτή ασφαλώς συνέβαλλε και το κλίμα τρομοκρατίας που οι Ζερβικοί και παρακρατικοί είχαν καλλιεργήσει στην ύπαιθρο.

Το πρωί της επομένης ημέρας ο τοπικός ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ πληροφορήθηκαν την πρόθεση του Άρη να έρθει σε επαφή μαζί τους και να μιλήσει στην αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου. Ζήτησε να μην λείψει κανείς. Το γραφείο ΕΑΜ και αυτό του ΚΚΕ συμφώνησαν να πάνε στη συνάντηση και να ακούσουν τον Άρη παραθέτοντας τις θέσεις τους.

Το σχολείο του χωριού ήταν ανώγειο. Στο ισόγειο είχε δύο μαγαζιά. Ο πρώτος όροφος αποτελούνταν από δύο συνεχόμενες αίθουσες διδασκαλίας και δύο ξεχωριστές μικρότερες.

Ο Άρης κάθονταν σε μια από τις μικρές αίθουσες και παρακολουθούσε τους αγωνιστές του ΕΛΑΣ που έμπαιναν σε ομάδες στην αίθουσα διδασκαλίας. Στην είσοδο ήταν ο μαυροσκούφης Αχιλλέας με το αυτόματο στο χέρι, κουρεμένη γενειάδα και άρβυλα. Χαιρετούσε πολλούς από τους ΕΛΑΣίτες. Έξω από το σχολείο βρίσκονταν μια ομάδα σε μέγεθος διμοιρίας με επικεφαλής τον Τζαβέλα, η οποία είχε αναλάβει τη φύλαξη του σχολείου.

Σε λίγο μπήκε στην αίθουσα ο Άρης και πήγε και στάθηκε όρθιος μπροστά στο τραπέζι και δίπλα από το σκαμνί που είχαν τοποθετηθεί νωρίτερα και ετοιμάστηκε να μιλήσει στους συγκεντρωμένους. Οι ακροατές είχαν καθίσει στα θρανία της αίθουσας. Κανείς δεν τον χειροκρότησε, δεν τον αποκάλεσε "καπετάνιο" ή "αρχηγό", όπως ακριβώς είχε συμφωνηθεί στα όργανα πιο πριν.

Ο λόγος του Άρη και η συζήτηση που ακολούθησε κράτησε συνολικά 3 ώρες. Το υλικό της αντλούμε από το βιογραφικό βιβλίο του Γιαννάκου Μαστρογιάννη, που παραβρέθηκε στην ομιλία. Ο Άρης άρχισε ως εξής:

"Σύντροφοι και συναγωνιστές θα σας βάλω σκατζοχέρια στο κεφάλι για να σας τροχάνε το μυαλό, για να μην καταπίνετε αμάσητα όσα σας σερβίρουν. Οι κομμουνιστές ανήκουν σε τρεις κατηγορίες: Στην πρώτη είναι η ηγεσία του κόμματος, στη δεύτερη οι καιροσκόποι που ελίσσονται και πάνε καθώς τραβάει ο άνεμος και στην τρίτη είναι η μεγάλη μάζα των απλών μελών του κόμματος που εκτελούν τις εντολές της ηγεσίας χωρίς καμιά αντίρρηση."

Στη συνέχεια ανέπτυξε δια μακρόν το ιστορικό για τη δημιουργία του ΕΛΑΣ και των άλλων ΕΑΜικών οργανώσεων, τους σκληρούς αγώνες του μαχόμενου λαού. κατά των στρατευμάτων κατοχής και των ντόπιων συνεργατών τους, το άντρωμα του ΕΛΑΣ και τη μετατροπή του σε τακτικό στρατό με οπλισμό άρτιο που απόκτησε στα πεδία των μαχών με άξιους ηγέτες.

Ακολούθως εξέφρασε το παράπονο ότι από τις αρχές του 1944 και μάλιστα από τη συγκρότηση της ΠΕΕΑ, η κομματική ηγεσία που βρίσκονταν στα βουνά, δεν έτρεφε την πρότερη εκτίμηση προς το πρόσωπό του, τούτο δε είπε πως δεν το αντιλήφθηκε καθώς βρίσκονταν συνήθως μακριά από την έδρα του Γενικού Στρατηγείου, ως καπετάνιος του κλιμακίου αυτού και δεν έπαιρνε μέρος σε όλα τα όργανα αυτά που λάμβαναν κρίσιμες αποφάσεις για τη διεξαγωγή των επιχειρήσεων και το πολιτικό μέλλον του αγωνιζόμενου λαού. Στη συνέχεια, ο Άρης πέρασε στην συμφωνία του Λιβάνου και της Καζέρτας.

Είπε χαρακτηριστικά: "Δεν έπρεπε οι διαπραγματεύσεις να γίνουν στο Λίβανο, αλλά έπρεπε να γίνουν στα βουνά, στην έδρα της ΠΕΕΑ, γιατί τα στελέχη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ που θα λάμβαναν μέρος στις διαπραγματεύσεις, ήταν άνθρωποι που προέρχονταν από φυλακές και εξορίες και δεν είχαν τη διπλωματική ικανότητα για να αντιμετωπίσουν τους πράκτορες της Ιντελιτζενς Σέρβις και των άλλων πρακτόρων του μοναρχοφασισμού. Έπρεπε να καθίσουμε σε ημικύκλιο μπάγκο, όλοι μαζί και απέναντί μας να έχουμε όλους αυτούς τους κερατάδες και ρωτιόμασταν στο αυτί όλοι: "Τι λέτε σύντροφοι για αυτό που μας προτείνουν;" Έτσι θα παίρναμε σωστές αποφάσεις και δε θα φτάναμε στη συμφωνία του Λιβάνου, όπου αφού απομόνωσαν την αντιπροσωπεία μας οι Εγγλέζοι επέβαλαν τελικά τις απόψεις τους και ζημιώθηκε το λαϊκό μας κίνημα όσο ποτέ άλλοτε και μεταβληθήκαμε από δρώσα πλειοψηφία σε μειοψηφία. Ούτε θα υπογράφονταν η συμφωνία της Καζέρτας, τρισχειρότερη από αυτή του Λιβάνου, που αναγνώριζε αρχηγό του ΕΛΑΣ του Άγγλο στρατηγό Σκόμπυ, που οδήγησε τα πράγματα στο Δεκέμβρη."

Στη συνέχεια έκανε κριτική στην ηγεσία του ΚΚΕ για τη μάχη της Αθήνας τον Δεκέμβρη του 1944. Την κατηγόρησε ότι δεν έπρεπε να συγκροτήσει την Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ, γιατί με την ενέργεια αυτή παραγνώρισε το Γενικό Στρατηγείο που είχε έτοιμα από καιρό ολοκληρωμένα σχέδια επιχειρήσεων που προέβλεπαν τη συνέχιση του αγώνα και μετά την εκκένωση της Αθήνας και του Πειραιά. Δεν έδωσε έγκαιρα την εντολή για τη διάλυση των τμημάτων του ΕΔΕΣ στην Ήπειρο για να ελευθερωθούν έτσι μεγάλες και αξιόμαχες μονάδες του ΕΛΑΣ και να προστρέξουν με τον βαρύ τους οπλισμό την σκληρά δοκιμαζόμενη Αθήνα. Είπε επίσης ότι η Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ δεν τροφοδοτούσε τους μαχητές της Αθήνας καθημερινά στα ανακοινωθέντα της με νίκες και ηρωισμούς των μαχητών και του λαού για τη συγκράτηση και το ανέβασμα του ηθικού τους. Μόνο κατά αραιά διαστήματα το έκανε αυτό δίδοντας όλες τις νίκες και τα γεγονότα του διαστήματος αυτού, ενώ χρειάζονταν καθημερινά η ενημέρωση των μαχομένων με μια νίκη εδώ, μια εκεί, καθώς δεν έχουμε κάθε μέρα νίκες.

Ακόμα κατηγόρησε την ηγεσία της μαχόμενης Αθήνας γιατί δεν προέβλεψε έγκαιρα την περίπτωση εκκένωσης της Αθήνας και του Πειραιά, με αποτέλεσμα να αιφνιδιαστεί, να χαθεί πολύτιμο φωτογραφικό υλικό, στρατιωτικά υλικά τεράστιας αξίας, να συλληφθούν αιχμάλωτοι από τον εχθρό δοκιμασμένα στελέχη των οργανώσεων και μαχητές του ΕΛΑΣ, που θα προσέφεραν τις πολύτιμες υπηρεσίες τους σε άλλες περιοχές της μαχόμενης Ελλάδας και καταλήξαμε μετά στην υποχώρηση και τη συνθηκολόγηση με την υπογραφή της Βάρκιζας.

"Εγώ", είπε "αντιτάχθηκα στην υπογραφή της συμφωνίας αυτής, αλλά πειθαρχώντας στην κομματική εντολή την υπέγραψα - επιτακτικά είχε ζητήσει ο Σκόμπυ και τη δική μου υπογραφή στη συμφωνία αυτή. Μετά παρέλευση ολίγου χρόνου η συντρόφισσα Χρύσα (εννοεί την Χρύσα Χατζηβασιλείου), μου έδωσε το χαρτί της σύνδεσής μου στο εξωτερικό και μου ευχήθηκε καλή αντάμωση. Ελευθερωμένος πια από τις δεσμεύσεις που είχα ως καπετάνιος του ΕΛΑΣ και με τη δημιουργηθείσα νέα κατάσταση από την εφαρμογή των όρων της Βάρκιζας, αποφάσισα μαζί με άλλους κυνηγημένους αγωνιστές, να μεταβούμε στην Αλβανία."

"Μόλις πατήσαμε το ποδάρι μας εκεί, οι πρώτοι Αλβανοί υπεύθυνοι που συναντήσαμε μας αποκάλεσαν προδότες. Μας είπαν πως λουφάξαμε και προδώσαμε το λαϊκό κίνημα. Αυτό μας χτύπησε στα νεύρα και αποφασίσαμε να επιστρέψουμε στην Ελλάδα, να συνεχίσουμε τον αγώνα μας, που διακόπηκε απότομα με την υπογραφή της Βάρκιζας. Ο "Νέος ΕΛΑΣ" που δημιουργείται τώρα θα εξαφανίσει τα Φρουραρχεία που στήνει η αντίδραση στα χωριά και τρομοκρατούν και βασανίζουν τον ΕΑΜικό κόσμο. Θα γυρίσω πάλι εδώ σε 20 μέρες από τη Ρούμελη με 1500- 2000 αντάρτες, θα διασχίσουμε μετά τη Μακεδονία, θα βρισκόμαστε στη Φλώρινα και θα τρέμει το Ταίναρο. Όλος ο κόσμος θα μας δέχεται, θα μας ακολουθήσει. Ελπίζω ότι και ο σύντροφος Νίκος (προφανώς ο Νίκος Ζαχαριάδης) θα εγκρίνει την ενέργειά μου."

Έτσι τελείωσε τον λόγο του ο Άρης Βελουχιώτης και ακολούθησε η συζήτηση. Στη διάρκεια του λόγου του μερικοί από τους παρακαθήμενους αγωνιστές, όπως ο καπετάν Φάνης Τσάκας και άλλοι, έλεγαν σιγανά "καλά τα λέει, εκεί που φτάσανε τα πράγματα, έτσι πρέπει να γίνει."

Μετά τον λόγο του Άρη πρώτος αναφέρεται ότι μίλησε ο Γιαννάκος Μαστρογιάννης. Είπε: " Εμείς εδώ είμαστε κατώτερα στελέχη του κόμματος και απλά μέλη, αρμόδιοι να απαντήσουν στα θέματα που θίξατε είναι τα ανώτερα στελέχη του κόμματος που υπεύθυνα χειρίστηκαν τα θέματα αυτά. Τώρα έρχεται και ο αρχηγός του κόμματος που και αυτός θα κρίνει και θα αποφασίσει, αν δε και αυτός δεν σας δικαιώσει, τότε να καταφύγετε σε ανώτερο Βαλκανικό έστω κομματικό ακτίφ. Αν και έχει βέβαια διαλυθεί η Τρίτη Διεθνής, αν δε και αυτό δεν σας δικαιώσει τότε πρέπει να παραδεχτείτε το λάθος και να συμμορφωθείτε με την απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής. Περνάμε δύσκολες μέρες και δεν πρέπει να κάνει ο καθένας του κεφαλιού του. Πρέπει ακόμα να ξέρετε ότι αν εξουδετερώνετε ένα παρακρατικό φρουραρχείο, αυτοί σε αντίποινα θα εξουδετερώνουν 10-15 δικούς μας και ότι πρέπει να πάτε εκεί που σας όρισε το κόμμα και αν χρειαστεί τότε πάλι το κόμμα θα σας ξανακαλέσει να λάβετε μέρος στον αγώνα."

Ακολούθως έλαβε το λόγο ο οργανωτικός γραμματέας Ν. Βέτσης που ανέλυσε με λεπτομέρειες τις θέσεις του ΚΚΕ και του συνέστησε να συμμερισθεί τη δυσχερή θέση των αγωνιστών του λαϊκού κινήματος και να μην παρεμβάλει και αυτός πρόσθετες δυσχέρειες και τον κάλεσε να μεταβεί εκεί που του καθόρισε το κόμμα.

Τέλος, ένας άλλος αγωνιστής του είπε: "Αν εξακολουθήσετε να δράτε αντικομματικά και αν το κόμμα διατάξει την διάλυσή σας, εμείς οι ίδιοι θα σας διαλύσουμε".

"Δηλαδή θα με χτυπήσετε;" ρώτησε τότε ο Άρης.

"Ναι, θα σε χτυπήσουμε", απάντησε ο αγωνιστής.

Έπεσε τότε σιωπή στο δωμάτιο. Ο Άρης Βελουχιώτης πήρε τέλος το λόγο με σπασμένη φωνή και είπε: "Θαυμάζω την ενότητα του ηρωικού Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Ζήτω το αθάνατο ΚΚΕ. Γεια σας σύντροφοι." Ο Άρης αποχώρησε από την αίθουσα χωρίς να τον ακολουθήσει ούτε ένας από τους αγωνιστές των Μελισσουργών. Οι αγωνιστές αμέσως μαζεύτηκαν σε ομάδες και ξεκίνησαν να συζητούν τα ειπωθέντα.

Οι αντάρτες του Άρη 90-95 εκ των οποίων 70-75 ήταν όλοι παλιοί αγωνιστές του ΕΛΑΣ, ετοιμάζονταν να φύγουν. Κατά τις 6 το απόγευμα ήρθε από το χωριό Πράμαντα το στέλεχος του ΕΑΜ Νικόλας Μάργαρης με 4-5 ΕΑΜίτες και παρακάλεσε τον Άρη να απελευθερώσει τους δύο συλληφθέντες συχωριανούς του, που κρατούνταν στο σχολείο των Μελισσουργών και είχαν συλληφθεί την περασμένη νύχτα από ομάδα του τμήματός του.

Ο Μάργαρης δεν το κατάφερε.

Σε λίγες ώρες, το τμήμα του Άρη μαζεύτηκε στην πλατεία του χωριού και έφυγε σε παράταξη ακολουθώντας το δρόμο από τον οποίο είχαν έλθει.

Αυτός ήταν ο τελευταίος πολιτικός λόγος του Άρη Βελουχιώτη σε επίσημη συγκέντρωση συναγωνιστών του. Δεκαπέντε ημέρες μετά θα σκοτωθεί στη δασωμένη τοποθεσία "Φάγκος" της Μεσούντας Άρτας από παρακρατικές συμμορίες.

Πηγή

Όταν η εθνοφυλακή «απελευθέρωνε» τη Σπάρτη από το... ΕΑΜ

noreply@blogger.com (agapitos) — Wed, 03 Feb 2016 23:12:00 +0000

Γράφει ο Κυριάκος Πετράκος

Λένε πως όποιος λαός λησμονεί την Ιστορία του τη βιώνει ξανά με οδυνηρό τρόπο. Επειδή τα τελευταία χρόνια συντελείται προσπάθεια να ξαναγραφτεί η Ιστορία των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων του λαού μας στα μέτρα όσων απουσίαζαν ή τους υπονόμευσαν, είναι, νομίζω, ενδιαφέρον να θυμόμαστε και να θυμίζουμε τα πραγματικά γεγονότα.

Πολύς λόγος γίνεται για το ποιος έριξε «τον πρώτο λίθο» αυτού που ονομάστηκε αργότερα «εμφύλιος πόλεμος». Αδιάψευστος μάρτυρας είναι τα ντοκουμέντα της εποχής που δεν αφήνουν αμφιβολίες. Μερικά από αυτά παρουσιάζει σήμερα ο Εργατικός Αγώνας.

Είναι αποσπάσματα από τα «Αρχεία Εμφυλίου Πολέμου» του ΓΕΣ (1^ος τόμος, σελίδες 427-440). Πρόκειται για τρία έγγραφα: 1) την Έκθεση του διοικητή του Τάγματος Εθνοφυλακής που –κατά τα λεγόμενά του- «απελευθέρωσε» τη Σπάρτη από το ΕΑΜ που τους… υποδεχόταν, 2) τη διαταγή που εξέδωσε ο ίδιος διοικητής του Τάγματος Εθνοφυλακής όπου απαγορεύει τις συγκεντρώσεις, τις αφισοκολλήσεις και την κυκλοφορία εντύπων του ΕΑΜ και 3) Υπόμνημα του διοικητή του ΕΛΑΣ Σπάρτης ο οποίος διαμαρτύρεται στην κυβέρνηση για τις «αυθαιρεσίες» της εθνοφυλακής. Και στα τρία έγγραφα φαίνονται ξεκάθαρα οι προθέσεις της κάθε πλευράς και οι ενέργειες της.

