მაგიური თეატრი

გმირებსაც ეშინიათ - უბრალოდ გადამწყვეტ მომენტში უნდა შეძლო შიშის დამარცხება - RESPECT პარფიონოვს!

2010-11-26T03:56:00.000-08:00

გუშინ საღამოს, რუსული მედია-ბომონდი ვლად ლისტევის პრემიის დაჯილდოვებაზე შეიკრიბა - დაჯილდოვება წელს პირველად გაიმართა და წესის მიხედვით, მხოლოდ ერთ ლაურეატს ასახელებს. ლისტევის ჯილდოს პირველი მფლობელი ლეონიდ პარფიონოვი გახდა და მგონი დამსახურებულადაც - ამ ადამიანის განვლილი შემოქმედებითი ცხოვრება და უბრალოდ ცხოვრებისეული პრინციპები სრულად ამართლებენ ლისტევის პრემიის ლაურეატობას! უშეცდომო არავინაა და პარფიონოვსაც ჰქონდა შეცდომები, თუმცა გაკეთებულ საქმესთან შედარებით ეს არაფერია! ერთი სიტყვით, რუსული მედია-ბომონდი მოციმციმე თვალებით ელოდებოდა პარფიონოვისაგან სამადლობელო სიტყვას (გადაცემის ფორმატის მიხედვით მას 7 წუთი ჰქონდა დათმობილი სპიჩისათვის), მაგრამ... მადლობის ნაცვლად იხილა რუსული პროსახელისუფლებო მედიის შელამაზებული, კონსტრუქციული, მაგრამ ისეთი ლანძღვა, რომ ცნობილი მედია-"კიტები" კუკუებივით მოიბუზნენ და ვინ იცის ვინ როდის უწინასწარმეტყველებდა პარფიონოვს სიკვდილს!!! შესამჩნევი იყო ისიც, თუ როგორ ღელავდა თავად პრემიის ლაურეატი ტრიბუნასთან (თავადაც აღნიშნა შესავალ სიტყვაში, რომ ძალიან ვღელავ და ამიტომ ცხოვრებაში პირველად ხმამაღლა წავიკითხავ ფურცლიდანო), ღელავდა, მაგრამ დაძლია შიში, მღელვარება და თქვა: "მეფე შიშველია!" RESPECT ბატონო ლეონიდ!

33...

2010-11-23T05:54:00.000-08:00

უკვე 33... მგონი ლამაზია, არ ვიცი, მე მომწონს პირადად! 33 ააააა :))) იცით, ბავშვობაში, როდესაც ვინმეზე გავიგებდი 30-ის ან მეტის გახდაო, სულ მიკვირდა - რა მოხუცია უკვე თქო და აუცილებლად წარმოვიდგენდი ღიპიანს, ულვაშებითა და ნაოჭებით სახეზე :))) ეს ადრე იყო, ბავშვობაში, ეხლა კი თავად ვარ 33-ის და რა? ღიპი (უფრო ღიპუცა:)) მაქვს და სხვა დანარჩენი ჯერ ჯერობით არა :) მიხარია, მერე რა, რომ 33 წლისა ვარ? მერე რა? მგონია, რომ კარგი ასაკია, მას ხომ ქრისტეს ასაკსაც ეძახიან? იმედია მე ჯვარზე არანაირი ღირსების ან დანაშაულის გამო არ გამაკრავენ და ისე, მგონი ძალების მოზღვავებას ვგრძნობ და იმედია ასე გავაგრძელებ! :) მოკლედ, გამარჯობა 33-ო! აქა ვარ, მოდი! :)))

ო' ჰენრი - "სანამ ავტომობილი გელოდება"

2010-09-29T02:07:00.000-07:00

დიდი ხანია მინდოდა ამ პოსტის დაწერა, მაგრამ რაღაც ყოველთვის მიშლიდა ხელს - ხან ჩვეული სიზარმაცე, ხან კიდევ მოუცლელობა, ხან კიდევ რა და ხანაც რა. მოკლედ აი ეხლა მოვიცალე და ვპოსტავ, თანაც დიდი ხანია არაფერი დამიპოსტავს ბლოგზე და ესეც საკმაოზე კარგი მიზეზია :) მოკლედ დღეს დილით, ფეისბუკზე ვიღაცას რუსული ჯგუფის, "Звери"-ს სიმღერა "Всё что тебя касаеться" ჰქონდა დადებული ვოლზე, დავაკლიკე, გადამამისამართა იუთუბზე, იქ კიდევ ამავე ჯგუფის სხვა სიმღერა - "До скорой встречи", დამხვდა. რატომღაც მომწონს ეს სიმღერაცა და კლიპიც. სულ ვფიქრობდი, რომ კლიპის სიუჟეტი რაღაც ძალიან ნაცნობია და რაღაცას მახსენებს თქო და ჰოი საოცრებავ, უცებ განათდა გონება და გამახსენდა ო' ჰენრი და მისი ძალიან კარგი ნოველა "სანამ ავტომობილი გელოდება". დავგუგლე, ამოვაგდე აღნიშნული ნოველა, გადავიკითხე და იდეა ზუსტად იგივეა :) მერე იუთუბსაც რო ჩავუკვირდი, აღმოჩნდა, რომ კლიპმეიქერებსაც სწორედ ამ ნოველით უსარგებლიათ ვიდეოს შექმნისას. მოკლედ, ბევრს აღარ მოგაწყენთ თავს და აქვე დავდებ ო'ჰენრის ამ პაწაწა და სასიამოვნო ნოველასაც და ზემოთაღნიშნული ჯგუფის ზემოთაღნიშნულ სიმღერაზე შექმნილ ასევე ზემოთაღნიშნულ ვიდეოს. სასიამოვნო კითხვას გისურვებთ!

Пока ждет автомобиль

Как только начало смеркаться, в этот тихий уголок тихого маленького парка опять пришла девушка в сером платье. Она села на скамью и открыла книгу, так как еще с полчаса можно было читать при дневном свете.

Повторяем: она была в простом сером платье — простом ровно настолько, чтобы не бросалась в глаза безупречность его покроя и стиля. Негустая вуаль спускалась со шляпки в виде тюрбана на лицо, сиявшее спокойной, строгой красотой. Девушка приходила сюда в это же самое время и вчера и позавчера, и был некто, кто знал об этом.

Молодой человек, знавший об этом, бродил неподалеку, возлагая жертвы на алтарь Случая, в надежде на милость этого великого идола. Его благочестие было вознаграждено, — девушка перевернула страницу, книга выскользнула у нее из рук и упала, отлетев от скамьи на целых два шага.

Не теряя ни секунды, молодой человек алчно ринулся к яркому томику и подал его девушке, строго придерживаясь того стиля, который укоренился в наших парках и других общественных местах и представляет собою смесь галантности с надеждой, умеряемых почтением к постовому полисмену на углу. Приятным голосом он рискнул отпустить незначительное замечание относительно погоды — обычная вступительная тема, ответственная за многие несчастья на земле, — и замер на месте, ожидая своей участи.

Девушка не спеша окинула взглядом его скромный аккуратный костюм и лицо, не отличавшееся особой выразительностью.

— Можете сесть, если хотите, — сказала она глубоким, неторопливым контральто. — Право, мне даже хочется, чтобы вы сели. Все равно уже темно и читать трудно. Я предпочитаю поболтать.

Раб Случая с готовностью опустился на скамью.

— Известно ли вам, — начал он, изрекая формулу, которой обычно открывают митинг ораторы в парке, — что вы самая что ни на есть потрясающая девушка, какую я когда-либо видел? Я вчера не спускал с вас глаз. Или вы, деточка, даже не заметили, что кое-кто совсем одурел от ваших прелестных глазенок?

— Кто бы ни были вы, — произнесла девушка ледяным тоном, — прошу не забывать, что я — леди. Я прощаю вам слова, с которыми вы только что обратились ко мне, — заблуждение ваше, несомненно, вполне естественно для человека вашего круга. Я предложила вам сесть; если мое приглашение позволяет вам называть меня «деточкой», я беру его назад.

— Ради Бога, простите, — взмолился молодой человек. Самодовольство, написанное на его лице, сменилось выражением смирения и раскаяния. — Я ошибся; понимаете, я хочу сказать, что обычно девушки в парке… вы этого, конечно, не знаете, но….

— Оставим эту тему. Я, конечно, это знаю. Лучше расскажите мне обо всех этих людях, которые проходят мимо нас, каждый своим путем. Куда идут они? Почему так спешат? Счастливы, ли они?

Молодой человек мгновенно утратил игривый вид. Он ответил не сразу, — трудно было понять, какая собственно роль ему предназначена,

— Да, очень интересно наблюдать за ними, — промямлил он, решив, наконец, что постиг настроение своей собеседницы. — Чудесная загадка жизни… Одни идут ужинать, другие… гм… в другие места. Хотелось бы узнать, как они живут.

— Мне — нет, — сказала девушка. — Я не настолько любознательна. Я прихожу сюда посидеть только за тем, чтобы хоть ненадолго стать ближе к великому, трепещущему сердцу человечества. Моя жизнь проходит так далеко от него, что я никогда не слышу его биения. Скажите, догадываетесь ли вы, почему я так говорю с вами, мистер…

— Паркенстэкер, — подсказал молодой человек и взглянул вопросительно и с надеждой.

— Нет, — сказала девушка, подняв тонкий пальчик и слегка улыбнувшись. — Она слишком хорошо известна. Нет никакой возможности помешать газетам печатать некоторые фамилии. И даже портреты. Эта вуалетка и шляпа моей горничной делают меня «инкогнито». Если бы вы знали, как смотрит на меня шофер всякий раз, как думает, что я не замечаю его взглядов. Скажу откровенно: существует всего пять или шесть фамилий, принадлежащих к святая святых; и моя, по случайности рождения, входит в их число. Я говорю все это вам, мистер Стекенпот.

— Паркенстэкер, — скромно поправил молодой человек.

— Мистер Паркенстэкер, потому что мне хотелось хоть раз в жизни поговорить с естественным человеком — с человеком, не испорченным презренным блеском богатства и так называемым «высоким общественным положением». Ах, вы не поверите, как я устала от денег — вечно деньги, деньги! И от всех, кто окружает меня, — все пляшут, как марионетки, и все на один лад. Я просто больна от развлечений, бриллиантов, выездов, общества, от роскоши всякого рода.

— А я всегда был склонен думать, — осмелился нерешительно заметить молодой человек, — что деньги, должно быть, все-таки недурная вещь.

— Достаток в средствах, конечно, желателен. Но когда у вас столько миллионов, что… — Она заключила фразу жестом отчаяния. — Однообразие, рутина, — продолжала она, — вот что нагоняет тоску. Выезды, обеды, театры, балы, ужины — и на всем позолота бьющего через край богатства. Порою даже хруст льдинки в моем бокале с шампанским способен свести меня с ума.

Мистер Паркенстэкер, казалось, слушал ее с неподдельным интересом.

— Мне всегда нравилось, — проговорил он, — читать и слушать о жизни богачей и великосветского общества. Должно быть, я немножко сноб. Но я люблю обо всем иметь точные сведения. У меня составилось представление, что шампанское замораживают в бутылках, а не кладут лед прямо в бокалы.

Девушка рассмеялась мелодичным смехом, — его замечание, видно, позабавило ее от души.

— Да будет вам известно, — объяснила она снисходительным тоном, — что мы, люди праздного сословия, часто развлекаемся именно тем, что нарушаем установленные традиции. Как раз последнее время модно класть лед в шампанское. Эта причуда вошла в обычай с обеда в Уолдорфе, который давали в честь приезда татарского князя. Но скоро эта прихоть сменится другой. Неделю тому назад на званом обеде на Мэдисон-авеню возле каждого прибора была положена зеленая лайковая перчатка, которую полагалось надеть, кушая маслины.

— Да, — признался молодой человек смиренно, — все эти тонкости, все эти забавы интимных кругов высшего света остаются неизвестными широкой публике.

— Иногда, — продолжала девушка, принимая его признание в невежестве легким кивком головы, — иногда я думаю, что если б я могла полюбить, то только человека из низшего класса. Какого-нибудь труженика, а не трутня. Но, безусловно, требования богатства и знатности окажутся сильней моих склонностей. Сейчас, например, меня осаждают двое. Один из них герцог немецкого княжества. Я подозреваю, что у него есть или была жена, которую он довел до сумасшествия своей необузданностью и жестокостью. Другой претендент — английский маркиз, такой чопорный и расчетливый, что я, пожалуй, предпочту свирепость герцога. Но что побуждает меня говорить все это вам, мистер Покенстэкер?

— Паркенстэкер, — едва слышно пролепетал молодой человек. — Честное слово, вы не можете себе представить, как я ценю ваше доверие.

Девушка окинула его спокойным, безразличным взглядом, подчеркнувшим разницу их общественного положения.

— Какая у вас профессия, мистер Паркенстэкер? — спросила она.

— Очень скромная. Но я рассчитываю кое-чего добиться в жизни. Вы это серьезно сказали, что можете полюбить человека из низшего класса?

— Да, конечно. Но я сказала: «могла бы». Не забудьте про герцога и маркиза. Да, ни одна профессия не показалась бы мне слишком низкой, лишь бы сам человек мне нравился.

— Я работаю, — объявил мистер Паркенстэкер, — в одном ресторане.

Девушка слегка вздрогнула.

— Но не в качестве официанта? — спросила она почти умоляюще. — Всякий труд благороден, но… личное обслуживание, вы понимаете, лакеи и…

— Нет, я не официант. Я кассир в… — Напротив, на улице, идущей вдоль парка, сияли электрические буквы вывески «Ресторан». — Я служу кассиром вон в том ресторане.

Девушка взглянула на крохотные часики на браслетке тонкой работы и поспешно встала. Она сунула книгу в изящную сумочку, висевшую у пояса, в которой книга едва помещалась.

— Почему вы не на работе? — спросила девушка.

— Я сегодня в ночной смене, — сказал молодой человек. — В моем распоряжении еще целый час. Но ведь это не последняя наша встреча? Могу я надеяться?..

— Не знаю. Возможно. А впрочем, может, мой каприз больше не повторится. Я должна спешить. Меня ждет званый обед, а потом ложа в театре — опять, увы, все тот же неразрывный круг. Вы, вероятно, когда шли сюда, заметили автомобиль на углу возле парка? Весь белый.

— И с красными колесами? — спросил молодой человек, задумчиво сдвинув брови.

— Да. Я всегда приезжаю сюда в этом авто. Пьер ждет меня у входа. Он уверен, что я провожу время в магазине на площади, по ту сторону парка. Представляете вы себе путы жизни, в которой мы вынуждены обманывать даже собственных шоферов? До свиданья.

— Но уже совсем стемнело, — сказал мистер Паркенстэкер, — а в парке столько всяких грубиянов. Разрешите мне проводить…

— Если вы хоть сколько-нибудь считаетесь с моими желаниями, — решительно ответила девушка, — вы останетесь на этой скамье еще десять минут после того, как я уйду. Я вовсе не ставлю вам это в вину, но вы, по всей вероятности, осведомлены о том, что обычно на автомобилях стоят монограммы их владельцев. Еще раз до свиданья.

Быстро и с достоинством удалилась она в темноту аллеи. Молодой человек глядел вслед ее стройной фигуре, пока она не вышла из парка, направляясь к углу, где стоял автомобиль. Затем, не колеблясь, он стал предательски красться следом за ней, прячась за деревьями и кустами, все время идя параллельно пути, по которому шла девушка, ни на секунду не теряя ее из виду.

Дойдя до угла, девушка повернула голову в сторону белого автомобиля, мельком взглянула на него, прошла мимо и стала переходить улицу. Под прикрытием стоявшего возле парка кэба молодой человек следил взглядом за каждым ее движением. Ступив на противоположный тротуар, девушка толкнула дверь ресторана с сияющей вывеской. Ресторан был из числа тех, где все сверкает, все выкрашено в белую краску, всюду стекло и где можно пообедать дешево и шикарно. Девушка прошла через весь ресторан, скрылась куда-то в глубине его и тут же вынырнула вновь, но уже без шляпы и вуалетки.

Сразу за входной стеклянной дверью находилась касса. Рыжеволосая девушка, сидевшая за ней, решительно взглянула на часы и стала слезать с табурета. Девушка в сером платье заняла ее место.

Молодой человек сунул руки в карманы и медленно пошел назад. На углу он споткнулся о маленький томик в бумажной обертке, валявшийся на земле. По яркой обложке он узнал книгу, которую читала девушка. Он небрежно поднял ее и прочел заголовок. «Новые сказки Шехерезады»; имя автора было Стивенсон. Молодой человек уронил книгу в траву и с минуту стоял в нерешительности. Потом открыл дверцу белого автомобиля, сел, откинувшись на подушки, и сказал шоферу три слова:

— В клуб, Анри.

ანრი ბარბიუსი - "სინაზე"

2010-07-09T06:37:00.001-07:00

გრძელდება რუბრიკა და ამჯერად მინდა შემოგთავაზოთ ანრი ბარბიუსის მცირე ნოველა სახელწოდებით "სინაზე". ბევრს აღარ დავწერ, უბრალოდ გეტყვით, რომ აბსოლუტურად შემთხვევით ჩამივარდა ხელთ ამ ფრანგი მწერლის, ჟურნალისტისა და საზოგადო მოღვაწის ეს პატარა ნოველა. მართალი გითხრათ, მანამდე ძალიან ცალყბად ვუყურებდი მის შემოქმედებას და ნოველის კითხვასაც საკმაოდ ზანტად და დაძალებით შევუდექი, თუმცა... თუმცა საკმაოდ გაოცებული დავრჩი წაკითხულით. არ ვიცი რას დავაბრალო ჩემი ასეთი დადებითი აზრი ამ ნოველისადმი, ალბათ მაინც იმას, რომ ლიტერატურა ხომ კვაზისინამდვილურია და სწორედ ისე აღიქმება, რა მდგომარეობაშიცაა შენი ტვინი, თუნდაც გული ან ზოგადად რა მდგომარეობაშიცა ხარ შენ წაკითხვისას. ალბათ ძალიან სენტიმენტალურ განწყობაზე გახლდით, მაგრამ... მომწონს დღემდე:)

P.S. აუცილებლად მიაქციეთ ყურადღება თარიღებს წერილებზე!

Анри Барбюс. Нежность

25 сентября 1893 г.

Мой дорогой, маленький мой Луи! Итак, все кончено. Мы больше никогда не

увидимся. Помни это так же твердо, как и я. Ты не хотел разлуки, ты

согласился бы на все, лишь бы нам быть вместе. Но мы должны расстаться,

чтобы ты мог начать новую жизнь. Нелегко было сопротивляться и тебе и самой

себе, и нам обоим вместе... Но я не жалею, что сделала это, хотя ты так

плакал, зарывшись в подушки нашей постели. Два раза ты подымал голову,

смотрел на меня жалобным, молящим взглядом... Какое у тебя было пылающее и

несчастное лицо! Вечером, в темноте, когда я уже не могла видеть твоих слез,

я чувствовала их, они жгли мне руки.

Сейчас мы оба жестоко страдаем. Мне все это кажется тяжелым сном. В

первые дни просто нельзя будет поверить; и еще несколько месяцев нам будет

больно, а затем придет исцеление.

И только тогда я вновь стану тебе писать, ведь мы решили, что я буду

писать тебе время от времени. Но мы также твердо решили, что моего адреса ты

никогда не узнаешь и мои письма будут единственной связующей нитью, но она

не даст нашей разлуке стать окончательным разрывом.

Целую тебя в последний раз, целую нежно, нежно, совсем безгрешным,

тихим поцелуем --ведь нас разделяет такое большое расстояние!..

25 сентября 1894 г.

Дорогой мой, маленький мой Луи! Я снова говорю с тобою, как обещала.

Вот уж год, как мы расстались. Знаю, ты не забыл меня, мы все еще связаны

друг с другом, и всякий раз, когда я думаю о тебе, я не могу не ощущать

твоей боли.

И все же минувшие двенадцать месяцев сделали свое дело: накинули на

прошлое траурную дымку. Вот уж и дымка появилась. Иные мелочи стушевались,

иные подробности и вовсе исчезли. Правда, они порой всплывают в памяти; если

что-нибудь случайно о них напомнит.

Я как-то попыталась и не могла представить себе выражение твоего лица,

когда впервые тебя увидела.

Попробуй и ты вспомнить мой взгляд, когда ты увидел меня впервые, и ты

поймешь, что все на свете стирается.

Недавно я улыбнулась. Кому?.. Чему?.. Никому и ничему. В аллее весело

заиграл солнечный луч, и я невольно улыбнулась.

Я и раньше пыталась улыбнуться. Сначала мне казалось невозможным вновь

этому научиться. И все-таки, я тебе говорю, однажды я, против воли,

улыбнулась. Я хочу, чтобы и ты тоже все чаще и чаще улыбался, просто так --

радуясь хорошей погоде или сознанию, что у тебя впереди какое-то будущее.

Да, да, подними голову и улыбнись.

17 декабря 1899 г.

И вот я снова с тобой, дорогой мой Луи. Я -- как сон, не правда ли?

Появляюсь, когда мне вздумается, но всегда в нужную минуту, если вокруг все

пусто и темно. Я прихожу и ухожу, я совсем близко, но ко мне нельзя

прикоснуться.

Я не чувствую себя несчастной. Ко мне вернулась бодрость, потому что

каждый день наступает утро и, как всегда, сменяются времена года. Солнце

сияет так ласково, хочется ему довериться, и даже обыкновенный дневной свет

полон благожелательности.

Представь себе, я недавно танцевала! Я часто смеюсь. Сперва я замечала,

что вот мне стало смешно, а теперь уж и не перечесть, сколько раз я

смеялась.

Вчера было гулянье. На закате солнца всюду теснились толпы нарядных

людей. Пестро, красиво, похоже на цветник. И среди такого множества

довольных людей я почувствовала себя счастливой.

Я пишу тебе, чтоб рассказать обо всем этом; а также и о том, что отныне

я обратилась в новую веру -- я исповедую самоотверженную любовь к тебе. Мы с

тобой как-то рассуждали о самоотверженности в любви, не очень-то хорошо

понимая ее... Помолимся же вместе о том, чтобы всем сердцем в нее поверить.

6 июля 1904 г.

Годы проходят! Одиннадцать лет! Я уезжала далеко, вернулась и вновь

собираюсь уехать.

У тебя, конечно, свой дом, дорогой мой Луи, ведь ты теперь совсем

взрослый и, конечно, обзавелся семьей, для которой ты так много значишь.

А ты сам, какой ты стал? Я представляю себе, что лицо у тебя пополнело,

плечи стали шире, а седых волос, должно быть, еще немного и, уж наверное,

как прежде, твое лицо все озаряется, когда улыбка вот-вот тронет твои губы.

А я? Не стану описывать тебе, как я переменилась, превратившись в

старую женщину. Старую! Женщины стареют раньше мужчин, и, будь я рядом с

тобою, я выглядела бы твоей матерью -- и по наружности, и по тому выражению

глаз, с каким бы я смотрела на тебя.

Видишь, как мы были правы, расставшись вовремя. Теперь уж мы

перестрадали, успокоились, и сейчас мое письмо, которое ты, конечно, узнал

по почерку на конверте, явилось для тебя почти развлечением.

25 сентября 1893 г.

Мой дорогой Луи!

Вот уже двадцать лет, как мы расстались... И вот уже двадцать лет, как

меня нет в живых, дорогой мой. Если ты жив и прочтешь это письмо, которое

перешлют тебе верные и почтительные руки,-- те, что в течение многих лет

пересылали тебе мои предыдущие письма, ты простишь мне,-- если ты еще не

забыл меня,-- простишь, что я покончила с собой на другой же день после

нашей разлуки. Я не могла, я не умела жить без тебя.

Мы вчера расстались с тобой. Посмотри хорошенько на дату -- в начале

письма. Ты, конечно, не обратил на нее внимания. Ведь это вчера мы в

последний раз были с тобою в нашей комнате и ты, зарывшись головой в

подушки, рыдал как ребенок беспомощный перед страшным своим горем. Это

вчера, когда в полуоткрытое окно заглянула ночь, твои слезы, которых я уже

не могла видеть, катились по моим рукам. Это вчера ты кричал от боли и

жаловался, а я, собрав все свои силы, крепилась и молчала.

А сегодня, сидя за нашим столом, окруженная нашими вещами, в нашем

прелестном уголке, я пишу те четыре письма, которые ты должен получить с

'большими промежутками. Дописываю последнее письмо, а затем наступит конец.

Сегодня вечером я дам самые точные распоряжения о том, чтобы мои письма

доставили тебе в те числа, которые на них указаны, а также приму меры к

тому, чтобы меня не могли разыскать.

Затем я уйду из жизни. Незачем рассказывать тебе -- как: все

подробности этого отвратительного действия неуместны. Они могли бы причинить

тебе боль, даже по прошествии стольких лет.

Важно то, что мне удалось оторвать тебя от себя самой и сделать это

осторожно и ласково, не ранив тебя. Я хочу и дальше заботиться о тебе, а для

этого я должна жить и после моей смерти. Разрыва не будет, ты бы его,

возможно, и не перенес, ведь тебе все огорчения причиняют такую острую боль.

Я буду возвращаться к тебе,-- не слишком часто, чтобы понемногу мой образ

изгладился из твоей памяти, и не слишком редко, чтоб избавить тебя от

ненужных страданий. А когда ты узнаешь от меня самой всю правду, пройдет

столько лет (а ведь время помогает Мне), что ты уже почти не сможешь понять,

что значила бы для тебя моя смерть.

Луи, родной мой, сегодняшний наш последний разговор кажется мне

каким-то зловещим чудом.

Сегодня мы говорим очень тихо, почти неслышно,-- уж очень мы далеки

друг от друга, ведь я существую только в тебе, а ты уже забыл меня. Сегодня

значение слова сейчас для той, которая его пишет и шепчет, совсем иное, чем

для того, кто будет читать это еловой тихо произнесет "сейчас".

Сейчас, преодолев такое громадное расстояние во времени, преодолев

вечность -- пусть это покажется нелепым,--сейчас я целую тебя, как прежде.

Вот и все... Больше я ничего не прибавлю, потому что боюсь стать печальной,

а значит, злой и потому, что не решаюсь признаться тебе в тех сумасшедших

мечтах, которые неизбежны, когда любишь и когда любовь огромна, а нежность

беспредельна.

ჯეიმს ჯოისი - "ჯაკომო ჯოისი"

2010-07-01T06:45:00.000-07:00

ჯეიმს ჯოისი - ერთერთი ყველაზე დიდი სახელი მსოფლიო ლიტერატურის ისტორიაში. ჯეიმს ჯოისი, ირლანდიელი მწერალი და პოეტი - რატომღაც სულ მიმძიმს იმ შემოქმედთა შესახებ წერა, ვისი ნაწარმოებებიც ყველაზე მეტად მიყვარს და რომლებმაც ისე შემძრეს და აღმაფრთოვანეს თავის დროზე, რომ ეს რაღაცით რევოლუციას გავდა, რევოლუციას ტვინში!!! კითხულობ ჯოისს და გრძნობ, როგორ უჯანყდები საკუთარ თავს, ყველაფერს, ეგ კი არა და საკუთარი ტვინის რაღაც ნაწილი უჯანყდება მეორე ნაწილს, მეორე მესამეს, მესამე მეათეს და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ!!!

რა შეიძლება ვთქვა ამ ადამიანზე? ალბათ ის, რომ მოდერნიზმი ჩემთვის ამ კაცთან ერთად მოვიდა, ალბათ ის, რომ ეს კაცი აბსოლუტური შეშლილი იყო, არანორმალური, უფრო სწორად ანორმალური - გენიოსი იყო! შემოქმედი, რომელიც გამოხატვის ფორმისა და შინაარსის ძიებაში იმდენად შორს წავიდა, რომ ერთერთი პირველთაგანი იყო, რომელმაც ავტომატური წერის მანერა აიღო, უარი თქვა სასვენ ნიშნებზე, ხმის ჩაწერის ხერხები შემოიტანა ლიტერატურაში, ბოლოს და ბოლოს საკუთარი ენა შექმნა(აქ მე სტილს არ ვგულისხმობ, ჯოისმა შექმნა ენა, რომლითაც დაწერა ნაწარმოები (სხვათაშორის 15 წელი წერდა ამ წიგნს) ფინეგანის გამოღვიძება (Finnegans Wake, 1939). ერთი სიტყვით, ჯოისზე ცალკე დავპოსტავ და ეხლა მინდა შემოგთავაზოთ ჯოისის ერთი პატარა ნოველა "ჯაკომო ჯოისი".

Джеймс Джойс. Джакомо Джойс

Кто? Бледное лицо в ореоле пахучих мехов. Движения ее

застенчивы и нервны. Она смотрит в лорнет.

Да: вздох. Смех. Взлет ресниц.

Паутинный почерк, удлиненные и изящные буквы, надменные и

покорные: знатная молодая особа.

Я вздымаюсь на легкой волне ученой речи: Сведенборг,

псевдо-Ареопагит, Мигель де Молинос, Иоахим Аббас. Волна

откатила. Ее классная подруга, извиваясь змеиным телом,

мурлычет на венско-итальянском. Это культура! Длинные ресницы

взлетают: жгучее острие иглы в бархате глаз жалит и дрожит.

Высокие каблучки пусто постукивают по гулким каменным

ступенькам. Холод в замке, вздернутые кольчуги, грубые железные

фонари над извивами витых башенных лестниц. Быстро

постукивающие каблучки, звонкий и пустой звук. Там, внизу,

кто-то хочет поговорить с вашей милостью.

Она никогда не сморкается. Форма речи: малым сказать

многое.

Выточенная и вызревшая: выточенная резцом внутрисемейных

браков, вызревшая в оранжерейной уединенности своего народа.

Молочное зарево над рисовым полем вблизи Верчелли.

Опущенные крылья шляпы затеняют лживую улыбку. Тени бегут по

лживой улыбке, по лицу, опаленном горячим молочным светом,

сизые, цвета сыворотки тени под скулами, желточно-желтые тени

на влажном лбу, прогоркло-желчная усмешка в сощуренных глазах.

Цветок, что она подарила моей дочери. Хрупкий подарок,

хрупкая дарительница, хрупкий прозрачный ребенок.

Падуя далеко за морем. Покой середины пути, ночь, мрак

истории дремлет под луной на Пьяцца дель Эрбле. Город спит. В

подворотнях темных улиц у реки - глаза распутниц вылавливают

прелюбодеев. Пять услуг за пять франков. Темная волна чувства,

еще и еще и еще.

Глаза мои во тьме не видят ничего, любовь моя. Еще. Не

надо больше. Темная любовь, темное томление. Не надо больше.

Тьма.

Темнеет. Она идет через площадь. Серый вечер спускается

на безбрежные шалфейно-зеленые пастбища, молча разливая сумерки

на росу. Она следует за матерью угловато-грациозная, кобылица

ведет кобылочку. Из серых сумерек медленно выплывают тонкие

изящные бедра, нежная гибкая худенькая шея, изящная и точеная

головка.

Вечер, покой, тайна... Эгей! Конюх! Эге-гей!

Папаша и девочки несутся по склону верхом на санках:

султан и его гарем. Низко надвинутые шапки и наглухо

застегнутые куртки, пригревшийся на ноге язычок ботинка туго

перетянут накрест шнурком, коротенькая юбка натянута на круглые

чашечки колен. Белоснежная вспышка: пушинка, снежинка:

Когда она вновь выйдет на прогулку,

Смогу ли там ее я лицезреть!

Выбегаю из табачной лавки и зову ее. Она останавливается

и слушает мои сбивчивые слова об уроках, часах, уроках, часах:

и постепенно румянец заливает ее бледные щеки. Нет, нет, не

бойтесь!

Отец мой! В самых простых поступках она необычна. Откуда

бы это? Дочь моя восторгается учителем английского языка. Лицо

пожилого мужчины, красивое, румяное, с длинными белыми

бакенбардами, еврейское лицо поворачивается ко мне, когда мы

вместе спускаемся по горному склону. О! Прекрасно сказано:

обходительность, доброта, любознательность, прямота,

подозрительность, естественность, старческая немощь,

высокомерие, откровенность, воспитанность, простодушие,

осторожность, страстность, сострадание: прекрасная смесь.

Игнатий Лойола, ну, где же ты!

Сердце томится и тоскует. Крестный путь любви?

Тонкие томные тайные уста: темнокровные моллюски.

Из ночи и ненастья я смотрю туда, на холм, окутанный

туманами. Туман повис на унылых деревьях. Свет в спальне. Она

собирается в театр.

Призраки в зеркале... Свечи! Свечи!

Моя милая. В полночь, после концерта, поднимаясь по улице

Сан-Микеле, ласково нашептываю эти слова. Перестань, Джеймси!

Не ты ли, бродя по ночным дублинским улицам, страстно шептал

другое имя?

Она поднимает руки, пытаясь застегнуть сзади черное

кисейное платье. Она не может: нет, не может. Она молча пятится

ко мне. Я поднимаю руки, чтобы помочь: ее руки падают. Я держу

нежные, как паутинка, края платья и, застегивая его, вижу

сквозь прорезь черной кисеи гибкое тело в оранжевой рубашке.

Бретельки скользят по плечам, рубашка медленно падает: гибкое,

гладкое голое тело мерцает серебристой чешуей. Рубашка скользит

по изящным из гладкого, отшлифованного серебра ягодицам и по

бороздке тускло-серебряная тень... Пальцы холодные легкие

ласковые...

Прикосновение, прикосновение.

Безумное, беспомощное слабое дыхание. А ты нагнись и

внемли: голос. Воробей под колесницей Джаггернаута взывает к

владыке мира. Прошу тебя, господин Бог, добрый господин Бог!

Прощай, большой мир!.. Ведь это же свинство.

Огромные банты на изящных бальных туфельках: шпоры

изнеженной птицы.

Дама идет быстро, быстро, быстро... Чистый воздух на

горной дороге. Хмуро просыпается Триест: хмурый солнечный свет

на беспорядочно теснящихся крышах, крытый коричневой черепицей

черепахоподобных; толпы пустых болтунов в ожидании

национального освобождения. Красавчик встает с постели жены

любовника своей жены; темно-синие свирепые глаза хозяйки

сверкают, она суетится, снует по дому, сжав в руке стакан

уксусной кислоты... Чистый воздух и тишина на горной дороге,

топот копыт. Юная всадница. Гедда! Гедда Габлер!

