Ηλεκτρολόγος μηχανικός

Παράδειγμα χρήσης χρονικών ρελέ στον μικροελεγκτή LOGO! της siemens

2012-01-29T12:17:00.002+02:00

Ένα στοιχείο που χρησιμοποιείτε συχνά στους αυτοματισμούς και άρα και στον προγραμματισμό του Logo! είναι το χρονικό.

Υπάρχουν αρκετοί τύποι χρονικών αλλά οι πιο διαδεδομένοι είναι δυο:
1. Το χρονικό καθυστέρησης έναρξης (delay on) το οποίο καθυστερεί να οπλίσει το εσωτερικό ρελέ του, μετά τον οπλισμό του ίδιου, κατά ορισμένο χρόνο που εμείς έχουμε θέση.
2. Το χρονικό καθυστέρησης λήξης (delay off) το οποίο καθυστερεί να απενεργοποιήσει το εσωτερικό ρελέ του, μετά την απενεργοποίηση του ίδιου, κατά ορισμένο χρόνο που εμείς έχουμε ορίσει.

Τα χρονικά ρελέ έχουν ανοιχτή και κλειστή επαφή που συνήθως έχουν μεταξύ τους ένα κοινό σημείο.

Ένα χρήσιμο χρονικό ρελέ που υπάρχει στο Logo! είναι το χρονικό καθυστέρησης έναρξης και καθυστέρησης λήξης το οποίο καθυστερεί και στην έναρξη και στην λήξη.

Ένα παράδειγμα χρήσεις χρονικών delay on και καθυστέρησης έναρξης και λήξης στο Logo! φαίνεται παρακάτω.

Με το πάτημα του διακόπτη και έχοντας περάσει 0,68 δευτερόλεπτα

Το λαμπάκι 1 ανάβει όση ώρα είναι ενεργοποιημένος ο διακόπτης.

Στα 1.65 δευτερόλεπτα

Συνεχώς μετά από 2 δευτερόλεπτα

Το λαμπάκι 2 ανάβει μετά τα 2 δευτερόλεπτα.

0,65 δευτερόλεπτα μετά το κλείσιμο του διακόπτη (άνοιγμα της επαφής του)

Το λαμπάκι 3 ενεργοποιείται 1 δευτερόλεπτο μετά τον διακόπτη και καθυστερεί να σβήσει για 2 δευτερόλεπτα μετά το κλείσιμο του διακόπτη.

Πάνω από 2 δευτερόλεπτα μετά την απενεργοποίηση του διακόπτη

Η ένδειξη του χρόνου κάτω από το χρονικό, στην εξομοίωση του προγράμματος logosoft, από όπου είναι και οι παραπάνω εικόνες, σταματάει στον χρόνο που είναι ορισμένο να μετρήσει για την κάθε περίπτωση.
Με πράσινο χρώμα, κάτω αριστερά από το χρονικό, φαίνονται οι παράμετροι που έχουμε ορίσει.
Ο ορισμός παραμέτρων και σχολίων, ετικετών γίνεται με επιλογές μετά από δεξιό κλικ πάνω του.

Ηλεκτρολογικό σχέδιο ισχύος και αυτοματισμού, ελέγχου φοράς περιστροφής τριφασικού μοτέρ

2012-01-06T12:55:00.002+02:00

Ηλεκτρολογικό σχέδιο κυκλώματος ισχύος για
δεξιόστροφη και αριστερόστροφη φορά περιστροφής
τριφασικού κινητήρα βραχυκυκλωμένου δρομέα.

Τα τριφασικά μοτέρ βραχυκυκλωμένου δρομέα περιστρέφονται δεξιόστροφα ή αριστερόστροφα ανάλογα με την διαδοχή των τριών φάσεων της παροχής τους.
Η διαδοχή των τριών φάσεων, που συνήθως ονοματίζονται με τα αγγλικά γράμματα R, S, T, είναι δεξιόστροφη και το μοτέρ που θα συνδεθεί στην σειρά με τα U, V, W, θα γυρίσει δεξιόστροφα. Όμως αυτή η φορά είναι κατά σύμβαση σωστή, γιατί εξαρτάται από τον κατασκευαστή του μοτέρ, δηλαδή από το πώς έχει τυλίξει τα πηνία του και από την "οπτική" γωνία του κάθε ενός. Άλλωστε δεν υπάρχει σωστή φορά περιστροφής για τα μοτέρ, εξαρτάται από την εργασία που θέλουμε να πραγματοποιήσουμε.

Η αλλαγή της φοράς γίνεται με τυχαία αντιμετάθεση των δυο εκ των τριών φάσεων. Στο σχέδιο η αλλαγή γίνεται με αντιμετάθεση της πρώτης με την τρίτη φάση αλλά το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να γίνει αντιμεταθέτοντας την δεύτερη με την τρίτη ή την πρώτη με την δεύτερη.

Σχέδιο αυτοματισμού ελέγχου φοράς
περιστροφή ηλεκτρικού τριφασικού κινητήρα

Ένα απλό σχέδιο για τον έλεγχο της φοράς περιστροφής φαίνεται στο δεύτερο σχέδιο.

Για να μην υπάρξει περίπτωση να οπλίσουν ταυτόχρονα και τα δυο ρελέ, βραχυκυκλώνοντας έτσι στην ουσία την παροχή, βάζουμε τις λεγόμενες επαφές μανδάλωσης. Έτσι αν είναι οπλισμένο το ένα ρελέ δεν μπορεί να οπλίσει το άλλο, ακόμα κι αν πατήσουμε το σταρτ μπουτόν του, πρέπει αναγκαστικά πρώτα να απενεργοποιηθεί το οπλισμένο πατώντας το στοπ και μετά να ενεργοποιηθεί το άλλο. Το ένα ρελέ δηλαδή "μανταλώνει" το άλλο με μια κλειστή επαφή του (normal close N.C.) αποτρέποντας το να οπλίσει, εξ ου και το όνομα της επαφής.

Το συγκεκριμένο σχέδιο της αλλαγής φοράς δεν είναι το ιδανικότερο γιατί προϋποθέτει την προσοχή του χειριστή στο πραγματικό σταμάτημα του μοτέρ, που θέλει κάποιον χρόνο, πριν ξεκινήσει την αντίστροφη φορά. Θα μπορούσε κάποιος, την ώρα που το μοτέρ γυρίζει κατά την μία φορά, να πατήσει το στοπ και αμέσως μετά το σταρτ της άλλης φοράς, φέρνοντας έτσι το μοτέρ απότομα και ίσως επικίνδυνα, από τις μέγιστες στροφές της μιας φοράς στις μέγιστες της άλλης φοράς. Κάτι τέτοιο μπορεί να αποτραπεί με προσθήκη και άλλης ασφαλιστικής διάταξης.

Σύνδεση πηνίων τριφασικού μοτέρ σε αστέρα και τρίγωνο. Το ταμπελάκι του μοτέρ.

2011-12-26T13:59:00.001+02:00

Τα πηνία, τα γράμματα που χρησιμοποιούνται
και οι συνδέσεις αστέρα και τρίγωνο

Όλα τα τριφασικά μοτέρ βραχυκυκλωμένου δρομέα μίας ταχύτητας, ανεξαρτήτως των ονομαστικών στροφών και της ισχύος τους, αποτελούνται από τρία χάλκινα μονωμένα σύρματα που περιελίσσονται εντός του στάτη του μοτέρ δημιουργώντας πηνία. Τα πηνία αυτά λέγονται συνήθως τυλίγματα του μοτέρ.

Στοιχεία τριφασικού μοτέρ στο ταμπελάκι που έχει πάνω του.
Στην Ελλάδα το δουλεύουμε σε αστέρα ( 400 V ) ή σε τρίγωνο
αν ελέγχουμε τις στροφές του με μονοφασικό inverter (230 V ) .

Τα γράμματα που συνήθως χρησιμοποιούνται για τον ορισμό των άκρων των πηνίων είναι τα έξι τελευταία γράμματα του αγγλικού αλφάβητου, δηλαδή τα u, v, w, x, y, z.

Τα ζευγάρια των γραμμάτων που αποτελούν τα τρία πηνία είναι :

1o πηνίο : U - X
2o πηνίο : V - Y
3o πηνίο : W - Z

Τα πηνία είναι κατασκευασμένα έτσι ώστε να αντέχουν την τάση τροφοδοσίας τους. Αυτή την τάση μας την δίνει ο κατασκευαστής στο ταμπελάκι που έχει κάθε μοτέρ "καρφωμένο" στο σώμα του (ποτέ βιδωμένο) .

Ταμπελάκι μοτέρ .Η μέγιστη τάση που μπορεί να δουλέψει
είναι 480 V σε αστέρα ή 275 V σε τρίγωνο με ισχύ 0,21 Kwatts.

Επειδή ο τρόπος σύνδεσης τους με την τάση παροχής μπορεί να είναι σε αστέρα ή σε τρίγωνο, δίνονται από τον κατασκευαστή ξεχωριστές τιμές για την κάθε σύνδεση. π.χ. 230/400 V ή 380/660 V ή 125/220 V, για τρία διαφορετικά μοτέρ.
Η ποικιλία οφείλεται στην διαφορετική τάση παροχής δικτύου που υπάρχει στις διάφορες χώρες.
Tο μικρότερο από τα δυο νούμερα αναφέρεται πάντα σε σύνδεση τριγώνου και το μεγαλύτερο πάντα για σύνδεση αστέρα.
Κάτι αντιστρόφως ανάλογο ισχύει και για την ένταση του ρεύματος. Δίνονται δυο τιμές π.χ. 1,3/0,8 Α ή 1,23/0,71 Α. Το μικρότερο είναι πάντα για σύνδεση αστέρα και το μεγαλύτερο πάντα για σύνδεση τριγώνου.