Τα γεγονότα που περιγράφονται δεν είναι μοναδικά. Συνέβαιναν σε κάθε γωνιά της χώρας. Είναι όμως ενδεικτικά γιατί προέρχονται από την πλευρά των αυτουργών, όχι των θυμάτων.

Δημοσιεύουμε τα κείμενα σε μονοτονικό, ωστόσο κρατήσαμε τη γλώσσα της εποχής ελπίζοντας πως δε θα δυσκολέψει ιδιαίτερα όσους δεν είναι εξοικειωμένοι μ’ αυτή.

Έγγραφο 1^ο:

ΕΚΘΕΣΙΣ

Γεγονότων κατά την περίοδο της απελευθερώσεως του Νομού Λακωνίας από τον Εαμοκομμουνισμόν

(1945)

Μετά την υπογραφήν της Συνθήκης Βαρκίζης διετάχθην όπως κινηθώ προς Σπάρτην επί κεφαλής διλοχίας του 164 Τάγματος Εθνοφυλακής.

Σκοπός ήτο η ανάληψις της Στρατιωτικής εξουσίας εις τον Νόμον Λακωνίας και η εγκατάστασις των υπό της Ελληνικής Κυβερνήσεως διορισθέντων Πολιτικών αρχών.

Το τμήμα μου εκινήθη δι’ αυτοκινήτων εξ Αθηνών προς Σπάρτην τεθέν υπό τας Δ/γάς Αγγλικής Ταξιαρχίας.

Εις Σπάρτην εισήλθομεν τας μεσημβρινάς ώρας όπου μας ανέμενον οι στρατολογηθέντες άνδρες της Πολιτοφυλακής του ΕΑΜ ως και η δύναμις του εκεί εδρεύοντος Συντ/τος του ΕΛΑΣ.

Η πόλις έπλεεν εις το ερυθρόν χρώμα και ο στρατολογηθείς εκείνος κόσμος μας υπεδέχετο κραυγάζων τα γνωστά εαμικά συνθήματα μεταξύ των οποίων επεκράτει το «Βάρκιζα - Κριμαία».

Φαίνεται πως είχε δοθή εντολή να ανέλθουν επί των αυτοκινήτων της φάλαγγος οι εις την είσοδον της πόλεως ευρισκόμενοι Κομμουνισταί και ούτω να διασχίσουν ομού με το Τάγμα την πόλιν.

Τούτο μόλις εγένετο αντιληπτόν παρά του υποφαινομένου εσταμάτησα την φάλαγγα και διέταξα όπως κατέλθουν οι αναρχικοί των αυτοκινήτων, συγχρόνως δε αντιληφθείς ότι ο μεγάλος δημόσιος δρόμος όστις διέσχιζε την πόλιν τον οποίον ήμην υποχρεωμένος να διανύσω, καθόσον επρόκειτο να καταυλισθώ εις το Γυμνάσιον το οποίον έκειτο εις το άλλο άκρον της πόλεως, είχε καταληφθή υπό του στρατολογηθέντος πλήθους με σκοπόν την κατάδειξιν της ισχύος του ΕΑΜ και την επιρροήν του επί του ηθικού των ανδρών του Τάγματος ότι εισέρχονται εις την πόλιν όπου άπαντες οι κάτοικοι είναι κομμουνισταί.

Προς ματαίωσιν των σκοπών τούτων διέταξα την αλλαγήν της πορείας της φάλαγγος και ούτω απέφυγα τας προετοιμασθείσας εκδηλώσεις.

Αργότερον επληροφορήθην ότι οι αρχηγοί των κομμουνιστών επί τη αγγελία ότι θα κατήρχετο εις την πόλιν της Σπάρτης Εθνικός Στρατός καμπάζοντες έλεγον ότι καινούργια όπλα μας στέλνουν και ότι θα ήτο το τρίτον Τάγμα που θα αφώπλιζαν.

Τέλος η φάλαγξ έφθασεν εις το άλλον άκρον της πόλεως, το Γυμνάσιον, όπου η οχλοβοή με τα κομμουνιστικά συνθήματα μας παρηκολούθει. Εκεί κατέφθασαν και οι αρχηγοί της Πολιτοφυλακής του ΕΛΑΣ του ΕΑΜ ως και διάφοραι αντιπροσωπείαι των κομμουνιστικών οργανώσεων (ΕΑΜ-ΑΚΕ-ΕΛΔ-ΚΚΕ-ΕΠΟΝ).

Ούτοι αφού φιλικώς μου ηυχήθησαν το «καλώς ώρισα» μου παρεπονέθησαν ότι απέφυγα την υποδοχήν του «λαού» και με προσεκάλεσαν καθώς και τους αξ/κούς μου εις λαϊκόν δείπνον που είχον προετοιμάσει προς τιμή μας.

Ηρνήθην προφασισθείς κόπωσιν και εμείναμεν σύμφωνοι όπως συναντηθώμεν την επομένην πρωίαν προς εφαρμογήν της Συνθήκης της Βαρκίζης.

Εντύπωσιν μου επροκάλεσεν το γεγονός ότι ουδείς Εθνικόφρων πολίτης ευρέθη να με πλησιάση αλλά και ότι όλαι αι οικίαι κατά την είσοδόν μου εις την πόλιν είχον κλειστά τα παραθυρόφυλλα και ουδείς ευρέθη εις εξώστην ή παράθυρον αλλά εις πολλάς οικίας διέκρινα ανθρώπους να κρυφοκυττάζουν από τα κλειστά παράθυρα.

Απέστειλα μετά την αναχώρησιν των αντιπροσωπειών του ΕΑΜ αναγνωρίσεις εις την πόλιν με σκοπόν την εξακρίβωσιν που ευρίσκονται και τι δυνάμεις φυλάσσουν:

Πολιτοφυλακήν
Τηλεγραφεία-Ταχυδρομεία
Noμαρχία-Δημαρχία
Φυλακάς και
Ποία άλλη στρατιωτική δύναμις του ΕΛΑΣ ευρίσκεται εις την πόλιν.

Κατόπιν των πληροφοριών ας περισυνέλεξα διέταξα την 11ην νυκτερινήν, οπότε το κομμουνιστικόν όργιον ευρίσκετο εις το ζενίθ, την κατάληψιν των ανωτέρω κτιρίων υπό του Τάγματος μου. Πράγματι κατελήφθησαν και εγκατεστάθησαν αι φρουραί του Τάγματός μου άνευ αντιστάσεως πλην μικράς εις την Δ/σιν της Πολιτοφυλακής και ισχυροτέρας εις τας φυλακάς όπου εκρατούντο 307 εθνικόφρονες πολίται εξ όλου του Νόμου. Οι φύλακές των κομμουνισταί μόλις αντελήφθησαν ότι θα έχαναν, την κυριότητά των, απεπειράθησαν να τους εκτελέσουν. Εις το τέλος της συρράξεως αυτής προσήλθεν Άγγλος Ταγ/χης Δ/ντής επί των πληροφοριών της Ταξιαρχίας (Ιντέλιντζενς Σέρβις) όστις μοί διεβίβασεν Δ/γήν του Ταξιάρχου του όπως αι φυλακαί κρατηθούν υπό του υποφαινομένου αλλ’ ουδείς εκ των κρατουμένων εξέλθη τούτων.

Μετά την επικράτησίν μου εις όλα τα σημεία εδέχθηκα τον Δ/ντήν της Πολιτοφυλακής Ι. Κότσιρα όστις μοι παρεπονέθη διά την βίαίαν κατάληψιν της πόλεως καθόσον ούτος ήτο διατεθειμένος να εφαρμόση την συμφωνία της Βαρκίζης. Του απήντησα ότι τούτο το έπραξα επειδή εκ πείρας γνωρίζω ότι οι κομμουνισταί δεν είναι ποτέ συνεπείς εις τας συμφωνίας ειμή μόνον όταν αύται επιβάλλονται βιαίως. Του εζήτησα εν συνεχεία όπως η παράδοσις των όπλων των γίνη μέχρι της πρωίας. Κατόπιν εξέδωκα τας εξής προκηρύξεις: 1) Απαγόρευσις «χρήσις- χωνίων». 2) Απαγόρευσις βαφής τοίχων διά συνθημάτων και 3) Όπως οι εισελθόντες εις Σπάρτην κατά την περίοδον της κατοχής και ανήκοντες εις ξένους Νομούς να ετοιμασθούν να απέλθουν της πόλεως μέχρι της μεσημβρίας διά μέσων άτινα θα τους εξησφάλιζα (επρόκειτο να επιστρέφουν τα αυτοκίνητα άτινα είχον μεταφέρει το Τάγμα) συγκεντρούμενοι προς τούτο εις τον προ της Πολιτοφυλακής χώρον.

Πράγματι ουδείς ετόλμησε να παραβή τας δύο πρώτας εντολάς μου εκτός μιάς περιπτώσεως χωνίου όστις επυροβολήθη υπό της πλησιεστέρας περιπόλου. Ομοίως μέχρι της μεσημβρίας ένα ανάμικτον από άνδρας και γυναίκες πλήθος, από πόσης πλευράς ύποπτον, συνεκεντρώθη εις τον ορισθέντα χώρον (το πλείστον ήτο εκ του συνοικισμού Κοκκινιάς - Πειραιώς). Τούτο κατά πλειοψηφίαν απετέλει την δύναμιν της Πολιτοφυλακής της Σπάρτης.

Αφού επεβιβάσθησαν της φάλαγγος των αυτοκινήτων διέταξα την έρευναν διά την τυχόν ανακάλυψιν όπλων. Κατά τον χρόνον της ερεύνης και την διαδικασίαν των συλλαμβανομένων οπλοφορούντων, ήρχισεν να συρρέη ολόκληρος ο πληθυσμός της Σπάρτης εις τα απέναντι πεζοδρόμια και τους πέριξ χώρους της πολιτοφυλακής και παρηκολούθει μετ’ εκπλήξεως τα γενόμενα ότε δε εδόθη το σύνθημα της εκκινήσεως της φάλαγγος εκείνο το σιωπών μέχρι της στιγμής εκείνης πλήθος εξέσπασεν εις διάτορας κραυγάς με κυριαρχούσαν φράσιν «Εξω χολέρα».

Έδιναν δε τοιαύτην εντύπωσιν με τας εκδηλώσεις των ώστε ενόμιζέ τις ότι οι άνθρωποι αυτοί εξήλθον εκ των τάφων, δεν εγνώριζον τι έπραττον, έτρεχον ενηγκαλίζοντο, εκραύγαζον .... και ως διά μαγείας ενεφανίσθη πλήρης μουσική εκ πνευστών οργάνων παιανίζουσα το εμβατήριον «Του αητού ο γυιός». Τότε απεσύρθην εις την Δημαρχίαν, ίνα αποφύγω τας εκδηλώσεις ευγνωμοσύνης του πλήθους, αλλά τούτο εκύκλωσεν τούτην και συστήσαν διαφόρους επιτροπάς ίνα το εκπροσωπήσουν παρουσιάσθησαν εις τον υποφαινόμενον κρατώντας στεφάνους εκ δάφνης τους οποίους μου επρόσφεραν και μοι επέδωσαν διάφορα ψηφίσματα ευγνωμοσύνης και εζήτουν την αποφύλάκισιν των κρατουμένων.

Τας απογευματινάς ώρας αι λαϊκαί. αυθόρμηται αυταί εκδηλώσεις ηυξήθησαν με την άφιξιν των κατοίκων εκ των πέριξ χωρίων και εσυνεχίσθησαν οι εκδηλώσεις αυταί και τας επομένας ημέρας με την αυτήν έντασιν και με σύνθημα το όνομα του υποφαινομένου και κατάρας κατά του κομμουνισμού. Οι εκδηλώσεις αυταί αι οποίαι υπερέβησαν την ανθρώπινην αντοχήν δικαίως εχαρακτηρίσθησαν παρά των Ιατρών ότι επρόκειτο περί ομαδικού παραληρήματος.

Επειδή εις τας εκδηλώσεις αυτάς το καθολικόν αίτημα ήτο η αποφυλάκισις των κρατουμένων εξήτασα και επείσθην ότι ουδείς εκ των κρατουμένων εκείνων είχεν διά συγκεκριμένην αιτίαν κατηγορηθή αλλά απλώς κατά το κομμουνιστικόν σύστημα είχαν σχηματίσει δι’ ένα έκαστον εξ αυτών πλαστήν δικογραφίαν διά ψευδομαρτύρων. Επεσκέφθην τότε τον εγκατασταθέντα Νομάρχην, ονόματι Μπιστογιάννην, και του εζήτησα την βοήθειάν του διά την αποφυλάκισιν των κρατουμένων. Εκείνος ηρνήθη κατηγορηματικώς λέγων ότι η συνθήκη της Βάρκιζας όριζε ρητώς ότι οι κρατούμενοι παρά του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ θεωρούνται ως δοσίλογοι και θα παραμείνουν όπως δικασθούν κανονικώς εφ’ όσον κατ’ αυτών είχε σχηματισθεί δικογραφία και είχεν απαγγελθή κατηγορία. Εις την συζήτησιν τάυτην παρίστατο άτομον όπερ συνώδευε συνεχώς τον Νομάρχην και ελέγετο Πέτρος Φικιώρης γνωστός εις τον Νομόν διά τα κομμουνιστικά του φρονήματα και αρχηγός κομμουνιστικής οικογενείας με δυο υιούς με πλουσίαν κομμουνιστικήν δράσιν. Μη γνωρίζων ποιοι σκοποί εκρύπτοντο εις τας αντιρρήσεις του και υποθέσας ότι ουτος θα εφοβείτο μάλλον τας ευθύνας μιας τοιαύτης πράξεως τον καθησύχασα ειπών εις αυτόν ότι «αν αποφασίσω να τους αποφυλακίσω ούτος δεν θα έχη ουδεμίαν ευθύνην, θα αναλάβω εγώ την ευθύνην της πράξεώς μου έναντι των προϊσταμένων μου». Το είδον να διαμαρτύρεται εντονώτατα και τον εγκατέλειψα. Δεν είχε παρέλθει ώρα από της συναντήσεώς μου εκείνης ότε με εκάλεσε ο Άγγλος Ταξίαρχος και μου εδήλωσε με κατηγορηματικόν και αυστηρόν τρόπον τα εξής: Έχω πληροφορίας ότι θέλετε να απελευθερώσητε τους κρατουμένους. Προσέξατε. Αν προβήτε εις την ενέργειαν αυτήν θα με εύρετε αντίθετον. Έχετε 300 Έλληνας και έχω εις την διάθεσίν μου 1000 Άγγλους. Όταν δε τον ηρώτησα τι εννοούσε με την φράσιν αυτήν μου απήντησεν: Ότι θα σας κτυπήσω διά των όπλων. Του απήντησα ότι θα έχω υπ’ όψιν την αναλογίαν των δυνάμεων αυτών αλλά εις ημάς τους Έλληνας η υπεροχή εις αριθμόν ουδέποτε μας συνεκίνησε. Ανεχώρησα μη δυνάμενος να εξηγήσω και τον τρόπον του έναντι του υποφαινομένου και την εχθρικήν στάσιν του έναντι των κρατουμένων.

Την επομένην εις μεγαλειώδη συγκέντρωσιν του Λαού της Λακωνίας ωμίλησεν από του εξώστου της Δημαρχίας ο Αγγλος Ταξίαρχος και ο υποφαινόμενος και αντελήφθην ότι ουδόλως ωχλήθη εκ των λόγων μου εις τον οποίον ωμίλησα περί του απουσιάζοντος τότε Βασιλέως Γεωργίου και υπεσχέθην ότι συντόμως θα απεφυλακίζοντο οι κρατούμενοι. Εν συνεχεία με εκάλεσέ και μου είπε ότι συνεκάλεσε συμβούλιον εις το οποίον θα συμμετείχε αυτός, ο Νομάρχης, ο Δήμαρχος και ο υποφαινόμενος προς εξέτασιν του ζητήματος των φυλακισμένων.