Торговцы раскладывают на своих алтарях юные плоды:

зеленовато-желтые лимоны, рубиновые вишни, поруганные персики с

оборванными листьями. Карета проезжает сквозь ряды, спицы колес

ослепительно сверкают. Дорогу! В карете ее отец со своим сыном.

У них глаза совиные и мудрость совиная. Совиная мудрость в

глазах, они толкуют свое учение (талмуд).

Она считает, что итальянские джентльмены поделом

выдворили Этторе Альбини, критика "Секоло", из партера за то,

что тот не встал, когда оркестр заиграл Королевский гимн. Об

этом говорил за ужином. Еще бы! Свою страну любишь, когда

знаешь, какая это страна! Она внемлет: дева весьма

благоразумная. Юбка, приподнятая быстрым движением колена;

белое кружевокайма нижней юбки, приподнятая выше дозволенного;

тончайшая паутина чулка. Позвольте?

Тихо наигрываю, напевая томную песенку Джона Дауленда.

Горечь разлуки: мне тоже горько расставаться. Тот век предо

мной. Глаза распахиваются из тьмы желания, затмевают зарю, их

мерцающий блеск - блеск нечистот в сточной канаве перед дворцом

слюнтяя Джеймса. Вина янтарные, замирают напевы нежных мелодий,

гордая павана, уступчивые знатные дамы в лоджиях, манящие уста,

загнившие сифилисные девки, юные жены в объятиях своих

соблазнителей, тела, тела.

В пелене сырого весеннего утра над утренним Парижем

плывет слабый запах: анис, влажные опилки, горячий хлебной

мякиш: и когда я перехожу мост Сен - Мишель, синевато-стальная

вешняя вода леденит сердце мое. Она плещется и ласкается к

острову, на котором живут люди со времени каменного века...

Ржавый мрак в огромном храме с мерзкой лепниной. Холодно, как в

то утро: потому что было холодно. Там, на ступенях главного

придела, обнаженные, словно тело Господне, простерты в тихой

молитве священослужители.

Невидимый голос парит, читая нараспев из Осии. Так

говорит господь: "В скорби своей они с самого утра будут искать

Меня и говорить: "Пойдем и возвратимся к Господу!" Она стоит

рядом со мной, бледная и озябшая, окутанная тенями темного как

грех нефа, тонкий локоть ее возле моей руки. Ее тело еще помнит

трепет того сырого, затянутого туманом утра, торопливые факелы,

жестокие глаза. Ее душа полна печали, она дрожит и вот-вот

заплачет. Не плачь по мне, о дщерь Иерусалимская!

Я растолковываю Шекспира понятливому Триесту: Гамлет,

вещаю я, который изыскано вежлив со знатными и простолюдинами,

груб только с Полонием. Разуверившийся идеалист, он, возможно,

видит в родителях своей возлюбленной лишь жалкую попытку

природы воспроизвести ее образ................

Неужели не замечали?

Она идет впереди меня по коридору, и медленно рассыпается

темный узел волос. Медленный водопад волос. Она чиста и идет

впереди, простая и гордая, и так шла она у Данте, простая и

гордая, и так, не запятнанная кровью и насилием, дочь Ченчи,

Беатриче, шла к своей смерти:

... Мне

Пояс затяни и завяжи мне волосы

В простой, обычный узел.

Горничная говорит, что ее пришлось немедленно отвести в

больницу, бедняжка, что она очень, очень страдала, бедняжка,

это очень серьезно... Я ухожу из ее опустевшего дома. Слезы

подступают к горлу. Нет! Этого не может быть, не так сразу, ни

слова, ни взгляда. Нет, нет! Мое дурацкое счастье не подведет

меня!

Оперировали. Нож хирурга проник в ее внутренности и

отдернулся, оставив свежую рваную рану в ее животе. Я вижу

глубокие темные страдальческие глаза, красивые, как глаза

антилопы. Страшная рана! Похотливый бог!

И снова в своем кресле у окна, счастливые слова на устах,

счастливый смех. Птичка щебечет после бури, счастлива,

глупенькая, что упорхнула из когтей припадочного владыки и

жизнедавца, щебечет счастливо, щебечет и счастливо чирикает.

Она говорит, что будь "Портрет художника" откровенен лишь

ради откровенности, она спросила бы, почему я дал ей прочесть

его. Конечно, вы спросили бы! Дама ученая.

Вся в черном - у телефона. Робкий смех, слезы, робкие

гаснущие слова... Поговори с мамой... Цып, цып! Цып, цып!

Черная курочка-молодка испугалась: семенит, останавливается,

всхлипывает: где мама, дородная курица.

Галерка в опере. Стены в подтеках сочатся испарениями.

Бесформенная груда тел сливается в симфонии запахов: кислая

вонь подмышек, высосанные апельсины, затхлые притирания, едкая

моча, черное дыхание чесночных ужинов, газы, пряные духи,

наглый пот созревших для замужества и замужних женщин, вонь

мужчин... Весь вечер я смотрел на нее, всю ночь я буду ее

видеть: высокая прическа, и оливковое овальное лицо, и

бесстрастные бархатные глаза.

Зеленая лента в волосах и вышитое зеленой нитью платье,

цвет надежды плодородия пышной травы, этих могильных волос.

Мои мольбы: холодные гладкие камни, погружающиеся в омут.

Эти бледные бесстрастные пальцы касались страниц,

отвратительных и прекрасных, на которых позор мой будет гореть

вечно.

Бледные бесстрастные непорочные пальцы. Неужто они

никогда не грешили?

Тело ее не пахнет: цветок без запаха.

Лестница. Холодная хрупкая рука: робость, молчание:

темные, полные истомы глаза: тоска.

Кольца серого пара над пустошью. Лицо ее, такое мертвое и

мрачное! Влажные спутанные волосы. Ее губы нежно прижимаются, я

чувствую, как она вздыхает. Поцеловала.

Голос мой тонет в эхе слов, как тонул в отдающихся эхом

холмах полный мудрости и тоски голос Предвенечного, звавшего

Авраама. Она откидывается на подушки: одалиска в роскошном

полумраке. Я растворяюсь в ней: и душа струит, и льет, и

извергает жидкое и обильное семя во влажный теплый податливо

призывный покой ее женственности... Теперь бери ее, кто

хочет!..

Выйдя из дома Ралли, я увидел ее, она подавала милостыню

слепому. Я здороваюсь, мое приветствие застает ее врасплох, она

отворачивается и прячет черные глаза василиска. Одно ее

лицезрение отравляет смотрящего на нее. Благодарю, мессер

Брунетто, хорошо сказано.

Подстилают мне под ноги ковры для Сына Человеческого.

Ожидают, когда я войду. Она стоит в золотистом сумраке

зала, холодно, на покатые плечи накинут плед; я останавливаюсь,

ищу взглядом, она холодно кивает мне, проходит вверх по

лестнице, искоса метнув в меня ядовитый взгляд.

Гостиная, дешевая, мятая гороховая занавеска. Узкая

парижская комната. Только что здесь лежала парикмахерша. Я

поцеловал ее чулок и край темно-ржавой пыльной юбки. Это

другое. Она. Гогарти пришел вчера познакомиться. На самом деле

из-за "Улисса".

Символ совести... Значит, Ирландия? А муж? Расхаживает по

коридору в мягких туфлях или играет в шахматы с самим собой.

Зачем нас здесь оставили? Парикмахерша только что лежала

тут, зажимая мою голову между бугристыми коленями. Символ моего

народа. Слушайте! Рухнул вечный мрак. Слушайте!

- Я не убежден, что подобная деятельность духа или тела

может быть названа нездоровой Она говорит. Слабый голос из-за

холодных звезд. Голос мудрости. Говори. О, говори, надели меня

мудростью! Я никогда не слышал этого голоса.

Извиваясь змеей, она приближается ко мне в мятой

гостиной. Я не могу ни двигаться, ни говорить. Мне не скрыться

от этой звездной плоти. Мудрость прелюбодеяния. Нет. Я уйду.

Уйду.

- Джим, милый! Нежные жадные губы целуют мою левую

подмышку: поцелуй проникает в мою горящую кровь. Горю!

Съеживаюсь, как горящий лист! Жало пламени вырывается из-под

моей правой подмышки.

Звездная змея поцеловала меня: холодная змея в ночи. Я

погиб!

- Нора! -

Ян Питер Свелинк. От странного имени старого голландского

музыканта становится странной и далекой всякая красота. Я слышу

его вариации для клавикордов на старый мотив: Молодость

проходит.

В смутном тумане старых звуков появляется точечка света:

вот-вот заговорит душа. Молодость проходит. Конец настал. Этого

никогда не будет. И ты это знаешь. И что? Пиши об этом, черт

тебя подери, пиши! На что же ты еще годен?

"Почему?"

"Потому что в противном случае я не смогла бы вас

видеть".

Скольжение-пространство-века-лиственный водопад звезд и

убывающие небеса - безмолвие - безнадежное безмолвие -

безмолвие исчезновения - в ее голосе.

Не его, но Варраву.

Запустение. Голые стены. Стылый дневной свет. Длинный

черный рояль: мертвая музыка. Дамская шляпка, алый цветок на

полях и зонтик, сложенный. Ее герб: шлем, червлень и тупое

копье на щите, вороном.

Посылка: любишь меня, люби мой зонтик.

ბორის ვიანი - "სიყვარული ბრმაა"

2010-06-30T03:23:00.001-07:00

ვაგრძელებ რუბრიკას და ამჯერად მინდა შემოგთავაზოთ ერთ-ერთი ყველაზე სკანდალური ფრანგი მწერლისა და პროზაიკოსის, პოეტის, ჯაზ შემსრულებლისა და ჯაზ მუსიკოსის, ზოგადად უდიდესი ხელოვანის, ბორის ვიანის ("მე დავაფურთხებ თქვენს საფლავებს", "დღეთა ქაფი" და ა.შ.) მცირე ნოველა "სიყვარული ბრმაა". ორი სიტყვით ვიანის შესახებ: ვიანი გახლავთ ავტორი მთელი რიგი მოდერნისტული ეპოტაჟური ნაწარმოებებისა, რომლებიც ყველაფრის მიუხედავად მოგვიანებით ფრანგული ლიტერატურის(და არა მარტო ფრანგული ლიტერატურის) კლასიკად იქცა. სწორედ ვიანი იქცა მეოცე საუკუნის 60-იანი წლების ნონკომფორმისტული ნაწარმოებების ბუნტის წინასწარმეტყველად. წერდა არა მხოლოდ საკუთარი სახელითა და გვარით, ჰქონდა დაახლოებით 24 ფსევდონიმი, რომელთა შორისაც ყველაზე ცნობილი გახლდათ ვერნონ სალივანი.

Борис Виан. Любовь слепа

Пятого августа в восемь часов город начал погружаться в

туман. Он был необычно мутным, казался окрашенным в густой

голубой цвет и совсем не затруднял дыхания. Он выпадал

параллельными слоями: сначала, пенисто стелясь по земле,

поднялся сантиметров на двадцать, скрыв от прохожих их

собственные ноги. Женщина из дома No 22 по улице Сент-Бракмар

никак не могла найти ключ, упавший перед входной дверью. Шесть

человек, включая грудного ребенка, пришли ей на помощь -- в это

время осело второе покрывало: нашли ключ, но потеряли дитя,

которое уползло под прикрытием шлейфа. Ему не терпелось

увильнуть от рожка и познать скромные удовольствия взрослой

жизни. Одна тысяча триста шестьдесят два ключа и четырнадцать

собак затерялись таким образом в первое утро. Забросив

бесполезные отныне поплавки, рыбаки посходили с ума и

отправились на охоту.

Туман плотно забивал улицы в ложбинах и нижней части

склона; длинными полосами заволакивал водосточные и

вентиляционные трубы; завоевывал переходы метро, которое

перестало функционировать после того, как молочный поток

поднялся до уровня красного сигнала светофора; тем временем

опустилась третья завеса, и наверху теперь приходилось брести

уже по колено в белой пелене.

Жители верхних кварталов, считая себя более везучими,

высмеивали тех, кто жил у самой реки, но спустя неделю мир и

согласие восторжествовали; с этого момента все могли одинаково

биться о мебель в своих квартирах, поскольку туманом заволокло

крыши самых высоких зданий. Дольше всех держалась макушка

колокольни, но очередная волна мутного прилива затопила и ее.

Орвер Лятюиль проснулся тринадцатого августа. Проспал он

часов триста, не меньше; отходил от крутой пьянки медленно и

сначала подумал, что ослеп, -- знать, накануне потреблял что-то

ядреное! Было темно, но темнота казалась какой-то непривычной;

такое ощущение, будто электрический свет изо всех сил бьет по

опущенным векам. Неуверенной рукой он нащупал ручку

радиоприемника. Радио работало, но последние известия до

недоочнувшегося Орвера доходили с трудом.

Не обращая внимания на щебечущие комментарии диктора,

Орвер Лятюиль задумался, поковырял пупок и, понюхав палец,

решил, что было бы неплохо помыться. Но практичность тумана,

погружающего все сущее в беспросветный мрак -- ну совсем как

плащ -- Ноя, нищета -- нищих, парус Танит -- Саламбо или

скрипка, в которую засунули кошку, -- убедили его в

ненадобности душа. К тому же этот туман источал нежнейший

аромат чахоточных абрикосов, что должно было убивать все

человеческие запахи. Слышимость даже улучшилась, и звуки,

окутанные этой туманной ватой, приобретали забавный резонанс,

звонкий, но бесцветный, подобно лирическому сопрано, чьей

обладательнице заменили протезом из кованого серебра небо,

пробитое при неудачном падении на рукоятку плуга.

Прежде всего Орвер выбросил из головы все возникающие

вопросы; он решил вести себя так, как будто ничего не

произошло. В результате без труда оделся, поскольку одежда

находилась на своем привычном месте: что-то на стульях, что-то

под кроватью, носки в ботинках, один ботинок в вазе, другой под

ночным горшком.

-- Господи, -- сказал он себе, -- ну и странная же штука

этот туман.

Это не очень оригинальное замечание избавило его от

распевания дифирамбов и примитивного энтузиазма, с одной

стороны, печали и черной меланхолии -- с другой, переведя

феномен в категорию просто констатируемых фактов. Он привыкал к

необычной ситуации, осваивался и вскоре осмелел до такой

степени, что даже надумал провести ряд психологических опытов.

-- Спущусь-ка я к хозяйке с расстегнутой ширинкой, --

произнес он вслух. -- Посмотрим, действительно ли это из-за

тумана, или у меня что-то с глазами.

Дело в том, что присущее французу картезианство ставит под

сомнение существование густого тумана как такового, даже если

густоты хватает на закупорку его французского зрения; что бы по

радио ни говорили, его французское мнение не изменится, и в

чудеса он верить не будет. У них там на радио одни придурки.

-- Я его выну и спущусь прямо так, -- решил Орвер. Он его

вынул и начал спускаться прямо так. Первый раз в жизни он

обратил внимание на трещание первой ступеньки, хрущание второй,

шуршание четвертой, шумшание седьмой, шлептание десятой,

шкрептание четырнадцатой, штрекотание семнадцатой, скржтание

двадцать второй и зззузжание медных перил, слетевших с

последней опоры.

Кто-то поднимался по лестнице, держась за стену.

-- Кто это? -- спросил Орвер, останавливаясь.

-- Лерон! -- ответил голос соседа по лестничной площадке.

-- Здравствуйте, -- сказал Орвер. -- Это Лятюиль.

Он протянул руку, сжал что-то твердое и в полном

недоумении тут же отпустил. Лерон смущенно хихикнул...

-- Прошу пардону, -- сказал он, -- но ведь все равно

ничего не видно, да еще этот раскаленный туманище...

-- Да, конечно, -- поддакнул Орвер.

Подумав о своей расстегнутой ширинке, он даже почувствовал

себя оскорбленным; оказывается, Лерону пришла в голову та же

идея, что и ему.

-- Ну что ж, до свидания, -- произнес Лерон.

-- До свидания, -- ответил Орвер, тайком ослабляя ремень

на три дырочки.

Он снял приспущенные штаны и запустил ими в лестничный

пролет. То, что туман знойно парит, как лихорадка куропатку, --

это факт, и если Лерон разгуливает со своим добром наружу, не

может же Орвер оставаться одетым! Все или ничего.

Улетел пиджак и рубашка. Остались одни ботинки.

Он спустился и тихонько постучался в окошко к консьержке.

-- Войдите, -- донесся голос ключницы.

-- Для меня нет корреспонденции? -- спросил Орвер.

-- О! Господин Лятюиль! -- прыснула толстуха. -- Все

шуточки... Выспались наконец?.. Я не хотела вас беспокоить...

но вы бы видели этот туман в первые дни! Все бегали, как

ненормальные. А теперь... ничего, привыкаем...

По резкому запаху духов, пробившему молочный барьер, он

понял, что она приближается.

-- Единственное, готовить не очень удобно, -- поделилась

она. -- Но это даже забавно, такой туман... он, можно сказать,

насыщает; на аппетит я, знаете ли, никогда не жаловалась... ну

так вот, за три дня -- стакан воды, кусочек хлеба, и мне больше

ничего не надо.

-- Вы так можете похудеть, -- заметил Орвер.

-- Ax! Ax! -- подавляя свой смешок, раскудахталась она,

как с орехами мешок, спущенный с седьмого этажа.

-- Пощупайте, господин Орвер, я никогда не была в такой

форме. Даже мои животики приподнялись... Пощупайте...

-- Но... э-э... -- пробормотал Орвер.

-- Пощупайте же, я вам говорю!

Она наугад схватила его руку и притянула ее к одному из

вышеупомянутых животиков.

-- Поразительно! -- высказался Орвер.

-- А ведь мне сорок два года, -- продолжала консьержка. --

Ну как? Теперь этого и не скажешь! Такие, как я -- немного

крупные, -- в каком-то смысле даже выигрывают...

-- Но, черт возьми! -- воскликнул ошарашенный Орвер. -- Вы

же совсем голая!

-- А сами-то? -- возразила она.

"Да уж, -- подумал Орвер, -- вот и соригинальничал".

-- По радио сказали, -- добавила консьержка, -- что это

возъебуждающий ахерозоль.

Консьержка придвинулась к нему и учащенно задышала.

-- Ox! -- охнул Орвер; ему даже показалось, что этот

чертов туман еще и омолаживает.

-- Послушайте, госпожа Панюш, -- взмолился он, -- нельзя

же так, по-скотски. Даже если этот туман действительно

возбуждающий, надо все же держаться от греха подальше, --

добавил он, отодвигаясь.

Госпожа Панюш застонала, выдохнула резко, как отрубила, и

безошибочно возложила руки прямо на...

-- Мне все равно, -- с достоинством произнес Орвер. --

Сами разбирайтесь, я -- пас.

-- Да уж, -- прошептала консьержка, нисколько не смущаясь,

-- вот, например, господин Лерон оказался намного любезнее вас.

С вами приходится все делать самой.

-- Видите ли, -- начал оправдываться Орвер, -- я только

сегодня проснулся. Я еще не привык.

-- А я вам сейчас все разъясню, -- сказала хозяйка.

После чего произошли события, которые лучше скрыть, как

скрыты бедняки под плащом, нищета Ноя, Саламбо и парус Танит

внутри скрипки.

От консьержки Орвер выскочил, ликуя. На улице он

прислушался -- вот чего не хватало, так это шума машин. Зато

повсюду распевались песни. Отовсюду раздавался смех.

Немного оглушенный, он вышел на проезжую часть. Слух еще

не привык к звуковому диапазону, покрывающему такие большие

расстояния; он в нем терялся.

Орвер поймал себя на том, что размышляет вслух.

-- Господи, -- произнес он. -- Возбуждающий туман! Как мы

видим, размышления на эту тему не отличались большим

разнообразием. Но поставьте себя на место человека, который

спит одиннадцать дней подряд, просыпается во тьме кромешной в

момент общего непристойного отравления и констатирует

превращение своей жирной сотрясающейся консьержки в Валькирию с

высокой, упругой грудью, в эдакую Цирцею, жаждущую моря

непредсказуемых удовольствий.

-- Замечательно, -- изрек Орвер, уточняя свою мысль.

Только сейчас он понял, что по-прежнему стоит посреди

улицы. Испугавшись, отошел к стене, прошел метров сто и

остановился напротив булочной. Санитарно-гигиенические нормы

рекомендовали принимать пищу после значительной физической

нагрузки, и он решил купить какую-нибудь плюшку.

Внутри булочной было очень шумно.

Орвер считал себя человеком без предрассудков, но когда он

понял, что именно требовала булочница от каждого клиента, а

булочник от каждой клиентки, у него на голове волосы встали

дыбом.

-- Если я отпускаю вам товар весом в два фунта, --

доказывала булочница, -- то я вправе требовать от вас и

соответствующий формат, черт побери!

-- Но, сударыня, -- возражал тонкий старческий голосок, по

которому Орвер идентифицировал господина Кюрпипа, пожилого

органиста, жившего в самом конце набережной, -- но, сударыня...

-- А еще на органе играете! -- упрекнула булочница.

Господин Кюрпип возмутился.

-- Вот я вам свой орган и пришлю, -- вспылил он, бросился

к выходу и врезался в стоящего у дверей Орвера. Удар был такой

силы, что бедняга еще долго не мог перевести дух.

-- Следующий! -- взвизгнула булочница.

-- Одну булку, пожалуйста, -- выдавил из себя Орвер,

потирая живот.

-- Одна булка на четыре фунта для господина Лятюиля! --

выкрикнула булочница.

-- Нет! Нет! -- простонал Орвер, -- маленькую булочку!

-- Хам! -- рявкнула булочница и добавила, обращаясь к

мужу: -- Эй, Люсьен, займись-ка сеньором, чтоб впредь неповадно

было.

Волосы на голове у Орвера зашевелились. Он рванул изо всех

сил -- прямо в витрину. Та не поддалась.

Он добежал до двери и выскочил на улицу. Оргия в булочной

продолжалась. Детей обслуживал ученик пекаря.

-- Ничего себе, -- бурчал Орвер, стоя на тротуаре. -- А

если я предпочитаю выбирать сам? Нет, но булочница-то какова? С

ее-то рожей...

Вдруг он вспомнил о кондитерской за мостом. Продавщице --

семнадцать лет, губки бантиком, передничек с узорчиком...

может, сейчас на ней, кроме этого передничка, ничего и нет...

Орвер быстро зашагал по направлению к кондитерской. Три

раза он спотыкался и падал на спутавшиеся тела. Позы партнеров

его даже не интересовали. Лишь при последнем столкновении он

отметил, что их было пятеро.

-- Рим, -- прошептал он. -- Quo Vadis! Fabiola! et cum

spirito tuo!* Оргия! О!

Он потирал себе лоб; воспоминание о витрине распухло до

размера голубиного яйца, причем добротно высиженного. Он все

ускорял шаг -- интимный дружок, натянув поводок, тащил его за

собой, требуя поскорее спустить.

Он решил, что цель близка, и, ориентируясь на ощупь, пошел

вдоль фасадов. По фанерному кружку с шурупом, который

поддерживал одно из треснутых зеркал, он определил витрину

антиквара. Через два дома -- кондитерская.

Со всего ходу он налетел на неподвижное тело, обращенное к

нему спиной. Он вскрикнул.

-- Не толкайтесь, -- произнес грубый голос, -- и

уберите-ка это от моей задницы подальше. А то так можно и в

морду получить...

-- Но... гм... да что вы, в самом деле? -- смутился Орвер.

Он попытался обойти мужчину слева и опять с кем-то

столкнулся.

-- Ну что еще? -- отозвался другой мужской голос.

-- В очередь, как все.

Раздался громкий хохот.

-- Что?! -- оторопел Орвер.

-- А то, -- подтвердил третий голос, -- вы, конечно же,

пришли к Нелли.

-- Да, -- промямлил Орвер.

-- В порядке очереди, -- сказал мужчина. -- Шестидесятым

будете.

Орвер ничего не ответил. Он чувствовал себя глубоко

несчастным.

Он ушел, даже не узнав, был ли на ней узорчатый

передничек.

На первом же перекрестке он свернул налево. Ему навстречу

шла женщина.

Они оба упали, потом сели на землю.

-- Извиняюсь, -- сказал Орвер.

-- Нет, это я виновата, -- возразила женщина. -- Вы же

держались правой стороны.

-- Могу ли я вам помочь подняться? -- предложил Орвер. --

Вы ведь одна?

-- А вы? -- спросила она. -- Вы не наброситесь на меня

впятером или вшестером?

-- Вы действительно женщина? -- уточнил Орвер.

-- Посмотрите сами, -- сказала она.

Стоя на коленях, они придвинулись друг к другу, и ее

длинные шелковистые волосы коснулись щеки Орвера.

-- Где бы найти место поспокойнее? -- задумался он.

-- Посреди улицы, -- ответила женщина. Туда они и

переместились, ориентируясь по краю тротуара.

-- Я хочу вас, -- сказал Орвер.

-- А я вас, -- сказала женщина. -- Меня зовут...

-- Мне все равно, -- перебил ее Орвер. -- Меня интересует

только то, что смогут познать мои руки и тело.

-- Познавайте, -- произнесла женщина.

-- Разумеется, -- отметил Орвер, -- на вас ничего нет.

-- На вас тоже, -- сказала она. Он лег рядом с ней.

-- Нам некуда торопиться, -- заметила она. -- Начинайте с

ног и поднимайтесь вверх.

Орвер был поражен. О чем сразу же и заявил.

-- Только так вы сможете себе все представить, -- пояснила

женщина. -- Как вы сами сказали, в нашем распоряжении имеется

лишь одно средство познания -- осязание. Не забывайте, что

теперь ваш взгляд уже не сможет меня повергнуть в смущение. С

вашей монополией на эротику вы сели в лужу. Будем же проще и

честнее.

-- Складно у вас получается, -- удивился Орвер.

-- Я читаю "Тан Модерн", -- сказала женщина. -- Давайте

же, займитесь поскорее моим сексуальным воспитанием.

Что и проделал Орвер много раз разными способами.

К чему у нее было явное расположение и несомненные

способности. А границы возможного раздвигаются, когда не

боишься, что загорится свет. И потом, это не изнашивается, не

правда ли? Теоретические пояснения, данные Орвером относительно

двух-трех небезынтересных приемов, в соединении с их

многократным практическим применением придали партнерским

отношениям доверительный характер.

Это и было не что иное, как простая и приятная жизнь,

пестующая людей по образу и подобию бога Пана.

III

Между тем по радио сообщили, что ученые отмечают

постепенную нейтрализацию феномена и уровень тумана опускается

с каждым днем.

Созвали общее собрание, так как опасность представлялась

серьезной. Но выход был найден быстро, ибо человеческая

изобретательность многогранна. Когда туман рассеялся, что

зарегистрировали специальные детекторные приборы, счастливая

жизнь могла продолжаться, поскольку все выкололи себе глаза.

Примечание

* Здесь: К чему идти торной тропой, если светел дух

(лат.).

ჰაინრიხ ბიოლი - ჩემი მოწყენილი სახე

2010-06-28T04:59:00.000-07:00

ვაგრძელებ რუბრიკას და ამჯერად მინდა შემოგთავაზოთ კიდევ ერთი ნობელიანტი გერმანელი მწერლისა და ადმიანის უფლებების დამცველის, ჰაინრიხ ბიოლის ნოველა "ჩემი მოწყენილი სახე" (აქაც წინასწარ გიხდით ბოდიშს რუსული ტექსტის გამო). ველი კომენტარებსა და გამოხმაურებებს.

Генрих Белль. Мое грустное лицо

Когда я стоял в порту и смотрел на чаек, мое грустное лицо привлекло

внимание постового полицейского, дежурившего в этом квартале. Я весь ушел

в созерцание птиц, они то взмывали в воздух, то камнем падали вниз в

тщетных поисках пищи. В порту было пусто, в густой, как бы покрытой

пленкой, грязной от нефти зеленоватой воде плавали всякие отбросы; не было

видно ни одного парохода, подъемные краны заржавели, складские помещения

пришли в упадок; даже крысы, по-видимому, не водились в черных развалинах

порта, тихо было вокруг. Много лет уже, как прекратилась всякая связь с

внешним миром.

Я выбрал одну чайку и стал следить за ее полетом. Боязливая, словно

ласточка, чующая грозу, она чаще всего держалась низко над водой и лишь

изредка с криком отваживалась взлететь ввысь, чтобы присоединиться к своим

товаркам. Если бы мне предложили загадать желание, то в эту минуту я

пожелал бы только хлеба; я скормил бы его чайкам, я бросал бы крошки и

белыми точками определял направление беспорядочных полетов птиц, сообщая

им цель.

Мне хотелось, бросая кусочки хлеба, разрушать пронзительно стонущее

сплетение беспорядочных полетов, вторгаться в него, как в пучок нитей,

которые расчесываешь. Но я был голоден, как эти птицы, очень утомлен и все

же счастлив, несмотря на свою грусть: хорошо было стоять здесь, засунув

руки в карманы, смотреть на чаек и упиваться грустью.

Вдруг на плечо мне легла начальственная рука, и я услышал:

- Следуйте за мной! - Дергая за плечо, рука пыталась повернуть меня.

Не оборачиваясь, я сбросил ее и спокойно сказал:

- Вы не в своем уме.

- Соплеменник, - произнес этот, все еще невидимый, человек, -

предупреждаю вас.

- Послушайте, господин... - откликнулся я.

- Какой еще господин?! - воскликнул он гневно. - Мы все соплеменники.

Он встал рядом со мной, осмотрел меня сбоку, и я вынужден был отвести

свой блуждающий по небу счастливый взор и погрузить его в добродетельные

очи полицейского; он был серьезен, как буйвол, десятки лет не вкушавший

ничего, кроме служебного долга.

- На каком основании... - начал было я.

- Оснований достаточно, - сказал он. - Ваше грустное лицо.

Я рассмеялся.

- Ничего смешного здесь нет! - Его гнев был неподделен.

Сначала я подумал, что он затеял все это со скуки, так как ему не

попались на глаза ни одна незарегистрированная проститутка, ни один

подвыпивший моряк, или вор, или дезертир, которых можно было бы задержать;

но теперь я убедился, что он не шутит, он в самом деле намерен арестовать

меня.

- Следуйте за мной!..

- Но почему? - спокойно спросил я.

Не успел я опомниться, как кисть моей левой руки обхватила тонкая

цепочка, и в тот же миг я понял, что погиб. В последний раз я повернулся к

парящим чайкам, взглянул в прекрасное серое небо и попытался внезапным

движением вырваться и броситься в воду - мне казалось, что лучше самому

утопиться в этой грязной жиже, чем быть удушенным где-нибудь на заднем

дворе руками наемных палачей или снова оказаться брошенным за решетку. Но

полицейский, сильно дернув цепочку, так близко подтянул меня к себе, что о

побеге нечего было и думать.

- За что же все-таки? - еще раз спросил я.

- Есть закон, по которому все обязаны быть счастливыми.

- Я счастлив! - воскликнул я.

- А ваше грустное лицо... - Он покачал головой.

- Но ведь это новый закон, - сказал я.

- С момента его опубликования прошло уже тридцать шесть часов, а вам

должно быть известно, что закон вступает в силу через двадцать четыре часа

после его опубликования.

- Но я не знаю такого закона.

- Незнание закона не избавляет от наказания. Он был объявлен через все

громкоговорители, напечатан во всех газетах, а для тех, кто не пользуется

такими благами цивилизации, как печать и радио, - тут он окинул меня

взглядом, полным презрения, - по всей империи были разбросаны листовки.

Поэтому нам придется еще выяснить, где вы провели последние тридцать шесть

часов.

Он потащил меня прочь. Только теперь я почувствовал, что холодно, а

пальто у меня нет, только теперь услышал, как у меня в желудке урчит от

голода, только теперь вспомнил, что я неумыт, оброс щетиной, оборван и что

существуют законы, по которым все соплеменники должны быть чисто вымыты,

выбриты, счастливы и сыты.

Полицейский толкал меня перед" собой, точно пугало, изобличенное в

краже и потому вынужденное покинуть места своих грез на полях и огородах.

Улицы были безлюдны, до полицейского участка было недалеко, и хотя я не

сомневался, что меня лишат свободы, что повод для этого будет немедленно

найден, мне все же слегка взгрустнулось, ибо полицейский вел меня по

местам моей юности, где я собирался побродить после того, как побываю в

порту, - побродить по садам с густым, живописно растрепанным кустарником,

по заросшим травой дорогам; увы! - все это теперь было разделено,

подстрижено, разбито на четырехугольники, приспособлено для военных учений

всякого рода союзов верноподданных, обязанных проводить учения по

понедельникам, средам и субботам. Лишь небо да воздух оставались такими

же, как раньше, в те дни, когда сердце еще полно было грез.

По дороге я заметил, что на некоторых казармах, предназначенных для

любовных утех, вывешена официальная эмблема - напоминание тем, кому в

среду пришла очередь приобщиться к гигиеническим радостям; кое-каким

кабакам было, очевидно, также присвоено право вывешивать эмблему выпивки -

штампованную жестяную кружку, выкрашенную тремя поперечными полосами в

государственные цвета: светло-коричневый, темно-коричневый,

светло-коричневый. Радость, несомненно, царила в сердцах тех

соплеменников, кто значился в официальном списке приобщаемых в этот день к

пивной благодати.

Лица прохожих, попадавшихся нам навстречу, явственно выражали

исключительное усердие, от них исходили тончайшие волны рвения,

усиливавшиеся при виде полицейского; люди ускоряли шаги, на их лицах было

выражение исполненного долга, а женщины, выходившие из магазинов,

старались смотреть на мир, как им и полагалось, сияющими от счастья

глазами; закон повелевал женщине проявлять радость, веселье и бодрость уже

только потому, что она хозяйка дома, призванная хорошим обедом

восстанавливать по вечерам силы государственного работника.

Но все эти люди ловко уклонялись от непосредственной встречи с нами;

всякое проявление жизни на улице исчезало за двадцать шагов от нас, каждый

норовил быстро шмыгнуть в первый попавшийся магазин или свернуть за угол,

а некоторые забегали даже в незнакомые дома и, стоя за дверью, боязливо

выжидали, пока замрет звук наших шагов.