Σύνδεση αστέρα. Εδώ τα πηνία ονοματίζονται
u1 - u2, v1 - v2, w1 - w2.

Η "γεωμετρία" των ακροδεκτών των άκρων των πηνίων, στο κουτί σύνδεσης του κινητήρα, είναι τέτοια ώστε με τις τρεις μικρές λάμες που δίνονται μαζί με το μοτέρ να επιτυγχάνουμε την επιθυμητή σύνδεση χωρίς κόπο και σίγουρα. Για το τρίγωνο χρειάζονται και οι τρεις, ενώ για τον αστέρα οι δύο. Την τρίτη λάμα στην περίπτωση του αστέρα την βάζουμε μαζί με μια από τις άλλες δύο για να μην την χάσουμε.

Η ισχύς του μοτέρ είναι η ίδια ανεξάρτητα από την σύνδεση αστέρα ή τριγώνου, πάντα βέβαια για την ονομαστική τάση λειτουργίας του στην κάθε σύνδεση.

Η ωμική αντίσταση και των τριών πηνίων είναι ίδια με πολύ μικρή απόκλιση. Η μέτρηση της αντίστασης είναι ένας από τους τρόπους που χρησιμοποιούμαι για να δούμε αν το μοτέρ είναι καλό ή έχει "αρπάξει", όπως λέμε, αν δηλαδή κάποιο τύλιγμα έχει αλλοιωθεί ή ψηθεί. Για την διαρροή ρεύματος προς την γη χρησιμοποιούμε το Μέγγερ.

Σύνδεση τριφασικού μοτέρ σε τρίγωνο

Οι στροφές του μοτέρ (RPM : Revolutions Per Minute, στροφές ανά λεπτό) εξαρτώνται άμεσα από την συχνότητα του ρεύματος παροχής τους και δίνεται συνήθως και για τις δυο συχνότητες που υπάρχουν παγκοσμίως τα 50Hz και τα 60 Hz .

Εδώ το κύκλωμα αυτοματισμού για εκκίνηση με αστέρα τρίγωνο.

Κι εδώ τα σχέδια για έλεγχο της φοράς περιστροφής τριφασικού μοτέρ.

Όργανο ελέγχου θερμοκρασίας. PID controller

2011-12-25T09:00:00.000+02:00

Το όργανο ελέγχου θερμοκρασίας με το βιβλίο του.

Είναι αρκετές οι εφαρμογές που θέλουμε να έχουμε σταθερή θερμοκρασία σε ένα χώρο όπως ένας φούρνος για επεξεργασία προϊόντων ή κάτι άλλο.

Η πίσω όψη του ελεγκτή όπου γίνονται οι συνδέσεις.

Μια πολύ καλή λύση για τέτοιου είδους εφαρμογές είναι οι P.I.D. ελεγκτές θερμοκρασίας και όχι οι απλοί θερμοστάτες που "βγάζουν" πριονωτό αποτέλεσμα θερμοκρασίας.

Το σχέδιο για τις απαραίτητες συνδέσεις

Υπάρχουν αρκετά μοντέλα στην αγορά, ένα από αυτά είναι και το iTRON της jumo (προφέρετε γιούμο).

Όργανο ελέγχου θερμοκρασίας
Eroelectronic. Θέλουμε 155
βαθμούς και την στιγμή της
φωτογραφίας ήταν 153,7

Η πρώτη έξοδος χρησιμοποιείται συνήθως για τον έλεγχο της θερμοκρασίας και μια άλλη έξοδος για alarm.

Ένα από τα καλύτερα χαρακτηριστικά αυτών των οργάνων, ανάλογα και το μοντέλο, είναι η ύπαρξη αυτόματης διαδικασίας ρύθμισης των πιο κρίσιμων παραμέτρων του PID controller, έτσι επιτυγχάνεται ένα αποτέλεσμα ελέγχου κοντά στο βέλτιστο δυνατό.

Άλλοι παράμετροι προσδιορίζουν τον τύπο της εισόδου του σήματος της θερμοκρασίας, τον τύπο του αισθητηρίου θερμοκρασίας, τα δεκαδικά της ένδειξης, τον τρόπο και τα όρια ενεργοποίησης του alarm, ρυθμίσεις για το καλιμπράρισμα, όρια περιοχών ελέγχου, κ.α.

Κλέμα ή Κλέμενς (Clemens)

2011-12-22T11:42:00.001+02:00

κοινή κλέμα. κλέμα πολύφωτου για 1,5 έως 2,5 καρέ

Ένα από το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο υλικό για έναν ηλεκτρολόγο είναι η γνωστή σε όλους κλέμα. Χρησιμοποιείτε στην ηλεκτρική ένωση δυο αγωγών με βίδες συγκράτησης.

Το όνομά τους : "κλέμα" προέρχεται από το όνομα "Clemens" της γερμανικής εταιρείας που το πρωτοπαρουσίασε. Αρκετοί την γράφουν με δυο μι, "κλέμμα" αλλά πιο σωστά είναι με ένα μι.

Κλέμα πορσελάνης για αντοχή στην θερμοκρασία.

Η πιο κοινή, της πρώτης φωτογραφίας, λέγεται και κλέμα πολύφωτου γιατί είναι συχνή η χρήση της στα πολύφωτα και γενικά στα φωτιστικά. Είναι πλαστική, πωλείται σε δωδεκάδες από τις οποίες "κόβουμε" τον αριθμό κλεμών που θέλουμε.

Για αντοχή στην θερμοκρασία υπάρχει η κλέμα πορσελάνης η οποία αντέχει, αλλά είναι και σχετικά εύθραυστη. Πωλείται μονή, σε ζευγάρι ή τριάδα. Δεν μπορεί να κοπεί σε μονάδες.

Για χρήση στους ηλεκτρικούς πίνακες, η καλύτερη λύση είναι η κλέμα ράγας που στηρίζεται κουμπωτά στην ράγα (ωμέγα ή άλλη).
Μπορεί να σημανθεί στις ειδικές βάσεις που έχει πάνω και κάτω από τα σημεία που βιδώνονται οι αγωγοί.

Κλέμες ράγας. Η δεξιά κιτρινοπράσινη είναι κλέμα γείωσης.

Για την σύνδεση της γείωσης υπάρχει ειδική κλέμα ράγας, η κλέμα γείωσης όπως λέγεται, που δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άλλη χρήση και ή οποία πιάνει στην ράγα με βίδα για σίγουρη συγκράτηση. Η κλέμα αυτή πραγματοποιεί αγώγιμη σύνδεση του αγωγού της γείωσης με την ράγα. Δεν πρέπει να βιδωθεί σε βαμμένη, πλαστική ή μη αγώγιμη ράγα γιατί έτσι δεν γειώνει.

Βιομηχανικές πρίζες και φις, ρευματοδότες και ρευματολήπτες

2011-12-22T10:56:00.000+02:00

Αρσενικό 24 πολικό φις, ρευματολήπτης

Στην βιομηχανία, αλλά και όπου αλλού χρειάζεται αξιόπιστη, σταθερή παροχή ρεύματος μεταξύ τμημάτων μηχανών ή και ανταλλαγής ηλεκτρικών σημάτων, κυρίως όχι ασθενών, χρησιμοποιούμε φις και πρίζες βιομηχανικού τύπου σαν αυτές των φωτογραφιών.

Θηλυκή 24 πολική πρίζα, ρευματοδότης

Τα άκρα που βρίσκονται υπό τάση πρέπει πάντα να συνδέονται στο θηλυκό φις για να μην υπάρχει περίπτωση να τα ακουμπήσει κανείς ακόμα και αν είναι εκτεθειμένα.

Συνήθως το θηλυκό είναι μόνιμα και σταθερά βιδωμένο ενώ το αρσενικό είναι στο εύκαμπτο τμήμα της σύνδεσης.

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία στον αριθμό των πόλων π.χ. 6, 16, 24. Αυτά των φωτογραφιών είναι 24 πολικά για μέγιστο ρεύμα 16 αμπέρ.

"κουμπωμένα" 24 πολικά φις, αρσενικό και θηλυκό.

Η ευελιξία είναι επίσης σημαντική. Το "εσωτερικό", θηλυκό και αρσενικό ταιριάζει σε όλα τα κουβούκλια που συνδυάζονται με αυτά τα φις και τα οποία είναι αρκετά.

Όταν δεν χρησιμοποιείται μπορεί να καλυφθεί να ασφαλιστή και να στεγανοποιηθεί με το καπάκι που είναι αναπόσπαστο τμήμα της κατασκευής.

Το πολύμετρο και οι λειτουργίες του

2011-12-19T20:43:00.000+02:00

Ένα τυπικό ψηφιακό πολύμετρο.

Ένα από τα πιο χρήσιμα όργανα ελέγχου για έναν ηλεκτρολόγο, και όχι μόνο, είναι το πολύμετρο.

Το όνομά του : "πολύμετρο" φανερώνει ότι στην πραγματικότητα είναι πολλά όργανα μαζί που βρίσκονται στην ίδια θήκη.

Το ψηφιακό πολύμετρο της φωτογραφίας είναι :

1. Βολτόμετρο για να μετράει τάση σε βολτ ac και dc με τον περιστροφικό διακόπτη στα μαύρα νούμερα-επιλογές και τον διακόπτη επιλογής ac - dc στην κατάλληλη θέση. Η μέτρηση γίνεται με την τάση παρούσα στο εξεταζόμενο κύκλωμα σε παράλληλη σύνδεση.

2. Ωμόμετρο και ελεγκτής διόδων για να μετράει αντίσταση σε Ωμ και τάση κατωφλίου σε βολτ για την δίοδο στα πράσινα νούμερα. Ο έλεγχος γίνεται χωρίς τάση στο υπό εξέταση κύκλωμα.