Πράγματι η σύσκεψις έγινε την επομένην εις την οποίαν λαβών τον λόγον είπον ότι όσοι ευρίσκονται εις τας φυλακάς είναι εκλεκτοί Έλληνες και ότι αι κατηγορίαι είναι πλασταί συνταχθείσαι παρά των κομμουνιστών διότι ήσαν εμπόδιον εις τα σχέδιά των και εζήτησα την άμεσον αποφυλάκισιν πάντων των κρατουμένων. Ο Νομάρχης Μπιστογιάννης απήντησεν ότι αυτό δύναται να γίνη διά ελαχίστους αφού εξετάσωμεν τους φακέλλους των και τας σχετικάς αιτήσεις των αι οποίαι πρέπει να υποβληθούν εις την Νομαρχίαν. Τότε εγερθείς ο Άγγλος Ταξίαρχος είπεν: Βλέπω με ευχαρίστησιν ότι μεταξύ του Νομάρχου και του Δ/του του Τάγματος υπάρχουν σημεία συνεννοήσεως και σας αφίνω να εξακουλουθήσετε την συζήτησιν και απευθυνόμενος προς εμέ μου λέγει: Θα σας στείλω τον αντιπρόσωπόν μου όπως μετ’ αυτού εξετάσετε τα στοιχεία των φυλακισμένων. Όταν απήλθεν απετάνθην εις τον Νομάρχην και του είπον. «Ώστε σεις εισηγήθητε εις τον Άγγλον Ταξίαρχον το ζήτημα των κρατουμένων και τηρεί την εχθρικήν στάσιν έναντι μου;», Μου απήντησε ότι δεν μπορούσε να με αφίση να παραβιάσω την συνθήκην της Βάρκιζας και κατέφυγε εις τον Άγγλον. Τότε του απήντησα ότι δεν θα με γνωρίζη καλώς και εις έντονον ύφος του Νομάρχου τι εννοώ με την φράσιν αυτήν του απήντησα ότι δεν μου λείπει η τόλμη να αποφυλακίσω αυτούς και εις την θέσιν των να βάλω άλλον. Τότε με ηπείλησε ότι θα τηλεγραφήση αμέσως του Πλαστήρα. Άφησα τότε την αίθουσαν και εξελθών αντίκρυσα ένα πλήθος το οποίον ανέμενεν και μόλις με αντελήφθη με ήρπασε εις τας χείρας και με ηρώτησε πού κατευθυνόμην. Εις τας φυλακάς απήντησα. Και τότε όλο εκείνο το πλήθος έχον τον υποφαινόμενον εις τας χείρας και προπορευομένης της μουσικής με θούρια κατηυθύνθη εις τας φυλακάς. Εκεί ανοίξας τας πύλας των φυλακών απηλευθέρωσα πάντας τους κρατουμένους. Και τότε συνέβη κάτι το συγκηνιτικόν και το απίστευτον, όλοι εκείνοι οι υποστάντες τόσα μαρτύρια από τους κομμουνιστάς και καταπονημένοι ήρωες αντί να κατευθυνθούν εις τας οικίας των κατηυθύνθησαν εις την Εκκλησίαν-Μητρόπολιν όπου αστραπιαίως προσήλθον όλοι οι κάτοικοι της πόλεως και εκεί γονατιστοί, χοραστατούντος του Μητροπολίτου Διονυσίου εδεήθησαν και ηυχαρίστησαν τον θεόν διά την σωτηρίαν των και διά την απαλλαγήν από το κομμουνιστικόν άγος της Πατρίδος των.

Εν τω μεταξύ έλαβον τα μέτρα μου διά τυχόν εχθρικήν εκδήλωσιν των Άγγλων.

Κατά το διάστημα της δοξολογίας με εζήτησεν Άγγλος Ταγματάρχης απεσταλμένος του Ταξιάρχου ίνα επισκεφθώμεν τας φυλακάς, του απήντησα ότι δεν υπάρχουν πλέον φυλακισμένοι. Έκτοτε ουδεμία ενέργεια των Άγγλων εξεδηλώθη διά το θέμα των φυλακισμένων.

Την επομένην εις παραταθέν δειπνον υπό του Δημάρχου Κουντουλάκου εις το οποίον είχε προσκληθή και ο Άγγλος Ταξίαρχος με επλησίασεν ούτος μετά το δείπνον και με ηρώτησε τι συνέβη με τους φυλακισμένους. Αφού του έδωσα ωρισμένες εξηγήσεις μου είπε ότι τον έβγαλα από μία δύσκολη θέσι και προσέθεσε, τι είναι ο Νομάρχης; Του απήντησα ότι διαθέτει γραφείον πληροφοριών και δύναται να αρυσθή τας πληροφορίας που θέλει.

Και ενώ εξηκολούθουν αι πανηγυρικαί εορταί διά την απελευθέρωσιν του Νομού Λακωνίας οι κομμουνισταί δεν έπαυσαν νά διαμαρτύρωνται διά δήθεν κακομεταχείρισίν των υπό της Εθνοφρουράς, φθάσαντες να θίγωνται διότι εις πατριωτικά άσματα υβρίζετο η βρωμερά φυλή των Βουλγάρων!!

Συνημμένους υποβάλλω εν αντιγράφω μέρος των αναφορών και επιστολών τούτων διά να φανή η τότε νοοτροπία των και η προετοιμαζόμενη νέα ανταρσία των.

Την αυτήν πανηγυρικήν και εορταστικήν όψιν συνήντησα και εις Γύθειον όπερ δεν υστέρησε εις πατριωτικάς εκδηλώσεις της Σπάρτης κατά την είσοδόν μου εις την πρωτεύουσαν της Μάνης. Εις όλον τον Νομόν δεν υπήρχεν διαφορά μεταξύ των αστικών κομμάτων. Πάντες ήσαν ηνωμένοι κατά των κομμουνιστών και οι Εθνικόφρονες απεκαλούντο Βασιλικοί διά να διακρίνωνται έναντι των ελάχιστων εναπομεινάντων κομμουνιστών. Φαίνεται όμως κατόπιν ενεργειών του Νομάρχου εξεδόθη Δ/γή του Υπουργείου Στρατιωτικών υπογεγραμμένη παρά του Υπουργού Σπαή Λ. δι’ ης διετασσόμην να απέλθω αμέσως της Σπάρτης και να παρουσιασθώ ενώπιον του Υπουργού Στρατιωτικών. Αφιχθείς εις Αθήνας και ανερχόμενος την οδόν Πανεπιστημίου ίνα μεταβώ εις τό Υπρυργείον Στρατιωτικών αντελήφθην ένα αυτοκίνητον να σταματά και να προσκαλούμαι εις αυτό. Πλησιάσας αντελήφθην μέσα εις το αυτοκίνητον τον τότε Υπουργόν Στρ/κών Σπαή με παρακαθήμενον τον Π. Φικιώρην και αμέσως με ύφος οργίλον μου λέγει ο κ. Σπαής. «Τα έκανες θάλασσα εις την Λακωνίαν». Του απήντησα ότι φαίνεται ότι έχει συμβούλους τους Κομμουνιστάς. Τότε αυτός μου λέγει ότι: «Για σας, πάς μη Βασιλικός είναι κομμουνιστής» Του απήντησα ότι εις την Λακωνίαν δεν υπάρχει άλλη κατάστασις ειμή οι Βασιλόφρονες και οι κομμουνισταί. Επειδή δε εν τω μεταξύ συνεκεντρώθη πλήθος περιέργων διέκοψε την συζήτησιν με την εντολήν να πάω να τον εύρω εις το Υπουργείον. Πράγματι ο κ. Σπαής εις νεάν συνάντησίν μας μου επανέλαβε τα ίδια συμπληρώσας ότι εζητωκραύγασα υπέρ του Βασιλέως ότι εξεφράσθην δυσμενώς κατά του Προέδρου της Κυβερνήσεως Πλαστήρα και ότι παρεβίασα την συνθήκην της Βαρκίζης απελευθερώσας τους κρατουμένους υπό του ΕΛΑΣ, και τέλος μου ανεκοίνωσεν ότι δεν θα μεταβώ εις Σπάρτην πλέον και ότι αι πράξεις μου εις Λακωνίαν θα είχον επιπτώσεις επί της σταδιοδρομίας μου.

Πράγματι αργότερον μοι επιβλήθησαν κυρώσεις αδικαιολόγητοι αρθείσαι αργότερον

Τ.Υ. Γ. Α. ΚΟΥΡΟΥΚΛΗΣ

Συνημμένως υποβάλονται:

-Προκήρυξις Τάγματος Εθνοφυλακής

-Υπόμνημα Εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων

-Έγγραφον Επαρχιακής Επιτροπής Λακεδαίμονος ΕΑΜ

-Υπόμνημα ΕΑΜ - ΑΚΕ - ΕΛΔ - ΚΚΕ - ΕΠΟΝ προς Ελλ. Κυβέρν.- Πρεσβευτάς Συμμάχων κλπ.

-Αναφορά λοχ. Πεζ. Κανελλοπούλου Κ.(ΕΛΑΣ)

Έγγραφο 2^ο:

Τάγμα Εθνοφυλακής Σπάρτης

Έχοντες υπ’ όψει την ανάγκην της λήψεως μέτρων προς τήρησιν της ησυχίας και της τάξεως ως και τας σχετικάς περί τούτων διαταγάς και Συντακτικάς πράξεις της Κυβερνήσεως

Αποφασίζομεν

Απαγορεύονται αι δημόσιοι συγκεντρώσεις και συναθροίσεις εν παντί τόπω και χρόνω άνευ αδείας της Νομαρχίας εκδιδομένης κατόπιν αιτήσεως των ενδιαφερομένων. Η αίτησις αύτη θα υποβάλλεται διά της Εθνοφυλακής Σπάρτης ήτις θα γνωματεύη περί του σκοπίμου ή μη της εκδόσεως της αδείας.
Απαγορεύεται η διά τηλεβοών (χωνίων) ανακοίνωσις ειδήσεων, πληροφοριών, συνθημάτων, προσκλήσεων, παρακλήσεων κλπ.
Απαγορεύεται η επί των τοίχων των οικιών, καταστημάτων και παντός εν γένει κτίσματος, πεζοδρομίων ή καταστρώματος των οδών, αναγραφή οιασδήποτε φύσεως πληροφοριών, ειδήσεων, συνθημάτων, συμβόλων ή άλλων παραστάσεων ως και η επικόλλησις και εν γένει διανομή πινακίδων παντός είδους εντύπων και προκηρύξεων οιουδήποτε περιεχομένου.

Της ως άνω απαγορεύσεως εξαιρούνται αι νομίμως κυκλοφορούσαι εφημερίδες, περιοδικά ή άλλα έντυπα αι διανεμόμενοι διαφημίσεις των διαφόρων επιχειρήσεων και τα ειδοποιητήρια των θεατρικών παραστάσεων, εφ’ όσον πάντα ταύτα περιορίζονται εις την διαφήμισιν των προϊόντων ταύτης ή των θεατρικών παραστάσεων εν γένει και άτινα έντυπα και ειδοποιητήρια δύνανται να τοιχοκολλώνται εις τα υπό του Νόμου ή της Εθνοφυλακής καθοριζόμενα.

Οι παραβάται της παρούσης εισάγονται εις το Πλημμελειοδικείον κατά την διαδικασίαν του Νόμου της 22 Νοεμβρίου 1923 περί αμέσου εκδικάσεως πλημμελημάτων τινων επ’ αυτοφόρω και τιμωρούνται διά φυλακίσεως ενός έτους και χρηματικής ποινής από 500-10.000 δρχ δικαιουμένου του Δικαστηρίου να επιβάλη και εκτόπισιν μέχρις ενός έτους εις τόπον οριζόμενον διά της αποφάσεώς του.

Επί των κηρυχθέντων ενοχών δεν εφαρμόζονται αι περί αναστολής ή μετατροπής των καταγνωσθεισών ποινών διατάξεις των σχετικών νόμων.

Επίσης η τυχόν ασκηθείσα κατά της καταδικαστικής αποφάσεώς έφεσις ουδέποτε έχει αναστέλλουσαν δύναμιν ουδέ συγχωρείται η επί εγγυήσει απόλυσις του εκκαλέσαντος την κάτ’ αυτού εκδοθείσαν απόφασιν κατηγορουμένου.

Η παρούσα ισχύει από της ημέρας της δημοσιεύσεως δι’ επικολλήσεως εις τα κεντρικώτερα σημεία της πόλεως.

Σπάρτη τη 6 Μαρτίου 1945

Ενεκρίθη αυθημερόν Ο Διοικητής

ο Νομάρχης Λακωνίας ΓΕΩΡΓ. ΚΟΥΡΟΥΚΛΗΣ

Ταγ/χης Πυρ/κού

Έγγραφο 3^ο:

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

Προς την

Ελληνική Κυβέρνηση, τους Πρεσβευτάς Αγγλίας, Αμερικής, Γαλλίας την Ρωσσική Στρατιωτική αποστολή, την Κεντρική Επιτροπή του ΕΑΜ, Νομαρχίαν Λακωνίας, τον Δ/την των εν Λακωνία Αγγλικών Στρατευμάτων και Δ/την 164 Τάγματος Εθνοφυλακής.

Εκ μέρους του Δημοκρατικού Κόσμου της Επαρχίας Λακεδαίμονος διαμαρτυρόμεθα εντονώτατα για την δημιουργηθείσα κατάσταση στο Νομό μας και ειδικώτερα στη Σπάρτη μετά την άφιξη του Τάγματος Εθνοφυλακής. Νέα περίοδος αφόρητης τρομοκρατίας, όμοιας και πολλές φορές χειρότερης από την περίοδο της Ιταλογερμανικής σκλαβιάς, ξέσπασε σε βάρος του Λαού και κάθε έννοια τάξης, ασφάλειας, δικαιοσύνης, ελευθερίας έλειψε. Ξυλοδαρμοί πολιτών, συλλήψεις άνερ λόγου αγωνιστών, σκανδαλώδικη συνεργασία των επισήμων αρχών με τους Κουϊσλιγκς, αντισυμμαχικές εκδηλώσεις, ανοιχτή φιλοβασιλική και φασιστική πολιτική των αξιωματικών της Εθνοφυλακής, απαγόρευση κυκλοφορίας Εαμικού τύπου, απροκάλυπτη καταπάτηση συμφωνιών Βάρκιζας-Γιάλτας. Αυτά είναι τα γνωρίσματα της εδώ κατάστασης.

Ειδικώτερον σας αναφέρουμε τα εξής γεγονότα, που είναι ασήμαντο μονάχα ποσοστό μιας ατέλειωτης σειράς ομοίων προς αυτά περιπτώσεων:

Την ίδια μέρα 4/3/45 της άφιξης εδώ του Τάγματος εξεδιώχθησαν βιαίως από τα γραφεία τους οι οργανώσεις του ΕΑΜ, ΕΠΟΝ, ΕΑ, Αγροτικό κόμμα, Σύλλογος Θυμάτων, ενώ παράλληλα όργανα της Εθνοφυλακής επιδειχτικά παραβίασαν τα γραφεία του Κομμουνιστικού Κόμματος και με λύσσα θρυμμάτισαν τις ταμπέλες τους. Έκτοτε όλα τα πιο πάνω γραφεία βρίσκονται στα χέρια της Εθνοφυλακής, η οποία αρνήθηκε να επιστρέψη και τα διάφορα υλικά και έγγραφα που βρέθηκαν στα γραφεία.
Στις 5.3.45, τη δεύτερη μέρα της άφιξής τους απέλυσαν 250 περίπου εγκληματίες, που είχαν συγκεντρωθή από ολόκληρη τη Λακωνία στις φυλακές της Σπάρτης, και κατηγορούνται για συνεργασία, με τον εχθρό και σωρεία άλλων εγκλημάτων στο διάστημά της κατοχής. Σε διαμαρτυρία Επιτροπών του Λαού ο Ταγ/χης Εθνοφυλακής κ. Κουρουκλής απάντησε ότι τούτο είναι αξίωση των Άγγλων.
Ενώ απολύονται οι ένοχοι 1000 και πλέον εγκλημάτων που διέπραξαν στο διάστημα της κατοχής στο Νομό μας, οι φυλακές δέχονται τίμιους αγωνιστές του Λαού, χωρίς εντάλματα της αρμοδίας Ανακριτικής ή Εισαγγελικής Αρχής. Ταυτόχρονα εμφανίζονται στους δρόμους και στην πλατεία της Σπάρτης κυκλοφορώντας επιδειχτικά και οι αρχιδήμιοι Λακωνίας αξιωματικοί των Ταγμάτων Ασφαλείας Καραδημητρόπουλος και Κατσαρέας εν στολή. Σημειώνουμε ότι ο Καραδημητρόπουλος έχει σκοτώσει με το ίδιο του το χέρι δεκάδες Λακώνων πατριωτών, τους οποίους συνελάμβανε κατά τις επιδρομές του στα χωριά του Νομού.
Τα όργανα της Εθνοφυλακής του Νομού δέρνουν αγωνιστές του Λαού και τραυματίες του ΕΛΑΣ με βάρβαρο τρόπο. Ενεργούν ενοχλητικές έρευνες σε πολλά σπίτια με χυδαία συμπεριφορά, μη παραλείποντες σε αυτές και πράξεις ληστείας. Συγκεκριμένα αφαίρεσαν από τη χήρα Παπαστάθη, της οποίας τον άνδρα σκότωσαν οι Γερμανοί, 23.000 δρχ. από το Γραφείο Θυμάτων 2 τενεκέδες λάδι, δηλ. συμπεριφορά όμοια με τη συμπεριφορά των Ταγμάτων Ασφαλείας.
Απαγόρευσαν να ψάλλωνται εθνικά αντάρτικά τραγούδια, όπως επίσης απαγόρευσαν την κυκλοφορίαν του Εαμίτικου και Κομμουνιστικού Τύπου.
Ο Διοικητής του Τάγματος Εθνοφυλακής κ. Κουρουκλής ομιλώντας από εξώστη σε συλλαλητήριο, το οποίο (οργάνωσαν φασιστικά και δοσίλογα στοιχεία, έκλεισε το λόγο του καλώντας το Λαό να ζητωκραυγάση υπέρ του Βασιλέως, ενώ σε Επιτροπές που παρουσιάστηκαν σ’ αυτόν για να διαμαρτυρηθούν για την τρομοκρατία που ασκούν τα όργανα τής Εθνοφυλακής και που θυμίζουν τετάρτη Αυγούστου, απάντησε ότι η τετάρτη Αυγούστου εξασφάλισε τάξη και ησυχία και θα πρέπει να επιζητούμε επαναφορά τέτοιου καθεστώτος. Επίσης στις Επιτροπές που παρουσιάσθηκαν τις υποδέχθηκε με τρόπο χλευαστικό.
Ο εγκληματίας αξιωματικός των ταγμάτων ασφαλείας Μενούτης εμφανίστηκε σε χθεσινό συλλαλητήριο με στολή αξιωματικού της Εθνοφυλακής με αυτόματο όπλο στέν, πυροβολώντας και φωνάζοντας «θάνατος στο Λαό λευτεριά στο φασισμό».
Αξ/κός της Εθνοφυλακής, έσκισε στο καφενείο Τράγκα, παρουσία μεγάλου αριθμού θαμώνων τις εικόνες των μεγάλων μας Συμμάχων Τσώρτσιλ, Ρούσβελτ, Στάλιν. Σε διαμαρτυρία του καταστηματάρχου για την ενέργεια του αυτή, που αποτελεί εκδήλωση αντισυμμαχική και έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα της συμφωνίας της Γιάλτας, ο αξ/κός αυτός απάντησε ότι δεν ξέρει τίποτε απ’ αυτά. Άλλο όργανο της Εθνοφυλακής έσκισε στο εστιατόριο του Βαχαβιώλου την εικόνα του Στάλιν. Σε χθεσινό συλλαλητήριο ολόκληρου του Νομού, που έγινε στη Σπάρτη, κυριαρχούσαν τα διασπαστικά του συμμαχικού αγώνα συνθήματα: «Κάτω η Σοβιετική Ένωση», «Κάτω ο Κόκκινος Στρατός» «Θάνατος στους Κουκουέδες» κλπ.