Только однажды, как раз в ту минуту, когда мы пересекали перекресток,

нам повстречался пожилой человек, на груди которого я сразу заметил значок

школьного учителя; старик никак не мог уклониться от этой встречи, и ему

поневоле пришлось выполнить свой долг: прежде всего он по всем правилам

приветствовал полицейского, в знак полного смирения трижды хлопнув себя

ладонью по голове; затем он трижды плюнул мне в лицо и обозвал

обязательным в таких случаях ругательством: "Грязный изменник!"

Он метко целился, но, видно, ему было жарко и у него пересохло во рту,

так что до меня долетело лишь несколько жалких, почти невесомых, брызг,

которые я, вопреки закону, невольно вытер рукавом, за что полицейский пнул

меня ногой в зад и ударил кулаком между лопаток, пояснив спокойным

голосом: "Первая степень", что означало - первая, наиболее мягкая мера

наказания, применяемая любым полицейским чином.

Учитель поспешно унес ноги. Всем прочим удавалось вовремя свернуть в

сторону; только одна женщина, совершавшая обязательную предвечернюю

прогулку возле казармы для любовных утех, бледная, одутловатая блондинка,

послала мне мимоходом воздушный поцелуй, и я благодарно улыбнулся в ответ;

полицейский же постарался сделать вид, что ничего не заметил. Полиции не

возбранялось разрешать этому сорту женщин вольности, за которые всякому

другому пришлось бы дорого заплатить. Пресловутый закон их не касался, они

больше, чем кто бы то ни было, содействовали подъему трудоспособности

государственных работников; впрочем, эту льготу трижды доктор

государственной философии Бляйгет заклеймил в официальном журнале по

вопросам общеобязательной философии как признак зарождающегося

либерализма.

Я прочел об этом накануне, по дороге в столицу, обнаружив несколько

газетных листков в нужнике на одном крестьянском дворе. Какой-то студент -

возможно, сын этого самого крестьянина - снабдил рассуждения трижды

доктора философии весьма глубокомысленными комментариями на полях.

К счастью, мы уже дошли до полицейского участка, когда завыли сирены, а

это означало, что через несколько минут улицы наводнят тысячи людей, с

лицами, сияющими тихим счастьем (именно тихим, так как бурное выражение

счастья по окончании рабочего дня означало бы, что работа была в тягость;

ликование же, песни и ликование должны были сопровождать начало рабочего

дня), и всем этим тысячам пришлось бы плевать в меня. Так или иначе, но

вой сирены означал, что до окончания рабочего дня осталось десять минут;

все работники обязаны были эти десять минут основательно мыться, согласно

девизу нынешнего верховного правителя: "Счастье и мыло".

Дверь в здание полицейского участка, попросту говоря - в бетонную

глыбу, охранялась двумя часовыми, и, когда я проходил, они применили ко

мне положенную "меру телесного наказания" - сильно ударили штыками по

голове и дулами пистолетов по ключицам, - согласно преамбуле

государственного закона N_1, гласившей: "Каждый полицейский чин обязан

оставить на теле схваченного (так они именуют арестованного)

документальный след своей власти; исключение составляет лишь тот, кто

схватил преступника, ибо сему полицейскому предоставлена счастливая

возможность применить необходимые меры телесного наказания во время

допроса".

Сам государственный закон N_1 гласил: "Каждый полицейский чин _может_ и

_должен_ собственноручно наказывать любого, кто в чем-либо провинится

перед законом. Не обязательна очередность в осуществлении наказаний.

Существует только возможность такой очередности".

Мы прошли по длинному коридору с голыми стенами и множеством больших

окон, и перед нами автоматически открылась дверь: часовые, стоявшие у

входа, уже сообщили о нашем прибытии; так как в те дни все были счастливы,

законопослушны, аккуратны и каждый старался вымылить предписанные

полкилограмма мыла в день, то появление схваченного (арестованного) было

событием.

В полупустой комнате, куда мы вошли, находился лишь письменный стол с

телефоном на нем да два кресла; я должен был стоять посреди комнаты;

полицейский снял шлем и сел.

Сначала царило молчание и ничего не происходило; так всегда делается, и

это самое скверное; я чувствовал, как лицо мое с каждой минутой становится

все несчастней, я устал и был голоден, теперь исчезли и последние следы

моего грустного счастья - я знал, что гибну.

Через несколько секунд молча вошел долговязый бледный человек в

светло-коричневой форме младшего следователя; также не говоря ни слова, он

сел и окинул меня взглядом.

- Профессия?

- Рядовой соплеменник.

- Родился?

- Первого, первого... двадцать первого года, - сказал я.

- Занятие?

- Заключенный.

Следователь переглянулся с полицейским.

- Когда и где выпущен?

- Вчера, корпус двенадцать, камера тринадцать.

- Куда направлен?

- В столицу.

- Документ.

Я достал из кармана свидетельство об освобождении и передал его

следователю. Он подколол его к зеленой карточке, на которой записывал мои

показания.

- За что осужден?

- За счастливое лицо.

Следователь и полицейский переглянулись.

- Точнее! - сказал следователь.

- Мое счастливое лицо привлекло внимание полицейского в день объявления

всеобщего траура - то была годовщина смерти верховного правителя.

- Срок?

- Пять.

- Поведение?

- Плохое.

- Точнее!

- Уклонение от трудовых обязанностей.

- Допрос окончен.

Младший следователь встал, подошел ко мне и одним ударом выбил три

передних зуба в знак того, что я, как рецидивист, должен быть особо

заклеймен. Это была усиленная мера наказания, на которую я не рассчитывал.

Осуществив ее, младший следователь вышел из комнаты, и на смену ему вошел

толстый детина в темно-коричневой форме - следователь.

Все они меня били: следователь, старший следователь, главный

следователь, судья и главный судья, а в промежутках полицейский применял

все телесные наказания, предписанные законом. За мое грустное лицо они

приговорили меня к десяти годам, точно так же как в прошлый раз

приговорили к пяти годам за мое счастливое лицо.

Впредь, если мне удастся пережить ближайшее десятилетие в условиях

всеобщего счастья и мыльной благодати, я уж постараюсь не иметь никакого

лица...

გაბრიელ გარსია მარკესი - ცისფერი ძაღლის თვალები

2010-06-27T04:28:00.000-07:00

ბოლო პერიოდში ძალიან დავინტერესდი გენიოს შემოქმედთა მცირე ნაწარმოებებით. მინდა გითხრათ, რომ არანაკლები სიამოვნების მომტანია მათი ნოველების კითხვა. დავიწყებ გაბრიელ გარსია მარკესის ნოველით "ცისფერი ძაღლის თვალები"-თ (მინდა წინასწარ მოგიხადოთ ბოდიში ტექსტის რუსულ ენაზე განთავსების გამო). კომენტარებში კი ველოდები გარჩევებს ნოველასთან დაკავშირებით. მაშ ასე, It's a show time :)

Она  пристально смотрела на меня, а я все не  мог понять,  где прежде я

видел эту девушку. Ее  влажный тревожный  взгляд заблестел в  неровном свете

керосиновой  лампы, и  я  вспомнил - мне каждую  ночь  снится эта комната  и

лампа,  и каждую ночь я встречаю  здесь девушку с тревожными глазами. Да-да,

именно ее я вижу каждый раз, переступая зыбкую грань сновидений, грань яви и

сна.  Я отыскал сигареты и закурил, откинувшись на спинку стула и балансируя

на  его задних ножках,  -  терпкий  кисловатый  дым  заструился кольцами. Мы

молчали. Я -  покачиваясь на  стуле,  она  - грея  тонкие  белые пальцы  над

стеклянным колпаком  лампы.  Тени  дрожали  на ее  веках. Мне показалось,  я

должен что-то сказать, и я произнес наугад: "Глаза  голубой собаки", - и она

отзвалась печально: "Да. Теперь мы никогда этого  не забудем". Она вышла  из

светящегося круга лампы и повторила: "Глаза  голубой собаки.  Я написала это

повсюду"

     Она повернулась и отошла  к туалетному столику. В круглой  луне зеркала

появилось  ее лицо - отражение лица, его оптический  образ, двойник, готовый

раствориться  в трепетном свете  лампы.  Грустные  глаза цвета остывшей золы

печально  посмотрели  на  меня   и  опустились,  она  открыла  перламутровую

пудреницу и коснулась пуховкой носа  и  лба. "Я так боюсь, -  сказала она, -

что эта комната приснится кому-нибудь еще, и он все здесь  перепутает."  Она

щелкнула замочком пудреницы, поднялась и вернулась к лампе. "Тебе не  бывает

холодно?" - спросила  она.  "Иногда  бывает..." - ответил  я  . Она раскрыла

озябшие руки над лампой, и тень от пальцев легла на  ее  лицо. "Я,  наверно,

простужусь, - пожаловалась она. - Ты живешь в ледяном городе".

     Керасиновый  огонек делал  ее кожу  медно-красной и глянцевой. "У  тебя

бронзовая  кожа, -  сказал я. - Иногда мне кажется, что в настоящей жизни ты

должна  быть  бронзовой статуэткой  в  углу  какого-нибудь  музея".  "Нет, -

сказала она. - Но  порой мне и  самой кажется, что я металлическая - когда я

сплю на левом боку  и сердце  гулко  бьется  у меня в  груди". - "Мне всегда

хотелось услышать, как бьется твое сердце". - "Если мы встретимся наяву,  ты

сможешь  приложить  ухо к  моей груди  и  услышишь".  -"Если  мы  встретимся

наяву..."  Она положила  руки  на стеклянный  колпак  и  промолвила:  "Глаза

голубой собаки. Я всюду повторяю эти слова".

     Глаза голубой собаки. С помощью этой  фразы она искала меня в  реальной

жизни, слова эти  были паролем, по которому мы должны были узнать друг друга

наяву. Она ходила  по улицам  и повторяла как бы невзначай:  "Глаза  голубой

собаки".  И  в  ресторанах, сделав заказ,  она  шептала  молодым официантам:

"Глаза  голубой собаки". И на запотевших стеклах, на окнах отелей и вокзалов

выводила  она  пальцем: "Глаза голубой собаки". Люди вокруг лишь  недоуменно

пожимали  плечами, а официанты кланялись с  вежливым  равнодушием.  Как-то в

аптеке ей почудился запах,  знакомый по снам,  и она сказала аптекарю: "Есть

юноша, которого я вижу во сне.  Он всегда повторяет: "Глаза голубой собаки".

Может быть вы знаете его?" Аптекарь в ответ рассмеялся неприязненно и отошел

к  другому  концу  прилавка. А она смотрела на новый кафельный пол аптеки, и

знакомый запах все мучил и мучил ее. Не выдержав, она опустилась на колени и

губной  помадой написала на белых  плитках: "Глаза голубой собаки". Аптекарь

бросился  к ней: "Сеньорита, вы испортили мне пол. Возьмите тряпку и сотрите

немедленно!"  И весь  вечер она ползала на коленях, стирая  буквы и повторяя

сквозь слезы:  "Глаза  голубой  собаки. Глаза  голубой  собаки".  А в дверях

гоготали зеваки, собравшиеся посмотреть на сумасшедшую.

     Она умолкла,  а  я  все сидел, покачиваясь  на стуле.  "Каждое утро,  -

сказал я, - я пытаюсь  вспомнить фразу, по которой должен найти тебя. Во сне

мне кажется, что я хорошо  заучил ее, но проснувшись, я не могу вспомнить ни

слова". - "Но ты же сам придумал их!" - "Да. Они пришли мне в голову потому,

что у тебя пепельные глаза. Но днем я не могу вспомнить  даже твоего  лица".

Она стиснула в  отчаянии пальцы:  "Ах,  если бы  нам  знать по крайней  мере

название моего города!"

     Горькие складки легли в уголках ее губ. "Я хочу до тебя дотронуться", -

сказал  я.  Она вскинула глаза, я язычки пламени заплясали в ее зрачках. "Ты

никогда не говорил этого", - заметила  она. "А теперь говорю".  Она опустила

глаза и попросила сигарету. "Почему  же, -  повторила  она, - мне  никак  не

вспомнить название своего города?" - "А мне - наши заветные слова", - сказал

я. Она грустно улыбнулась: "Эта  комната снится мне так же, как и  тебе".  Я

поднялся и направился к лампе, а она в испуге отступила назад, опасаясь, что

я  случайно  заступлю  за  невидимую  черту,  пролегающую  между  нами. Взяв

протянутую  сигарету,  она  склонилась к огоньку лампы. "А  ведь в  каком-то

городе мира все стены исписаны словами "глаза голубой собаки", - сказал я. -

Если я вспомню эти слова, я отправлюсь утром искать тебя по всему свету". Ее

лицо  осветилось красноватым  огоньком  сигареты, она глубоко  затянулась и,

покручивая  сигарету  в тонких  пальцах  сказала: "Слава  богу. Я,  кажется,

начинаю  согреваться", - и проговорила нараспев,  будто повторяя  за пишущим

пером:  "Я...  начинаю...  -  она  задвигала  пальцами,  будто сворачивая  в

трубочку невидимый  листок  бумаги по мере того, как я прочитывал написанные

на нем  слова,  -  согреваться..." -  бумажка кончилась  и упала  на  пол  -

сморщенная, крохотная, превратившаяся в пыль золы. "Это хорошо, - сказал  я.

- Мне всегда страшно, когда ты мерзнешь".

     Так мы и встречаемся с ней,  вот уже несколько лет. Порою в тот момент,

когда мы находим друг друга в лабиринте снов, кто-то там, снаружи, роняет на

пол ложечку, и мы просыпаемся. Мало-помалу мы смирились  с печальной истиной

-  наша  дружба  находится  в  зависимости  от   очень  прозаических  вещей.

Какая-нибудь  ложечка  на  рассвете  может  положить  конец  нашей  короткой

встрече.

     Она стоит  за лампой и  смотрит  на меня. Смотрит  так же, как в первую

ночь, когда я  очутился среди сна в странной  комнате с лампой и  зеркалом и

увидел  перед собой девушку с пепельными глазами. Я спросил: "Кто вы?" А она

сказала: "Не помню..." - "Но мы, кажется, уже  встречались?" -  "Может быть.

Вы могли сниться мне, в этой самой комнате".- "Точно!  - сказал я. - Я видел

вас во  сне".  -  "Как  забавно,  -  улыбнулась  она.  -  Значит, мы  с вами

встречаемся в сновидениях?"

     Она затянулась,  сосредоточенно глядя на огонек  сигареты. И  мне опять

показалось, что она  - из меди,  но  не холодной  и  твердой,  а из теплой и

податливой.  "Я хочу дотронуться до тебя", - повторил я. "Ты все погубишь, -

испугалась она. -  Прикосновение разбудит нас, и мы больше не встретимся". -

"Вряд ли, -  сказал  я. - Нужно  только  положить  голову на подушку,  и  мы

увидимся  вновь".  Я  протянул   руку,  но  она  не  пошевелилась.  "Ты  все

погубишь... - прошептала  она. - Если переступить черту и зайти за лампу, мы

проснемся  заброшенные в разные части света".- "И все же", - настаивал я. Но

она  лишь опустила  ресницы: "Эти встречи  - наш последний  шанс.  Ты же  не

помнишь ничего  наутро". И  я  отступил.  А  она  положила руки  на лампу  и

пожаловалась: "Я никогда не могу заснуть после  наших встреч.  Я  просыпаюсь

среди ночи  и больше  не могу сомкнуть  глаз  - подушка  жжет лицо, и я  все

твержу: "Глаза голубой собаки. Глаза голубой собаки".

     "Скоро рассвет, - заметил я. - Последний раз я просыпался в два часа, и

с тех пор прошло  много  времени".  Я подошел  к двери  и  взялся за  ручку.

"Осторожнее, - предупредила она.  - За дверью  живут тяжелые сны". - "Откуда

ты знаешь?" - "Совсем недавно я выходила туда и с  трудом вернулась назад. А

проснувшись, заметила, что лежу  на сердце". - Но я все  же приоткрыл дверь.

Створка подалась, и легкий ветерок  принес снаружи запах плодородной земли и

возделанной пашни. Я  повернул к ней голову и сказал: "Тут  нет коридора.  Я

чувствую  запах поля". - "Там,  за дверью, -  сказала  она, -  спит женщина,

которая видит поле во сне. Она всегда мечтала жить в деревне, но так никогда

и не  выбралась  из города". За  дверью  светало, и  люди повсюду уже начали

просыпаться. "Меня, наверное, ждут к завтраку", - сказал я.

     Ветер с поля стал слабее, а потом стих. Вместо него  послышалось ровное

дыхание  спящего, который только  что перевернулся в постели  на другой бок.

Стих ветерок, а с ним умерли и запахи.

     "Завтра мы непременно узнаем  друг друга, -  сказал я.  - Я буду искать

женщину,  которая пишет на  стенах: "Глаза голубой  собаки".  Она улыбнулась

грустно и положила  руки на остывающий  колпак лампы: "Ты  ничего не помнишь

днем".  Ее  печальный силуэт  уже  начал таять  в  предутреннем  свете.  "Ты

удивительный человек, - сказала она. - Ты никогда не помнишь своих снов".

1950 г.

რეკლამა

2010-06-26T05:10:00.000-07:00

სააგენტო კონტრაპუნტა ბარსელონამ ესპანური ენერგეტიკული კომპანია გაზ ნატურალ ფენოზასათვის სარეკლამო სპოტი გადაიღო სახელწოდებით: სად იწყება ბედნიერება.

ბუნებრივი აირისა და ელექტრო ენერგიის მომწოდებელი კომპანიის აზრით ბედნიერება იწყება სახლში დილით შხაპთან, ცხელ ყავასთან, გემრიელ ტოსტთან და ოჯახის წევრების ბედნიერ ღიმილთან ერთად. კამპანიის იდეა - ბედნიერება იქმნება ოჯახში, ეფუძნება იმ ინსაიტს, რომ თუკი ადამიანი კომფორტულად და კარგად გრძნობს თავს ოჯახში, ქუჩაში გამოსვლისას ის ამ ბედნიერებას შემხვდრებსაც უზიარებს.

ერთ წუთიანი სარეკლამო რგოლი, რომელიც უკუ მოძრაობითაა გადაღებული, ერთი ახალგაზრდა ბედნიერი წყვილის ისტორიაზე მოგვითხრობს, რომლებიც ბედნიერებას ერთმანეთს და უბრალოდ ქუჩაში გამვლელებსაც უზიარებენ.

რეკლამა & PR

2010-06-26T04:16:00.000-07:00

Amnesty International რუსეთის წინააღმდეგ

ჩვენ არ უნდა დავუშვათ, რომ რუსეთის შარმმა მისივე ბოროტება დაგვავიწყოს - კამპანიას ამ სლოგანით Amnesty International რუსეთ-საფრანგეთის წლის ფარგლებში ახორციელებს. სოციალური კამპანიის სიმბოლოდ და მთავარ გმირი უცხოელებისათვის კარგად ცნობილი მატრიოშკაა, რომელიც გარეგნული სილამაზით გვატყუებს, შიგნით კი მკვლელობების, დაპატიმრებებისა და ცენზურის მაგალითებია მოცემული. კამპანია Amnesty International-ის ვებ გვერდზე www.amnesty.fr მიმდინარეობს, სადაც ყველა მსურველს შეუძლია რუსეთის პრეზიდენტ მედვედევისადმი მიძღვნილ ონლაინ პეტიციას მოაწეროს ხელი. კამპანიის ფარგლებში Amnesty International-ის აქტივისტებმა ერთგვარი პარტიზანული აქციაც მოაწყვეს. აქცია რუსეთის საელჩოს წინ დაიწყო და პარიზის ქუჩებში გაგრძელდა. Amnesty International-ის აქტივისტების მთავარი მიზანი, მათივე თქმით, ის გახლდათ, რომ პრემიერ პუტინს ძილი დაფრთხობოდა. ამიტომაც, რუსეთის საელჩოს შენობაზე პროექტორებით მატრიოშკაზე სარეკლამო რგოლს უშვებდნენ, გამვლელებს კამპანიის შესახებ სრულ ინფორმაციას ფლაერების საშუალებით აწვდიდნენ და რუსეთში ადამიანთა უფლებების დარღვევის შესახებ ხმამაღლა სკანდირებდნენ.

მარია ბაშკირცევა

2009-11-24T04:25:00.000-08:00

მარია კონსტანტინეს ასული ბაშკირცევა - ერთადერთი ქალბატონი, რომელმაც დიდ მექალთანე გი დე მოპასსანს უარი უთხრა და რომელიც კაზანოვა გიმ ვერაფრით შეაბა... უგანათლებულესი და ულამაზესი ქალბატონი, სამწუხაროდ ძალიან ადრე გარდაიცვალა ტუბერკულოზით... მისი გარდაცვალებიდან რამდნეიმე წლის შემდეგ გი დე მოპასანი შემთხვევით აღმოჩნდა მის საფლავთან პასიში...ძალიან დიდხანს იდგა მარტოდმარტო, ქვითინებდა და მოთქვამდა... ბოლოს თქვა: il faudrait couvrir la de roses ( ის ვარდის ფურცლებით უნდა დაგეფლათ)...

1884 წლის მარტისათის გი დე მოპასსანი ჯერ კიდევ კანთან ახლოს მდებარე პატარა დასახლებაში, რედანის ქუჩაზე თავის მშვენიერ ვილაზე ცხოვრობდა. ერთ მშვენიერ დილას გიმ უცნობი ქალბატონისაგან წერილი მიიღო. "ბატონო, მე ვკითხულობ თქვენს ნააზრევს და თავი თითქმის ბედნიერი მგონია. თქვენ გიყვართ ბუნების სიმართლე და მასში საოცარ პოეზიას პოულობთ...რა თქმა უნდა მინდა უამრავი კარგი და ლამაზი სიტყვა გითხრათ, მაგრამ ეს შეუძლებელია. ვწუხვარ ამის გამო. ამაზე ოცნებაც კი არ შემიძლია, თქვენ ხომ ძალიან ცნობილი ადამიანი ბრძანდებით იმისათვის, რომ მე თქვენი სულის მესაიდუმლედ მაქციოთ, თუ კი რაღა თქმა უნდა თქვენი სული მართლაც ასეთი მშვენიერია..." კორესპონდენციის ავტორმა ინკოგნიტოდ დარჩენა არჩია.
მოპასანი დააინტრიგა ამ უცნობი ქალბატონის წერილმა. მან პასუხი მისწერა ქალბატონს. მათ შორის მიმოწერა დაიწყო. გიმ არ იცოდა, რომ უცნობი ქალბატონი ჭლექით იყო ავად... გის გზავნილები ნელ ნელა უფრო და უფრო მძიმდებოდა, ის მიმოწერისას უკვე ნიჩბოსნების არსენალის ხუმრობებს იყენებს (ძალიან უჭირდა ასეთ ერუდირებულ ქალბატონთან ურთიერთობა), პასუხად კი მშვენიერ და ძალზედ "ჭკვიანურ" წერილებს იღებს. გის ინკოგნიტო კორესპონდენტი დღიურს აწარმოებდა( ამ დღიურს ბაშკირცევა 12 წლის ასაკიდან აწარმოებდა ფრანგულ ენაზე. შემდგომში ითარგმნა სხვა და სხვა ევროპულ ენებზე, მათ შორის რუსულადაც. დღიურის ყველაზე დიდი თაყვანისმცემელი გახლდათ მარინა ცვეტაევა, რომელსაც ახალგაზრდობაში მიმოწერა ჰქონდა მარიას დედასთან. ცვეტაევამ სწორედ მარია ბაშკირცევას მიუძღვნა თავისი ლექსების პირველი კრებული "საღამოს ალბომი") . "ლურჯი წინდა" - თუმცა მომაკვდავი "ლურჯი წინდა". "მე არა მყავს მეგობრები, არავინ მიყვარს და არავის ვუყვარვარ" - წერდა ის. მას რაღა თქმა უნდა სრულად ჰქონდა გააზრებული საკუთარი შესაძლებლობები, "ტალანტი, რომელმაც სულ ეხლახან გააკეთა განაცხადა რაღაც უფრო დიდის შესახებ და სასიკვდილო დიაგნოზი". მარია ბაშკირცევას (იგივე მუსიას) სულ რაღაც 6 თვეღა ჰქონდა დარჩენილი. ის ეროვნებით რუსი იყო, ჭირვეული ხასიათითა და მშვენიერი მანერებით, მომხიბვლელი, თავქარიანი და საოცრად მგრძნობიარე. მას სურდა საკუთარი დღიური რომელიმე მწერლისათვის დაეტოვებინა და ფიქრობდა, რომ სწორედ მოპასანი იყო ის, ვინც ნამდვილად იმსახურებდა მისი გულის მესაიდუმლეობას. მარია დღიურის დახმარებით ცდილობდა საკუთარი სიკვდილისათის გაესწრო. მუსიამ თავად შეწყვიტა მიმოწერა მოპასანთან: "სასაცილო იქნებოდა მტკიცება იმისა, თითქოს მე და თქვენ ერთმანეთისთის ვიყოთ შექმნილნი. ძალიან ვწუხვარ, მაგრამ თქვენ არა ხართ ჩემი ღირსი. არაფერს შეეძლო ჩემი გახარება ისე, რომ თქვენი, ან ნებისმიერი სხვა მამაკაცის უპირატესობა დამენახა ჩემთან მიმართებაში..."
მარია ბაშკირცევა დაიბადა 1858 წლის 11 ნოემბერს პოლტავის გუბერნიის სოფელ გავრონციში დიდგვაროვანის ოჯახში. მშობლების განქორწინების შემდეგ დედამ მარია პარიზში წაიყვანა საცხოვრებლად. ფერწერას მარია ბაშკირცევა "ჟულიანის აკადემიაში" დაეუფლა. ცხოვრების ბოლო წლებში დაავადდა ტუბერკულოზით, სწორედ ამავე პერიოდს მიეკუთვნება მისი მიმოწერა გი დე მოპასანსა და ცნობილ ფრანგ მხატვართან, ბასტიენ ლეპაჟთან. გარდაიცვალა 26 წლის ასაკში ტუბერკულოზით. დაკრძალულია პარიზში, პასსის სასაფლაოზე. მოგვიანებით მის საფლავზე ლეპაჟის ძმამ, ემილ ბასტიენ ლეპაჟმა, ცნობილმა ფრანგმა მოქანდაკემ და სკულპტორმა მავზოლეუმი ააგო. მავზოლეუმშივე ინახება მარია ბაშკირცევას ზოგიერთი ნახატი, მათ შორის მისი ბოლო ნამუშევარი "წმინდანი ცოლები".

ცნობილი, ინტელექტუალი ქალბატონები

2009-11-24T01:26:00.000-08:00

Facebook-ზე რატი ამაღლობელის მიერ დაწყებულ თემას აქ, ჩემს ბლოგზე გავაგრძელებ. იდეა კი შემდეგში მდგომარეობს: განვიხილავთ ყველაზე ცნობილ ინტელექტუალ ქალბატონებს (და არა მხოლოდ ინტელექტუალ:)), რომლებმაც ასე თუ ისე "ჭკუიდან გადადგეს" დიდი მწერლები თუ მოაზროვნეები.

ვიწყებ ქალბატონი მერი შელით
მერი შელი (Marry Shelley (Mary Wollstonecraft Godwin; 30 August 1797 – 1 February 1851)) დაიბადა ლონდონში ცნობილი ფემინისტის, მასწავლებლისა და მწერლის, მერი უოლსტონკრაფტისა და არანაკლებ ცნობილი ლიბერალური ფილოსოფოსის, ჟურნალისტ-ანარქისტისა და ათეისტის, უილიამ გოდვინის ოჯახში. მერის დედა მშობიარობას გადაყვა, ამიტომაც მასა და მის ნახევარდაზე, ფანი იმლაიზე უილიამ გოდვინი ზრუნავდა, რომელმაც ქალიშვილებს არაჩვეულებრივი განათლება მისცა. ეს კი იმ დროისათვის საკმაოდ იშვიათი მოვლენა იყო.
მომავალში თავის მეუღლეს, თავისუფლად მოაზროვნესა და ათეისტ პერსი ბიში შელის მერი უილიამ გოდვინის წიგნების მაღაზიაში შეხვდა, სადაც ის თავის მეუღლესთან, ჰარიეტთან ერთად იყო მისული. პერსი ბიში შელი არ იყო ბედნიერი ქორწინებაში, ამიტომაც მშვენიერი მერით მოხიბლულმა პოეტმა უხშირა გოდვიინების წიგნების მაღაზიაში მეუღლის გარეშე ვიზიტებს. 16 წლის მერისა და პერსი ბიში შელის ერთმანეთი შეუყვარდათ. 1814 წლის ზაფხულში შეყვარებული წყვილი, მერის ნახევარ და კლერ კლერმონტთან ერთად საფრანგეთში გაიქცა. შელისათის ეს უკვე მეორე "გაქცევა" იყო - სამი წლით ადრე ის თავის მეუღლესთან, ჰარიეტთან ერთად გაიქცა. შელი და მერი ძალიან გააკვირვა იმ ფაქტმა, რომ 3 კვირის შემდეგ დაბრუნებისას უილიამ გოდვინმა მათი ხილვაც კი არ მოინდომა.

შვებად მერისათის იქცა მისი შრომები და რა თქმა უნდა პესი ბიში შელი, რომელიც მრავალი კონფლიქტისა და გუგებრობების მიუხედავად, მაინც მთელი სიცოცხლის სიყვარულად იქცა. თავის მხრივ შელიც აღფრთოვანებული იყო თავისი მეუღლით, თუმცა ერთგულებაზე და იდეალურ სიყვარულზე საუბარიც კი ზედმეტი იყო. მერი ამას მაშინ მიხვდა, როდესაც პერსი ბიში შელიმ მის საუკეთესო მეგობართან, ტომას ჰოგთან სარეცელის გაზიარება სთხოვა. მერი რა თქმა უნდა სასტიკ უარზე იყო. სწორედ ეს იყო მთავარი მიზეზი მათი გაუთავებელი ჩხუბებისა და კამათებისა. გარდაიცავალა მერი შელი 1851 წლის 1 თებერვალს ტვინის ავთვისებიანი სიმსივნის გამო.
1816 წლი მაისშიპერსი ბიში შელი, მერი და კლერ კლერმონტი შვეიცარიაში გამეგზავრნენ ჯორჯ გოდონ ნოელ ბაირონთან შესახვედრად (კლერ კლერმონტი დაფეხმძიმდა ბაირონისაგან). დათქმულ ადგილას ისინი 14 მაისს ჩავიდნენ, ბაირონი კი მათ 25 მაისს, მეცნიერ-ფიზიკოსთან, ჯონ უილიამს პოლიდორთან ერთად შეუერთდა. ამ დროისათვის მერი უკვე ითხოვს, რომ მას მიმართონ როგორც მისის შელი (საქმე იმაში გახლვათ, რომ პერსი ბიში შელის პირველმა მეუღლემ, ჰარიეტმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა და მერისა და პერსის დაქორწინების საშუალება მიეცათ). ჟენევიევის ტბასთან მდებარე სოფელ კოლონიში ბაირონს ვილა ჰქონდა ნაქირავები, შელები კი გვერდით, ნაკლებად პომპეზურ სახლში ცხოვრობდნენ. მეგობრების გართობის ძირითადი საშუალება შემოქმედება, ნავით სეირნობა და ღამის საუბრები იყო.

"ზაფხული ნესტიანი და ცივი იყო, გადაუღებელი წვიმა სახლიდან გარეთ გასვლის საშუალებასაც არ გვაძლევდა" - იხსენებდა შემდგომში მერი შელი. ერთერთი საუბრისას მეგობრები განიხილავდნენ მე-18-ე საუკუნის პოეტისა და მწერლის, ერაზმუს დარვინის ექსპერიმენტებზე, რომელიც გალვანიზაციისა და მკვდარი სხეულის გაცოცხლების საკითხებით იყო დაკავებული. ერთ ერთი მოსაზრებით დარვინმა შეძლო კიდევაც "გაეცოცხლებინა" მიცვალებული სხეული. ბუხართან გამართული ამ მხიარული საუბრის შემდეგ ბაირონმა დამსწრეებს შესთავაზა ყველას შეექმნა თავისი ისტორია ერაზმუს დარვინის ირგვლივ გავრცელებულ ჭორებზე. ძალიან მალე მერი გოდვინმა ნახა სიზმარი:
"მომეჩვენა ფერმკრთალი ოკულტისტი მეცნიერი, რომელიც რაღაც სხეულზე იყო დახრილი და სხეულის დანაწევრებულ ნაწილებს აერთებდა. მე დავინახე შემზარავი ფანტომი ადამიანური სახით. შემდეგ, რაღაც არაამქვეყნიური მექანიზმის ამუშავების შედეგად ამ ფანტომმა მოძრაობა დაიწყო. მისი მოძრაობები შებოჭილი და არაქათგამოცლილი იყო. ეს ამაზრზენი სანახაობა იყო. ადამიანის ნებისმიერი მცდელობა მოატყუოს შემოქმედის უნივერსალური მექანიზმი ასეთივე მაზრზენი იქნება." - იხსენებდა მერი შელი.
მერიმ დაიწყო მუშაობა ამ თემაზე, რომელიც თავიდან ნოველის სახით იყო ჩაფიქრებული, თუმცა პერსი ბიში შელის თხოვნითა და დახმარებით მან რომანის სახე მიიღო. ეს მერის პირველი რომანი იყო, რომელსაც მან "ფრანკენშტეინი, ანუ ახალი დროის პრომეთე" უწოდა. რომანი 1818 წელს დაიბეჭდა და დიდი პოპულარობითაც სარგებლობდა.

კარლოს კასტანედა – შამანი, ანთროპოლოგი, თუ..?