3. Συχνόμετρο για να μετράει συχνότητα σε Hz στα λευκά νούμερα. Υπό τάση με παράλληλη σύνδεση.

4. Αμπερόμετρο για να μετράει ένταση ρεύματος σε αμπέρ στα πορτοκαλί νούμερα. Υπό τάση με σύνδεση σε σειρά στον αγωγό που θέλουμε να μετρήσουμε την ένταση.

5. Καπασιτόμετρο για να μετράει χωρητικότητα σε φαράντ στα μπλε νούμερα. Χωρίς τάση. Τα άκρα του πυκνωτή πάνε στις υποδοχές με το σύμβολο του πυκνωτή και αν είναι ηλεκτρολυτικός με την σωστή πολικότητα.

Ο μαύρος ακροδέκτης είναι μόνιμα συνδεμένος στην υποδοχή COM (Από την λέξη common: κοινό). Ο κόκκινος ακροδέκτης μπαίνει στις αντίστοιχες υποδοχές με το ίδιο χρώμα που επιλέγουμε στον περιστροφικό.

Στην θέση του περιστροφικού διακόπτη για έλεγχο διόδων υπάρχει ταυτόχρονα η λειτουργία του "μπίπερ", στην οποία αν ανάμεσα στους ακροδέκτες η αντίσταση είναι μικρότερη από 20 ωμ ακούγεται ο βομβητής

Σε όλες τις επιλογές του περιστροφικού διακόπτη φαίνεται γραμμένο το νούμερο της μέγιστης τιμής που μπορεί να μετρήσει το πολύμετρο. Π.χ. στην επιλογή 2 volt μετράει μέχρι δυο volt, αν η τάση είναι μεγαλύτερη εμφανίζεται στην οθόνη το νούμερο 1 με μια τελεία (1.) για να μας ειδοποιήσει ότι η τάση είναι μεγαλύτερη από 2 volts και να διαλέξουμε την επόμενη μεγαλύτερη κλίμακα. Το καλύτερο είναι να ξεκινάμε, για άγνωστη αναμενόμενη τιμή μέτρησης, από την μεγαλύτερη δυνατή επιλογή (π,χ. για τάση 600 volts) και να κατεβαίνουμε κλιμακωτά. Την καλύτερη δυνατή ακρίβεια την πετυχαίνουμε στην μικρότερη κλίμακα που θα μας δείξει η οθόνη ένδειξη.

Ο τερματικός διακόπτης

2011-12-19T19:15:00.001+02:00

Τερματικός διακόπτης με ροδάκι

Διακόπτης telemecanique με κεφαλή
που μπορεί να αλλάξει σε
διάφορες μορφές και σχέδια.

Όταν θέλουμε να "πάρουμε" ηλεκτρικό σήμα από την θέση ενός αντικειμένου που κινείται σε σαφώς ορισμένο τρόπο και δρομολόγιο χρησιμοποιούμε τον τερματικό διακόπτη ως μια φθηνή και καλή λύση.

Τερματικός διακόπτης

Το όνομά του: "τερματικός" το πήρε από την κύρια λειτουργία του να βλέπει το τέρμα μιας διαδρομής.

Τερματικός scmersal ειδικά
φτιαγμένος για να βλέπει την
κλειστή πόρτα μηχανής.
Πρέπει να αρμόσουν τα δυο μέρη
για να λειτουργήσει.

Η μορφή του ποικίλη τόσο σε μέγεθος όσο και σε τρόπο που "ακουμπάει" το αντικείμενο.

Έχουν εσωτερικά μια επαφή που "βγάζει" τρία άκρα.
Είναι το κοινό (common) όπου συνδέουμε την τάση εισόδου και τα άλλα δυο που δίνουν την τάση ανάλογα αν είναι "πατημένος" ή όχι, το ένα με ανοιχτή (Normal open) και το άλλο με κλειστή επαφή (Normal close).

Μεγάλος και μικρός
τερματικός διακόπτης

Χρησιμοποιούνται και για συστήματα ασφάλειας, για να βλέπουν π.χ. αν είναι κλειστό κάποιο ασφαλιστικό μιας μηχανής έτσι ώστε να μην ξεκινήσουν χωρίς πρώτα να κλείσει η πόρτα, το καπάκι ή κάτι άλλο. Επειδή όμως μπορεί εύκολα σε μια τέτοια λειτουργία κάποιος να το παραβιάσει, εσκεμμένα ή και κατά λάθος, χρησιμοποιούνται ζευγάρια σαν αυτό της φωτογραφίας που κάτι τέτοιο το κάνει πολύ δύσκολο.

Το solid state ρελέ. Ηλεκτρονόμος χωρίς κινητά μέρη ή ρελέ ημιαγωγών.

2011-12-19T15:55:00.000+02:00

Solid state ρελέ μιας επαφής (L1-T1) που οπλίζει
με 20 έως 230 V ac ή 22 έως 48 V dc (A1-A2)

Τα κοινά ρελέ με ηλεκτρομαγνήτη για την λειτουργία τους έχουν κινητές επαφές στο σώμα τους, οι οποίες με τις σπίθες (arc) που δημιουργούνται με το ρεύμα από τα ανοιγοκλεισίματα, είναι η πρώτη αιτία φθοράς και καταστροφής τους.

Αν λοιπόν η ενεργοποίηση και απενεργοποίηση των ρελέ είναι συχνή, τότε είναι καλύτερο να χρησιμοποιούμε ρελέ χωρίς κινητά μέρη, δηλαδή τα sold state ρελέ ημιαγωγών (S.S.R.). Η συχνότητα διακοπής και ενεργοποίησης των SSR είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από των κοινών ρελέ, κάνοντας τα ιδανικά για εφαρμογές άμεσης αντίδρασης. Επίσης επειδή είναι εντελώς αθόρυβα στην λειτουργία τους είναι ιδανικά για χώρους που δεν θέλουμε τον παραμικρό ήχο.

Τα ρελέ αυτά είναι στην ουσία ημιαγωγοί triac που ελέγχονται με τον τρόπο που ελέγχεται και ένα "κανονικό" ρελέ.

Αν οπλίζουν με συνεχή τάση τότε έχουν πάντα συγκεκριμένη πολικότητα σύνδεσης.

Συνήθως φέρουν και ενδεικτικό λαμπάκι led λειτουργίας επάνω στο σώμα τους (φωτοδίοδο).

Στην επιφάνεια πίσω από τις ηλεκτρικές συνδέσεις τους, προσαρμόζεται και βιδώνετε αλουμινένια ψήκτρα για την αποβολή της θερμότητας τους με απαραίτητη επάλειψη θερμοαγώγιμης σιλικόνης. Πρακτικά η θερμότητα είναι ο μόνος λόγος για να "καεί" ένα τέτοιο ρελέ αν έχει επιλεχθεί σωστά η ισχύς του.

Solid state ρελέ τριών επαφών (L1-T1, L2-T2, L3-T3) που
οπλίζει με 4 έως 32 Volt dc (Α1-Α2).

Στους περιορισμούς του είναι η μη ύπαρξη βοηθητικών επαφών και η μεγαλύτερη τιμή του σε σχέση με τα κοινά ρελέ. Επίσης δεν κατασκευάζεται για μεγάλες καταναλώσεις, για πολλά αμπέρ.

Σήμανση αγωγών και στοιχείων ηλεκτρικού κυκλώματος

2011-12-19T15:06:00.000+02:00

Το νούμερο 3 για αγωγούς από 1,5 έως 2,5 καρέ
στο κουτί τους.

Σε όλα τα σχέδια ηλεκτρικών κυκλωμάτων μηχανών και συσκευών, οι αγωγοί και κάθε στοιχείο του κυκλώματος έχουν σήμανση, έχουν δηλαδή ένα ή περισσότερα νούμερα ή γράμματα ή συνδυασμό τους.
Η ίδια σήμανση πρέπει να υπάρχει και στους πραγματικούς αγωγούς και τα στοιχεία που αποτελούν το κύκλωμα.
Κάτι τέτοιο βοηθάει στην αρχική υλοποίηση του και στην περίπτωση βλάβης, ειδικά όταν το μέγεθος και η πολυπλοκότητα του κυκλώματος έχουν μεγάλη έκταση.

Τα νούμερα 4,5 και 6. Τα χρώματα είναι εσκεμμένα
διαφορετικά για καλύτερη αναγνώριση.
(έτσι τα πουλάνε).

Στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και στους πίνακες διανομής σπανιότερα χρησιμοποιούνται στοιχεία για σήμανση, ειδικά αν πρόκειται για περιορισμένου μεγέθους εγκατάσταση, όμως μια όμορφη και σωστή σήμανση τεκμηριώνει μια καλή δουλειά.

Προστασία κινδύνου ηλεκτροπληξίας στην εργασία του ηλεκτρολόγου

2011-12-19T14:36:00.000+02:00

Η ένδειξη του κινδύνου είναι
γραμμένη στο λουκέτο.

Όταν θέλουμε να επέμβουμε σε μία ηλεκτρική εγκατάσταση ή κάποιο ηλεκτρικό κύκλωμα μηχανής, για να το τροποποιήσουμε ή να να το διορθώσουμε, πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι αυτό γίνεται χωρίς τον κίνδυνο να μας χτυπήσει το ρεύμα.

Ο καλύτερος τρόπος για να το επιτύχουμε αυτό είναι να χρησιμοποιήσουμε λουκέτο με μοναδικό κλειδί, που θα έχουμε μόνο εμείς και που προσαρμόζεται στον κλειστό διακόπτη ή ασφάλεια της παροχής που θέλουμε να επέμβουμε (απομονωμένος με ανοιχτές τις επαφές του).