Επειδή τα πιο πάνω και γενικά η στάση των Αξ/κών και ανδρών της Εθνοφυλακής αποτελούν κατάφωρη παραβίαση των συμφωνιών της Βάρκιζας ούτε της Κυβερνήσεως, διότι δεν έχω καμμιά εμπιστοσύνη διά των ειρμόν των ενεργειών της και των δικών σας. Εκτός δε τούτου και η Κυβέρνησις έχει παραβή τους όρους της συμφωνίας εάν υποθέσωμεν ότι αι πράξεις σας είναι ανεξάρτητοι των Διαταγών που έχετε λάβει απ’ αυτήν. Κατόπιν τούτου δεν είμαι διατεθειμένος να τεθώ υπό τας Διαταγάς της παρά μόνον όταν εφαρμόση πλήρως τους όρους της συμφωνίας.

Εκείνο δε που της καταρρίπτει το γόητρο στα μάτια του Ελληνικού Λαού και όλου του Κόσμου, είναι το ότι προσπαθεί να θέση σε πρώτη μοίρα τας πράξεις των Ταγματαλητών οι οποίοι ελάμβανον διαταγάς από τους Γερμανούς κατ’ ευθείαν και αι πράξεις των εστρέφοντο εναντίον ολοκλήρου του Ελλην. Λαού αδιακρίτως ιδεολογίας και παρίστανται αύται ως πράξεις εθνικαί ενώ αντιστρόφως καταδικάζονται αι πράξεις των ηρωικών μορφών του Εθν. Απελ. Αγώνα.

Η Διοίκησις του Τάγματος και εν συνεχεία η Κυβέρνηση καθώς και η εν Σπάρτη Αγγλική Διοίκησις των Τμημάτων φέρνει ακεραίαν την ευθύνην διά ότι θα συμβή σε περίπτωση που δεν θα εφαρμοσθούν οι όροι της Βάρκιζας, απόλυσις κρατουμένων, τρομοκρατία κλπ.

Είμαστε διατεθειμένοι να κάμωμεν και δεύτερον Εθν. απελ. αγώνα με όπλα δικά σας. Η δύναμίς μας είναι τρομερή και η θέλησή μας αλύγιστη.

Εκπροσωπεύω αυτήν την στιγμήν τη δύναμη του σκληρά δοκιμασθέντος Ελληνικού Λαού.

Κ. Κανελλόπουλος

Κοινοποίησις: Λοχαγός Πεζ.

Προς την εν Σπάρτη

Αγγλικήν Διοίκησιν Β/Κ

Πηγή

Το αριστερό παρελθόν μιας επιφανούς ναζίστριας

noreply@blogger.com (agapitos) — Wed, 03 Feb 2016 22:33:00 +0000

Γράφειο Γιώργος Πετρόπουλος

Ο εργάτης

Και λες σκλάβο τον είχανε αγοράσει
όλα του αφέντη τα χρυσά του δώρα
ξεκίναγε σκυφτός, δειλός στη χώρα
τα μπράτσα, τη ζωή να του κεράση.

Μα όντας μοναχός στα πυκνά τα δάση
δαρμένος απ' της έννοιας του τη μπόρα
έκοψε ξύλα με περίσσια φόρα
νεκρόκασσα τ' αφέντη του έχει φκιάσει.

Και μέσα στου μεσημεριού τη λάβρα
σταζοβολά απ' το κούτελο κανάλι
ο ιδρώτας, και τη γης οργώνει αγάλι.

Θεριέβει, ποταμός, ρέμματα μαύρα
που τάβαζαν καιρών και χρόνων μίση
τ' αφέντη πάει τον πύργο να γκρεμίση.

Σμύρνη Σίτσα Κ.

Το μικρό αυτό στιχούργημα δημοσιεύτηκε, στις 17/4/1920 (30/4 με το νέο ημερολόγιο - παραμονή Πρωτομαγιάς), στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης», που τότε εκδιδόταν ακόμα ως «Εφημερίς Σοσιαλιστική», με διευθυντή τον Γιάννη Πετσόπουλο. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στο δεύτερο Συνέδριο του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδος (5-12/4/1920) είχε αποφασιστεί η εφημερίδα να περάσει υπό τον έλεγχο του κόμματος αυτού, του μετέπειτα δηλαδή ΚΚΕ.

Μετά 14 χρόνια, το 1934, το ίδιο πρόσωπο θα έκανε την επανεμφάνισή του στην ελληνική φιλολογία με δύο βιβλία που προωθούσαν απροκάλυπτα τη ναζιστική ιδεολογία. Το ένα έφερε τον τίτλο «Εβραίοι και Κομμουνισμός» και το άλλο «Ψυχικό και πνευματικό δηλητήριο - Η ουσία και το πνεύμα του Μπολσεβικισμού».

Το πρόσωπο αυτό ήταν η Σίτσα Καραϊσκάκη, η κατεξοχήν ναζίστρια στη χώρα μας στη δεκαετία του 1930 και στην περίοδο της κατοχής. Εζησε και σπούδασε στη Γερμανία από το φθινόπωρο του 1923. Από το 1933 υπήρξε σύμβουλος του γερμανικού υπουργείου Προπαγάνδας (γραμματέας του Γκέμπελς). Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936, στο Βερολίνο, είχε αναλάβει τη φιλοξενία της ελληνικής αποστολής.

Επέστρεψε στην Ελλάδα και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Μεταξά υπήρξε υπεύθυνη διαφώτισης της ΕΟΝ για τις φαλαγγίτισσες και τακτική αρθρογράφος των περιοδικών του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου «Νεολαία» και «Νέα Πολιτική». Μερικά κείμενά της δημοσιεύτηκαν και στο λογοτεχνικό περιοδικό «Πνευματική Ζωή».

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής δούλεψε στο Γραφείο Τύπου της γερμανικής πρεσβείας, επόπτευε τη λογοκρισία στο θέατρο και συνεργάστηκε με την κατοχική ραδιοφωνία, ενώ λίγο πριν από την απελευθέρωση, μαζί με άλλους ντόπιους φιλοναζιστές διέφυγε στο εξωτερικό όπου συνέχισε τη δράση της στη Βιέννη κοντά στην ψευτοκυβέρνηση του δωσίλογου Έκτωρα Τσιρονίκου.

Για τη δωσιλογική δράση της η μεταπολεμική ελληνική Δικαιοσύνη την καταδίκασε τρεις φορές σε θάνατο, χωρίς βεβαίως να καταστεί δυνατή η εκτέλεση της ποινής. Το 1963, αφού είχαν παραγραφεί τα αδικήματά της και είχε σταματήσει η δίωξη εναντίον της, επέστρεψε στα πάτρια εδάφη και έζησε τα περισσότερα χρόνια της υπόλοιπης ζωής της στις Θερμές Μυτιλήνης ασχολούμενη με πλευρές της αρχικής της κλίσης, δηλαδή τη λογοτεχνία. Απεβίωσε το 1987.

Όταν η νιότη έδειχνε πως θα γινόταν άλλη

Η Σίτσα Καραϊσκάκη -όπως υπονοείται στο στιχούργημα που παραθέσαμε στην αρχή- δεν ξεκίνησε από συντηρητικές αντιλήψεις για να καταλήξει στον ναζισμό. Ο αρχικός προσανατολισμός της, από νεαρή ηλικία, ήταν προς το σοσιαλιστικό και κομμουνιστικό κίνημα της εποχής, τις ιδέες των οποίων ασπάστηκε μ’ έναν μάλλον δικό της τρόπο - αλλά πάντως τις ασπάστηκε.

Σύμφωνα με το δημοτολόγιο του Δήμου Μυτιλήνης, γεννήθηκε το 1897 στα Μοσχονήσια της Μικράς Ασίας. Τα νεανικά της χρόνια τα έζησε στη Σμύρνη, όπου άρχισε να ασχολείται από μικρή με τη λογοτεχνία ασκούμενη σε στιχουργήματα που δημοσίευε στο λογοτεχνικό περιοδικό της πόλης «Νέα Ζωή». Στη Σμύρνη φαίνεται πως προσέγγισε το εργατικό κίνημα της εποχής και προσεταιρίστηκε τις ιδέες του.

Η Μικρασιατική Καταστροφή την έφερε στη Μυτιλήνη, όπου συνδέθηκε με τον λογοτεχνικό κύκλο του Στράτη Μυριβήλη, δημοσιεύοντας, μάλιστα, ποιήματά της στη βδομαδιάτικη αντιμιλιταριστική εφημερίδα που έβγαζε ο ίδιος με τον τίτλο «Καμπάνα». Στην εφημερίδα του Μυριβήλη δούλευε και ο Ασημάκης Πανσέληνος, ο οποίος, εκεί, γνώρισε για πρώτη φορά τη Σίτσα Καραϊσκάκη. «Ετούτη πάλι η Σίτσα Καραϊσκάκη -γράφει ο Πανσέληνος- ήταν ένα περίεργο ψυχολογικό χαρμάνι όπου ο ρομαντισμός και ο ρεαλισμός είχαν βάλει τα αρνητικά τους στοιχεία.

Έβγανε μια ποιητική συλλογή με τον τίτλο “Το ταίρι που αμάρτησε”. Μηδέ ταίρι μηδέ αμαρτία υπήρχε, μόνο σκαντάλιζε τους νοικοκυραίους ο τίτλος. Ηταν αριστερή και μιλούσε πάντα από περιωπής. Με τους βασιβουζούκους (σ.σ.: την ομάδα του Μυριβήλη) δεν ταίριασαν τα χνώτα της. Τη βοήθησε ο Αλέξανδρος Στάινμετς, ο νεοελληνιστής του Μονάχου, κι έφυγε για την Γερμανία» (Ασ. Πανσέληνος: «Τότε που ζούσαμε..», Κέρδος 1975, σελ. 112).

Η Καραϊσκάκη δημοσιεύει στην «Καμπάνα» από το τρίτο δεκαήμερο Απριλίου του 1923, πράγμα που σημαίνει ότι περίπου τότε συνδέθηκε με τον κύκλο του Μυριβήλη, ενώ από το φύλλο 32 (30-10-1923) οι δημοσιεύσεις ποιημάτων της αναφέρουν ως τόπο γραφής και αποστολής το Μόναχο. Συνεπώς, μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι για τη Γερμανία έφυγε αρχές Οκτωβρίου του 1923.

Στη Μυτιλήνη φαίνεται πως ήταν γνωστή για τις αριστερές ιδέες της, τις οποίες μάλλον δεν ενδιαφερόταν να κρύψει.

Στο φύλλο 34 (13-11-1923) της εφημερίδας «Καμπάνα», δημοσιεύεται μια ανοιχτή επιστολή της -σταλμένη από το Μόναχο- προς τον επιθεωρητή Δημοτικής Εκπαίδευσης Κ. Χριστοδουλόπουλο, στον οποίο διαμαρτύρεται επειδή δεν διόρισε την αδελφή της (αν και είχε, όπως λέει, τα προσόντα που απαιτούσε ο νόμος), με το αιτιολογικό ότι αν είχαν οικονομικές ανάγκες, η ίδια (η Σ. Καραϊσκάκη δηλαδή) δεν θα πήγαινε για σπουδές στη Γερμανία.

Μάλιστα ο επιθεωρητής φέρεται να έκανε λόγο, εν είδει κατηγορίας, για «επαναστατικά μυαλά». Κι η «κερά Σίτσα, η Αϊβαλιώτισα», όπως την αποκαλούσε αργότερα ο Πανσέληνος, του απάντησε: «Η επανάσταση, κύριε είναι ζωή. Τα στεκούμενα νερά γίνουνται βάλτα που μόνο βατράχια μπορούν να κράζουν μέσα. Γίνονται βούρκος και γενούν τις λοιμικές και τις αστένειες».

Επαναστάτρια εκ Μονάχου

Τον Γενάρη του 1924 «βγήκαν» στην Αθήνα δύο νέα λογοτεχνικά περιοδικά. Το ένα είχε τον τίτλο «Νέα Τέχνη» και το άλλο «Νέοι Βωμοί». Το πρώτο ανέφερε ότι «εκδίδεται και διευθύνεται από συντροφιά νέων». Το δεύτερο, μόνο ότι «εκδίδεται από συντροφιά νέων».

Η «Νέα Τέχνη» δημοσίευε κυρίως λογοτεχνικά κείμενα και άρθρα-μελέτες γύρω από το έργο λογοτεχνών, ενώ οι «Νέοι Βωμοί» είχαν και θεωρητικά κείμενα για την τέχνη με μαρξιστική κατεύθυνση.

Πολύ γρήγορα η «Νέα Τέχνη» έγινε το περιοδικό των καβαφιστών και της προβολής του έργου του Κ. Καβάφη, ενώ οι «Νέοι Βωμοί», από την αρχή, ήταν το ανεπίσημο λογοτεχνικό περιοδικό του ΣΕΚΕ (ΚΚΕ).

Ο «Ριζοσπάστης» διαφήμισε την έκδοση του περιοδικού από την πρώτη στιγμή κι εκείνο διαφήμιζε στις σελίδες του έντυπα του κόμματος όπως η Κομμουνιστική Επιθεώρηση.

Η Σίτσα Καραϊσκάκη συνεργάστηκε και με τα δύο αυτά περιοδικά. Στη «Νέα Τέχνη», στα δύο πρώτα τεύχη (Ιανουάριος-Φεβρουάριος 1924), εμφανίζεται ως η φιλολογική ανταποκρίτρια από το Μόναχο, ενώ στο τρίτο (Μάρτιος 1924) δημοσιεύει κάποια μικρά ποιήματά της.

Στους «Νέους Βωμούς» εμφανίζεται από το τρίτο τεύχος (Μάρτιος 1924) όπου δημοσιεύει ένα ποίημά της για τον Γερμανό Κομμουνιστή Καρλ Λίμπκνεχτ, οποίος, μαζί με τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, δολοφονήθηκε τον Ιανουάριο του 1919.

Επίσης, σε δική της μετάφραση, στο ίδιο τεύχος, δημοσιεύονται ορισμένα ποιήματα κι ένα σύντομο βιογραφικό του Λίμπκνεχτ.

Το ποίημά της για τον Λίμπκνεχτ έχει ως εξής:

ΚΑΡΛ ΛΗΜΠΚΝΕΧΤ

Την ανταρσία αγκάλιασα σαν ερωμένη κι’ αδερφή / για τους φτωχούς κι’ απόκληρους πολέμησα της ζήσης / παιδάκι ακόμα μ’ έδερναν αλλόκοτοι πόθοι κρυφοί / ταθάνατο νερό να βρω μιας νέας κι’ άγνωστης βρύσης. / Πουρνό-πουρνό ξεκίνησα. Των νέφων κόκκινη η ραφή ακόμα στην ανατολή. Χρυσήλιε μην αργήσεις / έβγαινε από τα σπλάχνα μου πάντα μια τέτια προσεφκή / -ρίξε το φως σου τις καρδιές, το πνέμα να φωτίσεις. / Μεγάλωσα και μ’ έστειλαν μ’ ένα ντουφέκι οι δυνατοί / ταδέλφια μου ανελύπητα σαν Κάιν για να σκοτώσω / μ’ άλλους. Κι’ αναρωτιούμαστε: Φονιάδες μας ζητούν, γιατί; / Μα εγώ βόλι δεν ερρίξα στις μέρες κείνες τις φριχτές / και μ’ έβαλαν στη φυλακή, στα σίδερα να λυώσω. / Μα να! η ψυχή μου ασκλάβωτη στα πλήθη ανάβει πυρκαγιές.

Μόναχο ΣΙΤΣΑ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ

Ποιήματα της Σίτσας Καραϊσκάκη θα δημοσιευτούν και στο επόμενο, τέταρτο, τεύχος των «Νέων Βωμών» (Απρίλιος 1924) ενώ στο πέμπτο τεύχος (Μάιος 1924) θα υπογράψει τη μετάφραση ποιημάτων με επαναστατικό-κοινωνικό περιεχόμενο του Ivan Goll.

Απ’ τα δικά της ποιήματα που δημοσιεύονται στο τέταρτο τεύχος, όλα έχουν δημοσιευτεί, προηγουμένως, στην «Καμπάνα» του Μυριβήλη, με μικρότερες, μεγαλύτερες ή και καθόλου αλλαγές στον τίτλο και στο περιεχόμενο.

Η «Νέα Θρησκεία» που έχει τις περισσότερες αλλαγές, στην αναδημοσίευσή της στους «Νέους Βωμούς», είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα του Μυριβήλη (φύλλο 5/24-4-1923) με τον τίτλο «Αλήθεια».