2009-11-20T03:44:00.000-08:00

“ჩემთვის ერთადერთი რეალური მიღწევა – მებრძოლად ყოფნის ხელოვნებაა. ესაა მხოლოდ, როგორც დონ ხუანი ამბობდა, გაწონასწორების საშუალება შენი ადამიანად ყოფნის საშინელებასა და შენ რომ ადამიანი ხარ, იმით აღფრთოვანებას შორის.”
კარლოს კასტანედა

მეოცე საუკუნის სამოციანი წლები: პრეზიდენტ ჯონ ფიცჯერალდ კენედის მკვლელობა და ვიეტნამის ომის დასაწყისი, რევოლუცია მუსიკასა და ხელოვნებაში და ჰიპიზმი, უნიკალური სუბკულტურა, Flower Power, დევიზები: Not war, make love; sex, drugs and rock’n’roll, როგორც მეცნიერთა უმეტესობა აღნიშნავს, სწორედ ამ მიზეზებმა და დევიზებმა ჩაუყარა საფუძველი ჰიპიზმის სუბკულტურას. თუმცა თუ უფრო ”ღრმად ჩავყვინთავთ”, ვნახავთ, რომ მთლად ასეც არ უნდა ყოფილიყო.
ჰიპიზმის ძალიან მსგავსი ანალოგი უკვე არსებობდა გერმანიაში ჯერ კიდევ 1896 წლიდან თვით ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლამდე და ამ მსგავსებას ძალიან სასიამოვნო და მეტად პოეტური სახელიც ერქვა - ”გადამფრენი ჩიტუნები” (Wandervogel). ”ჩიტუნები”გატაცებულნი იყვნენ წარმართობით და ძველი, ”კეთილი” გერმანული სიძველეებით, უყვარდათ ბუნება და ვერ იტანდნენ კაპიტალიზმს, ატარებდნენ გრძელ თმებს და პაციფიკის მსგავს ნიშნებს, ეცვათ მძივებით მოქარგული პერანგები, უყვარდათ ყვავილებისა და სხვა უცნაური სიმბოლოების ხატვა.
ყმაწვილი ვანდერფოგელელები ანთებდნენ კოცონს ბუნებაში, მღეროდნენ ძველ სიმღერებს სიყვარულზე და თვლიდნენ, რომ სიყვარულს უფრო ხშირად უნდა მიეცნენ, ვიდრე იარაღის ჟღარუნს. რა თქმა უნდა ბევრ მსგავსებასთან ერთად ბევრი განსხვავებაც იყო: არანაირი ნარკოტიკები და გარყვნილება. სწორედ ამიტომაც ვანდერფოგელელებს პრინციპიალური ჰომოეროტების მყარი რეპუტაცია ჰქონდათ. როგორც ჰერმან ვირტი ამბობდა: ”ეს არის ფართო ახალგაზრდული მოძრაობა, რომლის წევრებიც მოგზაურობენ სოფლებში, აგროვებდნენ ეროვნულ ფოლკლორს, ჩვეულებრივ ყმაწვილკაცურ რევოლუციურობას არქაიკისადმი პარადოქსულ ინტერესში ხვევდნენ. ვერ იტანდნენ თანამედროვე სამყაროს, ქალაქებისა და ბირჟების მევახშე სულსა და კოსმოპოლიტურ ჯოჯოხეთს, რომლადაც მათი აზრით ნელ ნელა იქცეოდა სამყარო. მათი ანარქიზმი ეხამებოდა საკუთარი ერისა და მისი ისტორიის სიყვარულს. ვანდერფოგელელების მთავარი მოთხოვნები იყო:
1. ვეგეტარიანიზმი;
2. ნუდიზმი;
3. ხალხური მედიცინა;
4. ალკოჰოლისაგან თავის შეკავება;
5. ჩაცმულობის რეფორმა;
6. სოციალური სტატუსის მოთხოვნა;
7. ქალაქი-ბაღი;
8. მიწის რეფორმა;
9. სექსუალური რეფორმა;
10. ჯანსაღი კვება და ეკონომიკური რეფორმა;
11. სოციალური რეფორმა;
12. ქალების, ბავშვებისა და ცხოველების უფლებების ლიბერალიზაცია;
13. ერთობა;
14. კულტურული და რელიგიური რეფორმა.

ვანდერფოგელელებს ძალიან მოსწონთ სიურეალიზმი, დადაიზმი, წარმართობა, ფემინიზმი, პაციფიზმი, ფროიდის ფსიქოანალიზი. ვანდერფოგელელთა შეხვედრების ხშირი სტუმრები იყვნენ ჰერმან ჰესსე, კარლ გუსტავ იუნგი, აისიდორა დუნკანი, ლოურენსი, ფრანც კაფკა და სხვები.”
მოგვიანებით, პროტოჰიპების დიდი ნაწილი ”გაიკრიჭა” და შეერწყა ჰიტლერიუგენდს, რომლის ხელმძღვანელი, ბალდურ ფონ შირახი, ოდესღაც ასევე ”გადამფრენი ჩიტუნა” იყო. ასე, რომ ჰიპების გენეალოგიაში SS-ის ერთი გრუპპენფიურერიც მოიხსენიება.

ჰიპური სუბკულტურის ფუძემდებლებად უფრო უცნაური პოეტი და მწერალი ბიტნიკები ითვლებიან, რომლებიც აშშ-ში მეოცე საუკუნის 40-იანი წლების ბოლოს გამოჩნდნენ. ჰიპიზმს ხშირად უკავშირებენ ისეთ ცნობილ სახელებს, როგორებიც არიან ალენ გინზბერგი და ჯეკ კერუაკი. ამ ”დჰარმის მაწანწალებმა” ჰიპურ იდეოლოგიას მართლაც ბევრი რამ მისცეს - მგზნებარე, თუმცა სრულიად ზედაპირული დაინტერესება აღმოსავლეთით, ინდოეთი, ბუდიზმი, ადამიანის შინაგანი სამყაროსკენ მიბრუნება, თვითსრულყოფილების ახალი ხერხების ძიება, ადამიანის სრული თავისუფლების სატყუარა, ე.წ. ”ზურგჩანთიანი რევოლუცია”, მოკლედ ”ტონობით რომანტიკა” სიახლეებს მოწყურებული თაობისათვის.

ფსიქოდელიკური პოეზიის გაჩენაზე დიდი ზეგავლენა იქონია კენ ნორდინმა. ეს გახლავთ სახელი, რომელიც ამერიკელთა უმეტესობამ არ იცოდა, თუმცა მისი ხმა აბსოლუტურად ყველას ჰქონდა ერთხელ მაინც მოსმენილი. ნორდინი, რომელსაც უამრავი სარეკლამო რგოლი ჰქონდა გახმოვანებული, ითვლება ე.წ. ”word jazz”-ის სტილის ფუძემდებლად. მანვე შექმნა ალბომი ”Colors”, რომელზედაც ყველა ფერმა მიიღო აბსოლუტური ფსიქოდელიკური აღწერილობა. თუმცა ვერც ბიტნიკები იქცნენ თაობის სავიზიტო ბარათად, ამის გაკეთება უკვე თვით ჰიპებმა შეძლეს.
როდესაც ჰიპურ მოძრაობაზე ვსაუბრობთ, განსაკუთრებული ”სითბოთი” უნდა მოვიხსენიოთ ”ოქროს სამკუთხედისა” და კოლუმბიელი ნარკობარონებიც. მათი კოლოსალური კაპიტალიც ხომ ზუსტად 60-იანი წლების შედეგი იყო. ნარკოტიკები (მორფი, კოკაინი) ამერიკული მუსიკის პოპულარულ თემად ჯერ კიდევ მეოცე საუკუნის 20-იან წლებში იქცა - ჯაზი, ბლუზი, ქანთრი ხომ ზუსტად “The Stuff”-ს ეძღვნებოდა. თუმცა ჰალუცინოგენებისა და თეთრი ფხვნილების მასიური მოხმარება სწორედ 60-იანებში დაიწყო.

რა თქმა უნდა არ უნდა დავივიწყოთ ტიმოთი ლირიც - ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, რომელმაც დაახლოებით 1960 წელს მექსიკაში გემო გაუსინჯა ”მხიარულ სოკოებს”, რომლებმაც მისი შემეცნება საგრძნობლად ”გააფართოვეს” ისე, რომ კიდევ რაღაც-რაღაცეების ”გაფართოების” სურვილი გაუჩნდა. სწორედ მაშინ გაახსენდა ”LSD”. ლიზერგინული მჟავის დიეტილამიდი შვეიცარიელმა ფარმაცევტებმა ჯერ კიდევ 40-იან წლებში შექმნეს, თუმცა მისი ”საწარმოო” მოხმარება ზუსტად ტიმოთი ლირის ”ხელდასმით” მოხდა, ტიმოთი ლირისა, რომელიც უკვე შეუდგა ”შემეცნების ალქიმიას”. ყოველივე ამის გამო ”LSD- ს წინასწარმეტყველი” ჰარვარდიდან გარიცხეს, თუმცა ამას არც შეუწუხებია ტიმოთი ლირი. ჩაიცვა რა პაციფიკებითა და ყვავილებით შემკული თეთრი პერანგი, ის იქცა ”ყვავილოვანი ძალის გურუდ”. აქცენტმა აღმოსავლურ ფილოსოფიაზე, რომელიც ადამიანის შემეცნებას აქამდე არნახულ საზღვრებამდე აფართოვებდა (რა თქმა უნდა ტიმოთი ლირმა არ იცოდა არც სანსკრიტი და არც ჰინდი) განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ამ ყველაფერს ემატებოდა LSD ან კოკაინი, პლუს ლევატურ ფილოსოფიასთან შეთამაშებამ და ანტისამხედრო პაციფიზმმა ტიმოთი ლირი ეპოქის სიმბოლოდ აქციეს. ჩვენ, ვისაც არ გვიცხოვრია ხმაურიან 60-იანებში, შეგვიძლია მივმართოთ ლირის ფირფიტას (სხვათაშორის არის CD-ზეც) ”You Can Be Anything This Time Around”-ს - სიტარა, ”ჰარე კრიშნა, ჰარე რამა”, ჯიმი ჰენდრიქსი და ბადი მაილზი ბექებზე, - ერთი სიტყვით შეგვიძლია მივმართოთ ეპოქის ერთობ დამაინტრიგებელ დოკუმენტს და დავინახოთ ყველაფერი ეს.

თავისთავად ფსიქოდელიკური მუსიკის ბუმი და swinging 60-იანები, ”შავი პანტერებისა” და ჩარლი მენსონის კომუნის ჩათვლით გაცილებით უფრო ფართო და მრავლისმომცველია, ვიდრე მხოლოდ ჰიპური მოძრაობა, მაგრამ პაციფიკის ნიშნითა და იდეის, - not war, make love, ზეგავლენით იღწვოდნენ ისეთი მუსიკოსები და მუსიკალური ჯგუფები, როგორებიც არიან: ”The Grateful Dead”, “Jefferson Airplane”, უპოპულარულესი და ლეგენდარული ჯიმი ჰენდრიქსი, ამერიკის ხელისუფლების მიერ ”ხრინწიან ისტერიჩკად” წოდებული ჯენის ჯოპლინი, ექს “Lovin’Spoonful”-ი ჯონ სებასტიანი, “Country Joe & The Fish”, ბარდი და ბარდის შვილი, არლო გატრი, რომელიც ერთ დროს ცნობილი ექსტრემისტი რაბინის, მეიერ კოჰანის მოსწავლე იყო. ჰიპიზმის ისტორიის უმნიშვნელოვანესმა მოვლენამ - ”ვუდსტოკის მუსიკისა და ხელოვნების ბაზარმა” 400 000-ზე მეტი ადამიანი შეკრიბა, რომელთათვისაც ზემოთ ჩამოთვლილი მუსიკოსები უკრავდნენ. მოკლედ ეს იყო ეპოქა, რომელშიც მძვინვარებდა ფსიქოდელიკური მუსიკა, LSD და სხვა ჰალუცინოგენები, აღმოსავლური ფილოსოფიის ბუმი და ახალფეხადგმული New Age, ახალი ეპოქის ეკლექტიკა.
1968 წელს გამოდის კარლოს კასტანედას პირველი წიგნი,- ”დონ ხუანის სწავლებანი” და ფსიქოტროპული საშუალებებით დაინტერესებულ წრეებში უცებ დიდი აჟიოტაჟი ატყდა - ტიმოთი ლირისა და ჰიპების სხვა სახელგანთქმული მამებისაგან განსხვავებით, აქამდე ასე თუ ისე მაინც უცნობი და მომხიბვლელი შამანიზმის თემა ახალგაზრდობამ უცებ აიტაცა და კასტანედას პოპულარობამაც არ დააყოვნა. რა იყო მიზეზი ასეთი უეცარი პოპულარობისა? სწორედ ამის დადგენას შევუდგებით ჩვენც. მაშ ასე, დავიწყოთ დასასრულის დასაწყისიდან.
ცნობა გარდაცვალების შესახებ: “კარლოს კასტანედა – მასწავლებელი ბევერლი ჰილზიდან; დიაგნოზი: ღვიძლის კიბო”... ასეთი მოკლე და ლაკონური გახლდათ გარდაცვალების ცნობა ადამიანისა, რომელმაც საიდუმლოებებით მოცული ცხოვრებითა და სამხრეთ-დასავლელ მოგვთა შესახებ უცნაური ამბების “მოყოლით”, მთელი მსოფლიო აალაპარაკა. ინფორმაციული ვაკუუმი მისი პიროვნების ირგვლივ და ჭორები: “კასტანედას მაგიური ფეხები აქვს – ქრისტეს მსგავსად ფეხშიშველი დადის, მაგრამ კორძები არ უჩნდება”... “კასტანედა ქვებით ჩაქოლეს”... “კასტანედამ ცხოვრება თვითმკვლელობით დაამთავრა და ეს აქტი ერთდროულად დედამიწის სხვადასხვა კუთხეში ჩაიდინა”... ვინ იყო ის სინამდვილეში? ანთროპოლოგი, მწერალი, ბელეტრისტი, მაგი, თუ საუკუნის ყველაზე ცნობილი, მომხიბვლელი და შეურიგებელი მატყუარა?
თითქმის არაფერია ცნობილი კასტანედაზე. ის გარკვეული მოსაზრებების გამო მკაცრად არიდებდა თავს ყოველგვარ ფირზე ჩაწერას ან გადაღებას: “სხვადასხვა სამყაროებში რომ იმოგზაურო და უკანაც დაბრუნდე, ჯობია შეუმჩნეველი იყო. რაც მეტია შენს შესახებ ცნობილი, ანუ რაც უფრო იდენტიფიცირებადი ხარ, მით უფრო ნაკლებია შენი თავისუფლება. თუ ხალხში ჩამოყალიბდა წარმოდგენა იმის შესახებ, ვინა ხარ შენ და როგორი შეიძლება იყოს შენი მოქმედება, დაკარგავ გადაადგილების თავისუფლებას. “საკუთარი ისტორიის წაშლა,” – დონ ხუანის უპირველესი და უმთავრესი გაკვეთილია...”

თუმცა მაინც არსებობს რამდენიმე ჩანაწერი და კასტანედამ თავად დაუშვა მათი არსებობა. დაიბადა დაახლოებით 80 წლის წინ პერუში. მას საკმაოდ მკაცრი ბაბუა ზრდიდა. ცხოვრების დიდი ნაწილი ლოს-ანჯელესში გაატარა. კასტანედა ჰოლივუდის უმაღლეს სკოლში სწავლობდა. ლოს-ანჯელესის უნივერსიტეტში ანთროპოლოგიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. რის შემდეგაც, ცოტა ხნით, კითხულობდა ლექციებს ანთროპოლოგიაში ქალაქ ირვინში, კალიფორნიის უნივერსიტეტში. თომას რიპი იხსენებს: ”ის მე მაგონებდა მოცალეობის ჟამს ცრურწმენებთან მებრძოლ პროფესორს, ”არკეთების” პროფესორს, რომელიც საკუთარ ლანჩს ამზადებდა. თუმცა ყველაფერი ეს იმის გამოკლებით, რომ ამ პროფესორს თვალი მაგისა ჰქონდა, მარცხენა, სწორედ ის, რომელიც შენს შემეცნებას გადმოუცემელი ძალით იპყრობდა”. მაგრამ ყველა აღწერა მცდარი და ხანმოკლეა. კასტანედას არ ჰქონდა მხოლოდ ერთი ”გარეგნობა” და ”სახე”, მას ისინი ძალიან ბევრი ჰქონდა. მისი გარეგნობა იცვლებოდა გუნება-განწყობილების მიხედვით. კასტანედას მასწავლებლების, დონ ხუანისა და დონ ხენაროს მსგავსად ის იცინოდა, იგინებოდა, გამოსცემდა არამიწიერ ხმებს, შემდეგ კი დარწმუნებითა და მჭერმეტყველურად გადმოსცემდა საკუთარ აზრს საგანთა ბუნების შესახებ.
კასტანედას პირველი ორი წიგნის, - ”იაკი, ცოდნის გზა” და ”ცალკეული რეალობა”, გამოქვეყნების შემდეგ ფსიქოტროპული საშუალებებით დაინტერესებულ წრეებში დიდი აჟიოტაჟი ატყდა. მათ ფსიქოდელიკურ საშუალებათა მოხმარების ახალი, საოცარი ჰორიზონტები დაინახეს. მრავალთა თვალში ის უკვე ფსიქოდელიკური რევოლუციის პანთეონის პერსონაჟს წარმოადგენდა.
წიგნები სენსაციურად ხატავდნენ ას ფუტიან კოღოებთან შეჯახებებს, ადამიანთა თავებს, რომლებიც ყვავებად იქცეოდნენ, ავტომობილებს, რომლებიც ყველას თვალწინ, დღისით, მზისით ქრებოდნენ, ერთი და იმავე ფოთოლს, რომელიც ოთხჯერ ეცემა, მოლაპარაკე კოიოტს... მათ ფონზე კასტანედას მტკიცებები თავშესაქცევი და სასაცილო იყო. სწორედ ამიტომაც, ისინი იქცნენ ეპისტემოლოგიურ ნათელ დინებად თაობისათვის, რომელსაც აგიჟებდა და ახელებდა ახალი ფაქტების, ახალი ”გაგების” აღმოჩენა, თაობისათვის, რომელსაც სწყუროდა ახალი ცდები, ახალი შესაძლებლობები, თაობისათვის, რომლის დევიზიც იყო Sex, Drugs and Rock’n’ roll და ეს დინება ძალიან ძლიერი იყო.

პოლიტიკური ესტაბლიშმენტი თავს ესხმოდა კასტანედას. აკრიტიკებდა მას და საზოგადოებისათვის საშიშად თვლიდა. თუმცა ეს კიდევ ერთხელ ამტკიცებდა კასტანედას სიძლიერეს. ცდილობდნენ რა მისი თავგადასავლების პეიოტას (ძლიერი ჰალუცინოგენური ნივთიერების, მესკალინის შემცველი კაქტუსი, რომელსაც მექსიკელი ინდიელების ზოგიერთი ტომის მოგვები სხვადასხვა რუტუალებისას იყენებდნენ) ზემოქმედებაზე გადაბრალებას, ისინი კიდევ ერთხელ ცდებოდნენ - აკრძალული ხილი უფრო გემრიელი აღმოჩნდა, პეიოტას პერსპექტივა კი უფრო გამომაჯავრებელი.
პოპულარობამ, რომელიც კასტანედას ამ წიგნებმა მოუტანეს, საზოგადოების მხრიდან მისი პიროვნებით დაინტერესება გამოიწვია. თუმცა კასტანედამ უკვე აამუშავა ”საკუთარი ისტორიის წაშლის” მექანიზმი და სახალხოდ განაცხადა:
”არაფერია მოსაყოლი კარლოს კასტანედაზე! პიროვნება? ეს ტყუილია, სიცრუეა! ქალები? წარმატება? მერე და ვის რა სირად სჭირდება ეს ყველაფერი? ჩვენ რომ საკუთარი თავით ამდენად გატაცებულნი არ ვიყოთ, ასე ბარბაროსულად არ მოვეპყრობოდით საკუთარ ”მე”-ს...”
ყველაფერი კი 1960 წელს დაიწყო. ზუსტად ამ წელს კასტანედა შეხვდა იაკის ტომის ინდიელს, დონ ხუან მატუსს. ამ დროისათვის ის უკვე ლოს ანჯელესის უნივერსიტეტს ამთავრებდა და ანთროპოლოგიაში დიპლომის მისაღებად ემზადებოდა. პროფესორობის სურვილმაც გაიღვიძა და დასაწყისისთვის რამდენიმე პუბლიკაციის მომზადება დაიწყო. ერთერთი პუბლიკაცია სამკურნალო მცენარეებს შეეხებოდა. არიზონის ავტოსადგურში მეგობარმა მას მოხუცი ინდიელი დაანახა და აცნობა, რომ მატუსი პეიოტას ექსპერტი იყო. მოგვიანებით, 1972 წელს, სემ კინთან ინტერვიუში მან თქვა: ”მე დიდმნიშვნელოვანი, თავმომწონე გამომეტყველებით გამოვეჯგიმე მოხუცს და განვუცხადე: გავიგე, რომ ბევრი გცოდნიათ პეიოტას შესახებ. მე ექსპერტი გახლავართ ამ დარგში (ამ დროისათვის მხოლოდ ერთადერთი წიგნი, უესტონ ლა ბარრეს ”პეიოტას კულტი” მქონდა წაკითხული) და მგონი ურიგო არ იქნება ჩვენი საუბარი...” ჰოდა... მან მხოლოდ შემომხედა და ჩემი მამლაყინწობა უეცრად სადღაც გაქრა. ენა მუცელში ჩამივარდა. საერთოდ ფრიად მიმწოლი მოსაუბრე ვარ და ასეთი მდგომარეობა ჩემთვის სრულიად უჩვეულო იყო... შემდეგ დაიწყო ჩვენი შეხვედრები. ერთი წლის შემდეგ კი მან მითხრა, რომ გადაწყვიტა გადმომცეს საიდუმლო ცოდნა, რომელიც თავის დროზე მოძღვრისაგან მიიღო...”

1961 წელს კასტანედა ანთროპოლოგი უცებ კასტანედა მაგის შეგირდად იქცა. მატუსთან ურთიერთობა 1973 წლამდე გაგრძელდა. შემდეგ კი... შემდეგ დონ ხუანი და მისი ჯგუფი ასრულებენ რა თავიანთ ბედს, ნისლის მსგავსად იშლებიან და ქრებიან ამ სამყაროდან, რათა ”უსასრულობის ნავიგატორებად” იქცნენ. მანამდე კი დონ ხუანი უბიძგებს კასტანედას დაწეროს მექსიკური შამანიზმის მისეულ სამყაროზე... და სამი ათეული წლის განმავლობაში არ ცხრებოდა დებატები - მისი ცხრა ბესტსელერი ფიქციაა თუ რეალობა.
კასტანედას წიგნები ხშირად შეიძლება ვიპოვოთ New Age სექციებში, რომელთა ჟანრი ”კვაზისინამდვილეა”, რომელიც შეიძლება ან არ შეიძლება იყოს რეალური თქვენი აღქმის მიმდინარე მდგომარეობის შესაბამისად. გაზეთმა ”The Los Angeles Times” კასტანედა New Age-ს მოძრაობის ერთერთ ნათლიმამად დაასახელა.
მაგრამ ეს არ არის ის აღწერა, რომელიც კასტანედას შეესაბამება. ”30 წელი ადანაშაულებენ კარლოს კასტანედას ლიტერატურული პერსონაჟის შექმნაში მხოლოდ იმიტომ, რომ ის, რასაც მე მათ ვუყვები, არ ექვემდებარება ანთროპოლოგიურ აპრიორის, სალექციო დარბაზებსა თუ ანთროპოლოგიურ საველე ცდებისას დამკვიდრებულ იდეებს”, - გვპასუხობს ის.
კასტანედა ამბობს: ”დასავლელი ადამიანის ცოდნის სისტემა გვაიძულებს დავეყრდნოთ წინასწარ გამზადებულ იდეებს. რა არის ორთოდოქსალური ანთროპოლოგია? რა არის შამანის საქციელი? მხოლოდ და მხოლოდ ის, რომ ატაროს ფრთები თავზე და სულებს მოუხმოს?”...
როგორც უკვე აღვნიშნე, მკითხველი ძირითადად კასტანედას პირველ ორ წიგნს იცნობს: ”იაკი, ცოდნის გზა” და ”ცალკეული რეალობა”. ორივე მკაცრად ფოკუსირდება ჰალუცინოგენური მცენარეების გამოყენებაზე (რამაც, ჩემის აზრით, განაპირობა კასტანედას ასეთი უეცარი პოპულარობა), რომლებსაც შამანი დონ ხუანი იყენებდა, რათა დახმარებოდა კასტანედას ”გაეშვა საკმაოდ ვიწრო სოციალური შეგრძნება სწავლულისა”:
”ფსიქოტროპულ საშუალებებს დონ ხუანი მხოლოდ ჩემი განსწავლის დასაწყისში იყენებდა. იყენებდე იმიტომ, რომ მისი თქმით, მე მეტისმეტად თავდაჯერებული და დამუხრუჭებული ვიყავი. ისე ვებღაუჭებოდი სამყაროს ჩემეულ აღწერილობას, როგორც წყალწაღებული ხავსს. ფსიქოტროპულმა საშუალებებმა გაარღვიეს ჩემი თავდაცვა - გლოსების ჩემი სისტემა, დაინგრა ჩემი დოგმატური თვითდაჯერებულობა...”
თუმცა აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ ნარკოტიკულ ან ფსიქოტროპულ საშუალებებს მაგები, მედიუმები და ოკულტისტები ოდითგანვე იყენებდნენ თავიანთ პრაქტიკაში. მაგალითად, ჩრდილოელი შამანები უპირატესობას ანიჭებენ ახალი ”ბუზიჭერიას” ნაყენს - სოკო შეიცავს მიკოატროპინს, რომელიც ძლიერ ჰალუცინაციებს იწვევს. ამავე მიზეზით ყველა დროისა და ქვეყნის ჯადოქრები ჭკუას კარგავდნენ ”დურმანსა” და ”ბოლზე”. აზიელი მისტიკოსები კი ამისათვის ”ანაშასა” და ”ოპიუმს” ხმარობენ. რა თქმა უნდა, ჩამოთვლილ მცენარეთაგან ყველა როდი შეიცავს ნარკოტიკულ ნივთიერებებს - ნარკოტიკებად ხომ მედიცინა მხოლოდ იმ ნივთიერებებს თვლის, რომლებიც მომხმარებლებში მიჩვევასა და უკვე შემდგომ, ბიოქიმიურ დამოკიდებულებას იწვევს.

”ბუზიჭერია”, ”დურმანი”, ”ბოლი”, ”ლენცოფა”, ესენი უფრო ტოქსიკომანების ტრფობის ობიექტებია, რომლებთაც იმავე მიზეზებისათვის წებო, ბენზინი ან აცეტონიც აწყობთ. მისტიკოსები კი ამ მცენარეებს განსაკუთრებული, ისეთი ეზოთერიკული ქმედებებისთვის იყენებდნენ, როგორებიცაა: სულების გამოძახება, მაგიური ზემოქმედება, წინასწარმეტყველება და ა.შ. თანამედროვე სნობ ახალგაზრდობას არ უყვარს ანთროპოლოგიური გამოკვლევები, თორემ წინაპართა ”კაიფზე” ბევრ საინტერესო რამეს გაიგებდა. აი მაგალითად, ტეილორი თავის წიგნში ”პირველყოფილი კულტურა” აღწერს, რომ ამერიკაში ინდიელები მაგიური მიზნებისათვის ხშირად ხმარობდნენ ჩვეულებრივ თამბაქოს. იმისათვის, რომ წინასწარმეტყველურ ბოდვაში დაფლული განძის ადგილმდებარეობა გაეგოთ, დარიენის ტომის ინდიელები ბავშვებს Datum Sanguinea-ს თესლებს აჭმევდნენ. პერუელი ქურუმები, რომლებიც ”გუაკას” ან ფეტიშებს ესაუბრებოდნენ, ეკსტატიკურ მდგომარეობაში ნარკოტიკული სასმელის, ”ტონკას” საშუალებით შედიოდნენ. რა თქმა უნდა, გამონაკლისს არც მექსიკელი ქურუმები წარმოადგენდნენ და ამ მიზნებისათვის ”ოლოლიუკის” თესლებისაგან დამზადებულ მალამოს ან სასმელს იყენებდნენ. ანალოგიური მიზნებისათვის მთელი ამერიკის კონტინენტზე თამბაქოს ხმარობდნენ. მაგალითად, ბრაზილიელი ჯადოქრები კონვულსიური ორგიების დროს დიდი რაოდენობის თამბაქოს მოწევით შედიოდნენ ექსტაზში და ხედავდნენ სულებს, ამიტომაც არაა გასაკვირი, რომ თამბაქოს მათთან ”წმინდა ბალახს” უწოდებენ. მაგალითების ჩამოთვლა ძალიან შორს წაგვიყვანს, ასე, რომ აქ უბრალოდ ვიტყვით, რომ ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, არ უნდა იყოს გასაკვირი კასტანედას დაინტერესება ფსიქოტროპული საშუალებებით, თუმცა მასთან ყოველივე ამას, როგორც აღვნიშნეთ, ცოტა სხვა დატვირთვა აქვს.
კასტანედა არ ეთანხმებოდა ცნობილ ტიმოთი ლირის, რომელიც ასევე ფსიქოტროპული საშუალებების სპეციალისტი იყო:
”მისი ნაშრომები არანჟირებაა ტრადიციული დასავლეთ-ევროპული გლოსებისა. მე არასოდეს მიმიღია LSD, მაგრამ დონ ხუანთან განსწავლის პროცესმა სრულიად დამარწმუნა იმაში, რომ ფსიქოტროპული საშუალებები გამოდგება მხოლოდ ჩვეულებრივ ინტერპრეტაციათა ნაკადის შესაჩერებლად, აღიარებული დარწმუნებულობის შესარყევად. მაგრამ ისინი თავისთავად ვერ დაგეხმარებიან ”სამყაროს გაჩერებაში”. ამისთვის საჭიროა სამყაროს ალტერნატიული, სრულფასოვანი აღწერილობა. აი, რატომ მასწავლიდა დონ ხუანი სახელდობრ მაგიას...”
აგრძელებს რა მსჯელობას ”პეიოტას”, ”ბოლისა” და ”ეშმაკეული ბალახის” გამოყენების შესახებ, ის ამბობს:
”ფსიქოტროპული საშუალებების ქვეშ მყოფს ყოველთვის გახსოვს ეს ფაქტი და ამიტომ ყოველთვის არსებობს დაეჭვება ამ მდგომარეობაში განცდილის სინამდვილეში...მაგრამ როდესაც კოიოტი დამელაპარაკა, მე აღარ მქონდა დაეჭვების მიზეზი. მე ვეღარ დავაბრალებდი ამას ნარკოტიკს და ამგვარად რაციონალური ახსნის მონახვაც შეუძლებელი იყო. მე სინამდვილეში ”შევაჩერე სამყარო” და მცირე დროით გავედი აღწერის ჩვეული, დასავლეთ-ევროპული სისტემის ფარგლებიდან...”

ყოველივე ამის მიუხედავად, კასტანედას ნაწარმოებები მაინც ნარკოტიკებისა და ფსიქოტროპული საშუალებების სინიმებად იქცნენ. მაგრამ მკითხველი, რომელიც გასცდა მის პირველ ორ წიგნს, განსაკუთრებით კი ისინი, ვინც დაინტერესებულნი იყვნენ სამხრეთ-დასავლური კულტურითა და შამანიზმით, დაჯილდოვდნენ საინტერესო, უფრო რომანტიკული ანთროპოლოგიური თავგადასავლებით.
კასტანედას სამყაროს, ძველი მექსიკელი შამანების სამყაროს გაგება-გააზრება ემსგავსება ნახატში სახის აღქმის კლასიკურ მცდელობას. თავდაპირველად არ არის არაფერი, მაგრამ თუკი თქვენ აგრძელებთ ყურებას, მთელი თქვენი ყურადღების კონცენტრირებას ფოკუსზე ახდენთ, საბოლოოდ გამოიკვეთება სახე და ამ მომენტიდან, ყოველთვის, როცა არ უნდა შეხედოთ სურათს, მასზე თქვენ სახეს ხედავთ.
მაგრამ კასტანედასთვის მთავარი, როგორც თავადვე ამბობს - ”განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი”, იყო მებრძოლის და ცოდნის კაცის წესით ცხოვრების იდეა. იმედი ”ხედვისა” და ”სამყაროს გაჩერების” უნარის დაუფლება:
”დონ ხუანი ამბობს, რომ რასაც მაგები ”ხედვას” ეძახიან, ესაა სამყაროს შეცნობა ყოველგვარი ინტერპრეტაციების გარეშე. ტრადიციული ფილოსოფიური ტერმინოლოგიით კი - სუფთა, ”განცვიფრებული ბავშვის” აღქმა. სწორედ მაგიაა ამის მიღწევის საშუალება. ჩვენ ხომ გვაქვს უეჭველი რწმენა, რომ სამყარო მხოლოდ ისეთია, როგორსაც ვიღებთ შეთანხმებულ აღწერილობაში? ეს რწმენა რომ შეარყიო და დაანგრიო, უნდა შეისწავლო სამყაროს ახალი აღწერილობა - მაგიური. და შემდეგ ორივე აღწერილობა უნდა შეინარჩუნო. მაშინ დაინახავთ, რომ არც ერთი მათგანი არაა საბოლოო. ამ მომენტში თქვენ თითქოს სრიალს იწყებთ ამ ორ აღწერილობას შორის, თქვენ აჩერებთ სამყაროს და თქვენ ხედავთ, თქვენ იძირებით განცვიფრებაში, ჭეშმარიტ განცვიფრებაში - სამყაროს ხედვაში ყოველგვარი ინტერპრეტაციების გარეშე...”