Λουκέτο με τα διάφορα βοηθητικά
εξαρτήματα του

Υπάρχουν στην αγορά τέτοια λουκέτα σαν αυτό των φωτογραφιών που έχουν βοηθητικά εξαρτήματα για προσαρμογή στα διάφορα μοντέλα και διαστάσεις διακοπτών ασφαλειών ή συνδυασμό τους.

Στην μία πλευρά του έχει ετικέτα για να γράψουμε το όνομά μας, έτσι ώστε ο καθένας που θέλει να μας αναζητήσει να ξέρει ποιοι είμαστε.
Κάτι τέτοιο μπορεί να φαίνεται άσκοπο σε μια μικρή εγκατάσταση π.χ. ένα μικρό διαμέρισμα, που και εκεί πρέπει να χρησιμοποιείται, αλλά σε μια βιομηχανία, ένα δήμο ή γενικά σε μεγάλης επιφάνειας εγκατάσταση, είναι αναγκαίο.

Είναι βέβαια αρκετές οι περιπτώσεις που το παλιό, κυρίως, ηλεκτρολογικό διακοπτικό υλικό δεν είναι φτιαγμένο για να δέχεται λουκέτο, εκεί πρέπει να εξασφαλίσουμε με άλλο τρόπο την ασφάλειά μας.

Αν πρέπει να εργαστούμε αναγκαστικά με την παρουσία τάσης πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ειδικά μονωτικά γάντια που υπάρχουν γι΄αυτή τη ανάγκη (γάντια ηλεκτρολόγου) και είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να αντέχουν την τάση του δικτύου.

Ο αντιστροφέας ή inverter. Ελεγκτής στροφών τριφασικών μοτέρ βραχυκυκλωμένου δρομέα.

2011-12-17T19:08:00.001+02:00

Κύκλωμα αντιστροφέα ή inverter

Τα τριφασικά μοτέρ βραχυκυκλωμένου δρομέα, που είναι η πρώτη επιλογή για πλήθος εφαρμογών, έχουν την ταχύτητά τους άμεσα εξαρτώμενη από την συχνότητα του ρεύματος τροφοδοσίας τους. Στην χώρα μας, όπως και παντού στην γη, η συχνότητα είναι καθορισμένη και σταθερή από τον πάροχο (Σε εμάς Δ.Ε.Η. 50 Hz) και δεν μπορεί να ελεγχθεί. Ο μόνος τρόπος να ελέγχουμε τις στροφές είναι μέσω αντιστροφέα ή inverter.

Ο αντιστροφές "αντιστρέφει" (invert) την τάση και από συνεχή στην είσοδο του, την κάνει εναλλασσόμενη ελεγχόμενης ενεργούς τάσης και συχνότητας στην έξοδο του, από εκεί προέρχεται και η ονομασία του.

Η τεχνική της δημιουργίας εναλλασσόμενης τάσης από συνεχή, που συνήθως επιλέγεται από τους κατασκευαστές, είναι η P.W.M. (Phase Width Modulation)
Την συνεχή τάση που χρειάζονται την φτιάχνουν από την εναλλασσόμενη παροχή τους με μονοφασική ή τριφασική γέφυρα ανόρθωσης.

Το βασικό σχέδιο λειτουργίας ενός inverter φαίνεται στο σχέδιο.
Ως διακοπτικά στοιχεία, Τ1 έως Τ6, μπαίνουν γρήγορης απόκρισης τρανζίστορ ισχύος. Οι δίοδοι D1 έως D6 είναι και αυτοί γρήγορης απόκρισης και είναι για την προστασία των τρανζίστορ ως δίοδοι ελευθέρας ροής.

Schneider μονοφασικό inverter

Υπάρχουν στην αγορά μονοφασικά inverter που είναι για μικρά τριφασικά μοτέρ, και τα τριφασικά inverter που προορίζονται για μεγαλύτερα μοτέρ.
Ο χαρακτηρισμός μονοφασικό ή τριφασικό, προσδιορίζει την τροφοδοσία τους, αν δηλαδή έχουν ως είσοδο μονοφασική τάση (230 volts για την Ελλάδα), ή τριφασική (400 volts) . Επίσης προσδιορίζουν και την μέγιστη ενεργό τιμή της τάση εξόδου που μπορούν να δώσουν, δηλαδή 230 volts για τα μονοφασικά και 400 volts για τα τριφασικά.

Οι παράμετροι λειτουργίας των inverter ποικίλουν ανάλογα με την φίρμα, το μέγεθος της ισχύς τους και τις δυνατότητες τους και "περνιούνται" είτε από το πάνελ με την οθόνη που έχουν, είτε σε αρκετά μοντέλα μέσω Η/Υ. Οι βασικοί παράμετροι περιλαμβάνουν τον χρόνο επιτάχυνσης (σε πόσα δευτερόλεπτα από την εκκίνηση θα φτάσει τις επιλεγμένες στροφές - συχνότητα) , τον χρόνο επιβράδυνσης (σε πόσα δευτερόλεπτα από την εντολή στοπ θα φτάσει στην ελάχιστη επιτρεπτή συχνότητα πριν σταματήσει), την ελάχιστη και μέγιστη συχνότητα λειτουργίας, την ρύθμιση μέγιστου ρεύματος εξόδου και ρεύματος θερμικού.


Κάτω από το καπάκι του inverter

Το στοιχεία του inverter

Λόγω του τρόπου δημιουργίας της εναλλασσόμενης τάσης, με κερματισμό της συνεχούς με ηλεκτρονικούς διακόπτες σε μεγάλες συχνότητες (περίπου 5 με 20 KHz επιλεγόμενη μέσω παραμέτρου) υπάρχουν και οι ανεπιθύμητες αρμονικές, όπως λέγονται, που είναι πολλαπλάσιες της συχνότητας κερματισμού.
Στα μοτέρ που ελέγχονται από inverter υπάρχει το μειονέκτημα της άσκοπης "κυκλοφορίας" αυτών των αρμονικών ρευμάτων που δημιουργούν ανεπιθύμητη θερμότητα στους αγωγούς και μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις η σπατάλη ενέργειας να είναι μετρήσιμη και σχετικά μεγάλη π.χ. στις μεγάλες βιομηχανίες.

Το καλώδιο από τον αντιστροφέα έως το μοτέρ πρέπει να έχει αγώγιμο γειωμένο μανδύα, να είναι δηλαδή μπλενταζέ, όπως λέγεται, γιατί οι συχνότητες των αρμονικών είναι τέτοιες που μεταδίδονται στον αέρα ως ηλεκτρομαγνητικός παλμός κάνοντας "παράσιτα" στα διπλανά κυκλώματα και βέβαια δεν είναι καλά για τον άνθρωπο.

Τριφασικό inverter μάρκας yaskawa

Τα μοτέρ που ελέγχονται με inverter πρέπει να έχουν καλό αερισμό γιατί στις χαμηλές στροφές δεν είναι επαρκής ο αερισμός απο τις δικές τους φτερωτές ψύξης. Αν δουλεύουν συνέχεια σε χαμηλές στροφές πρέπει να μπεί ξεχωριστός ανεμιστήρας ψύξης. Υπάρχουν και ειδικά κατασκευασμένα μοτέρ με μεγαλύτερες επιφάνειες απαγωγής θερμότητας (τα πτερύγια του μοτέρ) ειδικά για να οδηγούνται από inverter.

Τα κλιματιστικά με inverter ελέγχουν τις στροφές του μοτέρ του κομπρεσέρ του φρέοντος σύμφωνα με την ρύθμιση της θερμοκρασίας και όχι πάντα με τις μέγιστες στροφές του μοτέρ, όπως θα γινόταν αν δεν είχαν το inverter, επιτυγχάνοντας έτσι καλύτερο αποτέλεσμα και κάποια οικονομία.

Τα μικρά inverter που χρησιμοποιούνται συνδέοντας τα στον αναπτήρα του αυτοκινήτου για να βγάλουν παροχή πρίζας σούκο έχουν σταθερή και όχι μεταβλητή συχνότητα στα 50 Hz, ενώ τα φθηνά μοντέλα "βγάζουν" τετραγωνικό παλμό, πολύ μακριά από τον ημιτονικό της ΔΕΗ.

Εργαλεία ηλεκτρολόγου και συναφή αντικείμενα

2011-12-17T16:01:00.001+02:00

Πλαγιοκόφτης ή κοφτάκι

Γδάρτης καλωδίων

Το κοφτάκι είναι το δεύτερο πιο χρησιμοποιούμενο εργαλείο για έναν ηλεκτρολόγο μετά το δοκιμαστικό κατσαβίδι.

Η πένσα έρχεται μετά.

Το μυτοτσίμπιδο είναι πιο σπάνιο να χρειαστεί.

Ο γδάρτης τις περισσότερες φορές αντικαθίσταται από τον πλαγιοκόφτη ή την πένσα.

Μυτοτσίμπιδο

Πένσα

Σετ κλειδιών άλεν για βίδες άλεν.

Δεματικά για σφίξιμο καλωδίων.

Κλειδί σταυρός για πόρτες πινάκων

Γαλλικό κλειδί για βίδες και παξιμάδια

Σωληνάριο με θερμοαγώγιμη σιλικόνη
για επιφάνειες που έρχονται σε
επαφή με ψήκτρες

Δοχείο με πάστα σολντερίνης (soldering = συγκόλληση),
για καθαρισμό από τις οξειδώσεις των
επιφανειών προς κόλληση.

Ούπατ και όχι ούπα, για στήριξη με βίδες στον τοίχο

Ούπατ γυψοσανίδας , για στήριξη με
βίδα σε γυψοσανίδα.

Μολύβι και κασσίτερο για αγώγιμη κόλληση
αγωγών (κασσιτεροκόλληση).
Όσο πιο πολύ το μολύβι τόσο "μαλακότερη" η κόλληση
(λιώνει σε μικρότερη θερμοκρασία) .

Μονωτική ταινία. Υπάρχει σε ποικιλία χρωμάτων.