Το «Ξεσκλάβωμα», που έχει λεκτικές διορθώσεις, στην πρώτη δημοσίευσή του είχε τον τίτλο «Ελέφτερες ψυχές». Η «Ψυχή της Ανταρσίας» και η «Κόρη Αμαρτωλή» αναδημοσιεύονται ολόιδια όπως στην «Καμπάνα».

Το πιο ενδιαφέρον όλων φυσικά είναι η «Νέα Θρησκεία» όπου η Σίτσα Καραϊσκάκη δηλώνει ευθαρσώς πως έχει ασπαστεί τον κομμουνισμό. Διαβάζουμε:

Η ΝΕΑ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Την ανταρσία αγκάλιασα και πάω προς το βουνό / να γγίξω εκεί τον ήλιο, / να βρω πηγίσο αθάνατο νεράκι ξεκινώ / σε νέας ζωής βασίλειο. /Ν’ ανέβω στακροκόρυφο, να κράξω και να πω / ναντιλαλήσει ο κάμπος. / -Ω! εσύ θρησκεία κόκκινη, Βαγγέλιο του αγαπώ που μου γενάς το θάμπος.

Η στροφή

Οι «Νέοι Βωμοί» έβγαλαν όλα κι όλα 6 τεύχη (Το έκτο - Ιούνιος 1924) αλλά η Σίτσα Καραϊσκάκη, ένα μήνα μετά, εμφανίζεται στον «Νουμά», στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου του 1924 με ένα άρθρο για τον Γερμανό λυρικό ποιητή Φρίντριχ Χέλντερλιν. Με τον «Νουμά» είχε συνεργαστεί και παλιότερα, τουλάχιστον από τον Μάρτιο του 1919.

Στα τέλη του 1924 και το 1925 δημοσιεύει, επίσης, ποιήματά της στο «Περιοδικό ο Φάρος» που έβγαινε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.

Μετά το 1924 η Καραϊσκάκη θα επανεμφανιστεί στον «Νουμά» το 1930, στο τεύχος του Μαΐου, με ένα άρθρο για τον Νορβηγό νομπελίστα λογοτέχνη Κνουτ Χάμσουν, ο οποίος, όμως, τότε είχε περάσει με τον φασισμό. Στο ίδιο περιοδικό, στο τεύχος Ιουνίου του 1930, θα δημοσιεύσει ένα δικό της διήγημα με τίτλο «Ανελλόρα».

Ήταν σαφές πως, πλέον, είχε ήδη προσχωρήσει στον ναζισμό.

Εξίσου σαφές, όμως, ήταν ότι η προηγούμενη σχέση της με την Αριστερά και το κομμουνιστικό κίνημα της εποχής της δεν είχε το αναγκαίο βάθος και την απαραίτητη ουσία.

Ήταν μια σχέση επιφανειακή που η ίδια την προσδιόριζε, όπως αποδεικνύεται από τα ποιήματά της, με θρησκευτικούς-ιδεαλιστικούς όρους.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ιδεαλισμός της και η θρησκευτική προσέγγιση των κοινωνικών ζητημάτων και της πολιτικής αποδεικνύεται πως της φάνηκαν περισσότερο χρήσιμα για να μεταπηδήσει και να ριζώσει στη φασιστική ιδεολογία παρά να ακολουθήσει τον δρόμο της κοινωνικής επαναστάτριας.

Πηγή: efsyn.gr

Δεν υπάρχει μέλλον για τους αγρότες μέσα στη φυλακή των ευρωπαϊκών μονοπωλίων!

noreply@blogger.com (agapitos) — Wed, 03 Feb 2016 22:21:00 +0000

Γράφει ο Στωικός

Σε ανύποπτο χρόνο ο «Εργατικός Αγώνας» είχε δημοσιοποιήσεικατ’ αποκλειστικότητα -συμβαίνουν και αυτά σε ιστοσελίδες– πίνακα της κλίμακας των αγροτικών νοικοκυριών με κριτήριο την έκταση της ιδιόκτητης αγροτικής γης μεταξύ του 2000 και του 2010 (στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ).

Επειδή τις ημέρες αυτές επανέρχεται το αγροτικό πρόβλημα με τη μορφή του ασφαλιστικού –το οποίο πυροδοτεί με τις μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις των τελευταίων ημερών– κρίθηκε αναγκαία η επαναδιατύπωση των στοιχείων του πίνακα. Από την εξέταση τους προκύπτει το βασικό συμπέρασμα, ότι το εξεταζόμενο διάστημα σημειώθηκε μια εκτεταμένη καταστροφή μικρού και μεσαίου μεγέθους αγροτικού κεφαλαίου, ενώ αντίθετα σημειώθηκε μια εντυπωσιακή αύξηση του αριθμού των μεγάλων αγροτών και μια ακόμα μεγαλύτερη αύξηση του μεγέθους των μεγάλων αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε σε πλήρη εξέλιξη τις συνέπειες του νόμου της κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης στην αγροτική οικονομία, η οποία έχει αποκτήσει ισχυρότερα καπιταλιστικά χαρακτηριστικά. Μόνο που το διαβρωτικό ρόλο της συρρίκνωσης των μικρών και μεσαίων αγροτικών καλλιεργειών, δεν τον έχουν αναλάβει οι «δυνάμεις της αγοράς». Ο παράγοντας εκείνος που επιταχύνει τις εξελίξεις στην αγροτική οικονομία, μέσα από την καταστροφή των μικρών και μεσαίων κεφαλαίων, είναι η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία πριμοδοτεί εξόφθαλμα τις μεγάλες καπιταλιστικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις, ενώ οδηγεί στη συρρίκνωση και τον αφανισμό τους μικρότερους αγροτικούς κλήρους. Από κοντά έρχεται και το καπιταλιστικό κράτος με τη φορολογική πολιτική, οι προμηθευτές αγροτικών εφοδίων και μηχανημάτων, η ανυπαρξία πολιτικής προστασίας της εγχώριας αγροτικής πολιτικής, οι μεγάλες αλυσίδες στο χώρο του λιανικού εμπορίου, οι οποίες αγοράζουν τα αγροτικά εμπορεύματα σε εξευτελιστικές τιμές, για να αποτελειώσουν το κακό.

Η ανάλυση των στοιχείων του πίνακα

Μεταξύ του 2000 και του 2010, η καλλιεργούμενη αγροτική γη μειώθηκε κατά 1,05 εκατ. στρέμματα, από 35,83 εκατ. στρέμματα το 2000 σε 34,77 εκατ. στρέμματα το 2010. Όπως προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων, η μείωση της καλλιεργούμενης αγροτικής γης οφείλεται στην εγκατάλειψη των πολύ μικρών καλλιεργειών, προφανώς επειδή η εκμετάλλευση τους ήταν ζημιογόνα.
Οι καλλιέργειες έως 250 στρέμματα εμφανίζουν συρρίκνωση, τόσο του αριθμού των απασχολούμενων νοικοκυριών, όσο και των καλλιεργούμενων στρεμμάτων. Ειδικότερα τα νοικοκυριά που καλλιεργούσαν έως 250 στρέμματα, μειώθηκαν από 798.069 το 2000 σε 693.304 το 2010. Απόλυτη μείωση 104.845 νοικοκυριά, ενώ ποσοστιαία η μείωση ανήλθε στο 13,2%. Η μεγαλύτερες μειώσεις παρατηρήθηκαν σε νοικοκυριά που καλλιεργούσαν έως 5 στρέμματα ( - 10.843), 10–20 στρέμματα ( - 17.237), 20–30 στρέμματα (- 18.092), 30–50 στρέμματα (- 24.585), 50–80 στρέμματα (- 16.357). Μικρότερες μειώσεις έχουμε σε όλη την κλίμακα των αγροτικών νοικοκυριών. Π.χ τα νοικοκυριά που καλλιεργούσαν 150–200 στρέμματα μειώθηκαν κατά 1.504 και αυτά που καλλιεργούσαν 200–250 στρέμματα κατά 233.
Ο αριθμός των καλλιεργούμενων εκτάσεων ( έως 250 στρέμματα) μειώθηκε από 27,01 εκατ. στρέμματα το 2000 σε 23,08 εκατ. στρέμματα το 2010. Απόλυτη μείωση 4,08 εκατ. στρέμματα και ποσοστιαία 14,5%. Από τα 4,08 εκατ. στρέμματα, τα 1,9 εκατ. στρέμματα, άλλαξαν χέρια κα κατέληξαν σε μεγαλοαγρότες (καλλιεργητές με περισσότερα από 250 στρέμματα) και τα υπόλοιπα εγκαταλείφθηκαν, επειδή προφανώς η καλλιέργεια τους κρίθηκε ασύμφορη.

Η μεγαλύτερη μείωση εμφανίζεται στις καλλιέργειες των 50-80 στρεμμάτων (ένα (1) εκατομμύριο στρέμματα λιγότερα στη δεκαετία) και ακολουθούν με 925 χιλ. στρέμματα λιγότερα οι καλλιέργειες των 20–30 στρεμμάτων, 660 χιλ. λιγότερα στρέμματα οι καλλιέργειες των 100-150 στρεμμάτων κλπ.

Οι καλλιέργειες πάνω από 250 στρέμματα

Αύξηση, τόσο του αριθμού των κλήρων, όσο και των καλλιεργούμενων εκτάσεων, εμφανίζουν τη δεκαετία τα νοικοκυριά που έχουν στην ιδιοκτησία τους περισσότερα από 250 στρέμματα.

Εντυπωσιακές ωστόσο αλλαγές παρουσιάζουν οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις των 500–1.000 στρεμμάτων. Την εξεταζόμενη περίοδο οι αγρότες που κατείχαν 500–1.000 στρέμματα αυξήθηκαν από 3.351 σε 5.477 (απόλυτη αύξηση 2.128 και ποσοστιαία 57,4%).

Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις της κατηγορίας αυτής αυξήθηκαν κατά 1,4 εκατ. στρέμματα ή κατά 63,6%!!! Από 2,2 εκατ. στρέμματα το 2000 σε 3,6 εκατ. στρέμματα το 2010.

Ακολουθεί η κατηγορία των πολύ μεγάλων αγροτών ( πάνω από 1.000 στρέμματα). Από 925 αγροτικά καπιταλιστικά νοικοκυριά το 2000, το 2010 ανήλθαν στα 1.498 ( αυξήθηκαν κατά 563 ή κατά 61,9%!!!). Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις των μεγάλων αγροτών καπιταλιστών, από 1,65 εκατ. στρέμματα το 2000, αυξήθηκαν στα 2,5 εκατ. στρέμματα το 2010. Εχουμε μια απόλυτη αύξηση κατά 850 χιλ. στρέμματα ή ποσοστιαία 51,5%!

Συνολικά τα μεγάλα αγροτικά νοικοκυριά με ιδιόκτητη γη πάνω από 250 στρέμματα, μεταξύ του 2000 και του 2010, αυξήθηκαν κατά 4.529: από 18.990 σε 23.519 ή κατά 23,8%.

Η καλλιεργούμενη γη των καπιταλιστικών αυτών νοικοκυριών την ίδια περίοδο αυξήθηκε κατά 2,9 εκατ. στρέμματα: από 8,8 εκατ. στρέμματα το 2000 σε 11,7 εκατ. στρέμματα το 2010 (ποσοστό αύξησης 32,5%).

Ορισμένες παρατηρήσεις

Και ο πιο κακόπιστος συνομιλητής, δεν μπορεί παρά να πειστεί από την ίδια την σκληρή πραγματικότητα, ότι για την φτωχή και μεσαία αγροτιά, τα φτωχά μικρομεσαία στρώματα των πόλεων, την εργατική τάξη, τη μεγαλύτερη κοινωνική τάξη της ελληνικής κοινωνίας… Για τις κοινωνικές αυτές τάξεις και τα φτωχά μικρομεσαία στρώματα, μέλλον μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει. Οσοι αγώνες και αν αναπτυχθούν, όσο μαζικοί και αν είναι οι αγώνες αυτοί, από τη στιγμή που δεν τίθεται το αίτημα της άμεσης και άνευ όρων αποδέσμευσης της Ελλάδας από την μεγάλη φυλακή που έχουν δημιουργήσει τα ευρωπαϊκά μονοπώλια, η κατάσταση των εργαζόμενων τάξεων και στρωμάτων, συνεχώς θα χειροτερεύει.

Ευρωπαϊκή Ένωση και διατήρηση της μικρής και μεσαίας ιδιοκτησίας, είτε πρόκειται για ιδιοκτησία αγροτών, είτε για ιδιοκτησία μικρομεσαίων, είναι πράγματα ασύμβατα. Έχει γίνει ευρύτερα κατανοητό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ευνοεί και ενισχύει την μεγάλη καπιταλιστική ιδιοκτησία.

Αυτή είναι η μεγάλη αλήθεια και όσο πιο γρήγορα γίνει κατανοητή, τόσο το καλύτερο.

Το μέλλον της φτωχής και μεσαίας αγροτιάς, το μέλλον των φτωχών μικρομεσαίων στρωμάτων, είναι δίπλα στην εργατική τάξη. Η λύση στο σημερινό κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα της χώρας είναι η μεγάλη κοινωνική συμμαχία της εργατικής τάξης με τα φτωχά μικρομεσαία στρώματα της πόλης και του χωριού, πάνω σε ένα μίνιμουμ πρόγραμμα που θα προβλέπει την άμεση αποδέσμευση της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την κατάργηση των πολιτικών λιτότητας και των μνημονίων, τη λήψη άμεσων αντιμονοπωλιακών μέτρων, ριζοσπαστική φορολογική μεταρρύθμιση για τη μεταφορά των βαρών στην αστική τάξη και την μεγάλη ακίνητη περιουσία, προστασία της εγχώριας παραγωγής, προώθηση προγράμματος εθνικοποίησης των επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας, των τραπεζών και των υποδομών της χώρας, θέσπιση του εργατικού ελέγχου.

Μόνο ένα τέτοιο ριζοσπαστικό πρόγραμμα πάλης μπορεί να δώσει προοπτική στους αγώνες και να κερδηθεί η μεγάλη πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας που θα αποτελέσει την ασπίδα για την προώθηση των αναγκαίων αντιμονοπωλιακών–αντιιμπεριαλιστικών αλλαγών και ανατροπών.

Οσο για εκείνους που υποστηρίζουν ότι δεν είναι ώριμες σήμερα οι συνθήκες, ότι πρέπει πρώτα να κερδηθεί η πολιτική εξουσία (σοσιαλισμός) και μετά να βγούμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, υπάρχει ο σοβαρότατος κίνδυνος η ώρα αυτή να μην έρθει ποτέ, γιατί, αν συνεχιστεί η λεηλασία που ζει ο λαός τα τελευταία έξι χρόνια, σε λίγο καιρό η ελληνική επικράτεια θα γεμίσει πτώματα και σκελετούς.

Ασε που αν δεν βγούμε από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ -κοντολογίς αν δεν αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της πολύπλευρης εξάρτησης της χώρας από το δυτικό ιμπεριαλισμό– σοσιαλισμό δεν υπάρχει περίπτωση να δούμε ούτε στον αιώνα τον άπαντα.

Η πάλη για το σοσιαλισμό είναι στενά δεμένη με την πάλη για την κατάκτηση της Εθνικής Ανεξαρτησίας. Οσοι αμφισβητούν την σύνδεση και αλληλοδιαπλοκή των δύο μεγάλων αυτών στόχων πάλης, δεν πιστεύουν πραγματικά στο σοσιαλισμό και με τη στάση τους, δίνουν παράταση ζωής στο σάπιο και εκμεταλλευτικό καπιταλιστικό σύστημα.

Πηγή

Η ΑΓΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

noreply@blogger.com (agapitos) — Wed, 03 Feb 2016 22:15:00 +0000

Το κύριο επιχείρημα που αναφέρεται να υπερασπίζεται το δικαίωμα ομοφυλόφιλων ζευγαριών να τεκνοθετούν είναι άκρως προσβλητικό για τους ίδιους: είναι καλύτερα τα παιδιά να μεγαλώνουν πεταμένα σε ιδρύματα; Η εστίαση σε αυτό το επιχείρημα και η ανάδειξή του ως βασικό από τον «προοδευτικό» λόγο αφήνει να εννοηθεί πως η τεκνοθεσία από ομοφυλόφιλα ζευγάρια είναι το λιγότερο κακό μετά την εγκατάλειψη. Από την άλλη, τμήματα της αριστεράς σκίζουν τα ρούχα τους στην υπεράσπιση της λαϊκής οικογένειας. Αυτή η κατάσταση δεν είναι και ανεξήγητη, αν λάβει κανείς υπόψη ότι η αριστερά έχει αποκλείσει από κάθε συζήτηση την μαρξιστική κριτική στο τι είναι η οικογένεια.

Μερικές φορές, αναρωτιέμαι, πόσα εγκεφαλικά θα μετρήσουμε στον Περισσό αν κατά τύχη πέσει κάποιο μαρξικό κείμενο στα χέρια τους. Και πες, η κατάργηση της ιδιοκτησίας, η κατάργηση του κράτους, ο ίδιος ο ταξικός πόλεμος μπορούν να μετατεθούν σε μια άλλη συγκυρία, σε μία άλλη ζωή, στην Δευτέρα Παρουσία. Υπάρχει κάτι, όμως, που δεν φαίνεται διαχειρίσιμο και αυτό είναι ένα ξεκάθαρο πρόταγμα εντός του μαρξικού έργου, επίδικο των μεγάλων επαναστάσεων και ζήτημα που όλη η Αριστερά απ’ άκρη ως άκρη θέλει να ξεχάσει: η κατάργηση της οικογένειας.