კასტანედამ იცოდა ისიც, რომ ყველა, ვინც კი შეთანხმებული სამყაროს გაკვალული ბილიკების მიღმა მოგზაურობს, ძალიან მარტოდ უნდა გრძნობდეს თავს:
”... სამყარო, რომელშიც დონ ხუანი ცხოვრობს, ჩვენთვის საშინელია. ამ სამყაროს რომ შეუერთდე, უნდა მოშორდე ყველაფერს მეტად ადამიანურს; ერთხელ დონ ხუანთან და დონ ხენაროსთან ყოფნის დღეებში, მე გამეხსნა მათი მარტოობა და დავინახე, რომ ჩვენს ტრადიციულ ათვლის წერტილებთან, ჩვენს სასაცილო, საყვარელ სათამაშოებთან დაბრუნების გზები მათ უკვე აღარა აქვთ... ეს მარტოობა დონ ხუანს, ჩემი აზრით, ხელოვნების ხარისხში ჰყავს აყვანილი. ამ ხარისხის მარტოობა აუცილებლადაა დაკავშირებული ძალასთან, რომელსაც იგი თავად ფლობს და სრულად აკონტროლებს... სხვაგვარად რომ ვთქვათ, ეს თავისებური მეტაფორული ნირია, ყაიდაა ცხოვრებისა...ამიტომაა, რომ მის მოძღვრებას დრამატულობის გემოც დაჰყვება...”
დონ ხუან მატუსისა და მისი თანამოაზრე მექსიკელი შამანების ამოცანა მთავრდება იმით, რასაც თავად ”ასტრალურ გაფრენას” და ”უსასრულობის ნავიგატორებად ქცევას” უწოდებენ. ისინი მართლაც გაქრნენ, შეერწყნენ უსასრულობას. მაგრამ ამ სამყაროდან წასვლამდე დონ ხუანი უხსნის კასტანედას და მის სხვა მოსწავლეებს, რომ ძველ მექსიკელ შამანთა ეს ხაზი კასტანედაზე, უკანასკნელ ნაგვალზე დასრულდებოდა. ენერგეტიკულ კონფიგურაციაში რაღაც, რასაც თავის შემდეგ ტოვებდნენ შამანები, არაკეთილსასურველი იყო ხაზის გაგრძელებისათვის. ასე, რომ კასტანედასა და მისი თანამოაზრეების ამოცანა ძველი მექსიკელი შამანების ხაზის დახურვა იყო:
”...და დონ ხუანი უკანმოუხედავად წავიდა. დონ ხენარომ ერთი-ორჯერ მოიხედა და თვალი ჩამიკრა: მიდიო! - მანიშნა. მე ვუყურებდი როგორ იკარგებოდნენ ისინი ბინდიან შორეთში...მერე კი ჩემი ავტომანქანისაკენ გავემართე. მივედი, ჩავჯექი, დავქოქე და გავემგზავრე, რადგან ვგრძნობდი, რომ ჩემი დრო ჯერ კიდევ არ დამდგარიყო...”

ჭორები კარლოს კასტანედას გარდაცვალების შესახებ ისეთივე გაზვიადებული იყო, როგორც მის ცხოვრებასა და მოღვაწეობაზე. მიზეზი? საზოგადოებამ კასტანედას გარდაცვალების შესახებ მისი აღსასრულიდან მხოლოდ 2 თვის შემდეგ გაიგო, მისი აგენტის ინფორმაციით, ცხედარს კრემაცია გაუკეთეს, ფერფლი კი არიზონას უდაბნოში მოაპნიეს. იქნებ ეს ასეც იყო, მაგრამ საზოგადოება, რომელიც 30 წლის განმავლობაში თვალს ადევნებდა და ფსიქოდელიკური პანთეონის გმირად ასახელებდა კასტანედას, მის აღსასრულშიც სხვა რამეს ხედავდა, ან უნდოდა დაენახა. რატომ? ბოლოს და ბოლოს, კასტანედა ამტკიცებდა, რომ ის არასოდეს ყოფილა დაქორწინებული, თუმცა სასამართლო ჩანაწერები საპირისპიროს ამტკიცებდნენ. ის დაბადების ყველაზე ცოტა ორ ადგილსა და თარიღს ასახელებდა. ის წერდა, რომ გაიზარდა ნისკარტი, გადაიქცა ყვავად და ისწავლა ფრენა (რაც ასევე საეჭვოა). თუმცა გარდაცვალების ცნობამ მას უტიფრად საშუალო სკოლის მასწავლებელი უწოდა. ე.ი. კასტანედა ცდილობდა ყველაფერი ”გაეყალბებინა”...
შეეძლო კი ამ ყველაზე პრაქტიკულ ”მატყუარას” საკუთარი გარდაცვალების გაყალბება? ასეთი შესაძლებლობის განსახილველადაც კი მისი ორსახოვანების წარმოდგენა იყო საჭირო...
თაყვანისმცემელთა არმიისათვის კი ის გაფრინდა, ვითარცა ყვავი, აორთქლდა, შეერწყა უსასრულობას, მოახდინა ”ასტრალური გაფრენა” და დონ ხუანისა და დონ ხენაროს მსგავსად ”უსასრულობის ნავიგატორად” იქცა... და მაინც, Vaia Con Dios Don Carlos…

უბრალოდ ანონსი

2009-11-17T06:55:00.000-08:00

გუშინ ჩემს ძველ ნაწერებს ვათალიერებდი და უეცრად გადავაწყდი სტატიას: "კარლოს კასტანედა - ანთროპოლოგი, შამანი, მაგი, თუ...?" გადავიკითხე... ცოტათი გავხალისდი, ცოტათი ნერვები მომეშალა საკუთარ თავზე და დაშვებულ შეცდომებზე, ცოტათი ის ოპტიმიზმი და ენთუზიაზმი გავიხსენე, რომლითაც ასე სავსე ვიყავი მაშინ, მოკლედ ყველაფერი ცოტათი, თუმცა სტატია საკმაოდ კარგი გამომსვლია - ეს აუცილებლად უნდა ვაღიარო :) ჰოოოდა, ხვალ აუცილებლად დავდებ იმ სტატიას, გპირდებით :) ეს თავისებური ანონსია ხვალინდელი პოსტისა. აბა ხვალამდე

L&M-ის გათამაშება - ანუ კითხვები სკანვორდებიდან

2009-11-16T14:14:00.000-08:00

დღეს დილით ნინიმ გამაღვიძა - ერთ ჩვენს მეგობარს რაღაც კონკურსისათვის კითხვებზე პასუხები აქვს გასაცემი და გთხოვ დაეხმარეო. ძალიან კი გავბრაზდი, 9 საათზე რო გამაღვიძეს, მაგრამ აბა რას ვიზამდი? კარგი-თქო დავთანხმდი. ცოტა ხანში დაიწყო კითხვების "შემოსვლა" სმს-ებით. პირველი კითხვა იყო ასეთი: სად გაიხსნა პირველი მეტროპოლიტენი? სავარაუდო პასუხები: ლონდონი; ლისაბონი; ამსტერდამი. ნუ მარტივი კითხვაა თქო გავიფიქრე და პასუხიც მივწერე-ლონდონი. უცებ მეორე კითხვა მოვიდა: მატადორის ატრიბუტი!!! სავარაუდო პასუხები: მონტერა, მანდოლინა და მესამე კარგად აღარ მახსოვს, მაგრამ ნუ დავუშვათ მაჩეტე!
გავუგზავნე პასუხი და მესამე კითხვამაც არ დააყოვნა: ყველაზე ამაყი ცხოველი!!! ვერ წარმოიდგენთ სავარაუდო პასუხებში ლომიც იყო!!! :) სხვა ორს რაც შეეხება ლემური და ლამა იყვნენ! და ბოლო შეკითხვა: პედრო ალმადოვარის ფილმი არის: "მატადორი" და კიდევ ორი რაღაც, რაც სამწუხაროდ თუ საბედნიეროდ ვერ დავიმახსოვრე. გავეცი პასუხი და დიდ მადლობასთან ერთად მივიღე დაპირება იმისა, რომ კვირას სწორი პასუხები იქნება და თუ გავედი 200 საუკეთესოში ტელეფონს მოვიგებთოოო :) ღმერთმა ხელი მოგიმართოთ თქო და გადავბრუნდი, ვიფიქრე ძილს შევიბრუნებ თქო, მაგრამ ვეღარ შევძელი. მერე ფიქრი დავიწყე და იქამდე მივედი, რომ "ვაი ჩვენს პატრონს!!!" ამ სკანვორდებიდან ამოღებული შეკითხვებით თუ აფასებს ვინმე ჩვენი ერის ინტელექტუალურ დონეს, ხო შევრცხვით ბატონო მთელი მსოფლიოს წინაშე??? ეეეეჰ, მერე გამახსენდა ერთ ამერიკელ ფილოლოგთან მქონდა ურთიერთობა, დოქტორი იყო და სადოქტორო ნაშრომი გოეთეს "ფაუსტზე" ჰქონდა დაცული, დიდი სიამაყით გადმომცა სადოქტორო, დიდი მონდომებით და გულისყურით (მეგობრების დახმარებით, თორე ამას მხოლოდ მე როგორ გავიგებ ჩემი ინგლისურით თქო) გავეცანი მის ნაშრომს და განცვიფრებისაგან ჯერ პირი დავაღე, მერე დავმუწე, მერე ისევ დავაღე და ბოლოს ძალიან ბევრი ვიცინე!!! მე მსგავს საკურსო ნაშრომს არ ვიღებდი სტუდენტებისაგან, ეს კიდევ დოქტორი გახდა! ჰოდა ამით იმის თქმა მინდა, რომ რას გაიგებ ვის რა და როგორ თქო და გავიღიმე, ავდექი, შხაპი მივიღე და ეხლა აქა ვარ :)

P.S. რაც შეეხება კითხვებს, შევეცდები მცირე ინფო მოგცეთ მათ შესახებ.

1. მეტროპლიტენის პირველი ხაზი ლონდონში 1863 წლის 10 იანვარს გაიხსნა. ორთქლმავალი კომპანია "Metropolitan Railway"-მ შექმნა. ხაზი 7 სადგურისაგან შედგებოდა, სიგრძე კი 3.6 კმ-ს შეადგენდა. იმის მიუხედავად, რომ ორთქლმავალი ნახშირზე მუშაობდა და მგზავრების უმრავლესობა გამოყოფილი კვამლისაგან შავდებოდა, გახსნის დღიდანვე ის ყველაზე პოპულარულ ტრანსპორტად იქცა. მოლოდ გახსნის დღეს მეტროპოლიტენით 30 000 ადამიანმა ისარგებლა.

2. რაც შეეხება მატადორის ჩაცმულობას:

კოსტუმს, რომლითაც მატადორი გამოდის არენაზე Traje de Luces ქვია, რაც ესპანურიდან თარგმანში "სინათლის კოსტუმს" ნიშნავს(ეს სახელი მან მიიღო ოქროსა და ვერცხლის ძაფებით შესრულებული ნაქარგების გამო).
მატადორის კოსტუმი დღემდე ფაქტობრივად არ შეცვლილა, ის ტრადიციის ნაწილია და ამიტომაც ყოველდღიურ ჩასაცმელზე მოდის ზეგავლენამ Traje de Luces-ზე გავლენა ვერ იქონია. ერთადერთი რაც შეიცვალა, გახლავთ მატადორის თავსაბურავი - Montero, რომელიც მთელი მე-19-ე საუკუნის განმავლობაში განიცდიდა ცვლილებებს და საბოლოოდ სამკუთხედი ქუდისაგან მივიღეთ ის, რაც ეხლა გვაქვს.

შესასრულებლად ყველაზე რთულად ითვლება მატადორის ჟილეტი, Chaquetilla. კოსტუმის სწორედ ეს ნაწილია ყველაზე მეტად მოქარგული და ფოჩებიანი დაბოლოებებით დამშვენებული. ის გარკვეული წესების მიხედვით იკერება. ჟილეტი სრულდება წელთან, ძალიან მყარია, იღლიებთან კი გახსნილი - მატადორმა მასში თავი თავისუფლად უნდა იგრძნოს. ტორეოდორის შარვალს Taleguilla ჰქვია. შარვალიც მოქარგულია, ხშირად იყენებენ ხავერდს.
მატადორის ჩაცმულობის აუცილებელი ატრიბუტებია Medias – ე.წ. გოლფები და Zapatillas - სპეციალური ფეხსაცმელი ბაფთით, Camisa - პერანგი ჟაბოთი, Corbatín - წვრილი ბაფთა, რომელიც ჰალსუტხს ცვლის, Capote de Paseo - სადღესასწაულო ლაბადა, რომელიც ასევე გამოირჩევა ნაირფერადი ნაქარგებით.
რაც შეეხება მატადორის შეიარაღებას:
Capote - დიდი, მძიმე ლაბადა, რომელსაც მატადორი პირველ ტერციაში იყენებს.

Muleta - საშუალო ზომის წითელი ფერის ლაბადა, რომელიც დამაგრებულია ნახევარმეტრიან ჯოხზე და რომელსაც მატადორი მესამე ტერციაში იყენებს ხართან.
Estoque - მატადორის დაშნა, რომლითაც ის ლეტალურ დარტყმას ახორციელებს. დაშნის ბოლოში არის მცირე ზომის ამონაზარდი, რომელსაც muerte ჰქვია რაც ესპანურიდან თარგმანში სიკვდილს ნიშნავს.

3. რაც შეეხება ამაყ ცხოველს, ამაზე აღარ შევჩერდები, თუმცა ძალიან ძალიან საინტერესოა ვინ დაადგინა ის ფაქტი, რომელი ცხოველი უფრო ამაყია??? რას უწუნებთ ბატონო ან ლამას ან კიდევ ლემურს??? :)

4. რაც შეეხება პედრო ალმადოვარის ფილმს "მატადორი".

ფილმი გამოვიდა 1986 წელს და გახლავთ ალმადოვარის ერთ ერთი პირველი ფილმთაგანი. მონაწილეობენ: ანტონიო ბანდერასი; კარმენ მაურა და ასსუმპტა სერნა.

შტრიხები ფრანც კაფკას პოტრეტისათვის

2009-11-13T18:03:00.000-08:00

ინტერნაციონალური ჰაბსბურგის იმპერიის დაშლის შემდეგ ავსტრიამ სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა მიიღო, რაც ხელს უწყობდა გერმანული ლიტერატურიდან ავსტრიულის გამოცალკავებას. ავსტრიაში მოღვაწეობენ ზიგმუნდ ფროიდი, აქ იქმნება მაზოხიზმის სწავლება, რომელიც XIX საუკუნის მეორე ნახევრის ნოველისტის, ზახერ მაზოხის სახელს უკავშირდება. ავსტრიამ შვა ერთერთი გამოჩენილი “გერმანელი” პოეტი რაინერ მარია რილკე, უნიჭიერესი ნოველისტი შტეფან ცვაიგი, რომელმაც თავის შემოქმედებაში რეალიზმის ტრადიციები გააგრძელა. აქ ნათლად გამოისახა იმპრესიონიზმისა და ექსპრესიონიზმის ტენდენციებიც.
აქედან გამომდინარე, მცნება “პრაღული გერმანული ლიტერატურა” უკავშირდება იმ ლიტერატორთა სახელებს, რომლებიც ცხოვრობდნენ ჩეხეთის დედაქალაქში, რომელიც თითქმის სამი საუკუნის განმავლობაში შედიოდა ავსტრია-უნგრეთის შემადგენლობაში: ფრანც კაფკა, რაინერ მარია რილკე, მაირინკი (მისტიური რომანები: “გოლემი” და “ვალპურგის ღამე”) და მიუზილი.
ფრანც კაფკა და მისი შემოქმედება შეიძლება მივიჩნიოთ იმ საუკუნის სიმბოლიკად. კაფკა დაიბადა პრაღაში ებრაულ ოჯახში, წერდა გერმანულ ენაზე და მიეკუთვნებოდა ავსტრიულ ლიტერატურას. მისი ავადმყოფური ფანტაზიის შედეგად შექმნილი კოშმარები და ფანტასმაგორიები ერთობ წინასწარმეტყველურნი აღმოჩნდნენ. მეორე მსოფლიო ომის მძიმე წლებმა, სტალინურმა და ჰიტლერულმა საკონცენტრაციო ბანაკებმა მისი ნაწარმოებები შეავსეს იმ შინაარსით, რომელიც ავტორს მათში არ ჩაუდია და ალბათ ვერც მოახერხებდა ამის დანახვას. კაფკას წინასწარმეტყველებებზე მისი გარდაცვალების შემდეგ ალაპარაკდნენ. სხვადასხვა დროის სხვადასხვა ქვეყნებში მას კრძალავდნენ, არ თარგმნიდნენ და არ გამოსცემდნენ. კაფკას შემოქმედება ასე თუ ისე დამახასიათებელია მოდერნიზმისათვის.
ფრანც კაფკას მთელი პროზა შეიძლება მოვნათლოთ ერთ დიდ ესსედ შიშის შესახებ. ესსე ადამიანური არსების მდგომარეობაზე, რომელიც განწირულია ყველა მისი მცდელობით მივიდეს კანონთან და მიაღწიოს სიმართლეს, მაშინაც კი, როცა ის ზეაქტიურია. შიშის ამ ფსიქოლოგიისაგან იბადება ადამიანური ყოფის ფილოსოფია, რომელიც კლასების თეორიისა და პოლიტიკისაგან ძალიან შორს დგას. თავის მხატვრულ სახეებში კაფკა ქმნიდა კაცობრიობის სამყაროსეულ არათავისუფლებას, რომელიც სოციალური, იდეოლოგიური, ფსიქოლოგიური და მოარალური “ჯაჭვითაა” დაბმული.
ფრანც კაფკამ დაამთავრა პრაღის კარლოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი, მუშაობდა სადაზღვევო აგენტად, რაც იმ დროისათვის საკმაოდ პრესტიჟულად და საპასუხისმგებლოდ ითვლებოდა. მარტოხელა და არ ან ვერ გაგებული კაფკა წერდა ღამით. სიცოცხლეში ნაკლებად იბეჭდებოდა. მისი შემოქმედება სამი დაუსრულებელი რომანისაგან შედგება: “ამერიკა”, “პროცესი” და “სასახლე”,-რომლებიც მწერლის გარდაცვალების შემდეგ ეგრევე, 1925-1926 წლებში, გამოსცა მისმა სულიერმა მეგობარმა, ლიტერატორმა მაქს ბროდმა, კაფკაზე პირველი მონოგრაფიის ავტორმა და ამით ფაქტიურად დაარღვია მწერლის სურვილი და ანდერძი – დაეწვა ყველა მისი ნაწარმოები. ბროდმა გამოსცა ასევე ნოველები “მეტამორფოზა” და “გამოსასწორებელ კოლონიაში".
კაფკას მიერ შექმნილ ყველა ნაწარმოებში იმდენად იგრძნობა ესსეისტურობა, ქვეტექსტი, მეორე პლანი და წარმოქმნილი ასოციაციები, რომ ჟანრისგან დამოუკიდებლად, თამამად შეიძლება მივაკუთნოთ “თქმულებებს”.

აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ კაფკა ლიტერატურაში შემოდის მეორე გერმანულენოვან გენიოს მწერალთან, ჰენრიხ ფონ კლაისტთან ერთად. თუმცა, აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ კლაისტის გარდაცვალებიდან უკვე საუკუნე იყო გასული. გასაოცარია, მაგრამ კაფკასა და კლაისტს შორის საკმაოდ თვალშისაცემი ტიპოლოგიური მსგავსებაა. როგორც ჩანს კაფკა აღმერთებდა კლაისტს. როცა კლაისტების ოჯახმა 1911 წელს ჰენრიხის ნაადრევად გარდაცვალებიდან 100 წლის შემდეგ საიუბილეო დღესასწაული მოაწყო, კაფკა, რომელიც გაურბოდა ახალ ნაცნობობას, გაურბოდა ხალხმრავლობასა და ხმაურს, საზოგადოების წინაშე თავისი “ჭლექიანი” ხმით კლაისტის ნაწარმოებებიდან ნაწყვეტებს კითხულობდა. მათ შორის მართლაც ბევრი საერთოა. ერთსაც და მეორესაც გერმანულ ლიტერატურაში შემოაქვთ ისეთი კატეგორია, როგორიც აბსურდია. ორივე შემოქმედი ერთდროულად “შეამჩნიეს”: კლაისტი გარდაცვალებიდან 100 წლის შემდეგ, კაფკა კი შედარებით ადრე, მისი ნაწარმოებების გამოქვეყნებამდე. ასე, რომ კლაისტიცა და კაფკაც ერთდროულად შემოდიან გერმანულენოვან ლიტერატურაში.
ჩვენ შეგვიძლია თვალი მივადევნოთ კაფკასა და ჰენრიხ ფონ კლაისტის ნოველისტიკის მსგავსებას. მაგალითისთვის ავიღოთ კაფკას ერთერთი ყველაზე ცნობილი ნოველა “მეტამორფოზა”. რა ფრაზით იწყება ნოველა?
“ერთხელ, დილით, გაიღვიძა რა საკუთარ საწოლში შფოთიანი ძილის შემდეგ, კომივიაჟორი გრეგორი ზამზა აღმოაჩენს, რომ გადაიქცა საშინელ გიგანტურ მწერად.” მორჩა! ნოველას არავითარი ექსპოზიცია არ გააჩნია. ის პირველივე წინადადებაში გვაძლევს აბსოლუტურად აბსურდულ საწყის მოვლენას. თუკი ჩვენ მას ვიღებთ (ჩვენ კი არ შეგვიძლია ის არ მივიღოთ, იმდენად, რამდენადაც ეს პირველი ფრაზაა, რომელიც ჩვენ უკვე წავიკითხეთ და შევუდექით მომდევნოს კითხვას.), თუკი ჩვენ ვუშვებთ, რომ კაფკას სამყაროში ადამიანი შეიძლება გადაიქცეს გიგანტურ ხოჭოდ, მაშინ ყველაფერი სხვა აბსურდად აღარ მოგვეჩვენება. აბსურდული ნოველაში არც არაფერი ხდება. გაგრძელება საკმაოდ ლოგიკური და ბუნებრივია. მშობლები ინერვიულებენ და შეშფოთებულნი იქნებიან. გრეგორი საზოგადოებისაგან გუცხოვდება, ოჯახი იმ მიზეზით, რომ მარჩენალი დაკარგა, ოთახების გაქირავებას დაიწყებს, სახლის მაცხოვრებლები აღშფოთებულნი იქნებიან იმ ფაქტით, რომ მათ გვერდით გიგანტური მწერი ცხოვრობს და ყველა ერთდროულად იგრძნობს შვებას, როცა ის გახევდება. ანუ, ყველაფერი საკმაოდ ლოგიკურად ვითარდება და არანაირ სიცრუეს ადგილი არა აქვს. საიდან მოიტანა კაფკამ ნოველის ამდაგვარი სტრუქტურა?
ეხლა კი შედარებისთვის ავიღოთ ჰენრიხ ფონ კლაისტის ნოველა “მარკიზა ფონ ო.” პირველი წინადადება:
“ჩრდილოეთ იტალიის ერთერთ დიდ ქალაქ ნ-ში უმწიკვლო რეპუტაციის მქონე ქალბატონმა, რამოდენიმე უზადოთ აღზრდილი ბავშვის დედამ მოათავსა განცხადება გაზეთში იმის თაობაზე, რომ ის, თვითონაც არ იცის როგორ და რანაირად დაფეხმძიმდა და თხოვს მომავალი შვილის მამას გამოცხადდეს გვართან დაკავშირებული დოკუმენტაციის გასაფორმებლად.”
ეს ნოველის პირველი წინადადებაა. და ისევ და ისევ, თუკი ჩვენ მივიღებთ საწყის პოზიციას და დავუშვებთ, რომ უმწიკვლო რეპუტაციის ქალბატონი შეიძლება აღმოჩნდეს მსგავსს სიტუაციაში, სხვა დანარჩენი უცნაურად აღარ მოგვეჩვენება.
ტიპოლოგიურად კაფკასა და კლაისტის ნოველები ძალიან გვანან ერთმანეთს. ერთსაც და მეორესაც შემოაქვთ აბსურდის კატეგორია. მაგრამ, აბსურდი მათთან ცოტა სხვანაირია: აბსურდულია მხოლოდ საწყისი მოვლენა.
“მეტამორფოზა”-ში ზედაპირზე დევს ყველაზე ბანალური გააზრება მეტამორფოზისა. ეს “გაუცხოებაა”, გაუცხოება ოჯახისა და საზოგადოებისაგან, მგრძნობიარე ნატურის მარტოობაა, რომელსაც შეუძლია აიტანოს ტანჯვა და მზადაა თავგანწირვისათვის. იგივე თემაა ინტერპრეტირებული რომანში “პროცესი”, რომელიც გვიხატავს კოშმარებს სამართალწარმოებისა, სამართალწარმოებისა, რომელიც ემტერება ადამიანს, შთანთქავს მას და ანადგურებს ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე.
იოზეფ კ.-ს 30 წლის ასაკში აპატიმრებენ, თუმცა ის მაინც “გარეთ” რჩება. მასსა და ადამიანებს შორის დუმილისა და ეჭვიანობის კედელი იმართება. საბოლოოდ სასამართლო, რომლის დანიშნულებაც არა ჭეშმარიტებაში გარკვევა, არამედ მსხვერპლის განადგურებაა. მან უნდა გამოუტანოს იოზეფ კ.-ს სასიკვდილო განაჩენი, რომელსაც გამოუტანს კიდევაც და მას აღასრულებენ კიდეც საშინელ, მკვდარ გარემოში – ქვის სახეხში.
რომანის ჩანაფიქრის კვინტესენცია კონცენტრირებულია თქმულებაში მცხოვრებზე,- ჩასმულ ნოველაში, რომელსაც დამოუკიდებელი სტრუქტურული მნიშვნელობა აქვს და რომანში მომხდარის მოდულირებას ახდენს. ამ თქმულებას იოზეფ კ.-ს უყვება მღვდელი, რომელსაც ის ტაძარში შეხვდა.
გლეხმა კანონის კარიბჭესთან მთელი ცხოვრება გაატარა. კარებს მეკარე-შვეიცარი იცავდა, რომელიც არ უშვებდა, მაგრამ აიმედებდა, რომ შემდგომში ის აუცილებლად მოხვდებოდა კანონთან. მანვე ამცნო გლეხს, რომ კანონი დიდია და კანონის გზაზე უფრო უენო მეკარეები დგანან. წლების განმავლობაში გლეხი შეეგუა ბედს, ის ხანდახან მხოლოდ კითხულობს: “რატომაა, რომ არავინ შესულა კარებში? ადამიანები ხომ ასე ისწრაფიან კანონისაკენ?” და მოისმინა პასუხი: “არავის ააქვს შესვლის უფლება, ეს კარი მხოლოდ შენთვისაა განკუთვნილი! ახლა კი წავალ და ჩავრაზავ მას!”
ამ თქმულების აზრი ადამიანური ყოფის გაორებასთანაა დაკავშირებული: გზა ჭეშმარიტებისაკენ არსებობს, თუმცა ამ გზაზე მცველი დგას. კარები ღიაა, მაგრამ მასში ვერ შეხვალ; ადამიანი იმედოვნებს, მაგრამ განწირულია; ის დაჟინებულია, მაგრამ უძლურია; ის სუფთაა სინდისის წინაშე, მაგრამ ეჭვმიტანილია კანონით. თქმულების პარაბოლა ჭეშმარიტების მითის რღვევაშია, სემანტიკა – კანონი და უკანონობა.
ამ თქმულების ვარიანტებს ჩვენ კვლავ შევხვდებით რომანში “სასახლე”, სადაც ასევე იგრძნობა ეგზისტენციალიზმის გავლენა. აბსურდულია და ძალიან აბურდულია ზემლემარ კ.-ს ისტორიაც, რომელმაც სასახლის კანცელარიიდან მოწვევა მიიღო. მთელი რომანის განმავლობაში ის მაინც ვერ იღებს ვერც სამსახურს და ვერც მითითებებს, თუმცა დაჟინებით ცდილობს. ის უკვე არასასურველი პიროვნებაა სოფელში, მას აღარ ენდობიან. სასახლე – გიგანტური ბიუროკრატიული ადმინისტრაციული მახინაა მთელი რიგი ჩინოვნიკების, მაცნეების, უფროსი მოსამსახურეების განშტოებებით, რომლებიც გრაფ ვეს-ვესტის ნებას ასრულებენ. ცხოვრების ასეთ მოწყობაში ჭეშმარიტება და სამართლიანობა პრინციპში შეუძლებელია. მაგალითი, მეწაღის ქალიშვილის, ამალიას ისტორია, რომელმაც უარყო სასახლის ჩინოვნიკის სურვილები და ამით დაღუპა ოჯახი. ოჯახს ყველამ ზურგი შეაქცია. დარჩა რა შეკვეთების გარეშე, მამამ ხელობას თავი დაანება და გადაწყვიტა მისულიყო სასახლემდე. გლეხის მსგავსად, ისიც დიდ ხანს იჯდა გზაზე, მაგრამ კანონთან მაინც ვერ მივიდა.
უსაზღვრო ძალაუფლება რყვნის მათ, ვის ხელშიც არის, ვინც მას ემსახურება. ეს ძალაუფლება ასახიჩრებს ადამიანს. სამყაროსაგან იზოლირებული ხალხი სოფელში – ეს კრახისა და ჩიხისთვის განწირული ხალხია. ასეთ ტოტალიტარულ და ბიუროკრატიულ სახელმწიფოში არის 2 კლასი: დიქტატურის მსახურნი, ანუ ფუნქციონერები და ადამიანური არსებანი პარალიზებული ნებით, რომლებიც არ ისწრაფვიან თავისუფლებისაკენ და არც ძალუძთ თავისუფლების სიმძიმის ტვირთვა. რომანი “სასახლე” ამოდელირებს ასეთი ტიპის სახელმწიფოებრივ წყობას, წარმოადგენს რა თქმულებას პიროვნებისა და მისი გამანადგურებელი დიქტატურის ძალაუფლებაზე. ამასთან ეს ძალაუფლება მისტიფიცირებულია იმდენად, რომ მისი აღმოჩენა შეუძლებელია: ის უჩინარი და გამოუცნობია, მაგრამ სწორედ ის მართავს ადამიანთა ბედს.

კაფკას პროზის გამოსახვის მთავარი ობიექტი შინაგანი სიზმრების “კოსმოსია”, რომელიც არ ემთხვევა გარე სამყაროს, თუმცა ყოფიერების კონკრეტიკით ილექება მკითხველის შემეცნებაში და ქმნის რეალური სამყაროს ლაბირინთს, უფრო სწორედ მის მოდელს.
კონკრეტული რეალიები, რომლებიც შეგვიძლია ვიპოვოთ კაფკას თქმულებებში, უფრო მეორეხარისხოვანია. ავტორი იყენებს რეალურობას, ცდილობს რა მოშორდეს გრძნობებს:
“არ არის საჭირო სახლიდან გამოხვიდე. დარჩი შენს მაგიდასთან და ყური დაუგდე. ყური კი რ დაუგდო, დაელოდე. კი არ ელოდო, იყავ უმოძრაო და მარტოსული და სამყარო გაგეხსნება შენ. მას სხვაგვარად არ შეუძლია” (დღიურიდან).
ჰპოვა რა “პატარა” ადამიანის სახელმწიფოში გაუცხოების ფილოსოფიის დეტალური გადამუშავება, ფრანც კაფკას შემოქმედება ბევრ საკითხში დამახასითებელი მოვლენა იყო XX საუკუნისათვის. 1957 წელს, ჩამოვიდა რა საბჭოთა კავშირში გარსია მარკესი და ვერ აღმოაჩინა აქ კაფკას წიგნები, მწუხარება გამოთქვა: “...ვფიქრობ, ის შესძლებდა გამხდარიყო სტალინის საუკეთესო ბიოგრაფი” – მწუხარებით თქვა მან.

დაკარგული დროის ძიებაში, ანუ უმისამართო კითხვები

2009-11-05T05:53:00.000-08:00

მოკლედ ხალხნო და ჯამაათნო, დათაგულ იქმნა მონაი იგი თქუენი ჩემის სახით კოპალას მიერ და ვპსუხობ გაუთავებელ და ცოტა არ იყოს მომაბეზრებელ კითხვებს!!! არ მოგატყუებთ, კითვებზე დიდ ხანს არ მიფიქრია, რაც მომდიოდა, უცებ ვპასუხობდი, ამიტომ არ ვიცი საერთო ჯამში რა გამოვიდა... მაშ ასე, It's a show time!!!