Κατανάλωση - χρέωση ηλεκτρικών συσκευών ανά ώρα λειτουργίας τους. Με ένα ευρώ πόση ώρα λειτουργούν

2011-12-17T11:29:00.015+02:00

Με βάση την ισχύ μιας οικιακής κατανάλωσης, τον συντελεστή λειτουργία, την τιμή που χρεώνει η Δ.Ε.Η. τον Φ.Π.Α. και το τέλος Α.Π.Ε. (υπέρ Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας), μπορούμε να βρούμε με αρκετά καλή προσέγγιση την πραγματική χρέωση μιας ηλεκτρικής συσκευής ανά ώρα λειτουργίας και κατ' επέκταση να γνωρίζουμε με ένα ευρώ πόση ώρα μπορούμε να τις λειτουργήσουμε. Έτσι θα έχουμε την "αίσθηση" της ενέργειας που χρεώνει η Δ.Ε.Η. για την κάθε κατανάλωση.

Οι συντελεστές λειτουργίας που επιλέχτηκαν είναι ένα εμπειρικό και κατά συνέπεια κατά προσέγγιση νούμερο. Αν π.χ. ο συντελεστής είναι 0,5 η συσκευή κατά την διάρκεια λειτουργίας της δουλεύει, στην ονομαστική ισχύ της, τον μισό χρόνο και τον άλλο μισό δεν καταναλώνει καθόλου ενέργεια ή ότι δουλεύει συνέχεια στην μισή ισχύ της ή οποιονδήποτε συνδυασμό τους που έχει το ίδιο αποτέλεσμα.

Οι τυπικές καταναλώσεις κάποιων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών φαίνονται παρακάτω.

	Ισχύς σε Watts	Συντελεστής λειτουργίας	Για μια ώρα λειτουργίας	Με ένα ευρώ πόσες ώρες λειτουργούν
Λάμπα οικονομίας	21	1,00	0,002 €	469,85
Λάμπα πυρακτώσεως	100	1,00	0,010 €	98,67
Ψυγείο	350	0,29	0,010 €	97,21
Φούρνος Μικροκυμάτων	400	1,00	0,041 €	24,67
Μάτι κουζίνας μικρό	800	0,60	0,049 €	20,56
Τοστιέρα	1000	0,80	0,081 €	12,33
Πλυντήριο πιάτων	1600	0,60	0,097 €	10,28
Ηλεκτρική καφετιέρα	1100	0,90	0,100 €	9,97
Φορητή Θερμάστρα	1500	0,70	0,106 €	9,40
Μάτι κουζίνας μεγάλο	2000	0,60	0,122 €	8,22
Ηλεκτρικό Σίδερο	1800	0,70	0,128 €	7,83
Πλυντήριο ρούχων	2600	0,50	0,132 €	7,59
Ηλεκτρική σκούπα	1600	0,86	0,139 €	7,17
Πιστολάκι μαλλιών	1600	0,98	0,159 €	6,29
Φούρνος κουζίνας	2700	0,70	0,192 €	5,22
Στεγνωτήριο ρούχων	3500	0,80	0,284 €	3,52
Θερμοσίφωνο	4500	0,80	0,365 €	2,74

Σημείωση : Το αρχείο ενημερώνεται σε κάθε αλλαγή τιμολογίου της Δ.Ε.Η.

Μονοφασική και τριφασική γέφυρα ανόρθωσης για τροφοδοτικό συνεχούς ρεύματος.

2011-12-16T14:43:00.003+02:00

Σχέδιο μονοφασικής και τριφασικής γέφυρας ανόρθωσης

D1, D2, D3, D4, D5, D6 : δίοδοι

C : πυκνωτής

Διάφορες μονοφασικές γέφυρες ανόρθωσης

Όταν θέλουμε για την εφαρμογή μας να χρησιμοποιήσουμε συνεχή τάση D.C. και ως μόνη πηγή τροφοδοσίας έχουμε εναλλασσόμενης τάσης A.C. τότε η γέφυρα ανόρθωσης θα αποτελεί σχεδόν σίγουρα κομμάτι του κυκλώματος.

Η είσοδος της εναλλασσόμενης τάσης στην γέφυρα μπορεί να είναι οποιασδήποτε τιμής αρκεί η γέφυρα και ο πυκνωτής να είναι κατασκευασμένοι έτσι ώστε να αντέχουν την τάση και την ένταση του ρεύματος που θα δουλέψουν.
Μπορούμε βέβαια να υλοποιήσουμε την γέφυρα ανόρθωσης με ανεξάρτητες διόδους συνδέοντάς τες κατάλληλα όπως στο σχέδιο.

Η τριφασική γέφυρα κάνει καλύτερης ποιότητας ανόρθωση σε σχέση με την μονοφασική, για την ίδια συχνότητα τάσης βέβαια.

Τριφασική γέφυρα ανόρθωσης

Ο πυκνωτής σταθεροποιεί την τάση αλλά όχι πάντα με ικανοποιητικά αποτελέσματα, πάντως όσο μεγαλύτερη τιμή χωρητικότητας έχει, τόσο το καλύτερο.
Πάντα παράλληλα στην έξοδο βάζουμε ηλεκτρολυτικό πυκνωτή και όχι απλό.

Δίοδοι

Η θερμότητα που αποβάλουν οι δίοδοι εξαρτάται από την έντασης του ρεύματος γι' αυτό στις μεγάλης έντασης γέφυρες πρέπει να μπει, στην λεία επιφάνεια που υπάρχει γι' αυτόν τον σκοπό, ψήκτρα που απάγει την θερμότητα προστατεύοντας τις διόδους. Στην επιφάνεια επαφής γέφυρας -ψήκτρας βάζουμε ειδική θερμοαγώγιμη σιλικόνη για να μην εγκλωβιστεί αέρας και να μεταδίδεται γρήγορα η θερμότητα.

Αν θέλουμε σταθεροποιημένη τάση, δηλαδή τάση χωρίς διακυμάνσεις, πρέπει να βάλουμε στην έξοδο κατάλληλο σταθεροποιητή όπως π.χ. για μέχρι 1,5 αμπέρ το ολοκληρωμένο κύκλωμα 7824 για 24 volts D.C. ή το 7812 για 12 volts D.C ή όποιο άλλο 78** για άλλη ** τιμή.
Το ολοκληρωμένο κύκλωμα LM 317 με κατάλληλη συνδεσμολογία μπορεί να δώσει τιμή τάσης, με την βοήθεια ρυθμιζόμενου ποτενσιόμετρου, από 1,2 έως 37 volts D.C..

Το αντιηλεκτροπληξιακό ρελέ ή διακόπτης διαρροής έντασης (Δ.Δ.Ε. ή R.C.D. relay)

2011-12-15T14:15:00.009+02:00

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τα θέματα των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων είναι και αυτό της ασφάλειας από ηλεκτροπληξία.

Είναι γενικά αποδεκτό ότι το ρεύμα γίνεται επικίνδυνο για τον ανθρώπινο οργανισμό όταν η τιμή του είναι πάνω από τα 50 mA.

Τριφασικό (4Χ40) και μονοφασικό (2χ40)
αντιηλεκτροπληξιακά ρελέ τύπου AC.

Ο καλύτερος τρόπος για την αποφυγή του κινδύνου είναι η εγκατάσταση ενός τουλάχιστον αντιηλεκτροπληξιακού ρελέ.
Ο Διακόπτης Διαρροής Έντασης (Δ.Δ.Ε. στα 30mA) ή ηλεκτρονόμος ασφαλείας, όπως λέγεται διαφορετικά, εγκαθιστάτε στον γενικό πίνακα μιας οικίας, πριν από οποιαδήποτε κατανάλωση, αμέσως μετά από τον γενικό διακόπτη ή την γενική ασφάλεια.

Στην χώρα μας κάτι τέτοιο είναι υποχρεωτικό εδώ και χρόνια.

Η λειτουργία του αντιηλεκτροπληξιακού βασίζεται στον λεγόμενο διαφορικό μετασχηματιστή.
Το μαγνητικό πεδίο που δημιουργείτε από τον κάθε αγωγό της παροχής στον διαφορικό μετασχηματιστή, τρεις φάσης και ουδέτερος για τριφασική παροχή ή μια φάση και ουδέτερος για μονοφασική παροχή, είναι μηδενικό αν δεν υπάρχει διαρροή στην εγκατάσταση. Αν υπάρχει διαρροή πάνω από 30 χιλιοστά του αμπέρ (30mA) τότε ενεργοποιείται ο μηχανισμός του ρελέ, από το μαγνητικό πεδίο που δημιουργείται, κόβοντας το ρεύμα σε χρόνο μικρότερο από 30 χιλιοστά του δευτερολέπτου.

Οι κατασκευαστές των αντιηλεκτροπληξιακών ρελέ τα φτιάχνουν με κάπως μεγαλύτερη ευαισθησία (μικρότερη τιμή ενεργοποίησης) από τα 30 mA, που ο νόμος αναφέρει, για να είναι σίγουροι για τα όρια μιας και πρόκειται για λεπτή κατασκευή.

Όλα τα ρελέ αυτού του τύπου έχουν επάνω τους ένα κουμπί, μπουτόν test για τον έλεγχο της καλής λειτουργίας, το οποίο πρέπει να πατιέται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και πάντως τουλάχιστον μια φορά το εξάμηνο.
Τα αντιηλεκτροπληξιακά ρελέ κατασκευάζονται για καταναλώσεις μέχρι 25Α, 40Α, 63Α, 80Α, 100Α.
π.χ.το αντιηλεκτροπληξιακό "4 επί 40 αμπέρ" είναι για τριφασική κατανάλωση μέχρι 40 αμπέρ ανά φάση. Το ρελέ "2 επί 25 αμπέρ" είναι για μονοφασική κατανάλωση μέχρι 25 αμπέρ.