Η οικογένεια είναι μία αξία που, ακόμα και αν όλα γκρεμιστούν, πρέπει να επιβιώσει, το πολύ πολύ με τον όρο να τη διέπουν ισότιμες σχέσεις. Η Αλέκα Παπαρήγα στο βιβλίο της για την απελευθέρωση της γυναίκας αναφέρει πως η μορφή της οικογένειας στη σοσιαλιστική κοινωνία έχει υποστεί ελάχιστες αλλαγές αν τη συγκρίνουμε με τη μορφή της οικογένειας στον καπιταλισμό και ο Κώστας Γκριτζώνας περιγράφει στο πόνημά του για τις μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού ότι η γυναίκα όταν μπορεί να αποφασίσει η ίδια για τον εαυτό της αποφασίζει πάντα υπέρ του έρωτα για οικογένεια και όχι για ηδονή.

«Ο ακόλαστος αστός παραβιάζει το γάμο διαπράττοντας κρυφά μοιχεία, ο έμπορος παραβιάζει τους θεσμούς της ιδιοκτησίας στερώντας την ιδιοκτησία των άλλων με την κερδοσκοπία… Άλλα γάμος, ιδιοκτησία και οικογένεια παραμένουν απρόσβλητα στη θεωρία, επειδή αποτελούν την πρακτική βάση που πάνω της η αστική τάξη έχει οικοδομήσει την κυριαρχία της, και διότι αποτελούν τους όρους που κάνουν τον αστό αστό, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που η συνεχής παραβίαση του Νόμου κάνει τον θρήσκο Εβραίο ένα θρήσκο Εβραίο. … Η βρώμικη ύπαρξη της (οικογένειας) έχει το αντίβαρο της μέσα στην Ιερή έννοια της…»

Μαρξ, Ένγκελς «Η Γερμανική Ιδεολογία»

Ο Μαρξ κατέδειξε υπέροχα τον θεσμό της οικογένειας σαν εκείνον που πιο καταπιεστικά από όλους αναπαράγει ατομικά τον εργάτη και τους πολιτικούς όρους ύπαρξής του και περιχαρακώνει το κάθε μέλος του προλεταριάτου από το διπλανό του, αντιμαχόμενος την εργατική συλλογικότητα και εμπεδώνοντας την ταξική εκμετάλλευση, ανεξάρτητα από την ποιότητα της κάθε επιμέρους σχέσης ανάμεσα στους συζύγους. Σε αντίθεση με τους δημόσιους θεσμούς ελέγχου και επιβολής της αστικής κοινωνίας, η επιβολή στην οικογένεια δεν γνωρίζει κανέναν φραγμό ψυχολογικής και φυσικής βίας για την επιτέλεση των κοινωνικών σκοπών της. Μάλιστα, η ποιοτικά ανώτερη μορφή του ολοκληρωτισμού, όπως ανακλάται μέσα από αυτήν, φαίνεται από την αιτιολόγηση των εξουσιαστικών σχέσεων που απορρέουν από αυτή ως άμεσο και επόμενο αποτέλεσμα της ανθρώπινης φύσης.

… Εφόσον αποκαλύφτηκε η γήινη οικογένεια ως μυστικό της αγίας οικογένειας, πρέπει τώρα αυτή η ίδια η γήινη οικογένεια να υποβληθεί σε κριτική και νά ανατραπεί πρακτικά.

Μαρξ, 4η θέση για τον Φόυερμπαχ

Τα γραπτά της Αλεξάνδρας Κολοντάι είναι η κύρια και πιο ολοκληρωμένη ιστορική πηγή για την οπτική των κομμουνιστών και τις επαναστατικές αλλαγές που συντελέστηκαν στα πρώτα χρόνια της Ρώσικης Επανάστασης. Η Αλεξάνδρα Κολλοντάι υπερασπίστηκε με πάθος την ανάγκη του επαναστατημένου ανθρώπου να σπάσει τα δεσμά του αδιάλυτου γάμου που, όπως περιγράφει στη μπροσούρα «Κομμουνισμός και οικογένεια» το 1920, βασίζεται στη γυναικεία δουλεία. Η επανάσταση θα ήταν η ανατολή της ελεύθερης ισότιμης ένωσης βασισμένη στην αμοιβαία αγάπη και τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ δύο μελών της κοινωνίας των εργατών. Η οικογένεια θα δώσει τη θέση της στη μεγάλη παγκόσμια οικογένεια όπου όλοι, άνδρες και γυναίκες, θα είναι αδέρφια και σύντροφοι και αυτές οι νέες σχέσεις θα δωρίσουν στην ανθρωπότητα τη χαρά του ελεύθερου έρωτα.

Στην κριτική της Αλεξάνδρας Κολλοντάι, η οικογένεια δεν είναι πια όχημα οικονομικής οργάνωσης και δραστηριότητας, όπως ήταν η φεουδαρχική πλατειά οικογένεια, που αγκάλιαζε μια γενεαλογική γραμμή πολλών γενεών, ωστόσο συνεχίζει να συντελεί μια συγκεκριμένη κοινωνική λειτουργία στα πλαίσια του καπιταλισμού: πρόκειται για τη βασική μονάδα κατανάλωσης και αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης. Η αστική οικογένεια διαιωνίζει την ιδέα της ατομικής ιδιοκτησίας και της εκμετάλλευσης της εργασίας. Συνεπώς, το επαναστατικό άλμα μέσα από την ανατροπή του αστικού κράτους και των θεσμών του αναφέρεται και στην οικογένεια.

Οι σχέσεις μεταξύ των φύλων, μέσα στα όρια μιας ορισμένης ομάδας, επηρεάζουν βαθειά την έκβαση της πάλης μεταξύ των αντιμαχομένων κοινωνικών τάξεων… Για την εργατική τάξη, μια μεγαλύτερη ευκαμψία, μια μικρότερη σταθερότητα της ένωσης των φύλων, συμφωνούν απόλυτα και μάλιστα απορρέουν άμεσα από τα θεμελιώδη καθήκοντα αυτής της τάξης… Αντίθετα, ο παράγοντας της υποταγής ενός μέλους της τάξης σ’ ένα άλλο, όπως και ο παράγοντας της ιδιοκτησίας, είναι εχθρικός στην ψυχολογία του προλεταριάτου… Η ιδέα της απόλυτης κατοχής, όχι μόνο του σωματικού «εγώ», αλλά και του πνευματικού «εγώ» ενός συζύγου, το ιδεώδες που παραδέχεται δικαιώματα ιδιοκτησίας πάνω στον πνευματικό και ηθικό κόσμο του επιθυμώμενου όντος, είναι ένα ιδεώδες που σχηματίστηκε και καλλιεργήθηκε από την αστική τάξη…

Κολλοντάι, Οι σχέσεις των δύο φύλων και ο μαρξισμός

Η Κολλοντάι είδε πολλά από τα επιτεύγματα της θεωρίας αυτής και των συντροφισσών της του Τμήματος Γυναικών ή Ζενοτντέλ να πραγματώνονται συλλογικά με δημόσια αυτοοργανωμένα εστιατόρια, βρεφοκομεία και κοινόβια εργατριών, είδε να αποποινικοποιούνται οι εκτρώσεις και οι εγκυμοσύνες εκτός γάμου, να καθίσταται μη υποχρεωτικό να καταγράφονται οι γάμοι, να κατοχυρώνονται θεσμικά η οικονομική και κοινωνική ισοτιμία της γυναίκας στον γάμο, να νομιμοποιείται το διαζύγιο με αίτηση μόνο του ενός από τους συζύγους και να καταργούνται οι νόμοι που δίωκαν την ομοφυλοφιλία. Είδε, εντούτοις, από το 1930 και έπειτα όλες αυτές οι νίκες να αναστρέφονται και να αποκαθίσταται το παλαιό νομικό πλαίσιο σε όλα τα ζητήματα, μπροστά στην ανάγκη της πειθάρχησης των εργατών στην υπόθεση της οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Το Τμήμα Γυναικών διαλύθηκε και η Κολλοντάι εξορίστηκε όχι μόνο για την ανάρμοστη δράση της στο ζήτημα της χειραφέτησης των γυναικών και της σεξουαλικότητας, αλλά και για την ενεργό αντιπολίτευση στην ηγεσία του ΚΚΣΕ με την ομάδα της Εργατικής Αντιπολίτευσης επί Λένιν. Μία πολύ ενδιαφέρουσα αφήγηση από τα απομνημονεύματά της αναφέρουν πως ο Λένιν όταν κλήθηκε να την τιμωρήσει για την ανάρμοστή της συμπεριφορά, διέταξε να την παντρέψουν με τον σύντροφό της, ενώ πολλοί λένε ότι γλίτωσε τις μαζικές σταλινικές εκκαθαρίσεις τη δεκαετία του ’30, επειδή ήταν γυναίκα.

Είναι απαράδεκτη, πριν απ’ όλα για τα μέλη και τα στελέχη της ΚΝΕ, η ρήξη των δεσμών με την οικογένεια, η εγκατάλειψη, η αδιαφορία, η έλλειψη σεβασμού, η αυθάδεια… Ιδιαίτερα, βέβαια, σοβαρό είναι το πρόβλημα με τα κορίτσια. Τέλος πάντων δεν μπορεί η κοπέλα να πηγαίνει συνέχεια κάθε βράδυ στη μία και στις δύο τη νύχτα στο σπίτι της… Τα μέλη και τα στελέχη της ΚΝΕ πρέπει να έχουν σταθερές αισθηματικές σχέσεις που να στηρίζονται σε ευγενικά αισθήματα, σε στέρεους συναισθηματικούς δεσμούς… Είναι ανάγκη τα ζητήματα που συνδέονται με την αισθηματική ζωή των μελών μας να απασχολούν γενικά τις οργανώσεις. Δεν είναι ανάγκη να πάτε με ύφος ελεγκτή να ρωτήσετε «τι κάνεις με την κοπέλα σου». Η συζήτηση να έρχεται φυσικά.

Φαράκος, Για την αγωνιστική ταξική πατριωτική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας

Αν πρέπει να μας μαθαίνει κάτι η μαρξική μέθοδος κριτικής της κοινωνίας, ακόμα και αν αξιακά αρνείται κανείς να αποδεχτεί την ταξική της μεροληψία, είναι η πλήρης διαμεσολάβηση του κοινωνικού μέσα από όλες τις διαπροσωπικές σχέσεις στην αστική κοινωνία. Οι οικογενειακοί δεσμοί κάθε άλλο παρά ιδιωτική ζωή είναι. Η οικογενειακή αγάπη δεν είναι ποτέ αγάπη όσο διαμεσολαβείται από τις σχέσεις της οικονομικής και ηθικής εξάρτησης. Ο έρωτας δεν θα είναι ποτέ αληθινός αν δεν απεκδυθεί από την ιδιοκτησία και τον φετιχισμό της υποταγής ενός ατόμου σε ένα άλλο. Η επιθυμία δεν θα είναι ποτέ απελευθερωτική αν δεν απεκδυθεί του φετιχισμού του εμπορεύματος που καθιστά τα σώματα ως άξια ή μη άξια να καταναλωθούν.

Από τη σκοπιά της απελευθερωτικής προοπτικής του ανθρώπου, η ανατροφή των παιδιών μέσα στην κάθε τύπου κλειστή ή ανοιχτή οικογένεια είναι πολύ σοβαρή υπόθεση και για αυτό δεν μπορεί να αξιολογηθεί ποτέ με κριτήρια υπαγωγής των ατόμων στους ρόλους μιας κοινωνίας που στηρίζεται στη σαπίλα της πειθάρχησης των πάντων στο βωμό του κέρδους, μιας κοινωνίας που σοκάρεται περισσότερο αν τα παιδιά μεγαλώνουν με ομοφυλόφιλους γονείς παρά αν ξεβράζονται πνιγμένα κυνηγημένα από τον πόλεμο.

Για μένα, η ανατροφή των παιδιών μπορεί να είναι σωστή μόνο από μια συλλογική προσπάθεια τα παιδιά του αύριο να μεγαλώσουν σε μια κοινωνία όπου η διερεύνηση των ανθρώπινων σχέσεων θα είναι δημιουργικό παιχνίδι και όχι επιβολή συμπεριφοριστικών συστημάτων επαίνου και τιμωρίας. Σε μια πανκοινωνική εξεγερτική παιδική χαρά, όπου ο έρωτας, χωρίς φύλα και αντίστοιχες κοινωνικές ταυτότητες, θα είναι τέχνη και πηγή ευτυχίας και όχι κατάπνιξη επιθυμίας και διαστροφική αποζήτηση πειθαρχείας. Δεν γνωρίζω, όπως και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει, ποια υπάρχουσα μορφή οικογένειας θα μπορούσε να είναι πρόπλασμα μιας τέτοιας κατάστασης. Αυτό που, ωστόσο, μπορώ να υποστηρίξω είναι ότι η ανατροφή των παιδιών από ανθρώπους που αψήφησαν την κοινωνική διαστροφή της υποταγής της επιθυμίας σε καθολικές νόρμες και διεκδίκησαν την κυριαρχία επί του σώματός τους είναι μια καλή αρχή.

Πηγή

ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ – 30 ΓΕΝΑΡΗ 1950 «Απόψε χτυπούνε τις γυναίκες»