მიყვარს - კი
ვოცნებობ - სულ
ვფიქრობ - ძილშიც კი და მიხარია, როცა ფიქრისთვის დრო არ მრჩება
მძულს - ყველაფერი „ფსევდო“
ვნანობ - იმას, რომ არაფერს ვნანობ
კმაყოფილი ვარ - არასდროს
მენატრება - ბავშვობა, რომელიც არ მქონია
მსურს - ბევრი რამ
მაღიზიანებს - ყველაფერი მოდური
ვგრძნობ - მთელი სხეულით
მეშინია - ინდეფერენტულობის
ვიცი - გამრავლების ტაბულა
არ ვიცი - რა გველის წინ
შემიძლია - ჯერ-ჯერობით კი და თუ რამე ათასი საშუალება არსებობს J
არ შემიძლია - ჯადოს მოხსნა, მკითხაობა და დაჟინებული მზერით ბუასილის განკურნება
ვმეგობრობ - წიგნებთან
ვაპატიებ - გააჩნია ვის და რას
ვტირი - ნოდარ დუმბაძის წიგნებზე
ვიცინი - ნოდარ დუმბაძის წიგნებზე
ვეძებ - საშუალებას, რომ გავხდე მილიონერი, რომ მერე ის ვაკეთო რაც მინდა
ღირსი ვარ - იმის, რომ ვაკეთო ის, რაც მინდა
ვკარგავ - დროს
მშურს - აქეთ გშურდეთ
ვემალები - საკუთარ თავს
ვემტერები - საკუთარ თავს
მაინტერესებს - რა იქნება მერე
არ მაინტერესებს - სხვისი პირადი ცხოვრება
მახსოვს - ყველაფერი! უბრალოდ ზოგიერთი რაღაცის გახსენება არ მინდა ხოლმე
მრცხვენია - უფრო მეტს რომ ვერ მივაღწიე
უარვყოფ - ყოველთვის - დაპირისპირების მანია მჭირს
ვავადმყოფობ - და არავის ვურჩევ ჩემს მომვლელად ყოფნას
ვმალავ - სევდას
ვინახავ - სევდას
მწამს - იმიტომ, რომ აბსურდია
მიკვირს - უსაქმური და ჭორიკანა ხალხის
მიხარია - რომ ჯერ კიდევ მაქვს შანსი
ვჭორაობ - ნაკლებად
ვდარდობ - ხშირად
ვამაყობ - იმით, რომ ზუსტად შემიძლია გადმოვცე ჩემი განცდები
ვეფერები - ოცნებებს
მსიამოვნებს - კარგი მუსიკა
მესიზმრება - რომ ვცხოვრობ
ვეხმარები - რითაც შემიძლია ყველას
ვეწევი - ბევრს, მათ შორის პატიოსან ცხოვრებას
მწყინს - უსამართლობა
ვხარჯავ - სიცოცხლეს

ვღალატობ - საკუთარ თავს
ვკამათობ - ყველგან და ყოველთვის
ვუხეშობ - როცა მეუხეშებიან
ვუსმენ - წვიმის წვეთებს
ვყოყმანობ - ახლა
ვკითხულობ - ვკითხულობდი და სულ ვიკითხავ
ვამზადებ - ერბო კვერცხს
ვუყურებ - მაშასადამე ჯერ ჯერობით ბრმა არა ვარ
ვკლავ - დროს, თუმცა რომ ვუფიქრდები, დრო იქეთ გვკლავს
ვცხოვრობ - აბსურდის თეატრში
ვცემ - პატივს ღირსეულებს
ვყვირი - და მშველის უარყოფითი ემოციისგან დაცლაში
ვმღერი - გულში
ვასრულებ - 32-ე შემოდგომას
ვმკურნალობ - გაუნათლებლობას
ვერიდები - გათხოვილ ქალებს :P
ვთამაშობ - საკუთარ თავს და პრეფერანსს
ვიტყუები - რომ მხიარული ვარ
ვეთაყვანები - არა და ისა კიდევ!
ვგიჟდები - ჰერმან ჰესსეზე და მორისონზე
ვაგროვებ - განცდებს
“ვკაიფობ” - დი მსუბუქად
ვიზიდავ - გულის გადახსნის მსურველ ადამიანებს, ხშირად სულ უცნობებსაც
ვალამაზებ - საკუთარ განვლილ ცხოვრებას, რომ მერე წიგნად დავწერო

რემბო Forever

2009-10-24T03:59:00.000-07:00

როგორც პოეტი, ის თითქმის უკვე 130 წელია რაც გარდაიცვალა. ლექსებს მხოლოდ 4 წლის განმავლობაში წერდა. ცხოვრების ¼ აფრიკაში გაატარა. გარდაცვალების შემდეგ იქცა კერპად. სიცოცხლეში დემონის, სკანდალისტის, ოჯახების დამანგრეველისა და ყოველგვარი ნორმების უარმყოფელის „მეწამული გვირგვინით იყო შემკული“. მის სახელს დღეს ყველაზე ძლიერ ალკოჰოლურ კოქტეილებსა და მეტად ესთეტურ კომპიუტერულ ვირუსებს არქმევენ, თავად მას კი დღეს „პირველ ფსიქოდელიკურ რევოლუციონერად“ და „მიძინებული ევროპის უკანასკნელ სულის მესაიდუმლედ“ მოიხსენიებენ.
მისი ლექსებით მოხიბლულ პარიზელ პოეტ პოლ ვერლენთან 16 წლის არტურ რემბო მშობლიური შარლევილის იმ სადგურიდან გაემგზავრა, სადაც მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე ათეული წლის შემდეგ ადგილობრივმა ბურჟუებმა მას ძეგლი დაუდგეს. ძეგლის დადგმის წინააღმდეგნი იყვნენ რემბოს შემოქმედების ყველაზე დიდი თაყვანისმცემლები ბრეტონი, არაგონი და სუპო - დიდი შემოქმედი სხვაგვარ პატივისცემას მოითხოვსო. ისინი აღმერთებდნენ „უდიდეს სიმბოლისტს“, რემბოს და მათ ჰქონდათ ამის ყველა მიზეზი: სწორედ მან იხმარა პირველად პრაქტიკაში „ავტომატური წერის“ სტილი თეოსოფებამდე და სიურეალისტებამდე - ამ მეთოდის „აღმომჩენებამდე“ გაცილებით ადრე. სიურეალისტებთან მსგავსება ძალზე რეალურია და სულაც არაა მოგონილი. აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ სწორედ ბრეტონმა აღმოაჩინა პირველად სიურეალისტების მიერ „სულიერი ნადირობის“-ადმი მიბაძვა, რომელიც როგორც თავად ამბობდა „წლების მანძჳლზე სადღაც უკვალოდ იყო გამქრალი“.
ნიკ კეივი რემბოს ნათელხილვისა და ვნების შეუდარებელ მაგალითს ეძახის. ბობ დილანი აღიარებს, რომ მისი უკვდავი „ტარანტული“ არ შეიქმნებოდა, რომ არა რემბოს გავლენა. ჯიმი მორისონი რემბოს „თავის არცთუ ისე მრავალრიცხოვან ისტორიულ ძმად“ მოიხსენიებს. ავანგარდიზმის მთავარი იდეოლოგი და „ადვოკატი“(სწორედ ამ სახელით მოიხსენიებენ ადორნოს თანამედროვეები), ფილოსოფოსი ადორნო კი რემბოს ახალი ხელოვნების ისტორიის საწყის კილომეტრად მიიჩნევს და ამბობს, რომ სწორედ რემბომ აქცია „ჩვენი ცხოვრება“ უფრო საინტერესოდ. მალარმემ რემბოს „დევნილი ანგელოზი“ უწოდა(მალარმე აქ ამით არა მხოლოდ რემბოს ზებუნებრივ ნიჭზე მიგვითითებს, არამედ მის საკმაოდ მიწიერ გაქცევაზეც ევროპიდან). ენრი მილერი კი იხსენებდა თუ როგორ ვრცელდებოდა „თვითმკვლელობების ეპიდემია“ „ილუმინაციებისა“ და „ერთი სეზონი ჯოჯოხეთში“-ს ფრაზებით მოსაუბრე გოგონებს შორის. „გოგონები თავს ამ ხარერელ დევნილს უძღვნიდნენ“.

რთულად აღსაზრდელი ბავშვი

ყველაფერი, რაც მან დაწერა რამდენიმე სასკოლო რვეულში თავისუფლად დაეტევა. ყველაფერი ის კი რაც მის შესახებ დაიწერა ალბათ ძალიან დიდ სახლშიც ვერ დაეტევა. მშობლიური შარლევილის კოლეჯში მას „ფრიადოსანისა“ და „ძნელადაღსაზრდელის“ საშიშ ნაზავად იხსენებდნენ. ძალიან მარტივად გადავიდა კლასიდან კლასში, თუმცა კარგი სწავლის პარალელურად რამდენჯერმე გაიქცა სახლიდან და ავტოსტოპით ჩავიდა პარიზამდე, სადაც ნახშირის ბრჟებზე მუშებთან ერთად ცხოვრობდა. მოიგო ლიტერატურული კონკურსი და მისი ლექსები შარლევილის გაზეთში გამოქვეყნდა, თუმცა ლამის ციხეში ამოჰყო თავი შპიონაჟის ბრალდებით: მიმდინარეობდა საფრანგეთ-პრუსიის ომი, პოლიციამ კი მის ბლოკნოტში აღმოჩენილი „აბდაუბდა“ ლექსები კოდირებულ წერილებად მიიღო.
ბოლო წუთამდე ვერლენს ჰქონდა იმედი, რომ შარლევილიდან მასთან არავინ ჩავიდოდა - საქმე იმაში გახლდათ, რომ ვერლენს ვერ წარმოედგინა როგორ შეეძლო 16 წლის ყმაწვილს მსგავსი ლექსების შეთხზვა. ამიტომაც ის დარწმუნებული იყო, რომ მას მისი პარნასელი მეგობრები ეხუმრებოდნენ მოიგონეს რა ეს პროვინციელი ბიჭუნა და მისი სახელით თავიანთ საუკეთესო ლექსებს უგზავნიდნენ ვერლენს. გაბაიუბერების შანსი მართლაც საკმაოდ დიდი იყო - საკუთარი შემოქმედების სხვისად გასაღება იმ დროისათვის პარნასელთა რიგებში საკმაოდ მოდური ხერხი იყო.
თუმცა... თუმცა ვერლენი ცდებოდა... რემბო ჩავიდა ვერლენთან და... პარიზის ლიტერატურულ კაბარეებს გადაურეს ჭორებმა, რომ ვერლენი როგორც მეარღნე მაიმუნს, ყველგან თან დაატარებს ნახევრად შეშლილ ბიჭუნას. რემბო ვერლენის ოჯახში ცხოვრობდა, ხშირად აშინებდა რა მის ცოლსა და მოსამსახურე ქალს თავისი სადისტური ნახატებითა და სიზმრებით, რომლებშიც რემბო თავს მგლად წარმოისახავდა ხოლმე. ნელ ნელა ვერლენის მეუღლის მოთმინების ფიალაც აივსო და რემბოც სხვა ლიტერატორებთან, ბონვილთან და შარლ კროსთან გადასახლდა.

გასხივოსნება

1871 წლამდე, ანუ 17 წლამდე რემბოს ცნობიერება სასკოლო ანტიკურობას, წიგნიერ ოკულტიზმსა და პირად ჰალუცინოზს შორის ბალანსირდება. მას საკმაოდ გამჭოლი მოტივები აქვს: ყვავების არმია, ობოლი ბავშვები, გვამების, ფესვებისა და მწერების ინფერნალური სახელმწიფო ჩვენს ფეხთ ქვეშ: რაც უფრო ღრმად იზრდებიან მიწაში ტაძრები, მით უფრო იწევს წყლის დონე ტბებში. საკუთარი თავი მას რეალობის გრავიტაციულ ციხეში გამომწყვდეული ობოლი ბავშვი ჰგონია, უსახელო და გარდაუვალი მამის ძე!
რემბო მოჯადოებულია შუასაუკუნოვანი სიუჟეტით პრინცის გამოღვიძების შესახებ: პრინცი მიემგზავრება ღმრთის ცრემლებად წოდებული მარგალიტის საპოვნელად. გზად ის მოხვდება ციხესიმაგრეში, სადაც მუდამ ლხინი და ქეიფია. ჯადოსნური ღვინის შემდეგ მას ავიწყდება ღმერთის მარგალიტი. ასეთ მდგომარეობაშია პრინცი მანამ, სანამ მასთან „გამოღვიძების აგენტი“, „ფოსტალიონი არსაიდან“ არ მიდის და ემსახურება რა პრინცს მაგიდასთან სიტყვებითა და ჟესტებით ცდილობს მიახვედროს, რომ ის მოჯადოებულ ციხესიმაგრეშია და აქედან უნდა გაიქცეს. გამოღვიძებული პრინცი დემონად გადაიქცევა, დემონი - პრინცად, უკვე შემდეგ კი ერთ უკვდავ სახედ ქცეული მიემგზავრება ,არგალიტების საპოვნელად. მათ (ანუ პრინცსა და დემონს) ეწერათ გამხდარიყვნენ ღმერთისთის დაბრუნებულ ოქროს ნაპერწკლად - სწორედ ასე წარმოიდგენდა დასაწყისში არტურ რემბო მის კავშირს ვერლენთან.
პარიზიდან ისინი ერთად გაიქცნენ ბელგიაში, სადაც შეუერთდნენ ბელგიელ ანარქისტებს, რომლებიც გამოსცემდნენ გაზეთს „ბომბა“, შემდეგ ლონდონში, სადაც მათ უბრალო ნაცნობიც კი არ ჰყავდათ. ისტორია ვერლენთან საკმაოდ ტრაგიკულად რევოლვერითა და ციხით დასრულდა(ტრაგიკულად ვერლენისათვის): რემბოს მორიგი გამოხტომებით გაგიჟებულმა ვერლენმა ის რევოლვერით ხელში დაჭრა, რის შემდეგ ატირებული პატიებას სთხოვდა რემბოს და თავის მოკვლა გადაწყვიტა. რემბო ძალზე ცივსისხლიანად მოექცა ვერლენს და ის პოლიციასთან დააბეზღა. ვერლენი ამ საქციელისათის 2 წლით მკაცრი რეჟიმის ციხეში ჩასვეს.

რამდენიმე ათეული წლის შემდეგ ფსიქიატრმა კარლ გუსტავ იუნგმა გამოთქვა აზრი, რომ ადამიანი 24 საათის განმავლობაში ხედავს სიზმრებს, თუმცა ღვიძილისას ის მათ ვერ ამჩნევს. რემბო კი გაცილებით ადრე ამბობდა, რომ პასიურ „ღვიძილს“ მას აქტიური ძილი ერჩივნა! 1871 წელს მომხდარი გასხივოსნების (თავად რემბო ასე მოიხსენიებს ამ წელს თავის შემოქმედებაში) შემდეგ კი ის ე.წ. რეალობას მხოლოდ საკუთარი სიზმრების კანონებით ხსნიდა: „მე მთარეული ვარ დღის შუქზე“ - ამბობდა რემბო.
სწორედ გახივოსნების წყალობით ყვავები გადაიქცნენ შავ დროშებად, ობლები „ალქიმიურ ორანჟერეებში დამწიფებულ კრისტალებთან ერთად მეტალის ჯუნგლებში მოცეკვავე ანგელოზებად“, მიწისქვეშა ინფერნო კი ჯოჯოხეთში პერსონალურ ექსკურსიად გადაიქცა: „ თუ მე ვფიქრობ, რომ ჯოჯოხეთში ვარ, ესე იგი ჯოჯოხეთში ვარ“. ქარხნების ჩრდილში ის მეჩეთებს ხედავდა, ტბის სიღრმეებშჳ ლიტერატურულ სალონებს, თანამოსაუბრეთა გამჭვირვალე თავის ქალებში კი „წრესაფიროვან და წრემეტალიკურ“ აზრებს - „ფსიქოდელიკური ბიჭუნა“, ალბათ სწორედ ასე მოიხსენიებდნენ მას ასი წლის შემდეგ...
გასხივოსნებამ მას ეკლესიისადმი ბოლო სიმპატიებიც გაუქრო. სიმპათიის ნაცვლად გაჩნდა ზიზღი „ნებისა და ენერგიის მტრების, ჯვრის ქვეშ გაერთიანებულთა ძაღლური შემრიგებლობისადმი“.საკუთარი წარმართული სისხლის კივილით მთვრალი რემბო ნათესავების გულის გასატეხად და პირველი პრიზელი თაყვანისმცემლების გასახარებლად „მის უდიდებულესობა სატანას“ ესაუბრება: “Того, кто проклят был, во мгле кровавой чтите!” სიმბოლისტების სატანიზმში დადანაშაულების საფუძველიც სწორედ ეს იყო. ჯერ კიდევ კოლეჯში სწავლისას მასწავლებლებმა რამდენჯერმე წაასწრეს რემბოს, როდესაც ის ცარცით წერდა მერხზე „სიკვდილი ღმერთს“. მიუხედავად ამისა რემბოს და იზაბელი სასწაული სიამაყით ყვებოდა რემბოს „უკანასკნელ ღმერთთან მიახლოვებულ დღეებზე“, თუმცა ეს უკვე სხვა რემბო იყო, რემბო, რომელმაც თითქოს სადღაც გაუშვა პოეტის სული.

რეალობა მოწმეების გარეშე

თავის შემოქმედებაში რემბო ეძებს ძალას ცივილური სამყაროსაგან შორს, პოლარული მზის ლურჯ სხივებში, ადამიანებამდე გადაშენებულ არქტიკულ ყვავილებში...
მას იზიდავს ის, რასაც არა ჰყავს მოწმეები, ის, რისი დანახვაც ადამიანს არ შეუძია, იმიტომ, რომ ადამიანი ჯერ კიდევ არ არსებობს. რემბოს ყველაზე ცნობილი სახე „მთვრალი ხომალდია“, რომელმაც უარი თქვა ნავიგაციასა და მართვაზე. ხომალდის ეკიპაჟი „განმანათლებლობა არ მიღწეული მიწების“ აბორიგენებმა გაანადგურეს. თუმცა ხომალდმა არც ისინი შეიწყალა და მიიღო. ხომალდი არც დამხრჩვალთა გვამებს უშვებს ტრიუმში. წარსულის შუქურებს დასცინის და ერწყმის ოკეანის პოემას...

როცა მე მდორე მდინარეთა მივყევ დინებას,
ვიგრძენ, მეგზური აღარ მყავდა და ვერც მოვძებნე,
სამიზნოდ სამოსგანძარცული მებაგირენი
გაეკრათ ველურ ინდიელებს ფერად ბოძებზე.

მხოლოდ მე ვიყავ უდარდელი ინგლისურ ბამბის
და ფლამანდური ჭირნახულის იმ მზიდავებში
და როცა მიწყდა ჟრიამული, გავყევი ნაპირს
და მდინარებას მინდობილი ქვევით დავეშვი.

იმ ზამთარს ვიყავ ყრუ ყრმის ტვინზე, ვერ ამშვიდებდა
ზღვას ვერაფერი და მოქცევის იდგა ხმაური;
ასე მივქროდი! იმ კუნძულებს და იმ კიდეებს
არ მოსწრებიათ ჯერ იმგვარი დღესასწაული.

გამოვეთხოვე სიზმრებიან და მშვიდ ღამეებს,
მათამაშებდა საცობივით ზვირთის ალერსი,
ამ ბრუნვას ერქვა უსასრულოდ მსხვერპლის წამება,
ათ ღამეს კრთოდა გულგრილობა ჭრაქის თვალებში.
უტკბესი, როგორც ბავშვებისთვის ვაშლი მაჟალო,
გვამში ჩამიდგა მწვანე ზვირთი თითქოს სისხლივით,
ღვინის ნარწყევი გადარეცხა და ფრთა გაშალა,
ღუზა მოგლიჯა, საჭეს ეცა და დამიმსხვრია.

მეც ჩამითრია ზღვის სიმღერამ, იქ ცის კამარა
და ვარსკვლავებით მოჭედილი მარადისობა
იმზირებოდა და ქცეული უძღებ სამარედ
ხანდახან ცხედარს, ჩაფიქრებულს, ზევით ესროდა.

უცებ დაირღვა ლილისფერი ზღვის მაქმანები,
დღის ნელი რიტმი და კაშკაში, და ვით უღვინოდ
დათრობა ანდა უსაზღვრობა ჩვენი ქნარების,
გამწარებული სიყვარულის ვიგრძენ დუღილი!

მე ვნახე ზეცის ჩამოქცევა, რომ იხედება
ელვა, და ზვირთი რომ ღრიალებს, ვნახე საღამო -
აღტაცებული ფრთის მოქნევა ლურჯი მტრედების, -
რაც ადამიანს ესიზმრება დაუსაბამოდ!

მე დავინახე, მზე იდუმალ ბურუსს არღვევდა,
იისფერ ზოლად დაფენილი ენთო დასავლით,
ანტიურ დრამის მსახიობთა მსგავსი ტალღები
იგრაგნებოდნენ ზღვის კიდესთან შავ ფარდასავით!

მეზმანა, თოვლი მაბრმავებდა, ზღვა თვალს ახელდა
და მიკოცნიდა ზურმუხტისფერ მწუხრში ბაგეებს,
ზღვის გაღვიძება დავინახე ჯერარნახული,
ლურჯის და ყვითლის ფოსფორული აციაგება!

მე გავყევ მთვარეს, ასკდებოდა თითქოს ღობეებს
საქონლის ჯოგი, ზღვა ბღავილით ისე მიტევდა,
ვინ იფიქრებდა, რომ შეძლებდა დღეს ღვთისმშობელი
აღმუვლებული ოკეანის კვლავ დამშვიდებას!

გაუგონარი ფლორიდები ვერ იოკებდნენ
ავაზას მზერას, მე ყვავილებს რომ შევადარე!
ზღვის ჰორიზონტზე, ჭაობისფერ ზვირთის ჯოგებზე
გადაიჭიმა ცისარტყელა, როგორც სადავე!

მხოლოდ დუღილი, უსაზღვრობა, მხოლოდ ჭაობთა
და ლელიანში აყროლება დამპალ ვეშაპთა.
ბნელ ჯურღმულებში წყლის ჩაქცევის სანახაობა
და ნიაღვრებში უცებ თვალწინ გადამეშალა!

ბრწყინვა მყინვართა, ზღვის სადაფთა, მარწყვისფერ ცათა!
იქ მეჩეჩებზე გახირული, ბალღამით სავსე
და ბაღლინჯოთა გამოჭმული წყეული ყარდა,
უზარმაზარი, წაქცეული ხეების მსგავსი!

მე რომ შემეძლოს ვაჩვენებდი ახლავე ბავშვებს
ზღვის იმ ბაჯაღლოს, იმ მომღერალ ოქროსფერ თევზებს,
ყვავილთა ქაფმა იავნანა უმღერა ზღვაში
ჩემს გატაცებას არნახული ქარების ფრთებზე.

ზღვამ მოქანცულმა განედებზე ბრძოლით, ბღავილით,
ტკბილი ქვითინი გამაგონა, რწევით დამღალა,
მესროდა ჩრდილის ამობურცულ ყვითელ ყვავილებს
და მე ქალივით დაჩოქილი ვიდეგ ამგვარად...

აბობოქრება, როგორც კუნძულს, მეხეთქებოდა,
რეცხავდა ზვირთი აჟივლებულ ჩიტების სკორეს.
ზღვის ბინადარნი ეშვებოდნენ ფსკერზე ქვებივით.
ჩემს ნაკვალევზე აქაფებდნენ ამღვრეულ მორევს!

ვიყავ მძვინვარე ქარიშხლების ფრთებით ნაცემი
და ყურეებში გახლართული, ჩემს ჩონჩხს ღრიალით
მთვრალ ოკეანეს ვერასოდეს გამოსტაცებდნენ
ვერც ალბათ ჰანზის ხომალდები იალქნიანი.

თავისუფალი, ცას იისფერ ნისლში ვხედავდი
და კედელივით მივარღვევდი და მივდიოდი,
ცა მეწამული მირონცხებულ მოლექსეთათვის
ლაჟვარდის დუჟით და მზის ხავსით იყო დიადი.

ცა დადგომოდა, მორკალული, შარავანდედად
და გახელებულ ცხენთევზების მახლდა ამალა,
ასე მივქროდი და ივლისი კომბლით ანგრევდა
ცხელ და ძაბრივით გადმომხობილ ზეცის კამარას.

მე ვკანკალებდი, ორმოცდაათ მილზე ბღაოდნენ
ბეჰემოტები, ცივ ზვირთებში რომ ინებივრეს.
ქსოვდა მალსტრემი მარადიულ ლურჯ უძრაობას
და ჩემი ფიქრი კვლავ ევროპის მისწვდა ჯებირებს!

მე დავინახე ვარსკვლავების არქიპელაგი,
ცის დარბაზები, ფრინველები სადაც სახლობდნენ!
მომავლის ძალას - ოქროს ჩიტებს ღამე ვერაგი
ალბათ იქ მალავს, იქ იძინებს, მის სიახლოვეს!

დიდხანს ვტიროდი! შევყურებდი დილას მრისხანეს
და გულშემზარავს, მზეს მცხუნვარეს, მთვარეს საშინელს,
ვარ სიყვარულით უსასოო, დე, დამიმსხვრიოს
ზღვამ ხერხემალი და ახლავე დამნთქას ზღვაშივე!

მე მსურს ევროპის მხოლოდ გუბე; იქ, იმ გუბეში,
როცა მზე წითლად ჩამავალი ღებავს დასავლეთს,
გემს უშვებს ბიჭი, ნაღვლიანი და უნუგეშო,
აფარფატებულს გაზაფხულის პეპელასავით.

მე, თქვენთან ნარწევს და განბანილს, ახლა, ზვირთებო,
როდესაც მზერა პონტონების ასე ახლოა,
არ შემიძლია გამოვუდგე ბამბის მტვირთავებს
და არც დროშების ავიტანო ის ქედმაღლობა.

...ჩვენ ცარიელ ოთახში რაიმე ნივთის წარმოსახვაც კი გვიჭირს მასზე ჩვენი აზრის გარეშე, შეიძება წარმოდგენაც კი არ გვქონდეს საკუთარ ოთახზე, სანამ მას ვინმე სხვა არ შეაფასებს ან გარედან ან კიდევ თავად ოთახიდან. ეს შეგრძნების ზღვარია. რემბო კი ამ ზღვრებში ეძებდა კარს გასაქცევად...

რევოლუცია

სოციალიზმის პერიოდში რემბოს ჩვენთან შერჩევით, თუმცა მაინც აღიარებდნენ. განსაკუთრებულად ხაზს უსვამდნენ რემბოს ბიოგრაფიიდან იმ მომენტს, როდესაც პოეტმა თითქმის ერთი თვე წითელი დროშის ქვეშ, კომუნარებთან ერთად გაატარა ბაბილონის ყაზარმაში და სახლში ჯარისკაცის „შინელითა“ და დაგლეჯილი სამხრეებით დაბრუნდა. სოციალისტურ ესტაბლიშმენტს ძალიან მოსწონდა, როდესაც პოეტი წერდა პროლეტარული საფრანგეთის დასვრილ და ბინძურ ხელებზე, რომლითაც ის ბურჟუების თეთრ და მოვლილ ხელებს უგრეხდა. ან კიდევ „Париж заселяется вновь“ - ჟღერადობით სპექტაკლის აფიშან ან კიდევ სასტუმროს რეკლამასა ჰგავს და ზედმიწევნით კარგად ასახავს რევოლუციაგადატანილი დედაქალაქის მდგომარეობას. დახვრეტილი კომუნარების კუბოთა ქარავანი ტოვებს ქალაქს, სცენა და დარბაზი კი კვლავ თავისუფალია: სასახლეები ტყეში, გოგონები ბულვარებში, დედაქალაქი - მეძავი ყველას უმასპინძლდება, უბედური გამარჯვებულებისა და ბედნიერი დამარცხებულების ქალაქი, გამარჯვებულები იცინიან მაგიდებთან, მსხვერპლნი კი მიწაში და ეს ყველაფერი მანამ, სანამ კიდევ ერთხელ არ შეეტაკებიან დაწყევლილი კლასები და ფენები ერთმანეთს. რემბოს უნდოდა მომკვდარიყო მათთან ბრძოლაში.
მოკლედ ეს ყველაფერი სოციალიზმს ძალიან მოსწონდა და მის პოპულარიზაციასაც უწყობდა ხელს, თუმცა აი მჭედელზე უროთი მხარზე, რომელიც ოცნებობს არისტოკრატთა სისხლით გადარეცხოს საუკუნოვანი ჭუჭყი მოედნებიდან უკვე ჩურჩულით იწყებდნენ საუბარს - მეტად ექსტრემალურია. მითუმეტეს მჭედელი, რომელიც ფრანგულ ეპოსში უფრო ჯადოქარი და უწმინდურია, ვიდრე უბრალოდ მშრომელი ადამიანი, სამჭედლო კი ერეტიკოსების თავშეყრის ადგილია. სოციალური ზიზღის სიღრმეში რემბო გრძნობს ალქიმიურ შიმშილს, რომელსაც ვერ იკლავს ვერც მეტალებით, ვერც ძვირფასი ქვებითა და კრისტალებით, ვერც ატმოსფეროთი და ვერც ცისარტყელის სპექტრით. რევოლუცია მას აინტერესებდა მხოლოდ უტოპიის საიდუმლო ადგილებში მოგზაურობის დონეზე და არა ძლიერი ჯაჭვისა და მსუყე ჯამის გამო.

გაქცევა

„ერთი სეზონი ჯოჯოხეთში“ პოლ ვერლენის საყვედურს რემბო ერთერთი „მსხვერპლი ქალბატონის“ საშუალებით გადმოგვცემს: მან მე ვერ გადამარჩინა და ამით დამღუპა“ - ამბობს ის მის „ინფერნალურ საქმროზე“, რომელმაც მისი სული შთანთქა.
ვერლენმა მოიხადა სასჯელი, დაბრუნდა ოჯახში და წარსულისადმი ალერგიის გრძნობით გააგრძელა ცხოვრება. რემბო კი არ ჩერდებოდა, მას მუხრუჭები არ ჰქონდა და უფრო და უფრო შორს მიდიოდა - შორს პარიზიდან და ცხოვრებისა და ლიტერატურის ნორმებისაგან. მისი სახელი კიდევ ერთი რგოლია „დაწყევლილ პოეტთა“ ჯაჭვში, დასავლეთის განსაწმენდელიდან აღმოსავლურ ედემში გაქცეულთა საძმოს წევრი. რემბოს შემთხვევაში ეს უბრალო მეტაფორა არ გახლავთ. მან არამარტო ცხოვრების სტილი, არამედ საცხოვრებელი კონტინენტიც შეიცვალა და მოხალისე მოკვეთილის სიმბოლოდ იქცა.
არტური თავს ანებებს წერას და პოეზიას და მიემგზავრება ახალი და უხილავი თავგადასავლების საძიებლად. თავდაპორველად მოგზაურობს სკანდინავიაში მოხეტიალე ცირკთან ერთად. გეგმავს სვირინგების გაკეთებას მთელს სხეულზე და ამით ფულის შოვნას. მას შემდეგ რაც ის 20 წლის გახდა ის არცერთხელ აღარ დაბრუნებულა ლექსებთან და არც იმ ადგილებთან სადაც შეიძლებოდა იცნოთ როგორც პოეტი. შემდეგ ქვეით ჯარისკაცად გაემგზავრა ინდონეზიაში, საიდანაც ერთი თვის შემდეგ გაიქცა და კვიპროსის ერთერთ ქვის სამტეხლოში ზედამხედველად იწყებს მუშაობას. სწორედ აქ ჰპოვა გასაქანი მისმა სადისტურმა კომპლექსმა: ტყავის ქამარი, გრძელი ხანჯალი და 60-მდე მონა დაქვემდებარებაში... საქმე იმით დასრულდა, რომ ერთ ერთი მონა შემოაკვდა - რემბომ მას თავი ქვით გაუტეხა, რის შემდეგაც იძულებულია დატოვოს კვიპროსი და გაიქცეს აფრიკაში.
აბისინიაში, სადაც ის კოლონიალურ ვაჭრად და გეოგრაფიული საზოგადოების კორესპონდენტად გვევლინება, მას ახალი გატაცება აქვს - ფოტოგრაფია. სწორედ ამ გატაცებას და მისი კომპანიონების მოგონებებს უნდა ვუმადლოდეთ იმას, რომ რემბოს ცხოვრების ბოლო, აფრიკული ათწლიანი ცხოვრების შესახებ რაღაც ინფორმაცია გვაქვს.
რემბო მთლად გაჭაღარავდა, თმებს ძალიან დაბალზე ატარებს, ხშირად კი საერთოდ თავგადაპარსულია. ატარებს ულვაშებს, იცმევს მუსულმანი მამაკაცების მსგავსად. მის წერილებში ოჯახისადმი უფრო და უფრო ხშირად ჩნდება მაჰმადიანური ანდაზები და აფორიზმები და ციტატები ყურანიდან. მის პირად საქმიან ბეჭედზე ეწერა: „ალლაჰის მსახური და ნელსაცხებლების მომწოდებელი“. ცოლად შეირთო ადგილობრივი ტომის არგობას შავკანიანი მუსულმანი ქალი, რომელმაც ერთი სიტყვაც კი არ იცოდა ფრანგულად. მეგობრობს აფრიკელ შამანებთან, ნადირობს სპილოებზე და ევროპაში პილოს ძვალსა და მაიმუნის ტყავს აგზავნის. ეთიოპიის მეფისთვის იარაღის მთავარი მიმწოდებელია. ყველაფერი ეს ეხლა მას ისე იტაცებს, როგორც ადრე ლექსები და ხილვები. თქვენ წარმოიდგინეთ, იმდენად შეითვისა ადგილობრივი წეს-ჩვეულებები, რომ დამჯდარი შარდავდა, აბორიგენი მამაკაცების მსგავსად. ჯერ კიდევ პოეტობისას საკუთარ თავს უწინასწარმეტყველებდა: ჯადოქარი! ვაჭარი! კოლონისტი!“ - თითქმის ასეც გამოვიდა. „ზანგი, უმდაბლესი რასსა“- მოირგო რა შავკანიანი ველურისა და კანიბალის როლი, რომელიც თეთრკანიან მისიონერებს სახეში აფურთხებდა - სწორედ ასე უწოდებდა საკუთარ თავს რემბო. რა თქმა უნდა თავის „ერთი სეზონი ჯოჯოხეთში“ ის ბიბლიური ქამის შთამომავალთა სამეფოდან არა ინფექციური ტანჯვით შეპყრობილი დაბრუნებას ცდილობდა, პირიქით: რკინის ტანით, საშიში თვალებითა და მზისგან დამწვარს სურდა დაბრუნებისას დაელია თხევადი მეტალივით ძლიერი სასმელები, სურდა დაბრუნებულიყო იმისათვის, რომ ჩართული პოლიტიკურ შეთქმულებაში. ყველაფერი ამის მიუხედავდ ის საფრანგეთში გასივებული ფეხით საკაცეთი ჩაიყვანეს. ფეხი მოჰკვეთეს...მიზეზი ქოლგისებური მიმოზის ეკალი იყო, რომელიც რემბოს მუხლში შეესო და რომელმაც ეს ავადმყოფობა გამოიწვია. ამპუტაციამ მხოლოდ მცირე ხნით შეაჩერა სიკვდილის მოახლოვება. 1891 წლის 10 ნოემბერს 37 წლის არტურ რემბო მარსელის „უმანკო ჩასახვის“ სახელობის კლინიკაში გარდაიცვალა. ტკივილების შესამსუბუქებლად ბოლო დღეებში მას მორფს უკეთებენ. „ალლაჰ ქერიმ!(დე აღსრულდეს ალლაჰის ნება!)“ - ამ სიტყვების წარმოთქმის შემდეგ რემბო აზრზე აღარც მოსულა. ჰალუცინაციებში ის თავის აფრიკელ მეგობრებს ხმამაღლა ესაუბრებოდა, დარწმუნებული იმაში, რომ ისინი მის გვერდით იყვნენ.
ნებისმიერი გარე მოგზაურობა ყოველთვის პარალელური მოგზაურობაა „შიგნით“, საკუთარი ქვეცნობიერის კოლონიზაციაა - გარეთ ხედავ იმას, რასაც უკვე მიუახლოვდი შიგნით. ყოველი დიდი მოგზაურობის ბოლოს იღებ არა იმას, რასაც გგონია რომ ეძებ, არამედ იმას, რასაც სინამდვილეში ეძებდი.