Εκτός από την ηλεκτροπληξία τα ρελέ αυτά προστατευτούν και από πυρκαϊά, αφού δεν αφήνουν το ρεύμα να "φεύγει" από κακή μόνωση που μπορεί να αυξήσει την θερμοκρασία σε επίπεδα πυρκαϊάς.

Στην αγορά κυκλοφορούν και ρελέ διαρροής έντασης με ευαισθησία στα 300 mA. ΠΡΟΣΟΧΉ αυτά δεν είναι κατά της ηλεκτροπληξίας.

Ηλεκτρολογικό σχέδιο κυκλώματος εκκίνησης τριφασικού μοτέρ βραχυκυκλωμένου δρομέα με αστέρα τρίγωνο

2011-10-29T11:33:00.011+03:00

Σχέδιο αυτοματισμού εκκίνησης τριφασικού μοτέρ με αστέρα τρίγωνο.
Το λεγόμενο και βοηθητικό κύκλωμα.

Τα πιο κοινά μοτέρ που χρησιμοποιούνται ευρέως, κυρίως στην βιομηχανία, με πολύ καλά χαρακτηριστικά ροπής, απλής κατασκευής, αξιοπιστίας και καλής τιμής, είναι τα τριφασικά μοτέρ βραχυκυκλωμένου δρομέα.

Ένας από τους τρόπους εκκίνησης των μεγάλων σε ισχύ μοτέρ βραχυκυκλωμένου δρομέα είναι και η εκκίνηση για μερικά δευτερόλεπτα σε συνδεσμολογία αστέρα. Ο λόγος που γίνεται αυτό είναι η πολύ μεγάλη τιμή της έντασης του ρεύματος κατά την διάρκεια της εκκίνησης, αν αυτή γίνονταν αμέσως σε συνδεσμολογία τριγώνου.
Η διαφορά στις δυο συνδεσμολογίες, για την ίδια τάση τροφοδοσίας που πρακτικά στην Ελλάδα είναι τα 400 volts, είναι η ισχύς εξόδου του μοτέρ. Στον αστέρα είναι μικρότερη από ότι στο τρίγωνο. Προϋπόθεση βέβαια είναι η κατασκευή των πηνίων του μοτέρ να αντέχουν την τάση και κατ' επέκταση το ρεύμα, για σύνδεση τριγώνου. Κάτι τέτοιο το βλέπουμε στο ταμπελάκι του μοτέρ

Κύκλωμα ισχύος τριφασικού μοτέρ με σύνδεση αστέρα τρίγωνο

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι υλοποίησης του αυτοματισμού αλλά ένας από τους καλύτερους είναι αυτός του πιο πάνω σχεδίου.

Ρυθμίζουμε το χρονικό ρελέ καθυστέρησης έναρξης (delay on) έτσι ώστε την στιγμή της εναλλαγής από αστέρα σε τρίγωνο το ρεύμα να μην είναι υπερβολικά μεγάλο.

Το θερμικό ρυθμίζεται στο ονομαστικό ρεύμα του μοτέρ αν μπει μετά ακριβώς τις ασφάλειες ή στο ονομαστικό διά την ρίζα του 3 αν μπει όπως στο σχέδιο δεξιά.

Οπλισμένα τα ρελέ Ν και Υ : Σύνδεση σε αστέρα.
Οπλισμένα τα ρελέ Ν και Δ : Σύνδεση σε τρίγωνο.

Εδώ η σύνδεση αστέρα τρίγωνο και το ταμπελάκι των μοτέρ.

Σχέδιο ηλεκτρικής σύνδεσης θερμοσίφωνα (και ηλιακού)

2011-10-23T10:53:00.012+03:00

Ηλεκτρικό διάγραμμα σύνδεσης θερμοσίφωνα

Το ηλεκτρολογικό σχέδιο μιας συνηθισμένης συνδεσμολογίας για έναν τυπικό μονοφασικό θερμοσίφωνα ή ηλιακό θερμοσίφωνα είναι αυτή που φαίνεται στο πιο πάνω σχέδιο.

Το σύμβολο για τον θερμοσίφωνα

Ο θερμοστάτης εδώ έχει δυο επαφές αλλά υπάρχουν και θερμοστάτες με μία μόνο επαφή, σε αυτή την περίπτωση ο ουδέτερος (το μπλε καλώδιο) συνδέεται χωρίς να περνάει από τον θερμοστάτη.

Ο θερμοστάτης έχει κλειστές τις επαφές του όσο η θερμοκρασία του νερού είναι μικρότερη από αυτή που έχει επιλεγεί από το "κουμπί" ρύθμισής του.
Η πρόσβαση στο "κουμπί" ρύθμισης γίνεται συνήθως ανοίγοντας το προστατευτικό καπάκι στην θέση της αντίστασης και γίνεται πάντα με ΚΑΤΕΒΑΣΜΈΝΟ τον διακόπτη του θερμοσίφωνα.
Οι αγωγοί της παροχής είναι διατομής τεσσάρων καρέ, δηλαδή τεσσάρων τετραγωνικών χιλιοστών.
Στον πίνακα πρέπει απαραίτητα να υπάρχει αντιηλεκτροπληξιακό ρελέ διαρροής που να καλύπτει και τον θερμοσίφωνα.
Η αντίσταση του είναι της τάξης των τριών με τεσσεράμισι κιλοβάτ. Εντός του θερμοσίφωνα, κοντά στην αντίσταση, υπάρχει και το λεγόμενο ανόδιο που είναι μια ράβδος μαγνησίου για την κατακράτηση των αλάτων.
Η θερμοκρασία που επιλέγουμε έχει άμεση σχέση με την κατανάλωση και κατ' επέκταση με τα χρήματα που πληρώνουμε.
Η μικρότερη θερμοκρασία είναι και η πιο οικονομική. Συνηθισμένες τιμές επιλεγόμενης θερμοκρασίας είναι από 45 έως 75 βαθμούς Κελσίου.

Οπτικοηλεκτρονική παλμογεννήτρια κωδικοποίησης απόλυτης τιμής ή absolut encoder

2011-10-13T17:34:00.008+03:00

Ο δίσκος του encoder

Όταν θέλουμε να ξέρουμε την ακριβή θέση μιας κυκλικής κίνησης, ή οποιασδήποτε άλλης κίνησης που μπορεί να μετατραπεί σε κυκλική, χρησιμοποιούμε το absolut encoder .

Λυμένο absolut encoder

Κάθε στιγμή μας δίνει ηλεκτρικό σήμα με την θέση των μοιρών που βρίσκεται, με την ακρίβεια που θέλουμε.

Ένας διαφανής δίσκος με πολλές ομόκεντρες διακεκομμένες σκούρες γραμμές που όσο απομακρύνονται απο το κέντρο γίνονται και πιο μικρές σε μήκος είναι το βασικό σχέδιο ενός τέτοιου encoder.

Μια φωτεινή πηγή από την μια πλευρά του δίσκου και ένας ανιχνευτής φωτός από την άλλη πλευρά, κάνουν δυνατή αυτήν την δυνατότητα.

Π.χ. αν "δούμε" τα τρία πρώτα σημάδια κατά μήκος μιας ακτίνας του κυκλικού δίσκου από το κέντρο προς τα έξω να είναι 0, να είναι δηλαδή διαφανή, να περνάει το φως, τότε είμαστε κάπου ανάμεσα στις 0 και στις 45 μοίρες . Κάθε ένα επόμενο σημάδι προς την περιφέρεια μας περιορίζει τις μοίρες στο μισό, μεγαλώνοντας ταυτόχρονα και την ακρίβεια της μέτρησης.

Ηλεκτρολογικό σχέδιο - κύκλωμα φωτιστικού λάμπας φθορισμού

2011-09-15T17:19:00.022+03:00

Ηλεκτρικό σχέδιο σύνδεσης λάμπας φθορισμού

Μια λάμπα φθορισμού 18 watts.

Το ηλεκτρολογικό σχέδιο του κυκλώματος λειτουργίας μιας λάμπας φθορίου φαίνεται στο πιο πάνω σχέδιο.

Στην αρχή, όταν πατάμε το πλήκτρο του διακόπτη για να ανάψει η λάμπα, το ρεύμα δεν περνάει μέσα από την λάμπα αλλά μέσα από το starter, το οποίο και βγάζει ένα ελαφρύ φως, γιατί ουσιαστικά και το ίδιο είναι μια μικρή λάμπα φθορισμού με τα δυο άκρα της να είναι τόσο κοντά που το ρεύμα περνάει χωρίς βοήθεια στην εκκίνηση. Η επαφή του starter (εκκινητή) κλείνει γιατί όταν διασπάται το ευγενή αέριο εντός του starter, την στιγμή που φωτίζει ελαφρός, ζεσταίνετε, διαστέλλεται, τα άκρα της επαφής ακουμπάνε μεταξύ τους και σταματάει να φωτίζει. Έτσι το ρεύμα περνάει από το 1 στο 2 και μετά στο 3 .

Ηλεκτρονικό (πάνω) και απλό (κάτω) ballast

Ηλεκτρονικό ballast και λάμπα UV με ένα μόνο ντουί .
Το ένα άκρο του ντουί οδηγείται με το λευκό καλώδιο
στην άλλη άκρη της λάμπας.

Σε πολύ λίγο χρόνο η επαφή του εκκινητή (starter) που είναι διμεταλλική , αποτελείται δηλαδή από δυο μέταλλα, κρυώνει, και το ένα από τα δυο μέταλλα συστέλλεται περισσότερο από το άλλο με αποτέλεσμα να ανοίξει.