noreply@blogger.com (agapitos) — Wed, 03 Feb 2016 22:08:00 +0000

Στο ημερολόγιο, η μέρα αυτή είναι των Τριών Ιεραρχών, μα για μας τις εξόριστες, ήταν η χειρότερη μέρα της ζωής μας. Για τη Μακρόνησο έχουν γραφτεί και ακουστεί πολλά. Κυρίως για τους άντρες πολίτες ή στρατιώτες. Λίγοι όμως φαίνεται γνωρίζουν πως στο κολαστήρι αυτό πάτησαν το πόδι τους και εξόριστες γυναίκες. Και το λέω αυτό, γιατί με ευκαιρία τις συναυλίες του Μίκη Θεοδωράκη στη Μακρόνησο, είχα διαβάσει τότε στον «Ταχυδρόμο» (τεύχος 184) ένα άρθρο του Ζακ Σαμουήλ με τίτλο «Αυτόπτης Μάρτυρας» και είχα μείνει με το στόμα ανοιχτό, διαβάζοντας τη λεζάντα μιας φωτογραφίας που έλεγε: «Στη Μακρόνησο τα χρόνια που λειτούργησε ως Εθνικό Αναμορφωτήριο δεν υπήρχαν γυναίκες
. Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο όμως, σύζυγοι, αδελφές, κόρες πρώην κρατουμένων προσπάθησαν να χωρέσουν χρόνους πολλούς μέσα σε λίγες ώρες σ’ αυτό το νησί που ήταν τόπος εξορίας από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας». Ισως η έκπληξη που δοκίμασα, διαβάζοντάς το τότε να είναι σήμερα το έναυσμα της επιθυμίας μου να πιάσω την πένα και ν’ αραδιάσω στο χαρτί, με ευκαιρία την επετειακή αυτή μέρα του ξυλοδαρμού των γυναικών, όσα σαλεύουν ακόμα στο νου, μια και οι μνήμες όσο πάνε θολώνουν. Τα χρόνια περνούν και τα «θα» που αναβάλλουμε για το μέλλον όλο και τελειώνουν. Πάντως, είμαι σίγουρη πως το ίδιο θα αισθανόταν κάθε εξόριστη γυναίκα που έζησε σ’ εκείνο το κολαστήρι. Κι αυτό γιατί η Μακρόνησος μας άφησε άλλες αναμνήσεις. Μας άφησε βιώματα που δεν ξεκολλούν από το πετσί μας και η κάθε αναφορά τους ξεφλουδίζει ακόμα τις πληγές μας. Πάει μισός αιώνας και παραπάνω από τότε και οι φρικιαστικές εκείνες εικόνες που ζήσαμε εκεί δεν παύουν να μας συνοδεύουν ακόμα. Οπως ξέρουν όλοι, η Μακρόνησος δεν ήταν ένας απλός τόπος εξορίας. Ηταν ένα οργανωμένο σύστημα εξόντωσης των αντιφρονούντων αριστερών και κυρίως των κομμουνιστών. Ηταν μια μελετημένη καταπιεστική και ψυχολογική μάχη που δινόταν καθημερινά ενάντια στη συνείδηση και αξιοπρέπεια όλων μας, ενάντια στην αντοχή του ανθρώπου. Τα δύσκολα εκείνα χρόνια της συμφοράς και των διωγμών βρέθηκαν μερικοί έξυπνοι εγκέφαλοι που συνέλαβαν την ιδέα κάτω από τα φώτα και τις οδηγίες Αγγλων και Αμερικάνων να δημιουργήσουν ένα σύστημα «Αναμόρφωσης» για όλα τ’ αγύριστα κεφάλια της αριστεράς, προκειμένου ν’ αναβαπτιστούν και ν’ αλλάξουν τα φρονήματά τους, τις ιδέες τους, τα ιδανικά τους. Να γίνουν άλλοι άνθρωποι. Να γίνουν εθνικόφρονες! Και οι εγκέφαλοι αυτοί έκριναν σκόπιμο, στο σχολείο αυτό να μεταφέρουν και τις εξόριστες γυναίκες. Τη γενιά της Αντίστασης και της Κατοχής, που αντί να γονατίσουνε μπροστά της, ετοιμάσανε ρόπαλα να της επιτεθούν. Τις γυναίκες αυτές τις μεταχειρίστηκαν με τον ίδιο βάναυσο τρόπο που μεταχειρίστηκαν και τους άντρες. Αλλωστε, ο Βασιλόπουλος μας το δήλωσε κατηγορηματικά μόλις φτάσαμε: «Να μην έχουμε αυταπάτες πως σαν γυναίκες θα μας σεβαστούν. Στη Μακρόνησο δεν υπάρχουν εύνοιες και διακρίσεις. Μας περιμένει αυτό που πάθαν χιλιάδες άντρες. Στο χέρι μας είναι να διαλέξουμε» και με έμφαση αποτελείωνε: «Πάντως, να ξέρετε πως εδώ είναι Μακρόνησος και όποιος δεν υπογράφει πεθαίνει». Κι όπως μας το είπαν έτσι και το πραγματοποίησαν. Οι μαστόροι αυτοί της βίας και του εγκλήματος δε σεβάστηκαν ούτε ηλικιωμένες γυναίκες, ούτε άρρωστες κατάκοιτες, ούτε παιδιά και μωρομάνες. Μας πέρασαν όλες από το ίδιο κόσκινο. Καμιά μας δε θα ξεχάσει το φτερούγισμα εκείνο της ψυχής μας, όταν μας πλησίαζαν μέσα στη νύχτα οι Αλφαμίτες με τους φακούς κι αρπάζανε ανάμεσά μας, άλλες να τις πάνε στα γραφεία του Α2 για αλφάδιασμα, άλλες τις απομόνωναν σε σκηνές και τις χτυπούσαν κι άλλες τις στήναν και μπροστά μας για να βλέπουμε το βούρδουλα να πέφτει στα κορμιά τους. Το βράδυ εκείνο που αποφάσισαν να χτυπήσουν τις γυναίκες, όλες οι σκηνές των φαντάρων, όλοι οι κλωβοί των ιδιωτών, ακόμη κι οι χαράδρες, όλα είχαν βουβαθεί παντελώς. Τη νύχτα εκείνη η σκέψη του καθενός πετούσε στις γυναίκες. Ο πατέρας που είχε την κόρη του, ο γιος τη μάνα, την αδελφή του, όλων η σκέψη βρισκόταν στον κλωβό των γυναικών. Το βράδυ εκείνο της 30 Ιανουαρίου του 1950 μία μόνο σκέψη κυριαρχούσε στη Μακρόνησο: «ΑΠΟΨΕ ΧΤΥΠΟΥΝΕ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ». Το κράτος, παρότι είχε λήξει ο Εμφύλιος και δεν υπήρχε πλέον λόγος να μας κρατεί εξόριστες, έκρινε σκόπιμη τη μεταφορά μας στη Μακρόνησο για να ζήσουμε κι εμείς την «Αναμόρφωση» το σύστημα αυτό της βάναυσης βίας και κτηνωδίας, το σύστημα αυτό που υπήρξε όχι μόνο για τον τόπο μας, αλλά και διεθνώς η μεγάλη ντροπή της Ελλάδας. Και για να μη μαθευτούν τα αίσχη της εποχής εκείνης κρατούν ακόμη ερμητικά κλειστά τ’ αρχεία της Μακρονήσου, για να γράφονται και να διαβάζονται πως στη Μακρόνησο δεν υπήρχαν γυναίκες!!! Ευτυχώς που, τον καιρό αυτό, κυκλοφορούν από τη «Σύγχρονη Εποχή» οι δύο τόμοι του ιστορικού βιβλίου «Μακρόνησος. Ιστορικός τόπος» κι ελπίζω ο κύριος Ζακ Σαμουήλ να ενδιαφερθεί ν’ αναγνώσει. Οσο για τ’ αποτελέσματα που έδωσε το «Αναμορφωτικό» τους σύστημα πάνω στις χιλιάδες των κρατουμένων, το απέδωσαν με την ψήφο τους ανάγλυφα οι «Δελτα-πίτες» στις εκλογές της 5ης Μαρτίου 1950. Ολα τα παιδιά αυτά, που ζητωκραύγαζαν πότε υπέρ του Βασιλόπουλου κι άλλοτε υπέρ του Μπαϊρακτάρη, όλα τα παιδιά που τραγουδούσαν συντεταγμένα: «Μολυσμένη ως τώρα η ψυχή μας / θέλει βάπτισμα ξανά εθνικό, ναι εθνικό / φόβο πια δε θα έχει η φυλή μας / απ’ τον άτιμο κομμουνισμό /. Ολα τα παιδιά αυτά της ΕΠΟΝ και της Εθνικής Αντίστασης, που κάτω από άγρια βασανιστήρια είχαν κάνει τη δήλωση μετανοίας και που με τη νοσηρή κι εγκληματική του φαντασία ο Βασιλόπουλος πίστευε και μας έλεγε: «πως είχαν αποβάλει τον παλιό τους εαυτό για να ενταχθούν στους κόλπους της πατρίδας». Ψήφισαν όλα τη Δημοκρατική Παράταξη – το σύνθημα της ομάδας κρατουμένων – και τίναξαν τη Μακρόνησο και το σύστημά της στον αέρα. Συμπτωματικά Μάρτιο μήνα θα γίνουν και οι προσεχείς εκλογές. Ας ρίξουμε λοιπόν την ψήφο μας και τώρα, εκεί που πραγματικά θα πιάσει τόπο, εκεί που θ’ ακουστεί η φωνή μας, στο ΚΚΕ που με συνέπεια αγωνίζεται για τα προβλήματα του λαού και της νεολαίας. rizospastis μέσω lefterianews.wordpress.com

Διαβάστε περισσότερα: http://www.kar.org.gr/2016/01/19/%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%BF%CF%83-30-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%B7-1950-%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%88%CE%B5-%CF%87%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%8D%CE%BD-3/

76-2000 - Συλλογή φωτογραφιών από 25 χρόνια διαδηλώσεων και συγκρούσεων με τα ΜΑΤ και με τους «αγανακτισμένους πολίτες»

noreply@blogger.com (agapitos) — Wed, 03 Feb 2016 21:59:00 +0000

76-2000 - Συλλογή φωτογραφιών από 25 χρόνια διαδηλώσεων και συγκρούσεων με τα ΜΑΤ και με τους «αγανακτισμένους πολίτες»
https://xyzcontagion.wordpress.com/…/bahala-25-xronia-1976…/

Μια αναδρομή, για ιστορικούς λόγους, στις κινητοποιήσεις της Μεταπολίτευσης, μεταξύ 1976 και 2000:
Με χρονολογική σειρά:
- Οι μεγάλες απεργίες ενάντια στον 'Νόμο Λάσκαρη' (Νόμος 330) τον Μάιο του 1976, συν ο θάνατος τον ίδιο μήνα του μαθητή Σιδέρη Ισιδωρόπουλου συν ο θάνατος της πλανόδιας μικροπωλήτριας ('ζητιάνα' τη χαρακτήρισε η επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση) Αναστασίας Τσιβίκα
- Ολοι οι επεισοδιακοί εορτασμοί του Πολυτεχνείου, όπως του 1977, του 1980 με τον θάνατο της Σταματίνας Κανελλοπούλου και του Ιάκωβου Κουμή, το 1991 με τις προηγηθείσες μαθητικές πορείες, τις συμπλοκές και την πολιορκία του ΕΜΠ από αγανακτισμένους φασίστες που εμπόδιζαν την έξοδο και τον εμπρησμό της πρυτανείας του Πολυτεχνείου με τις συλλήψεις περισσότερων από 500 ατόμων, του 1995 με το διάσημο 'κάψιμο σημαίας', την άρση του ασύλου στο ΕΜΠ, την εμφάνιση 'Αγανακτισμένων πολιτών' και τη σύλληψη οκτώ μελών της 'Χρυσής Αυγής' έξω από το ΕΜΠ (αφέθηκαν ελεύθεροι, φυσικά).

- Οι κινητοποιήσεις ενάντια στο Νόμο 815 (και στη Θεσσαλονίκη)
- Οι συγκρούσεις στο Μαρούσι, οι λεγόμενες 'για τη χαβούζα'
- Οι 'Επιχειρήσεις Αρετή' και άλλες προσπάθειες επεμβάσεων στα Εξάρχεια των Μποσινάκη, Τζανάκη, Αρκουδέα
- Η πρώτη και η δεύτερη κατάληψη του Χημείου
- O θάνατος του Μιχάλη Καλτεζά και οι διαδηλώσεις για τη δίκη και την αθώωση του δολοφόνου του Αθανάσιου Μελίστα
- Οι επισκέψεις του Γάλλου φασίστα Ζαν Μαρί Λεπέν και τα επεισόδια στο Caravel
- Οι επισκέψεις Σουλτς, Ντεκλέρκ, Μπους, Κλίντον
- Διάφορα επεισόδια και οδομαχίες σε φοιτητικές εκλογές, στη Βουλή και σε συναυλίες
- Ο εμπρησμός του κτιρίου 'Κάπα Μαρούση' με τους τρεις νεκρούς και ο θάνατος του Τούρκου πρόσφυγα Σουλεϊμάν Ακιάρ
- Η δολοφονία Τεμπονέρα
- Οι ιδιωτικοποιήσεις της ΕΑΣ
- Απεργίες καθηγητών για το ΑΣΕΠ και μαθητών για διάφορους νόμους και εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις
- Και τέλος, φτάνοντας στο 1999, οι διαδηλώσεις ενάντια στο ΝΑΤΟ για το Κόσοβο στην Πρεσβεία των ΗΠΑ και στο 2000 με οδομαχίες (για τις οποίες δεν θυμόμαστε το λόγο, αλλά τις βάλαμε κι αυτές).
- Στο τέλος, δυο στιγμιότυπα από την Πλατεία Αριστοτέλους Θεσσαλονίκη, όταν οι ναζί επιχείρησαν να βγουν απ' τις τρύπες τους, κάποια πρωτοσέλιδα με αίσθηση του σενς οφ χούμορ (νοτ), τα χαρακτηριστικά πανό όπως εκείνα που «Είναι ο Ανθός της Ελληνικής Νεολαίας», και οι δύο σημαντικότερες, ίσως, στιγμές της 40ετίας.
https://xyzcontagion.wordpress.com/…/bahala-25-xronia-1976…/

Softex, με πρόσχημα μια πυρκαγιά βάζουν λουκέτο και πάνε στη Βουλγαρία, αφιέρωμα στην ιστορια της εταιριας και τους αγωνες των εργαζομενων .

noreply@blogger.com (agapitos) — Tue, 19 Jan 2016 12:56:00 +0000

Στο δρόμο 130 εργαζόμενοι με τηλεφωνική ειδοποίηση !
Πίσω από την ιστορία βρίσκεται ένα τραστ χαρτοβιομηχάνων που ελέγχει την αγορά χαρτιού πανευρωπαϊκά.
Στους εργαζόμενους έμεινε μόνο ο δρόμος του αγώνα.
Σε αυτό το μικρό αφιέρωμα προσπαθούμε να παρουσιάσουμε τα γεγονότα και τις συνθήκες που προηγήθηκαν
Την πολυεθνική εταιρεία BOLTON GROUP με έδρα την Ιταλία, που εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την BOLTON HELLAS AEBE, καταγγέλλει το υπουργείο Εργασίας για το «λουκέτο» στο εργοστάσιο της SOFTEX (ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΧΑΡΤΟΠΟΙΪΑ), που είχε ως αποτέλεσμα να μείνουν στο δρόμο 200 εργαζόμενοι.
Το υπουργείο Εργασίας δηλώνει ότι θα εξαντλήσει κάθε νόμιμη δυνατότητα προς πάσα κατεύθυνση, ώστε να συνεχίσει η λειτουργία του εργοστασίου και η διατήρηση των θέσεων εργασίας. «Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι η Ελλάδα δεν είναι πια η χώρα της αυθαιρεσίας σε βάρος της οικονομίας και της εργασίας», αναφέρει.

Όπως αναφέρεται στο δελτίο Τύπου του υπουργείου:
«Πληροφορηθήκαμε ότι η πολυεθνική εταιρεία BOLTON GROUP με έδρα την Ιταλία, που εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την BOLTON HELLAS AEBE, αποφάσισε να κλείσει οριστικά το εργοστάσιο της SOFTEX (ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΧΑΡΤΟΠΟΙΪΑ), δημιουργώντας ένα καίριο πλήγμα στην ελληνική βιομηχανία και αφήνοντας στον δρόμο όλους τους εργαζόμενους, περίπου 200.
»Αφορμή ήταν η μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε στις αρχές Ιουλίου 2015 σε μία μονάδα του εργοστασίου της SOFTEX που δημιούργησε προβλήματα στη παραγωγή. Οι ασφαλιστικές εταιρείες με διάφορες δικαιολογίες και καθυστερήσεις αποφάσισαν να αποζημιώσουν με ένα πολύ μικρό ποσό την εταιρεία. Αυτό αποτέλεσε το “πρόσχημα”, έτσι ώστε αντί να διορθωθεί το πρόβλημα και να συνεχίσει την λειτουργία της η SOFTEX και να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας, να προχωρήσει η μητρική εταιρεία στο κλείσιμο της μεγαλύτερης ελληνικής βιομηχανίας προϊόντων χάρτου.
»Το Υπουργείο Εργασίας καταγγέλλει την πολυεθνική εταιρεία και δηλώνει ότι σε συνεργασία με τους εργαζόμενους και τη διοίκηση της SOFTEX, θα εξαντλήσει κάθε νόμιμη δυνατότητα προς πάσα κατεύθυνση, ώστε να συνεχίσει η λειτουργία του εργοστασίου και η διατήρηση των θέσεων εργασίας. Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι η Ελλάδα δεν είναι πια η χώρα της αυθαιρεσίας σε βάρος της οικονομίας και της εργασίας»

Για την πυρκαγιά
Φωτογραφία από την πυρκαγιά το καλοκαίρι του 2015
Τον Ιούλιο του 2015 μιά ακόμα πυρκαγιά κατέστρεψε το τμήμα που στεγαζόταν οι λέβητες, στο εργοστάσιο του Βοτανικού. Χρειάστηκαν 4 μέρες για να σβήσει, με συνεχή προσπάθεια από τους εργαζόμενους. 4 και όχι 2 τραυματίστηκαν από πτώση της οροφής τότε. Σε ανακοίνωση του σωματείου το φθινόπωρο τέθηκε το ερώτημα για τη μη επισκευή της ζημιάς, η εργοδότες δεν απάντησαν ποτέ. Ηδη, οι ασφαλιστικές εταιρείες είχαν καταβάλει κάποια χρήματα και είχαν συμφωνήσει να εξοφλήσουν τα τιμολόγια ειδών και εργασιών που απαιτούνταν. Φαίνεται πως με αυτά τα χρήματα, προσπαθούν να κάνουν τη μετεγκατάσταση στη Βουλγαρία.

Για την ιστορία

Σε ένα χρόνο από τώρα η Αθηναϊκή Χαρτοποιία θα συμπλήρωνε ογδόντα χρόνια ζωής. Δεν λέμε γιορτάσει, γιατί οι χαρές για την εταιρία που παρήγαγε το πιο ισχυρό ελληνικό σήμα στην αγορά χαρτιού, το Softex, έχουν ξεχαστεί εδώ και δεκαετίες. Χωρίς προβολή, χωρίς social media, ούτε καν site η εταιρεία δείχνει πραγματικά ξεκομμένη από την σημερινή εποχή. Οι πωλήσεις που πραγματοποιεί, μπορεί κάλλιστα κάποιος να υποθέσει ότι είναι «από κεκτημένη ταχύτητα» και την αγάπη και την εμπιστοσύνη που τρέφει ο Έλληνας καταναλωτής στο χαρτί που κάποτε έμπαινε σε περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά στην Ελλάδα.

Η Αθηναϊκή Χαρτοποιία αποχαιρετά για πάντα την παραγωγική διαδικασία μετά από την απόφαση της πολυεθνικής Bolton, στην οποία είχε περιέλθει τα τελευταία 15 χρόνια, υπήρξε μία «αμαρτωλή ιστορία» σχεδόν στο σύνολο της πορείας της. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Η δεκαετία του ’20 ήταν αυτή της πρώτης ελληνικής «βιομηχανικής επανάστασης». Παροχές οικοπέδων από το κράτος για την δημιουργία εργοστασίων, υψηλοί δασμοί στα εισαγόμενα προϊόντα, φθηνά εργατικά χέρια από τους Μικρασιάτες και η πρώτη αστικοποίηση δημιούργησαν ένα ιδανικό περιβάλλον για να αποκτήσει η Ελλάδα ισχυρή χαρτοβιομηχανία. Μία χαρτοβιομηχανία που απευθύνονταν κυρίως στις ανάγκες της υπόλοιπης βιομηχανίας (συσκευασίες, πακέτα τσιγάρων) και δευτερευόντως στον τελικό καταναλωτή. Στα τέλη της δεκαετίας o Ευάγγελος Λαδόπουλος στην Πάτρα θα δημιουργήσει μια χαρτοβιομηχανία που μετά από μερικές δεκαετίες θα γινόταν η μεγαλύτερη των Βαλκανίων. Λίγο πριν ξεκινήσει η παραγωγή το 1929 και καθώς έφταναν τα πρώτα μηχανήματα από την Γερμανία ακτοπλοϊκώς, από ένα «ατύχημα» αυτά θα βρεθούν στην θάλασσα. Ο Λαδόπουλος θα αγοράσει τα μηχανήματα σε πολύ χαμηλότερη τιμή από τους Γερμανούς λόγω εγγύησης. Η ελληνική χαρτοβιομηχανία είχε ήδη δείξει τα πρώτα δείγματα γραφής της.