წყურვილი

იაფფასიანი პორნოგრაფიული წიგნები, მაგებისა და ფოკუსნნიკების სახელმძღვანელოები, მთვრალი იდიოტების მიერ შექმნილი და უცებ დავიწყებული სტროფები - ეს იყო როგორც რემბო ამბობდა, მისი ატონალური ტალანტის ცეცხლის საწვავი. შინაგანი გასხივოსნების საბაბი. მხოლოდ 4 წელი დაუთმო მან მართალი და გადამრჩენელი სახელების გნოსტიკურ ძიებას, ასოთა ფერებსა და მწერი ციფრების საიდუმლო ცხოვრებაში გარკვევას. „მე მოვედი საიქიოდან დავალებების გარეშე, თუმცა მწყურვალე“ - ამბობდა ის. 4 წელი ამ წყურვილის მოსაკლავად და ამის შემდეგ კიდევ 17 წელი ასკეტური დიეტა და არცერთი სტროფი, არცერთი პწკარი პოეზიისა, თითქოს მან მოიკვეთა თავისგან პოეზია, მოიკვეთა და განუდგა მას.
ამბობენ, პოეზია ავტორის ტვინის ნეირონების რეორგანიზაციის წარმატებული პროცესია, კითხვის დროს კი ის მკითხველის ტვინის ნეირონების გარკვეულ რეორგანიზაციასაც ახდენსო. პოეტები, რაღაცით შუშის ჩაქუჩებს ჰგვანან, რომლებიც „ოქროს ლურსმანზე“ დარტყმის შედეგად ნაწილებად იფშვნებიან და უკვე ახალი ჩაქუჩია საჭირო. ამ ლურსმნის ირგვლივ, რომელიც ნორმალურობის მერიდიანებს ამაგრებს, აბსენტის მწვანე შუქით გასხივოსნებული დამსხვრეული შუშის უკიდეგანო ოკეანე იშლება, ოკეანე, რომელიც მზადაა მიიღოს ნავიგაცია და მიმართულება დაკარგული მთვრალი ხომალდები, მთვრალ სხეულებთან ერთად...

სული გზაგასაყარზე - ედგარ ალლან პო

2009-10-22T07:48:00.000-07:00

ყოველთვის, როდესაც რაიმე ცუდსა და საშინელს ვხედავ, უბედური და ღმერთისგან მიტოვებული(ზოგიერთი პირიქით ამტკიცებს, რომ ღვთაებრივია, თუმცა მე ვთვლი, რომ მიტოვებული ყავდა შემოქმედს) გენიოსი ედგარ ალლან პო მახსენდება. დღეს დილითაც ტელევიზიაში მოსულს საშინელი ამბავი დამახვედრეს - ჰოლანდიურ რესტორანთან ვიღაც უნობი გოგონა ზღვაში შევიდა და გაუჩინარდა. მაშველები მას ამ დრომდე ეძებენო - გადაღებაზე მიმავალმა ჟურნალისტმა მამცნო... თვითმკვლელობის მცდელობა თუ უბრალოდ გაუმაძღარი ზღვის ტალღები? ჯერ გაურკვეველია, მე კი კვლავ პო ამომიტივტივდა თავში. შევეცდები ძალიან მოკლედ მოგიყვეთ პოზე, არა, უფრო სწორი იქნება თუ ვიტყვი „ჩემს პო-ზე“ და გაგიზიაროთ ჩემი მისდამი დამოკიდებულება.
თანამედროვე მასობრივი ლიტერატურის ¾ ამერიკელი რომანტიკოსის, ედგარ ალლან პოს მიერ დარწეულ აკვანში გაიზარდა. მან ხომ თანამედროვე ბესტსელერებისთვის ფაქტობივად ყველა ძირითადი ჟანრი შექმნა. დეტექტივი, სამეცნიერო ფანტასტიკა და თვით გოთიკური პროზაც კი პოს მიერაა გამოგონილი (ან ხელმეორედ გამოგონილი - გოთიკურ პროზასთან მიმართებაში). შევეცდები ამ უდიდესი ადამიანის ბიოგრაფიული დეტალებით თავი არ შეგაწყინოთ, უბრალოდ როგორც უკვე გითხარით, ჩემს პოზე მოგიყვებით.

თავი 1: მთელი ცხოვრება საშინელებათა თეატრი

ედგარ ალლან პოს ცხოვრება ცუდი სიზმარის მსგავსად ავადმყოფურად მოჩვენებითი და ამავდროულად განსაცვიფრებლად ლიტერატურულია. თითქოს მან ეს ყველაფერი მხოლოდ საკუთარი თავისთვის გამოიგონა.
პოს მშობლები მსახიობები იყვნენ (მეცნიერები ძალიან ბევრს დაობენ პოს მშობლების ისტორიის შესახებ, მე კი იმას მოგიყვებით, რისიც მე მჯერა). იმ ეპოქაში კი მსახიობობა მამაკაცის შემთხვევაში ლოთის, ქალის შემთხვევაში კი მეძავის სტატუსის ტარებას ნიშნავდა. პო 2 წლის იყო, როდესაც მშობლები გარდაეცვალა. ზოგიერთი მეცნიერი ამტკიცებს, თითქოს ლოთმა მამამ ეჭვიანობის ნიადაგზე იმ თეატრს წაუკიდა ცეცხლი, რომელშიც პოს დედა თამაშობდა და ორივენი ამ ხანძრის შედეგად დაიღუპნენ, თუმცა არსებობს მტკიცებულებები იმისა, რომ აღნიშნული თეატრი პოს დედის, მშვენიერი ლაიზას გარდაცვალებიდან 2 კვირის შემდეგ დაიწვა. სინამდვილეში კი დედა ჭლექის მსხვერპლი გახდა, მამა კი ლოთობამ გადაიყოლა. 2 წლის მომხიბვლელი ყმაწვილი პო იმ დროისათის საკმაოდ წარმატებულმა ბიზნესმენმა, მეთამბაქოე ჯონ ალლანმა იშვილა და ფუფუნებას მოკლებულ ბავშვს შეიძლება ითქვას ზომაზე მეტადაც კი ანებივრებდა.
მომხიბვლელი, განათლებული, გამჭრიახი, მსუბუქი, არაჩვეულებრივი იუმორის გრძნობით, საზოგადოების გული და სული - ასეთი იყო პო. ის ზღაპრულად კითხულობდა ლექსებს, როგორც თავისას, ისე სხვა ავტორებისასაც. პო ერთნაირად აჯადოებდა ქალებსაც და კაცებსაც. თუმცა საკმარისი იყო ალკოჰოლის მცირე დოზა და პუბლიკის „ლიუბიმჩიკი“ 180 გრადუსით იცვლებოდა. სიმთვრალის დამახასიათებელი ნიშნები არ ემჩნეოდა, უბრალოდ უსაზღვროდ დადებითი პიროვნებიდან ის უცებ მონსტრად გადაიქცეოდა ხოლმე - ბოროტი, ფეთქებადი და ყოველგვარი მუხრუჭების გარეშე! „მასში დემონი იღვიძებდა. შეშლილობის აურა კი მის ირგვლივ უკვე ხილვადი იყო“ - ასე აღწერა მისი სიმთვრალე პოს ერთერთმა მეგობარმა და ჟურნალის თანამშრომელმა პოსადმი მიძღვნილ ნეკროლოგში.
მთელი ცხოვრების განმავლობაში პო უამრავი მანიითა და ფობიით იყო შეპყრობილი. მაგალითისთვის შეპყრობილი იყო დევნის მანიით, აწუხებდა კლაუსტროფობია(და კიდევ ბევრი სხვა ფობიაც), დეპრესიები და ნევროზები. პოს მანიებსა და ფობიებს კიდევ უფრო ამძაფრებდა მისი სწრაფვა ალკოჰოლისადმი. სიცოცხლის ბოლოს კი ზოგიერთი ცნობებით პო ნარკომანიც გახდა.
თამამად შეიძლება ითქვას ისიც, რომ პოს ფსიქოსექსუალური აშლილობებიც აწუხებდა. ყველა მისი სასიყვარულო ისტორია იყო მცდელობა „ნორმასთან“ მიახლოებისა ან კიდევ „ნორმად“ მოჩვენების მცდელობა. თუმცა თვით მის ქორწინებასაც კი ვერ უწოდებ „ნორმალურს“: პომ ცოლად შეირთო მისი 13 წლის კუზინა ვირჯინია, რომელიც გონებრივ განვითარებას საკმაოდ ჩამორჩებოდა და გარდაცვალებამდე ბავშვურ ქცევებს ინარჩუნებდა.

თავი2: ბედისწერა

პო დაიბადა იმავე წელს (1809წ.), როდესაც დაიბადნენ შოპენი, ტენისონი, ლინკოლნი, დარვინი და გოგოლი. ამ თუ შეიძლება ითქვას „შესანიშნავ“ წელს იბადებოდნენ როგორც მისტიკოს-თეოლოგები, ასევე სკურპულოზური მკვლევარ-ნატურალისტები, თავისუფლების მოყვარული ლიდერები, პოლიტიკოსები და მხედართმთავრები. პოსაც ჰქონდა შანსი გამხდარიყო ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი - ის არა მხოლოდ ძალიან განათლებული და გონება გამჭრიახი, არამედ სასწაულად შრომისმოყვარე, კომუნიკაბელური და მიზანდასახული იყო. თავის დროზე პომ თითქმის მიიღო თანამდებობა ამერიკის პრეზიდენტის, ტაილერის ადმინისტრაციაში, თუმცა საქმეს აქაც მორიგმა ჭიქა ალკოჰოლმა შეუშალა ხელი. თეთრ სახლში პო დათქმულ დროზე ადრე მივიდა... დროის მოკვლის მიზნით ტრაქტირში ჩავიდა და... პრეზიდენტ ტაილერის წინაშე ტალახში ამოგანგლული და უკუღმა ჩაცმული ლაბადით გამოცხადდა, თანაც საკმაოდ უშვერი სიტყვებით მოიხსენიებდა თვით პრეზიდენტს და მთელ მის გარემოცვას. პოეტის ცხოვრებაზე დემონის გავლენის კიდევ ერთი ტრაგიკული ისტორია..
სხვათაშორის ახალგაზრდობაში პო მშვენიერი ათლეტი იყო, არმიაში მსახურობდა და საკმაოდ წარმატებულ სამხედრო კარიერასაც უწინასწარმეტყველებდნენ, თუმცა...
ჯარში ის გაჭირვების გამო წავიდა. აპეკუნი, ჯონ ალლანი არ აძლევდა შვილობილს ფულს იმისათვის, რომ პოს დრო საყვარელი საქმისთვის, ლიტერატურისთვის დაეთმო და მისგან უფრო რესპექტაბელური პროფესიის არჩევას ითხოვდა. მისი მითითებით პომ ვესტ-პოინტის სამხედრო აკადემიაშიც კი დაიწყო სწავლა, თუმცა ამ მომენტისათვის მამობილმა მეორე ცოლი შეირთო, რომელთანაც ჯონ ალლანს ვაჟი შეეძინა. ასე, რომ მემკვიდრეობის მიღების შანსი პოს უკვე აღარ ჰქონდა. ამიტომაც გენერლობაზე ოცნებამაც უკვე აზრი აზრი დაკარგა. სწორედ ამის შემდეგ დაიწყო პომ კალმით ფულის შოვნა. „წერილი ბოთლში“ - ედგარ პოს პირველი მოთხრობაა (აქამდე ის მხოლოდ ლექსებს წერდა), რომელიც მან ფულის გამო დაწერა.
...გავრცელებული აზრით, პო აბსოლუტურად შეშლილი იყო, თუმცა ამავდროულად გათვლების, მათემატიკის, ლოგიკის გენიოსი და მოაზროვნე, კრიპტოგრაფი და უდიდესი დეტექტივი იყო. ყველაფერთან ერთად პო უმაღლესი კლასის ლიტერატორი იყო, რომელსაც შესწევდა ძალა და უნარი ყველაზე დიდი და ფართო აუდიტორია მოეჯადოვებინა და დაეპყრო. საკუთარი საკმაოდ ავადმყოფური და არაჯანსაღი ემოციები პომ მხატვრული შემოქმედების ინსტრუმენტებად აქცია.

თავი 3: ყველას უყვარდა, თუმცა ყველამ მიატოვა

უბედურება დაბადებიდან თან სდევდა პოს.
დაწყებით სკოლაში პატარა პოს თავისი თანაკლასელის დედა შეუყვარდა. კეთილ ქალბატონს ძალიან უყვარდა პატარა პო, სტუმრად ეპატიჟებოდა, ესაუბრებოდა და ზრუნავდა მასზე. თუმცა შემდეგ... შემდეგ მშვენიერი ელენა (ამ სახელით მოიხსენიებდა მას პო) ავად გახდა, შეიშალა და გარდაიცვალა. ლეგენდა მოგვითხრობს, რომ პატარა პო თვეების განმავლობაში ღამით დადიოდა ელენას საფლავზე, რათა „სატრფოს“ სულს თავი მარტოდ არ ეგრძნო.

ასე თუ ისე ქალები ყოველთვის მიდიოდნენ მისგან: ელენა, დედობილი ფრენსის ალლანი, რომელიც მას როგორც საკუთარ შვილს, ისე უვლიდა(სხვათაშორის პოსაც სიგიჟემდე უყვარდა დედობილი), საყვარელი მეუღლე ვირჯინია - ყველანე ადრეულ ასაკში გარდაიცვალნენ. სხვები კი უბრალოდ გარბოდნენ მისგან ეშინოდათ რა მისი „დემონური“ სიმთვრალით გამოწვეული ავადმყოფური ახირებებისა და მის ცხოვრებაზე ბედისწერის ასეთი წნეხის გამო.
ცოცხალ, ხორციელ და ვნებიან ქალებს როგორც ჩანს თავად პო გაურბოდა. ხორციელი სიამოვნებისადმი (страх перед женским лоном) სწორედ ამ შიშს უკავშირებენ ლიტერატურათმცოდნეები პოს შემოქმედებაში მრავლად არსებულ მორევებს. ეს გიგანტური მორევები, ოკეანის ჩამთრევი ტალღები სხვა არაფერია თუ არა სიკვდილი, ან უკიდურეს შემთხვევაში სიკვდილის კარიბჭე.
პო მკვდარს, ცივსა და უნაყოფოს რომანტიზირებასა და პოეტიზირებას ახდენს თავის შემოქმედებაში. ანიმეს მის ნაწარმოებებში მოჩვენებისა და ეფემერულობის ელფერი დაჰკრავს.
პოეტის ცხოვრებაც ამ ყველაფრის დასტური იყო. პოს პირველი სიყვარული (ელენა) სხვა არაფერია, თუ არა იდეალური ქალის სიყვარული - უპასუხო და ხორციელი სიამოვნების გარეშე. მეუღლე ვირჯინია ძალიან სათუთი და ავადმყოფურად მგრძნობიარე იყო. როგორც ზოგიერთი მეცნიერი ამტკიცებს, „მას არ შეეძლო ცოლქმრული მოვალეობა ბოლომდე შეესრულებინა“.
შესაძლოა პოს ეს ლტოლვა ოცნებაში, იდეალურ, ან ხშირად პარალელურ სფეროში სწორედ ჯანსაღი სქესობრივი ცხოვრების არქონის გამო გადაჰქონდა. თუმცა სავსებით შესაძებელია, რომ ცხოვრების მწარე გაკვეთილების გამო მას უბრალოდ ეშინოდა „ცოცხლების“ სიყვარულისა. გარდაცვლილების სიყვარული კი დაკარგვის შიშის გარეშეა შესაძლებელი.

თავი 4: ჯოჯოხეთი ელოდა საკუთარ პოეტს

საერთოდ კი მას თვითონაც ერჩივნა გარდაცვლილების სიაში ყოფნა. სიცოცხლე მის სიუჟეტებში ყოველთვის სიკვდილში გადადის, ან პირიქით სიკვდილი სიცოცხლედ იქცევა. მის ერთ ერთ მოთხრობას სწორედ ასე ქვია: „სიკვდილში სიცოცხლეა“, ერთერთ გროტესკში კი გმირი მშვენივრად ცხოვრობს სუნთქვის გარეშე.
თუმცა იქ, სიცოცხლის ზღვარს მიღმა მხოლოდ მარადიულთან და ამაღლებულთან შერწყმა არაა. იქვეა უკუნში მყოფი გარდაცვლილის ტანჯვაც და ხრწნაც, სრული გახრწნა, საშიში და საშინელი, ქაოსისა და დემონის ზეობა... ჭიის ზეიმი...
სწორედ ასეთ საშინელ გარდაცვალებას ელოდა და ეშინოდა მისი პოეტს. ის თავს ჯოჯოხეთის კერძად და დაწყევლილად თვლიდა. მის ტექსტებში მთხრობელი ყოველთვის „დამძიმებულია“ ბრალეულობითა და ცოდვით: დამნაშავეც ("Сердце-обличитель", "Бочонок амонтильядо") თუ მსხვერპლიც ("Колодец и маятник", "Ворон").
ისეთი შთაბეჭდილება გექმნება, თითქოს პომ საკუთარ თავს გამოუტანა განაჩენი რაღაც ცოდვის გამო. ამბობენ, რომ პატარა პოს დიდხანს სჯეროდა, რომ სიძულვილის ძალით მოკლა თავისი მშობელი მამა, დევიდ პო. პო მის სიკვდილს მართლაც ნატრობდა - ლოთი დევიდი ხშირად აწამებდა მშვენიერ და ნაზ ლაიზას, პოეტის დედას.
ეს ყველაფერი ლეგენდაა და ვერავინ დადებს თავს იმაზე, რომ ყოველივე ეს სიმართლეა, თუმცა ფსიქიკურად გაუწონასწორებელ ედგარის სინდისზე შესაძლოა ყოფილიყო რეალური დანაშაულებიც. არსებობს ვერსია, რომ პომ მოკლა მარია როჯერსი, რომლის გაუჩინარების ამბავი მან თავის მოთხრობაში, „მარი როჟეს საიდუმლო“-ში აღწერა. პოლიციამ როჯერსის საქმის გახსნა მაინც ვერ შეძლო.
სხვათა შორის, ზოგიერთი მტკიცებულებებით პოს ტვინის ორგანული დაზიანებები ჰქონდა, რაც იწვევდა გადახრებს მის ქმედებებში.

თავი 5: წამოდი, მე აგიხსნი

ჰომუზია, ჰომუიოზია, პასსადო, ბუბასტიდა, ოლლაპოდ, ჰომეროს უმცროსი - ოდესმე მაინც თუ გსმენიათ მსგავსი სახელები? პოსთან ყველა გვერდზე შეიძლება აღმოაჩინო ათობით უცხო სიტყვა. ეს სწორედ გიგანტური ერუდიციის (თუ შეიძლება ერუდიციას გიგანტური ვუწოდოთ), ცოდნისადმი სწრაფვისა და მსოფლიო კულტურაში ჩართულობის შედეგი იყო. პოს ტექსტებში ძალიან ბევრი ლინკია წარსულის რეალიებისა დღევანდელ ბოროტებასთან და ეს რეალიები ფანტასტიკური მეთოდით ეხამება ფანტასტიკას ან აბსოლუტურ უაზრობას - ასე, მაგალითად კიკაპუსა და ბუგაბუს ომი ("Человек, которого изрубили в куски"), რომელთაგან პირველი რეალურად არსებული სისასტიკით გამორჩეული ინდიელთა ტომია, მეორე კი პირველის მიბაძვით გამოგონილი სიტყვაა „ბუას“ მნიშვნელობით.
განსაკუთრებული ყურადღება დეტალებისადმი, ზუსტი გათვლა, მაქსიმალური მსგავსება სიმართლესთან, სიუჟეტის ყველაზე ფანტასტიკური ელემენტების რეალურად ჩვენება - ეს ყველაფერიც პოს შემოქმედების მახასიათებელი ნიშანია.
ის აბსოლუტური სიზუსტით იწვევს მკითხველში საჭირო ემოციებს, უჩენს მათ საჭირო აზრებსა და განწყობასაც კი. პო არაა მისტიკოსი - ის ვიზიონერი და ანალიტიკოსია. ის ჯერ კვეთს და შემდეგ სწავლობს ანატომიას. მას მახვილი თვალი და კრიტიკული გონება აქვს, ის ეშმაკია დაუვიწყარი ქალაქის, შკოლკოფრემენის სამრეკლოზე. ბურუსით მოცული და საშიში გამოცანები მისთვის ის მათემატიკური განტოლებებია, რომლებშიც მან ყოველთვის იცის “X”-ის მნიშვნელობა.

თავის ფანტასტიკურ მოთხრობებში პო იწყებს თხრობას ერთი ჩამოყალიბებული აზრით, თუმცა შემდეგ ნაბიჯ ნაბიჯ ყირაზე აყენებს ლოგიკას და უკუაგდებს ბუნების ყველა კანონს და ამ ყველაფერს ისეთი ოსტატობით აკეთებს, რომ წუნს ვერ იპოვი. ყველაფერი თითქოს დღესავით ნათელი და გასაგებია. ეს ისეთი სასწაულია, რომელთან მიახლობევისთვისაც კი თანამედროვე ტრილლერების შემქნელებს კიდევ დიდი დრო დასჭირდებათ.

თავი 6: მორალი? და რა არის ეს?

თავდაპირველ პო მკითხველმა გაიცნო როგორც მიმომხილველი და ლიტერატურული კრიტიკოსი. შემდეგ მან დაიწყო მოთხრობების წერა ჟურნალებისთვის და ლიტერატურული დამატებებისთვის. ასე მივიდა მკითხველამდე „ოქროს ხოჭოც“, „აშერთა სახლის დაცემაც“ და თითქმის ყველა მისი მოთხრობა.
პოს მამობილი, ჯონ ალლენი, მეთამბაქოეობის გარდა ამერიკაში ბრიტანული ჟურნალ გაზეთების გავრცელებითაც იყო დაკავებული და პატარა პოც ადრეული ასაკიდან ეცნობა ბრიტანული კულტურის მშვენიერ სამყაროს: გოთიკასაა და ფანტასტიკას, რომანტიკოსთა ნატიფ პოეზიას.

ფართო პუბლიკამ მწერალ ედგარ ალლან პოზე „ოქროს ხოჭოს“ შემდეგ დაიწყო საუბარი, ორი წლის შემდეგ კი მისმა უკვდავმმა ლექსმა, „ყორანი“, მას მსოფლიო პოპულარობა მოუტანა. პო პოეზიაშიც ვირტუოზი, სრულყოფილი მექანიკოსი და მათემატიკოსი იყო.ამასთან პო საერთოდ აღარ აქცევდა ყურადღებას პოეზიის და ზოგადად ლიტერატურის ეთიკურ მნიშვნელობას - თითქოს ის მისთვის არც არასდროს არსებობდა.
„მას საერთოდ არ ესმოდა რა არის მორალი“ - ასე წერდნენ მასზე მისი თანამედროვეები და მეგობრები. ალბათ იმიტომ, რომ მას არ ეშინოდა სიკვდილისა და ტანჯვის. სულის გადარჩენის იმედი მას უკვე აღარ ჰქონდა და თვლიდა, რომ სამუდამო ტანჯვისთვის იყო განწირული.
იქნებ მას უბრალოდ ესმოდა, რომ სამყაროს ესთეტიკურის გარდა სხვა განმარტება, ცხოვრებას კი არანაირი გამართლება არ ჰქონდა.

თავი 7: უკანასკნელი მცდელობა

ვირჯინია სასიკვდილო სარეცელს მიეჯაჭვა, პოს მისი გადარჩენის ყველა იმედი გადაეწურა. ამ ფაქტს პომ თავისი ცნობილი ლექსი, „ანაბელ ლი“ მიუძღვნა („...ანგელოზთ ბევრად უბედურთ ცაში შევშურდით აქ მე და ის...“).
შემორჩენილია მხოლოდ ერთადერთი წერილი, რომელიც პომ ვირჯინიას მისწერა: „ალბათ ყველანაირი იმედი დაკარგული მექნებოდა შენზე რომ არ ვფიქრობდე საყვარელო მეუღლევ...შენ ჩემი ერთადერთი და მთავარი სტიმული ხარ ამ ბოროტი, გაუსაძლისი და ამაო ცხოვრების წინააღმდეგ ბრძოლაში...“
...შემდეგ სტიმული გაქრა - ვირჯინია 25 წლის ასაკში1847 წელს გარდაიცვალა.
პოს ცხოვრება კი გრძელდებოდა. ორი წლის შემდეგ ის მშობლიურ რიჩმონდში აღმოჩნდა, მოინახულა ძველი ნაცნობ-მეგობრები და მათ გარემოცვაში საკმაოდ მშვიდად გაატარა იმ წლის ზაფხული. ის მეორედ დაინიშნა კიდეც ელმირა როისტერზე, იმ დროისათის უკვე შელდონის ქვრივზე. წარსულში, 16 წლის ასაკში მათ ერთმანეთი სიგიჟემდე უყვარდათ, თუმცა ელმირას მამამ ის ნაჩქარევად სხვაზე გაათხოვა.
1849 წლის 27 სექტემბერს მომავალი ქორწინებით დამშვიდებული პო გემით რიჩმონდიდან ბალტიმორში გაემგზავრა. ბალტიმორიდან ის მატარებლით ფილადელფიაში აპირებდა ჩასვლას, თუმცა... თუმცა გემის ჩასვლასა და მატარებლის მოსვლას შორის რამდენიმე საათიანი სხვაობა იყო. სწორედ ამ რამდენიმე საათმა გადაწყვიტა პოეტის ბედიც.
ოქტომბრის დასაწყისში, ვინმე ბალტიმორელ ექიმს, რომელიც იცნობდა პოს, აცნობეს, რომ საკმაოდ ცუდად ჩაცმული „ჯენტლმენი“ მას დახმარებას სთხოვდა. პო ბალტიმორის ერთერთ მდაბიო ტრაქტირში შეურაცხად მდგომარეობაში იპოვეს. მას ჰალუცინაციები აწუხებდა და ხშირად ბოდავდა.

...პოს ყველაზე მეტად აწუხებდა შიში ნაადრევად და ცოცხლად დამარხვისა, თუმცა ის უკვე სიცოცხლეშივე აღმოჩნდა ჯოჯოხეთში - 5 დღე, რომელიც მან ბალტიმორის საავადმყოფოში, სარეცელზე მიჯაჭვულმა გაატარა ყველაზე საშინელი ჰალუცინაციებისა და მოჩვენებების გარემოცვაში სწორედ ის ჯოჯოხეთი იყო.
5 დღის განმავლობაში პო მხოლოდ ერთხელ მოვიდა აზრზე. ექიმი იხმო თავისთან და ჰკითხა, ჰქონდა თუ არა გადარჩენის შანსი. ექიმმა უპასუხა, რომ შანსი ამისა არ იყო. პო შეაწყვეტინა ექიმს საუბარი: „მე სულ სხვა რამ მაქვს მხედველობაში: ააქვს თუ არა იმედი ჩემნაირ არარაობას?“
პო 1949 წლის 7 ოქტომბერს ღამის 3 საათზე გარდაიცვალა...
ნეტავ სად არის ახლა პოეტის სული?..

“ხმა ჩაიკმინდეთ სულელებო, ანუ გასეირნება დემონთან”!

2009-10-21T07:30:00.000-07:00

“ღმერთების ფავორიტები ახალგაზრდა ასაკში კვდებიან, თუმცა სიკვდილის შემდეგ მარადიულად ცხოვრობენ იმავე ღმერთების გარემოცვაში”.

ფრიდრიხ ნიცშე

ჯეიმს დუგლას მორისონი, 60-იანების როკ-ვარსკვლავი - შავ ტყავის შარვალში გამოწყობილი იდუმალი და ეროტიკული ფლეიბოი ფილოსოფიური თვითგანადგურების მიდრეკილებით. კულტურული გმირი, რომელიც საზღვრებს სცილდებოდა და უხსნიდა გულის სიღრმეებს ახალგაზრდობას, რომელიც ჯერ კიდევ ვერ გამოსულიყო ბობ დილანისა და “როლინგ სთოუნზის” შოკისაგან. ჯიმი მორისონი, როკენროლის პირველი თეატრალური მსახიობი - ის ეპოქის განსხვავებული პირმშო იყო. დაიბადა 1943 წლის 8 დეკემბერს მელბურნში(ფლორიდა), გაიზრდა ჯინიან და ნეტარ 50-იანებში და 10 წლის შემდეგ მრავალი მილიონი ახალგაზრდა ადამიანის მსგავსად აჯანყდა აღმზრდელების წინააღმდეგ. თუმცა მორისონი თავისთავად ერთადერთი და განუმეორებელი იყო: ჭეშმარიტად ბნელი ვარსკვლავი, მომღერალი და პოეტი, რომელმაც ყველას გაუღო საკუთარი სულის კარიბჭე და მისცა დაკვირვების საშუალება. “The Doors”-თან ერთად ის ქმნიდა მუსიკას, რომელიც საუკეთესო იყო გვიანი 60-იანებისა და 70-იანების დასაწყისისათვის, მუსიკას, რომელიც დღესაც ინარჩუნებს გენიალურ ჟღერადობას. ინტელექტუალს გველის ტყავის კოსტუმში, სურდა გაცილებით მეტი, ვიდრე ტიპიური როკ ან პოპ-ვარსკვლავი - მას სურდა ყოფილიყო პოეტი და რეჟისორი, რომელიც საკუთარ თავში გარკვეულწილად აღორძინების ეპოქის გმირს ხედავდა, გმირს ერთადერთს და განუმეორებელს. ეს კი ნაჩქარევად ანადგურებდა მას: საკუთარი მრავალსახოვნებითა და ალკოჰოლით გაჟღენთილი, ის ტანჯვით მოკვდა საკუთარი მსმენელების სიძულვილით, სიძულვილით - ტანჯული, მის მიერვე შექმნილ ადონისისადმი. სინამდვილეში მორისონი ყველა მარტვილზე მეტად იტანჯებოდა. ის იყო პირველი, თუ შეიძლება ასე ითქვას, თვითმკვლელი როკ ვარსკვლავი. მართალია ჯენის ჯოპლინმა და ჯიმი ჰენდრიქსმა ჯიმიმდე მოუღეს ბოლო საკუთარ არსებობას, მაგრამ მხოლოდ მას ესაჭიროებოდა ნამდვილი “გაქცევა”. 27 წლის ასაკში მორისონმა იმაზე მეტი ნახა, რაც უნდა ენახა, მიაღწია უდიდეს სიყვარულსა და თაყვანისცემასაც კი მსმენელთა მხრიდან. მას ჰქონდა სექსუალურობა, დრაივი და ვნება; კარგად გამოიყურებოდა და ინტელექტუალი იყო, ჰქონდა ფანტასტიური ხმა და რაც მთავარია, მას ჰქონდა ღვთისგან თუ სატანისგან ბოძებული ნიჭი შეექმნა ისეთი ლექსები, რომლებიც სავსეა ნიჰილიზმითა და მასების მანიპულირებისთვის საჭირო საუკეთესო საშუალებით - მიდრეკილებით დიონისეული საწყისისადმი. ნაწილობრივ პოეტი, ნაწილობრივ ჯამბაზი, ადამიანი, რომელმაც აღმოაჩინა საკუთარი თავი - მორისონი ხშირად თამაშობდა საკუთარ ფანტაზიებს. ის იმდენად იყო შოუმენი, რამდენადაც შამანი, პარიზში გაქცევის შემდეგ “The Doors” ფაქტობრივად დაიშალა. თუმცა წვერიანი სექსიმბოლო ლუდით გაჭყეპილი “სიმპათიური” ღიპით აპირებს საკუთარი თავის კიდევ ერთხელ აღმოჩენას, ამჯერად, როგორც პოეტი. სამწუხაროდ, მას ეს არ ეწერა - 1971 წლის ივლისში ის მკვდარი იპოვეს პარიზში საკუთარ აბაზანაში, რაც ჰეროინის გადამეტებულ დოზას უფრო ჰგავდა, ვიდრე უბედურ შემთხვევას... და ამის შემდეგ, მან დაიმკვიდრა სამუდამო ადგილი როკენროლის დიდების დარბაზში.

რეი მანზარეკი 2000 წელს მიცემულ ინტერვიუში ამბობს: “თქვენ ძალიან გაგიმართლათ, რომ ჯიმი მოკვდა: მორისონი დღეს ცოცხალი რომ ყოფილიყო, “ჭკუისკოლოფა ჟურნალისტების” 2/3 ჭკუიდან გადავიდოდა მასთან 5 წუთის საუბრის შემდეგ. ჯიმი სიამოვნებით უშვებდა ყველას საკუთარი სულის იდუმალ კარებში, თუმცა მის უკან ისეთი უკუნი იყო, რომ ყველა მნახველს კრამიტი უჩოჩდებოდა. როგორ გადავრჩით ჩვენ? ჩვენ უბრალოდ არასოდეს ვუსმენდით მას: ერთ დარტყმულზე მეტი კვარტეტისათვის უკვე ზედმეტი იყო”.