Το πηνίο που είναι τυλιγμένο σε σιδηροπυρήνα (το ballast) στην απότομη αυτή διακοπή του κυκλώματος έχει την ιδιότητα, όπως όλα τα πηνία, να «θέλει» να συνεχίσει να δίνει ρεύμα, με αποτέλεσμα στα άκρα της λάμπας, στα σημεία 2 και 3, να εμφανιστεί υψηλότερη τάση από τα 230 volts, περισσότερη και από την διπλάσια.
Σε αυτό το σημείο το ρεύμα διασπά τα ευγενή αέρια της λάμπας, με την βοήθεια και των υδρατμών υδραργύρου που υπάρχουν εντός της, δημιουργώντας συνεχή ροή ρεύματος. Με την σειρά του το ρεύμα δημιουργεί υπεριώδη αόρατο φως.

Starter για μεγάλες λάμπες φθορισμού
(π.χ. 36 ή 58Watts) και για μικρές
(π.χ. 18 watts)

Το φως αυτό προσπίπτει, πέφτει δηλαδή πάνω στην γυάλινη επιφάνεια της λάμπας που είναι επιχρισμένη, βαμμένη εσωτερικά με φθορίζουσες σκόνες, κάνοντας το υπεριώδη φως ορατό.
Ανάλογα με τις φθορίζουσες ουσίες δημιουργείται και το χρώμα, η απόχρωση του φωτός.
Το δεύτερο νούμερο που υπάρχει πάνω σε αυτού του τύπου τις λάμπες, μετά το νούμερο που φανερώνει την ισχύ τους (π.χ.18W/860 γι΄ αυτήν της φωτογραφίας) αντιστοιχεί το μεν πρώτο (8) στην χρωματική απόδοση (όσο μεγαλύτερο τόσο ποιοτικότερη) το δε δεύτερο (60) στους βαθμούς κέλβιν αν το πολλαπλασιάσουμε με το 100 (6000 Κ)

Μέσα από το καπάκι του starter. Αριστερά ο πυκνωτής.

Το starter, όταν ανάψει η λάμπα, δεν ενεργοποιείται πλέον γιατί η τάση στα άκρα του είναι σχεδόν η μισή από αυτή της παροχής.
Αν η λάμπα δεν ανάψει, τότε ενεργοποιείται ξανά και ξανά μέχρι να ανάψει, ή να χαλάσει το ίδιο το starter.

Η λάμπα, όταν λειτουργεί, έχει στα άκρα της περίπου την μισή τάση της παροχής ενώ η άλλη μισή είναι στα άκρα του ballast .
To ballast, ανάλογα με την ισχύ της λάμπας, είναι διαφορετικών διαστάσεων, ενώ το starter έχει μια διάσταση αλλά είναι διαφορετικό αναλόγως την ισχύ της λάμπας.

Ο μικρός πυκνωτής που υπάρχει ενσωματωμένος εντός του starter είναι για λόγους ασφάλειας, για να μην δημιουργούνται σπινθήρες στην επαφή του και παράσιτα στις ραδιοσυχνότητες.

Μέσα και από το γυάλινο περίβλημα
του starter

Επειδή στο κύκλωμα των λαμπτήρων φθορισμού υπάρχει πηνίο, η άεργη και συνεπώς ανεπιθύμητη ισχύ, είναι μεγάλη και το συνημίτονο είναι μικρό, γι΄ αυτό σε αυτού του τύπου τα φωτιστικά μπαίνει πυκνωτής στα άκρα της παροχής τους βελτιώνοντας το συνημίτονο.

Στα παλιά φωτιστικά ο πυκνωτής έμπαινε σε σειρά με το ballast.
Ο πυκνωτής βέβαια είναι φτιαγμένος να αντέχει την τάση του δικτύου και δεν είναι ηλεκτρολυτικός.

Τα ηλεκτρονικά ballast έχουν ενσωματωμένη την λειτουργία του starter ενώ και η συνδεσμολογία τους είναι διαφορετική και φαίνεται πάνω στο σώμα τους. Έχουν το πλεονέκτημα της χαμηλότερης κατανάλωσης, βάρους και της ενσωματωμένης διόρθωσης συντελεστή ισχύος.

Συνδεσμολογία διακόπτη κομιτατέρ

2011-05-06T09:54:00.010+03:00

Συνδεσμολογία διακόπτη φωτισμού κομιτατέρ (διπλός διακόπτης)

Ο διακόπτης κομμυτατέρ (Από την γαλλική λέξη commutateur = μεταγωγικός διακόπτης) ή σωστότερα κομιτατέρ (με ένα μι και γιώτα) είναι ο διακόπτης που χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να ελέγξουμε δυο ή περισσότερους λαμπτήρες που είναι χωρισμένοι σε δυο ομάδες, από το ίδιο σημείο ελέγχου .

Η συνδεσμολογία του διακόπτη με μια λάμπα ανά ομάδα φαίνεται στο σχέδιο.

Ο διακόπτης αυτός είναι ο γνωστός διπλός διακόπτης, λέγεται επίσης και διακόπτης διαδοχής .

Συνήθως είναι ο διακόπτης του θα ελέγξει ένα πολύφωτο.

Σύμβολο διακόπτη κομιτατέρ

Όταν κλείσει η αριστερή επαφή, δηλαδή πατηθεί το αριστερό πλήκτρο του διακόπτη, θα ανάψει ο πάνω λαμπτήρας . Αν κλείσει (πατηθεί) η δεξιά επαφή (πλήκτρο) θα ανάψει ο κάτω λαμπτήρας.

Ηλεκτρολογικό σχέδιο aller retour με μεσαίο διακόπτη.

2011-04-23T11:12:00.016+03:00

Συνδεσμολογία αλε ρετούρ ( Aller retour ) με μεσαίο διακόπτη για τον έλεγχο φωτιστικού από τρεις θέσεις.

Όταν θέλουμε να ελέγξουμε ένα ή και περισσότερα φώτα, από τρεις ή περισσότερους διακόπτες, χρησιμοποιούμε την συνδεσμολογία που φαίνεται στο σχέδιο.

Υποχρεωτικά σε αυτό το κύκλωμα πρέπει να υπάρχουν δυο ακραίοι αλε ρετούρ διακόπτες και ενδιάμεσα τους όσοι μεσαίοι επιθυμούμε, ανάλογα με πόσα σημεία ελέγχου θέλουμε.

Σύμβολα ακραίου και
μεσαίου αλε ρετούρ
διακόπτη

Χωρίς τον μεσαίο διακόπτη, με δυο θέσεις ελέγχου, το κύκλωμα λειτουργεί όπως φαίνεται εδώ.

Ο μεσαίος διακόπτης, που εδώ φαίνεται με το γράμμα Β, στην μία κατάστασή του ενώνει τον αγωγό 3 με τον 4 και τον αγωγό 2 με τον 5 όπως φαίνεται με τις κανονικές γραμμές του σχεδίου.
Στην άλλη κατάστασή του ενώνει τον αγωγό 2 με τον 4 και τον αγωγό 3 με τον 5 όπως φαίνεται με τις διακεκομμένες γραμμές του σχεδίου.
Οι δυο αυτές επαφές του μεσαίου διακόπτη ελέγχονται ταυτόχρονα με το πάτημα του διακόπτη αλλάζοντας και οι δυο ταυτόχρονα κατάσταση. Αυτό δηλώνει και η διπλή γραμμή που ενώνει τις δυο επαφές.

Ένας μεσαίος διακόπτης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως ακραίος αν δεν συνδέσουμε το ενα από τα τέσσερα άκρα του. Αντίθετα ένας ακραίος δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μεσαίος.

Τι είναι το ηλεκτρικό ρεύμα;

2011-02-28T20:14:00.005+02:00

Η προσανατολισμένη κίνηση των ελεύθερων ηλεκτρόνιων της εξωτερικής στοιβάδας των ατόμων των αγώγιμων υλικών , κυρίως των μετάλλων, προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση δημιουργούν αυτό που γνωρίζουμε ως ηλεκτρικό ρεύμα .

Γενικότερα κάθε προσανατολισμένη κίνηση φορτισμένων σωματιδίων δημιουργεί ηλεκτρικό ρεύμα.

Τα ελεύθερα ηλεκτρόνια θεωρούμε ότι κινούνται ελεύθερα με μεγάλες ταχύτητες στο σώμα του μετάλλου τυχαία και όχι προσανατολισμένα . Η γεννήτρια του ηλεκτρικού ρεύματος, ή μια μπαταρία, καταφέρνει στην μονάδα του χρόνου περισσότερα ηλεκτρόνια να κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση ενός αγωγού παρά προς την αντίθετη.

Στο συνεχές ρεύμα η κίνηση αυτή είναι προς την ίδια κατεύθυνση ενώ στο εναλλασσόμενο ρεύμα η κατεύθυνση εναλλάσσεται .

Το καλύτερο αγώγιμο μέταλλο, από τα γνωστά, είναι ο χρυσός, ακολουθεί το ασήμι ,ο χαλκός και το αλουμίνιο .

Ο χρυσός και το ασήμι είναι πολύ ακριβά και σπάνια για να τα χρησιμοποιούμε ευρέως. Το αλουμίνιο είναι πολύ μαλακό για τα μικρής διατομής καλώδια αλλά ιδανικό για χοντρά καλώδια που τα κάνει ελαφριά και κάπως ευκολοδούλευτα. Τα αλουμινένια χρησιμοποιούνται στα υπόγεια καλώδια υψηλής τάσης .

Ο χαλκός αποδείχτηκε το καλύτερο και έως τώρα είναι το πιο διαδεδομένο μέταλλο στην μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην Ελλάδα οι κανονισμοί των εσωτερικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, που είναι και νόμος του κράτους, είναι σύμφωνες με το πρότυπο του ΕΛΟΤ με τον κωδικό HD 384. Με υπουργική απόφαση είναι υποχρεωτική και η σύνδεση και τοποθέτηση ενός τουλάχιστον αντιηλεκτροπληξιακού ρελέ (RCD relay) σε όλες τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις για λόγους προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

Ηλεκτρολογικό σχέδιο κυκλώματος start stop με αυτοσυγκράτηση.