Το 1937 ο Λαδόπουλος θα βρει απέναντι του έναν ισχυρό αντίπαλο πόλο, τον Κωνσταντίνο Κεφάλα ο οποίος μαζί με τον Γ. Γιαννουλάτο θα δημιουργήσουν στον Βοτανικό την «Αθηναϊκή Χαρτοποιία Ο.Ε.». Με συνεχή δάνεια και μεγάλες επενδύσεις μέχρι το 1974 η βιομηχανία θα έχει πλέον 9 μηχανές χαρτιού (παράγεται κάθε είδους χαρτί: κραφτ, εκτύπωσης-γραφής, χαρτιά υγείας Softex). Οι 88 εργατοϋπάλληλοι του 1945, θα φθάσουν τους 1.030 το 1969, και οι 1.250 τόνοι χαρτιού του 1950 θα φθάσουν τους 59.000 περίπου το 1968 και τους 94.000 το 1972. Νέα δάνεια, περισσότεροι εργαζόμενοι, εκβιασμοί προς την κυβέρνηση με όπλο τις θέσεις εργασίας και ένας φαύλος κύκλος συντηρούνταν για δεκαετίες. Ο συνεχής ανταγωνισμός των δύο μεγάλων βιομηχανιών, Λαδόπουλου και Αθηναϊκής, θα τους οδηγήσει σε μια ξέφρενη κούρσα επενδύσεων, υπερχρέωση και πτώχευση και των δύο. Μία πτώχευση που ήρθε την καλύτερη δυνατή εποχή, αυτή του πρώτου ΠΑΣΟΚ που οδηγούσε τις «προβληματικές» ιδιωτικές επιχειρήσεις στην αγκαλιά του Οργανισμού Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων.

Το 1997, η «καταρρέουσα» όπως την αποκαλούσαν τότε Softex είχε γιγαντωθεί και άλλο όχι όμως στους τομείς που μπορεί να είναι υπερήφανη μία βιομηχανία:

«Ενώ το απαραίτητο προσωπικό, σύμφωνα με όλες τις μελέτες, σε καμιά περίπτωση δεν ξεπερνούσε τα 1.200 άτομα, ως πρόσφατα ήταν ακριβώς διπλάσιο: 2.400 άτομα. Σαν να μην έφθανε αυτό, στα 12 χρόνια όπου βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο του ΟΑΕ, η εταιρεία δεν κατόρθωσε να εξυγιάνει τη σταθερά ζημιογόνα μονάδα χαρτοπολτού που διαθέτει στη Δράμα, μονάδα που προκαλεί ζημιές επίσης της τάξεως των 3-4 δισ. δραχμών ετησίως. Οι διοικήσεις που «παρήλασαν» από τη Softex τα τελευταία χρόνια δεν μπόρεσαν παρά να ακολουθήσουν, με μικρά διαλείμματα, τον δρόμο του ξέφρενου τραπεζικού δανεισμού, δηλαδή τον δρόμο που είχε ακολουθήσει από τη δεκαετία του 1970 η οικογένεια Κεφάλα οδηγώντας την επιχείρηση σε αδιέξοδο.Το 1984, όταν η Αθηναϊκή Χαρτοποιία εντάχθηκε στον ΟΑΕ, χρειάστηκε να επιδοτηθεί ουσιαστικά με περίπου 25 δισ. δραχμές για να μπορέσει να συνεχίσει να λειτουργεί, ως μέλος του ΟΑΕ πλέον. Σήμερα, 12 χρόνια μετά, βρίσκεται σε μια ανάλογη θέση».

Σε αρκετά ρεπορτάζ της εποχής αναφέρεται ότι ενώ οι μελέτες ανέφεραν ότι το προσωπικό έπρεπε να μειωθεί, καθώς η εταιρεία οδηγούνταν μαθηματικά σε στάση πληρωμών, την επόμενη χρονιά το προσωπικό εμφανίζονταν πλεονασματικό κατά επιπλέον 200 άτομα. Όπως χαρακτηριστικά είχε αναφέρει ο τότε πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Χάρτου, Αναστάσιος Κολιόπουλος, για την κατάσταση που είχε περιέλθει η Softex «έφταιγε το Κράτος και το βόλεμα». Εδώ αξίζει να αναφερθεί ότι ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων στην Softex εκείνης της εποχή ζούσε τις καταστάσεις που βιώνει σήμερα το μεγαλύτερο κομμάτι του εργαζόμενου πληθυσμού. Ήταν συνεχώς σε μία κατάσταση αβεβαιότητας με αποτέλεσμα αρκετοί να φύγουν πρόωρα από την ζωή είτε από ασθένειες ήταν αυτοκτονώντας κάτω από το πίεση του άγχους. Όπως ανέφερε ο Αναστάσιος Κολιόπουλος που πρότερα ήταν και αυτός εργαζόμενος στην Softex, πριν φύγει και δημιουργήσει την δική του χαρτοβιομηχανία της ΠΑΚΟ: «οι εργαζόμενοι στις προβληματικές επιχειρήσεις είναι θύματα μιας νοοτροπίας βολέματος που έδινε λύσεις προσωρινές στα προβλήματα των ανθρώπων και καμιά σιγουριά για το μέλλον».

Χαριστική βολή στην αδυναμία της εταιρείας να αυτοκτονήσει ήταν οι συνθήκες της αγοράς που διαμορφώθηκαν εκείνο το διάστημα. Η Softex που δεν μπορούσε να ορθοποδήσει στην δεκαετία του ’80 και του ’90 με όλο τον κρατικό μηχανισμό από πίσω και με μερίδια που ξεπερνούσαν το 50% άρχισε να νιώθει τριγμούς στο χάρτινο βασίλειο της όταν τα private label (σ.σ. τα προϊόντα με το σήμα των σούπερ μάρκετ) άρχιζαν να κερδίζουν έδαφος.

Σε αυτό συνέβαλε και η Αθηναϊκή Χαρτοποιία η οποία παρήγαγε χαρτιά υγείας και κουζίνας για λογαριασμό σούπερ μάρκετ. Μάλιστα έβαλε ένα σημαντικό αυτογκόλ. Όταν κάηκε το εργοστάσιο της στις αρχές της δεκαετίας του ’90 αντί να δώσει την παραγωγή της σε ανταγωνιστικές ελληνικές επιχειρήσεις απευθύνθηκε στην ιταλική χαρτοβιομηχανία ανοίγοντας τον δρόμο για συνεργασίες των Ιταλών με τα εδώ σούπερ μάρκετ ακόμη και μετά την επαναλειτουργία του εργοστασίου της. Ήδη 10 χρόνια πριν και ενώ η Softex είχε περάσει στα χέρια της Bolton και λειτουργούσε ξανά ως ιδιωτική επιχείρηση τα μερίδια της είχαν πέσει στο 21,5% στο χαρτί τουαλέτας, και στο 16,5% στο χαρτί κουζίνας και τις χαρτοπετσέτες όταν την ίδια περίοδο τα private label έλεγχαν σχεδόν το 50% στις χαρτοπετσέτες, και περίπου το 1/3 στις άλλες δύο κατηγορίες. Η κατάσταση τα επόμενα χρόνια έχει αλλάξει δραματικά υπέρ των ανώνυμων προϊόντων με αποτέλεσμα να κλείσουν τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής επώνυμων προϊόντων με τελευταίο όπως όλα δείχνουν αυτό της Αθηναϊκής Χαρτοποιίας.

Η τηλεφωνική ενημέρωση από την διοίκηση την Πέμπτη ότι το εργοστάσιο στην οδό Χαρτεργατών θα κλείσει είναι μόνο η τελευταία πράξη του δράματος.

Οι περιβόητοι «Ιταλοί» που αναφέρονται στο παραπάνω καφενειακό άρθρο με αντιγραφές από το «Βήμα», δεν είναι άλλοι από τα τωρινά αφεντικά, τη Bolton. Αξίζει να σημειωθεί ότι και άλλες μεγάλες χαρτοβιομηχανίες της χώρας έχουν βάλει «λουκέτο» τα τελευταία χρόνια, όπως η Χαρτοποιία Θράκης (Diana) -που κήρυξε πτώχευση το 2012- και η Delica στην Πάτρα που έκλεισε το 2013.

Το 2002 έκλεισαν το εργοστάσιο χαρτοπολτού στη Δράμα αφήνοντας άνεργους 450 εργαζόμενους. Τότε, ο ΟΑΕΕ προσπαθούσε να πουλήσει την εταιρεία μεταξύ άλλων στην Bolton. Κι ενώ η μονάδα ήταν καταχρεωμένη από συνεχείς λανθασμένους χειρισμούς της διοίκησης, κατέληξε να σβήσει εντελώς.

Πως στήθηκε η μεταβίβαση της Softex ανακαλύφθηκε πολύ αργότερα:

Οποια πέτρα κι αν σηκώσουν οι ερευνητές των «Luxleaks» και των περιβόητων συμφωνιών φοροαποφυγής, οι οποίοι έχουν επεξεργαστεί μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες, όπως PWC, KPMG και Deloitte, όλο και κάποια άμεση ή έμμεση σχέση επιχειρήσεων στην Ελλάδα με το μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου ανακαλύπτουν.
Αυτή τη φορά η υπόθεση που ήρθε στο φως από τα έγγραφα που δημοσιεύονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.icij.org εμπλέκουν σε ύποπτες μεταφορές κεφαλαίων την εταιρεία Greek Paper Manufacturing Sarl η οποία έχει εξαγοράσει το 2002 από το Δημόσιο την τότε προβληματική βιομηχανία «Αθηναϊκή Χαρτοποιία – Softex». Σύμφωνα με δημοσίευμα του δημοσιογράφου της εφημερίδας «Τα Νέα», Χάρη Καρανίκα, από τα έγγραφα προκύπτει ότι η εταιρεία Greek Paper Manufacturing Sarl με έδρα το Λουξεμβούργο χρησιμοποιήθηκε ως «κανάλι» από τη μητρική εταιρεία Bolton Group για να μεταβιβαστούν 33 εκατ. ευρώ σε άλλες εταιρείες του ομίλου. Η μεταφορά των κεφαλαίων πραγματοποιήθηκε με αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και αγοραπωλησίες μετοχών με ενδιάμεσες εταιρείες του ομίλου Bolton. Τα χρήματα πέρασαν στην GPM με αύξηση κεφαλαίου από τη μητρική στην Ολλανδία και εν συνεχεία αγοράστηκαν μετοχές άλλης θυγατρικής στο Λουξεμβούργο, της BGI Brands. H συμφωνία εγκρίθηκε το καλοκαίρι του 2010 και προέβλεπε ότι θα περνούσαν κεφάλαια από την BGI Brands στη Manitoba France στη Γαλλία.
Η ιταλικών συμφερόντων Bolton Group που σήμερα εδρεύει στο Αμστερνταμ είναι γνωστή στη χώρα μας όχι μόνο από την εξαγορά της Softex, αλλά και από το χαρτοφυλάκιο των προϊόντων που εμπορεύεται, όπως οι μάρκες UHU, Merito, Overlay, η Rio Mare, η Neutro Roberts κ.ά.

Η Softex ήταν μιά από τις πρώτες βιομηχανίες που οι εργαζόμενοι προσπάθησαν να λειτουργήσουν μόνοι τους !
Το 1997, όταν η Διαμαντοπούλου προσπαθούσε να τους ξεπουλήσει, εργαζόμενοι αγωνίζονταν να την ξαναστήσουν
Σε πεδίο «μάχης» μετατράπηκε χτες το μεσημέρι η είσοδος του υπουργείου Ανάπτυξης, καθώς ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις επιτέθηκαν και ξυλοκόπησαν βάναυσα εργαζόμενους της ΣΟΦΤΕΞ ,οι οποίοι διαδήλωναν ενάντια στην κυβερνητική πολιτική που οδηγεί την εταιρία στο κλείσιμο, στα πλαίσια τετράωρης στάσης εργασίας. Ηταν τόση η αγριότητα των αστυνομικών, που έφτασαν στο σημείο να συλλάβουν εργαζόμενο και να τον κρατήσουν για αρκετή ώρα δεμένο με χειροπέδες, αν και είχε πέσει λιπόθυμος στο δρόμο!Ιδιαίτερα προκλητική ήταν η υφυπουργός Ανάπτυξης, Α. Διαμαντοπούλου,η οποία λίγο μετά τα επεισόδια, ουσιαστικά προανάγγειλε πτώχευση της εταιρίας. Με νέα τετράωρη στάση εργασίας και συγκέντρωση σήμερα έξω από το υπουργείο απαντούν οι εργαζόμενοι.
Γύρω στις 12.30 το μεσημέρι, οι εργαζόμενοι έφθασαν με πούλμαν μπροστά στο αστυνομοκρατούμενο υπουργείο Ανάπτυξης. Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις βρίσκονταν μπροστά στην είσοδο, μέσα στο υπουργείο, αλλά υπήρχαν και ΜΑΤ κρυμμένα στο γκαράζ του υπουργείου!
Οι εργαζόμενοι, φωνάζοντας «όχι άλλη κοροϊδία» και «κάτω τα χέρια απ’ τηΣΟΦΤΕΞ «, απαίτησαν να συναντηθούν με την υφυπουργό. Ωστόσο, ο επικεφαλής των αστυνομικών δυνάμεων τους ζήτησε να αποχωρήσουν από το δρόμο και να απελευθερώσουν τη μια λωρίδα κυκλοφορίας. Αυτό ήταν το «σπίρτο» που πυροδότησε τα επεισόδια.
Με κλοτσιές και μπουνιές οι αστυνομικοί επιχείρησαν να σταματήσουν τους διαδηλωτές, οι οποίοι, οργισμένοι από την προκλητική στάση της κυβέρνησης, όρμησαν και διέσπασαν τον αστυνομικό κλοιό, ενώ ορισμένοι μπόρεσαν να μπουν μέσα στο υπουργείο.
Σε μια επίδειξη «πυγμής», ομάδα αστυνομικών βρήκε ξεμοναχιασμένο και συνέλαβε τον εργάτη, Δ. Γκριέλα.Αμέσως του φόρεσαν χειροπέδες και επιχείρησαν να τον απομακρύνουν. Μόλις οι υπόλοιποι εργαζόμενοι αντιλήφθηκαν τη σύλληψη, προχώρησαν και τον απέσπασαν από τα χέρια των αστυνομικών. Ταυτόχρονα ο Δ. Γκριέλας, που υποφέρει από άσθμα, έπεφτε λιπόθυμος στη μέση του δρόμου. Πέρασε ένα ολόκληρο τέταρτο, ο εργάτης εξακολουθούσε να είναι λιπόθυμος, αλλά οι αστυνομικοί αρνούνταν να του βγάλουν τις χειροπέδες, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των συγκεντρωμένων. Λίγο μετά ο εργάτης μεταφέρθηκε στα χέρια των συναδέλφων του στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» που βρίσκεται δίπλα. Εκεί του παρασχέθηκαν πρώτες βοήθειες και μετά τις απαραίτητες εξετάσεις έφυγε.
Η διοίκηση του σωματείου και αντιπροσωπεία εργαζομένων συναντήθηκε τελικά με την υφυπουργό, απαιτώντας άμεση χρηματοδότηση της εταιρίας για να μπορέσει να λειτουργήσει, μια και λόγω αδυναμίας να αγοραστούν πρώτες ύλες, οι μηχανές του εργοστασίου έχουν σιγήσει από τη Μ. Πέμπτη. Επίσης απαίτησαν να τους δοθούν τα δεδουλευμένα δυο μηνών που τους οφείλονται.
Η υφυπουργός, «ξεχνώντας» τις προηγούμενες δυο διυπουργικές αποφάσεις για μερική χρηματοδότηση της εταιρίας και για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ισχυρίστηκε ότι «τώρα ψάχνουμε να βρούμε χρήματα»! Εθεσε σαν χρονικό όριο γι’ αυτό τις 15 Μάη, οπότε «αν δεν έχουν βρεθεί χρήματα», θα επιλέξουν ανάμεσα σε δυο λύσεις: Η θα προχωρήσουν σε πτώχευση ή θα θέσουν τη ΣΟΦΤΕΞ σε καθεστώς εκκαθάρισης εν λειτουργία!Η υφυπουργός αρνήθηκε να δεσμευτεί ακόμα και για το πότε θα καταβληθούν οι μισθοί των εργαζόμενων, σημειώνοντας ότι… «προσπαθούμε»!
Οι όλες εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι στα σχέδια της κυβέρνησης είναι το κλείσιμο της εταιρίας, ώστε χωρίς εργαζόμενους και απαξιωμένη πλήρως να τη δώσουν για ένα «κομμάτι ψωμί», ικανοποιώντας πλήρως τις επιθυμίες ισχυρών εκδοτικών και ανταγωνιστικών συμφερόντων.

Δείτε περισσότερα :
http://www.rizospastis.gr/searchResults.do?id=16088&publDate=17%2F1%2F2016&searchUID=-2f0701a7%3A15240628ff1%3A-7c2f&searchIndex=0&lastPageNo=30&storyId=&direction=1&pageNo=2
https://athens.indymedia.org/search/?q=softex&start_date_day=0&start_date_month=0&start_date_year=0&end_date_day=0&end_date_month=0&end_date_year=0
Πηγές
http://www.hitandrun.gr/tin-poliethniki-bolton-group-katangeli-i-kivernisi-gia-tou-louketo-sti-softex/
http://news247.gr/eidiseis/weekend-edition/softex-o-79xronos-gigantas-me-ta-xartina-podia.3862761.html
http://www.efsyn.gr/arthro/pos-stithike-i-metavivasi-tis-athinaikis-hartopoiias-0
Πηγή