მორისონის მიერ შექმნილი ლეგენდის მიხედვით ყველაფერი 1947 წელს დაიწყო, მაშინ ის 4 წლისა იყო. ნიუ-მეხიკოს უდაბნოზე გავლისას, მორისონების ოჯახი საშინელ ავტოკატასტროფას გადააწყდა. მორისონი დარწმუნებული იყო, რომ 4 წლის ასაკში მის სხეულში ჩასახლდა გარდაცვლილი ინდიელის, პუემბლოს სული და ამ მოვლენის შემდეგ მთელი მისი ცხოვრეა შეიცვალა:
“მე პირველად დავინახე სიკვდილი” - იტყვის მორისონი, - “სატვირთო მანქანა ინდიელებისა ან სხვა მანქანას შეასკდა, ან სხვა რამეს... მთელი გზა მოფენილი იყო დასისხლიანებული და მომაკვდავი ინდიელებით. ჩვენ გავჩერდით... არ მახსოვს ზუსტად, მე მგონი ისინი ადრე კინოში მყავდა ნანახი, და აი ახლა ყველა ეს ინდიელი ეყარა გზაზე და იცლებოდა სისხლისაგან. მე ჯერ კიდევ ბავშვი ვიყავი, ამიტომ მანქანაში დამტოვეს, მამა და ბაბუა გადავიდნენ... მე ვერაფერს ვხედავდი გარდა სასაცილო წითელი საღებავისა და მიმოფანტული ადამიანებისა, თუმცა ვხვდებოდი, რომ რაღაც მოხდა - მე ვგრძნობდი ვიბრაციებს ჩემს ირგვლივ მყოფი ადამიანებისაგან, ვგრძნობდი იმიტომ, რომ ისინი ჩემი მშობლები იყვნენ. ყველაფერი, რაც მე გავიგე, იყო ის, რომ ისინიც ჩემსავით ვერ ხვდებოდნენ რაში იყო საქმე. პირველად ვიგრძენი შიში... და ვფიქრობ, რომ მაშინ მკვდარი ინდიელების სულები, გაგიჟებულნი და იქვე მოხეტიალენი, შემოხტნენ ჩემსაში. მე ღრუბელივით მზად ვიყავი მათ მისაღებად... ეს არ გახლავთ ისტორია მოჩვენებებზე, ესაა რაღაც, რასაც ნამდვილად ჰქონდა აზრი”.
მცირე ექსკურსი ჯიმი მორისონის ბიოგრაფიაში: ჯეიმს დუგლასი გახლდათ პირველი შვილი სტივისა და კლარა მორისონებისა. ოჯახი უძველესი სამხედრო ტრადიციების მატარებელი გახლდათ და ამიტომ ჯიმის დაბადებიდან მალევე მამამისი წყნარი ოკეანის ფლოტში გაამწესეს, სადაც 3 წელი დაჰყო. ე.ი. პირველი სამი წლის განმავლობაში ბავშვი უმამოდ იზრდებოდა დედასთან, ბებიასთან და ბაბუასთან კლირუოტერში. 1946 წელს სტივის ომიდან დაბრუნების შემდეგ ოჯახი ფაქტობრიბვად ბოშურ ცხოვრებას ეწევა: ექვსი თვით ჯერ მდინარე ვაშინგტონზე, შემდეგ ორი წლით კლერმონტში. ჯიმის გაუჩნდა და და ძმა. მთელი ოჯახი პილიგრიმობს ქვეყანაში: კორეიდან დაბრუნების შემდეგ სანფრანცისკოში დასახლებამდე, ჯერ ალბუკერკში, 1958 წლის დეკემბერში კი ისევ ვაშინგტონში, სადაც 3 წლით რჩებიან.
ოჯახი საშუალო ფენის რესპუბლიკელებისაგან შედგებოდა ძირეული პატრიარქალური ტრადიციებით. მიუხედავად იმისა, რომ 50-ანებში სახელმწიფო სამსახური მაღალანაზღაურებადია, ამასვე ვერ ვიტყვით ემოციონალურ სტაბილურობაზე. მორისონის ცხოვრებაში ბავშვობიდან არ ყოფილა დამკვიდრების მომენტი, რამაც მასში დამცავი შრე შექმნა და ამასთანავე ჩამოუყალიბა ისეთ ადამიანებთან ურთიერთობის სტილი, რომლებთანაც ნაცნობობა დიდხანს არ გაგრძელდებოდა. მის უკან არ იდგა გუნდი, ხალხთა ჯგუფი, რომელსაც ის თავისად ჩათვლიდა, ასე, რომ სადაც არ უნდა ყოფილიყო, ის ქამელეონის მსგავსად გარდაქმნიდა საკუთარ თავს.
რა თქმა უნდა ყოველივე ამაში ის საკუთარ მშობლებს ადანაშაულებდა და ალბათ ზუსტად ეს გახლდათ მიზეზი იმისა, რომ “Electra records”-ში სამუშაოდ მისაღებ ანკეტაში გრაფაში – მშობლები, ჩაწერა: “ჩაძაღლდნენ, ღმერთს მადლობა”- იმ დროს, როცა მშობლები აბსოლიტურად ჯანმრთელები იყვნენ.

ვაშინგტონის სკოლაში სწავლებისას იწყებს ლექსების ქმნას, წერს ასევე მცირე ზომის მოთხრობებსაც და მთლიანად ეფლობა წიგნებში - ისინი კი მას ძალიან ბევრი ჰქონდა და სიახლეს მოწყურებული ახალგაზრდა ფაქტიურად ყლაპავს ყოველ სიტყვას ისეთი ავტორებისა, როგორებიცაა უილიამ ბლეიკი, ჯეკ კერუაკი, ალენ გინზბერგი, კოლინ უილსონი, ოლდოს ჰაქსლი, სარელრი, რემბო და ამით იყალიბებს გემოვნებას.

სულ მალე ის იხიბლება პოეზიის რომანტიკით; როგორც აღნიშნავენ ჯერი ჰოპკინსი და დენი შუგერმანი ჯიმის ბიოგრაფიაში: “მორისონისთვის პოეტად ყოფნა გაცილებით უფრო მეტი იყო, ვიდრე მხოლოდ ლექსების წერა. ეს იყო ვალდებულება ცხოვრების წინაშე. იღვიძებდე ყოველ დილით ციებიანი მძვინვარებით და იაზრებდე, რომ მხოლოდ სიკვდილს შეუძლია მისი ჩაქრობა”. მიუხედავად ინტელექტისა და ნიჭიერებისა, მორისონში ნასახიც არ იყო კარიერიზმისა – ის მთელ დროს წიგნების კითხვას, ლექსებისა და დღიურების წერას უთმობდა, და კიდევ ალკოჰოლს... მშობლებმა შენიშნეს მასში ეს აპათია და გაგზავნეს სანქტ-პეტერბურგის კოლეჯში სასწავლებლად, სადაც მას ბებიასთან და ბაბუსათან უნდა ეცხოვრა. 1961 წელს ოჯახის დანარჩენი წევრები მიემგზავრებიან სან-დიეგოში, მორისონი კი სულ სხვა მიმართულებით მიდის - ქალაქ ტალახასის უნივერსიტეტში გატარებული 1 არცთუ ისე წარმატებული წლის შემდეგ, მან დაარწმუნა მშობლები გადაეყვანათ კალიფორნიის უნივერსიტეტში კინემატოგრაფიის ფაკულტეტზე. ეს იყო 1964 წელს, 12 უფერული თვის შემდეგ, მიიღო რა უარყოფითი შეფასება საკურსო ნაშრომზე, ფრუსტრაციის გრძნობით ის ტოვებს კოლეჯს. რა პროექტი იყო ეს? თავისუფალი ფორმის მოკლე ფილმი, კონკრეტული სცენარის გარეშე, რომელზეც მორისონი ამბობდა: “ფილმი, რომელიც აღწერდა თვით ფილმის შექმნის პროცესს... ფილმი ფილმზე”. სინამდვილეში ეს გახლდათ აბსტრაქტული და სიურეალისტიური სახეების თანმიმდევრობა, შეერთებული დაახლოებით ვიდეოკლიპის პრინციპით: სცენა ნაცისტი ჯარისკაცებით, რომელიც აიღო ტელეშოუდან “The Outer Limits”, ოპერატორის მეგობარი გოგონა ბიუსტჰალტერში, წინდებში და მაღალ ქუსლებზე...
დაკარგა რა სტუდენტური გადავადება სამხედრო სამსახურიდან, იძულებულია გაექცეს კანონს და მიემგზავრება სანტა-მონიკაში, სადაც იმ დროისთვის ჰიპპის მოძრაობის აკვანი ირწეოდა. აქ ეძალება ნარკოტიკებს, მარიხუანას, LSD ჯერ კიდევ არ იყო აკრძალული და მორისონიც შეჯდა “მჟავაზე”. ზუსტად ამ პერიოდშია დაწერილი “Doors”-ის პირველი ორი ალბომის უმეტესი სიმღერა, რომლებიც ჰაკსლის, ბლეიკისა და სხვა ავტორების გავლენით შეიქმნა. აქვე ხვდება ის რეი მანზარეკს: “იდგა მშვენიერი კალიფორნიული მზიანი დღე, აგვისტოს შუაგული და სანაპიროზე მოდიოდა ჯიმი მორისონი. მივესალმე: “გაუმარჯოს, მე მეგონა, რომ შენ ნიუ-ორკში ხარ,” მან მიპასუხა: “ვიყავი იქ, მაგრამ აქ დარჩენა გადავწყვიტე, ვცხოვრობ მანსარდაზე მეგობართან, სიმღერებს ვწერ”. მორისონმა წაუმღერა “Moonlight Drive” და მანზარეკი უკვე ანკესზე იყო წამოგებული: “როცა მოვისმინე პირველი სტროფი, ვთქვი: “აი, ეს მესმის, ეს ხომ საუკეთესო ლექსებია, რაც მე როკენროლში ოდესმე მომისმენია”... მანზარეკი მიხვდა, რომ ეს შანსი იყო, და მისი ხელიდან გაშვება არ შეიძლებოდა და შესთავაზა შეექმნათ ჯგუფი. დაიმატეს დასარტყამ ინსტრუმენტალისტი ჯონ დენზმორი და გიტარისტი რობი კრიგერი... ასე შეიქმნა ჯგუფი “The Doors” - სახელი რაღა თქმა უნდა უილიამ ბლეიკის დიდ თაყვანისმცემელს, ჯიმ მორისონს ეკუთვნოდა. მორისონი ფიქრობდა ჯგუფზე, როგორც საკუთარი იდეების გამოხატვის საუკეთესო საშუალებაზე; ის ამბობდა: “ამერიკა ჩაფიქრებულია ძალადობაში. ამერიკელებს იზიდავს ძალადობა. ისინი მიიზიდებიან აბსოლიტური ძალადობით, თითქოს კონსერვის ქილაში იყვნენ. ისინი დაჰიპნოზებულნი არიან ტელევიზიით - ის თითქოს უხილავი დამცავი შრეა შიშველი რეალობისაგან. მეოცე ასწლეულის კულტურა დაავადებულია როგორიმე რეალობის გაგების შეუძლებლობით. ხალხი მისჩერებია ტვ-ს, საპნის ოპერებს, კინოს, თეატრებს, პოპ-იდოლებს და სიმბოლოები მათში ველურ ემოციებს იწვევენ. მაგრამ სინამდვილეში, საკუთარ ცხოვრებაში ისინი ემოციურად მკვდრები არიან.”
ეს იყო პირველი ანომალია როკის პანთეონში. საერთო ჯამში ეს როკიც არ იყო: “The Doors” იგნორირებდა ფოლკლორს, თავს არიდებდა ჯაზურ ჰარმონიას და მათი მუსიკის ფსიქოდელიაც კი დღემდე “დაუჭერელია”. ჯიმი მორისონის ჯგუფის კოპირება შეიძლება შევადაროთ ალიონის დაკონსერვებას ქილაში. მათ არ ჰყავდათ ანალოგები არც “ბრიტანული შტურმის” ჯგუფებში, არც ადგილობრივ ამერიკულ სცენაზე, არც ფსიკოდელიკურ როკში, არც მეინსტრიმში, არც ანდერგაუნდში, რომელსაც თითქოს ასე თუ ისე წარმოადგენდნენ. ვთქვათ ასე: ისინი იქცნენ პირველ მერცხლებად, პირველ ტაძრად ამერიკული აპოკალიფსისა, რომლის სუნთქვაც მათ ჯერ კიდევ მაშინიგრძვნენ, როცა არავის აზრადაც არ მოსვლია ყოველივე ამის შესაძლებლობისა. 1967 წლის იანვარში გამოსული სადებიუტო ალბომი “The Doors” გახლდათ სილა, რომელიც ამ კვარტეტმა გაარტყა სახეში “პოზიტიური მუსიკის” პროპაგანდისტებს, ხოლო ის ერესი რომლითაც სავსეა ყველა ტრეკი პირველიდან, უკანასკნელ სიმღერამდე -“The End” - საფუძველს უყრიდა როკენროლში ნიჰილიზმის გაჩენას. ჰედონიზმი და ძალადობა, გამოუვალობა და ქაოსი, სილამაზე და სიმახინჯე- აი ექვსი ბაწარი რომელზეც ეკიდა “The Doors”-ის გილიოტინა. და გილიოტინაც მუშაობდა დაუღალავად. რა იყო მიზეზი ასეთი უეცარი პოპულარობისა? რობი კრიგერი უკრავდა ყველანაერი წესების დარღვევით, ის, თუ შეიძლება ასე ითქვას, მუსიკალური ხულიგანი იყო; ჯონ დენზმორი “ურტყამდა” განსხვავებულად - ბლუზის ელემენტების გათვალისწინებით; რეი მანზარეკი თავისი დროის საუკეთესო მუსიკოსი იყო - მისი დამსახურებაა, რომ ბას გიტარის გარეშე ჯგუფმა ამდენს მიაღწია - მის ორღანს გამოყავდა ჯგუფი მდგომარეობიდან. მაგრამ მთავარი მაინც ჯიმი მორისონი გახლდათ, ჯიმი და მისი პოეზია. ჯიმი - ლამაზი, როგორც აპოლონი, ხმა, როგორც ორფეოსს, და საშინელი, როგორც ლუციფერი.

მორისონი შეპყრობილი იყო “აპოლონურ-დიონისურ” განხეთქილებით. ეს დუალიზმის იდეა როგორც მოგეხსენებათ, ნიცშედან მოდის, რომელმაც ძველბერძნული კულტურის ფენომენის შესწავლას უამრავი ნაშრომი მიუძღვნა. გერმანელი ფილოსოფოსის წიგნი “ტრაგედიის დაბადება” (1872) მორისონს მოჰყავდა სამაგალითო წიგნად, რომელიც აუცილებლად უნდა წაიკითხო, რათა გაერკვე მის აზრთა დინებაში. როგორც მისი ბიოგრაფი მაიკ ჯანი წერდა - ეს გახლდათ “ფილოსოფიური გზამკვლევი” “Doors”-ის სამყაროში.
ტერმინი “აპოლონურ-დიონისური განხეთქილება”, ბერძნული ღმერთების - აპოლონისა და დიონისოსაგან მოდის. იყო რა ღმერთების გზავნილი, აპოლონი ამავდროელად კურირებდა მუსიკას, მედიცინას, სინათლესა და ახალგაზრდობას, ხშირად იგივდებოდა მზესთან. ლამაზი, ახალგაზრდა, გრძელთმიანი დიონოსო ღვინისა და თრობის ღმერთთან ერთად იყო დროსტარებისა და სიამოვნების აპოლოგეტიც. გასაკვირიც არ უნდა იყოს, რომ მორისონი სწორედ მასთან იდენტიფიკაციას ირჩევს. ნიცშემ ეს გაგებები ინსტიქტსა და მორალს, ქაოსსა და წესრიგს შორის ზღვარის გასავლებად გამოიყენა. აპოლონის კულტურა წარმოადგენდა წესრიგსა და კონტროლს, იმ დროს როცა დიონისო საფრთხეს უქმნის ყოველივე ამას და აქეზებს ემოციურ თავისუფლებას. ნიცშე წერდა: “დიონისოს მომხიბვლელობით მტკიცდება კავშირი არამარტო ადამიანსა და ადამიანს შორის, არამედ ბუნებასთანაც, რომელიც გაგვიუცხოვდა, მტრულია ან დაქვემდებარებული, და რომელიც ზეიმობს კიდევ ერთ შერიგებას დაკარგულ შვილთან, ადამიანთან”. მან მიუთითა, რომ მუსიკა და თეატრი დიონისოს პირდაპირი ჭეშმარიტი გამოსახულებაა და ეს სატყუარა მორისონმა უცებ ჩაყლაპა: “ხანდახან მინდა როკენროლის ისტორიას ძველბერძნული დრამატურგიის პრიზმაში ვუცქირო, დრამატურგიისა, რომელიც იქმნებოდა თაყვანისმცემელთა, მოცეკვავეთა და მომღერალთა ჯგუფებით... და ერთ მშვენიერ დღეს, შეურაცხადი გამოვარდა ბრბოდან და იწყო ღმერთების მიბაძვა”.
ჯიმი მორისონს შეეძლო ეთქვა ზუსტად ის, რაც უნდოდა და ეთქვა ისე, როგორც მას უნდოდა. აი, რატომ იყო, რომ მისი პოეზია და პროზა ერთნაირად მოქმედებდა ქალებზეც და კაცებზეც, და აგდებდა ადგილზე. იმიტომ, რომ მორისონის პროზა და პოეზია უღვიძებდა ხალხს ფანტაზიას, ფანტაზია კი ისაა, რაც ლუის კეროლამდე და ჯიმი მორისონის შემდეგ ლიტერატურაში არ იყო და არც არის. და აი, პოეტი ქმნის მითს საკუთარ თავზე, მიდის ამ მითით მიკროფონთან და... არაფერი არ ხდება. იმიტომ, რომ მაყურებელთა დარბაზთან ქიმიური რეაქციისათვის საჭიროა რაღაც უფრო მეტი - პოეტმა უნდა აანთოს პუბლიკა. ამის გაკეთება კი მხოლოდ საკუთარი ლექსებით შეუძლია. ამიტომაა, რომ საუკეთესო პოეტებს როკ მუსიკაში ერქვათ ჯიმი, ჯონი და ბობი – არა იმიტომ, რომ ისინი ძალიან კარგ მუსიკას ქმნიდნენ, არა, ხშირად მათ ერთი ნოტაც კი არ ჰქონდათ სულს მიღმა, უბრალოდ მათ ჰქონდათ ინდივიდუალური ხმა და ჰქონდათ ლექსები. აი ვნახოთ:

“სიყვარული იმალება უცნაურ ადგილებში,
სიყვარული იმალება ნაცნობ სახეებში,
სიყვარული თავს დაგატყდება, როცა არ ელი მას
სიყვარული იმალება კუთხეებში,
სიყვარული მოდის მასთან, ვინც ეძებს მას,
სიყვარული იმალება ცისარტყელის ლამაზ ფერებში,
და ცხოვრობს მოლეკულარულ სტრუქტურებში”

“Love Hides”

ან:

“People are strange when you're a stranger,

Faces look ugly when you're alone

Women seem wicked when you're unwanted,

Streets are uneven when you're down,

When you're strange

Faces come out of rain when you're stranger

No one remembers your name when you're strange

When you're strange When you're strange”

“People are strange”

ჯიმი მორისონი მივიდა თაობის უდიდეს ჭეშმარიტებასთან - ის მიხვდა, რომ მიუხედავად მოჩვენებითი უდანაშაულობისა, მგრძნობელობისა და “მშვიდობიანი 60”-იანების უბრალოებისა, ეს იყო საშიში და საშინელი დრო. თაობა იყო ასეთი არა იმიტომ, რომ მათზე შურს იძიებდა მამების თაობა, იმისათვის რომ გაწყვიტეს ურთიერთობა მამათა თაობის ღირებულებებთან, ოცნებებსა და პერსპექტივებთან. ჯიმი მორისონი მივიდა დასკვნამდე, რომ საშიშროება იმალებოდა თვით “ყვავილთა შვილების”, სიყვარულის მშიერ შამანთა და ჯადოქართა თაობაში: მისი თაობის “ბნელი მხარე”- ისევე, როგორც ყველა თაობისა მანმადე - არ იქცა მზიანად და ვერც LSD-მ და ვერც მანტრებმა ვერ შეცვალეს ადამიანის ბუნება. თუ ასეა, მაშ რითი სჯობდა 60-იანელების თაობა მამებისას? როგორც ჩანს, მორისონი მიხვდა, რომ ყოველი თაობა ყველა დროში, იღებს რა ლიცენზიას თვითგანადგურებაზე, აუცილებლად წავა ბოლომდე. “Take it easy baby, take it as it comes” - დაიკიდე ძვირფასო, გაყევი დინებას. იქ, დანიშნულების ადგილას, ძალიან საშიშია, მაგრამ ყველაფრის მიუხედავად, შენ იქ რაღაც ახალი მაინც დაგხვდება. იგრძნო რა საკუთარი დასკვნის სამართლიანობა, ჯიმ მორისონს შეუყვარდა იდეა და ამ იდეით სიამოვნებას იღებს.
ერთხელ, ღამით, მიიღო რა LSD-ს დიდი დოზა, გადაწყვიტა იმპროვიზაციისთვის მიემართა ერთ-ერთ გრძელ სიმღერაში – “The End”. ჩაუღრმავდა რა წიგნებს საკუთარ ბიბლიოთეკაში, გადაეყარა ცნობილ პასაჟს ფროიდული თეორიისა. “Father”, დაიყვირა ჯიმმა სცენიდან - “Yes son”! “I want to kill you…Mother…I want to…Fuck You!” პუბლიკა შოკში ჩავარდა, თუმცა როგორც შემდეგ თვითონ თქვა ინტერვიუში, აქ არაფერი იყო მაშოკირებელი: “ოიდიპოსის კომპლექსი”- ეს ნორმალური რეაქციაა ნორმალური მამაკაცისა ქვეყნის ჭირვარამზე და დილის ერექციაზე” - განაცხადა მან. ამიტომ სიტყვები: “Father I want to kill you, mother I want you”, რომელიც ჯიმმა უკანასკნელ კომპოზიციაში წამოიყვირა - იქცა თაობის არაფორმალურ ჰიმნად, ქვეცნობიერ კივილად ფსიქიატრიული დახმარების თხოვნისა. ეს იყო პირველი ალალი სიტყვები “მშიას” შემდეგ. არა “All you need is love”, არამედ “mother I want you”, იმიტომ, რომ პირველი პოსტულატი მშვენიერია იდეის დონეზე, თუმცა ისევე შორსაა ჭეშმარიტებისაგან, როგორც ადამიანთა უფლებების დეკლარაცია, მეორე კი მოკლეა და ამომწურავი, ისევე როგორც ტყვია შუბლში და ისეთივე საშინელი.

მორისონის მთავარი თეზისი, რომელსაც ის ხაზს უსვამს ყველა სიმღერაში, გახლავთ რეალობასთან დაპირისპირება, რასაც მარტივად ხსნიდა:
“ადამიანებს ეშინიათ საკუთარი თავის, საკუთარი რეალობისა, განსაკუთრებით საკუთარი გრძნობებისა. ადამიანები ბჭობენ, რამდენად ძლიერია სიყვარულის ძალა, თუმცა ეს სისულელეა. სიყვარული ტკივილს გვაყენებს. გრძნობები გვაწუხებენ, გვაფორიაქებენ. ადამიანებს ასწავლიან რომ ტკივილი საშიში და ბოროტია. როგორღა შეუძლიათ მათ სიყვარულის შეგრძნება თუ კი ეშინიათ იგრძნონ? ტკივილი საჭიროა, რათა გაგვაღვიძოს! ადამიანები ისწრაფვიან დამალონ ტკივილი, რაც არასწორია. თქვენ გრძნობთ საკუთარ ძალას აბარებთ რა ტკივილის გამოცდას. აი რა არის მთავარი. ტკივილი არის შეგრძნება - თქვენი გრძნობა კი თქვენი ნაწილია. ნაწილია თქვენი საკუთარი რეალობისა. თუ თქვენ მათ გამო გრცხვენიათ და მალავთ, ამით აძლევთ საშუალებას საზოგადოებას გაანადგუროს თქვენი რეალობა. თქვენ უნდა დაიცვათ თქვენი უფლება იგრძნოთ საკუთარი ტკივილი”.
“ხანდახან ტკივილი ძალიან მძიმეა გამოსაკვლევად, მოსათმენადაც”- ამბობდა ის ხსნიდა რა სტრიქონის მნიშვნელობას “ჩემო ერთადერთო მეგობარო, დასასრულია”. ეს არ უნდა გვაშინებდეს, არ უნდა გვეჩვენებოდეს საშიშად. შიში სიკვდილისა გაცილებით დიდია ტკივილის შიშზე. უცნაურია, როცა სიკვდილი აიძულებს ადამიანებს ეშინოდეთ. ცხოვრება გაცილებით უფრო გვკოდავს, ვინემ სიკვდილი. როცა ის მოდის, ტკივილი მთავრდება. დიახ, მე ვფიქრობ, რომ ის მეგობარია”:

“This is the end, beautiful friend

This is the end, my only friend, the end

It hurts to set you free

But you'll never follow me

The end of laughter and soft lies

The end of night we tried to die

This is the end”

"The End"
დიახ, სიკვდილი ჯიმი მორისონის მუზა იყო. არც ისე დიდი ხნის ცხოვრების განმავლობაში მორისონს ადარებდნენ ანგელოზს და ეძახდნენ ეშმაკს. ვინ იყო ის სინამდვილეში? ალბათ ის ვინც ანგელოზსა და ეშმაკს შორისაა - ის ადამიანი იყო, თუმცა გენიალური ადამიანი. ის იყო ვიღაც, ვინც საერთოა მეფისტოფელსა და კენს შორის. ვიღაც შუალედური “მეფე ხვლიკებისა”, მიკი მაუსისა და მარკიზ დე სადისა. ის იყო დედამიწაზე ჩამოსული დიონისო, უბრალო ადამიანის სხეულში ჩაბუდებული ჯადოქარი. როკ ვარსკვლავი და პოეტი, გენიოსი და სუფთა წყლის სულელი. ის აოცებდა პუბლიკას, იმიტომ, რომ მთლიანად სთავაზობდა საკუთარ თავს, იმაზე მეტსაც, რასაც შესაძლოა ელოდა მისგან პუბლიკა. სანაცვლოდ კი არაფერს ითხოვდა. აუდიტორია იზრდებოდა, ის კი ისეთივე დარჩა, მას უნდოდა ყოფილიყო უფრო მეტი ვიდრე თვით სიცოცხლეა, მაგრამ, სამწუხაროდ ცხოვრებამ მას ეს არ აპატია.
თუმცა შეიძლება ითქვას, რომ მორისონმა მიიღო ზუსტად ის, რაც უნდოდა - მას უნდოდა ყოფილიყო მეტეორი: “აი ის, ხედავთ, როგორ იწვის ატმოსფეროს სქელ ფენებში... და აი, ის უკვე აღარ არის. რამოდენიმე წამით მისმა ცეცხლმა და ნათებამ გაანათა პლანეტა.”

მან დაიპყრო ამერიკა და მთელი მსოფლიო, მან უარყო და შეურაცხყო კანონები ქვეყნისა, რომელიც უყვარდა და სძულდა ერთდროულად... მედიამ მასზე ნადირობა გამოაცხადა და როგორ უპასუხა მათ? - გაიქცა პარიზში - შეყვარებულთა, პოეტთა და მაძღარი მათხოვრების ქალაქში... თითქოს ახლო მომავალსაც ხედავდა, რომელშიც უბრალოდ პოეტი იყო... მაგრამ, სხეული უკვე “გაცვეთილი” იყო, გული კი სუსტი. მან უკვე ყველაფერი ნახა და გააკეთა. “და სვამდა ისევე, როგორც ცხოვრობდა: ბევრს, თვითგანადგურების ზღვარზე და სიამოვნების გარეშე.” ცხოვრებითაც საკუთარი კანონით ცხოვრობდა: ბოლოს აუცილებლად სიკვდილი უნდა ყოფილიყო. როგორც ჩანს, მისი სული დიდი ხანია უკვე დაღლილიყო, სიკვდილი კი უფრო ახლოს იდგა და უფრო მარტივიც იყო, ვიდრე სახლში დაბრუნება... ალბათ, სიკვდილი მაინც არ არის დასასრული, ის ხომ ამბობდა: “Cancel my subscripition to the resurrection”...

ცნობიერების ნაკადი - ანუ ყველაფერი ის, რაც ქაოტურად მომდის თავში და უბრალოდ თვითგამოხატვითა ვარ დაკავებული :)

2009-10-21T06:19:00.000-07:00

"და ჰრქუა ზარვან: აჰა, ძეი იგი ჩემი მხოლოდშობილი, რომელ დაიმკვიდროს ქუეყანაი ესე..." - ანუ ჩემი ბლოგერობის პირელი მცდელობა!

ამონარიდი სპარსული კოსმოგონიიდან შემთხვევით როდი მომიყვანია - შეცდა ზარვან და არ მინდა მეც იგივე დამემართოს :) არ ვიცი, ვნახოთ რა გამოვა. ყოველ შემთხვევაში, იმ პირობას, რომელიც დავდე (ანუ ცნობიერების ნაკადით ჩემი აზრების გადმოცემას ვგულისხმობ), შევეცდები, ბევრს ვიწვალებ, მაგრამ ალბათ მაინც შევასრულებ. "ალბათ" მაინც ჩავურთე - ანუ რაღაც დოზით დავეჭვდი იმაში, რომ ამ ყველაფერს შევძლებდი...

"ათას წელზე მეტხანს სწირავდა ზარვან რაითა მისცემოდა მას ძეი იგი მხოლოდშობილი და ბოლოს დაეჭვდა, ტყუილად ხომ არ ვსწირავო??? ეჭვსა მასსა შინა ჩაისახა ჰარიმან..."

არა მგონია ჩემმა დაეჭვებამ ჰარიმანი შვას, თუმცა ზოგადად რომ ცუდია ეჭვი, მე მგონი თქვენც დამეთანხმებით. რაც შეეხება ზარვანს და მის მცდელობებს მისცემოდა ძე მხოლოდშობილი, ალბათ ჩემზე უკეთ მოგეხსენებათ როგორც დასრულდა: ეჭვმა ჰარიმანი, იგივე ეშმა შვა, რომელმაც აჰურამაზდას მოტყუებით დაასწრო დაბადება და წარსდგა რა ზარვანის წინაშე "ცოდვის სიმძიმით აქოთებული და აყროლებული" განუცხადა მამას: მე ვარო ძეი იგი შენი მხოლოდშობილი"-ო. მას აჰურამაზდაც მოჰყვა და მას შემდეგ დაწყევლა ზარვანმა ორივე ძე თვისი - სულ მუდამ ომი გექნებათო მსოფლიო ბატონობისთვისო... ამას უნდა ვუმადლოდეთ იმას, რომ ვარდს ეკლები აქვს, დღეს ღამე, კეთილს ბოროტი, ერთი სიტყვით სხვა რელიგიის სხვა სიმბოლოს თუ დავესესხებით "ინი და იანი" გვაჩუქა ზარვანმა თავისი წყევლით... მე კიდევ ამ ყველაფერს სადღაც ბავშვობაში ყურმოკრული და მეტად ვულგარული ფრაზით გეტყოდით: "კაცი უნდა იყოს ან კეთილი, ან კიდევ კეთილ მ......-ი" (უკვე საკმაოდ დიდი ვარ, თუმცა ეს ფრაზა ძალიან ბევრისგან მომისმენია "ჩემი მოგონილია"-ს მტკიცებით). მართლაც ასეა, ან კეთილი ხარ, ან კიდევ კეთილ მ.....-ი... არ მახსოვს ზუსტად რომელ ტრაქტატში ამოვიკითხე (საკმაოდ ბევრი ნაგავი მაქვს თავში და სამწუხაროდ ბევრი რამე მავიწყდება ამის გამო), რომ ბოროტი როგორც ასეთი ცალკე არ არსებობსო, ცალკე აღებული მდგომარეობა არ არისო და ბოროტიც კეთილიაო. არგუმენტი? არგუმენტი კიდევ ის გახლავთ, რომ თუ ჩვენ დავუშვებთ, რომ ბოროტი ცალკე აღებული მცნებაა, ჩვენ რაღაც დოზით ღმერთის სიკეთეში შევიტანთ ეჭვსო და ჩვენდა უნებურად ვიტყვით, რომ რაღაც დოზით ღმერთიც ბოროტიაოოოო. და იქვეა მოცემული ბოროტების განმარტება: ბოროტება სიკეთის ნაკლებობაა(სიკეთე ნაკლები დოზით). ანუ ყველაფერი კეთილად იქმნება, უბრალოდ შემდგომში მასში ან იმატებს სიკეთე ან კლებულობს და ეს განსაზღვრავს კეთილსა და ბოროტს!!! საინტერესო აზრია მინდა გითხრათ, ძალიან საინტერესო და ამავდროულად საფიქრალი. ტოლსტოი ხომ გახსოვთ? "Сатана это падщый Ангел", ჰოდა მეც ძია ისიდორეს მსგავსად ტოლსტოის მჯერა. როდესაც ამაზე ვფიქრობ, სულ იოჰან გოტლიბ ფიხტე მახსენდება, ბებერი გერმანელი ვიზიონერი თავისი ეგოცენტრული ფილოსოფიით და მტკიცებულებებით უნივერსალურ შემოქმედსა და ეგოცენტრულ გენიოსზე... "თუ დავუკვირდებით, ობიექტური რეალობა არ არსებობს"-ო ამბობს ფიხტე, ყველაფერი სუბიექტურია და კონკრეტული ადამიანების მიერ აღიქმებაო. ბებერ მეწაღე-ფილოსოფოსს(ჰო, ფიხტე ფილოსოფოსობასთან ერთად მეწაღეც იყო - თავი რაღაცით ხომ უნდა ვირჩინოო ამბობდა) დედამიწის სიმრგვალეც, მისი ღერძის გარშემო ბრუნვაც და სხვა დანარჩენი უდაოდ ობიექტურად რეალური რაღაცეები ძალზედ სუბიექტურად ესახებოდა და რაც უფრო ხშირად ვფიქრობ ამაზე, აბსოლუტურად მართალია - ამ ყველაფერს ხომ აღვიქვამთ, ვლექავთ რა ქვეცნობიერში, ვატარებთ ჩვენი შემეცნების ფილტრში და ისე ვხედავთ? ამიტომაც, ზოგისთვის ბრტყელია, ზოგისთვის კი კვადრატული ეს ბრუნოშეწირული (რა კარგი სიტყვა გამოვიდა :)) ჯორდანო ბრუნოს ვგულისხმობ ბრუნოში:)) მრგვალი და მბრუნავი დედამიწა!

რისი თქმა მინდოდა ამ ყველაფრით? მხოლოდ ეხლა დავფიქრდი... არ ვიცი, როგორც თავში ვთქვი, ალბათ ზუსტად ისე გამოვიდა - თვითგამოხატვითა ვარ დაკავებული :) მუსიკა მომინდა უცებ... აჰა, და ზუსტად ვიცი რას მინდა რომ ეხლა მოვუსმინო...

"...Cancel my subscription to the Resurrection!
Send my credentials to the House of Detention!
I got some friends inside..."

ჯიმი... კიდევ ერთი ეგოცენტრიკოსი... კიდევ ერთი გიჟი...ტყავის შარვალში ჩაცმული ჯამბაზი... ჯიმიზე როგორმე სხვა დროს დავწერ, ეხლა კი წასვლის დროა... აბა დროებით...

სალექციო კურსი

2009-09-21T02:06:00.002-07:00

სალექციო კურსი საზღვარგარეთის ლიტერატურის ისტორიაში

ლიტერატურა

2009-09-21T02:06:00.001-07:00

ლიტერატურის შესახებ