2011-02-15T17:38:00.015+02:00

Κύκλωμα απλού start stop με αυτοσυγκράτηση.

Το κύκλωμα αυτοματισμού start stop με αυτοσυγκράτηση είναι ένα από τα πιο βασικά, χρήσιμα και δημοφιλή κυκλώματα στους κλασικούς αυτοματισμούς.

Το βασικό πλεονέκτημά του είναι ο απομακρυσμένος έλεγχος του φορτίου με χρήση ασφαλούς χαμηλής τάσης και μικρού ρεύματος (επομένως λεπτά και φθηνά καλώδια). Επίσης σε περίπτωση διακοπής και επαναφοράς ρεύματος το φορτίο δεν θα "πάρει" ρεύμα απροειδοποίητα και απότομα, κάτι που μπορεί να είναι και επικίνδυνο, αλλά θα χρειάζεται ανθρώπινη παρέμβαση (πάτημα του start).

Το μπουτόν start έχει μια ανοιχτή επαφή, που όταν πατηθεί κλείνει και είναι συνήθως πράσινου χρώματος ενώ το μπουτόν stop έχει μια κλειστή επαφή που όταν πατηθεί ανοίγει και είναι συνήθως κόκκινου χρώματος.

Οι στήλες του σχεδίου έχουν πάρει ένα νούμερο για καλύτερο έλεγχο - τεκμηρίωση . Έχουμε τις στήλες 1 ,2 και 3

Οι αγωγοί , τα σημεία με το ίδιο δυναμικό, έχουν πάρει και αυτά ένα νούμερο που έχει μπει σε κύκλο για να ξεχωρίζουν από αυτά των στηλών.

"Φορτίο" είναι οποιαδήποτε ηλεκτρική κατανάλωση που θέλουμε να ελέγξουμε π.χ. .φωτιστικό, μοτέρ, αντίσταση κ.τ.λ.

Το ρελέ στο σχέδιο είναι "κομμένο" σε τρία κομμάτια, στην στήλη 1 βρίσκουμε το πηνίο του ενώ στις στήλες 2 και 3 βρίσκουμε από μια επαφή του.

Ανάμεσα από τα σημεία 1 και 5 με κύκλο, υπάρχει η τάση τροφοδοσίας του αυτοματισμού που είναι ίδια με την τάση λειτουργίας του πηνίου του ρελέ.

Η λειτουργία του κυκλώματος έχει ως εξής:

Όταν πατηθεί το μπουτόν start, κλείνει η ανοιχτή επαφή του και το ρεύμα περνάει από το 1 στο 2 και από το 2 στο 3, επομένως η τάση πάει στο πηνίο του ρελέ, οπλίζοντας το (το πηνίο του ρελέ συμβολίζεται ως παραλληλόγραμμο με διαγώνια γραμμή) .
Αφήνοντας το μπουτόν η επαφή του ανοίγει αλλά το ρεύμα συνεχίζει να περνάει από το πηνίο του ρελέ μέσω της επαφής στην στήλη 2 που εν τω μεταξύ έχει κλείσει. Επειδή η επαφή αυτή είναι του ίδιου του ρελέ λέμε ότι το ρελέ αυτοσυγκρατείται και η επαφή αυτή λέγεται επαφή αυτοσυγκράτησης.
Αν τώρα πατηθεί το μπουτόν stop η κλειστή επαφή του ανοίγει και το ρεύμα σταματάει να περνάει από το 2 στο 3 με αποτέλεσμα το ρελέ να έρθει στην θέση ηρεμίας του.

Όσο χρονικό διάστημα το ρελέ είναι "οπλισμένο", το φορτίο έχει τάση στα άκρα του, επομένως έχει ρεύμα και λειτουργεί.

Κάτω από το σχέδιο, στην στήλη 1 υπάρχει η ένδειξη ότι το ρελέ C (από το αρχικό της λέξης Coil = πηνίο) έχει μία ανοιχτή επαφή στην στήλη 2 και μία ακόμη ανοιχτή στην στήλη 3, διαφορετικές μεταξύ τους .

Η επαφή που κάνει την αυτοσυγκράτηση είναι πάντα μια ανοιχτή επαφή (NO) .

Μπορούμε να βάλουμε όσα start θέλουμε αρκεί να τα συνδέσουμε παράλληλα με το υπάρχον start και όσα stop θέλουμε αρκεί να τα συνδέσουμε σε σειρά με το υπάρχον stop.

Εδώ ένα άλλο κύκλωμα start stop με αυτοσυγκράτηση.

Ο ηλεκτρονόμος ή ρελέ

2011-01-26T21:01:00.017+02:00

Λυμένο ρελέ

Το ρελέ, ή ο ηλεκτρονόμος όπως λέγεται στα ελληνικά, είναι στην ουσία ένας ηλεκτρομαγνήτης, που όταν εφαρμοστή στα άκρα του πηνίου του η τάση που είναι κατασκευασμένο να αντέχει, τότε έλκει και συγκρατεί ένα σίδερο, ή πιο σωστά ένα κομμάτι από αρκετά σιδερένια φύλλα, μονωμένα μεταξύ τους.

Λυμένο ρελέ

Στο άκρο του κινητού σιδερένιου τμήματος έχουν προσαρμόσει μία ή συνήθως περισσότερες ηλεκτρικές επαφές, μονωμένες τόσο μεταξύ τους, όσο και ως προς τον ηλεκτρομαγνήτη.
Όσο υπάρχει η τάση οπλισμού, η τάση στα άκρα του πηνίου δηλαδή, υπάρχει και ο μαγνητισμός. Όταν σταματήσει η τάση, ένα ελατήριο που έχει εν τω μεταξύ συμπιεστή, επαναφέρει στην αρχική κατάσταση τα φύλλα σιδήρου και κατ' επέκταση τις ηλεκτρικές επαφές .

Το πηνίο του ηλεκτρονόμου

Αν οι επαφές αυτές σε κατάσταση ηρεμίας, όταν δηλαδή δεν υπάρχει ρεύμα στο πηνίο του ρελέ, είναι ανοιχτές, τότε όταν μαγνητιστεί - οπλίσει, κλείνουν και αντίστοιχα οι κλειστές ανοίγουν.
Οι ανοιχτές χαρακτηρίζονται ως Normally Open (NO) και οι κλειστές ως Normally Close (NC).

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία στο πλήθος των επαφών, μέγεθος και τάσεις λειτουργίας του πηνίου .

Το ταμπελάκι του ρελέ

Υπάρχουν ρελέ ειδικά κατασκευασμένα για να αντέχουν αποδοτικότερα σε ωμικό ( π.χ. αντιστάσεις θέρμανσης) , επαγωγικό (π.χ. μοτέρ) ή χωρητικό φορτίο (π.χ. πυκνωτές αντιστάθμισης)

Μια επαφή του ρελέ

Μια μορφή ρελέ συνηθισμένη στην βιομηχανία και στον έλεγχο ηλεκτρικών τριφασικών μοτέρ είναι και αυτό των φωτογραφιών.

Η τάση οπλισμού δεν αναγράφεται συνήθως στο ταμπελάκι που φέρει τα στοιχεία του ρελέ αλλά στο σώμα που φέρει το πηνίο, το οποίο είναι εξάρτημα που μπορεί να αλλαχθεί.

Μικρό ρελέ τύπου λυχνίας
με την βάση του στα 24 DC

Πρόβλημα δυσλειτουργίας μπορεί να παρουσιαστή μετά από εντατική χρήση ή κακή επιλογή της ισχύος του ή βλάβης στο φορτίο - κατανάλωση που ελέγχουν. Συνήθως οι επαφές ισχύος είναι αυτές που παρουσιάζουν πρόβλημα πιο συχνά.

Τα άκρα του πηνίου ονοματίζονται ως Α1 και Α2 στην πλειοψηφία των κατασκευαστών ρελέ.

Τα τμήματα της επαφής του ρελέ

Το συγκεκριμένο ρελέ των πρώτων φωτογραφιών χαρακτηρίζεται ως ρελέ 5,5 KWatts στα 24 volts εναλλασσόμενο , που σημαίνει ότι για τα 400 volts τριφασικού δικτύου της Ελλάδας, είναι σχεδιασμένο να αντέχει, στις συνήθεις εφαρμογές, τριφασικό μοτέρ ισχύος μέχρι 5,5 KWatts και το πηνίο του είναι κατασκευασμένο για 24 Volts εναλλασσόμενη τάση .

Μικρά ρελέ finder με τις βάσης τους

Οι επαφές που αντέχουν το ρεύμα για μοτέρ 5,5 KWatts λέγονται επαφές ισχύος και είναι τρεις Normally Open, μία για την κάθε φάση.

Πλακέτα με ρελέ

Οι υπόλοιπες επαφές που υπάρχουν στο ρελέ είναι βοηθητικές, σχεδιασμένες για μικρή ένταση ρεύματος και είναι από μία έως έξι. Αυτές αποκαλούνται και επαφές αυτοματισμού ή βοηθητικές επαφές.

Συνήθως η μία βοηθητική NO είναι στάνταρ στο βασικό σώμα του ρελέ, ενώ αν θέλουμε περισσότερες NO ή NC τις αγοράζουμε ξεχωριστά και τις προσθέτουμε σε υποδοχή που υπάρχει στο ρελέ και είναι συνήθως κουμπωτές.
Για μεγάλης συχνότητας ενεργοποίηση και απενεργοποίηση είναι καλύτερα να επιλέξουμε solid state ρελέ το οποίο δεν έχει κινητά μέρη.